ΑΠ 986/2010 — Αιτιολογίας ανεπάρκεια, Σωματική βλάβη από αμέλεια

Σύνδεσμος απόφασης - link Επιστροφή - Back Περίληψη με ChatGPT AI Περίληψη με Claude AI Περίληψη με Gemini AI Περίληψη με Grok AI Αυτόματη μετάφραση Google, χρησιμοποιείστε τα κείμενα με προσοχή - Google automatic translation from Greek, use with caution ! Σημαντική Σημείωση ! Πρόκειται να ανακατευθυνθείτε σε εξωτερική πλατφόρμα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (τρίτου πάροχου) με σκοπό την αυτόματη δημιουργία περίληψης της δικαστικής απόφασης. Καμία Ευθύνη για το Περιεχόμενο: Ο Αρειος Πάγος δεν φέρει καμία απολύτως ευθύνη για την ποιότητα, την ακρίβεια ή την πληρότητα της περίληψης που παράγεται αυτόματα από το AI. Μη Επίσημο Κείμενο: Η περίληψη αποτελεί προϊόν αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, δεν αντικαθιστά το επίσημο νομικό κείμενο και δεν φέρει καμία ισχύ ή έγκριση από το δικαστήριο. Προστασία Δεδομένων: Η χρήση της εξωτερικής υπηρεσίας γίνεται με αποκλειστική σας ευθύνη, σύμφωνα με τους όρους του τρίτου παρόχου. Μόνη αυθεντική πηγή ενημέρωσης παραμένει το πρωτότυπο κείμενο της απόφασης, όπως δημοσιεύεται από τον Αρειο Πάγο. Η παρούσα λειτουργία είναι σε δοκιμαστική χρήση Ακύρωση Συνέχεια Απόφαση 986 / 2010 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Θέμα Αιτιολογίας ανεπάρκεια, Σωματική βλάβη από αμέλεια. Περίληψη: Έννοια άρθρου 15 ΠΚ. Τι πρέπει να περιέχει για να είναι πλήρης η αιτιολογία της αποφάσεως που δέχεται εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 15 ΠΚ (ΑΠ 1914/2008, 221/2008). Σωματική βλάβη από αμέλεια από υπόχρεο με παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας (15, 28, 314 ΠΚ). Έννοια και διακρίσεις αμέλειας κατ' άρθρο 28 ΠΚ (ΑΠ 1530/2008). Εκτέλεση έργου εγκαταστάσεως και συνδέσεως αγωγών φυσικού αερίου από Κοινοπραξία. Μη επισήμανση εκσκαφής χάνδακα, πτώση διερχομένου πεζού, τραυματισμός. Κατηγορούμενος τεχνικός διευθυντής Κοινοπραξίας. Κατάφαση ενοχής από αμέλεια με παράλειψη οφειλόμενης ενεργείας. Μη αναφορά στην απόφαση από πού απέρρεε η υποχρέωση του αναιρεσείοντος για λήψη των μέτρων ασφαλείας. Έλλειψη αιτιολογίας. Αναιρεί και παραπέμπει. Αριθμός 986/2010 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Στ' Ποινικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δημήτριο Πατινίδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Νικόλαο Κωνσταντόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Γεώργιο Μπατζαλέξη-Εισηγητή και Χριστόφορο Κοσμίδη, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 26 Ιανουαρίου 2010, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Ψάνη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου ..., που παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο του Ευαγγελία Ρούτουλα, περί αναιρέσεως της 225/2009 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πειραιά. Με συγκατηγορούμενο τον Φ1 και πολιτικώς ενάγοντα τον Θ1, που δεν παραστάθηκε. Το Τριμελές Εφετείο Πειραιά, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 1 Σεπτεμβρίου 2009 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1264/2009. Αφού άκουσε Την πληρεξούσια δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά, καθώς και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναιρέσεως. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Ι. Κατά τη διάταξη του άρθρου 15 ΠΚ, όπου ο νόμος, για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης, απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, ή μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκληση του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος. Η διάταξη αυτή προβλέπει το δια παραλείψεως τελούμενο έγκλημα, το οποίο θεωρείται υφιστάμενο οσάκις αυτός που παρέλειψε να αποτρέψει την επέλευση αποτελέσματος, ανήκοντος στην αντικειμενική υπόσταση ορισμένου εγκλήματος τελέσεως, τιμωρείται όπως αυτός που δι' ενεργείας παρήγαγε το αποτέλεσμα, δηλαδή ο δράστης του εγκλήματος τελέσεως. Πρόκειται για ειδική μορφή εγκλήματος, δεδομένου ότι η αντικειμενική υπόσταση του τελείται όχι μόνο δι' ενεργείας, αλλά και δια παραλείψεως, που εξομοιώνεται νομικώς με την δι' ενεργείας παραγωγή του αποτελέσματος. Προϋπόθεση εφαρμογής της είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης, δηλαδή ειδικής και όχι γενικής υποχρεώσεως του υπαιτίου για ενέργεια που τείνει στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος, για την επέλευση του οποίου ο νόμος απειλεί ορισμένη ποινή. Η υποχρέωση αυτή μπορεί να πηγάζει από ρητή διάταξη νόμου, από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υπαιτίου, από σύμβαση ή από ορισμένη συμπεριφορά του υπαιτίου από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος του εγκληματικού αποτελέσματος. Περαιτέρω, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 28 και 314 παρ. 1 ΠΚ, προκύπτει ότι, στο έγκλημα της σωματικής βλάβης από αμέλεια, η πληρούσα την αντικειμενική υπόσταση αξιόποινη συμπεριφορά συνίσταται στην πρόκληση σωματικής κάκωσης ή βλάβης της υγείας. Για την πλήρωση της υποκειμενικής υπόστασης απαιτείται να βεβαιώνονται όλα τα στοιχεία της αμέλειας, όπως αυτά περιγράφονται στο άρθρο 28 ΠΚ ως προς την πρόκληση των σωματικών κακώσεων ή βλαβών. Ακόμη απαιτείται αντικειμενικός αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της πράξης ή παράλειψης του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε ως επακόλουθο της αμέλειας του. Εφόσον η σωματική βλάβη από αμέλεια είναι έγκλημα ουσιαστικό ή αποτελέσματος, μπορεί να τελεσθεί, είτε με ενέργεια, η οποία συνιστά τη θετική εκδήλωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς, είτε με παράλειψη, η οποία συνιστά την αρνητική τοιαύτη. Σε περίπτωση που η σωματική βλάβη τελείται με παράλειψη ή αποτελεί σύνολο συμπεριφοράς απαιτείται να συντρέχουν οι όροι του άρθρου 15 ΠΚ δηλ. ο δράστης να μην προβαίνει σε ενέργεια που έχει ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να πράξει και η παράλειψη αυτή να αποτελεί αιτιακή συνθήκη για την παραγωγή του αποτελέσματος. Για την ιδιαίτερη νομική υποχρέωση έγινε ήδη αναφορά ανωτέρω. Για την πλήρωση της υποκειμενικής υπόστασης και για τον καταλογισμό μιας τελικά άδικης σωματικής βλάβης σε ενοχή του δράστη απαιτείται, όπως λέχθηκε, να υπάρχει αμέλεια, κατά την έννοια του άρθρου 28 ΠΚ. Η διάταξη αυτή ορίζει ότι, όποιος, από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν. Από αυτή συνάγεται ότι η ποινική αμέλεια διακρίνεται σε συνειδητή και μη συνειδητή, συνειδητή δε είναι αν ο υπαίτιος πρόβλεψε ότι από τη συμπεριφορά του ήταν δυνατό να προέλθει το αξιόποινο αποτέλεσμα, αλλά πίστεψε ότι δεν θα επερχόταν, ενώ μη συνειδητή αμέλεια υπάρχει αν ο υπαίτιος δεν πρόβλεψε το αποτέλεσμα, καίτοι όφειλε και μπορούσε να το προβλέψει, εφόσον είχε καταβάλει την προσήκουσα προσοχή, που κατ' αντικειμενική κρίση απαιτείται. Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ. Δ' ΚΠοινΔ λόγο αναιρέσεως, όταν αναφέρονται σ' αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη. Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού της αποφάσεως με το διατακτικό της, που αποτελούν ενιαίο σύνολο, τα δε αποδεικτικά μέσα αρκεί να αναφέρονται γενικώς κατά το είδος τους και δεν απαιτείται αναλυτική παράθεση τους και μνεία του τι προκύπτει από το καθένα, ούτε είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση μεταξύ τους ή να προσδιορίζεται η αποδεικτική βαρύτητα εκάστου. Σε περίπτωση που δέχεται το δικαστήριο συνδρομή των όρων του άρθρου 15 πρέπει να αιτιολογείται η νομική υποχρέωση του υπαιτίου προς ενέργεια με την οποία θα αποτρεπόταν το αξιόποινο αποτέλεσμα και να αναφέρεται από πού απορρέει η υποχρέωση αυτή και αν είναι ο νόμος να παρατίθεται ο επιτακτικός κανόνας δικαίου από τον οποίο πηγάζει. Στη προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει, από τα επισκοπούμενα παραδεκτώς πρακτικά της προσβαλλομένης απόφασης, το Τριμελές Εφετείο Πειραιώς, που, δικάζοντας κατ' έφεση, την εξέδωσε, δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, με επιτρεπτή αλληλοσυμπλήρωση σκεπτικού και διατακτικού, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση των κατ' είδος αναφερομένων στην εν λόγω απόφαση αποδεικτικών μέσων, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Στις 7-6-2003, ο Θ1, όντας πεζός προσπάθησε να διασχίσει την οδό ...στο .... Στη συμβολή των οδών ...και ..., λόγω της ανυπαρξίας πινακίδων σήμανσης περί εκτελέσεως έργου δεν αντιλήφθηκε ότι υπήρχε χαντάκι και έπεσε εντός αυτού, με αποτέλεσμα να τραυματισθεί, υποστάς θλάση θωρακικών τοιχωμάτων, η οποία δυσχέρενε την αναπνοή του, θλάση ήπατος και εκδορές μέχρι της δεξιάς πλάγιας κοιλιακής χώρας. Το χαντάκι αυτό, πλάτους 0,40 μ., ύψους 1,5μ. και μήκους 12 μέτρων, είχε διανοιγεί με εκσκαφή επί του οδοστρώματος κατά την εκτέλεση ιδιωτικού έργου και συγκεκριμένα της κατασκευής δικτύου παροχής αερίου χαμηλής τάσης και δεν έφερε περίφραξη ή επικάλυψη με πλέγμα. Την εκτέλεση του έργου αυτού, στη περιοχή της ..., είχε αναλάβει η κοινοπραξία ΑΤΕΡΜΩΝ ΑΤΕ-ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS, η οποία υπεργολαβικά είχε αναθέσει μέρος της κατασκευής στην εταιρία ΔΕΛΚΑΤ ΑΕ. Ο τραυματισμός του Θ1, οφείλεται σε συγκλίνουσα αμέλεια, μεταξύ άλλων, και των εκκαλούντων κατηγορουμένων ειδικότερα, ο 1ος των κατηγορουμένων ως τεχνικός διευθυντής της πιο πάνω κοινοπραξίας και ο 2ος των κατηγορουμένων με την ιδιότητα του τεχνικού ασφαλείας αυτής η οποία είχε αναλάβει την εκτέλεση του έργου, δεν μερίμνησαν, αν και είχαν σχετική υποχρέωση λόγω της ιδιότητάς τους αυτής και του επαγγέλματος τους ως μηχανικών, για την τοποθέτηση πλέγματος στο χαντάκι ή την επισήμανση του, σε κατάλληλες θέσεις, με ειδικές ενδείξεις πινακίδων ή λωρίδων ότι εκτελείται έργο, ούτε ήλεγξαν αν είχαν τοποθετηθεί τέτοια μέτρα σήμανσης. Η υποχρέωση τους αυτή επιβεβαιώνεται από τη κατάθεση του μάρτυρα ..., σύμφωνα με την οποία ο 2ος των κατηγορουμένων έπρεπε να παρακολουθεί τη λήψη μέτρων ασφαλείας και ανέφερε γι'αυτά στον πρώτο των κατηγορουμένων. Αποτέλεσμα της έλλειψης και προσοχής που όφειλαν και από τις περιστάσεις μπορούσαν να καταβάλουν οι πιο πάνω κατηγορούμενοι, ήταν, ο πιο παθών να μην έχει ενημερωθεί για το συγκεκριμένο χαντάκι ώστε να αποφύγει να διέλθει από το σημείο αυτό και να αποφευχθεί έτσι ο τραυματισμός του. Με βάση τα περιστατικά αυτά, κατά τη γνώμη της πλειοψηφίας, οι κατηγορούμενοι πρέπει να κηρυχθούν ένοχοι της πράξης που τους αποδίδεται.". Ως πρώτος κατηγορούμενος αναφέρεται ο αναιρεσείων και ως δεύτερος ο συγκατηγορούμενός του Φ1, ο οποίος δεν άσκησε αίτηση αναίρεσης Με βάση τις παραδοχές αυτές το Δικαστήριο κήρυξε κατά πλειοψηφία, ένοχο τον αναιρεσείοντα και τον μη ασκήσαντα αίτηση αναίρεσης της πράξεως της σωματικής βλάβης από αμέλεια και επέβαλε στον καθένα ποινή φυλακίσεως τεσσάρων