ΑΠ 940/2009 — Αιτιολογίας επάρκεια, Ακυρότητα απόλυτη, Νόμου εφαρμογή και ερμηνεία, Ανθρωποκτονία από αμέλεια, Πολιτική αγωγή

Σύνδεσμος απόφασης - link Επιστροφή - Back Περίληψη με ChatGPT AI Περίληψη με Claude AI Περίληψη με Gemini AI Περίληψη με Grok AI Αυτόματη μετάφραση Google, χρησιμοποιείστε τα κείμενα με προσοχή - Google automatic translation from Greek, use with caution ! Σημαντική Σημείωση ! Πρόκειται να ανακατευθυνθείτε σε εξωτερική πλατφόρμα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (τρίτου πάροχου) με σκοπό την αυτόματη δημιουργία περίληψης της δικαστικής απόφασης. Καμία Ευθύνη για το Περιεχόμενο: Ο Αρειος Πάγος δεν φέρει καμία απολύτως ευθύνη για την ποιότητα, την ακρίβεια ή την πληρότητα της περίληψης που παράγεται αυτόματα από το AI. Μη Επίσημο Κείμενο: Η περίληψη αποτελεί προϊόν αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, δεν αντικαθιστά το επίσημο νομικό κείμενο και δεν φέρει καμία ισχύ ή έγκριση από το δικαστήριο. Προστασία Δεδομένων: Η χρήση της εξωτερικής υπηρεσίας γίνεται με αποκλειστική σας ευθύνη, σύμφωνα με τους όρους του τρίτου παρόχου. Μόνη αυθεντική πηγή ενημέρωσης παραμένει το πρωτότυπο κείμενο της απόφασης, όπως δημοσιεύεται από τον Αρειο Πάγο. Η παρούσα λειτουργία είναι σε δοκιμαστική χρήση Ακύρωση Συνέχεια Απόφαση 940 / 2009 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Θέμα Αιτιολογίας επάρκεια, Ακυρότητα απόλυτη, Νόμου εφαρμογή και ερμηνεία, Ανθρωποκτονία από αμέλεια, Πολιτική αγωγή. Περίληψη: Ανθρωποκτονία από αμέλεια. Πότε υφίσταται απόλυτη ακυρότητα από παράνομη παράσταση πολιτικής αγωγής. Σχέση ασφαλιστικής εταιρείας με ασφαλιζόμενο ιδιοκτήτη ή κάτοχο αυτοκινήτου. Έγερση αγωγής στα πολιτικά δικαστήρια και ρητή επιφύλαξη για μερικό ποσό, προκειμένου να εγερθεί η πολιτική αγωγή στα ποινικά δικαστήρια. Έλλειψη αιτιολογίας, εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ποινικής διάταξης. Εκ πλαγίου παράβαση. Απορρίπτει αίτηση αναίρεσης. Αριθμός 940/2009 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ ΣΤ' Ποινικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αιμιλία Λίτινα, Ανδρέα Τσόλια, Ιωάννη Παπουτσή - Εισηγητή και Ανδρέα Δουλγεράκη, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 13 Ιανουαρίου 2009, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αθανασίου Κονταξή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ, κατοίκου ......, που εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του Άγγελο Πάρσαλη και Ιωάννη Παπαδογιαννάκη, περί αναιρέσεως της 235/2008 αποφάσεως του Πενταμελούς Αναθεωρητικού Δικαστηρίου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Ψ, κάτοικο ......, που δεν παρέστη. Το Πενταμελές Αναθεωρητικό Δικαστήριο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 23 Μαΐου 2008 αίτησή του αναιρέσεως καθώς και στο από 18 Δεκεμβρίου 2008 δικόγραφο των προσθέτων λόγων, που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1173/2008. Αφού άκουσε Τους πληρεξουσίους δικηγόρους του αναιρεσείοντος, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Ι. Το κατ' άρθρον 515 παρ. 1 Κ.Π.Δ. αίτημα για αναβολή της δίκης, το οποίο υπέβαλε, ως άγγελος, η Α στο Δικαστήριο τούτο, για λογαριασμό του πολιτικώς ενάγοντος Ψ, επικαλούμενη ότι ο δικηγόρος του τελευταίου Αντώνιος Επιτροπάκης είναι ασθενής, πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμο, μη αποδειχθείσης της εκ του άρθρου αυτού απαιτούμενης εξαιρετικής περιπτώσεως, που επιβάλλει την παραδοχή αυτού. Μετά από αυτά, η συζήτηση θα γίνει, σαν να είχε εμφανισθεί και ο πολιτικώς ενάγων, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 515 Κ.Π.Δ., καθόσον, όπως προκύπτει από το από 3.11.2008 αποδεικτικό επίδοσης της ...... . Ο τελευταίος κλητεύθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, προκειμένου να εμφανισθεί στη σημερινή δικάσιμο, που έχει ορισθεί για την εκδίκαση της υπ' αρ. 14/2008 ένδικης αίτησης αναίρεσης. ΙΙ. Σύμφωνα με το άρθρο 171 παρ. 2 του Κ.Π.Δ., απόλυτη ακυρότητα, δεν ιδρύει λόγο αναιρέσεως της αποφάσεως κατ' άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' του ίδιου Κώδικα, επιφέρει η παρά το νόμο παράσταση του πολιτικώς ενάγοντος κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο, η οποία υφίσταται όταν δεν συντρέχουν στο πρόσωπό του οι όροι της ενεργητικής και παθητικής νομιμοποιήσεως ή όταν παραβιάσθηκε η διαδικασία, η οποία έπρεπε να τηρηθεί, αναφορικά με τον τρόπο και το χρόνο ασκήσεώς της. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 66 παρ. 1 του Κ.Π.Δ., η πολιτική αγωγή που έχει ασκηθεί σε πολιτικό δικαστήριο μπορεί να εισαχθεί στο ποινικό δικαστήριο, αν δεν εκδόθηκε οριστική απόφαση με την πολιτική διαδικασία. Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 63, 64, 65 και 68 του Κ.Π.Δ., 914 και 932 του Α.Κ., συνάγεται ότι στην περίπτωση κατά την οποία ο δικαιούχος αποζημιώσεως ή χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης από αδικοπραξία, άσκησε ενώπιον του πολιτικού δικαστηρίου αγωγή, με την οποία ζήτησε να του επιδικαστεί το μεγαλύτερο μέρος της απαιτήσεώς του και επιφυλάχθηκε να εισαγάγει και ένα μέρος αυτής στο ποινικό δικαστήριο, είναι παραδεκτή η παράσταση αυτού στο ποινικό δικαστήριο ως πολιτικώς ενάγοντος, για το μέρος της απαιτήσεώς του, το οποίο δεν εισήχθη στο πολιτικό δικαστήριο. Τούτο δε ανεξάρτητα από το αν έχει εκδοθεί οριστική ή τελεσίδικη απόφαση του πολιτικού δικαστηρίου, το οποίο δεν έχει εξουσία να κρίνει για το μέρος αυτό. Επομένως, το αυτό ισχύει και αν έγινε παραίτηση από την εκεί (πολιτικό Δικαστήριο) ασκηθείσα αγωγή, διότι η παραίτηση αυτή αναφέρεται στην ασκηθείσα αγωγή και όχι στο μέρος που γίνεται επιφύλαξη για να εισαχθεί η απαίτηση στο ποινικό δικαστήριο. Στην προκείμενη περίπτωση όπως προκύπτει από την επιτρεπτή επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας και όπως ορθώς δέχθηκε και η προσβαλλόμενη απόφαση, κατόπιν σχετικής ενστάσεως του αναιρεσείοντος περί αποβολής της πολιτικής αγωγής, ο πολιτικώς ενάγων Ψ, πατέρας του θανόντος Β, με την από 17.9.2001 κοινή, με τους λοιπούς συγγενείς, αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κατά την 1) του κατηγορουμένου - αναιρεσείοντος, ως οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου, 2) του Γ, ως ιδιοκτήτη του εν λόγω αυτοκινήτου και 3) της Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΦΟΙΝΙΞ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.", στην οποία ήταν ασφαλισμένο το αυτοκίνητο, για τις έναντι τρίτων απαιτήσεις, ζήτησε ένα μέρος της χρηματικής ικανοποιήσεώς του για ψυχική οδύνη που υπέστη από το θάνατο του ως άνω υιού του, ενώ για το υπόλοιπο χρηματικό ποσό της απαιτήσεώς της αυτής και δη γι' αυτό των 44 Ευρώ, επιφυλάχθηκε με την αγωγή αυτή να το διεκδικήσει, ως πολιτικώς ενάγων, στα ποινικά δικαστήρια, πράγμα το οποίο έκανε ενώπιον του Πενταμελούς Στρατοδικείου Αθηνών, στις 13.5.2005, όταν εξεδικάζετο η υπόθεση σε πρώτο βαθμό και του επιδικάσθηκε πράγματι το ποσό αυτό με την υπ' αρ. 581/2005 απόφαση του ως άνω Δικαστηρίου, χωρίς, σημειωτέον, να προβληθεί εναντίον της παράστασης αυτής, κάποια αντίρρηση από την πλευρά του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου. Με την υπ' αρ. 5208/2002 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, έγιναν δεκτά, αναφορικά με την ως άνω αγωγή, τα εξής, α) καταργήθηκε η δίκη ως προς τον κατηγορούμενο αναιρεσείοντα και τον Γ, λόγω του ότι οι ενάγοντες (μεταξύ των οποίων και ο πολιτικώς ενάγων) παραιτήθηκαν ως προς αυτούς από το δικόγραφο της αγωγής και β) αναγνωρίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι η ως άνω ασφαλιστική εταιρεία οφείλει στον πολιτικώς ενάγοντα Ψ, ποσό 73.323,55 Ευρώ, λόγω ψυχικής οδύνης που υπέστη από το θάνατο του υιού του, ποσό στο οποίο δεν συμπεριελήφθη και αυτό των 44 ευρώ, λόγω της κατά τα άνω διατυπωθείσας επιφυλάξεως. Ασκηθείσης εφέσεως κατά της αποφάσεως αυτής, εκδόθηκε η υπ'αρ. 3393/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με την οποία, εκτός των άλλων παραδοχών, αναγνωρίσθηκε ότι η ασφαλιστική εταιρεία, οφείλει να καταβάλλει στον πολιτικώς ενάγοντα, για την ίδια αιτία, ποσό μεγαλύτερο από αυτό που του είχε αναγνωρισθεί πρωτοδίκως, στο οποίο, όμως, η ως άνω Εφετειακή απόφαση, δεν συμπεριέλαβε και το ποσό των 44 Ευρώ, λόγω της ρηθείσας επιφυλάξεως, προκειμένου αυτός να το διεκδικήσει, με την αναφερθείσα ιδιότητα, στα ποινικά δικαστήρια. Συνεπώς, για το ποσό των 44 Ευρώ, για το οποίο είχε επιφυλαχθεί ρητώς να ζητήσει ο ανωτέρω πολιτικώς ενάγων ενώπιον του ποινικού δικαστηρίου, είχε δικαίωμα να παρασταθεί, τόσο στο Πρωτοβάθμιο, όσο και στο Δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, ορθώς δε με την προσβαλλομένη, μετά την απόρριψη της προβληθείσας αντίρρησης για την παράσταση αυτή, του επιδικάστηκε το ποσόν αυτό. Επομένως, ο σχετικός λόγος της ένδικης αίτησης αναίρεσης, κατά το πρώτο μέρος του, για απόλυτη ακυρότητα λόγω παράνομης παράστασης του πολιτικώς ενάγοντος και η διαδικασία στο ακροατήριο, είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Περαιτέρω, με τον ίδιο λόγο αναίρεσης, κατά το δεύτερο μέρος του, προβάλλεται η αυτή απόλυτη ακυρότητα από παράνομη παράσταση πολιτικής αγωγής, με την ακόλουθη αιτίαση. Με την ασφάλιση του ζημιογόνου αυτοκινήτου για την έναντι τρίτων ζημία, η ευθύνη μετακύλισε αποκλειστικά στην ασφαλιστική εταιρεία "ΦΟΙΝΙΞ ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ Α.Ε.", και επομένως, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 64 παρ. 2 του Κ.Π.Δ., ο πολιτικώς ενάγων ενομιμοποιείτο να παρασταθεί στην ποινική δίκη, μόνο για την υπεράσπιση της εναντίον του αναιρεσείοντος κατηγορίας και όχι για την επιδίκαση χρηματικής ικανοποιήσεως, συνεπεία ψυχικής οδύνης που υπέστη από το θάνατο του υιού του. Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος και απορριπτέος, διότι, η ασφάλιση του αυτοκινήτου δημιουργεί παράλληλη ευθύνη και της ασφαλιστικής εταιρείας προς αυτήν του ιδιοκτήτη ή κατόχου του αυτοκινήτου, εξού και η εις ολόκληρον ενοχή αυτών (Α.Κ. 481 επ.) και όχι αποκλειστική ευθύνη της εταιρείας έναντι των τρίτων. ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 302 παρ. 1 του ΠΚ, "όποιος επιφέρει από αμέλεια το θάνατο άλλου, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών" και κατά τη διάταξη του άρθρου 28 του ΠΚ, "από αμέλεια πράττει όποιος, από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλλει, είτε δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα, που προκάλεσε η πράξη του, είτε το πρόβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν". Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει, ότι για τη θεμελίωση της αξιόποινης πράξης της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, απαιτείται η διαπίστωση, αφενός μεν ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την απαιτούμενη κατά αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία οφείλει να κατά βάλει κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος, κάτω από τις ίδιες πραγματικές καταστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές, την κοινή πείρα, τη λογική και τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων και αφετέρου, ότι είχε τη δυνατότητα να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο πρέπει να τελεί σε αντικειμενικό αιτιώδη σύνδεσμο με την πράξη ή την παράλειψη. Η παράλειψη ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, εφόσον το ένα είδος της ευθύνης συνίσταται, στην μη καταβολή της προσοχής, δηλαδή σε μία παράλειψη. Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος, και 139 ΚΠοινΔ απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠοινΔ, όταν αναφέρονται σ' αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από τη διαδικασία στο ακροατήριο, σχετικά με τα υποκειμενικά και αντικειμενικό στοιχεία του εγκλήματος, οι αποδείξεις (αποδεικτικά μέσα) επί των οποίων θεμελιώνονται τα περιστατικά αυτά, καθώς και οι σκέψεις με τις οποίες το δικαστήριο υπήγαγε τα αποδειχθέντα περιστατικά, στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε. Περαιτέρω, λόγω αναιρέσεως της απόφασης συνιστά κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' του ΚΠοινΔ και η εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη ερμηνεία υπάρχει όταν το δικαστήριο αποδίδει, στη διάταξη διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή, όταν το δικαστήριο δεν υπήγαγε ορθά τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, στη διάταξη που εφαρμόσθηκε. Περίπτωση δε εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διατάξεως, συνιστά και η εκ πλαγίου παραβίαση της διατάξεως αυτής, η οποία ύπαρχε, όταν στο πόρισμα της αποφάσεως που προκύπτει, από την αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού και του διατακτικού και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο, σε σχέση με την ορθή εφαρμογή του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης. Στην προκείμενη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη υπ' αρ. 235/2008 απόφαση του Πενταμελούς Αναθεωρητικού Δικαστηρίου Αθηνών, ο αναιρεσείων καταδικάσθηκε σε ποινή φυλάκισης δύο