1052-decision-692-2019

(2)επιπλέον εκδόσεις με τα διακριτικά:

(1)Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως,

(2)Έκδοση για την MEDITERRANEAN PAPER ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.. Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ την έκθεση της αρμόδιας Εισηγήτριας, όλα τα στοιχεία του φακέλου της ανωτέρω υπόθεσης, τις απόψεις των μελών και το ισχύον νομικό πλαίσιο, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ : I. Η ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΠΡΑΞΗ I.1 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΑΞΗΣ

1. Στις 28.08.2019 με το υπ’ αριθ. πρωτ. 5333 έγγραφο, η εταιρία «MEDITERRANEAN PAPER ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.» (εφεξής και MEDITERRANEAN PAPER ή/ και Γνωστοποιούσα), η οποία είναι κατά ποσοστό 100% θυγατρική της λιβανέζικης εταιρίας συμμετοχών FIG, γνωστοποίησε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1-3 του ν. 3959/2011 όπως ισχύει, την πρόθεση απόκτησης αποκλειστικού ελέγχου επί τμήματος του ενεργητικού και του παθητικού της ανώνυμης εταιρίας «ΧΑΪΤΟΓΛΟΥ – ΧΑΡΤΕΛ Α.Β.Ε.Ε. ΧΑΡΤΟΥ ΧΑΡΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ» (εφεξής και ΧΑΡΤΕΛ ή/ και Εξαγοραζόμενη), δυνάμει της από 29.07.2019 Συμφωνίας εξυγίανσης – μεταβίβασης επιχείρησης (εφεξής Συμφωνία Εξυγίανσης)1, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 106β και 106θ του ν. 3588/2007, όπως ισχύει
3. Δυνάμει της Συμφωνίας Εξυγίανσης προβλέπεται η μεταβίβαση του μεγαλύτερου μέρους των περιουσιακών στοιχείων της εταιρίας υπό εξυγίανση (ΧΑΡΤΕΛ) (πάγιο και κυκλοφορούν ενεργητικό) και μέρος των υποχρεώσεων αυτής στη Γνωστοποιούσα, ήτοι προβλέπεται η μεταβίβαση επιχείρησης, στο πλαίσιο των ρυθμίσεων των άρθρων 106β και 106θ του ν. 3588/2007, με την επακόλουθη αποξένωση της σημερινής ιδιοκτησίας από την Επιχείρηση. Σύμφωνα με τη γνωστοποίηση, «η Συμφωνία Εξυγίανσης της ΧΑΡΤΕΛ ρυθμίζει το σύνολο των προϋποθέσεων, αιρέσεων, όρων και επιμέρους συμφωνιών, μεταξύ του συνόλου των συμβαλλόμενων σε αυτήν εταιριών. Με την υλοποίηση των προβλεπόμενων στη Συμφωνία Εξυγίανσης επιμέρους συναλλαγών θα επιτευχθεί αναδιάρθρωση και κατά 1 2 Η υπό εξυγίανση εταιρία ΧΑΡΤΕΛ κατέθεσε στις 30.07.2019 ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης αίτηση επικύρωσης της Συμφωνίας Εξυγίανσης, η συζήτηση της οποίας ορίσθηκε την 22.11.
4. Πρόκειται για συμφωνία εξυγίανσης με μεταβίβαση επιχείρησης κατά τα άρθρα 106β και 106θ του Πτωχευτικού Κώδικα. Κατά τον Πτωχευτικό Κώδικα η συμφωνία εξυγίανσης δύναται να έχει ως αντικείμενο «οποιαδήποτε ρύθμιση του ενεργητικού και του παθητικού του οφειλέτη και ιδίως (...) ζ) τη μεταβίβαση του συνόλου ή μέρους της επιχείρησης του οφειλέτη σε τρίτο ή σε Εταιρία των πιστωτών κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο άρθρο 106θ» (άρθρο 106ε παρ. 1ζ Πτωχευτικού Κώδικα). Σύμφωνα, δε, με το άρθρο. 106θ παρ. 1: «Σε περίπτωση που σύμφωνα με τη συμφωνία εξυγίανσης ή με σύμβαση που καταρτίζεται σε εκτέλεση της τελευταίας μεταβιβάζεται το σύνολο ή μέρος της Εταιρίας του οφειλέτη, μεταβιβάζονται στον αποκτώντα το ενεργητικό της επιχείρησης ή του μέρους της και ενδεχομένως, στο μέτρο που προβλέπεται στη συμφωνία, μέρος των υποχρεώσεων, ενώ οι λοιπές υποχρεώσεις κατά περίπτωση εξοφλούνται από το τίμημα της πώλησης της επιχείρησης ή του μέρους της, διαγράφονται, ή στην περίπτωση μεταβίβασης μέρους της επιχείρησης παραμένουν ως υποχρεώσεις του οφειλέτη ή κεφαλαιοποιούνται (…)». Το άρθρο 106θ, ακόμα, προβλέπει φορολογικές και άλλες διευκολύνσεις για τη μεταβίβαση της επιχείρησης, προβλέπει μεταβίβαση εκκρεμών συμβατικών σχέσεων, καθώς και αποκλεισμό εφαρμογής του άρθρου 479 ΑΚ περί ευθύνης του αποκτώντος. Με τη μεταβίβαση της επιχείρησης επιτυγχάνεται διάσωση της επιχείρησης, όχι δε και του φορέα της, καθώς η επιχείρηση συνεχίζεται υπό νέο φορέα («μεταβιβαστική εξυγίανση»). 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συνέπεια εξυγίανση της ΧΑΡΤΕΛ προς όφελος των εργαζομένων, των καταναλωτών των προμηθευτών και του Ελληνικού Δημοσίου». I.2 Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ-ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ I.2.1 Μεταβιβαζόμενο Ενεργητικό
5. Η ΧΑΡΤΕΛ θα μεταβιβάσει στην Εξαγοράζουσα το Μεταβιβαζόμενο Ενεργητικό3, όπως αυτό ορίζεται και εξειδικεύεται στην Συμφωνία Εξυγίανσης
6. Ως τίμημα για την ανωτέρω μεταβίβαση του Μεταβιβαζόμενου Ενεργητικού, συνυπολογιζομένου και του Μεταβιβαζόμενου Παθητικού έχει συμφωνηθεί, πέραν της αποπληρωμής από την Εξαγοράζουσα των υποχρεώσεων που περιλαμβάνονται στο Μεταβιβαζόμενο Παθητικό ποσού [….] ευρώ, η καταβολή ποσού [….] ευρώ σε συγκεκριμένα πιστωτικά ιδρύματα για την ισόποση απομείωση των υφιστάμενων τραπεζικών υποχρεώσεων και η καταβολή [….] ευρώ στους ανέγγυους μη Ουσιώδεις Πιστωτές, όπως περαιτέρω εξειδικεύεται στην Συμφωνία Εξυγίανσης. I.2.2 Μεταβιβαζόμενο Παθητικό
7. Η ΧΑΡΤΕΛ κατά την ημερομηνία ολοκλήρωσης της συναλλαγής, θα μεταβιβάσει στην Εξαγοράζουσα το Μεταβιβαζόμενο Παθητικό, όπως αυτό θα έχει διαμορφωθεί κατά την ως άνω ημερομηνία, σύμφωνα με τους όρους, συμφωνίες και προϋποθέσεις που περιγράφονται στη Σύμβαση Εξυγίανσης
8. Συνοπτικά, το Μεταβιβαζόμενο Παθητικό που μεταβιβάζεται στην Εξαγοράζουσα έχει ως ακολούθως: υποχρεώσεις προς τις συμβαλλόμενες στη συμφωνία τράπεζες· υποχρεώσεις προς τις εταιρίες συμφερόντων του Επενδυτή· υποχρεώσεις προς συνδεδεμένες με την Εξαγοραζόμενη εταιρίες, οι οποίες συμβάλλονται στη Συμφωνία Εξυγίανσης· υποχρεώσεις προς Ελληνικό Δημόσιο και Ασφαλιστικούς Οργανισμούς Κύριας και Επικουρικής Ασφάλισης· υποχρεώσεις έναντι εταιριών factoring· υποχρεώσεις εξ’ ενδιάμεσης χρηματοδότησης· υποχρεώσεις έναντι ανέγγυων Ουσιωδών και Μη Ουσιωδών Πιστωτών· υποχρεώσεις από επιταγές.
9. Από το σύνολο των οφειλών της ΧΑΡΤΕΛ, όπως αυτές είχαν την 30.04.2019, συνολικού ύψους […..] ευρώ, μεταβιβάζονται οφειλές ύψους […..] ευρώ, ήτοι ποσοστό [….%] των συνολικών απαιτήσεων τρίτων, ενώ οφειλές ύψους […..] ευρώ, ήτοι ποσοστό [….%] των συνολικών απαιτήσεων τρίτων παραμένουν στη ΧΑΡΤΕΛ. 3 4 5 Ως προς τους ορισμούς της Σύμβασης Εξυγίανσης, βλ. Προοίμιο της Σύμβασης Εξυγίανσης. Ως προς την μεταβίβαση εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων, βλ. αρ. 10· ως προς την μεταβίβαση ακινήτων, βλ. αρ. 11

(6)· ως προς τη μεταβίβαση διοικητικών αδειών, βλ. αρ. 12· ως προς την μεταβίβαση επωνυμίας, διακριτικού τίτλου, άυλων αγαθών και σημάτων, βλ. αρ. 13· ως προς την μεταβίβαση κινητών/ αποθεμάτων, βλ. αρ. 14· ως προς την μεταβίβαση συμβάσεων, βλ. αρ. 15· ως προς τους εργαζομένους, βλ. αρ. 16

(5)-16

(6)και 17· ως προς τις μισθώσεις, βλ. αρ. 18· ως προς τις δικαστικές υποθέσεις και εκκρεμότητες, βλ. αρ. 19. Βλ. αρ. 21 και Παράρτημα 5 και 6 της Σύμβασης Εξυγίανσης. 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ I.2.3 Αποτέλεσμα - οφέλη της Σύμβασης Εξυγίανσης 6. Μετά την ολοκλήρωση της Συναλλαγής6, η ΧΑΡΤΕΛ θα συνεχίσει να υφίσταται ως νομικό πρόσωπο. Με δεδομένο ότι θα μεταβιβάσει το σύνολο των στοιχείων του ενεργητικού της, δηλαδή όλα τα στοιχεία της επιχείρησης (ακίνητα, μηχανήματα, συμβάσεις, οχήματα, αποθέματα, κ.λπ.) δεν θα προβλέπεται να δραστηριοποιηθεί επιχειρηματικά σύμφωνα με την Γνωστοποιούσα7. 7. Σύμφωνα με τη Σύμβαση Εξυγίανσης, αυτή είναι εξαιρετικά επωφελής για την εταιρία υπό εξυγίανση (ΧΑΡΤΕΛ), υπό την έννοια ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα της δύναται να συνεχιστεί, για τους εργαζόμενους σε αυτήν, οι οποίοι, λόγω της μεταφοράς τους στην Εξαγοράζουσα, δεν θα απωλέσουν τις θέσεις εργασίας τους, για τους πιστωτές, δεδομένου ότι η δια της Συμφωνίας Εξυγίανσης απομείωση/ ρύθμιση των απαιτήσεών τους εξασφαλίζει την είσπραξη ποσού τουλάχιστον ίσο με εκείνο που θα λάμβαναν στην περίπτωση ρευστοποίησης, ως η εν λόγω άσκηση περιλαμβάνεται στο Επιχειρηματικό Σχέδιο, χωρίς να βλάπτεται η ισότιμη μεταχείριση των πιστωτών που βρίσκονται στην ίδια θέση και για το Ελληνικό Δημόσιο και τους Ασφαλιστικούς Οργανισμούς, οι οποίοι θα συνεχίσουν να εισπράττουν έμμεσους και άμεσους φόρους και ασφαλιστικές εισφορές αντίστοιχα, από μια ενεργή επιχειρηματική μονάδα. II. ΟΙ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΣΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ8 II.1 Η ΕΞΑΓΟΡΑΖΟΥΣΑ ΚΑΙ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΤΗΣ II.1.1 MEDITERRANEAN PAPER 8. Η MEDITERRANEAN PAPER συστάθηκε τον Μάιο του 2019, είναι 100% θυγατρική της λιβανέζικης εταιρίας συμμετοχών FIG και έχει έδρα στην Αθήνα. Η MEDITERRANEAN PAPER, σύμφωνα με το καταστατικό της, δραστηριοποιείται στη βιομηχανική παραγωγή και μεταποίηση προϊόντων χαρτιού για κάθε σκοπό και προϊόντων συσκευασίας από χαρτί ή πλαστική ύλη ή άλλου υλικού (ιδίως χαρτοκιβωτίων, κουτιών και κιβωτίων από κυματοειδές χαρτί και χαρτόνι) ως και άλλων όμοιων ή παρεμφερών βιομηχανικών προϊόντων. Η MEDITERRANEAN PAPER δεν έχει αναπτύξει προς το παρόν παραγωγική 6 7 8 Σύμφωνα με το αρ. 28 της Σύμβασης Εξυγίανσης, η ολοκλήρωση της συναλλαγής τελεί υπό την πλήρωση των ακόλουθων προϋποθέσεων/ αιρέσεων: α) της επικύρωσης από το αρμόδιο πτωχευτικό δικαστήριο της Συμφωνίας Εξυγίανσης· β) της λήψης όλων των απαιτούμενων εγκρίσεων από τις αρμόδιες αρχές και ειδικά από την Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού·γ) της μη επέλευσης ουσιώδους δυσμενούς μεταβολής των περιστάσεων που αφορούν στην παραγωγική δραστηριότητα της ΧΑΡΤΕΛ κατά την περίοδο από την έναρξη της ενδιάμεσης περιόδου μέχρι και την Ημερομηνία Ολοκλήρωσης Συναλλαγής. Η μη πλήρωση έστω και μίας εκ των ανωτέρω προϋποθέσεων θα συνιστά και λόγο καταγγελίας της Συμφωνίας Εξυγίανσης. Βλ. την υπ’ αριθ. 5586/11.9.2019 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας. Για τον ορισμό της συμμετέχουσας επιχείρησης βλ. άρθρα 5, 6 και 10 του ν. 3959/2011. 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δραστηριότητα, καθώς πρόκειται για νεοσυσταθείσα επιχείρηση9. Το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρίας απαρτίζουν οι κκ. […] (Πρόεδρος και Δ/νων Σύμβουλος), […] (Αντιπρόεδρος) και […] (Γενικός Διευθυντής). II.1.2 FIG 9. Η εταιρία συμμετοχών FIG εδρεύει στην Βηρυτό του Λιβάνου και έχει ως αντικείμενο ένα ευρύ φάσμα διαφορετικών δραστηριοτήτων, όπως α) συμμετοχές σε εταιρίες με ξενοδοχειακές και βιομηχανικές δραστηριότητες, κυρίως στον τομέα της συσκευασίας και παραγωγής όλων των ειδών χαρτιού και κυματοειδούς χαρτονιού, πλαστικών κουτιών, παραγωγή κυματοειδών σύνθετων χάρτινων σακουλών, παραγωγή όλων των ειδών σύνθετου χαρτιού, β) συμμετοχές στην ίδρυση ξένων ανώνυμων εταιριών ή εταιριών περιορισμένης ευθύνης, με αντικείμενο κυρίως συναφές του υπό στοιχείου (α), γ) διαχείριση εταιριών στις οποίες κατέχει μέρος αυτών ή μετοχές, δ) χορήγηση δανείων σε θυγατρικές της, ε) απόκτηση άυλων περιουσιακών στοιχείων όπως διπλώματα ευρεσιτεχνίας, εφευρέσεις, παραχωρήσεις, καταχωρημένα εμπορικά σήματα, προστατευόμενα δικαιώματα και εκμίσθωση αυτών, στ) απόκτηση κινητής και / ή ακίνητης περιουσίας, η οποία προορίζεται για την εξυπηρέτηση αναγκών των επιχειρηματικών της δραστηριοτήτων. 10. Ο όμιλος FIG απασχολεί περισσότερα από 10.400 άτομα στη Μέση Ανατολή, την Αφρική, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, διαχειρίζεται 60 επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων 37 μονάδων παραγωγής και 23 εμπορικών εταιριών, με εμπορική (ή και παραγωγική) δραστηριότητα σε περισσότερες από 100 χώρες παγκοσμίως. Τις τελευταίες έξι δεκαετίες, ο όμιλος έχει διευρύνει το χαρτοφυλάκιό του, επενδύοντας περισσότερο στο κυματοειδές χαρτόνι και στην κατασκευή χαρτοκιβωτίων συσκευασιών, δίνοντας έμφαση στην κατασκευή συσκευασιών χαρτιού και πλαστικού για διάφορους βιομηχανικούς τομείς: γεωργικά προϊόντα, ποτά, κτίρια και κατασκευές, τροφοδοσία και υπηρεσίες τροφίμων, γαλακτοκομικά και παγωτά, κατεψυγμένα και μεταποιημένα τρόφιμα, προσωπική υγιεινή, φαρμακευτικά προϊόντα, πετροχημικά προϊόντα, καθώς και στην ευρύτερη αγορά διαφήμισης και διαφημιστικών προϊόντων. 11. Οι πέντε μέτοχοι του Ομίλου με το μεγαλύτερο ποσοστό ανήκουν στην οικογένεια Frem. 12. Οι εταιρίες του ομίλου FIG που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά είναι οι UNIPAK HELLAS, ΠΑΚΟ και MEDITERRANEAN PAPER10. Σύμφωνα με το υπ’ αριθ. 9 10 Η MEDITERRANEAN PAPER συστάθηκε δυνάμει της υπ΄ αριθμ. 4616/8.5.2019 πράξης του συμβολαιογράφου Αθηνών […..], έλαβε αριθμό Γ.Ε.ΜΗ. 150396401000 και Α.Φ.Μ. 801157390 της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Αθηνών. Αναφέρεται επίσης ότι ο όμιλος INDEVCO ο οποίος ανήκει σε μέλη της οικογένειας Frem ως τελικούς μετόχους παρέχει στις εταιρίες UNIPAK ΕΛΛΑΣ Α.Ε., ΠΑΚΟ Α.Ε., καθώς και στις υπόλοιπες εταιρίες που ανήκουν στον όμιλο FIG, πόρους και τεχνογνωσία μέσω έμπειρων και καταρτισμένων τεχνικών καθώς και ειδημόνων σε κάθε πεδίο, για να εκπαιδεύουν το εργατικό και υπαλληλικό προσωπικό στις βέλτιστες πρακτικές του κλάδου. Σημειώνεται ότι δεν υπάρχει μετοχική σχέση μεταξύ του ομίλου INDEVCO και των εταιριών UNIPAK ΕΛΛΑΣ Α.Ε. και ΠΑΚΟ Α.Ε. 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πρωτ. 5333/28.08.2019 Έντυπο Γνωστοποίησης (σελ. 29), τα μέλη των οργάνων διοίκησης των εταιριών του ομίλου FIG, οι οποίες δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά είναι τα ακόλουθα: Εταιρίες του ομίλου FIG στην ελληνική αγορά ΟΝΟΜΑ % συμμετοχής του ομίλου FIG […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] UNIPAK HELLAS ΠΑΚΟ MEDITERRANEAN […]% […]% 100% Πηγή: το υπ’ αριθ. 5333/28.8.2019 Έντυπο Γνωστοποίησης. 13. Το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρίας απαρτίζουν οι κκ. […] (Πρόεδρος και Δ/νων Σύμβουλος), [….],[….] και [….] (και οι τρεις Μέλη και Αναπλ. Δ/νοντες Σύμβουλοι της εταιρίας). II.1.3 UNIPAK ΕΛΛΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ 14. Η εταιρία UNIPAK HELLAS A.E. (εφεξής «UNIPAK»), αποτελεί θυγατρική εταιρία του ομίλου εταιριών FIG σε ποσοστό […]% και εδρεύει στην Ιεράπετρα Κρήτης. 15. Δραστηριοποιείται στους εξής τομείς: στην εμπορία χάρτου για χαρτοκιβώτια από κυματοειδές χαρτόνι (επισημαίνεται ότι η εταιρία UNIPAK δεν διαθέτει μονάδα παραγωγής χάρτου και δραστηριοποιείται μόνο στην εμπορία χάρτου)11· και

1. ii)στην αγορά παραγωγής ενός ευρέος φάσματος συσκευασιών από κυματοειδές χαρτόνι, στην οποία η επιχείρηση ειδικεύεται. Τα προϊόντα που παράγει από ανακυκλώσιμο υλικό καλύπτουν ανάγκες συσκευασίας στον βιομηχανικό και αγροτικό τομέα, τα οποία εκτείνονται από τελάρα για αγροτική χρήση (φρούτα και λαχανικά) έως μία ευρεία επιλογή από προωθητικά χαρτοκιβώτια, χαρτοκιβώτια μεταφοράς και χαρτοκιβώτια τροφοδοσίας.
2. i)16. Το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρίας απαρτίζουν οι κ.κ [….] (Πρόεδρος), [….] (Διευθύνον Εκτελεστικό Μέλος), [….] (Μέλος), [….] (Μέλος) και [….] (Μέλος). 11 Βλ. απαντήσεις 1 και 8 στην υπ’ αριθ. πρωτ. 5586/11.09.2019 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας εταιρίας σε συνέχεια της υπ’ αριθ. πρωτ. 5485/05.09.2019 επιστολή της ΓΔΑ. 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ II.1.4 ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΒΛ. ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΡΤΟΠΟΙΙΑ – ΧΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΙ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. (ΠΑΚΟ Α.Ε.) 17. Η εταιρία ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΒΛ. ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΡΤΟΠΟΙΙΑ – ΧΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΙ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. (εφεξής «ΠΑΚΟ») εδρεύει στην Αθήνα. Είναι άμεσα ελεγχόμενη από την UNIPAK (η οποία ελέγχεται με τη σειρά της, όπως αναφέρθηκε αμέσως ανωτέρω, από τον όμιλο εταιριών FIG) σε ποσοστό […]%. Το υπόλοιπο ποσοστό […]% ανήκει στην εταιρία FIG. 18. Δραστηριοποιείται στους εξής τομείς: περισυλλογής, διαλογής και δεματοποίησης ανακυκλώσιμων πρώτων υλών, δηλαδή παλαιόχαρτου·
3. ii)στον τομέα παραγωγής ανακυκλωμένου χαρτιού για την παραγωγή χαρτοκιβωτίου ή άλλης χάρτινης συσκευασίας· και iii) στην παραγωγή χαρτοκιβωτίων συσκευασίας κάθε τύπου.
4. i)19. Επισημαίνεται ότι από το σύνολο των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων είναι η μόνη που δραστηριοποιείται και στις τρείς σχετικές αγορές της αλυσίδας αξίας παραγωγής χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι (οι οποίες θα αναλυθούν πιο διεξοδικά κατωτέρω, βλ. ενότητα IV.2). 20. Το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρίας απαρτίζουν οι κ.κ [….] (Πρόεδρος και Δ/νων Σύμβουλος), [….] (Αντιπρόεδρος), [….] (Γενικός Διευθυντής) και [….] (Μέλος). 21. Η ΠΑΚΟ ελέγχει άμεσα την εταιρία ΠΑΚΟ ΒΕΛΟΥ σε ποσοστό […]%,η οποία μέχρι τον Ιούλιο 2018 δραστηριοποιούνταν μόνο στην παραγωγή χαρτιού12. Από τον Ιούλιο 2018 και έπειτα δραστηριοποιείται κατά αποκλειστικότητα στην εμπορία χάρτου, κάνοντας συλλογή στις εγκαταστάσεις της παλαιόχαρτου, την πρώτη ύλη δηλαδή για την παραγωγή ανακυκλωμένου χαρτιού συσκευασίας, και ακολούθως μεταπωλώντας το προϊόν σε εταιρίες-μεταποιητές οι οποίες δραστηριοποιούνται σε επόμενα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας. II.2 ΧΑΡΤΕΛ (ΕΞΑΓΟΡΑΖΟΜΕΝΗ) 22. Η ΧΑΡΤΕΛ συστήθηκε το 1979, έχει έδρα τη Θεσσαλονίκη και αντικείμενο εργασιών την παραγωγή χαρτοκιβωτίων και λοιπών προϊόντων από κυματοειδές χαρτόνι (χαρτοκιβώτια από κυματοειδές χαρτόνι, χαρτοκιβώτια με χρήση καλουπιών (die cutted), χαρτοτελάρα για φρούτα και λαχανικά, παρελκόμενα χαρτοκιβωτίων). Για την παραγωγή του κυματοειδούς 12 Βλ. απάντηση 6 στην υπ΄αριθ. πρωτ. 5586/11.09.2019 επιστολή παροχής στοιχείων της Γνωστοποιούσας σε συνέχεια της υπ’ αριθ. πρωτ. 5485/05.09.2019 επιστολή της Υπηρεσίας. 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ χαρτονιού, η ΧΑΡΤΕΛ χρησιμοποιεί χαρτί είτε πρωτογενές είτε ανακυκλωμένο είτε συνδυασμό των δύο. 23. Το πελατολόγιο της ΧΑΡΤΕΛ εκτείνεται σε όλους τους κλάδους της μεταποίησης, με δυνατότητα εξειδίκευσης του προϊόντος ανάλογα με τις ανάγκες κάθε πελάτη. 24. Οι εταιρία διαθέτει δυο μονάδες παραγωγής κι έναν στόλο 19 μεταποιητικών μηχανών για την παραγωγή κάθε είδους συμβατικών χαρτοκιβωτίων φόρμας (Rotary die cut & Flat bed die cut), κυψελών, παρελκομένων φύλλων, δίφυλλου χαρτιού κλπ. 25. Το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρίας απαρτίζουν οι κ.κ [….] (Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος), [….] (Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος), [….] (Μέλος), [….] (Μέλος) και [….] (Μέλος). Το σύνολο του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας ΧΑΡΤΕΛ ανήκει στην οικογένεια ΧΑΪΤΟΓΛΟΥ. Το σύνολο των εταιριών του Ομίλου Χαΐτογλου παρατίθενται στο σχήμα κατωτέρω: 26. Μετά την ολοκλήρωση της υπό κρίση συναλλαγής, η ΧΑΡΤΕΛ θα ανήκει κατά 100% στην εταιρία MEDITERRANEAN PAPER. 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 27. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τη μετοχική σύνθεση της ΧΑΡΤΕΛ πριν και μετά την ολοκλήρωση της υπό κρίση πράξης: II.3 ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΣΤΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ 28. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 10 του ν. 3959/2011, ο κύκλος εργασιών καθεμίας από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις, αλλά και των εταιριών στις οποίες ασκεί αποκλειστικό έλεγχο η FIG στις σχετικές αγορές, στην παγκόσμια και ελληνική αγορά αντίστοιχα, κατά το τελευταίο οικονομικό έτος 2018 είχε ως εξής, όπως προκύπτει από τα προσκομισθέντα από τη Γνωστοποιούσα στοιχεία: ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΣΤΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΧΑΙΤΟΓΛΟΥ ΧΑΡΤΕΛ MEDITERRANEAN PAPER FIG GROUP FIG SAL στις σχετικές αγορές UNIPAK HELLAS ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ (ποσά σε ευρώ) [….] - ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΓΟΡΑ (ποσά σε ευρώ) […] […] […] […] […] […] 9 […] - ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΣΤΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΠΑΚΟ Α.Ε. ΠΑΚΟ ΒΕΛΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ (ποσά σε ευρώ) […] […] […] ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΓΟΡΑ (ποσά σε ευρώ) […] […] […] Πηγή: το υπ’αριθ. 5333/28.8.2019 Έντυπο Γνωστοποίησης και Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις εταιριών UNIPAK HELLAS. III. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ III.1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΠΡΑΞΗΣ 29. Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 2 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει: «Συγκέντρωση θεωρείται ότι υπάρχει όταν προκύπτει μόνιμη μεταβολή ελέγχου από: […] β) την απόκτηση, από ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μία επιχείρηση ή από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, άμεσα ή έμμεσα, με την αγορά τίτλων ή στοιχείων του ενεργητικού, με σύμβαση ή με άλλον τρόπο, ελέγχου στο σύνολο ή σε τμήματα μιας ή περισσοτέρων άλλων επιχειρήσεων». Τα πλέον συνήθη μέσα απόκτησης ελέγχου είναι η απόκτηση μετοχών, ενδεχομένως σε συνδυασμό με τη συμφωνία μετόχων, σε περίπτωση κοινού ελέγχου, και η απόκτηση στοιχείων ενεργητικού. Αντικείμενο του ελέγχου στην περίπτωση απόκτησης στοιχείων ενεργητικού μπορεί να είναι, μεταξύ άλλων, τα περιουσιακά στοιχεία επιχειρήσεων, ή μέρος μόνον των περιουσιακών αυτών στοιχείων, εφόσον αυτά αποτελούν επιχειρηματική δραστηριότητα, της οποίας μπορεί να προσδιορισθεί σαφώς ο κύκλος εργασιών στην αγορά13. 30. Η μεταβίβαση τμήματος επιχείρησης αποτελεί συγκέντρωση υπό την έννοια του άρθρου 5 παρ. 2 στοιχ. β΄ του ν. 3959/2011, εφόσον πρόκειται για μεταβίβαση επιχειρηματικής δραστηριότητας, η οποία μπορεί να προκύπτει από τη μεταβίβαση κρίσιμων και ικανών στοιχείων του ενεργητικού της παραγωγικής διαδικασίας και διαθέσεως συγκεκριμένου προϊόντος14. 31. Εν προκειμένω, με βάση το περιεχόμενο της Συμφωνίας Εξυγίανσης η γνωστοποιηθείσα πράξη συνιστά συγκέντρωση κατά την έννοια του άρθρου 5 παρ. 2β του ν. 3959/2011 13 14 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (EΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων, ΕΕ C 95 της 16.04.2008, σ. 1. (εφεξής «Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση»), παρ. 24, υπόθεση No. COMP/M.3867 - Vattenfall/Elsam and E2 Assets, υπόθεση No. COMP/M.5721 - Otto/Primondo Assets. Βλ. επίσης απόφαση ΕΑ 542/VII/2012 (συγκέντρωση με απόκτηση από την Εθνική Τράπεζα Της Ελλάδος Α.Ε. όλων των συμβατικών σχέσεων από συμβάσεις ανοίγματος τραπεζικών λογαριασμών που καταρτίστηκαν μεταξύ του πιστωτικού συνεταιρισμού «Αχαϊκή Συνεταιριστική Τράπεζα Συν.Π.Ε.» και τρίτων και των απαιτήσεων τρίτων κατά της «Αχαϊκή Συνεταιριστική Τράπεζα Συν.Π.Ε.» που απορρέουν από συμβάσεις προθεσμιακών καταθέσεων με την Αχαϊκή Συνεταιριστική Τράπεζα Συν.Π.Ε.). Βλ. ενδεικτικά Αποφάσεις ΕΑ 375/V/2008, 386/V/2008, 319/V/2006, 582/VII/2013. 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καθώς φέρει τη μορφή απόκτησης από την FIG, μέσω της κατά ποσοστό 100% θυγατρικής της εταιρίας, MEDITERRANEAN PAPER («όχημα»)15, του αποκλειστικού ελέγχου επί σημαντικού μέρους των βασικών δραστηριοτήτων της ΧΑΡΤΕΛ, μέσω της εξαγοράς κρίσιμων και ικανών για την άσκηση της επιχειρηματικής αυτής δραστηριότητας στοιχείων του ενεργητικού (ήτοι του συνόλου των παραγωγικών εγκαταστάσεων, συμβάσεων μίσθωσης, αδειών, συμβάσεων εξαρτημένης εργασίας, αποθεμάτων, εξοπλισμού κλπ) και στοιχείων του παθητικού (υποχρεώσεις προς τράπεζες, προμηθευτές δημόσιο κλπ). Εξάλλου, όπως προκύπτει και από το έντυπο γνωστοποίησης, μετά την ολοκλήρωση της συγκέντρωσης η MEDITERRANEAN PAPER θα είναι ο νέος φορέας της επιχείρησης κατά τα τμήματα του ενεργητικού και του παθητικού τα οποία θα μεταβιβαστούν σε αυτήν δυνάμει της Συμφωνίας Εξυγίανσης16. III.2 ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΕΑ 32. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 3959/201117, μια συγκέντρωση πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού όταν α) ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση ανέρχεται στην παγκόσμια αγορά τουλάχιστον σε 150 εκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμιά χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 15 εκατομμυρίων ευρώ στην ελληνική αγορά. 33. Η υπό εξέταση συγκέντρωση υπόκειται σε προηγούμενη γνωστοποίηση, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα προσκομισθέντα από την Γνωστοποιούσα στοιχεία, πληρούνται τα κριτήρια του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011. Εν προκειμένω, ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών του οικονομικού έτους 2018 για τις εταιρίες του Ομίλου FIG ανήλθε σε […] ευρώ και ο 15 16 17 Στην περίπτωση κατά την οποία η εταιρία-στόχος αποκτάται από έναν όμιλο μέσω μιας εκ των θυγατρικών του, συμμετέχουσες επιχειρήσεις είναι η εταιρία-στόχος και η αποκτώσα θυγατρική, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή δεν έχει συσταθεί με αποκλειστικό σκοπό την εξαγορά. Εν προκειμένω, από τη γνωστοποίηση προκύπτει ότι η MEDITERRANEAN PAPER έχει συσταθεί με αποκλειστικό σκοπό την κρινόμενη συναλλαγή και, ως εκ τούτου, ως συμμετέχουσα λογίζεται και η μητρική FIG, ο κύκλος εργασιών της οποίας λαμβάνεται υπόψη κατά την εφαρμογή του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011. Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ.135, σύμφωνα με την οποία παρόλο που κατά κανόνα ως συμμετέχουσα επιχείρηση θεωρείται η θυγατρική προκειμένου να υπολογισθεί ο κύκλος εργασιών, στους υπολογισμούς σε σχέση με τα κατώτατα όρια λαμβάνεται υπόψη ο κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων με τις οποίες η συμμετέχουσα επιχείρηση έχει κάποιον από τους δεσμούς που αναφέρονται στο άρθρο 5 παρ. 4 του Κανονισμού 139/2004. Σύμφωνα, δε, με την υπ’ αριθ. πρωτ. 5586/11.09.2019 επιστολή παροχής στοιχείων της Γνωστοποιούσας, η ΧΑΡΤΕΛ θα μεταβιβάσει το σύνολο των στοιχείων του ενεργητικού της, δηλαδή όλα τα στοιχεία της επιχείρησης (ακίνητα, μηχανήματα, συμβάσεις, οχήματα, αποθέματα κλπ) και παρόλο που θα συνεχίσει να υφίσταται ως νομικό πρόσωπο, δεν προβλέπεται να δραστηριοποιηθεί επιχειρηματικά. Τα στοιχεία του ενεργητικού που παραμένουν στην ΧΑΡΤΕΛ αφορούν στη συμμετοχή της στην εταιρία […]. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1: «Κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα σε τριάντα ημέρες από τη σύναψη συμφωνίας ή τη δημοσίευση προσφοράς ή ανταλλαγής ή την ανάληψη υποχρέωσης για την απόκτηση συμμετοχής, που εξασφαλίζει τον έλεγχο της επιχείρησης όταν ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση κατά το άρθρο 10 ανέρχεται, στην παγκόσμια αγορά τουλάχιστον σε εκατόν πενήντα εκατομμύρια (150.000.000) ευρώ και δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμία χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των δεκαπέντε εκατομμυρίων (15.000.000) ευρώ στην ελληνική αγορά». 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ παγκόσμιος κύκλος εργασιών της ΧΑΡΤΕΛ ανήλθε σε […] ευρώ, ενώ ο κύκλος εργασιών στην ελληνική αγορά για το οικονομικό έτος 2018 ανήλθε σε […] ευρώ για τον όμιλο FIG και σε […] ευρώ για την ΧΑΡΤΕΛ (βλ. Πίνακα στην ενότητα ΙΙ.3 ανωτέρω). 34. Περαιτέρω, η υπό κρίση απόκτηση κοινού ελέγχου δεν έχει κοινοτική διάσταση, καθώς τα μέρη δεν πληρούν τα κατώφλια του κύκλου εργασιών του άρθρου 1 του Κανονισμού ΕΚ 139/200418. Ενόψει των ανωτέρω, η παρούσα γνωστοποίηση υποβάλλεται αρμοδίως ενώπιον της ΕΑ. III.3 ΈΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΔΕΚΤΟΥ, ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΗΚΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ 35. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1 και παρ. 3 του ν. 3959/2011, το υπ’ αριθ. πρωτ. 5333 έντυπο γνωστοποίησης υπεβλήθη στην Ε.Α. την 28.08.2019, ήτοι εντός 30 ημερών από την υπογραφή της από 29.07.2019 Συμφωνίας Εξυγίανσης. Με την ως άνω γνωστοποίηση συνυποβλήθηκε το προβλεπόμενο - με ποινή απαραδέκτου - στο άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 3959/2011 παράβολο. Η Γνωστοποιούσα κοινοποίησε στην Ε.Α. αντίτυπο του φύλλου ημερήσιας οικονομικής εφημερίδας πανελλαδικής κυκλοφορίας «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» της 02.09.2019 (αριθ. φύλλου 27.020), στο οποίο δημοσίευσε την υπό κρίση πράξη κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 6 του ν. 3959/2011 και στην υπ’ αριθ. 305/V/2006 (ΦΕΚ 805/Β’/4.7.06) Απόφαση της Ε.Α., το δε κείμενο της ως άνω δημοσίευσης αναρτήθηκε στο διαδικτυακό τόπο της Ε.Α. στις 3.9.2019, κατά το άρθρο 6 παρ. 6 εδ. β΄ του ν. 3959/2011. Ως εκ τούτου, η εν λόγω γνωστοποίηση θεωρείται εμπρόθεσμη και παραδεκτή. 36. Καθώς το ανωτέρω έντυπο γνωστοποίησης δεν είχε συμπληρωθεί πλήρως, με αποτέλεσμα να μη δύναται η Ε.Α. να προβεί στην αξιολόγηση της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης, η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (εφεξής «ΓΔΑ») απέστειλε την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 5485/05.09.2019 επιστολή παροχής στοιχείων προς την Γνωστοποιούσα, κατά τα 18 Βλ. άρθρο 1 παρ. 2 και 3 του Κανονισμού του Συμβουλίου της 20.01.2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («Κοινοτικός κανονισμός συγκεντρώσεων»), ΕΕ L 024 της 29/01/2004, σελ. 1, σύμφωνα με το οποίο «2. Μία συγκέντρωση έχει κοινοτική διάσταση όταν: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 250 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος. 3. Μία συγκέντρωση που δεν υπερβαίνει τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στην παράγραφο 2 έχει κοινοτική διάσταση, εφόσον: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ· β) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις σε κάθε ένα από τρία τουλάχιστον κράτη μέλη, υπερβαίνει τα 100 εκατομμύρια ευρώ· γ) σε κάθε ένα από τα τρία τουλάχιστον κράτη μέλη που λαμβάνονται υπόψη για τους σκοπούς του στοιχείου β), δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν κάθε μία χωριστά συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 25 εκατομμυρίων ευρώ και δ) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος». 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προβλεπόμενα στο άρθρο 8 παρ.11 εδ. β΄ του ν. 3959/2011, προκειμένου να συμπληρωθεί προσηκόντως ο φάκελος της γνωστοποίησης. Επί της επιστολής αυτής η Γνωστοποιούσα απέστειλε τις απαντήσεις της με την υπ’ αριθ. πρωτ. 5586/11.09.2019 επιστολή παροχής στοιχείων. Η ΓΔΑ ζήτησε, εν συνεχεία, με την υπ’ αριθ. πρωτ. 5626/13.09.2019 επιστολή της επιπλέον διευκρινιστικά και συμπληρωματικά στοιχεία, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 12 παρ. 12 του ν. 3959/2011, τα οποία η Γνωστοποιούσα υπέβαλε τελικώς με την υπ’ αριθ. πρωτ. 5854/20.09.2019 επιστολή παροχής στοιχείων. Κατά συνέπεια, ως ημερομηνία προσήκουσας γνωστοποίησης θεωρείται η 20.09.2019 και ως καταληκτική ημερομηνία για την έκδοση της απόφασης της Ε.Α. η 21.10.201919. IV. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ IV.1.1 Η έννοια της σχετικής αγοράς 37. Η σχετική αγορά προϊόντων περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων ή/και υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμα ή δυνάμενα να υποκατασταθούν μεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιμών τους και της χρήσης για την οποία προορίζονται. Η σχετική αγορά προϊόντων ενδέχεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποτελείται από επί μέρους προϊόντα ή/και υπηρεσίες που παρουσιάζουν σε μεγάλο βαθμό όμοια φυσικά ή τεχνικά χαρακτηριστικά και είναι εναλλάξιμα20. IV.1.2 Η έννοια της επηρεαζόμενης αγοράς 38. Για τις ανάγκες αξιολόγησης της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης, με τον όρο «επηρεαζόμενη αγορά» νοείται21: α) Κάθε σχετική αγορά στην οποία ασκούν επιχειρηματικές δραστηριότητες δύο ή περισσότερες, στο ίδιο στάδιο της παραγωγικής ή εμπορικής διαδικασίας, από τις συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις, εφόσον εκτιμάται ότι η συγκέντρωση θα οδηγήσει σε συνολικό μερίδιο στην αγορά αυτή ύψους τουλάχιστον 15% (η περίπτωση αφορά οριζόντιες σχέσεις)· καθώς και β) Κάθε σχετική αγορά στην οποία ασκεί επιχειρηματικές δραστηριότητες οποιαδήποτε συμμετέχουσα επιχείρηση και βρίσκεται σε προηγούμενο ή επόμενο στάδιο της παραγωγικής ή εμπορικής διαδικασίας του προϊόντος σε σχέση με την αγορά στην οποία δραστηριοποιείται άλλη συμμετέχουσα επιχείρηση, και οποιοδήποτε από τα ατομικά ή συνδυασμένα μερίδια αγοράς των επιχειρήσεων αυτών, σε οποιοδήποτε στάδιο της παραγωγικής ή εμπορικής διαδικασίας, ανέρχεται σε 25% τουλάχιστον, 19 20 21 Σημειώνεται ότι μετά την οριστικοποίηση της υπό κρίση συγκέντρωσης ως προσήκουσας προέκυψε ανάγκη περαιτέρω διευκρίνισης των παρεχόμενων στοιχείων και η προσκόμιση πρόσθετων στοιχείων. Για το λόγο αυτό η Γνωστοποιούσα απέστειλε την υπ’ αριθ. πρωτ. 6469/10.10.2019 ηλεκτρονική επιστολή παροχής στοιχείων, τα οποία ελήφθησαν υπόψη κατά τη σύνταξη της παρούσας. Για την οριοθέτηση των αγορών στον συγκεκριμένο τομέα, βλ. Απόφαση 558/VII/2013 της ΕΑ, σελ. 19. Ο.π., σελ. 20. 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ανεξάρτητα αν μεταξύ των μερών υφίσταται σχέση προμηθευτή/πελάτη (η περίπτωση αφορά τις κάθετες σχέσεις). IV.2 Οριοθέτηση αγορών προϊόντος στην παρούσα υπόθεση IV.2.1 Σχετικές Αγορές Προϊόντος 39. Η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση αφορά τις κάτωθι σχετικές αγορές22:
5. i)Παραγωγής/εμπορίας χάρτου για χαρτοκιβώτια (εφεξής και «αγορά χάρτου» ή «1η αγορά»)·
6. ii)Παραγωγής/εμπορίας κυματοειδούς χαρτονιού (εφεξής και «αγορά κυματοειδούς χαρτονιού» ή «2η αγορά»)· και iii) Παραγωγής/εμπορίας χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι (εφεξής και «αγορά χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι» ή «3η αγορά»). IV.2.1.1 Αγορά χάρτου 40. Στην αγορά αυτή δραστηριοποιούνται οι εταιρίες ΠΑΚΟ και UNIPAK (καθώς και η εταιρία ΠΑΚΟ ΒΕΛΟΥ μέχρι τον Ιούλιο του 2018) από τις συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις. 41. Ο χάρτος αποτελεί το χαρτί/ πρώτη ύλη που χρησιμοποιείται κυρίως για την παραγωγή χαρτοκιβωτίων ή άλλων χάρτινων συσκευασιών. Το χαρτί για κιβώτια από κυματοειδές χαρτόνι αφορά χαρτί το οποίο εμπορεύεται σε ρόλους και αρχικά μεταποιείται σε κυματοειδές χαρτόνι το οποίο στη συνέχεια μεταποιείται σε χαρτοκιβώτιο. Παράγεται κυρίως από ανακυκλωμένο χαρτί (παλαιόχαρτο). Η παραγωγική του διαδικασία είναι παρόμοια με την παραγωγή των λοιπών ειδών χαρτιού: μείγμα ανακυκλωμένου χαρτιού (παλαιόχαρτο, το οποίο αφού συλλεχθεί, έχει διαχωριστεί και δεματοποιηθεί) και νερού, το οποίο προστίθεται στους αναλυτές (mixer-pulper) όπου αλέθεται από μία φτερωτή και μετατρέπεται σε πολτό. Στη συνέχεια, ο πολτός καθαρίζεται και αποθηκεύεται σε δεξαμενές. Εκεί προστίθεται άμυλο για να ενισχυθούν οι δεσμοί μεταξύ των ινών και χρώμα ώστε να βαφτεί καφέ. Ο χαρτοπολτός, αραιώνεται με νερό και κατόπιν παίρνει την τελική του μορφή στην χαρτοποιητική μηχανή περνώντας μέσα από τις κρησάρες, πρέσες και τους στεγνωτικούς κυλίνδρους και στο τέλος τυλίγεται σε ρόλους. Οι παραγόμενοι ρόλοι xάρτου μήκους 2 έως 2,4 μέτρων, βάρους περίπου 2 τόνων και διαμέτρου περίπου 1,3 μέτρων προωθούνται στην παραγωγή κυματοειδούς χαρτονιού από την σχετική μηχανή 22 Αναφορικά με τον ορισμό των σχετικών αγορών στον τομέα της παραγωγής/ εμπορίας χάρτου και χαρτοκιβωτίων βλ. και προηγούμενη απόφαση της ΕΑ 660/2018, καθώς και παλαιότερες αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (εφεξής Ε.Επ.) όπως, ενδεικτικά: υποθ. No IV/M.499 - Jefferson Smurfitt /Saint Gobain, απόφαση της 19.09.1994· Νο. IV/M.1208 - JEFFERSONSMURFIT/ STONECONTAINERS, απόφαση της 08.07.1998)· No IV/M.1418 - SCA PACKAGING/REXAM (απόφαση της 11.02.1999)· No COMP/M.3431 - Sonoco/Ahlstrom (απόφαση της 6.10.2004)· No. COMP/M.3935 - JEFFERSON SMURFIT/ KAPPA (απόφαση της 10.11.2005)· και No. COMP/M.6512 - DS SMITH/ SCA PACKAGING (απόφαση της 25.05.2012). 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (corrugator) ή προωθούνται προς πώληση σε πελάτες χαρτιού, οι οποίοι διαθέτουν αντίστοιχη μηχανή κυματοειδούς χαρτονιού. 42. Η αγορά αυτή συνιστά αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας (upstream market) ως προς τις σχετικές αγορές παραγωγής/εμπορίας κυματοειδούς χαρτονιού και παραγωγής/εμπορίας χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι. 43. Επισημαίνεται ότι σε αυτή τη σχετική αγορά η εταιρία ΠΑΚΟ ΒΕΛΟΥ δραστηριοποιείται στην συλλογή και μεταπώληση παλαιόχαρτου, το οποίο χρησιμοποιείται για την παραγωγή ανακυκλωμένου χαρτιού συσκευασίας. Η εταιρία UNIPAK δραστηριοποιείται μόνο στην εμπορία, δηλαδή εισάγει χαρτί και το μεταπωλεί σε εταιρίες επόμενης οικονομικής βαθμίδας. 44. Ως προς την εξαγοραζόμενη ΧΑΡΤΕΛ, αυτή δεν παράγει ούτε πωλεί χάρτο, αλλά τον προμηθεύεται τόσο μέσω απευθείας εισαγωγών, όσο και εγχωρίως από εταιρίες που είτε παράγουν οι ίδιες, είτε έχουν ως αντικείμενο μόνο την εμπορία. Συγκεκριμένα, από το έτος 2018 οι συνολικές ανάγκες της ΧΑΡΤΕΛ σε χάρτο καλύφθησαν κατά […]% από την UNIPAK, κατά […]% από την ΠΑΚΟ και κατά […]% από άλλους προμηθευτές, εκ των οποίων το […]% αφορά εισαγόμενο προϊόν. IV.2.1.2 Αγορά κυματοειδούς χαρτονιού 45. Στην αγορά αυτή δραστηριοποιούνται οι εταιρίες ΠΑΚΟ και ΧΑΡΤΕΛ από τις συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις. 46. Το κυματοειδές χαρτόνι παράγεται από χαρτί και είναι το ενδιάμεσο προϊόν μεταξύ χαρτιού και χαρτοκιβωτίου. Παράγεται από κυματοποιητικές μηχανές, οι οποίες παράγουν χαρτόνι αποτελούμενο από 3 ή 5 φύλλα χαρτιού. Στο 3φυλλο χαρτόνι το μεσαίο φύλλο χαρτιού είναι κυματοειδές (κατσαρό), ενώ τα (δύο) εξωτερικά στρώματα είναι απλό χαρτί. Στο 5φυλλο αντίστοιχα τα 2 φύλλα είναι κυματοειδή και τα 3 απλό χαρτί. Τα φύλλα χαρτιού συγκρατούνται μεταξύ τους με κόλλα αμύλου. Ακολουθεί η κοπή του κυματοειδούς xαρτονιού σε αναπτύγματα, στις επιθυμητές διαστάσεις και ταυτόχρονα γίνονται ριγώματα (τσακίσματα) κάθετα στις κυματώσεις. Τα επίπεδα φύλλα του κυματοειδούς χαρτονιού είτε οδηγούνται προς περαιτέρω μεταποίηση ώστε να μετατραπούν σε χαρτοκιβώτια, ή πωλούνται σε πελάτες, οι οποίοι διαθέτουν κιβωτιοποιητικές μηχανές και τα μεταποιούν εν συνεχεία σε κιβώτια. IV.2.1.3 Αγορά χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι 47. Στην αγορά αυτή δραστηριοποιούνται οι εταιρίες ΠΑΚΟ, UNIPAK και ΧΑΡΤΕΛ από τις συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις. 48. Τα χαρτοκιβώτια αποτελούν το τελικό προϊόν το οποίο παράγεται από φύλλα κυματοειδούς χαρτονιού. Η διεργασία παραγωγής του ακολουθεί γενικά την εξής διαδικασία: εκτύπωση – 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κοπή – εφαρμογή κόλλας – δίπλωμα – στοίβαξη σε πακέτα – παλετοποίηση. Τα χαρτοκιβώτια ακολούθως πωλούνται σε πελάτες για τη συσκευασία και μεταφορά των προϊόντων τους. IV.2.1.4 Η σχέση των συμμετεχουσών επιχειρήσεων στις σχετικές αγορές προϊόντος 49. Στο ακόλουθο Διάγραμμα 2 απεικονίζεται, προς διευκόλυνση, η ανάλυση της Αλυσίδας Αξίας της παραγωγής χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι, καθώς και η δραστηριότητα των συμμετεχουσών επιχειρήσεων στην Αλυσίδα αυτή: Διάγραμμα 2: Αλυσίδα Αξίας στην Παραγωγή Χαρτοκιβωτίων από Κυματοειδές Χαρτόνι Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων από τη ΓΔΑ του υπ’ αριθ. πρωτ. 5333/28.8.19 Έντυπο Γνωστοποίησης και των αποφάσεων ΕΑ 660/2018, 534/VΙ/2012. 50. Οι συμμετέχουσες στην συγκέντρωση εταιρίες ΧΑΡΤΕΛ, ΠΑΚΟ, ΠΑΚΟ ΒΕΛΟΥ και UNIPAK δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα ταυτοχρόνως σε δύο από τις τρεις ανωτέρω αγορές ως ανταγωνιστές. 51. Συγκεκριμένα, στην 2η αγορά (κυματοειδούς χαρτονιού) δραστηριοποιούνται οι ΠΑΚΟ και ΧΑΡΤΕΛ, και στην 3η αγορά (χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι) δραστηριοποιούνται οι ΠΑΚΟ, UNIPAK και ΧΑΡΤΕΛ. Ως εκ τούτου, η υπό κρίση πράξη αφορά σε οριζόντια συγκέντρωση. 52. Περαιτέρω, όπως εξηγήθηκε, η αγορά χάρτου (1η αγορά), αποτελεί αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας για την αγορά κυματοειδούς χαρτονιού (2η αγορά). Μεταξύ των μερών υφίσταται εμπορική σχέση πελάτη – προμηθευτή στις δύο αυτές αγορές, καθώς οι εταιρίες ΠΑΚΟ και UNIPAK αποτελούν προμηθευτές πρώτης ύλης (χάρτου) της εξαγοραζόμενης ΧΑΡΤΕΛ, η οποία πρώτη ύλη είναι απαραίτητη στην παραγωγική διαδικασία κυματοειδούς χαρτονιού. Αντίστοιχα, μεταξύ της 2ης και 3ης σχετικής αγοράς, παρά το γεγονός ότι δεν υφίσταται σχέση πελάτη-προμηθευτή μεταξύ των ΠΑΚΟΧΑΡΤΕΛ, υφίσταται μια δυνητικά αξιοποιήσιμη κάθετη σχέση λόγω της πρόσβασης της ΧΑΡΤΕΛ στην παραγωγή κυματοειδούς χαρτονιού της ΠΑΚΟ, ενδιάμεσου προϊόντος των χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι. Εντοπίζεται ως εκ τούτου και μια κάθετη σχέση στις αγορές αυτές για τις εταιρίες ΠΑΚΟ και ΧΑΡΤΕΛ. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να αξιολογηθούν και τυχόν κάθετα αποτελέσματά της εν λόγω συγκέντρωσης (μεταξύ 1ης και 2ης αγοράς, καθώς και μεταξύ 2ης και 3ης αγοράς). 53. Για την καλύτερη κατανόηση των κάθετων και οριζόντιων επικαλύψεων των οικονομικών δραστηριοτήτων των συμμετεχουσών στην συγκέντρωση εταιριών, παρατίθεται σε 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κατωτέρω Διάγραμμα συναλλακτικών ροών των ΠΑΚΟ, UNIPAK, ΧΑΡΤΕΛ στις σχετικές αγορές χαρτιού, κυματοειδούς χαρτονιού και χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι. Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων από την ΓΔΑ του υπ’ αριθ. πρωτ. 5333/28.8.19 Εντύπου Γνωστοποίησης και των 5586/11.9.2019, 5854/20.9.2019 επιστολών παροχής στοιχείων της Γνωστοποιούσας. IV.2.2 Σχετικές Γεωγραφικές Αγορές 54. Κατά τη Γνωστοποιούσα, η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει όλη την ελληνική επικράτεια. 55. Η σχετική γεωγραφική αγορά στις σχετικές προϊοντικές αγορές παραγωγής/εμπορίας χάρτου για χαρτοκιβώτια, κυματοειδούς χαρτονιού και χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι οριοθετείται ως εθνικής εμβέλειας σύμφωνα με προηγούμενη πρακτική της ΕΑ23. 56. Εν προκειμένω, ως σχετική γεωγραφική αγορά νοείται το σύνολο της ελληνικής επικράτειας, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη το ότι τα συμμετέχοντα μέρη διαθέτουν τα προϊόντα τους (χαρτί για χαρτοκιβώτια, κυματοειδές χαρτόνι και χαρτοκιβώτια από κυματοειδές χαρτόνι) στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού. 23 Βλ. Απόφαση ΕΑ 660/2018. 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ IV.3 Μερίδια Αγοράς 57. Στις ενότητες που ακολουθούν παρατίθενται τα μερίδια αγοράς των εμπλεκόμενων εταιριών στις σχετικές αγορές χάρτου, κυματοειδούς χαρτονιού και χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι στην ελληνική αγορά τόσο σε αξία, όσο και σε όγκο24. IV.3.1 Μερίδια στην αγορά χάρτου 58. Στην αγορά αυτή δραστηριοποιούνται οι ΠΑΚΟ, ΠΑΚΟ ΒΕΛΟΥ και UNIPAK, καθώς και άλλες εταιρίες. Η ΧΑΡΤΕΛ δεν δραστηριοποιείται στην αγορά αυτή. 59. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται τα μερίδια των εταιριών που δραστηριοποιούνται στη σχετική αγορά παραγωγής/εμπορίας χάρτου για χαρτοκιβώτια κατά το έτος 201725. Μερίδια στην αγορά Παραγωγής/Εμπορίας Χάρτου κατά το έτος 2017 βάσει ΟΓΚΟΥ και ΑΞΙΑΣ αντίστοιχα Εταιρία Μερίδιο Μερίδιο ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΗ βάσει βάσει ΑΞΙΑΣ ΑΓΟΡΑ (>15%) ΌΓΚΟΥ ΠΑΚΟ ΒΕΛΟΥ [0%-5%] [0%-5%] ΟΧΙ ΠΑΚΟ Α.Ε. [0%-5%] [0%-5%] UNIPAK HELLAS A.E. [0%-5%] [0%-5%] Η ΧΑΡΤΕΛ (εταιρίαΧΑΡΤΟΠΟΙΙΑ ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ Α.Ε. [10%-15%] [10%-15%] στόχος) δεν ΛΟΙΠΟΙ ΕΓΧΩΡΙΟΙ δραστηριοποιείται ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ [10%-15%] [10%-15%] στην εν λόγω αγορά ΛΟΙΠΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΙΣ [60%-65%] [60%-65%] 100% 100% Σύνολο Πηγή: το υπ’ αριθ. πρωτ. 5333/28.8.19 Έντυπο Γνωστοποίησης, 5586/11.9.2019 και 5854/20.9.2019 επιστολές παροχής στοιχείων της Γνωστοποιούσας και στοιχεία της ICAP. 60. Όπως φαίνεται από τον ανωτέρω πίνακα, το μεγαλύτερο ποσοστό (ήτοι ποσοστό ύψους [60%-65%] βάσει αξίας) της εγχώριας ζήτησης στην αγορά χάρτου καλύπτεται από ξένους παραγωγούς. Όσον αφορά στους εγχώριους παραγωγούς, το μεγαλύτερο μερίδιο κατέχει η ΧΑΡΤΟΠΟΙΙΑ ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ Α.Ε. Οι συμμετέχουσες εταιρίες στην συγκέντρωση ΠΑΚΟ, ΠΑΚΟ ΒΕΛΟΥ και UNIPAK, συγκεντρώνουν συνδυαστικά μερίδιο ύψους [5%-10%] (βάσει όγκου) και [10%-15%] (βάσει αξίας). IV.3.2 Μερίδια στην αγορά κυματοειδούς χαρτονιού 24 25 Ανάλογα με τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα στην Ε.Α. για κάθε έτος και για κάθε αγορά, όπως αναφέρεται αναλυτικά για κάθε αγορά στις υποενότητες που ακολουθούν. Για τη σχετική αγορά χάρτου δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για το έτος 2018 για τον υπολογισμό των μεριδίων για την εταιρία ΧΑΡΤΟΠΟΙΙΑ ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ, τους λοιπούς εγχώριους παραγωγούς και τους λοιπούς εισαγωγείς, σε όγκο ή σε αξία (με εξαίρεση τους λοιπούς εισαγωγείς, για τους οποίους υπάρχει διαθεσιμότητα του κύκλου εργασιών τους εκφρασμένου σε όγκο μόνο). Για τον λόγο αυτό παρατίθενται στον ως άνω πίνακα τα μερίδια αγοράς του έτους 2017. 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 61. Στην αγορά κυματοειδούς χαρτονιού για χαρτοκιβώτια δραστηριοποιούνται, εκτός των ΠΑΚΟ και ΧΑΡΤΕΛ, περισσότερες από 10 εταιρίες στην Ελλάδα. Στον πίνακα που ακολουθεί, παρουσιάζονται τα μερίδια των εταιριών που δραστηριοποιούνται στην αγορά κυματοειδούς χαρτονιού για χαρτοκιβώτια κατά το έτος 201826, με βάση τις εκτιμήσεις της Γνωστοποιούσας. Μερίδια στην αγορά Παραγωγής/Εμπορίας Κυματοειδούς χαρτονιού κατά το έτος 2018 βάσει ΟΓΚΟΥ και ΑΞΙΑΣ αντίστοιχα Εταιρία Μερίδια βάσει Μερίδιο βάσει ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΗ ΟΓΚΟΥ ΑΞΙΑΣ ΑΓΟΡΑ (>15%) ΠΑΚΟ Α.Ε. [10%-15%] [10%-15%] ΧΑΡΤΕΛ Α.Β.Ε.Ε. [0%-5%] [5%-10%] DS SMITH HELLAS A.E. & Μη διαθέσιμα [0%-5%] ΝΑΙ B.E. ΕΙΔΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ EL PACK A.E. [10%-15%] Μη διαθέσιμα Συνδυασμένο μερίδιο BIOKYT ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ Μη διαθέσιμα [5%-10%] συμμετεχουσών ΑΕΒΕ επιχειρήσεων (ΠΑΚΟ ΖΑΒΑΛΟΣ A.E. & Μη διαθέσιμα [5%-10%] & ΧΑΡΤΕΛ) μετά τη ΧΑΡΤΟΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε. συγκέντρωση: TOTTIS PACK A.E. [0%-5%] Μη διαθέσιμα [15%-20%](βάσει ΣΙΓΜΑ ΠΑΚ Α.Ε. [15%-20%] Μη διαθέσιμα όγκου) / [20%-25%] CENTRALAPACK Α.Ε. [0%-5%] Μη διαθέσιμα (βάσει αξίας) ΛΟΙΠΟΙ ΕΓΧΩΡΙΟΙ [75%-80%]% [25%-30%] ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΣΥΝΟΛΟ 100% 100% Πηγή: Η υπ’ αριθ. πρωτ. 6469/10.10.19 επιστολή παροχής στοιχείων της Γνωστοποιούσας. 62. Όπως φαίνεται από τον ανωτέρω πίνακα, τα μεγαλύτερα μερίδια (βάσει όγκου) συγκεντρώνουν οι εταιρίες: ΣΙΓΜΑ ΠΑΚ Α.Ε. η οποία κατέχει την πρώτη θέση με ποσοστό της τάξεως του [15%-20%]· ΠΑΚΟ Α.Ε. με μερίδιο [10%-15%]· EL PACK A.E. με μερίδιο [10%-15%]· BIOKYT ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΑΕΒΕ και ΖΑΒΑΛΟΣ A.E. & ΧΑΡΤΟΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε. με μερίδια [5%-10%] και [5%-10%] αντίστοιχα. Οι λοιπές εταιρίες κατέχουν μερίδια αγοράς χαμηλότερα του [0%-5%]. 63. Η νέα οντότητα που θα δημιουργηθεί μετά την συγκέντρωση θα κατέχει την πρώτη θέση στην κατάταξη με μερίδιο αγοράς περίπου [15%-20%] βάσει όγκου (με τη δεύτερη εταιρία την ΣΙΓΜΑ ΠΑΚ να κατέχει μερίδιο ύψους [15%-20%]). 64. Επισημαίνεται ότι την περίοδο 2014-2018 το μερίδιο αγοράς τόσο της ΧΑΡΤΕΛ όσο και της ΠΑΚΟ στην ανωτέρω αγορά βαίνει σταθερά μειούμενο27. 26 27 Επισημαίνεται ότι για το έτος 2018 δεν υπάρχουν εκτιμήσεις των μεριδίων βάσει αξίας για τις λοιπές εταιρίες που δραστηριοποιούνται στη σχετική αγορά κυματοειδούς χαρτονιού στην Ελλάδα. Από τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα στην Επιτροπή μέσω της Γνωστοποιούσας και από τα στοιχεία της ICAP, προκύπτει ότι το συγκεντρωτικό μερίδιο των εταιριών ΠΑΚΟ και ΧΑΡΤΕΛ στην αγορά κυματοειδούς χαρτονιού για χαρτοκιβώτια μειώνεται από […%] που θα ήταν το 2014, σε […%] το 2018 (βάσει αξίας), και από […%] που θα ήταν το 2014 σε […%] το 2018 (βάσει όγκου). 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ IV.3.3 Μερίδια στην αγορά χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι 65. Στην αγορά αυτή, εκτός των ΠΑΚΟ, ΧΑΡΤΕΛ και UNIPAK, δραστηριοποιείται πληθώρα επιχειρήσεων. Στον πίνακα που ακολουθεί, παρουσιάζονται τα μερίδια των εταιριών που δραστηριοποιούνται στην σχετική αγορά παραγωγής/εμπορίας χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι για το 201728. Μερίδια στην αγορά Παραγωγής/Εμπορίας Χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι κατά το έτος 2017 βάσει ΟΓΚΟΥ και ΑΞΙΑΣ αντίστοιχα Εταιρία Μερίδια βάσει Μερίδια βάσει ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΗ ΟΓΚΟΥ ΑΞΙΑΣ ΑΓΟΡΑ (>15%) DS SMITH HELLAS A.E. & B.E. ΕΙΔΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ [15%-25%] [15%-25%] ΧΑΡΤΕΛ Α.Β.Ε.Ε. [5%-10%] [10%-15%] UNIPAK HELLAS [0%-5%] [0%-5%] ΝΑΙ ΠΑΚΟ A.E. [5%-10%] [5%-10%] EL PACK A.E. [10%-15%] [10%-15%] Συνδυασμένο μερίδιο BIOKYT ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ συμμετεχουσών ΑΕΒΕ [5%-10%] [5%-10%] επιχειρήσεων (ΠΑΚΟ ΒΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ & UNIPAK & ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΩΝ Α.Ε. [5%-10%] [5%-10%] ΧΑΡΤΕΛ) μετά τη TOTTIS PACK A.E. [5%-10%] [5%-10%] συγκέντρωση DS SMITH CRETAN [20%-25%] (βάσει HELLAS A.E. [5%-10%] [5%-10%] όγκου) / [20%-25%] ΖΑΒΑΛΟΣ, Α., (βάσει αξίας) ΧΑΡΤΟΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε. [5%-10%] [0%-5%] ΣΙΓΜΑ ΠΑΚ. Α.Ε. [0%-5%] [0%-5%] ΝΟΒΑ ΕΛΛΑΣ ΜΟΝ. Α.Ε. [0%-5%] [0%-5%] Μ-PACK A.E. [0%-5%] [0%-5%] CENTRAL PACK A.E. [0%-5%] [0%-5%] ΣΥΝΟΛΟ 100,0% 100,0% Πηγή: ICAP για τα μερίδια βάσει αξίας, και ΠΑΚΟ & δημοσιευμένοι ισολογισμοί της χρήσης 2017 για τα μερίδια βάσει όγκου. 66. Όπως φαίνεται από τον πίνακα, πριν την συγκέντρωση, η DS SMITH HELLAS Α.Ε.&Β.Ε. ΕΙΔΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ είχε το μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά (βάσει αξίας), με μερίδιο ύψους [20%-25%]. Η EL PACK Α.Ε. στη δεύτερη θέση με μερίδιο ύψους [10%-15%]· και ακολουθούν η ΧΑΡΤΕΛ και η BIOKYT ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΑΕΒΕ με μερίδια της τάξεως του [10%-15%] και [5%-10%] αντίστοιχα. Έξι εταιρίες συγκεντρώνουν μερίδιο εύρους [0%5%] (μεταξύ αυτών η ΠΑΚΟ και UNIPAK), ενώ τέσσερις διαθέτουν μερίδιο μικρότερο του [0%-5%]. 67. Η νέα οντότητα που θα δημιουργηθεί μετά την συγκέντρωση θα κατέχει τη δεύτερη θέση στην αγορά με μερίδιο περίπου 20%-25% (βάσει τόσο όγκου όσο και αξίας), ακολουθώντας την εταιρία DS SMITH HELLAS Α.Ε.&Β.Ε. ΕΙΔΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ η 28 Παρατίθενται τα στοιχεία της ICAP για το έτος 2017 δεδομένου ότι: α) δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία από την Γνωστοποιούσα για τις λοιπές εταιρίες που δραστηριοποιούνται στην αγορά χαρτοκιβωτίων κατά τα έτη 2014-2018· και β) δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία από την ICAP για το έτος 2018. 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οποία παραμένει στην πρώτη θέση με μερίδιο κοντά στο [20%-25%] (βάσει τόσο όγκου όσο και αξίας). IV.4 Επηρεαζόμενες αγορές 68. Υπό το φως των ανωτέρω, οριζόντια επηρεαζόμενες αγορές που αφορούν στην γνωστοποιούμενη πράξη θεωρούνται οι εξής:
7. i)η αγορά κυματοειδούς χαρτονιού (συνδυασμένο μερίδιο των εταιριών ΠΑΚΟ και ΧΑΡΤΕΛ ανέρχεται σε περίπου [20%-25%] σε αξία και [15%-20%] σε όγκο)29 και
8. ii)η αγορά χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι (συνδυασμένο μερίδιο των εταιριών ΠΑΚΟ, UNIPAK και ΧΑΡΤΕΛ ανέρχεται σε περίπου [20%-25%] σε αξία και σε [20%-25%] σε όγκο)30. 69. Αναφορικά με τις αγορές χάρτου, κυματοειδούς χαρτονιού και χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι για τις οποίες διαπιστώνεται και κάθετη και οριζόντια διάσταση της εν λόγω συγκέντρωσης σημειώνονται, για πληρότητα, τα εξής: Η κάθετη σχέση μεταξύ ΠΑΚΟ, UNIPAK και της ΧΑΡΤΕΛ, η οποία προκύπτει από την πρόσβαση σε πρώτες ύλες, δεν είναι δυνητική αλλά πραγματική, καθώς όπως προαναφέρθηκε, η ΠΑΚΟ και η UNIPAK είναι καθετοποιημένες και δραστηριοποιούνται σε προηγούμενο αλλά και στο ίδιο στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας του προϊόντος σε σχέση με το στάδιο που δραστηριοποιείται η ΧΑΡΤΕΛ, και η ΧΑΡΤΕΛ προμηθεύεται ήδη το […%] των αναγκών της σε χάρτο από τις ΠΑΚΟ και UNIPAK, υφίσταται δηλαδή σχέση πελάτη-προμηθευτή. Μετά τη συγκέντρωση, η νέα οντότητα αποκτά παραγωγική δραστηριότητα και πρόσβαση σε χάρτο και κυματοειδές χαρτόνι31 στην καθετοποιημένη παραγωγή χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι. 70. Ωστόσο, οι κάθετες αγορές χάρτου – κυματοειδούς χαρτονιού (1η και 2η αγορά), καθώς και κυματοειδούς χαρτονιού και χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι (2η και 3η αγορά) δεν θεωρούνται ως επηρεαζόμενες αγορές (καθώς οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις έχουν μερίδιο κάτω του 25% σε καθεμία από αυτές τις αγορές, τόσο σε όγκο όσο και σε αξία) και συνεπώς η υπό κρίση συγκέντρωση δεν αναμένεται να έχει σημαντικές κάθετες αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις σε αυτές. V. ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ - ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ 71. Ουσιαστικό κριτήριο ελέγχου των συγκεντρώσεων αποτελεί, κατά το άρθρο 7 παρ. 1 του ν. 3959/2011, ο σημαντικός ή μη περιορισμός του ανταγωνισμού ως αποτέλεσμα της υπό 29 30 31 Με βάση στοιχεία του έτους 2018, τα οποία όπως εξηγήθηκε ανωτέρω ήταν διαθέσιμα στην ΕΑ. Με βάση στοιχεία του έτους 2017. Όσον αφορά στο κυματοειδές χαρτόνι, επισημαίνεται ότι η ΧΑΡΤΕΛ διαθέτει ήδη παραγωγική δραστηριότητα, απλώς μετά τη συγκέντρωση αυτή επεκτείνεται μέσω της ΠΑΚΟ. 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κρίση συγκέντρωσης στην εθνική αγορά ή σε ένα σημαντικό τμήμα της, και ιδίως με την δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης32. V.1 ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ 72. «Οριζόντιες συγκεντρώσεις» είναι οι συγκεντρώσεις, στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις που αποτελούν πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές στην ίδια σχετική αγορά. Δύο είναι οι βασικοί τρόποι με τους οποίους οι οριζόντιες συγκεντρώσεις ενδέχεται να εμποδίσουν σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, ιδίως με τη δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης33: α) καταργώντας σημαντικές ανταγωνιστικές πιέσεις σε μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, οι οποίες ως εκ τούτου θα έχουν αυξημένη ισχύ στην αγορά, χωρίς να καταφύγουν σε συντονισμό της συμπεριφοράς τους (επιπτώσεις μη συντονισμένης συμπεριφοράς)· β) μεταβάλλοντας τη φύση του ανταγωνισμού ούτως ώστε επιχειρήσεις που προηγουμένως δεν συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους, να είναι πλέον πολύ πιθανότερο να τη συντονίζουν και να αυξάνουν τις τιμές ή με άλλο τρόπο να βλάπτουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό. Μια συγκέντρωση μπορεί επίσης να καταστήσει τον συντονισμό ευκολότερο, σταθερότερο ή αποτελεσματικότερο για τις επιχειρήσεις που συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους και πριν από τη συγκέντρωση (επιπτώσεις συντονισμένης συμπεριφοράς). 73. Κατά την εκτίμηση των εν λόγω επιπτώσεων, η ΕΑ λαμβάνει υπόψη της έναν αριθμό παραγόντων και συνθηκών (υψηλά μερίδια αγοράς34, επίπεδα συγκέντρωσης σύμφωνα με τον δείκτη συγκέντρωσης Herfindahl–Hirschman (ΗΗΙ)35, εναλλακτικές επιλογές εφοδιασμού36, δυνατότητα αποκλεισμού ανταγωνιστών, δυνητικό ανταγωνισμό και εμπόδια 32 33 34 35 36 Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ε. Επ. για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων (2004/C 31/03) (εφεξής «Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων»), «Η Επιτροπή πρέπει να λαμβάνει υπόψη κάθε σημαντική παρακώλυση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού που ενδέχεται να προκληθεί από τη συγκέντρωση. Η δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης αποτελεί την κυριότερη μορφή αυτού του περιορισμού του ανταγωνισμού», παρ. 25. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 22. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 14-17. Επισημαίνεται ότι συγκεντρώσεις που οδηγούν σε μερίδια αγοράς μεταξύ 25-40% δεν προκαλούν κατά κανόνα προβλήματα μη συντονισμένων αποτελεσμάτων ιδίως εφόσον υφίστανται στις σχετικές αγορές άλλοι ισχυροί ανταγωνιστές, καθώς και άλλοι μικρότεροι ανταγωνιστές συνεκτιμώμενης της απόστασης των μεριδίων αγοράς μεταξύ της νέας οντότητας και των επόμενων ανταγωνιστών. Βλ. ενδεικτικά υποθέσεις Νο. Μ.3267 - CRH/ CEMENTBOUW (απόφαση της 29.09.2003), παρ. 21-22, Νο. Μ.3191 - Philip Morris/ Papastratos (απόφαση της 02.10.2003), παρ. 17-21 και Νο. Μ.5384 - BNP PARIBAS/FORTIS (απόφαση της 03.12.2004), σκ. 95-96. Εξάλλου, συγκεντρώσεις που οδηγούν σε μερίδια αγοράς κάτω του 25% δεν είναι πιθανόν να εμποδίσουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό ενώ έχει γίνει δεκτό ότι αύξηση των μεριδίων λόγω της συγκέντρωσης της τάξης του 0-5% θεωρείται καταρχήν μικρή Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές, παρ. 18. Βλ. επίσης ενδεικτικά Νο. Μ.1882 Pirelli/ BICC (απόφαση της 19.97.2000) παρ. 5758. Βλ., M. 4844 - FORTIS/ABN AMRO ASSETS (απόφαση της 03.10.2007), σκ. 137-140, 155-156, M. 4155 - BNP PARIBAS/BNL (απόφαση της 28.03.2006), σκ. 30-31. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 19-21. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 31. 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εισόδου). Οι εν λόγω παράγοντες δεν αξιολογούνται μηχανικά και στο σύνολό τους σε κάθε περίπτωση. Η ανάλυση κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης από πλευράς ανταγωνισμού βασίζεται σε μία γενική αξιολόγηση των προβλεπόμενων επιπτώσεων της συγκέντρωσης λαμβάνοντας υπόψη τους εκάστοτε σχετικούς παράγοντες και τις συνθήκες της υπόθεσης37. V.1.1 Οριζόντια αποτελέσματα στην αγορά κυματοειδούς χαρτονιού 74. Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, στη σχετική αγορά παραγωγής/εμπορίας κυματοειδούς χαρτονιού για χαρτοκιβώτια τα συνδυασμένα μερίδια αγοράς των εταιριών ΠΑΚΟ και ΧΑΡΤΕΛ, ανέρχονται αθροιστικά σε περίπου [20%-25%] σε αξία και [15%-20%] σε όγκο, γεγονός το οποίο καθιστά την αγορά αυτή ως επηρεαζόμενη. 75. Στην εξεταζόμενη αυτή προϊοντική αγορά, εκτός των συμμετεχουσών εταιριών, δραστηριοποιείται μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων38 με αθροιστικό μερίδιο της τάξεως περίπου [….%]. Τονίζεται ότι εκ του συνόλου της ποσότητας κυματοειδούς χαρτονιού που παράγει η εταιρία ΧΑΡΤΕΛ ([…] τόνοι κατά το έτος 2017 και […] τόνοι κατά το έτος 2018), πωλεί μόλις το […%], ήτοι […] τόνους39, εκ των οποίων το […%] εξάγεται. Το υπόλοιπο […%] της παραγωγής της το διοχετεύει για ίδια χρήση στην αγορά παραγωγής χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι. Στην σχετική αυτή αγορά, η ΧΑΡΤΕΛ είναι αυτάρκης καλύπτοντας το 100% των αναγκών της σε κυματοειδές χαρτόνι, το οποίο χρησιμοποιεί ως ενδιάμεσο προϊόν για την παραγωγή προϊόντος επόμενης οικονομικής βαθμίδας (χαρτοκιβώτια). 76. Εξετάζοντας την επιρροή της υπό κρίση πράξης στον βαθμό συγκέντρωσης στην σχετική αγορά κυματοειδούς χαρτονιού, η ΓΔΑ προχώρησε στον υπολογισμό του δείκτη συγκέντρωσης HHI. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της, ο δείκτης HHI κατά το έτος 2018 βάσει όγκου ανέρχεται σε 1.468 πριν και σε 1.590 μονάδες μετά την υπό κρίση πράξη, δηλαδή κυμαίνεται μεταξύ 1.000 και 2.000 μονάδων, ήτοι επίπεδο συγκέντρωσης σχετικά χαμηλό. Ο δείκτης βάσει όγκου αυξάνεται κατά 122 μονάδες (αύξηση 8,3%), αύξηση που είναι μικρότερη των 250 μονάδων και, συνεπώς, δεν αποτελεί ένδειξη πιθανών προβλημάτων ανταγωνισμού40, ιδίως συνδυαζόμενη με το γεγονός ότι ο δείκτης συνολικά παραμένει κάτω από τις 2000 μονάδες. Ενόψει των ανωτέρω, διαπιστώνεται ότι η συγκέντρωση στον κλάδο παραμένει σε ικανοποιητικό επίπεδο για την υγιή λειτουργία του ανταγωνισμού. 77. Περαιτέρω, το αθροιστικό μερίδιο των μερών (ΠΑΚΟ και ΧΑΡΤΕΛ), συγκρινόμενο με το πολύ υψηλό αθροιστικό μερίδιο των λοιπών παραγωγών ([….%]) δεν μπορεί βασίμως να 37 38 39 40 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 13. Επισημαίνεται ότι, όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω (βλ. ενότητα IV.3.2) δεν υπάρχει διαθεσιμότητα των επιμέρους μεριδίων των λοιπών εταιριών παραγωγής κυματοειδούς χαρτονιού από την βάση δεδομένων της ICAP, καθώς δεν γίνεται διάκριση της ενδιάμεσης αγοράς κυματοειδούς χαρτονιού, αλλά συμπεριλαμβάνεται στις συνολικές πωλήσεις χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι. Τα ανωτέρω στοιχεία μεριδίων αποτελούν εκτιμήσεις βάσει όγκου της Γνωστοποιούσας. Βλ. υπ αριθμ. πρωτ. 5854/20.9.2019 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας. Κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 19 και παρ. 20. 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οδηγήσει σε συντονισμό στην εν λόγω αγορά. Τούτο διότι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου41, η πλειονότητα των εταιριών που δραστηριοποιούνται στην 3η αγορά, έχουν επιχειρηματική δραστηριότητα και στην 2η αγορά, ήτοι εμφανίζονται καθετοποιημένες. 78. Τέλος, σχετικά με την τυχόν δημιουργία συντονισμένων αποτελεσμάτων, εκτιμάται ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την πρόκληση συντονισμένης συμπεριφοράς και τη στοιχειοθέτηση συλλογικής δεσπόζουσας θέσης. Πράγματι, υφίσταται ασυμμετρία μεταξύ των μεριδίων των δραστηριοποιούμενων στην 2η αγορά εταιριών, η οποία θα εξακολουθήσει να ισχύει και μετά τη συγκέντρωση, δεδομένου ότι, ναι μεν η νέα οντότητα θα έχει στην εν λόγω αγορά μερίδιο ποσοστού [15%-20%] βάσει όγκου, το οποίο θα την κατατάξει στην πρώτη θέση, εντούτοις, το ποσοστό τους αθροιζόμενο με το [15%-20%] της δεύτερης κατά σειρά εταιρίας ΣΙΓΜΑ ΠΑΚ Α.Ε. ανέρχεται σε περίπου [30-40%], ήτοι ποσοστό πολύ χαμηλό, το οποίο ουδόλως επαρκή για να προσδώσει σε αυτήν χαρακτήρα δυοπωλίου. Πρέπει, περαιτέρω, να ληφθεί υπόψιν ότι οι τρίτη (EL PACKA.E.), τέταρτη (ΒΙΟΚΥΤ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ) και πέμπτη (ΖΑΒΑΛΟΣ Α.Ε.) κατά σειρά ανταγωνίστριες εταιρίες κατέχουν σημαντικά μερίδια ποσοστού περίπου [5%-10%], [5%-10%] και [5%10%] αντίστοιχα, γεγονός που καθιστά έτι περαιτέρω ως μη ενδεχόμενο έναν συντονισμό στην εν λόγω αγορά. V.1.2 Οριζόντια αποτελέσματα στην αγορά χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι 79. Όσον αφορά στη σχετική αγορά παραγωγής/εμπορίας χαρτοκιβωτίων από κυματοειδές χαρτόνι δραστηριοποιούνται και οι τρεις συμμετέχουσες εταιρίες ΠΑΚΟ, ΧΑΡΤΕΛ και UNIPAK, με το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς τους να ανέρχεται για το έτος 2017 σε περίπου [20%-25%] βάσει αξίας και [20%-25%] βάσει όγκου, γεγονός το οποίο καθιστά επίσης την αγορά αυτή ως οριζόντια επηρεαζόμενη. 80. Στην αγορά αυτή, εκτός των ΠΑΚΟ, ΧΑΡΤΕΛ και UNIPAK, δραστηριοποιείται πληθώρα επιχειρήσεων, με κάποιες από αυτές να έχουν σχετικά υψηλά μερίδια αγοράς ([20%-25%] βάσει αξίας η DS SMITH HELLAS Α.Ε.&Β.Ε. ΕΙΔΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ, [10%-15%] η EL PACK Α.Ε., [5%-10%] η ΒΙΟΚΥΤ) και με τουλάχιστον τέσσερις εταιρίες να συγκεντρώνουν μερίδιο εύρους [0%-5%] βάσει αξίας. 81. Η νέα οντότητα που θα δημιουργηθεί μετά την συγκέντρωση θα κατέχει την δεύτερη θέση στην αγορά, ακολουθώντας την εταιρία DS SMITH HELLAS Α.Ε.&Β.Ε. ΕΙΔΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ, η οποία παραμένει στην πρώτη θέση. 82. Ως εκ τούτου, ασκείται πραγματικός ανταγωνισμός μεταξύ ενός σημαντικού αριθμού δραστηριοποιούμενων στην σχετική αγορά, εταιριών, με αποτέλεσμα να υπάρχουν ικανοποιητικές εναλλακτικές δυνατότητες για τους πελάτες τους και να ασκούνται σοβαρές ανταγωνιστικές πιέσεις σε αυτές. Εξάλλου, σύμφωνα και με το Έντυπο Γνωστοποίησης, δεν υφίστανται εμπόδια εισόδου στην εν λόγω αγορά υπό την έννοια των γεωγραφικών 41 Βλ. το Έντυπο Γνωστοποίησης, παρ. 7.3, σελ. 35 και 36 και την υπ’αριθ. πρωτ. 6469/10.10.2019 ηλεκτρονική επιστολή παροχής στοιχείων της Γνωστοποιούσας. 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ περιορισμών, δεν υπάρχουν δίκτυα διανομής ή δίκτυα εξυπηρέτησης των προϊόντων, το κόστος μεταστροφής από άποψη χρόνου και δαπανών είναι αμελητέο, ενώ παρατηρείται είσοδος και νέων εταιριών σε αυτή την αγορά42. 83. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ΓΔΑ, ο δείκτης HHI στην αγορά αυτή κατά το έτος 2017 βάσει όγκου ανέρχεται σε 1.254,7 πριν και σε 1.493 μονάδες μετά την υπό κρίση πράξη, ενώ βάσει αξίας σε 1.288,7 πριν και σε 1.546,5 μονάδες μετά την υπό κρίση πράξη. Ο δείκτης ΗΗΙ, τόσο πριν όσο και μετά την υπό κρίση πράξη, κυμαίνεται μεταξύ 1.000 και 2.000 μονάδων, ήτοι επίπεδο συγκέντρωσης σχετικά χαμηλό. Η δε αύξηση του δείκτη βάσει όγκου κατά 238,3 μονάδες (αύξηση 19%) και βάσει αξίας κατά 257,8 μονάδες (αύξηση 20%), που είναι μικρότερη των 250 μονάδων στην πρώτη περίπτωση και οριακά μεγαλύτερη στη δεύτερη, δεν αποτελεί ένδειξη πιθανών προβλημάτων ανταγωνισμού, ιδίως συνδυαζόμενη με το γεγονός ότι ο δείκτης συνολικά παραμένει κάτω από τις 2000 μονάδες. Ενόψει των ανωτέρω, διαπιστώνεται ότι η συγκέντρωση στον κλάδο παραμένει σε ικανοποιητικό επίπεδο για την υγιή λειτουργία του ανταγωνισμού. 84. Αναφορικά με την τυχόν δημιουργία συντονισμένων αποτελεσμάτων, εκτιμάται ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την πρόκληση συντονισμένης συμπεριφοράς και τη στοιχειοθέτηση συλλογικής δεσπόζουσας θέσης. Τούτο καθώς στην 3η αγορά δραστηριοποιείται μεγάλος αριθμός ανταγωνιστριών επιχειρήσεων με σημαντικά διαφοροποιημένα (μη συμμετρικά) μερίδια αγοράς, η ασυμμετρία των οποίων θα εξακολουθήσει να ισχύει και μετά την πραγματοποίηση της συγκέντρωσης. Το αθροιστικό μερίδιο της πρώτης σε μερίδιο αγοράς DS SMITH HELLAS Α.Ε.&Β.Ε. ΕΙΔΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ και των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση μερών θα ανέρχεται σε [40%50%] μετά τη συγκέντρωση, ποσοστό το οποίο δεν επαρκεί για να προσδώσει σε αυτήν χαρακτήρα δυοπωλίου, λαμβανομένου υπόψιν και του γεγονότος ότι ο τρίτος και τέταρτος κατά σειρά ανταγωνιστής (οι εταιρίες EL PACK Α.Ε. και ΒΙΟΚΥΤ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΑΕΒΕ) κατέχουν σημαντικό μερίδιο της τάξης του [10%-15%] και [5%-10%] αντίστοιχα. Παράλληλα, υπάρχει ασυμμετρία μεταξύ των επιχειρήσεων ως προς την παραγωγική τους ικανότητα. 85. Εξάλλου, επισημαίνεται ότι τόσο στην 2η όσο και στην 3η σχετική αγορά δεν υφίστανται νομικοί και διαρθρωτικοί δεσμοί μεταξύ των επιχειρήσεων του κλάδου οι οποίοι να αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης και διατήρησης συντονισμού, υπό την έννοια ότι οι συμμετέχουσες στην συγκέντρωση εταιρίες δεν διατηρούν συμμετοχές στο μετοχικό κεφάλαιο ανταγωνιστών τους, ενώ δεν υπάρχουν ούτε εμπόδια εισόδου σε αυτήν. VI. 42 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΠΡΑΞΗΣ Βλ. παρ. 8.8. του Εντύπου Γνωστοποίησης, σύμφωνα με το οποίο την τελευταία πενταετία εισήλθε στην αγορά παραγωγής χαρτοκιβωτίων η εταιρία με την επωνυμία «ΝΟΒΑ ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΧΑΡΤΟΥ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ.» με παραγωγική δυναμικότητα […] τόνων ετησίως. 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 86. Συνοψίζοντας, η γνωστοποιούμενη συγκέντρωση δημιουργεί δύο επηρεαζόμενες αγορές σε οριζόντιο επίπεδο (2η και 3η αγορά). 87. Κατά τα ανωτέρω αναλυτικώς εκτεθέντα, τόσο στην 2η όσο και στην 3η αγορά, λαμβάνοντας υπόψη α) την παρουσία πληθώρας επιχειρήσεων με μερίδια αγοράς της τάξεως από 1% - 25%· β) την διατήρηση του δείκτη ΗΗΙ μετά τη συγκέντρωση σε ικανοποιητικό επίπεδο για την υγιή λειτουργία του ανταγωνισμού· και γ) την ομοιομορφία του προϊόντος, την μη ύπαρξη πίστης στο σήμα και την ευκολία υποκαταστασιμότητάς του, η επίδραση που δημιουργείται σε οριζόντιο επίπεδο κρίνεται μη σημαντική. 88. Υπό το φως των ανωτέρω, η εξεταζόμενη συγκέντρωση δεν αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά τον ανταγωνισμό στην εθνική αγορά. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Επιτροπή Ανταγωνισμού σε Τμήμα, αποφάσισε ομοφώνως και σε φανερή ψηφοφορία: εγκρίνει, κατ’ άρθρο 8 παρ. 3 του ν. 3959/2011, την από 28.8.2019 (αριθ. πρωτ. 5333) γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση που προκύπτει από την απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου επί τμήματος του ενεργητικού και του παθητικού της ανώνυμης εταιρίας ΧΑΪΤΟΓΛΟΥ – ΧΑΡΤΕΛ Α.Β.Ε.Ε. ΧΑΡΤΟΥ ΧΑΡΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ και τον δ.τ. ΧΑΡΤΕΛ ΑΒΕΕ, σύμφωνα με την από 29.07.2019 Συμφωνία εξυγίανσης – μεταβίβασης επιχείρησης (σύμφωνα με τον Ν. 3588/2007) από την εταιρία MEDITERRANEAN PAPER ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., δεδομένου ότι η εν λόγω συγκέντρωση, παρότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρ. 1 του άρθρου 6 ν. 3959/2011, δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επιμέρους αγορές στις οποίες αφορά. Η απόφαση εκδόθηκε την 17η Οκτωβρίου 2019. Η απόφαση να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, σύμφωνα με το άρθρο 27 παρ. 1 του ν. 3959/2011. Η Συντάκτης της Απόφασης Η Προεδρεύουσα Μαρία Ιωάννα Ράντου Καλλιόπη Μπενετάτου Η Γραμματέας Ευγενία Ντόρντα 26