ΑΠ 937/2009 — Αιτιολογίας επάρκεια, Νόμου εφαρμογή και ερμηνεία, Σωματική βλάβη από αμέλεια

Σύνδεσμος απόφασης - link Επιστροφή - Back Περίληψη με ChatGPT AI Περίληψη με Claude AI Περίληψη με Gemini AI Περίληψη με Grok AI Αυτόματη μετάφραση Google, χρησιμοποιείστε τα κείμενα με προσοχή - Google automatic translation from Greek, use with caution ! Σημαντική Σημείωση ! Πρόκειται να ανακατευθυνθείτε σε εξωτερική πλατφόρμα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (τρίτου πάροχου) με σκοπό την αυτόματη δημιουργία περίληψης της δικαστικής απόφασης. Καμία Ευθύνη για το Περιεχόμενο: Ο Αρειος Πάγος δεν φέρει καμία απολύτως ευθύνη για την ποιότητα, την ακρίβεια ή την πληρότητα της περίληψης που παράγεται αυτόματα από το AI. Μη Επίσημο Κείμενο: Η περίληψη αποτελεί προϊόν αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, δεν αντικαθιστά το επίσημο νομικό κείμενο και δεν φέρει καμία ισχύ ή έγκριση από το δικαστήριο. Προστασία Δεδομένων: Η χρήση της εξωτερικής υπηρεσίας γίνεται με αποκλειστική σας ευθύνη, σύμφωνα με τους όρους του τρίτου παρόχου. Μόνη αυθεντική πηγή ενημέρωσης παραμένει το πρωτότυπο κείμενο της απόφασης, όπως δημοσιεύεται από τον Αρειο Πάγο. Η παρούσα λειτουργία είναι σε δοκιμαστική χρήση Ακύρωση Συνέχεια Απόφαση 937 / 2009 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Θέμα Αιτιολογίας επάρκεια, Νόμου εφαρμογή και ερμηνεία, Σωματική βλάβη από αμέλεια. Περίληψη: Σωματική βλάβη εξ αμελείας από υπόχρεο. Ορθή και αιτιολογημένη καταδίκη του αναιρεσείοντος ο οποίος ως υπεύθυνος αρτοβιομηχανίας διέθεσε στην κατανάλωση από αμέλεια του ψωμί μουχλιασμένο, το οποίο κατανάλωσε και εκ τούτου ενόσησε η παθούσα. Απορρίπτει αίτηση. Αριθμός 937/2009 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Ζ' Ποινικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γρηγόριο Μάμαλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Μιχαήλ Δέτση), Θεοδώρα Γκοΐνη - Εισηγήτρια, Νικόλαο Ζαΐρη (ορισθέντα με την υπ' αριθμό 44/2008 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Βαρβάρα Κριτσωτάκη, (ορισθείσα με την υπ' αριθμό 30/2008 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου) και Ελευθέριο Μάλλιο, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 16 Απριλίου 2008, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Νικολάου Μαύρου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ, κατοίκου ......, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Πετρόπουλο, περί αναιρέσεως της 2087/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγουσα την Ψ, κάτοικο ......, που δεν παρέστη. Το Τριμελές Εφετείο (Πλημμελημάτων) Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 8 Μαΐου 2007 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 973/

1. Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Κατά τη διάταξη του άρθρου 314 § 1 εδ. α' ΠΚ "όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών, κατά δε τη διάταξη του άρθρου 28 ΠΚ "από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν". Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι για τη θεμελίωση του εγκλήματος της σωματικής βλάβης από αμέλεια απαιτείται α) να μην καταβλήθηκε από το δράστη η επιβαλλόμενη, κατ' αντικειμενική κρίση, προσοχή, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει να καταβάλει υπό τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική, β) να μπορούσε ο δράστης, σύμφωνα με τις προσωπικές του περιστάσεις, ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες και ιδίως εξαιτίας της υπηρεσίας ή του επαγγέλματός του, να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, το οποίο από έλλειψη της προαναφερόμενης προσοχής είτε δεν προέβλεψε, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστευε όμως ότι δεν θα επερχόταν και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας ή παραλείψεως του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε. Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠοινΔ λόγο αναιρέσεως, όταν αναφέρονται σ' αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη. Για την πληρότητα, επομένως, της αιτιολογίας καταδικαστικής για σωματική βλάβη από αμέλεια αποφάσεως, δεν είναι αναγκαίο να αναφέρονται σ' αυτήν, εκτός από τα ανωτέρω, άλλα περαιτέρω στοιχεία. Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού της αποφάσεως με το διατακτικό της, που αποτελούν ενιαίο σύνολο. Περαιτέρω, λόγο αναιρέσεως της αποφάσεως αποτελεί, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' ΚΠοινΔ, και η εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως, η οποία συντρέχει όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν κάνει σωστή υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών που δέχθηκε ως αληθή στη διάταξη που εφήρμοσε, αλλά και όταν η παραβίαση γίνεται εκ πλαγίου, πράγμα που συμβαίνει όταν στο πόρισμα της αποφάσεως, που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό αιτιολογικού και διατακτικού της και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος, για το οποίο πρόκειται, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσεως. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη 2087/2007 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, ο αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος, σε δεύτερο βαθμό σωματικής βλάβης εξ αμελείας από υπόχρεο, διότι, ειδικότερα, στην Αθήνα την 19-5-2004, ενώ ήταν υπόχρεος από το επάγγελμά του να καταβάλει ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή, από αμέλεια, δηλαδή από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του και έτσι προκάλεσε βλάβη της υγείας άλλου. Συγκεκριμένα, ως υπεύθυνος για την τήρηση των ισχυουσών αγορανομικών και υγειονομικών διατάξεων κατά την επεξεργασία, διακίνηση και πώληση των προϊόντων της εταιρείας "ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ELITE Α.Ε.", διένειμε στο κατάστημα "Καρφούρ-Μαρινόπουλος" στη ...... δύο πακέτα ψωμί "Κρις-Κρις" με ημερομηνία λήξης 1-6-2004, για τα οποία δεν φρόντισε να ελέγξει, όπως όφειλε, την τήρηση των απαιτούμενων συνθηκών, συντήρησης και φύλαξης ώστε να διασφαλισθεί η προστασία του καταναλωτή, δεδομένου ότι τα τρόφιμα αυτά ήταν μουχλιασμένα και ακατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση λόγω αλλοίωσης ως προς τους οργανοληπτικούς χαρακτήρες, παρόλο που δεν είχε παρέλθει, η ημερομηνία λήξης τους. Αποτέλεσμα της αμέλειάς του ήταν να υποστεί η Ψ γαστρεντερίτιδα, λόγω της κατανάλωσης του παραπάνω αλλοιωμένου (μουχλιασμένου) ψωμιού, το οποίο είχε προμηθευθεί από το παραπάνω κατάστημα". Στο σκεπτικό της ίδιας αποφάσεως, το δικάσαν Τριμελές Εφετείο δέχθηκε ανελέγκτως, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση των μνημονευομένων, κατά το είδος τους, αποδεικτικών μέσων, τα εξής: "Η Α, μητέρα της μηνύτριας, μετέβη στις 19.5.2004 και περί ώρα 18.00 στο σούπερ μάρκετ "ΚΑΡΦΟΥΡ ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ" ......, όπου αγόρασε δύο πακέτα φέτες ψωμί για τοστ, παραγωγής της εταιρείας με την επωνυμία "ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ELITE AE", της οποίας αγορανομικός υπεύθυνος όπως συνομολογεί στην από 29-11-2004 προανακριτική απολογία του, είναι ο κατηγορούμενος. Στη συνέχεια στο σπίτι της χορήγησε προς χρήση το ψωμί στη μηνύτρια κόρη της Ψ, μαθήτρια τότε Γ' Λυκείου. Η ως άνω Α διαπίστωσε ότι οι εσωτερικές φέτες του ψωμιού στο πακέτο είχαν εμφανή ίχνη μούχλας με φαιοπράσινο χρώμα. Αμέσως φώναξε τη μηνύτρια και την αδελφή της να μην συνεχίσουν την κατανάλωση του ψωμιού, άνοιξε δε και το δεύτερο πακέτο, όπου επίσης διαπίστωσε ότι και σε αυτό οι φέτες ψωμιού ήσαν αλλοιωμένες. Ήδη όμως η μηνύτρια είχε καταναλώσει δύο φέτες. Τις βραδινές ώρες της ίδιας ημέρες η μηνύτρια εμφάνισε ρίγη και στομαχικές διαταραχές [εμέτους-διάρροια]. Δεν μετέβη, όμως, στο γιατρό, γιατί την επομένη συμμετείχε στις πανελλήνιες εξετάσεις. Επειδή όμως συνεχίζονταν τα συμπτώματα πήγε στα εξωτερικά ιατρεία του νοσοκομείου "Αγία Όλγα", όπου διαπιστώθηκε ότι έπασχε από γαστρεντερίτιδα και της χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή. Η μητέρα της μηνύτριας παρέδωσε το ψωμί στις 20-5-2004 στον Ενιαίο Φορέα Ελέγχου Τροφίμων [ΕΦΕΤ], όπου διαπιστώθηκε ότι το ψωμί "σύμφωνα με την ΚΥΑ 121/03-ΦΕΚ τ.Β 30-5-2004 άρθρο 2 χαρακτηρίζεται ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση λόγω αλλοίωσης ως προς τους οργανοληπτικούς χαρακτήρες". Ο μάρτυρας υπερασπίσεως Β, που εξετάστηκε στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο και η κατάθεσή του περιλαμβάνεται στα πρακτικά της εκκαλουμένης που αναγνώστηκαν καταθέτει ότι η αλλοίωση μπορεί να οφείλεται στην αποθήκευση του προϊόντος σε συνδυασμό με τρύπα στη συσκευασία. Πρέπει ακόμη να σημειωθεί ότι η αλλοίωση του προϊόντος εμφανίστηκε πριν από την ημερομηνία λήξεως της καταναλώσεώς του, που αναγραφόταν σε αυτό ότι ήταν η 1 Ιουνίου
2. Με βάση τα παραπάνω η σωματική βλάβη της παθούσας οφείλεται σε αμέλεια του κατηγορουμένου, δηλαδή από έλλειψη προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει και δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, η οποία [αμέλεια] συνίσταται στο ότι αν και ήταν ως εκ των καθηκόντων του υπεύθυνος για την τήρηση των κανόνων που ισχύουν για την επεξεργασία και διακίνηση των τροφίμων [Κώδικας Τροφίμων και Ποτών αρθρ. 3, 7, 8, 9], που παρασκεύαζε η εταιρία με την επωνυμία "ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ELITE AE", δεν ήλεγξε, όπως όφειλε, τις συνθήκες φυλάξεως πριν από τη μεταφορά προς πώληση του προϊόντος στο προαναφερόμενο σούπερ μάρκετ και τη συσκευασία του, με αποτέλεσμα τουλάχιστον δύο πακέτα του ψωμιού για τοστ να έχουν κακή συσκευασία [τρύπα] και να εμφανίσουν στο εσωτερικό του πακέτου αλλοιώσεις επιβλαβείς για την υγεία του καταναλωτή και στη συγκεκριμένη περίπτωση της μηνύτριας. Άλλη αιτία που να προκάλεσε τη σωματική βλάβη της παθούσας από κατανάλωση τροφίμων δεν αποδείχθηκε. Με βάση τα παραπάνω πρέπει να κηρυχθεί ένοχος ο κατηγορούμενος. Το αίτημα του τελευταίου για αναβολή της δίκης, προκειμένου να διαταχθεί η διενέργεια πραγματογνωμοσύνης για να διαπιστωθεί αν η κατανάλωση της ως άνω ποσότητας ψωμιού είναι δυνατόν να προκαλέσει γαστρεντερίτιδα, πρέπει να απορριφθεί, γιατί: από όλα τα προαναφερόμενα αποδεικτικά μέσα το Δικαστήριο σχημάτισε πλήρη δικανική πεποίθηση ότι α) οι έμετοι και οι διάρροιες, που υπέστη η παθούσα, μοναδική αιτία είχαν την κατανάλωση του αλλοιωμένου ψωμιού και β) η νόσος διαπιστώθηκε ήδη και μάλιστα κατά τον κρίσιμο χρόνο από γιατρό δημόσιου νοσοκομείου, η δε μετά από τόσον καιρό διενέργεια πραγματογνωμοσύνης δεν θα συμβάλλει στην κατ' ουσίαν έρευνα της υποθέσεως". Με αυτές τις αλληλοσυμπληρούμενες παραδοχές σκεπτικού και διατακτικού, το δικάσαν Τριμελές Εφετείο διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την απαιτούμενη από τις ανωτέρω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠοινΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού εκθέτει σ'αυτήν, με σαφήνεια πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά που αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση της αξιόποινης πράξεως για την οποία κηρύχθηκε ένοχος ο κατηγορούμενος, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία συνήγαγε τα περιστατικά αυτά και τους συλλογισμούς, με βάση τους οποίους έκανε την υπαγωγή τους στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 314 § 1α' και 315 § 1β' του ΠΚ, τις οποίες ορθώς ερμήνευσε και εφήρμοσε και δεν παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου, με ελλιπείς ή αντιφατικές παραδοχές στο πόρισμά της. Οι μερικότερες αντίθετες αιτιάσεις του αναιρεσείοντος είναι αβάσιμες καθόσον α) για την καταδικαστική κρίση του Εφετείου αρκούσε αυτό το οποίο σαφώς δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφασή του, ότι δηλαδή ο αναιρεσείων διέθεσε στην κατανάλωση από αμέλειά του μουχλιασμένο ψωμί και δεν ήταν αναγκαίο να αιτιολογηθεί πως και για ποιο λόγο μούχλιασε το εν λόγω τρόφιμο, περί των οποίων εκ περισσού και άνευ ανάγκης διέλαβε σκέψεις στο σκεπτικό της αποφάσεως, β) με την παραδοχή του ότι η Ψ ενόσησε μετά την κατανάλωση του συγκεκριμένου ψωμιού, εμμέσως πλην σαφώς δέχθηκε το Εφετείο και επαρκώς αιτιολόγησε ότι οι δύο φέτες από το ψωμί αυτό που κατανάλωσε η ανωτέρω ήταν αλλοιωμένες και προκάλεσαν σ'αυτήν γαστρεντερίτιδα και γ) με την ίδια παραδοχή δέχθηκε, επίσης, το Εφετείο ότι το συγκεκριμένο τρόφιμο ήταν ικανό να προκαλέσει στην ανωτέρω γαστρεντερίτιδα και δεν ήταν αναγκαία άλλη περαιτέρω αιτιολόγηση περί αυτού. Επομένως, οι εκ του άρθρου 510 § 1 στοιχ. Δ' και Ε' ΚΠοινΔ λόγοι της αιτήσεως, που πλήττουν την προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη αιτιολογίας και έλλειψη νόμιμης βάσεως, είναι αβάσιμοι και πρέπει να απορριφθούν, συνακολούθως δε να απορριφθεί κατ' ουσίαν η ένδικη αίτηση και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 § 1 ΚΠοινΔ). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Απορρίπτει την από 8 Μαΐου 2007 αίτηση του Χ περί αναιρέσεως της 2087/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα εκ διακοσίων είκοσι