← Ελλάδα

1060-decision-672-2018

ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘΜ. 672/2018* Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτιρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 13η Νοεμβρίου 2018, ημέρα Τρίτη και ώρα 10:00, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Δημήτριος Κυριτσάκης Μέλη: Άννα Νάκου (Αντιπρόεδρος), Βικτωρία Μερτικοπούλου Λευκοθέα Ντέκα Νικόλαος Ζευγώλης (Εισηγητής), Παναγιώτης Φώτης, Ιωάννης Πετρόγλου και Σωτήριος Καρκαλάκος. Γραμματέας: Ηλιάνα Κούτρα. Θέμα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί της γνωστοποίησης συγκέντρωσης σύμφωνα με τα άρθρα 5 έως 10 του Ν. 3959/2011 που αφορά στην απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από την εταιρία με την επωνυμία «ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΕΡΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» επί των εταιριών με τις επωνυμίες «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Πριν την έναρξη της συνεδρίασης, ο Πρόεδρος της Επιτροπής όρισε Γραμματέα της συζητήσεως την Ηλιάνα Κούτρα με αναπληρώτρια αυτής την Ευαγγελία Ρουμπή. Στη συνεδρίαση η νομίμως κλητευθείσα γνωστοποιούσα εταιρία ΔΕΠΑ ΑΕ παραστάθηκε διά των πληρεξουσίων δικηγόρων Σταμάτη Δρακακάκη, Θωμά Αμοργιανιώτη, Βασιλική Μπιρσίμη, Ζωή Στολάκη και Σοφία-Βασιλική Δίπλα. Επίσης, με την άδεια της Επιτροπής παρακολούθησε τη συζήτηση ο πληρεξούσιος δικηγόρος της πωλήτριας εταιρίας, Δημήτριος Ασημάκης. * Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε δύο επιπλέον εκδόσεις: 1) «Έκδοση για το ΦΕΚ» και 2) « Έκδοση για την ΔΕΠΑ Α.Ε.». Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013). Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν με ενδεικτικά ποσά και αριθμούς ή με γενικές περιγραφές (εντός […]). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Επί της υπό κρίση υπόθεσης υποβλήθηκε από την εταιρία MOTOR OIL1 υπόμνημα τρίτου (το οποίο έφερε τον τίτλο Παρέμβαση), (αριθ. Πρωτ. 6068/17.10.2018) σύμφωνα με το άρθρο 23 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Ε.Α, η οποία επικαλείται έννομο συμφέρον και ζήτησε από την Επιτροπή το υπόμνημά της με τα συνημμένα έγγραφά του να αποτελέσει μέρος του φακέλου της υπόθεσης και να παρασταθεί κατά την προφορική διαδικασία, με βάση τις διατάξεις του αρ. 23 παρ. 4 και 5 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΕΑ. Την εταιρία MOTOR OIL εκπροσώπησαν ενώπιον της Επιτροπής, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι Εμμανουέλα Τρούλη και Μιχαήλ Μπίτζιος. Αρχικά η Επιτροπή εξέτασε το αίτημα της παρεμβαίνουσας και μετά από διάσκεψη ομοφώνως αποφάσισε, με βάση τη διάταξη του άρθρου 23 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης, να κάνει δεκτό το αίτημα της MOTOR OIL αφενός το υπόμνημά της με τα συνημμένα έγγραφά του να αποτελέσει μέρος του φακέλου της υπόθεσης και αφετέρου να παρασταθεί η εν λόγω εταιρία κατά την προφορική διαδικασία ενώπιον της ΕΑ μέχρι και του σημείου εκείνου κατά το οποίο θα ολοκλήρωνε την παρουσίαση των απόψεών της, εξετάζοντας και το μάρτυρά της. Επίσης, η παρεμβαίνουσα παρέλαβε πρακτικά κατά το μέρος εκείνων για τα οποία ήταν παρούσα στη διαδικασία και κατέθεσε συμπληρωματικό υπόμνημα. Στην συνέχεια ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον αρμόδιο Εισηγητή Νικόλαο Ζευγώλη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 6355/1.11.2018 γραπτή εισήγησή του, και λαμβάνοντας υπόψη όσα αναφέρονται αναλυτικά στην εισήγηση, πρότεινε: την έγκριση από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, κατ’ άρθρο 8 παρ. 4-6 του Ν. 3959/2011, της από 16.07.2018 (υπ’ αριθμ. πρωτ. 4437) γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης που αφορά στην απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από την εταιρία ΔΕΠΑ επί των εταιριών (α) ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ, και (β) ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ, δεδομένου ότι η εν λόγω συγκέντρωση, παρότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 1 του άρθρου 6 Ν. 3959/2011, δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επιμέρους αγορές στις οποίες αφορά. Κατόπιν, το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της γνωστοποιούσας εταιρίας και της παρεμβαίνουσας, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της προαναφερόμενης εισήγησης, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινίσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής. Για τη θεμελίωση των ισχυρισμών τους οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της εταιρίας MOTOR OIL ζήτησαν την εξέταση μάρτυρα. Η Επιτροπή, αποδεχόμενη το σχετικό αίτημά της, 1 Εφεξής, για λόγους διευκόλυνσης και μόνο θα καλείται παρεμβαίνουσα ή παρεμβαίνον μέρος. 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εξέτασε τον μάρτυρα […]. Μετά την ολοκλήρωση της κατάθεσης του μάρτυρα η παρεμβαίνουσα ζήτησε προθεσμία για την υποβολή υπομνήματος παραιτούμενη, από τη λήψη των πρακτικών πριν την κατάθεση του υπομνήματος. Από τη λήψη των πρακτικών παραιτήθηκε και η γνωστοποιούσα εταιρία. Η Επιτροπή χορήγησε προθεσμία τριών

(3)ημερολογιακών ημερών, προκειμένου να υποβάλουν τα συμπληρωματικά υπομνήματά τους. Η Επιτροπή συνήλθε σε διάσκεψη (από την οποία απείχε η Εισηγήτρια Λευκοθέα Ντέκα, λόγω δικαιολογημένου κωλύματος) την 21η Νοεμβρίου 2018 (ημέρα Τρίτη και ώρα 12:30), στην ως άνω αίθουσα συνεδριάσεων του 1ου ορόφου των Γραφείων της, με τη συμμετοχή του Εισηγητή Νικολάου Ζευγώλη, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία και αφού έλαβε υπόψη τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, την Εισήγηση, τις απόψεις που διατύπωσαν προφορικώς η γνωστοποιούσα και η παρεμβαίνουσα εταιρία κατά τη συζήτηση της υπόθεσης και με τα υπομνήματα τα οποία υπέβαλαν, καθώς και τα όσα κατέθεσε ο μάρτυρας κατά την ακροαματική διαδικασία, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: Ι. Η ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΠΡΑΞΗ I.1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
  1. Στις 16.07.2018 υπεβλήθη στην Υπηρεσία, κατά τα άρθρα 5 έως 10 του Ν. 3959/2011, έντυπο πλήρους γνωστοποίησης συγκέντρωσης2 από την ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία «ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΕΡΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (εφεξής και «ΔΕΠΑ» ή γνωστοποιούσα), η οποία αποκτά τον αποκλειστικό έλεγχο (100%) επί των ανωνύμων εταιριών «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (εφεξής και «ΕΠΑ Αττικής» ή/ και «ΕΠΑ») και «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (εφεξής και «ΕΔΑ Αττικής» ή/ και «ΕΔΑ»), δυνάμει της από 13.07.2018 σύμβασης Αγοραπωλησίας Μετοχών3 (εφεξής και η «Συμφωνία»), η οποία υπεγράφη μεταξύ της ΔΕΠΑ και της πωλήτριας «Attiki Gas» (εφεξής και «Attiki Gas»), του ομίλου Shell με μητρική εταιρία την «Royal Dutch Shell plc».
  2. Ειδικότερα, πριν την ολοκλήρωση της υπό κρίση συγκέντρωσης, οι ΕΠΑ Αττικής και ΕΔΑ 2 Υπ’ αριθμ. πρωτ.
  3. Βλ. «Agreement for the Sale and Purchase of the Share Capital of EDA and EPA 13 July 2018 between Attiki Gas BV (as Seller) and Public Gas Corporation S.A. (as Purchaser)», ως Παράρτημα Χ, συνημμένο στη γνωστοποίηση. Η εν λόγω απόκτηση ελέγχου επί των ΕΠΑ και ΕΔΑ έγινε με ενιαίο συμβατικό κείμενο αγοραπωλησίας μεταξύ των ιδίων αγοραστή και πωλητή (βλ. Ενότητα IV). 3 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Αττικής τελούν υπό τον κοινό έλεγχο της γνωστοποιούσας και της Attiki Gas4, καθώς η ΔΕΠΑ κατέχει ήδη […] ονομαστικές μετοχές που αντιστοιχούν στο 51% των μετοχών της ΕΠΑ, καθώς και […] ονομαστικές μετοχές που αντιστοιχούν στο 51% των μετοχών της ΕΔΑ, και η Attiki Gas κατέχει […] ονομαστικές μετοχές που αντιστοιχούν στο 49% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας ΕΠΑ Αττικής καθώς και […] ονομαστικές μετοχές που αντιστοιχούν στο 49% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας ΕΔΑ Αττικής.
  4. Ως αποτέλεσμα της εν λόγω συναλλαγής η ΔΕΠΑ θα αποκτήσει το σύνολο του μετοχικού κεφαλαίου (100%) και συνεπώς τον αποκλειστικό έλεγχο επί των εταιριών ΕΠΑ και ΕΔΑ και η γνωστοποιούμενη συναλλαγή αφορά στη μεταβολή από κοινό σε αποκλειστικό έλεγχο της ΔΕΠΑ επί των εταιριών ΕΠΑ Αττικής και ΕΔΑ Αττικής.
  5. Η ολοκλήρωση της υπό κρίση συναλλαγής τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης από την Επιτροπή Ανταγωνισμού […]
  7. Το συνολικό οικονομικό τίμημα που θα καταβληθεί στην πωλήτρια εταιρία Attiki Gas ανέρχεται στο ποσό των […] Ευρώ (€[…]). Συγκεκριμένα, το τίμημα των υπό εξαγορά μετοχών της ΕΠΑ ανέρχεται σε […] Ευρώ (€[…]), ενώ το τίμημα των υπό εξαγορά μετοχών της ΕΔΑ ανέρχεται σε […] Ευρώ (€[…])
  9. Ως προς τους λόγους πραγματοποίησης της σκοπούμενης συγκέντρωσης, σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα7, η προτεινόμενη συναλλαγή είναι ύψιστης σημασίας για την εθνική οικονομία, κατά το μέτρο που ο μετασχηματισμός των εταιριών δυνάμει των οποίων η ΔΕΠΑ συμμετέχει μέχρι σήμερα σε λιανικές αγορές προμήθειας φυσικού αερίου, αποτελεί μέρος των μνημονιακών υποχρεώσεων που έχει αναλάβει η Ελλάδα και μάλιστα προαπαιτούμενο για την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ. Η θέση αυτή της γνωστοποιούσας επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης.
  10. Η γνωστοποιούσα αναφέρει ότι η επιλογή του συγκεκριμένου μετασχηματισμού της συμμετοχής της ΔΕΠΑ στις αγορές λιανικής προμήθειας φυσικού αερίου αποτελεί στρατηγική επιλογή της ΔΕΠΑ ενόψει του συνολικού μετασχηματισμού των εν λόγω αγορών, με κορύφωση το πλήρες άνοιγμα στον ανταγωνισμό των λιανικών αγορών προμήθειας των μικρών βιομηχανικών πελατών, των μικρών εμπορικών/επαγγελματικών πελατών, καθώς και των οικιακών πελατών, από 01.01.
  11. Με το άνοιγμα της αγοράς, όλοι οι μεγάλοι ιδιωτικοί ενεργειακοί όμιλοι, είτε δραστηριοποιούνται στην εισαγωγή και το χονδρεμπόριο φυσικού αερίου είτε δραστηριοποιούνται ήδη στη λιανική πώληση ηλεκτρικής ενέργειας, λόγω της πιο έγκαιρης απελευθέρωσης της συγκεκριμένης αγοράς, αλλά ακόμη 4 Για το ζήτημα του κοινού ελέγχου, βλ. κατωτέρω, υπό Ενότητα IV. Βλ. Έντυπο υπό Τμήμα 3, 3.1 (ε). 6 Βλ. άρθρο 1.1, υπό τον όρο «Consideration», σε συνδυασμό με το άρθρο 4 της Συμφωνίας. 7 Βλ. παρ. 42 της γνωστοποίησης. 5 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ και η ΔΕΗ, έχουν προετοιμασθεί για τη δραστηριοποίησή τους στη λιανική πώληση φυσικού αερίου, προσφέροντας μάλιστα συνδυαστικά πακέτα (ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου).
  12. Τέλος, η γνωστοποιούσα αναφέρει ότι η παρούσα άμεση επιχειρηματική δραστηριότητα της ΔΕΠΑ συνίσταται κατά βάση στην εισαγωγή και χονδρική προμήθεια φυσικού αερίου, καθώς η ΔΕΠΑ είναι ένας ενδιάμεσος («midstreamer»). Με βάση τη διεθνή εμπειρία, εταιρίες με χαρακτηριστικά ενδιάμεσων δέχονται μεγάλη πίεση ως προς τα περιθώρια κέρδους τους, καθώς είναι δεσμευμένες με μακροχρόνιες συμβάσεις με τους παραγωγούς φυσικού αερίου και υψηλές συμβολαιοποιημένες ποσότητες, ενώ οι συμβάσεις μεταπώλησης που οι ίδιες συνάπτουν είναι βραχυχρόνιες ([…]). Επιπλέον, στην Ελλάδα, η διείσδυση (penetration rate) φυσικού αερίου σε επαγγελματικούς και οικιακούς πελάτες είναι αρκετά μικρή, και επομένως οι αντίστοιχες αγορές λιανικής προμήθειας φυσικού αερίου παρουσιάζουν εξαιρετική δυναμική και δυνατότητα επέκτασης.
  13. Επομένως, όπως καταλήγει η γνωστοποιούσα, η ΔΕΠΑ έχει απόλυτη ανάγκη άμεσης, και όχι απλώς έμμεσης, πρόσβασης στις ολικά αναδιαμορφωμένες αγορές λιανικής προμήθειας φυσικού αερίου, για να μπορεί – μεταξύ άλλων – να διοχετεύει συμβολαιοποιημένες ποσότητες φυσικού αερίου στην τελική αγορά. II.
  14. ΤΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ ΜΕΡΗ Τα συμμετέχοντα μέρη για τους σκοπούς εξέτασης της υπό κρίση πράξης είναι: (α) η ΔΕΠΑ, (β) η ΕΠΑ Αττικής, και (γ) η ΕΔΑ Αττικής. II.1 ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΕΡΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
  15. Η μητρική εταιρία του Ομίλου «ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΕΡΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ», με διακριτικό τίτλο «ΔΕΠΑ Α.Ε.», ιδρύθηκε στην Ελλάδα το 1988 ως μια κρατική ανώνυμη εταιρία με σκοπό την εισαγωγή του φυσικού αερίου στην ελληνική ενεργειακή αγορά
  17. Σκοπός της εταιρίας, σύμφωνα με το άρθρο 3 του καταστατικού της9, μεταξύ άλλων, είναι: (α) Η απόκτηση, αποθήκευση, μεταφορά, διανομή και εμπορία φυσικών αερίων υδρογονανθράκων (φυσικού αερίου) που θα προέρχονται από εγχώρια κοιτάσματα ή θα εισάγονται από το εξωτερικό, (β) Η κατεργασία βιομάζας, στερεών ή υγρών καυσίμων ή άλλων υλών για την παραγωγή αερίων υδρογονανθράκων, καθώς και η αποθήκευση, μεταφορά, διανομή εμπορία και εν γένει εκμετάλλευση αυτών, 8 9 Η έδρα της εταιρίας είναι στο Ηράκλειο Αττικής, επί της οδού Μαρίνου Αντύπα αρ.
  18. Συνημμένο ως Παράρτημα XIII της γνωστοποίησης. 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (γ) Η εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, ή συμμετοχή στην εκμετάλλευση κοιτασμάτων αερίων (δ) Η ανάληψη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την κατεργασία ή την καύση φυσικού αερίου, ως πρώτης ύλης ή ως καυσίμου, για την παραγωγή ετέρων προϊόντων ή άλλης μορφής ενέργειας και την αποθήκευση, μεταφορά, διανομή και εμπορία αυτών, (ε) Η απόκτηση, κατασκευή, λειτουργία και εκμετάλλευση αγωγών και δικτύων μεταφοράς και διανομής φυσικού αερίου, καθώς και των μέσων και εγκαταστάσεων που είναι αναγκαίες για την επιδίωξη των σκοπών της, (στ) Η παραγωγή, εισαγωγή, προμήθεια και εν γένει εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και η ανάπτυξη δραστηριοτήτων συναφών με τη χρήση αυτής, (ζ) Η παντός είδους δραστηριότητα ή εργασία σχετική με την ανακύκλωση και επεξεργασία απορριμμάτων, υπολειμμάτων και αποβλήτων, καθώς και με την παραγωγή και αξιοποίηση ενεργειακών ή άλλων προϊόντων που προκύπτουν από τέτοιες εργασίες.
  19. Ο αποκλειστικός έλεγχος της εταιρίας ασκείται από το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (εφεξής και «ΤΑΙΠΕΔ») το οποίο κατέχει ποσοστό 65% του μετοχικού κεφαλαίου της
  20. Ο μέτοχος μειοψηφίας είναι η εταιρία Ελληνικά Πετρέλαια Α.Ε. (εφεξής και «ΕΛΠΕ») που κατέχει το υπόλοιπο 35% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας
  22. Το Διοικητικό Συμβούλιο (εφεξής και «Δ.Σ.») της ΔΕΠΑ στις 02.08.2018 αποτελούνταν από τους εξής: Βελισσάριος Δότσης (Πρόεδρος Δ.Σ.), Δημήτριος-Ευάγγελος Τζώρτζης (Διευθύνων Σύμβουλος & Αντιπρόεδρος Δ.Σ.), Παναγιώτης Δημητρόπουλος (Μέλος Δ.Σ.), Έλλη Διγενή (Μέλος Δ.Σ., εκπρόσωπος ΕΛ.ΠΕ.), Βασίλειος Καρακίτσιος (Μέλος Δ.Σ.), Γεώργιος Μουστάκης (Μέλος Δ.Σ., Εκπρόσωπος Εργαζομένων ΔΕΠΑ), Νικόλαος Λιωνής (Μέλος Δ.Σ.), Χρήστος Σαμαράς (Μέλος Δ.Σ., Εκπρόσωπος Εργαζομένων ΔΕΠΑ) και Διομήδης Σταμούλης (Μέλος Δ.Σ., Εκπρόσωπος ΕΛ.ΠΕ.).12 Κατά δήλωση της γνωστοποιούσας, «Κανένα μέλος του Δ.Σ. της ΔΕΠΑ δεν είναι συγχρόνως μέλος οργάνου διοίκησης ή εποπτείας επιχειρήσεων που ασκούν δραστηριότητες σε επηρεαζόμενες αγορές».13 10 Βλ. παρ.38 κατωτέρω, καθώς και γνωστοποίηση σελ. 31-
  23. Βλ. επίσης για το ΤΑΙΠΕΔ τις υπ’ αριθμ. πρωτ. 4756/02.08.2018, 4929/13.08.2018, 4965/17.08.2018, 4983/20.08.2018 επιστολές. 11 Βλ. γνωστοποίηση σελ. 31 και την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4756/02.08.2018 απαντητική επιστολή της γνωστοποιούσας. 12 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4756/02.08.2016 απαντητική επιστολή της γνωστοποιούσας. Η γνωστοποιούσα αναφέρει ότι: […]». 13 Βλ. γνωστοποίηση σελ.
  24. 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  25. Στον πίνακα που ακολουθεί αναφέρονται όλες οι επιχειρήσεις, στις οποίες έχει ελέγχουσα συμμετοχή η ΔΕΠΑ, κατά το χρόνο υποβολής της γνωστοποίησης
  26. Πίνακας 1: Ελέγχουσα συμμετοχή της ΔΕΠΑ σε επιχειρήσεις Εταιρία Ποσοστό Συμμετοχ ής 1 ΔΕΣΦΑ* 100%* 2 ΥΑΦΑ ΠΟΣΕΙΔΩΝ 50% 3 ICGB EAD** 25% 4 ΔΕΔΑ 100% Διανομή φυσικού αερίου A 5 ΕΔΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚ ΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 51% Διανομή φυσικού αερίου K ENI 49% 6 ΕΠΑ ΑΤΤΙΚΗΣ 51% Προμήθεια φυσικού αερίου, προμήθεια ηλεκτρικού ρεύματος Κ Attiki Gas B.V. 49% Δραστηριότητα Μεταφορά φυσικού αερίου Κατασκευή αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου Κατασκευή αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου Έλεγχος: (Κ)οινός/ (Α)ποκλειστικός Ελέγχων Μέτοχος/Μέτοχοι Α* Κ EDISON 50% Κ ΒΕΗ 50%, EDISON 25% Attiki Gas B.V. 49% * Με την ολοκλήρωση της πώλησης της εταιρίας ΔΕΣΦΑ,η ιταλική εταιρία Snam (η οποία αποκτά τον αποκλειστικό έλεγχο) θα κατέχει το 66% του μετοχικού κεφαλαίου ενώ το υπόλοιπο 34% θα ανήκει στο ελληνικό δημόσιο (βλ. Απόφαση ΕΕπ Μ.8953 SNAM/DESFA/13.07.2018).15 ** Mέσω του ΥΑΦΑ ΠΟΣΕΙΔΩΝ. 7 ΕΔΑ ΑΤΤΙΚΗΣ II.2
  27. 51% Διανομή φυσικού αερίου Κ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η εταιρία με την επωνυμία «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»16, με διακριτικό τίτλο «ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ, Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας»17, συστάθηκε στις 02.01.2017, με την απόσχιση του Κλάδου Προμήθειας της πρώην ΕΠΑ Αττικής, σε συνέχεια της εκ του Ν. 4001/2011 υποχρέωσης για νομικό και λειτουργικό διαχωρισμό των δραστηριοτήτων προμήθειας από τις δραστηριότητες διανομής. Η ΕΠΑ 14 Βλ. γνωστοποίηση σελ.
  28. Η μεταβίβαση των μετοχών και το οικονομικό κλείσιμο της συναλλαγής αναμένεται έως τα τέλη του 2017 (βλ. το υπ’ αριθμ. πρωτ. 5749/02.10.2018 μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της γνωστοποιούσας). 16 H έδρα της εταιρίας είναι στους Αμπελοκήπους Αττικής, επί της Λεωφόρου Κηφισίας αρ.
  29. 17 Ο διακριτικός τίτλος της εταιρίας άλλαξε πρόσφατα. Βλ. την επίσημη ιστοσελίδα της εταιρίας, www.aerioattikis.gr. 15 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Αττικής είχε αρχικά συσταθεί το 2001 ως εταιρία ειδικού σκοπού, υπό τις διατάξεις του άρθρου 4 του Ν. 2364/1995, με ενιαία άδεια διανομής και προμήθειας φυσικού αερίου στην Αττική.
  30. Πλέον της δραστηριοποίησής της στην αγορά της προμήθειας φυσικού αερίου, η εν λόγω εταιρία, από το 201818, δραστηριοποιείται και στην αγορά της λιανικής προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας. Άλλωστε, σκοπός της εταιρίας, σύμφωνα με το άρθρο 2 του καταστατικού της19, μεταξύ άλλων, είναι: (α) Η χονδρική και λιανική προμήθεια και εμπορία φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα και το εξωτερικό, (β) Το εμπόριο και η συντήρηση μετρητών και εν γένει εξοπλισμού ενέργειας, (γ) Η κατασκευή, λειτουργία, συντήρηση, εκμετάλλευση, διαχείριση και ανάπτυξη κάθε είδους σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων σταθμών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας.
  31. Το Δ.Σ. της ΕΠΑ στις 02.08.2018 αποτελούνταν από τους εξής: Αντώνιος Λαμπρόπουλος (Πρόεδρος Δ.Σ.), Δημήτριος Μανώλης (Αντιπρόεδρος Δ.Σ.), Κυριακή Καρακίτσου (Μέλος Δ.Σ.), Μάντουκας Θεόδωρος (Μέλος Δ.Σ.), Σταύρος Κοκκίνης (Μέλος Δ.Σ.), Peter Herman Bierens (Μέλος Δ.Σ.) και Rudolf Gerard Hendrik Jongh (Μέλος Δ.Σ.).20
  32. Ο έλεγχος της εταιρίας ασκείται από κοινού από τη ΔΕΠΑ και την Attiki Gas B.V., οι οποίες κατέχουν αντίστοιχα το 51% και 49% του μετοχικού της κεφαλαίου. II.3 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
  33. Η εταιρία με την επωνυμία «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»21 με διακριτικό τίτλο «ΔΙΑΝΟΜΗ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Α.Ε.» συστάθηκε στις 02.01.2017 με την απόσχιση του Κλάδου Προμήθειας της πρώην ΕΠΑ Αττικής, ενόψει της εκ του Ν. 4001/2011 υποχρέωσης νομικού και λειτουργικού διαχωρισμού των δραστηριοτήτων προμήθειας από τις δραστηριότητες διανομής. Η εταιρία είχε αρχικά συσταθεί με ενιαία άδεια προμήθειας και διανομής φυσικού αερίου για την περιοχή της Αττικής το
  35. Σκοπός της εταιρίας, σύμφωνα με το άρθρο 2 του καταστατικού της22, είναι, μεταξύ άλλων, να ασκεί τη δραστηριότητα του Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής, το οποίο έχει ήδη αναπτυχθεί ή πρόκειται να αναπτυχθεί, σύμφωνα με το εγκεκριμένο πρόγραμμα ανάπτυξης, 18 Με την υπ' αριθμ. 741/2017 απόφαση της ΡΑΕ. Βλ. το καταστατικό της εταιρίας ως συνημμένο Παράρτημα V της γνωστοποίησης. 20 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4756/02.08.2016 απαντητική επιστολή της γνωστοποιούσας. 19 21 22 Η έδρα της εταιρίας είναι στη Λυκόβρυση Αττικής επί της Λεωφόρου Σοφοκλή Βενιζέλου αρ.
  36. Βλ. το καταστατικό της εταιρίας ως συνημμένο Παράρτημα VI της γνωστοποίησης. 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εντός της γεωγραφικής περιοχής που ορίζεται με την υπ’ αριθμ. ΥΑ Δ1/18887/06.11.200123 και εκτείνεται μέχρι τις εγκαταστάσεις των καταναλωτών, κατά τους όρους του Ν. 4001/2011, όπως εκάστοτε ισχύει, η οποία καλύπτει την Περιφέρεια του Νομού Αττικής. Η ΕΔΑ Αττικής αναμένεται να λάβει εντός του 2018 νέα Άδεια Διανομής και Άδεια Διαχείρισης Δικτύου Διανομής. Περαιτέρω, στο πλαίσιο των ανωτέρω δραστηριοτήτων της ΕΔΑ περιλαμβάνεται η κατασκευή, η συντήρηση, η λειτουργία, η διαχείριση και η εκμετάλλευση εν γένει του Δικτύου Διανομής Φυσικού Αερίου στην ανωτέρω γεωγραφική περιοχή. Επιπλέον, σκοπός της εταιρίας είναι να εμπορεύεται μετρητές, συσκευές και εν γένει εξοπλισμό ενέργειας στη γεωγραφική περιοχή που δραστηριοποιείται.
  37. Το Δ.Σ. της ΕΔΑ στις 02.08.2018 αποτελούνταν από τους εξής: Ηλίας Τατσιόπουλος (Πρόεδρος Δ.Σ.), Ευστάθιος Γρίβας (Αντιπρόεδρος Δ.Σ.), Μαργαρίτα Σύρκου (Μέλος Δ.Σ.), Γρηγόριος Κωνσταντέλλος (Μέλος Δ.Σ.), Χρήστος Αγγελίδης (Μέλος Δ.Σ.), Thierry Jean Albert Jean Marie Grauwels (Μέλος Δ.Σ.) και Johannes Jacobus Cornelis Hendrik Jan Smit (Μέλος Δ.Σ.).24
  38. H ΔΕΠΑ ασκεί κοινό έλεγχο στην ΕΔΑ Αττικής, κατέχοντας το 51% του μετοχικού της κεφαλαίου. Το υπόλοιπο 49% ανήκει στην εταιρία Attiki Gas B.V. III.
  39. ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΡΙΤΟΥ Την 17.10.2018 κατατέθηκε στη ΓΔΑ από την εταιρία ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ έγγραφο καλούμενο από την ίδια τη ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ ‘Παρέμβαση’ (στο εξής για λόγους διευκόλυνσης και μόνο η «Παρέμβαση»25)26 κατά της εξαγοράς από τη ΔΕΠΑ ποσοστού μετοχών της ΕΠΑ Αττικής και της ΕΔΑ Αττικής. Ειδικότερα, με την εν λόγω αναφερόμενη Παρέμβαση η ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ αιτείται την απαγόρευση της υπό κρίση συγκέντρωσης, καθώς όπως υποστηρίζει27 η απόκτηση, από τον όμιλο ΔΕΠΑ, του ελέγχου των εταιριών ΕΔΑ Αττικής και ΕΠΑ Αττικής θα έχει καταστροφικές για τον ανταγωνισμό συνέπειες σε όλες τις επηρεαζόμενες αγορές φυσικού αερίου στην Ελλάδα, αφού οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις έχουν τεράστια αν όχι μονοπωλιακά μερίδια αγοράς και είναι άμεσοι ανταγωνιστές, η δε οντότητα που θα προκύψει από τη συγκέντρωση θα είναι σε θέση να εμποδίσει τη δραστηριότητα και την επέκταση των δραστηριοτήτων των ανταγωνιστών της, περιορίζοντας δραματικά την ικανότητά τους να την ανταγωνιστούν, ενώ η συγκέντρωση θα ακυρώσει στην πράξη οποιοδήποτε σχεδιασμό του 23 ΦΕΚ Β1521/
  40. Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4756/02.08.2016 απαντητική επιστολή της γνωστοποιούσας. 25 Υπογραμμίζεται ότι, κατά νομική ακρίβεια, δεν πρόκειται για παρέμβαση, καθόσον πρόκειται για υπόμνημα που κατατέθηκε πριν τη σύνταξη εισήγησης/έκθεσης. 26 Βλ. σχετ. υπ’ αριθμ. πρωτ. 6068/17.10.2018 Παρέμβαση της εταιρίας ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ ΕΛΛΑΣ Διυλιστήρια Κορίνθου ΑΕ κατά της εξαγοράς από τη ΔΕΠΑ ποσοστού μετοχών της ΕΠΑ Αττικής και της ΕΔΑ Αττικής. 27 Βλ. σχετ. σελ. 55 της Παρέμβασης, παρ.
  41. 24 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ευρωπαίου και του έλληνα νομοθέτη για την απελευθέρωση των αγορών φυσικού αερίου στη χώρα.
  42. Αναλυτικότερα, η άποψη της ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ επί των αποτελεσμάτων της συγκέντρωσης στον ανταγωνισμό παρατίθεται στην ενότητα ΙΧ. 3 της παρούσας. IV. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ IV.1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΠΡΑΞΗΣ
  43. Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 2 του Ν. 3959/2011, συγκέντρωση επιχειρήσεων πραγματοποιείται όταν προκύπτει μόνιμη μεταβολή του ελέγχου, μεταξύ άλλων, στην περίπτωση κατά την οποία ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μία επιχείρηση, ή μία ή περισσότερες επιχειρήσεις αποκτούν άμεσα ή έμμεσα τον έλεγχο του συνόλου ή τμημάτων μίας ή περισσοτέρων άλλων επιχειρήσεων με την αγορά τίτλων ή στοιχείων του ενεργητικού, με σύμβαση ή με άλλο τρόπο. Ειδικότερα, συγκέντρωση υφίσταται εφόσον με την εκάστοτε υπό εξέταση πράξη επέρχεται μόνιμη μεταβολή ως προς τα (φυσικά ή νομικά) πρόσωπα που ασκούν έλεγχο ή ως προς την ποιότητα του ελέγχου που ασκείται επί της εταιρίας - στόχου. Μεταβολή της ποιότητας ελέγχου που οδηγεί σε συγκέντρωση προκύπτει, μεταξύ άλλων, εφόσον υπάρξει μετατροπή του κοινού ελέγχου επί μιας επιχείρησης σε αποκλειστικό με τη μείωση του αριθμού των μετόχων
  45. Περαιτέρω, δύο ή περισσότερες πράξεις μπορούν να θεωρηθούν ότι έχουν ενιαίο χαρακτήρα και συνεπώς συνιστούν μια μόνη συγκέντρωση, εφόσον είναι αλληλένδετες. Αλληλένδετες θεωρούνται δύο ή περισσότερες πράξεις, εφόσον συνδέονται κατά τρόπο ώστε η μία δεν θα είχε πραγματοποιηθεί χωρίς την άλλη και ο έλεγχος αποκτάται από την ίδια ή τις ίδιες επιχειρήσεις
  46. 28 Βλ. σχετικά παρ. 83 και 89-90 Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (εφεξής και «Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας» ή «Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση»). 29 Βλ. σημεία 36 επ. και ιδίως 36, 38,41, 43 και 44 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης Δικαιοδοσίας. Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στο σημείο 36: «Πολλές πράξεις μπορούν να θεωρηθούν ως μία και μόνη συγκέντρωση βάσει του κανονισμού συγκεντρώσεων είτε σύμφωνα με τη γενική αρχή του άρθρου 3 – οι πράξεις αλληλένδετες […]». Περαιτέρω στο σημείο 38 ορίζεται ότι: «Ο γενικός και τελολογικός ορισμός μιας συγκέντρωσης που διατυπώνεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1- όπου σκοπός είναι ο έλεγχος μίας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων- υπονοεί ότι είναι αδιάφορο αν ο έλεγχος αποκτήθηκε με μία ή περισσότερες νομικές πράξεις, εφόσον το τελικό αποτέλεσμα συνιστά μία και μοναδική συγκέντρωση. Δύο ή περισσότερες πράξεις συνιστούν μία μόνη συγκέντρωση, για τους σκοπούς του άρθρου 3, αν έχουν ενιαίο χαρακτήρα. […] Αυτό σημαίνει ότι, για να διαπιστωθεί ο ενιαίος χαρακτήρας των εν λόγω πράξεων, θα πρέπει να εξετάζεται, σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση, αν είναι αλληλένδετες κατά τρόπο ώστε η μία δεν θα είχε πραγματοποιηθεί χωρίς την άλλη», όπως δε αναφέρεται στο σημείο 43: «Η απαιτούμενη αλληλεξάρτηση σημαίνει ότι καμία από τις πράξεις δεν θα λάμβανε χώρα δίχως τις άλλες, και ότι κατά συνέπεια αποτελούν μια ενιαία πράξη. Αυτή η αλληλεξάρτηση αποδεικνύεται συνήθως εάν οι σχετικές πράξεις συνδέονται de jure, δηλαδή οι ίδιες οι συμφωνίες συνδέονται με αμοιβαίους όρους. […] Περαιτέρω ενδείξεις της αλληλεξάρτησης περισσότερων πράξεων, μπορεί να είναι οι δηλώσεις των ίδιων των μερών ή η ταυτόχρονη σύναψη των σχετικών 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  47. Εν προκειμένω, η απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από τη ΔΕΠΑ επί των ΕΠΑ Αττικής και ΕΔΑ Αττικής πραγματοποιείται ταυτόχρονα και με μία συναλλαγή και ειδικότερα διά της από 13.07.2018 Συμφωνίας30, ενώ περαιτέρω υφίσταται σύμπτωση πωλητή και αγοραστή καθώς και σχετική πρόβλεψη στη Συμφωνία για την από κοινού ολοκλήρωση της μεταβίβασης των μετοχών των δύο εταιριών στη ΔΕΠΑ
  48. Συνεπώς η απόκτηση ελέγχου από τη ΔΕΠΑ επί των ΕΠΑ Αττικής και ΕΔΑ Αττικής δύναται να θεωρηθεί ως ενιαία συγκέντρωση, καθόσον οι εν λόγω συναλλαγές λαμβάνουν χώρα ταυτοχρόνως μεταξύ των ίδιων προσώπων ή επιχειρήσεων και είναι αλληλοεξαρτώμενες
  50. Περαιτέρω, σύμφωνα με τα αναλυτικά οριζόμενα στη γνωστοποίηση και στην από 13.07.2018 Σύμβαση Αγοραπωλησίας του μετοχικού κεφαλαίου των ΕΔΑ Αττικής και ΕΠΑ Αττικής μεταξύ της Attiki Gas και της ΔΕΠΑ33, η γνωστοποιηθείσα πράξη συνίσταται στην περιγραφόμενη στη σύμβαση αγοραπωλησία μετοχών που αντιστοιχούν στο 49% του μετοχικού κεφαλαίου των ΕΠΑ και ΕΔΑ και στη συνεπεία της εν λόγω πράξεως μεταβολή της ποιότητας του ελέγχου που ασκείται από την ΔΕΠΑ επί των εν λόγω εταιριών από κοινό σε αποκλειστικό. Επί του παρόντος, οι ΕΠΑ Αττικής και ΕΔΑ Αττικής τελούν υπό τον κοινό έλεγχο των μετόχων τους, Attiki Cas και ΔΕΠΑ
  52. Ο έλεγχος μπορεί να είναι αποκλειστικός ή κοινός. Αποκλειστικός έλεγχος αποκτάται de jure ή/και de facto εάν μία και μόνη επιχείρηση μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά μια άλλη επιχείρηση, είτε όταν η αποκλειστικά ελέγχουσα επιχείρηση έχει την εξουσία να καθορίζει τις στρατηγικές εμπορικές αποφάσεις της αποκτώμενης επιχείρησης, είτε όταν ένας μόνο μέτοχος είναι σε θέση να προβάλλει αρνησικυρία στις στρατηγικές αποφάσεις μιας επιχείρησης, αλλά δεν έχει, από μόνος του, την εξουσία να επιβάλει τις εν λόγω αποφάσεις συμφωνιών […]». Στο σημείο 41 αναφέρεται: «Πάντως, περισσότερες της μίας πράξεις, ακόμη και εάν συνδέονται μεταξύ τους με όρους, δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν ως ενιαία συγκέντρωση, παρά μόνο αν ο έλεγχος αποκτάται εντέλει από την ίδια επιχείρηση ή επιχειρήσεις. Μόνο στην περίπτωση αυτή δύο ή περισσότερες πράξεις μπορούν να θεωρηθούν ότι έχουν ενιαίο χαρακτήρα, και επομένως ότι συνιστούν μία μόνη συγκέντρωση για τους σκοπούς του άρθρου 3 […]». Τούτο εξειδικεύεται και στο σημείο 44: «Η αρχή σύμφωνα με την οποία περισσότερες της μίας πράξεις μπορούν να αντιμετωπισθούν ως μία ενιαία πράξη συγκέντρωσης σύμφωνα με τις προαναφερθείσες προϋποθέσεις, ισχύει μόνο αν προκύπτει απόκτηση ελέγχου μίας ή περισσότερων επιχειρήσεων από το (τα) ίδιο(α) πρόσωπο (α) ή επιχείρηση (εις). […] Δεύτερον, η απόκτηση ελέγχου περισσοτέρων επιχειρήσεων – που θα μπορούσε να συνιστά ξεχωριστές συγκεντρώσειςμπορεί να θεωρηθεί, λόγω των μεταξύ τους δεσμών, ότι αποτελεί μία και μόνη συγκέντρωση […]». 30 Συνημμένη ως Παράρτημα Χ στη γνωστοποίηση. 31 Συγκεκριμένα ο όρος […]. 32 Βλ. σημείο 50 Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης Δικαιοδοσίας. Βλ. επίσης τα προπαρατιθέμενα σημεία 41, 43 και 44 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης Δικαιοδοσίας, που αναφέρονται στις αλληλένδετες πράξεις και στην απαιτούμενη σχετικά ταυτότητα αγοραστή (που υφίσταται εν προκειμένω) και στην de jure αλληλεξάρτηση των πράξεων, στοιχείο που επίσης συντρέχει ενόψει του προαναφερόμενου όρου της Συμφωνίας για την ταυτόχρονη μεταβίβαση των μετοχών των δύο εταιριών. 33 Συνημμένη ως Παράρτημα Χ στη γνωστοποίηση. 34 Βλ. και απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 13.09.2001 Case COMP /Μ.2566 Shell Synergy/EDA/EPA JV, σκ.
  53. 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (αρνητικός αποκλειστικός έλεγχος)
  54. Ο αποκλειστικός έλεγχος αποκτάται de jure, ήτοι σε νομική βάση, όταν η επιχείρηση αποκτά την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου μιας εταιρίας.
  55. Κοινός έλεγχος υφίσταται όταν δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ή πρόσωπα έχουν τη δυνατότητα να ασκούν από κοινού αποφασιστική επιρροή σε μια άλλη επιχείρηση. Ως αποφασιστική επιρροή με την έννοια αυτή νοείται, κατά κανόνα, η εξουσία αναστολής ενεργειών που καθορίζουν την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά μιας επιχείρησης. Ο κοινός έλεγχος χαρακτηρίζεται από τη δυνατότητα δημιουργίας αδιεξόδου, λόγω της εξουσίας ενός ή περισσοτέρων μητρικών επιχειρήσεων να απορρίπτουν τις προτεινόμενες στρατηγικές αποφάσεις
  56. Ως εκ τούτου, οι μέτοχοι αυτοί πρέπει να καταλήξουν σε μια από κοινού συνεννόηση για τον καθορισμό της εμπορικής πολιτικής της κοινής επιχείρησης και πρέπει να συνεργασθούν
  58. Κοινός έλεγχος υφίσταται και όταν οι μειοψηφούντες μέτοχοι έχουν πρόσθετα δικαιώματα, τα οποία τους επιτρέπουν την άσκηση αρνησικυρίας επί αποφάσεων που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά της κοινής επιχείρησης
  59. Τα 35 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ.
  60. Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, όπ.π., παρ. 65 και νομολογία στην οποία παραπέμπει. Συγκεκριμένα, βλ. απόφαση ΠΕΚ Τ-2/93, Air France κατά Επιτροπής, σκ. 64-65 (κοινός έλεγχος υπήρχε διότι οι μείζονος σημασίας αποφάσεις έπρεπε να εγκριθούν στο ΔΣ τουλάχιστον από δύο μέλη, διορισμένα από έκαστο εκ των συμβαλλομένων μελών) και απόφαση ΕΕ Μ.010, Conagra/ Idea, σκ. 6 (κοινός έλεγχος υπήρχε διότι απαιτούνταν πλειοψηφία 75% στη Γενική Συνέλευση (ΓΣ) προκειμένου να εγκριθούν ζητήματα στρατηγικής σημασίας όπως η έγκριση του προϋπολογισμού και των στρατηγικών σχεδίων, σημαντικές επενδύσεις της εταιρίας κλπ.). Βλ. και ΕΑ 626/2016, σκ. 110 και νομολογία στην οποία παραπέμπει Συγκεκριμένα, βλ. Μ.409, ABB/RENAULT AUTOMATION, σκ. 6 (η ύπαρξη κοινού ελέγχου θεμελιώθηκε στην ανάγκη ύπαρξης ομοφωνίας στο ΔΣ σε θέματα βασικά όπως ο διορισμός διευθύνοντος συμβούλου, η αποδοχή του προϋπολογισμού, η έγκριση δανείων και επενδύσεων) και υπόθεση COMP/M.4191THALES/DCN, παρ. 9, όπου ο έλεγχος θεωρήθηκε κοινός λόγω απαιτούμενης ομοφωνίας επί του προϋπολογισμού και του τριετούς πλάνου. Επιπλέον, βλ. και ΕΑ 427/V/2009, με παραπομπές σε σχετική νομολογία, καθώς και την απόφαση ΔιοικΕφΑθ 1966/2012, με την οποία απορρίφθηκε η προσφυγή κατά της συγκεκριμένης απόφασης. 37 Βλ. και ΠΕΚ, T-282/02, Cementbouw Handel, σκ. 42, 52 και
  61. Σημειώνεται ότι μόνο η δυνατότητα άσκησης της επιρροής αυτής και η απλή ύπαρξη των δικαιωμάτων αρνησικυρίας είναι αρκετή, χωρίς να είναι ανάγκη να αποδειχθεί ότι αυτός που αποκτά κοινό έλεγχο στην κοινή εταιρία θα ασκήσει πραγματικά την αποφασιστική του επιρροή. 38 Βλ. απόφαση ΠΕΚ Τ-2/93, Air France κατά Επιτροπής, σκ. 64-65 (κοινός έλεγχος υπήρχε διότι οι μείζονος σημασίας αποφάσεις έπρεπε να εγκριθούν στο Διοικητικό Συμβούλιο (ΔΣ) τουλάχιστον από δύο μέλη, διορισμένα από εκάτερο των συμβαλλομένων μελών). Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕ Μ.010, Conagra/ Idea, σκ. 6 (κοινός έλεγχος υπήρχε διότι απαιτούνταν πλειοψηφία 75% στη Γενική Συνέλευση (ΓΣ) προκειμένου να εγκριθούν ζητήματα στρατηγικής σημασίας όπως η έγκριση του προϋπολογισμού και των στρατηγικών σχεδίων, σημαντικές επενδύσεις της εταιρίας κλπ.) και κυρίως Μ.409, ABB/RENAULT AUTOMATION, σκ. 6 (η ύπαρξη κοινού ελέγχου θεμελιώθηκε στην ανάγκη ύπαρξης ομοφωνίας στο ΔΣ σε θέματα βασικά όπως ο διορισμός διευθύνοντος συμβούλου, η αποδοχή του προϋπολογισμού, η έγκριση δανείων και επενδύσεων). Βλ. και υπόθεση COMP/M.4191-THALES/DCN, παρ. 9, όπου ο έλεγχος θεωρήθηκε κοινός λόγω απαιτούμενης ομοφωνίας επί του προϋπολογισμού και του τριετούς πλάνου. 36 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δικαιώματα αρνησικυρίας μπορεί να προβλέπονται στο καταστατικό της κοινής επιχείρησης ή σε συμφωνία μεταξύ των επιχειρήσεων ή προσώπων που ασκούν τον κοινό έλεγχο (συμφωνίες μετόχων). Μπορεί, δε, να προκύπτουν από την ειδική πλειοψηφία που απαιτείται για τις αποφάσεις της γενικής συνέλευσης ή του διοικητικού συμβουλίου, στο βαθμό που οι ιδρυτικές επιχειρήσεις εκπροσωπούνται στο εν λόγω συμβούλιο
  62. Τα ως άνω δικαιώματα αρνησικυρίας τα οποία συνήθως συνεπάγονται κοινό έλεγχο αφορούν αποφάσεις και θέματα, όπως ο προϋπολογισμός, το επιχειρηματικό σχέδιο, σημαντικές επενδύσεις ή διορισμός των ανώτερων διοικητικών στελεχών. Διευκρινίζεται ότι για την άσκηση του κοινού ελέγχου δεν απαιτείται να έχουν οι επιχειρήσεις εξουσία άσκησης αποφασιστικής επιρροής στην καθημερινή λειτουργία της επιχείρησης
  63. Σε κάθε περίπτωση, το δικαίωμα αρνησικυρίας που αφορά σε αποφάσεις σχετικά με το διορισμό των ανώτερων διοικητικών στελεχών είναι ένα μόνο από τα δικαιώματα αρνησικυρίας που εξετάζονται για τη διαπίστωση της ύπαρξης κοινού ελέγχου
  65. Κρίσιμο στοιχείο συνεπώς είναι τα δικαιώματα αρνησικυρίας να παρέχουν επαρκείς δυνατότητες στις αφορώσες επιχειρήσεις, ώστε να ασκούν την εν λόγω επιρροή όσον αφορά τη στρατηγική επιχειρησιακή συμπεριφορά της κοινής επιχείρησης
  67. Διευκρινίζεται περαιτέρω ότι για την απόκτηση κοινού ελέγχου ο μειοψηφών μέτοχος δεν απαιτείται να έχει όλα τα προαναφερθέντα δικαιώματα αρνησικυρίας. Αρκεί και η ύπαρξη ορισμένων μόνο ή ακόμα και ενός από τα δικαιώματα αυτά. Κατά πόσον αυτό ισχύει ή όχι εξαρτάται από το συγκεκριμένο περιεχόμενο του ίδιου του δικαιώματος αρνησικυρίας, καθώς και από τη σημασία που έχει στα πλαίσια της συγκεκριμένης επιχειρηματικής δραστηριότητας της κοινής επιχείρησης
  69. Εν προκειμένω, δυνάμει των σχετικών διατάξεων των Καταστατικών των ΕΠΑ και ΕΔΑ44, αλλά και της από 01.10.2013 σύμβασης μετόχων μεταξύ των μετόχων των ΕΠΑ και ΕΔΑ και της αρχικής ΕΠΑ (ήτοι προ του διαχωρισμού των ΕΠΑ και ΕΔΑ)45, έκαστος μέτοχος διορίζει […] μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου (εφεξής ΔΣ) των ΕΠΑ και ΕΔΑ46, […]
  70. Για τη λήψη αποφάσεων του ΔΣ απαιτείται απαρτία […]. Κατ’ εξαίρεση, απαιτείται αυξημένη 39 Βλ. και P. Fotis and N. Zevgolis, The Competitive Effects of Minority Shareholdings, Legal and Economic issues, Hart Publishing, 2016, σελ. 148 και νομολογία στην οποία παραπέμπουν, ιδίως Απόφαση της Επιτροπής της 06.05.1998, TKS/ITW Signode/ Titan, Υπόθεση IV/M.970, σκ.
  71. 40 Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ.
  72. 41 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ. 67-
  73. 42 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, ό.π., παρ.
  74. 43 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, ό.π. παρ.
  75. 44 Παραρτήματα V και VI της γνωστοποίησης. 45 Παράρτημα IV της γνωστοποίησης. 46 Άρθρο 7 παρ. 5 Καταστατικών ΕΠΑ και ΕΔΑ και 6.1 (α)- (γ) της Σύμβασης Μετόχων. 47 Άρθρο 6.1 (δ) της Σύμβασης Μετόχων. Σε περίπτωση διαφωνίας, η επιλογή γίνεται από τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου μεταξύ 2 υποψηφίων, έκαστος εκ των οποίων προτείνεται από έκαστο μέτοχο. 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ απαρτία και πλειοψηφία […], για τα ζητήματα που ορίζονται στην […], μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα στρατηγικής φύσης ζητήματα. Τέτοια ζητήματα είναι, μεταξύ άλλων: α) η έγκριση των ετησίων οικονομικών καταστάσεων και τυχόν ουσιωδών τροποποιήσεων αυτών48, β) […]49, γ) η σύναψη δανείου άνω των […]ευρώ και η παραχώρηση υποθηκών ή ενεχύρων άνω των […] ευρώ50, δ) η έγκριση σύναψης ή/ και ουσιώδους τροποποίησης συμβάσεων άνω των […] ευρώ με αντισυμβαλλόμενο μέτοχο ή συγγενή εταιρία μετόχου και, στις υπόλοιπες περιπτώσεις (πλην των συμβάσεων πώλησης ή/ και προμήθειας φυσικού αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας), άνω των […]51, ε) ειδικά για την ΕΠΑ Αττικής, η έγκριση σύναψης ή/ και ουσιώδους τροποποίησης συμβάσεων πώλησης φυσικού αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας άνω των […]GWh ανά σύμβαση πώλησης, ή προμήθειας φυσικού αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας άνω των […] GWh ή σύμβασης πώλησης ή προμήθειας φυσικού αερίου με διάρκεια άνω του έτους52 , στ) […]53, ζ) […]
  76. Οι εν λόγω αποφάσεις εμπίπτουν στα στρατηγικής φύσεως ζητήματα55 και συνεπώς η απαιτούμενη […] ψήφος […] των […] μετόχων είναι ικανή να προσδώσει κοινό έλεγχο σε αυτές επί των ΕΠΑ Αττικής και ΕΔΑ Αττικής. Ως εκ τούτου, οι ΕΔΑ και ΕΠΑ τελούν υπό τον κοινό έλεγχο των ΔΕΠΑ και Attiki Gas.
  77. Ήδη, δυνάμει του όρου 2 της Συμφωνίας, η ΔΕΠΑ, η οποία επί του παρόντος κατέχει το 51% του μετοχικού κεφαλαίου των ΕΠΑ και ΕΔΑ, αγοράζει από την έτερη μέτοχο Attiki Gas το υπολειπόμενο 49% του μετοχικού κεφαλαίου των εταιριών μετά των δικαιωμάτων ψήφου αυτών έναντι του τιμήματος που ορίζεται στον όρο 4 της εν λόγω σύμβασης και υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζονται στους όρους αυτής. Συνεπώς, με την ολοκλήρωση της υπό κρίση συναλλαγής, η ΔΕΠΑ θα κατέχει το 100% του μετοχικού κεφαλαίου και των 48 Περ. (ε) παρ. 2 άρθρου 10 των καταστατικών ΕΠΑ και ΕΔΑ. Περ. (στ) παρ. 2 άρθρου 10 Καταστατικών ΕΠΑ και ΕΔΑ. Το ζήτημα αυτό εξειδικεύεται και στη Σύμβαση Μετόχων και ειδικότερα στο άρθρο 7 και το Παράρτημα 1, Μέρος 1 ο αυτής. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Σύμβασης Μετόχων, ο Γενικός Διευθυντής προτείνεται από την Attiki Gas και οι μέτοχοι αναλαμβάνουν να διασφαλίζουν την έγκριση με την απαιτούμενη πλειοψηφία των 5/
  78. Σε περίπτωση πάντως διαφωνίας, το ζήτημα παραπέμπεται σε πραγματογνωμοσύνη και έως την ολοκλήρωση αυτής, υφίσταται προσωρινός διορισμός. 50 Περ. (η) παρ. 2 άρθρου 10 Καταστατικών ΕΠΑ και ΕΔΑ. 51 Περ. (θ) παρ. 2 άρθρου 10 Καταστατικών ΕΠΑ και ΕΔΑ. 52 Περ. (λ) παρ. 2 άρθρου 10 Καταστατικού ΕΠΑ. 53 Περ. (κ) παρ. 2 άρθρου 10 Καταστατικών ΕΠΑ και ΕΔΑ. 54 Περ. (μ) παρ. 2 άρθρου 10 Καταστατικών ΕΠΑ και ΕΔΑ. 55 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας, παρ. 67 («…Ορισμένα δικαιώματα αρνησικυρίας τα οποία συνήθως συνεπάγονται κοινό έλεγχο αφορούν αποφάσεις και θέματα όπως ο προϋπολογισμός, το επιχειρησιακό πρόγραμμα, σημαντικές επενδύσεις ή διορισμός των ανώτερων διοικητικών στελεχών»), και περαιτέρω εξειδίκευση σε παρ. 69 (διορισμός ανώτερων διευθυντικών στελεχών και έγκριση του προϋπολογισμού), παρ. 70 (επιχειρηματικό πρόγραμμα) και παρ. 71 (επενδύσεις). Υπενθυμίζεται ότι, όπως προβλέπεται στην παρ. 68 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης Δικαιοδοσίας, δεν απαιτείται η ύπαρξη όλων των προαναφερόμενων δικαιωμάτων αρνησικυρίας, αλλά αρκεί η ύπαρξη ορισμένων ή και ενός μόνο από αυτά, αναλόγως της σημασίας του. 49 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δικαιωμάτων ψήφου των ΕΠΑ και ΕΔΑ και συνεπώς τον αποκλειστικό έλεγχο αυτών. Ως εκ τούτου, επέρχεται μεταβολή στην ποιότητα του ελέγχου των ΕΠΑ Αττικής και ΕΔΑ Αττικής, καθόσον οι επί του παρόντος από κοινού ελεγχόμενες επιχειρήσεις μετά την ολοκλήρωση της παρούσας συναλλαγής και εφόσον το μετοχικό τους κεφάλαιο θα κατέχεται εξ ολοκλήρου από την ΔΕΠΑ, θα ελέγχονται αποκλειστικά πλέον από αυτήν56 και επομένως η γνωστοποιηθείσα πράξη συνιστά συγκέντρωση. Δευτερεύοντες περιορισμοί
  80. Στη Συμφωνία περιλαμβάνονται διατάξεις για δευτερεύοντες περιορισμούς […]57,[…],[…].[…]. Σύμφωνα με την παράγραφο 7 του άρθρου 8 του ν. 3959/2011: «Οι αποφάσεις που εκδίδονται σύμφωνα με τις παραγράφους 3 και 6 καλύπτουν και τους περιορισμούς που συνδέονται άμεσα με την πραγματοποίηση της συγκέντρωσης και είναι απαραίτητοι γι’ αυτή». Ως εκ τούτου, οι τυχόν περιορισμοί που συνδέονται άμεσα με την εκάστοτε συγκέντρωση και είναι απαραίτητοι για την πραγματοποίησή της (δευτερεύοντες / παρεπόμενοι περιορισμοί) καλύπτονται αυτομάτως από την εγκριτική της συγκέντρωσης απόφαση. Η ΕΑ δεν υποχρεούται να αξιολογεί τους εν λόγω περιορισμούς κατά περίπτωση. Συνιστά ωστόσο καθήκον των συμμετεχουσών επιχειρήσεων να αξιολογούν μόνες τους εάν και σε ποιο βαθμό οι συμφωνίες τους μπορούν να θεωρηθούν ως παρεπόμενες μιας πράξης συγκέντρωσης. Οι περιορισμοί που δεν μπορούν να θεωρηθούν ως άμεσα συνδεόμενοι και απαραίτητοι για την πραγματοποίηση της συγκέντρωσης, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011 και 101 και 102 ΣΛΕΕ. IV.2 ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΑ
  81. Η γνωστοποιηθείσα πράξη έχει εθνική διάσταση και εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 6 παρ. 1 του Ν. 3959/2011 με βάση τους γνωστοποιηθέντες κύκλους εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που προσκόμισε η γνωστοποιούσα, οι κάτωθι κύκλοι εργασιών, σύμφωνα με το άρθρο 10 του Ν. 3959/2011, πραγματοποιήθηκαν ως προς την εθνική, την ενωσιακή και την παγκόσμια αγορά, κατά το τελευταίο οικονομικό έτος
(2017), από τον Όμιλο ΔΕΠΑ, την ΕΠΑ και την ΕΔΑ: Πίνακας 2 : Κύκλοι εργασιών των μερών για το έτος 2017 (σε ευρώ) 56 Στη σύμβαση αγοραπωλησίας περιλαμβάνεται μάλιστα και όρος περί παραίτησης των μελών του υφιστάμενου ΔΣ και εκλογής νέου (όροι 6.1 και 6.3 της Συμφωνίας). 57 Ad hoc για το ζήτημα της υποχρέωσης μη ανταγωνισμού ως δευτερεύοντος περιορισμού, βλ. Ν. Ζευγώλη, Η υποχρέωση μη ανταγωνισμού ως δευτερεύων περιορισμός, Νομική Βιβλιοθήκη, 2007, αλλά και Π. Σελέκο, Οι παρεπόμενοι περιορισμοί του ανταγωνισμού, ως νόμιμες συμπράξεις, Π.Ν. Σάκκουλας,
  1. 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Συμμετέχουσες επιχειρήσεις ΟΜΙΛΟΣ ΔΕΠΑ ΕΠΑ ΕΔΑ
  2. Παγκόσμια Αγορά 1.142.493.342 159.716.740 50.355.516 Ενωσιακή Αγορά 1.142.493.342 159.716.740 50.355.516 Ελληνική Αγορά 1.142.083.672 159.716.740 50.355.516 Ως προς το βασικό μέτοχο της ΔΕΠΑ58, σημειώνονται τα εξής: το ΤΑΙΠΕΔ μολονότι υπό το πρίσμα του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού λειτουργεί ως επιχείρηση59, εντούτοις, επίσης υπό το πρίσμα του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού δεν λειτουργεί ως ελέγχουσα τη ΔΕΠΑ επιχείρηση, παρά τους περί αντιθέτου ισχυρισμούς της ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ
  3. Το κρίσιμο υπό το πρίσμα των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού στην εξεταζόμενη περίπτωση δεν είναι εάν το ΤΑΙΠΕΔ αποτελεί ή όχι επιχείρηση (που αποτελεί)61, αλλά το εάν ο συγκεκριμένος φορέας ως επιχείρηση, υπό το πρίσμα των ίδιων ως άνω κανόνων, ελέγχει ή δεν ελέγχει τη ΔΕΠΑ. Επ’ αυτού σημειώνονται τα εξής: Καταρχάς εάν το ΤΑΙΠΕΔ ήλεγχε με βάση τους κανόνες του ελεύθερου ανταγωνισμού τη ΔΕΠΑ, ενδεχομένως θα ετίθετο – θεωρητικά έστω - ζήτημα αρμοδιότητας εξέτασης της υπό κρίση συγκέντρωσης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Όμως, κατά το ορθότερο, θα πρέπει να γίνει δεκτό ότι το ΤΑΙΠΕΔ ενεργεί περισσότερο ως δημόσια αρχή που περιορίζεται στην προστασία του δημοσίου συμφέροντος παρά ως ελέγχων –με την έννοια των κανόνων του ελεύθερου 58 Το ΤΑΙΠΕΔ κατέχει ποσοστό περίπου 65% του μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΠΑ. Ως «επιχείρηση» νοείται κάθε φυσικό πρόσωπο ή οικονομική ενότητα που ασκεί εμπορική ή άλλη οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς που το διέπει και από τον τρόπο χρηματοδότησής του [ΕΑ 495/VI/2010, σκ.59, 563/VII/2013, σκ. 71, με παραπομπή σε ενωσιακή νομολογία. Ενδεικτικά βλ. C-55/96, Job Centre II, Συλλ. 1997, σελ. Ι-7119, σκ.21, C-180-184/98, Pavlov κλπ, Συλλ. 2000, σελ. Ι-6451, σκ.74, C-218/00, Cosal di Batistello Venanzio & Co κατά INAIL, Συλλ. 2002, σελ. Ι-691, σκ.22]. Μια τέτοια οικονομική ενότητα συνίσταται σε ενιαία οργάνωση προσωπικών, υλικών και άυλων στοιχείων, τα οποία έχουν ταχθεί στη διαρκή επιδίωξη ορισμένου οικονομικού σκοπού, η οποία οργάνωση μπορεί να συντελέσει στη διάπραξη παράβασης του δικαίου του ανταγωνισμού [ΠΕΚ Τ-66/99, Μινωικές Γραμμές ΑΝΕ, Συλλ. 2003, σελ. ΙΙ-5515, σκ. 122]. Ειδικότερα, η ύπαρξη επιχείρησης προϋποθέτει αυτονομία οικονομικής δράσης και συνακόλουθα πλήρη ανάληψη των οικονομικών κινδύνων που συνεπάγεται η εκάστοτε οικονομική δραστηριότητα [ΕΑ 563/VII/2013, σκ. 71, με παραπομπή σε σχετική νομολογία. Ενδεικτικά βλ.Τ-23/09, CNOP & CCG κατά Επιτροπής, Συλλ. 2010, σελ. ΙΙ-5291, σκ. 70-71, C-55/96, ό.π., C-180-184/98, ό.π., ΕΑ 292/IV/2005, σημ.2.1]. Ως οικονομική δραστηριότητα νοείται κάθε δυνατότητα προσφοράς αγαθών ή υπηρεσιών σε δεδομένη αγορά [ΕΑ 563/VII/2013, σκ. 71, με παραπομπή σε σχετική νομολογία. Ενδεικτικά βλ.C-35/96, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλ. 1987, σελ. Ι3851, σκ.36, ΕΑ 430/V/2009, σελ.6, EA 317/V/2006, σελ. 16-17]. Η έννοια της «επιχείρησης» είναι περισσότερο οικονομική παρά νομική, με αποτέλεσμα, το αποφασιστικό κριτήριο της έννοιας αυτής στο δίκαιο της προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού να είναι η οικονομική και όχι η νομική της αυτοτέλεια [ΕΑ 563/VII/2013, σκ. 71]. 59 60 Πρβλ. πρακτικά συνεδρίασης 13.11.
  4. σελ.
  5. 61 Ζήτημα για το οποίο στη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας η ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ επέμεινε ότι είναι κομβικό [βλ. πρακτικά συνεδρίασης 13.11.
  6. σελ. 33]. 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ανταγωνισμού - μέτοχος62, δεδομένου ότι το ΤΑΙΠΕΔ έχει ως σκοπό την αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου63 και την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος64, ότι το προϊόν της αξιοποίησης χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την αποπληρωμή του δημοσίου χρέους της χώρας65, ότι το ΤΑΙΠΕΔ έχει περιορισμένη διάρκεια66 και ότι δεν ενοποιεί στις οικονομικές του καταστάσεις τα αποτελέσματα των εταιριών που έχουν μεταβιβασθεί σε αυτό. Η αξιολόγηση αυτή είναι σημαντική προκειμένου να διαπιστωθεί αν τελικά ο κύκλος εργασιών του ΤΑΙΠΕΔ θα προστεθεί στον κύκλο εργασιών του ομίλου της ΔΕΠΑ ή όχι. Σε κάθε περίπτωση, όμως, ακόμη και αν προστεθεί ο κύκλος εργασιών του μετόχου ΤΑΙΠΕΔ στον κύκλο εργασιών του Ομίλου ΔΕΠΑ, η διαπίστωση της αρμοδιότητας δεν μεταβάλλεται, δεδομένου ότι ο εν λόγω κύκλος εργασιών είναι στο σύνολό του εθνικός και ανέρχεται, για το έτος 2017, με βάση τουλάχιστον τις οικονομικές καταστάσεις που εγκρίθηκαν από το ΔΣ του ΤΑΙΠΕΔ και τελούν υπό την έγκριση της Γενικής Συνέλευσης, σε €10.603.
  8. Περαιτέρω και προς επίρρωση των ανωτέρω σκέψεων, επισημαίνονται τα εξής: το ΤΑΙΠΕΔ συμμετέχει σε άλλες επιχειρήσεις, περιλαμβανομένων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο χώρο της ενέργειας
  9. Η γνωστοποιούσα ορθώς υποστηρίζει ότι, δεδομένης της κατά τα 62 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (EΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (2008/C 95/01) παρ. 53 : «Πάντως, τα προνόμια που ασκεί το κράτος ως δημόσια αρχή και όχι ως μέτοχος, εφόσον περιορίζονται στην προστασία του δημόσιου συμφέροντος, δεν συνιστούν έλεγχο κατά την έννοια του κανονισμού συγκεντρώσεων, στον βαθμό που δεν έχουν ως αντικείμενο ούτε ως αποτέλεσμα τον εκ μέρους του κράτους καθοριστικό επηρεασμό των δραστηριοτήτων της επιχείρησης», σχετικά βλ. γνωστοποίηση σελ. 32 παρ. 83 και την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4929/13.08.2018 επιστολή. 63 Βλ. αρ. 1 παρ. 1 Ν. 3986/2011 (ΦΕΚ Α152/01.07.2011) Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2012-
  10. «Το Ταμείο έχει αποκλειστικό σκοπό την Αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου, καθώς και περιουσιακών στοιχείων «Ν.Π.Δ.Δ.» ή των δημοσίων επιχειρήσεων των οποίων το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει εξ ολοκλήρου, άμεσα ή έμμεσα, στο Δημόσιο ή σε Ν.Π.Δ.Δ., όπως ορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 5, σύμφωνα με τις επικρατούσες συνθήκες της αγοράς και με εγγυήσεις πλήρους διαφάνειας, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι των εσόδων». 64 Βλ. αρ. 1 παρ. 3 Ν. 3986/2011 «Το Ταμείο λειτουργεί για την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος, σύμφωνα με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, δεν υπάγεται στην κατηγορία των οργανισμών και επιχειρήσεων του ευρύτερου δημόσιου τομέα και δεν εφαρμόζονται σε αυτό, καθώς και στις εταιρείες των οποίων το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει εξ ολοκλήρου, άμεσα ή έμμεσα, στο Ταμείο, οι διατάξεις που διέπουν εταιρείες που ανήκουν άμεσα ή έμμεσα στο Δημόσιο, με εξαίρεση όσων ρητά ορίζονται στις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου». 65 Βλ. αρ. 1 παρ. 2 Ν. 3986/2011 «
  11. Το προϊόν αξιοποίησης χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την αποπληρωμή του δημοσίου χρέους της χώρας, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παράγραφο 17 του επόμενου άρθρου». 66 Βλ. αρ. 1 παρ. 6 Ν. 3986/2011 «
  12. Η διάρκεια του Ταμείου είναι έξι
(6)έτη από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου. Δυνάμει της απόφασης της Γενικής Συνέλευσης του μοναδικού μετόχου του Ταμείου η διάρκειά του μπορεί να παραταθεί, εάν ο σκοπός του δεν έχει επιτευχθεί». 67 Όπως αναφέρεται στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 4965/17.08.2018 επιστολή της γνωστοποιούσας. 68 Ενδεικτικά, το ΤΑΙΠΕΔ κατέχει το 35,47% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας Ελληνικά Πετρέλαια Α.Ε. και ασκεί από κοινού έλεγχο μαζί με την Paneuropean Oil and Industrial Holdings S.A. η οποία 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ανωτέρω ιδιότητας του ΤΑΙΠΕΔ, οποιεσδήποτε άλλες εταιρίες ελέγχονται από το ελληνικό κράτος μέσω του ΤΑΙΠΕΔ δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την εξέταση της υπό κρίση γνωστοποίησης
  1. Σχετικά υπογραμμίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κρίνει ότι οι εταιρίες ΕΛΠΕ και ΔΕΠΑ, οι οποίες ελέγχονται από το ελληνικό κράτος, αποτελούν χωριστές οικονομικές οντότητες και δεν μπορούν να θεωρηθούν ως ένας όμιλος
  3. Περαιτέρω, η γνωστοποιηθείσα πράξη δεν έχει κοινοτική διάσταση σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 1 παρ. 2 και 3 του Κανονισμού 139/200471, διότι αφενός ο παγκόσμιος συνολικός κύκλος εργασιών όλων των συμμετεχουσών επιχειρήσεων υπολείπεται όχι μόνο των 5 δισεκατομμυρίων72, αλλά και των 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ73, αφετέρου όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις (ΔΕΠΑ, ΕΠΑ Αττικής, ΕΔΑ Αττικής) δραστηριοποιούνται αποκλειστικά και μόνο στην Ελλάδα. IV.3 ΠΑΡΑΔΕΚΤΗ ΚΑΙ ΕΜΠΡOΘΕΣΜΗ ΓΝΩΣΤΟΠΟIΗΣΗ
  4. Με το έντυπο γνωστοποίησης συνυποβλήθηκε το προβλεπόμενο στο άρθρο 45 παρ. 1 του Ν. 3959/2011 παράβολο των 1.100 Ευρώ
  6. Η γνωστοποιούσα προσκόμισε επίσης φύλλο της εφημερίδας «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» της 19.07.201875, στο οποίο δημοσιεύθηκε η υπό κρίση πράξη κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 6 του Ν. 3959/2011 και στην απόφαση ΕΑ 558/
  7. Επίσης, σχετική ανάρτηση έγινε στις 16.07.2018 στον διαδικτυακό τόπο της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
  8. Περαιτέρω, η Συμφωνία είχε οριστικοποιηθεί και υπογραφεί από τα συμβαλλόμενα μέρη την 13η Ιουλίου 2018 και υποβλήθηκε στην ΕΑ στις 16.07.2018, ήτοι εντός της προβλεπόμενης κατέχει το 45,47% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας (βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4965/17.08.2018 επιστολή της γνωστοποιούσας). 69 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, ό.π., παρ. 194 «Ειδικότερα, όταν μια δημόσια επιχείρηση δεν υπόκειται σε κανενός είδους συντονισμό μαζί με άλλες ελεγχόμενες από το κράτος επιχειρήσεις επενδύσεων χαρτοφυλακίου, πρέπει να θεωρείται ανεξάρτητη για τους σκοπούς του άρθρου 5, και δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο κύκλος εργασιών άλλων εταιρειών που ανήκουν στο συγκεκριμένο κράτος. Όταν, όμως, περισσότερες δημόσιες επιχειρήσεις υπάγονται στο ίδιο ανεξάρτητο κέντρο λήψης επιχειρηματικών αποφάσεων, τότε ο κύκλος εργασιών των εν λόγω επιχειρήσεων πρέπει να θεωρείται μέρος του ομίλου στον οποίον ανήκει η συμμετέχουσα επιχείρηση για τους σκοπούς του άρθρου 5». 70 Απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 27/08/2008, Case No COMP/M.5249 - EDISON / HELLENIC PETROLEUM / JV παρ. 17 «HelPe owns 35% of shares in DEPA, the Greek gas incumbent. The rest of DEPA's shares (65%) are directly owned by the Greek State. DEPA is, however, not controlled by HelPe. […] Moreover, in accordance with current practice, the fact that the Greek State currently controls both DEPA and HelPe does not change this result since both DEPA and HelPe represent distinct economic units and can therefore not be considered as one group». 71 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου της 20 ης Ιανουαρίου 2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (EE L 24/1 της 29.01.2004). 72 Συνεπώς δεν πληρούται η προϋπόθεση του άρθρου 1 παρ. 2 εδ. β του ως άνω Κανονισμού. 73 Συνεπώς δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 1 παρ. 3 εδ. γ και δ του ως άνω Κανονισμού. 74 75 Με κωδικό 224457209958 0911
  9. Με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 4551/20.07.2018 έγγραφό της. 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ από το άρθρο 6 παρ. 1 του Ν. 3959/2011 τριακονθήμερης προθεσμίας
  10. Συνεπώς, η γνωστοποιηθείσα πράξη υποβλήθηκε παραδεκτά και εμπρόθεσμα, βάσει του άρθρου 6 παρ. 1 του Ν. 3959/
  11. IV.4 ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ
  12. Η ΓΔΑ, επειδή χρειάστηκε διευκρινίσεις σχετιζόμενες με στοιχεία που αφορούσαν στη συμπλήρωση του εντύπου γνωστοποίησης οι οποίες ήταν απαραίτητες για την αξιολόγησή της, απέστειλε στη ΔΕΠΑ, στις 25.07.2018, 06.08.2018 και 16.08.2018, επιστολές παροχής στοιχείων77, βάσει των άρθρων 8 και 38 του Ν. 3959/
  13. Η γνωστοποιούσα απήντησε με σειρά διαδοχικών επιστολών της78, ενώ απέστειλε τελικά τα πλήρη στοιχεία με την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4965/17.08.2018 επιστολών της. Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι μέχρι τότε οι σχετικές προθεσμίες τελούσαν σε αναστολή βάσει του άρθρου 8 του Ν. 3959/11, η 17.08.2018 είναι η ημερομηνία κατά την οποία θεωρείται ότι η γνωστοποίηση υποβλήθηκε προσηκόντως.
  14. Στις 17.09.2018, με το υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 5453 έγγραφο της Υπηρεσίας, κοινοποιήθηκε στη γνωστοποιούσα η υπ’ αριθμ. πρωτ. 5451/17.09.2018 Απόφαση της Αντιπροέδρου της ΕΑ σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης, σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 4 του Ν. 3959/
  15. 76 Επισημαίνεται ότι η ολοκλήρωση της αγοραπωλησίας των μετοχών υπόκειται στην έγκριση της συναλλαγής από την Επιτροπή Ανταγωνισμού (όρος 3.1 όπως αυτός εξειδικεύεται στο Παράρτημα 2 της από 13.7.2018 συμφωνίας). 77 […]. 78 […]. 79 Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 8 του Ν. 3959/2011, «
  16. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξετάζει τη γνωστοποιούμενη συγκέντρωση μόλις υποβληθεί η σχετική γνωστοποίηση. […]
  17. Αν διαπιστωθεί ότι η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου και προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επί μέρους αγορές στις οποίες αφορά, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού, με απόφασή του που εκδίδεται μέσα σε ένα μήνα από τη γνωστοποίηση, κινεί τη διαδικασία της πλήρους διερεύνησης της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης και ενημερώνει αμελλητί τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις σχετικά με την απόφασή του. Από τη γνωστοποίηση στις συμμετέχουσες επιχειρήσεις της κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης, οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις μπορούν από κοινού να προβαίνουν σε τροποποιήσεις στη συγκέντρωση ή να προτείνουν την ανάληψη δεσμεύσεων, ώστε να μην προκαλούν σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επί μέρους αγορές στις οποίες αφορά, και να τις κοινοποιούν στην Επιτροπή Ανταγωνισμού.
  18. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 2 και 3, η υπόθεση εισάγεται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα σε προθεσμία σαράντα πέντε ημερών από την ημερομηνία κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης.
  19. Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία εκδίδεται μέσα σε ενενήντα ημέρες από την ημερομηνία κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης, απαγορεύεται η συγκέντρωση όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις της παραγράφου 1 του άρθρου 7 και, στην περίπτωση της παραγράφου 5 του άρθρου 5, όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της παραγράφου 3 του άρθρου
  20. Σε κάθε άλλη περίπτωση, η Επιτροπή Ανταγωνισμού επιτρέπει τη συγκέντρωση. Η πάροδος της προθεσμίας των ενενήντα ημερών, χωρίς την έκδοση απορριπτικής απόφασης, θεωρείται ως έγκριση της συγκέντρωσης εκ μέρους της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία εκδίδει υποχρεωτικώς τη σχετική 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  21. Βάσει των ανωτέρω, ως καταληκτική ημερομηνία για την εισαγωγή της υπόθεσης στην ΕΑ, κατόπιν της κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης, κατ’ άρθρο 8 παρ. 5 του Ν. 3959/2011, είναι η 01.11.2018, ενώ η προθεσμία έκδοσης απόφασης της Ε.Α. επί της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης παρέρχεται την 17.12.
  22. V. V.1 Ο ΚΛΑΔΟΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΑ
  23. Η ελληνική αγορά του φυσικού αερίου έχει τη μορφή πυραμίδας, καθώς δύο μόνο εταιρίες εισάγουν φυσικό αέριο στην Ελλάδα με αποκλειστικό σκοπό τη μεταπώληση, η ΔΕΠΑ και η ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS. Η ΔΕΠΑ προμηθεύεται φυσικό αέριο από τη ρωσική εταιρία Gazprom, την τουρκική BOTAS και την αλγερινή Sonatrach. H ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS προμηθεύεται φυσικό αέριο (εφεξής και «φ.α.») από τη Gazprom που αποτελεί την κατά 50% μητρική της εταιρία.
  24. Κατά τη χρονική περίοδο 2015 – 2018 (α΄ εξάμηνο), εισαγωγές πραγματοποιήθηκαν και από άλλες πέντε
(5)εταιρίες με σκοπό την ιδιοκατανάλωση. Πρόκειται για τους ηλεκτροπαραγωγούς […] και […], τη μεγάλη βιομηχανία […],[…] και την […]. Οι πέντε προαναφερόμενες εταιρίες προμηθεύτηκαν φυσικό αέριο από τις εταιρίες Gazprom Export LLC (μέσω αγωγού), Vitol Gas and Power BV (η οποία δραστηριοποιείται μέσω αγωγού ΕΣΦΑ και σταθμού Ρεβυθούσας), Dexia Bulgaria OOD (μέσω αγωγού), Energiko Eood (μέσω αγωγού), Future Energy Eood (μέσω αγωγού), Trafigura PTE LTD (μέσω σταθμού Ρεβυθούσας), Statoil ASA (μέσω σταθμού Ρεβυθούσας), ENI Trading and Shipping S.P.A. (μέσω σταθμού Ρεβυθούσας) και Petronas LNG (UK) LTD (μέσω σταθμού Ρεβυθούσας). 51. Ειδικότερα, στην αγορά χονδρικής προμήθειας δραστηριοποιούνται συνολικά οκτώ
(8)εταιρίες, ήτοι οι εισαγωγείς ΔΕΠΑ και […]και επιπλέον έξι
(6)εταιρίες, οι M&M, ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ, ΖΕΝΙΘ, ΗΡΩΝ, ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ και ΒΙ.ΕΝΕΡ. Οι εταιρίες […] κυρίως ιδιοκαταναλώνουν τις ποσότητες που προμηθεύονται, ενώ τις υπόλοιπες ποσότητες τις πωλούν στις αγορές της χονδρικής και λιανικής προμήθειας. Εξαίρεση αποτελούν η […], η οποία, κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, δεν πραγματοποίησε χονδρικές πωλήσεις και προώθησε μέρος της ποσότητας που προμηθεύτηκε σε τελικό καταναλωτή φ.α., δραστηριοποιούμενη έτσι στην αγορά της λιανικής προμήθειας φ.α., καθώς και η […], η οποία προώθησε μέρος της ποσότητας που προμηθεύτηκε στην αγορά χονδρικής προμήθειας. 52. Διαγραμματικά, οι εταιρίες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο μπορούν να παρουσιαστούν ως εξής: διαπιστωτική πράξη». Βλ. και απόφαση Προέδρου ΕΑ 2417/24-04-2017, άρθρο 1 (ΦΕΚ 1526/Β/04-052017). 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ [ΑΠΟΡΡΗΤΟ] 53. Στην αγορά της λιανικής προμήθειας δραστηριοποιήθηκαν έντεκα
(11)εταιρίες κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Αυτές είναι οι εταιρίες ΔΕΠΑ, ΕΠΑ Αττικής, […].
  1. Τα μερίδια αγοράς των ανωτέρω εταιριών, σε κάθε μία από τις αγορές, στις οποίες δραστηριοποιούνται, αναφέρονται στο Κεφ. VII. ΜΕΓΕΘΟΣ – ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ – ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ. V.2 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
  2. Όπως αναφέρεται στην υπ’ αριθμ. 551/VII/2012 Απόφαση της ΕΑ80, η αγορά του φυσικού αερίου εν γένει αποτελεί, όπως η αγορά ενέργειας στο σύνολό της, μια προοδευτικά απελευθερούμενη και επαναρυθμιζόμενη ex ante με κανόνες δικαίου αγορά. Αυτό σημαίνει ότι, ιδίως ως προς την προμήθεια (πώληση) φ.α., έχει ήδη μεταβεί, τουλάχιστον νομοθετικά, από ένα καθεστώς κεντρικής ρύθμισης, με τη συμμετοχή ενός καθετοποιημένου μονοπωλητή, σε μια ανοικτή και ανταγωνιστική αγορά, με αμφίδρομη ελευθερία επιλογής προμηθευτών και πελατών, διεπόμενη από ίδιο κανονιστικό πλαίσιο. Σημειωτέον ότι στην εν λόγω υπόθεση επιβλήθησαν αυστηρές δεσμεύσεις στη ΔΕΠΑ δεκαετούς διάρκειας.
  3. Το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία της αγοράς του φυσικού αερίου στη χώρα μας θέτει ο Ν. 4001/201181 και οι τροποποιήσεις αυτού, ο οποίος αντικατέστησε σε μεγάλο βαθμό το Ν. 3428/2005 και ενσωμάτωσε επιμέρους διατάξεις της Οδηγίας 2009/73/ΕΕ (Τρίτο Ενεργειακό Πακέτο), με απώτερο στόχο την ενίσχυση της απελευθέρωσης της αγοράς. Ειδικότερα, ο Ν. 4001/2011 ρυθμίζει τις δραστηριότητες της παραγωγής, προμήθειας, αγοράς, μεταφοράς, διανομής, αποθήκευσης, υγροποίησης και αεριοποίησης φυσικού αερίου εντός της ελληνικής επικράτειας, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως δραστηριότητες κοινής ωφέλειας και οι οποίες τελούν υπό την εποπτεία του κράτους.
  4. Ο Ν. 4001/2011 τροποποιήθηκε82 με σκοπό την περαιτέρω απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου, διά της άρσης υφιστάμενων ρυθμιστικών εμποδίων εισόδου επιχειρήσεων στις σχετικές αγορές, της αναμόρφωσης του πλαισίου διανομής φυσικού αερίου μέσω της επιβολής στις κάθετα ολοκληρωμένες εταιρίες φυσικού αερίου83 υποχρέωσης για νομικό και 80 Σκ.
  5. «Για τη λειτουργία Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου, για Έρευνα, Παραγωγή και δίκτυα μεταφοράς Υδρογονανθράκων και άλλες ρυθμίσεις» (ΦΕΚ Α179/22.08.2011). 82 Με τους νόμους 4336/2015 (ΦΕΚ Α94/14.08.2015), 4337/2015 (ΦΕΚ Α129/17.10.2015), 4414/2016 (ΦΕΚ Α149/09.08.2016), 4423/2016 (ΦΕΚ Α182/27.09.2016) και συγκεκριμένα το άρθρο 55 και 4425/2016 (ΦΕΚ Α185/30.09.2016) και συγκεκριμένα το άρθρο
  6. 83 Βλ. σχετικά ορισμούς, άρθρο 2 του Ν. 4001/2011 «(ιε) Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση Φυσικού Αερίου: Επιχείρηση Φυσικού Αερίου ή όμιλος επιχειρήσεων Φυσικού Αερίου, όπου: (αα) το ίδιο πρόσωπο ή 81 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ λειτουργικό διαχωρισμό των δραστηριοτήτων διαχείρισης Δικτύων Διανομής από τις δραστηριότητες Προμήθειας φυσικού αερίου έως την 1η Ιανουαρίου 2017, καθώς και της διεύρυνσης του ορισμού του «Επιλέγοντος Πελάτη»84 που καταλαμβάνει πλέον, από 1ης Ιανουαρίου 2018, όλους τους οικιακούς πελάτες
  8. Την εφαρμογή και εξειδίκευση του εν λόγω πλαισίου έχει αναλάβει, ως ανεξάρτητος ρυθμιστής, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας86 (εφεξής και «ΡΑΕ»). VI. ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ – ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ
  9. Η σχετική αγορά προϊόντων περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων ή υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμα ή δυνάμενα να υποκατασταθούν μεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών, των τιμών τους και της σκοπούμενης χρήσης τους. τα ίδια πρόσωπα δικαιούνται, άμεσα ή έμμεσα, να ασκούν τον Έλεγχο, και (ββ) η εν λόγω επιχείρηση ή ο όμιλος επιχειρήσεων ασκούν τουλάχιστον μία από τις δραστηριότητες Μεταφοράς, Διανομής, ΥΦΑ και αποθήκευσης και τουλάχιστον μία από τις δραστηριότητες παραγωγής ή Προμήθειας Φυσικού Αερίου». 84 Βλ. σχετικά ορισμούς, άρθρο 2 του Ν. 4001/2011 «(ιθ) Επιλέγων Πελάτης: Ο Πελάτης που δικαιούται να επιλέγει Προμηθευτή ή αγοράζει απευθείας Φυσικό Αέριο ή ηλεκτρική ενέργεια». Επιλέγοντες Πελάτες με βάση το άρθρο 82 του Ν. 4001/2011, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, είναι: • Οι κάτοχοι άδειας ηλεκτροπαραγωγής που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο για την παραγωγή ενέργειας, ήδη από 01.07.
  10. • Όλοι οι μεγάλοι βιομηχανικοί πελάτες, με κατανάλωση άνω των 100 GWh κατ' έτος, ήδη από 15.11.
  11. • Όλοι οι Πελάτες, συμπεριλαμβανομένων των οικιακών, που είναι εγκατεστημένοι εκτός των γεωγραφικών περιοχών αρμοδιότητας των ΕΠΑ Αττικής, Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας (ήδη από 22.08.2011). • Εντός των γεωγραφικών περιοχών που ανήκουν στην αρμοδιότητα των ΕΠΑ Αττικής, Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας: o Όλοι οι Πελάτες που προμηθεύονται φυσικό αέριο με σκοπό να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο σε κινητήρες μέσων θαλάσσιας και χερσαίας μεταφοράς. o Όλοι οι Πελάτες που προμηθεύονται φυσικό αέριο για βιομηχανική χρήση, συμπεριλαμβανομένης της συμπαραγωγής, οι οποίοι κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες είχαν πραγματική κατανάλωση μεγαλύτερη των 2,2 GWh ανά θέση κατανάλωσης, ήδη από 20.08.
  12. o Όλοι οι Μη Οικιακοί Πελάτες, οι οποίοι είχαν πραγματική κατανάλωση μεγαλύτερη των 2,2 GWh ανά θέση κατανάλωσης, από 01.01.
  13. • Όλοι οι Μη Οικιακοί Πελάτες, ανεξαρτήτως κατανάλωσης (περιλαμβανομένων των εναπομεινάντων μικρών βιομηχανικών και εμπορικών καταναλωτών), από 01.01.
  14. • Όλοι οι Οικιακοί Πελάτες, από 01.01.
  15. 85 Βλ. σχετικά ορισμούς, άρθρο 2 του Ν. 4001/2011 «(ιζ) Οικιακός Πελάτης: Ο Πελάτης που αγοράζει Φυσικό Αέριο ή ηλεκτρική ενέργεια για δική του οικιακή κατανάλωση, αποκλειομένων των εμπορικών ή επαγγελματικών δραστηριοτήτων». 86 Η ΡΑΕ έχει αποφασιστικές αρμοδιότητες ως προς την αδειοδότηση των ενεργειακών δραστηριοτήτων, τον καθορισμό των τιμολογίων των μη ανταγωνιστικών δραστηριοτήτων (χρεώσεις για την παροχή υπηρεσιών μεταφοράς, διανομής, χρήσης εγκατάστασης υγροποιημένου φυσικού αερίου και εγκατάστασης αποθήκευσης φυσικού αερίου), τη ρύθμιση, τον έλεγχο και την εποπτεία της αγοράς φυσικού αερίου. 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  16. Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή, όπου οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις συμμετέχουν στην προμήθεια προϊόντων ή υπηρεσιών και οι όροι του ανταγωνισμού είναι επαρκώς ομοιογενείς και η οποία μπορεί να διακριθεί από γειτονικές κυρίως περιοχές, διότι στις εν λόγω περιοχές οι όροι του ανταγωνισμού διαφέρουν σημαντικά.87 VI.1 ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ / ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
  17. Η αγορά, στην οποία αφορά πρωτίστως η υπό εξέταση συγκέντρωση, είναι εκείνη του φυσικού αερίου.
  18. Κατά πάγια διοικητική πρακτική, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή88 διακρίνει -εν γένει- τις ακόλουθες σχετικές προϊοντικές αγορές, εντός της ευρύτερης αγοράς φυσικού αερίου89:  Έρευνας, εξόρυξης και παραγωγής φυσικού αερίου (“exploration/production of natural gas”) [με ενδεχόμενες επιμέρους διακρίσεις, περιλαμβανόμενης ή/και μη της παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου – ΥΦΑ],  Μεταφοράς μέσω δικτύου αγωγών υψηλής πίεσης (“gas transmission via high-pressure pipeline grid”) [με ενδεχόμενη διάκριση σε πρωτογενή και δευτερογενή αγορά (δεσμευμένη μεταφορική ικανότητα)],  Διανομής μέσω δικτύων αγωγών μέσης και χαμηλής πίεσης (“gas distribution via medium and low-pressure pipeline grids”),  Αποθήκευσης (“gas storage”),  Εμπορίας (“gas trading”),  Προμήθειας (“gas supply”),  Υπηρεσιών δικτύων (“network services”)
  20. Στην παρούσα συγκέντρωση, τα συμμετέχοντα μέρη δεν δραστηριοποιούνται στις αγορές παραγωγής και αποθήκευσης, καθώς επί του παρόντος δεν υπάρχει παραγωγή φυσικού αερίου στην ελληνική επικράτεια και επιπλέον η αγορά της αποθήκευσης φυσικού αερίου δεν έχει αναπτυχθεί. Επιπλέον, η ανάλυση της αγοράς υπηρεσιών δικτύων, που αφορά στην παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών, δεν κρίνεται σκόπιμη για τους σκοπούς της παρούσας 87 Βλ. σχετικά Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά στον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού (97/C 372/03). 88 Βλ. ενδεικτικά Αποφάσεις ΕΕπ COMP/M.5220 - ENI/DISTRIGAZ (15.10.2008), COMP/M.7936 PETROL/GEOPLIN (10.03.2017), COMP/M.6477 - BP/CHEVRON/ENI/SONANGOL/TOTAL/JV, COMP/M.8358 - MACQUARIE/NATIONAL GRID/GAS DISTRIBUTION BUSINESS OF NATIONAL GRID (16.03.2017), COMP/M.7602 - DEUTSCHE TELEKOM GROUP/MET HOLDING/JV (19.08.2015). 89 Η ως άνω διάκριση ακολουθείται και από τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2009 σχετικά με τους όρους πρόσβασης στα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου, καθώς και την πρακτική της Επιτροπής Ανταγωνισμού. 90 Βλ. την Απόφαση της ΕΕπ COMP/M.2744 RWE GAS / LATTICE INTERNATIONAL / JV (07.08.2002), παρ.
  21. 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συγκέντρωσης, καθώς δεν επηρεάζεται από την υπό κρίση πράξη, δεδομένης της πρόσφατης πώλησης του ΔΕΣΦΑ. Η τεχνική υποστήριξη των δικτύων διανομής είναι αποκλειστική αρμοδιότητα του ΔΕΣΦΑ91, του οποίου ο αποκλειστικός έλεγχος, με την ολοκλήρωση της πρόσφατης συναλλαγής, πρόκειται να μεταφερθεί στη Snam
  23. Βάσει της έρευνας της Υπηρεσίας, ως σχετικές αγορές της υπό εξέταση συγκέντρωσης ορίζονται οι κάτωθι. VI.1.1 ΑΓΟΡΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
  24. Σύμφωνα με την ενωσιακή νομολογία και πρακτική, η αγορά της μεταφοράς φυσικού αερίου αφορά στη μεταφορά φυσικού αερίου μέσω αγωγών υψηλής πίεσης και διακρίνεται από την αγορά διανομής, η οποία ορίζεται ως μεταφορά φυσικού αερίου μέσω αγωγών μεσαίας και χαμηλής πίεσης
  26. Αντίστοιχα, σύμφωνα με σχετικές αποφάσεις της ΕΑ94, η αγορά της μεταφοράς φυσικού αερίου αφορά στη μεταφορά εντός και μόνο του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου95 (εφεξής και «ΕΣΦΑ»). Σημειώνεται ότι η μεταφορά φ.α. ορίζεται στο Ν. 4001/2011 91 Βλ. την επίσημη ιστοσελίδα του ΔΕΣΦΑ http://desfa.gr/non-regulatory-services/other-services/ transmission-system-technical-support. 92 Βλ. Κατωτέρω. 93 Βλ. Αποφάσεις ΕΕπ M. 7927 – EPH/ENEL/SE (25.07.2016) παρ. 28-31, M. 5220 – ENI / DISTRIGAZ, C
(2008)6104, παρ. 13 και M. 6477 – BP / CHEV RON / ENI / SONANGOL / TOTAL / JV, C
(2012)3325, παρ.
  1. 94 Βλ. Αποφάσεις ΕΑ 551/VII/2012 και 555/VII/
  2. 95 Βλ. σχετικά άρθρο 67 Ν. 4001/2011: «
  3. Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) είναι το Σύστημα Φυσικού Αερίου το οποίο περιλαμβάνει: (α) Το υφιστάμενο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου εντός της Ελληνικής Επικράτειας, αποτελούμενο από τον κεντρικό αγωγό και τους κλάδους του και τις προγραμματισμένες επεκτάσεις και ενισχύσεις του ΕΣΦΑ, τις εγκαταστάσεις μέτρησης, ρύθμισης, συμπίεσης και αποσυμπίεσης, το σύστημα ελέγχου λειτουργίας, επικοινωνιών και τηλεχειρισμού, τα κέντρα λειτουργίας και συντήρησης, τα κέντρα ελέγχου κατανομής φορτίου και γενικά τις εγκαταστάσεις που αποτελούν στοιχεία της λειτουργίας και της υποστήριξης του Συστήματος Μεταφοράς, καθώς και τα υφιστάμενα σημεία εισόδου του μετρητικού σταθμού Σιδηροκάστρου και Αγίας Τριάδας Μεγάρων Αττικής και των Κήπων ‘Εβρου. Ο εσωτερικός χώρος των αγωγών του Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου δεν αποτελεί Εγκατάσταση Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου. (β) Την Εγκατάσταση Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (ΥΦΑ) στη νήσο Ρεβυθούσα. Οι δεξαμενές ΥΦΑ στη Ρεβυθούσα δεν αποτελούν Εγκατάσταση Αποθήκευσης και χρησιμοποιούνται μόνο για προσωρινή αποθήκευση του ΥΦΑ πριν από την επαναεριοποίησή του και την έγχυση του στο Σύστημα Μεταφοράς. (γ) Τα έργα επέκτασης και ενίσχυσης του ΕΣΦΑ, τις εγκαταστάσεις, τις διασυνδέσεις, τις υποδομές ή τους χώρους αποθήκευσης και επανεισαγωγής Φυσικού Αερίου στο ΕΣΦΑ που εκτελούνται σύμφωνα με το εγκεκριμένο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ κατά τα προβλεπόμενα στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ. Τα έργα που εντάσσονται στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ αποτελούν έργα δημόσιας ωφέλειας και μείζονος εθνικής σημασίας. (δ) Τα έργα που εντάσσονται στο ΕΣΦΑ μπορούν να υλοποιούνται και από εταιρεία στην οποία ο ΔΕΣΦΑ συμμετέχει τουλάχιστον σε ποσοστό 51 % του μετοχικού κεφαλαίου και έχει τη διοίκηση.
  4. Δεν περιλαμβάνονται στο ΕΣΦΑ εγκαταστάσεις συμπίεσης Φυσικού Αερίου για τελική χρήση από κινητήρες οχημάτων και λοιπές εμπορικές χρήσεις». 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ως η διοχέτευση φ.α. μέσω δικτύου αγωγών πίεσης σχεδιασμού άνω των 19 barg και γίνεται μέσω δέσμευσης μεταφορικής ικανότητας παράδοσης96 στα Σημεία Εισόδου του ΕΣΦΑ (ήτοι Σιδηρόκαστρο, Κήποι και Ρεβυθούσα/Αγία Τριάδα) και δέσμευσης μεταφορικής ικανότητας παραλαβής97 στα Σημεία Εξόδου του ΕΣΦΑ (ήτοι κάθε μετρητικό σταθμό στο ΕΣΦΑ που αφορά στην τροφοδοσία με φ.α. μεμονωμένων καταναλωτών, οι οποίοι δεν συνδέονται σε δίκτυο διανομής ή, προκειμένου για την τροφοδοσία δικτύου διανομής, το σύνολο των Σημείων Εξόδου στα οποία παραλαμβάνεται φ.α. για την τροφοδοσία του εν λόγω δικτύου διανομής). Διακρίνεται, συνεπώς, από τις υπηρεσίες μεταφοράς σε ανεξάρτητα συστήματα φυσικού αερίου (άρθρο 15επ. του Ν. 3428/2005), καθώς και από τις υπηρεσίες διανομής (άρθρο 21επ. του Ν. 3428/2005, ως ίσχυε κατά την επίμαχη χρονική περίοδο). Η αγορά υπηρεσιών μεταφοράς φυσικού αερίου συναρτάται με τη λειτουργία και εκμετάλλευση ενός δικτύου με τη μορφή «φυσικού μονοπωλίου». Είναι εντόνως ρυθμισμένη, σε αντίθεση με την αγορά προμήθειας. Με βάση τόσο την πρακτική της ΡΑΕ όσο και την πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η αγορά πρόσβασης ή υπηρεσιών μεταφοράς διαιρείται με τη σειρά της σε δύο
(2)επιμέρους αγορές: την πρωτογενή και τη δευτερογενή
  1. Παρόλο που η πρωτογενής και η δευτερογενής παροχή υπηρεσιών πρόσβασης συνδέονται μεταξύ τους, επειδή αμφότερες αφορούν στη χρήση του δικτύου, παρουσιάζουν ουσιαστικές διαφορές που επιβάλλουν τη διάκριση ξεχωριστών «αγορών υπηρεσιών». Οι διαφορές εντοπίζονται κυρίως στα χαρακτηριστικά της προσφοράς
  3. Η γνωστοποιούσα ισχυρίζεται ότι, εν προκειμένω, η αγορά που ενδεχομένως σχετίζεται με τη γνωστοποιηθείσα πράξη είναι η δευτερογενής αγορά μεταφοράς φ.α., στο μέτρο που οι συμμετέχουσες εταιρίες, έχοντας συμβληθεί με τον ΔΕΣΦΑ για τη χρήση του δικτύου, αναλαμβάνουν να μεταφέρουν φ.α. για τους πελάτες τους και, ενδεχομένως, εκχωρούν ή μισθώνουν τυχόν τελικά αχρησιμοποίητη δεσμευμένη ικανότητα παράδοσης και παραλαβής σε τρίτους. Υπό αυτή την άποψη, στην εν λόγω αγορά δραστηριοποιείται η ΔΕΠΑ και η ΕΠΑ Αττικής. 96 Η Δεσμευμένη Μεταφορική Ικανότητα Παράδοσης ορίζεται ως η μέγιστη ποσότητα φυσικού αερίου για κάθε σημείο εισόδου, την οποία ο διαχειριστής δεσμεύεται ότι δύναται να παραλαμβάνει από χρήστη μεταφοράς ανά ημέρα στο συγκεκριμένο σημείο εισόδου, σύμφωνα με τη σύμβαση μεταφοράς που έχει συνάψει με αυτόν (MWh/Ημέρα). 97 Η Δεσμευμένη Μεταφορική Ικανότητα Παραλαβής ορίζεται ως η μέγιστη ποσότητα φυσικού αερίου για κάθε σημείο εξόδου, την οποία ο διαχειριστής δεσμεύεται ότι δύναται να παραδίδει σε χρήστη μεταφοράς ανά ημέρα στο συγκεκριμένο σημείο εξόδου, σύμφωνα με τη σύμβαση μεταφοράς που έχει συνάψει με αυτόν (MWh/Ημέρα) (βλ. Κώδικα Διαχείρισης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου, άρθρο 1 περ. 6 και 7). 98 Βλ. Απόφαση ΡΑΕ 1175/2010 σελ. 12 με περαιτέρω παραπομπές, ομοίως και Απόφαση ΡΑΕ 1/2011 σελ.
  4. Στην ίδια κατεύθυνση Απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 18.03.2009, Απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 18.03.2009 COMP/39402 – RWE Gas Foreclosure ΕΕ 2009 C 133/08, παρ. 12-
  5. 99 Διαφορετικοί πάροχοι δραστηριοποιούνται στη μία και την άλλη - πρβλ. Απόφαση ΓΔ T-86/95, Compagnie Générale Maritime, Συλλ. 2002, σελ. ΙΙ-1011, σκ. 128-129 και τις εκεί παραπομπές. 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  6. Με βάση τα ανωτέρω, για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, ως αγορά της μεταφοράς φυσικού αερίου ορίζεται η μεταφορά φυσικού αερίου σε συνθήκες υψηλής πίεσης μέσω του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου (εφεξής και «ΕΣΦΑ»), η οποία διακρίνεται σε πρωτογενή και δευτερογενή αγορά: i. Ως πρωτογενής αγορά μεταφοράς ορίζεται η αγορά, στην οποία η δραστηριότητα της μεταφοράς φυσικού αερίου ασκείται από το ΔΕΣΦΑ, ο οποίος λειτουργεί ως ανεξάρτητος διαχειριστής. Ο ΔΕΣΦΑ ασκεί τη διαχείριση, συντήρηση και ανάπτυξη του ΕΣΦΑ σύμφωνα με τον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ100, ο οποίος θεσπίζεται με απόφαση της ΡΑΕ, ύστερα από εισήγηση του ΔΕΣΦΑ και αντισυμβάλλεται με όποιον θέλει να μεταφέρει φυσικό αέριο και μόνο εφόσον είναι «Χρήστης ΕΣΦΑ». Οι τιμές στην πρωτογενή αγορά είναι ρυθμισμένες. ii. Ως δευτερογενής αγορά μεταφοράς ορίζεται η αγορά, στην οποία δραστηριοποιούνται αποκλειστικά οι «Χρήστες ΕΣΦΑ», οι οποίοι θέλουν να μεταπωλήσουν, εκχωρήσουν ή μισθώσουν δεσμευμένη μεταφορική ικανότητα παράδοσης και παραλαβής σε τρίτους. Η δευτερογενής αγορά έχει ως σκοπό να ενισχύσει τις συνθήκες ανταγωνισμού στην αγορά προμήθειας φ.α., αντιμετωπίζοντας, μεταξύ άλλων, προληπτικά και το πρόβλημα της συμφόρησης που μπορεί να προκληθεί στην πρωτογενή αγορά πρόσβασης. Αφορά στη δεσμευμένη μεταφορική ικανότητα και όχι σε όλη, ανεξαιρέτως, τη δυναμικότητα του δικτύου. Δίνει, επομένως, αφενός στον αρχικό χρήστη τη δυνατότητα να εκχωρήσει τη μη χρησιμοποιούμενη -αλλά δεσμευμένη από αυτόν- μεταφορική ικανότητα, απαλλασσόμενος από το αντίστοιχο κόστος, αφετέρου στο νέο χρήστη τη δυνατότητα ανεύρεσης, στη δευτερογενή αγορά, της απαραίτητης για τις ανάγκες του μεταφορικής ικανότητας. Σημειώνεται ότι οι τιμές στη δευτερογενή αγορά διαμορφώνονται από τις εκάστοτε συνθήκες προσφοράς και ζήτησης δυναμικότητας.
  7. Αντισυμβαλλόμενοι του ΔΕΣΦΑ στην πρωτογενή αγορά και δραστηριοποιούμενοι στη δευτερογενή αγορά είναι οι «Χρήστες ΕΣΦΑ»101, οι οποίοι μπορούν να είναι: o Οι Προμηθευτές φυσικού αερίου102, 100 http://www.rae.gr/site/file/categories_new/about_rae/factsheets/2013/major/05122013_1?p=file&i=
  8. Βλ. άρθρο 72 Ν. 4001/
  9. 102 Όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ, http://www.rae.gr/site/categories_new/gas/network/entrance.csp, οι «Χρήστες ΕΣΦΑ», είναι, ανά κατηγορία δραστηριότητας, οι εξής: ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΕΡΙΟΥ, M & M ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ, EDISON ΕΛΛΑΣ Α.Ε, ΤΕΡΝΑ Α.Ε, GREEK ENVIRONMENTAL & ENERGY NETWORK A.E, GREENSTEEL – CEDALION COMMODITIES A.E, ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Α.Ε, ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΑΕΡΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Α.Ε, NRG TRADING HOUSE ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε, CORAL ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ, ΒΙ.ΕΝΕΡ. Α.Ε ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ, Q CAPITAL INTERNATIONAL PARTNERS LTD, EDIL ΤΕΧΝΙΚΗ-ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΡΕΙΑ, WATT & VOLT A.E, GUNVOR INTERNATIONAL B.V, SINTEZ GREEN ENERGY 101 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ o Οι Επιλέγοντες πελάτες103 για τις ποσότητες φυσικού αερίου που προμηθεύονται, και o Κάθε πρόσωπο που παρέχει επαρκείς εγγυήσεις οικονομικής φερεγγυότητας και τεχνικής επάρκειας104, 105 για τη μεταφορά φυσικού αερίου.
  10. Σημειώνεται ότι η δραστηριοποίηση της ΔΕΠΑ στη δευτερογενή αγορά μεταφοράς υπόκειται σε δεσμεύσεις, σύμφωνα με τις αποφάσεις 551/VII/2012106 και 631/2016 της CYPRUS LTD, ELINOIL ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΩΝ Α.Ε., ΕΦΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ. 103 ΕΠΙΛΕΓΟΝΤΕΣ ΠΕΛΑΤΕΣ: ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ Α.Ε, ΜΟΤΟΡ ΟΙΛ (ΕΛΛΑΣ) ΔΙΥΛΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε, ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε, ELPEDISON ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε, ELFE AΒΕΕ, ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ Α.Ε, ΗΡΩΝ ΙΙ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Α.Ε, ΚΟΡΙΝΘΟΣ POWER A.E, ΕΛΠΕ Α.Ε, SOVEL A.E, ΣΙΔΕΝΟΡ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΑ Α.Ε, ΣΙΔΕΝΟΡ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΑ Α.Ε, ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε, PROTERGIA A.E, BA ΥΑΛΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε, ΑΝΟΞΑΛ Α.Ε ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Α Ε, ΕΡΛΙΚΟΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΡΜΑΤΩΝ Α.Β.Ε, FITCO BIOMHXANIA ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ, ΧΑΛΚΟΡ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ, ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΛΟΥΜΑΝ, ΠΑΠΥΡΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΧΑΡΤΙΟΥ, ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε, ΕΛΒΑΛ Α.Ε, LPC Α Ε ΕΠΕΞ/ΣΙΑΣ & ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΛΙΠΑΝΤΙΚΩΝ & ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ, ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΑ ELF ABEE, FULGOR ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΚΑΛΩΔΙΩΝ Α.Ε. 104 ΤΡΙΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ: EDISON S.p.A, ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS A.E, Ε.ΟΝ. RUHRGAS AG, STATOIL ASA, ENGIE S.A, DUFENERGY S.A, ΕΛΛΑΓΡΟΛΙΠ ΑΕΒΕ, PROTOS ENERGY, TRAFIGURA NAT GAS LIMITED, ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, DANSKE COMMODITIES A/S, SD PROJECT EAD. 105 Στο Μητρώο Χρηστών ΕΣΦΑ περιλαμβάνονται και οι εταιρίες: TRANS ADRIATIC PIPELINE A.G, GASTRADE A.E, Γ.Μ.Μ. Α.Ε. ΛΑΡΚΟ, SONOCO ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΑΡΤΟΠΟΙΙΑ ΚΑΙ ΚΥΛΙΝΔΡΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ Α.Ε, ΕΠ.ΑΛ.ΜΕ.Α.Ε, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΞΑΝΘΗΣ Α.Ε «ΡΟΔΟΠΗ», ΙΝΟΤΕΧ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ, ΝΤΙΑΞΟΝ – ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΑΒΕΕ, οι οποίες ωστόσο δεν έχουν ταξινομηθεί σε κάποια από τις ως άνω κατηγορίες χρηστών ΕΣΦΑ. 106 Πρόκειται για τις δεσμεύσεις 6 και 7: Σύμφωνα με τη δέσμευση 6 της 551/VII/2012 απόφασης: «Η ΔΕΠΑ δεσμεύεται να διαθέσει άμεσα προς εκχώρηση σε τρίτους ενδιαφερόμενους Χρήστες, άνευ ανταλλάγματος στο μέτρο που η ίδια δεν έχει καταβάλει αντάλλαγμα, τη Δεσμευμένη Μεταφορική Ικανότητα παράδοσης φυσικού αερίου στα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ, την οποία δεν πρόκειται να χρησιμοποιεί σύμφωνα με το άρθρο 20 Α παρ. 5 (Γ) του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ, και ειδικότερα: η προς διάθεση προσφερόμενη μη χρησιμοποιούμενη Δεσμευμένη Μεταφορική Ικανότητα θα ανακοινώνεται στην επίσημη ιστοσελίδα της ΔΕΠΑ. Στην εν λόγω ανακοίνωση - προσφορά θα αναφέρονται τα σημεία εισόδου και για κάθε τέτοιο σημείο, το μέγεθος της προσφερόμενης Δεσμευμένης Μεταφορικής Ικανότητας, η ημέρα ή το χρονικό διάστημα κατά το οποίο προσφέρεται η εν λόγω Δεσμευμένη Μεταφορική Ικανότητα. Η ανωτέρω ανακοίνωση – προσφορά θα αναρτάται στην επίσημη ιστοσελίδα της ΔΕΠΑ αμελλητί και το αργότερο 2 εργάσιμες ημέρες πριν από τη γνωστοποίηση στο Διαχειριστή. Τα ανωτέρω θα ισχύουν έως ότου τεθεί σε λειτουργία το Ηλεκτρονικό Σύστημα Συναλλαγών, οπότε και θα εφαρμοστούν οι αντίστοιχες προβλέψεις του άρθρου 20Α του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ. Μεταβατικά και μέχρις ότου η δυναμικότητα που δεσμεύει η ΔΕΠΑ ανά σημείο εισόδου του ΕΣΦΑ καταστεί μικρότερη ή ίση με το 55% του συνόλου της δυναμικότητας του αντίστοιχου σημείου εισόδου, η τελευταία δεσμεύεται να εκχωρεί, χωρίς αντάλλαγμα, σε Πελάτες της οι οποίοι της δηλώνουν προ 30 ημερών ότι δεν θα προμηθευτούν φυσικό αέριο από την ίδια για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, τη δεσμευμένη μεταφορική ικανότητα παράδοσης φυσικού αερίου στα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ που δεν θα χρησιμοποιήσει για την κάλυψη των εν λόγω πελατών, και μέχρι ποσοστού 20% της συνολικής δυναμικότητας της ΔΕΠΑ ανά σημείο εισόδου του ΕΣΦΑ.» 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΕΑ
  11. Σύμφωνα με τη δέσμευση 7 της 551/VII/2012 απόφασης: «Η ΔΕΠΑ δεσμεύεται να δίδει εφεξής προτεραιότητα σε τρίτους πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές ή Πελάτες της, όσον αφορά οιαδήποτε μελλοντική επιπλέον δυναμικότητα στα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ. Ειδικότερα, η ΔΕΠΑ δεσμεύεται ότι δεν θα συμμετάσχει σε δέσμευση νέας δυναμικότητας που θα προκύψει από οποιαδήποτε αναβάθμιση των δυναμικοτήτων στα σημεία εισόδου Σιδηρόκαστρο και Κήποι μέχρις ότου η δυναμικότητα που δεσμεύει η ΔΕΠΑ ανά σημείο, καταστεί μικρότερη ή ίση με το 55% του συνόλου της εκάστοτε δυναμικότητας του αντίστοιχου σημείου εισόδου. Η ΔΕΠΑ δεσμεύεται τρεις
(3)μήνες μετά την έναρξη και λειτουργία του σταθμού συμπίεσης στη Μεσήμβρια η συνολική δυναμικότητα που δεσμεύει στο σημείο εισόδου Κήποι να ανέλθει σε και να μην υπερβαίνει εφεξής το 55% του συνόλου της εκάστοτε δυναμικότητας του εν λόγω σημείου εισόδου. Η ΔΕΠΑ δεσμεύεται ότι την 30.6.2017 η συνολική δυναμικότητα που δεσμεύει στο σημείο εισόδου Σιδηρόκαστρο θα ανέλθει σε 55% του συνόλου της δυναμικότητας του εν λόγω σημείου εισόδου την ως άνω ημερομηνία και ότι από την προαναφερόμενη ημερομηνία και εφεξής η συνολική δυναμικότητά της στο εν λόγω σημείο δεν θα υπερβαίνει το 55% του συνόλου της εκάστοτε δυναμικότητας του εν λόγω σημείου. Σε κάθε περίπτωση, η ΔΕΠΑ θα μπορεί να δεσμεύσει ποσοστό μεγαλύτερο του 55% της συνολικής δυναμικότητας του εκάστοτε σημείου, μόνον εφόσον δεν εκδηλωθεί ενδιαφέρον στο διαχειριστή από τρίτο, εντός τριμήνου από την ημερομηνία που αυτή θα ανακοινώσει στην ιστοσελίδα της το ενδιαφέρον της για τη δέσμευση της παραπάνω δυναμικότητας και υπό την προϋπόθεση ότι η σχετική δέσμευση δυναμικότητας από τη ΔΕΠΑ δεν υπερβαίνει το ένα έτος. Η ΔΕΠΑ δεσμεύεται να μην δεσμεύει σε ετήσια βάση ποσοστό μεγαλύτερο, κατά μέσον όρο, του 40% της συνολικής δυναμικότητας του σημείου εισόδου στην Αγία Τριάδα (LNG-Ρεβυθούσα).» 107 Η Επιτροπή Ανταγωνισμού σε Ολομέλεια αποφάσισε ομοφώνως και αποδέχθηκε (Βλ. σχετ. Δελτίο Τύπου της Ε.Α 17.10.2016) πρόταση της ΔΕΠΑ Α.Ε. για τροποποίηση των δεσμεύσεων που υιοθετήθηκαν με προγενέστερες αποφάσεις (υπ' αριθ. 551/2012, 589/2014, 596/2014, 618/2015) της, ως εξής: « […](β) την τροποποίηση των επιμέρους όρων που έχουν τεθεί στη ΔΕΠΑ αναφορικά με τη δέσμευση δυναμικότητας στα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ και, ακολούθως, την επανεξέταση της σχετικής δέσμης δεσμεύσεων, με γνώμονα την ολοκλήρωση όλων των διαδικασιών μετάβασης στο νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για την κατανομή δυναμικότητας στα σημεία διασύνδεσης και για τη διαχείριση συμβατικής συμφόρησης (βάσει των Ευρωπαϊκών Κανονισμών 984/2013 και 715/2009 αντιστοίχως).» Ειδικότερα, με βάση τις τροποποιημένες δεσμεύσεις που ανέλαβε η ΔΕΠΑ ως προς την Πρόσβαση σε σημεία διασύνδεσης — δέσμευση δυναμικότητας αναφέρονται τα εξής: «Με προηγούμενη απόφαση (551/2012), η ΔΕΠΑ έχει δεσμευτεί να δίδει προτεραιότητα σε τρίτους πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές ή πελάτες της, όσον αφορά οιαδήποτε μελλοντική επιπλέον δυναμικότητα στα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ και, συναφώς, να μην συμμετέχει σε δέσμευση νέας δυναμικότητας που θα προκύψει από οποιαδήποτε αναβάθμιση των δυναμικοτήτων σε αυτά τα σημεία εισόδου, καθώς και να εκχωρεί υπό προϋποθέσεις δεσμευμένη μεταφορική ικανότητα χωρίς αντάλλαγμα σε πελάτες της, μέχρις ότου η δυναμικότητα που δεσμεύει η ΔΕΠΑ ανά σημείο εισόδου περιοριστεί σε συγκεκριμένα ποσοτικά όρια. Επιπλέον, η ΔΕΠΑ έχει δεσμευτεί ότι από 30.06.2017 η συνολική δυναμικότητα που δεσμεύει στα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ, όπως και στην Αγία Τριάδα (LNG-Ρεβυθούσα), δεν θα υπερβαίνει συγκεκριμένα ποσοτικά όρια. Με τις αναθεωρημένες δεσμεύσεις, το ποσοτικό κατ' ανώτατο αυτό όριο αναφορικά με το σημείο εισόδου στο Σιδηρόκαστρο προσαρμόζεται σε ποσοστό 67% της σημερινής συνολικής δυναμικότητας (121.608MWh) του σημείου, ενώ τα ποσοτικά κατ' ανώτατο όρια αναφορικά με τα λοιπά σημεία εισόδου των Κήπων και της Αγίας Τριάδας (LNG-Ρεβυθούσα) παραμένουν στα ίδια επίπεδα, δηλαδή σε ποσοστό 55% και 40% της εκάστοτε συνολικής δυναμικότητας του σημείου, αντίστοιχα. Περαιτέρω, διατηρείται η δυνατότητα δέσμευσης αδιάθετης δυναμικότητας και πέραν των προαναφερόμενων ποσοτικών ορίων ανά σημείο εισόδου, εφόσον δεν εκδηλωθεί σχετικό ενδιαφέρον από τρίτον, εντός συντομότερης προθεσμίας δέκα
(10)ημερών. Προβλέπεται, τέλος, και η περίπτωση δέσμευσης αδιάθετης δυναμικότητας για την κάλυψη έκτακτων (απρόβλεπτων) αναγκών (αιχμιακή ζήτηση ή ανεπάρκεια πηγών προμήθειας) για χρονική περίοδο έως δέκα
(10)ημέρες. Η σχετική δέσμη δεσμεύσεων, στην έκταση που αναφέρεται στην πρόσβαση στα σημεία εισόδου Σιδηρόκαστρο και Κήποι, θα επανεξετασθεί, μετά από πρόταση της ΔΕΠΑ, με την προϋπόθεση ότι θα έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες και η λειτουργία του νέου 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  1. Μέχρι το 2007, η ΔΕΠΑ διέθετε το ανεκχώρητο δικαίωμα προγραμματισμού, κατασκευής, κυριότητας και εκμετάλλευσης του ΕΣΦΑ, ενώ αρχικά και έως την ίδρυση του ΔΕΣΦΑ, είχε οριστεί και ως ο Φορέας Διαχείρισης ΕΣΦΑ σε όλη την ελληνική επικράτεια. Το 2007108, η διαχείριση του ΕΣΦΑ ανατέθηκε στην εταιρία ∆ΕΣΦΑ, στην οποία μεταβιβάστηκε ο κλάδος μεταφοράς αερίου. Με τη μεταβίβαση του ανωτέρω κλάδου, η θυγατρική εταιρία της ΔΕΠΑ απέκτησε πλήρες και αποκλειστικό δικαίωμα στη λειτουργία, διαχείριση, εκμετάλλευση και ανάπτυξη του ΕΣΦΑ
  2. Στις 13.07.2018 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την πώληση του 66% του ΔΕΣΦΑ στην ιταλική εταιρία Snam110, η οποία απέκτησε και τον αποκλειστικό έλεγχο. Το υπόλοιπο 34% ανήκει στο Ελληνικό Δημόσιο. Επομένως, στην πρωτογενή αγορά μεταφοράς φυσικού αερίου δεν δραστηριοποιείται κανένα από τα συμμετέχοντα μέρη, ενώ στη δευτερογενή αγορά της μεταφοράς φυσικού αερίου δραστηριοποιούνται ως χρήστες ΕΣΦΑ (Προμηθευτές) η ΔΕΠΑ και η ΕΠΑ. Γεωγραφική αγορά της μεταφοράς φυσικού αερίου
  3. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι η περιοχή των υποδομών του δικτύου αποτελεί το στενότερο γεωγραφικό ορισμό της αγοράς της μεταφοράς του φυσικού αερίου και επομένως η αγορά αυτή μπορεί να οριστεί ως εθνική ή τοπική
  4. Ο ορισμός της γεωγραφικής αγοράς112 για τη μεταφορά του φ.α. είναι αρκετά περίπλοκος και αρκετές εθνικές αρχές ανταγωνισμού έχουν καταλήξει σε διαφορετικά συμπεράσματα κατά το παρελθόν. Σημαντικό ερώτημα που θα πρέπει να απαντηθεί, σε αυτό το πλαίσιο, είναι το κατά πόσον η μεταφορική δυνατότητα αποτελεί θεμελιώδη διευκόλυνση (essential facility). Με βάση το βαθμό υποκαταστασιμότητας, οι χρήστες του δικτύου μεταφοράς φ.α., οι οποίοι για την εξυπηρέτησή τους χρησιμοποιούν διαφορετικά σημεία εξόδου του δικτύου, δεν θεωρούν τα διαφορετικά αυτά σημεία υποκατάστατα μεταξύ τους, με αποτέλεσμα η γεωγραφική αγορά να ορίζεται στενά κάθε φορά (σε κάθε σημείο εξόδου). Η προσέγγιση αυτή υιοθετήθηκε από ρυθμιστικού πλαισίου που αφορά στην πρόσβαση στα σημεία διασύνδεσης, βάσει των Ευρωπαϊκών Κανονισμών 984/2013 και 715/2009 περί Κατανομής Δυναμικότητας στα σημεία διασύνδεσης και περί Διαχείρισης Συμβατικής Συμφόρησης αντιστοίχως, και εφόσον τηρούνται από τη ΔΕΠΑ οι σχετικές διατυπώσεις και όροι που προβλέπονται στο νέο ρυθμιστικό αυτό πλαίσιο.» 108 Με την ολοκλήρωση της απόσχισης του κλάδου μεταφοράς. 109 Ο ΔΕΣΦΑ συστάθηκε σύµφωνα µε το άρθρο 7 του Ν. 3428/2005 περί απελευθέρωσης της αγοράς φυσικού αερίου. Το µετοχικό κεφάλαιο της θυγατρικής εταιρίας ΔΕΣΦΑ ΑΕ καλύφθηκε από τη μητρική εταιρία ΔΕΠΑ ΑΕ κατά ποσοστό 100%. Η απόσχιση ολοκληρώθηκε µε τα Προεδρικά ∆ιατάγµατα 33/2007 και 34/2007 (ΦΕΚ Α31/20.02.2007) και την ίδρυση της θυγατρικής εταιρίας ΔΕΣΦΑ ΑΕ στις 30.03.
  5. 110 Βλ Απόφαση ΕΕπ Μ.8953/SNAM/DESFA/13.07.
  6. 111 Βλ. ενδεικτικά Απόφαση ΕΕπ M.6984 – EPH / STREDOSLOVENSKA ENERGETIKA, C
(2013)8285 final. 112 Σημειώνεται ότι σε αποφάσεις που αφορούν τα δίκτυα μεταφοράς ΦΑ, υποστηρίχθηκε ότι ο ορισμός της γεωγραφικής αγοράς δεν είναι τόσο σημαντικός, κυρίως σε ότι αφορά φυσικά μονοπώλια μεταφοράς και ότι ο ορισμός της αγοράς προϊόντος και μόνο είναι επαρκής, βλ. ενδεικτικά Bundesnetzagentur, Beschluss vom 5.11.2008, BK4-07-100, σ.
  1. 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τη γερμανική αρχή ανταγωνισμού (Bundeskartellamt) σε κλαδική έρευνα σχετικά με τη μεταφορική ικανότητα δικτύου φ.α. στη χώρα
  3. Από τη σκοπιά, ωστόσο, του προμηθευτή φ.α. ως χρήστη του ΕΣΦΑ (στη συγκεκριμένη περίπτωση της ΔΕΠΑ), δεν ενδιαφέρει σε ποιο σημείο εντοπίζεται το φ.α., από τη στιγμή που υπάρχει ο αγωγός μεταφοράς από κάποιο σημείο του δικτύου (π.χ. Ρεβυθούσα) στο σημείο προορισμού του (π.χ. στο Σημείο Εξόδου ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ). Επομένως, το σύνολο του υπάρχοντος δικτύου μεταφοράς (αγωγός μεταφοράς) είναι δυνατόν να ληφθεί υπόψη ως ενιαία γεωγραφική αγορά. Η συγκεκριμένη προσέγγιση χρησιμοποιήθηκε σε τέσσερεις υποθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής114 που αφορούσαν σε αποκλεισμό από το δίκτυο μεταφοράς.
  4. Η ΕΑ, σε προηγούμενη υπόθεσή της115, έκρινε ότι ως γεωγραφική διάσταση της πρωτογενούς αγοράς μεταφοράς φ.α. δύναται να οριστεί η ελληνική επικράτεια, καθώς: α) η μεταφορά του φ.α. πραγματοποιείται σε εθνικό επίπεδο και οριοθετείται από τα σημεία εισόδου του στη χώρα (Ελληνο-Βουλγαρικά σύνορα, Ελληνο-Τουρκικά σύνορα σε αέρια μορφή και στη Ρεβυθούσα σε υγρή μορφή - LNG) και από τα σημεία εξόδου, και β) η ύπαρξη του αγωγού μεταφοράς στο σύνολο της επικράτειας είναι δυνατό να εξασφαλίζει την ύπαρξη του φ.α. ταυτόχρονα στα σημεία εισόδου και στα σημεία εξόδου του δικτύου. Όσον αφορά στη δευτερογενή αγορά πρόσβασης, από τη στιγμή που αναφέρεται ειδικά στη δεσμευμένη μεταφορική ικανότητα και όχι ανεξαιρέτως στη συνολική δυναμικότητα του δικτύου, η EA έκρινε ότι η γεωγραφική αγορά, στη συγκεκριμένη υπόθεση, μπορεί να προσδιοριστεί στενότερα. Αυτό συμβαίνει διότι δεν είναι δυνατή η υποκατάσταση δεσμευμένης δυναμικότητας σε ένα σημείο εξόδου με δεσμευμένη δυναμικότητα σε άλλο σημείο εξόδου, καθώς κάθε σημείο εξόδου φ.α. από το δίκτυο αποτελεί σημείο, από το οποίο είναι δυνατό να προμηθευτεί ένας μόνο πελάτης - καταναλωτής φ.α.
  5. Η γνωστοποιούσα, αναφερόμενη στην ανωτέρω Απόφαση της ΕΑ, ισχυρίζεται ότι η γεωγραφική έκταση της εν λόγω αγοράς είναι κατ’ αρχήν η εθνική επικράτεια, ενώ ειδικά στην περίπτωση της δευτερογενούς αγοράς μεταφοράς/πρόσβασης, ως γεωγραφικό πεδίο της αγοράς μπορεί να θεωρηθεί και συγκεκριμένο Σημείο Εξόδου, ανάλογα με την κρινόμενη υπόθεση.116
  6. Σύμφωνα με τα ανωτέρω και για τους σκοπούς της παρούσας συγκέντρωσης, καθώς αφορά στην πρόσβαση σε όλα τα σημεία Εξόδου του δικτύου, η γεωγραφική διάσταση της 113 "Sektoruntersuchung Kapazitätssituation in den deutschen Gasfernleitungsnetzen", B-10 - 7/09, 12/
  7. 114 Βλ. Αποφάσεις ΕΕπ COMP/39317 E.ON Gas (04.05.2010), COMP/39316 Gas de France (03.12.2009), COMP/39315 – ΕΝΙ ΕΕ (29.09.2010), COMP/39402 – RWE Gas Foreclosure (18.03.2009). 115 Βλ. Απόφαση ΕΑ 551/VII/
  8. 116 Βλ. Απόφαση ΕΑ 551/VII/2012, παρ. 23-
  9. 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δευτερογενούς αγοράς μεταφοράς/πρόσβασης φυσικού αερίου αφορά στην ελληνική επικράτεια, στην οποία δραστηριοποιούνται, υπό ομοιογενείς συνθήκες, οι συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις ΔΕΠΑ και ΕΠΑ. VI.1.2 ΑΓΟΡΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
  10. H αγορά διανομής φυσικού αερίου συνίσταται στη διοχέτευση φυσικού αερίου μέσω δικτύου αγωγών μέσης και χαμηλής πίεσης, δηλαδή πλην των αγωγών πίεσης σχεδιασμού άνω των 19 barg. Η συγκεκριμένη αγορά έχει οριστεί ως διακριτή προϊοντική αγορά τόσο σε σχετικές αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής117 όσο και σε προηγούμενες αποφάσεις της ΕΑ
  11. Η διανομή φυσικού αερίου συνιστά κατά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή «φυσικό μονοπώλιο», καθότι τυχόν αναπαραγωγή του δικτύου διανομής δεν είναι οικονομικά βιώσιμη και πρακτικά ρεαλιστική.
  12. Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά διανομής φυσικού αερίου οφείλουν να έχουν άδειες Διανομής (για κατασκευή δικτύου) και Διαχείρισης Δικτύου Διανομής (για διαχείριση και εκμετάλλευση δικτύου), οι οποίες εκδίδονται από τη ΡΑΕ για τουλάχιστον 20 έτη και αναφέρονται σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές.
  13. Οι δραστηριότητες διανομής φυσικού αερίου ασκούνται στην ελληνική επικράτεια αποκλειστικά από: o την «Εταιρεία Διανομής Αερίου Θεσσαλονίκης - Θεσσαλίας», στη Θεσσαλία και το Πολεοδομικό Συγκρότημα Θεσσαλονίκης119, o την «Εταιρεία Διανομής Αερίου Αττικής», στο Νομό Αττικής, o την «Εταιρεία Διανομής Αερίου Λοιπής Ελλάδας Α.Ε.» (εφεξής και «ΔΕΔΑ»), η οποία συστάθηκε στις 02.01.2017 και η οποία αποτελεί το Διαχειριστή των Δικτύων Διανομής Φυσικού Αερίου σε όλη την Ελλάδα, εκτός των Περιφερειών Αττικής, Θεσσαλίας και του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης.
  14. Ωστόσο, υπάρχει δυνατότητα δραστηριοποίησης και άλλων εταιριών σε επιμέρους περιοχές της Ελλάδας, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 80 Γ του Ν. 4001/2011 (για παράδειγμα, εάν 117 Βλ. σχετικά Αποφάσεις ΕΕπ COMP/M.8358 - MACQUARIE/NATIONAL GRID/GAS DISTRIBUTION BUSINESS OF NATIONAL GRID (16.03.2017), COMP/M.7936 - PETROL /GEOPLIN (10.03.2017), COMP/M.6698 - CHEUNG KONG HOLDINGS / CHEUNG KONG INFRASTRUCTURE HOLDINGS / POWER ASSETS HOLDINGS / MGN GAS NETWORKS (26.09.2012), COMP/M.6302 F2i / AXA FUNDS / G6 RETE GAS (24.08.2011), COMP M. 6068 - ENI / ACEGASAPS / JV (11.04.2011). 118 Βλ. Απόφαση ΕΑ 551/VII/2012 σκ. 24 και 555/VII/2012 σκ.
  15. 119 Αστική περιοχή με κέντρο τη Θεσσαλονίκη. Αποτελείται από το σύνολο έξι
(6)δήμων (Θεσσαλονίκης, Καλαμαριάς, Νεάπολης – Συκεών, Παύλου Μελά, Κορδελιού – Εύοσμου, Αμπελοκήπων – Μενεμένης) και τμηματικά από το δήμο Πυλαίας – Χορτιάτη. 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οι ανωτέρω εταιρίες αδρανήσουν ως προς την ανάπτυξη δικτύου για 18 μήνες)
  2. Κύρια δραστηριότητα των τριών ανωτέρω επιχειρήσεων είναι η λειτουργία, η συντήρηση και η ανάπτυξη του δικτύου διανομής στις περιοχές αρμοδιότητάς τους, καθώς και η σύνδεση των κατοίκων με τρόπο ασφαλή και αποδοτικό. Η λειτουργία των εταιριών είναι ρυθμιζόμενη και διέπεται από τις αρχές της διαφανούς και αμερόληπτης μεταχείρισης των παραγόντων της αγοράς και της ισότιμης πρόσβασης των χρηστών του δικτύου σε αυτό.
  3. Ειδικότερα, οι όροι και οι προϋποθέσεις παροχής των υπηρεσιών διανομής φυσικού αερίου ρυθμίζονται διεξοδικά από τη ΡΑΕ στον Κώδικα Διαχείρισης Δικτύου Διανομής Φυσικού Αερίου, ο οποίος, σύμφωνα με το νόμο, πρέπει να διασφαλίζει την «πρόσβαση των χρηστών στο δίκτυο κατά τον πλέον οικονομικό, διαφανή και άμεσο τρόπο, χωρίς διακρίσεις μεταξύ των χρηστών και των κατηγοριών χρηστών, του δικτύου»
  5. Επιπροσθέτως, με ρητή νομοθετική πρόβλεψη, η ΡΑΕ αποφασίζει τη μεθοδολογία για τον υπολογισμό των τιμολογίων «Βασικών Δραστηριοτήτων», στα οποία περιλαμβάνονται τα τιμολόγια για την παροχή μεταφοράς και διανομής φυσικού αερίου «ώστε τα Τιμολόγια αυτά να μην εισάγουν διακρίσεις και να αντικατοπτρίζουν το κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών»
  6. Περαιτέρω, προβλέπεται ότι «οι μεθοδολογίες και τα Τιμολόγια Μη 120 Βλ. άρθρο 80 Γ παρ. 3 Ν. 4001/2011: «
  7. Οι ΕΔΑ που «προκύπτουν» σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 80Α αποτελούν Διαχειριστές των αντίστοιχων Δικτύων Διανομής μέσα στα γεωγραφικά όρια που προβλέπουν οι Άδειες Διαχείρισης Δικτύου Διανομής που τους χορηγούνται. Για επιμέρους περιοχές εντός των γεωγραφικών ορίων που έχει χορηγηθεί Άδεια Διαχείρισης Δικτύου Διανομής και οι οποίες: (α) δεν εντάσσονται στο εγκεκριμένο πρόγραμμα ανάπτυξης του εκάστοτε Δικτύου ή (β) εντάσσονται στο εγκεκριμένο πρόγραμμα ανάπτυξης, αλλά έχουν παρέλθει δεκαοκτώ
(18)μήνες χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη από το χρονοδιάγραμμα που περιέχεται στην Άδεια Διανομής ανάπτυξη του Δικτύου, κάθε ενδιαφερόμενος, ο οποίος πληροί τις προϋποθέσεις του Κανονισμού Αδειών, δύναται να υποβάλει αίτηση στη ΡΑΕ για τη χορήγηση Άδειας Διανομής και Άδεια Διαχείρισης Δικτύου Διανομής για την ανάπτυξη Δικτύου στην εν λόγω επιμέρους περιοχή». 121 Βλ. άρθρο 80 παρ. 8 περ. (β) του Ν. 4001/2011, το οποίο αναλυτικά προβλέπει ότι «8. Με απόφαση της ΡΑΕ, ύστερα από εισήγηση του Διαχειριστή Δικτύου Διανομής, θεσπίζεται Κώδικας Διαχείρισης του Δικτύου Διανομής, σύμφωνα με τον οποίο διενεργείται η διαχείριση, η συντήρηση και η ανάπτυξή του. Ο Κώδικας δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και δύναται να τροποποιηθεί είτε με πρωτοβουλία της ΡΑΕ είτε κατόπιν αιτήματος του Διαχειριστή. Με τον Κώδικα Διαχείρισης του Δικτύου δύνανται να ρυθμίζονται ενδεικτικά τα ακόλουθα: […] Οι όροι και οι προϋποθέσεις, σύμφωνα με τους οποίους ο Διαχειριστής Δικτύου Διανομής υποχρεούται να παρέχει πρόσβαση στο Δίκτυο, διασφαλίζοντας την πρόσβαση των χρηστών του Δικτύου κατά τον πλέον οικονομικό, διαφανή και άμεσο τρόπο, χωρίς διακρίσεις μεταξύ των χρηστών και των κατηγοριών χρηστών του Δικτύου». Ο Κώδικας Διαχείρισης Δικτύου Διανομής Φυσικού Αερίου υιοθετήθηκε αρχικά με την υπ’ αριθμ. 589/2016 απόφαση της ΡΑΕ (ΦΕΚ Β487/21.02.2017) και αναθεωρήθηκε με την υπ’ αριθμ. 298/2018 απόφαση της ΡΑΕ (ΦΕΚ Β1507/02.05.2018). Βλ. τις σχετικές προβλέψεις του εν λόγω Κώδικα και το άρθρο 4 αυτού (Ισότιμη αντιμετώπιση Χρηστών και Τελικών Πελατών), το άρθρο 12 (Υπηρεσίες Βασικής Δραστηριότητας Διανομής Φυσικού Αερίου) ή το άρθρο 37 (Σύμβαση χρήσης του δικτύου διανομής), ιδίως παρ. 10 και 12 του εν λόγω άρθρου. 122 Αρ. 15 παρ. 1 του Ν. 4001/2011, το οποίο αναλυτικά έχει ως εξής: «Η ΡΑΕ αποφασίζει, έξι
(6)μήνες πριν από την έναρξη ισχύος τους, κατά τα οριζόμενα στις διατάξεις των άρθρων 88 για το Φυσικό Αέριο και 140 για την ηλεκτρική ενέργεια, σύμφωνα με διαφανή κριτήρια, τη μεθοδολογία για τον υπολογισμό των Τιμολογίων Μη Ανταγωνιστικών Δραστηριοτήτων, κατά τρόπο, ώστε τα Τιμολόγια αυτά να μην εισάγουν 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ανταγωνιστικών Δραστηριοτήτων δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ και των αρμόδιων Διαχειριστών»
  1. Συγκεκριμένα, η ΡΑΕ εκδίδει «Κανονισμό Τιμολόγησης», ενώ μέσω της ρύθμισης της μεθοδολογίας τιμολόγησης επιδιώκεται, μεταξύ άλλων «(δ) Η κάλυψη των δαπανών του Διαχειριστή Συστήματος ή Διανομής Φυσικού Αερίου για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων κοινής ωφέλειας που του έχουν επιβληθεί, (ε) Η ενίσχυση του ελεύθερου ανταγωνισμού στην αγορά Φυσικού Αερίου, (στ) Η τήρηση της αρχής της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της αμεροληψίας», ενώ ειδικά μέσω της τιμολόγησης της Δραστηριότητας της Διανομής επιδιώκεται η «κάλυψη του κόστους του ανταλλάγματος που καταβάλλεται από τον Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής στον κύριο αυτού για την παραχώρηση της χρήσης, διαχείρισης και εκμετάλλευσης του Δικτύου»
  2. Τα τιμολόγια, με βάση τα οποία ο διακρίσεις και να αντικατοπτρίζουν το κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών […]». Επί του ορισμού των Τιμολογίων Μη Ανταγωνιστικών Δραστηριοτήτων, βλ. αρ. 2 παρ. 1 (κγ) του Ν. 4001 όπου ορίζεται ότι «Τιμολόγια Μη Ανταγωνιστικών Δραστηριοτήτων: Τα τιμολόγια για τη χρέωση των Βασικών Δραστηριοτήτων Φυσικού Αερίου και τα τιμολόγια για τη χρέωση χρήσης του Συστήματος Μεταφοράς και του Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας». Επί του ορισμού των Βασικών Δραστηριοτήτων Φυσικού Αερίου, βλ. αρ. 2 παρ. 2 (δ) του ίδιου νόμου, όπου ορίζεται ότι «Βασικές Δραστηριότητες Φυσικού Αερίου: Η παροχή υπηρεσιών Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, Διανομής Φυσικού Αερίου, Εγκατάστασης ΥΦΑ και Εγκατάστασης Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου». 123 Αρ. 15 παρ. 1 του Ν. 4001/2011, όπ.π. 124 Αρ. 88 παρ. 1-2 Ν. 4001/2011, οι οποίες αναλυτικά προβλέπουν ότι «
  3. Με τον Κανονισμό Τιμολόγησης, ο οποίος εκδίδεται από τη ΡΑΕ, μετά από εισήγηση του κατά περίπτωση αρμόδιου Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς ή Δικτύου Διανομής Φυσικού Αερίου και δημόσια διαβούλευση, ρυθμίζεται η μεθοδολογία καθορισμού τιμολογίων για τη χρέωση κάθε Βασικής Δραστηριότητας. Κατά τη ρύθμιση της μεθοδολογίας τιμολόγησης για κάθε Βασική Δραστηριότητα επιδιώκεται: (α) Η σταθερότητα των τιμών προς όφελος των Χρηστών. (β) Η εύλογη απόδοση των απασχολούμενων, από τον Διαχειριστή του Συστήματος ή του Δικτύου Φυσικού Αερίου, κεφαλαίων. (γ) Η παροχή υπηρεσιών, περιλαμβανόμενων υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, κατά τον πλέον αξιόπιστο, οικονομικό και φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο. (δ) Η κάλυψη των δαπανών του Διαχειριστή Συστήματος ή Διανομής Φυσικού Αερίου για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων κοινής ωφέλειας που του έχουν επιβληθεί. (ε) Η ενίσχυση του ελεύθερου ανταγωνισμού στην αγορά Φυσικού Αερίου. (στ) Η τήρηση της αρχής της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της αμεροληψίας. (ζ) Η παροχή βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων κινήτρων για την αποδοτική λειτουργία, το συνετό προγραμματισμό και την ανάπτυξη της υποδομής που απαιτείται για την άσκηση της Βασικής Δραστηριότητας, την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού και την υποστήριξη ερευνητικών δραστηριοτήτων των διαχειριστών που σχετίζονται με τις αρμοδιότητές τους. (η) Η συνεκτίμηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της εκάστοτε αγοράς, όπως η τυχόν διαφοροποίηση κόστους που οφείλεται στην τοπολογία του Συστήματος ή του Δικτύου. (θ) Η παροχή κινήτρων για χρεώσεις που αφορούν νέους καταναλωτές και εγκατάσταση έξυπνων συστημάτων μέτρησης. (ι) Η πραγματοποίηση νέων επενδύσεων σε Συστήματα ή Δίκτυο Διανομής Φυσικού Αερίου για την ασφαλή τροφοδοσία, τη βιωσιμότητά τους και την εξυπηρέτηση της αναμενόμενης μελλοντικής ζήτησης. (ια) Για την τιμολόγηση της Δραστηριότητας της Διανομής. Η κάλυψη του κόστους του ανταλλάγματος που καταβάλλεται από τον Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής στον κύριο αυτού για την παραχώρηση της χρήσης, διαχείρισης και εκμετάλλευσης του Δικτύου.
  4. Εντός ενός
(1)μηνός από τη θέση σε ισχύ του Κανονισμού Τιμολογίων της παρ. 1 του άρθρου 88 του ν. 4001/2011, όπως τροποποιείται με τον παρόντα νόμο, η ΔΕΠΑ ΑΕ, υπό την ιδιότητά της ως Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής Λοιπής Ελλάδος, και οι ΕΠΑ Αττικής, Θεσσαλίας και Θεσσαλονίκης, υπό την ιδιότητά τους ως Διαχειριστών των Δικτύων των αντίστοιχων γεωγραφικών περιοχών υποβάλλουν προς έγκριση στη ΡΑΕ τα τιμολόγια με βάση τα οποία εισπράττουν αντάλλαγμα για κάθε Βασική Δραστηριότητα που παρέχουν στους Χρήστες, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 4 του ν. 4001/ 2011, όπως τροποποιείται δια του παρόντος. Από το χρόνο θέσης του παρόντος σε ισχύ έως και τον χρόνο θέσης σε ισχύ των ανωτέρω τιμολογίων, η τιμή για την παροχή Βασικών 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Διαχειριστής Δικτύου Διανομής εισπράττει οποιοδήποτε αντάλλαγμα για κάθε Βασική Δραστηριότητα, καταρτίζονται από το Διαχειριστή, σύμφωνα με τη μεθοδολογία που προσδιορίζεται στον Κανονισμό Τιμολόγησης και υποβάλλονται προς έγκριση στη ΡΑΕ, η οποία οφείλει να αποφασίσει επ’ αυτών εντός τριών
(3)μηνών από το χρόνο υποβολής τους, ισχύουν δε από τη δημοσίευσή τους στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως
  2. Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η ΡΑΕ ενέκρινε τον Κανονισμό Τιμολόγησης Βασικής Δραστηριότητας Διανομής Φυσικού Αερίου των δικτύων διανομής Αττικής, Θεσσαλονίκης, Θεσσαλίας και λοιπής Ελλάδας
  4. Η γνωστοποιούσα αναφέρει ότι η ΕΔΑ Αττικής, ως κάτοχος Άδειας διανομής και διαχείρισης του Δικτύου Διανομής, θα έχει στο εγγύς μέλλον τη δυνατότητα να κατασκευάσει απομακρυσμένα δίκτυα διανομής εντός της περιοχής αδείας της, στα οποία θα μεταφέρεται μέσω ειδικών φορτηγών οχημάτων (CNG) το φυσικό αέριο
  5. Η σχετική απόφαση της ΡΑΕ για το ρυθμιστικό πλαίσιο της ανάπτυξης των απομακρυσμένων δικτύων διανομής με χρήση συμπιεσμένου/υγροποιημένου φυσικού αερίου δεν έχει ακόμη εκδοθεί. Επιπλέον, από τη δημόσια διαβούλευση του εν λόγω σχεδίου προκύπτει ότι υπάρχει ενδιαφέρον από πολλές εταιρίες για τη δραστηριοποίησή τους στην προαναφερόμενη «συνδυασμένη» μεταφορά φυσικού αερίου (αγωγός - φορτηγό όχημα – δίκτυο διανομής), η οποία απαιτεί και τη λειτουργία ειδικών εγκαταστάσεων αποσυμπίεσης στα σημεία προορισμού, προκειμένου να προωθηθεί το φ.α. προς βιομηχανική ή οικιακή κατανάλωση
  6. Από το θεσμικό πλαίσιο και την εν γένει λειτουργία του εν λόγω τρόπου διανομής φ.α. θα καθοριστεί αν θα αποτελέσει διακριτή υποαγορά ή θα περιληφθεί στην αγορά διανομής φ.α. Δραστηριοτήτων προς τους Χρήστες από τη ΔΕΠΑ ΑΕ και τις ΕΠΑ Αττικής, Θεσσαλίας και Θεσσαλονίκης ορίζεται σε τέσσερα
(4)ευρώ ανά MWh». 125 Αρ. 88 παρ. 4 – 5 Ν. 4001/2011, οι οποίες αναλυτικά προβλέπουν ότι «4. Τα τιμολόγια με βάση τα οποία ο Διαχειριστής Δικτύου Διανομής εισπράττει οποιοδήποτε αντάλλαγμα για κάθε Βασική Δραστηριότητα καταρτίζονται από τον Διαχειριστή, σύμφωνα με τη μεθοδολογία που προσδιορίζεται στον Κανονισμό Τιμολόγησης, υποβάλλονται προς έγκριση στη ΡΑΕ, η οποία οφείλει να αποφασίσει επ’ αυτών εντός τριών
(3)μηνών από το χρόνο υποβολής τους, και ισχύουν από τη δημοσίευσή τους στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
  1. Με εξαίρεση τους Διαχειριστές ΑΣΦΑ [Ενν: Ανεξάρτητος Διαχειριστής Συστήματος Φυσικού Αερίου], στους οποίους χορηγείται απαλλαγή κατά τις διατάξεις του άρθρου 76, τα τιμολόγια με βάση τα οποία ο κάθε Διαχειριστής Συστήματος Φυσικού Αερίου εισπράττει οποιοδήποτε αντάλλαγμα για κάθε Βασική Δραστηριότητα, καταρτίζονται από τον εκάστοτε Διαχειριστή σύμφωνα με τον Κανονισμό Τιμολόγησης και εγκρίνονται με απόφαση της ΡΑΕ και ισχύουν το αργότερο από τα δύο κατωτέρω χρονικά σημεία: (α) είτε από τον τρίτο μήνα μετά το μήνα δημοσίευσης της ανωτέρω απόφασης της ΡΑΕ στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, (β) είτε από τον έβδομο μήνα μετά το μήνα δημοσίευσης του Κανονισμού Τιμολόγησης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως […]». 126 Έγκριση Κανονισμού Τιμολόγησης Βασικής Δραστηριότητας Διανομής Φυσικού Αερίου των δικτύων διανομής Αττικής, Θεσσαλονίκης, Θεσσαλίας και λοιπής Ελλάδας. Απόφαση ΡΑΕ 328/2016 (ΦΕΚ Β3067/26.09.2016). 127 Βλ. σελ. 54 της γνωστοποίησης. 128 Βλ. https://energypress.gr/news/dielkystinda-gia-poios-tha-ehei-pano-heri-sto-sympiesmeno-cng-ti-leneoi-promitheytes-sti, ημερομηνίας 30.05.
  2. 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  3. Επί του παρόντος, για τους σκοπούς της παρούσας συγκέντρωσης, η αγορά της διανομής του φυσικού αερίου ορίζεται ως η διανομή του φυσικού αερίου μέσω δικτύου αγωγών μέσης και χαμηλής πίεσης, στην οποία από τα συμμετέχοντα μέρη δραστηριοποιείται η ΕΔΑ Αττικής, η οποία είναι de jure η μοναδική εταιρία που δραστηριοποιείται εντός του Νομού Αττικής. Γεωγραφική αγορά διανομής φυσικού αερίου
  4. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε προηγούμενες αποφάσεις της, ορίζει από γεωγραφική άποψη την αγορά διανομής φυσικού αερίου ως κάθε περιοχή, η οποία καλύπτεται από δίκτυο διανομής. H διανομή του φυσικού αερίου συνιστά ένα φυσικό μονοπώλιο, δεδομένου ότι η κατασκευή ενός ετέρου δικτύου διανομής είναι οικονομικά μη βιώσιμη. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι η αγορά διανομής φυσικού αερίου μπορεί να οριστεί εθνική ή τοπική σύμφωνα με το κανονιστικό πλαίσιο του κάθε κράτους μέλους.129 Επομένως, η αγορά για τη διανομή του φυσικού αερίου ορίζεται ως υποεθνική.130,131
  5. Η γνωστοποιούσα αναφέρει ότι, καθώς το ελληνικό ρυθμιστικό πλαίσιο προβλέπει άδειες διανομής για Αττική, Θεσσαλονίκη/Θεσσαλία και λοιπή Ελλάδα, η γεωγραφική έκταση της εν λόγω αγοράς μπορεί να θεωρηθεί ότι καλύπτει κάθε μία από τις ανωτέρω διακριτές περιοχές, στις οποίες υπάρχει δίκτυο υποδομών.
  6. Με βάση τα ανωτέρω και για τους σκοπούς της παρούσας συγκέντρωσης, ως σχετική γεωγραφική αγορά της διανομής φυσικού αερίου ορίζεται εκείνη εντός των γεωγραφικών περιοχών του Νομού Αττικής, στην οποία δραστηριοποιείται η ΕΔΑ Αττικής. VI.1.3 ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
  7. Η αγορά της προμήθειας φυσικού αερίου μπορεί να διακριθεί σε αγορά χονδρικής και λιανικής προμήθειας. Μπορεί να συμμετέχει σε αυτή μη περιορισμένος αριθμός επιχειρήσεων, υπό την προϋπόθεση απόκτησης της προβλεπόμενης άδειας προμήθειας φυσικού αερίου132, η οποία χορηγείται από τη ΡΑΕ. Για λόγους πληρότητας σημειώνεται ότι στο ν. 4001/2011, δεν απαντάται ορισμός χονδρικής ή λιανικής αγοράς, αλλά ορίζεται ως 129 COMP/M 6068 ENI/ACEGASAPS/JV παρ.
  8. Βλ. Αποφάσεις της ΕΕπ COMP/M.7936 PETROL/GEOPLIN (10.03.2017) παρ. 7, COMP/M.3696 E.On/MOL (21.12.2005), παρ.
  9. 131 H Επιτροπή Ανταγωνισμού δεν έχει ορίσει σε προηγούμενες αποφάσεις της την εν λόγω αγορά. 132 Βλ. άρθρο 81 παρ. 1 του Ν. 4001/2011: «
  10. Η Προμήθεια Φυσικού Αερίου σε Τελικούς Πελάτες διενεργείται μόνο από τους κατόχους Άδειας Προμήθειας Φυσικού Αερίου. Δεν απαιτείται Άδεια Προμήθειας για την εισαγωγή, εξαγωγή και πώληση φυσικού αερίου σε Προμηθευτή ή Πελάτη Χονδρικής. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και ελέγχει τον τρόπο άσκησης της δραστηριότητας Προμήθειας Φυσικού Αερίου από Πελάτες Χονδρικής. Στο πλαίσιο αυτό, η ΡΑΕ δύναται να συλλέγει και να αξιολογεί τεχνικά, εμπορικά και άλλα συναφή στοιχεία από τα εμπλεκόμενα στη δραστηριότητα αυτή πρόσωπα. Για λόγους προστασίας ιδίως της ασφάλειας εφοδιασμού και του υγιούς ανταγωνισμού, η ΡΑΕ δύναται να επιβάλει, με ειδικώς αιτιολογημένη απόφασή της, όρους και προϋποθέσεις στην άσκηση της δραστηριότητας αυτής». Επίσης βλ. Λίστα Ενεργών Προμηθευτών φυσικού αερίου στην ηλεκτρονική διεύθυνση της ΡΑΕ στη διεύθυνση http://www.rae.gr/site/file/categories_new/gas/market/activesuppliers/info?p=files&i=0&v=full. 130 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ «Πελάτης Χονδρικής» για το φυσικό αέριο το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που προμηθεύεται αυτό με σκοπό τη μεταπώλησή του εντός ή εκτός του συστήματος όπου είναι εγκατεστημένο, ορισμός που αντιπαραβάλλεται προς εκείνον του «Τελικού Πελάτη» που αγοράζει φυσικό αέριο αποκλειστικά για δική του χρήση.
  11. Η σχετική διαδικασία αδειοδότησης από τη ΡΑΕ είναι απλή, όπως προκύπτει και από το πλήθος των παρόχων που έχουν αδειοδοτηθεί την τελευταία τριετία133, ενώ σειρά ρυθμιστικών παρεμβάσεων την τελευταία πενταετία (μεταξύ άλλων, οι πρόνοιες του Κανονισμού 715/2009 αναφορικά με την ίση πρόσβαση στα δίκτυα μεταφοράς και εγκαταστάσεων ΥΦΑ, οι πρόνοιες του Κανονισμού 459/2017, η δυνατότητα δέσμευσης μεταφορικής ικανότητας μέσω δημοπρασιών στα σημείου εισόδου του Συστήματος, καθώς και οι δεσμεύσεις που ανέλαβε η ΔΕΠΑ ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού για τη μετατροπή των μακροχρόνιων συμβάσεων σε βραχυχρόνιες και την ενίσχυση της ευελιξίας των πελατών ως προς την επιλογή ή/και αλλαγή προμηθευτή, συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης έως και 20% των συνολικών ποσοτήτων αερίου μέσω ηλεκτρονικών δημοπρασιών) διευκόλυναν έτι περαιτέρω τη δραστηριοποίηση παρόχων, τόσο σε επίπεδο χονδρικής, όσο και σε επίπεδο λιανικής. Μέχρι και τις 20 Αυγούστου 2018, σαράντα δύο
(42)επιχειρήσεις είχαν εγγραφεί στο Μητρώο Αδειών Φυσικού Αερίου134, συμπεριλαμβανομένης και της ΔΕΗ, ενώ οι αδειοδοτήσεις συνεχίζονταν. 92. Έως τον Ιούλιο του 2018, είχαν καταγραφεί δεκαεννέα
(19)ενεργοί Προμηθευτές φ.α.: ΔΕΠΑ, ΖΕΝΙΘ, ΕΠΑ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS Α.Ε., ELPEDISON A.E., ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ – ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α.Ε., ANOXAL A.E., FULGOR 133 Από το σύνολο των σαράντα δύο
(42)χορηγηθεισών αδειών, είκοσι τέσσερις
(24)άδειες έχουν δοθεί την τελευταία τριετία και ανά έτος, ως εξής: πέντε
(5)άδειες έχουν δοθεί το 2015, έξι
(6)το 2016 και δώδεκα
(12)το 2017 και μία
(1)το
  1. 134 Οι εγγεγραμμένες στο Μητρώο Αδειών Φυσικού Αερίου της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, ανά έτος αδειοδότησης, είναι οι εξής: 2001:
  2. ΕΠΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Α.Ε,
  3. ΕΠΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε., 3.ΕΠΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Α.Ε., 2011: 4.ΔΕΠΑ Α.Ε., 5.ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS A.E, 6.Μ&Μ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ, 7.HELLAS POWER A.E. (πρώην ΑEGEAN POWER A.E.), 8.EDISON ΕΛΛΑΣ Α.Ε.,
  4. GASTRADE A.E., 10.ENIMEX GAS, 2012: 11.ΤΕΡΝΑ Α.Ε., 12.ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ Α.Ε., 2013: 13.GUNVOR INTERNATIONAL B.V., 2014: 14.GREEK ENVIRONMENTAL & ENERGY NETWORK A.E., 15.TRANS ADRIATIC PIPELINE AG, 16.GASELA GmbH, 17.HELLAS EDIL S.A., 18.GREENSTEEL - CEDALION COMMODITIES A.E, 2015: 19.WATT AND VOLT A.E.,
  5. NRG TRADING HOUSE A.E., 21.ΑΦΟΙ ΣΟΥΡΛΑ Α.Τ.Ε.Β.Ε.,
  6. ΜΑΚΙΟΣ Α.Ε., 23.ΕΛΙΝΟΙΛ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΩΝ Α.Ε., 2016: 24.PROTERGIA ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ POWER Α.Ε., 25.ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Β.Ε.Α.Ε, 26.VOLTERRA A.E., 27.ΒΙ.ΕΝΕΡ Α.Ε, 28.CORAL A.E., 29.PNG ΕΠΕ, 2017: 30.ΑΙΓΑΙΟΝ ΟΙΛ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ, 31.Q CAPITAL INTERNATIONAL PARTNERS LIMITED, 32.ΡΕΒΟΪΛ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ, 33.ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ Α.Ε., 34.SINTEZ GREEN ENERGY CYPRUS LTD. 35.GS GAS ΑΕΒΕΥ, 36.ΝΗΣΟΓΚΑΖ Α.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΓΡΑΕΡΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΙΔΩΝ, 37.ΚΕΝ Α.Ε., 38.GAS TECHNIC Ι.Κ.Ε., 39.ELPEDISON Α. Ε., 40.ΜΟΤΟΡ ΟΙΛ (ΕΛΛΑΣ) ΔΙΥΛΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε., 41.CORAL GAS AEBEY, 42.ΔΕΗ. 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΚΑΛΩΔΙΩΝ Α.Ε., ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ ΑΕ (ΕΛΒΑΛ Α.Ε.), Μ&Μ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ, ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ Α.Ε., ΣΙΔΕΝΟΡ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΑ Α.Ε., GREENSTEEL – CEDALION, SOVEL A.E. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ, ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ ΕΛΛΑΣ ΔΙΥΛΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε., ΒΑ ΥΑΛΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ, CORAL A.E., WATT AND VOLT A.E., ΕΦΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Α.Ε.135
  7. Ωστόσο, βασικός προμηθευτής φυσικού αερίου στην Ελλάδα παραμένει η ΔΕΠΑ, η οποία προμηθεύεται φυσικό αέριο από: (α) τη Ρωσία (Gazprom), με σημείο εισόδου στο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου το Σιδηρόκαστρο (από το 1996), για φυσικό αέριο, το οποίο διανέμει στην ελληνική επικράτεια μέσω αγωγού μήκους 512 χλμ. από τα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα (Προμαχώνας) έως την Αττική, (β) την Τουρκία (Botas), με σημείο εισόδου στο ΕΣΦΑ τους Κήπους (από το 2007), μέσω του αγωγού Ελλάδας Τουρκίας, και (γ) την Αλγερία (Sonatrach), με σημείο εισόδου στο ΕΣΦΑ τη Ρεβυθούσα (από το 2000), ως Υγροποιηµένο Φυσικό Αέριο (ΥΦΑ - LNG), μέσω υγραεριοφόρων φ.α. πλοίων. Επιπλέον, από το 2019 θα προμηθεύεται φυσικό αέριο και από το Αζερμπαϊτζάν (Socar).136
  8. Μέχρι την απελευθέρωση της αγοράς, η οποία έγινε σταδιακά και ολοκληρώθηκε την 01.01.2018, η αγορά προμήθειας ήταν υπό την ευθύνη των ΔΕΠΑ και ΕΠΑ. Πιο συγκεκριμένα, η ΔΕΠΑ ήταν υπεύθυνη για την πώληση φυσικού αερίου σε επιλέγοντες μεγάλους πελάτες και σε πελάτες που βρίσκονται σε περιοχές, όπου δεν υπήρχαν ΕΠΑ. Οι υπόλοιποι πελάτες απευθύνονταν για την αγορά του φυσικού αερίου στις ΕΠΑ.
  9. Σήμερα, η ΔΕΠΑ δραστηριοποιείται στην εισαγωγή, τη χονδρική και λιανική πώληση, καθώς και τη διανομή φυσικού αερίου σε μεγάλους πελάτες και σε πελάτες λιανικής, ήτοι σε όλα τα στάδια των αγορών του φυσικού αερίου. Ειδικότερα, είναι ο άμεσος πάροχος φυσικού αερίου σε: (α) ηλεκτροπαραγωγούς, (β) μεγάλους καταναλωτές, κυρίως βιομηχανικούς, με ετήσια κατανάλωση άνω των 10 εκατ. κυβικών μέτρων, (γ) υφιστάμενες Εταιρίες Παροχής Αερίου (ΕΠΑ), (δ) από 01.01.2018, σε τελικούς καταναλωτές σε ολόκληρη την ελληνική 135 Βλ. Μητρώο Ενεργών Προμηθευτών φυσικού αερίου στην επίσημη ιστοσελίδα της ΡΑΕ www.rae.gr. To 2005 υπογράφτηκε συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας, µε την οποία επισφραγίστηκε η δέσµευση των δύο χωρών να υποστηρίξουν το έργο Italy-Greece Interconnector (IGI), το οποίο θα συνδέσει το ελληνικό με το ιταλικό δίκτυο φυσικού αερίου. Το 2009 υπογράφτηκε Μνηµόνιο Συνεργασίας µεταξύ της Bulgarian Energy Holding EAD (BEH EAD), της ΔΕΠΑ Α.Ε. και της Edison S.p.A. για την υλοποίηση του κλάδου του Αγωγού IGI προς τη Βουλγαρία µε το όνοµα Διασυνδετήριος Αγωγός Ελλάδας – Βουλγαρίας (IGB). Το Δεκέμβριο του 2010, ιδρύθηκε η Natural Gas Interconnector Greece Bulgaria EAD (ICGB AD), εταιρία υπεύθυνη για την ανάπτυξη, την κατασκευή και τη λειτουργία του νέου αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ της Ελλάδας και της Βουλγαρίας (αγωγός IGB). Στο μετοχικό κεφάλαιο της νέας εταιρίας συμμετέχουν η IGI Poseidon S.A. (εταιρία που ανήκει ισομερώς στις ΔΕΠΑ και Edison και είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη και κατασκευή του υποθαλάσσιου διασυνδετήριου αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας) και η Bulgarian Energy Holding EAD. 136 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επικράτεια (έως την 31.12.2017, η ΔΕΠΑ ήταν ο άμεσος πάροχος φυσικού αερίου σε τελικούς καταναλωτές, μόνο σε περιοχές όπου δεν είχαν συσταθεί Εταιρίες Παροχής Αερίου) και (ε) αεριοκινούμενα οχήματα (λεωφορεία, απορριμματοφόρα δήμων και ΙΧ).
  10. Η ΔΕΠΑ παραμένει ο κυριότερος εισαγωγέας φυσικού αερίου στην ελληνική επικράτεια, ταυτόχρονα όμως οι εταιρίες ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS και Μ&Μ με αυξανόμενο ρυθμό επιχειρούν ως εισαγωγείς – προμηθευτές, με απευθείας συμβάσεις με παραγωγούς - διεθνείς προμηθευτές φυσικού αερίου, παραλαμβάνοντας απευθείας ποσότητες φυσικού αερίου στα σύνορα, τις οποίες στη συνέχεια μεταπωλούν.
  11. Επιπροσθέτως, όπως προαναφέρθηκε, υπάρχει ένας αριθμός αδειοδοτημένων προμηθευτών, οι οποίοι δεν ενεργούν ακόμη ως εισαγωγείς, αλλά δραστηριοποιούνται σε επίπεδο χονδρικής και πλέον, μετά την απελευθέρωση της αγοράς και σε επίπεδο λιανικής και στους οποίους περιλαμβάνονται επιχειρήσεις με παγιωμένη παρουσία (ήτοι, καταναλωτική βάση και δίκτυα/δραστηριότητες), τόσο στην αγορά προμήθειας φυσικού αερίου, όσο και στη γειτνιάζουσα αγορά λιανικής προμήθειας ηλεκτρικού ρεύματος, όπως οι εταιρίες ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ (PROTERGIA, ΚΟΡΙΝΘΟΣ POWER), ΕLPEDISON, ΗΡΩΝ, ΔΕΗ, ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ (CORAL, LPC) κ.α., οι οποίες παρέχουν πλέον και συνδυαστικά πακέτα φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.
  12. Σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα137, ως προς τη διάκριση των σχετικών αγορών χονδρικής και λιανικής προμήθειας φ.α., το κριτήριο που θέτει η ευρωπαϊκή νομολογία συνίσταται στο αν ο αγοραστής μεταπωλεί ή ιδιοκαταναλώνει το φ.α. που προμηθεύεται. Σύμφωνα με τη ΔΕΠΑ, η ακριβής οριοθέτηση, με συγκεκριμένα στοιχεία (ποσότητες/αξία) ως προς τις ποσότητες του φ.α. που ιδιοκαταναλώνονται και αυτές που μεταπωλούνται, δεν είναι εφικτή, αφού Επιλέγοντες Πελάτες, όπως ηλεκτροπαραγωγοί και μεγάλοι βιομηχανικοί πελάτες, μεταπωλούν σε άλλους Επιλέγοντες Πελάτες ορισμένες από τις αγορασθείσες από τη ΔΕΠΑ ποσότητες φ.α. Σύμφωνα με το άρθρο 81 παρ. 1 του Ν. 4001/2011, όπως τροποποιήθηκε πρόσφατα138, για την προμήθεια φ.α. σε «Τελικούς» Πελάτες απαιτείται Άδεια προμήθειας, ενώ για την πώληση σε προμηθευτή ή εν γένει Πελάτη Χονδρικής δεν απαιτείται Άδεια Προμήθειας. Η πρόσφατη αυτή τροποποίηση, σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, δίνει την εντύπωση ότι ο νομοθέτης επιδιώκει να οριοθετήσει τα δύο κανάλια (ιδιοκατανάλωση και μεταπώληση) ωστόσο, προς το παρόν, η νομοθεσία δεν προβλέπει μηχανισμό διάκρισης των ποσοτήτων φ.α. που πωλούνται με σκοπό την ιδιοκατανάλωση ή τη μεταπώληση αντίστοιχα. VI.1.3.1 Aγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου
  13. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ως διακριτή αγορά την αγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου, η οποία αποτελείται από τις πωλήσεις των προμηθευτών και περιλαμβάνει 137 138 Βλ. σχετ. παρ. 141 γνωστοποίησης. Με το άρθρο 35 παρ.5 Ν.4546/2018, ΦΕΚ Α101/12.06.2018). 38 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ενδεχομένως και την εμπορία (trading) του φυσικού αερίου139 ή θεωρεί την εμπορία φυσικού αερίου σε ένα κεντρικό σημείο (hub) ως διακριτή αγορά140 ή αφήνει τον ορισμό της αγοράς ανοικτό, καθώς δεν επηρεάζονται οι συνθήκες ανταγωνισμού
  15. Επιπροσθέτως, ειδικά σε αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αφορούν στη Γερμανία, αναφέρεται ότι η αγορά χονδρικής εμπορίας φυσικού αερίου δύναται να διακριθεί σε δύο επιμέρους αγορές142: (α) την αγορά χονδρικής προμήθειας σε περιφερειακές εταιρίες ή μακράς απόστασης διανομής φυσικού αερίου, και (β) την αγορά χονδρικής προμήθειας σε τοπικές εταιρίες ή μικρής απόστασης διανομής φυσικού αερίου. Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι στη Γερμανία η χονδρική προμήθεια μεγάλης απόστασης είναι διακριτή αγορά γιατί η είσοδος στην αγορά αυτή εξαρτάται από την καλή πρόθεση των εγκατεστημένων επιχειρήσεων ή από μία πολύ υψηλού βαθέος κόστους επένδυση
  17. Περαιτέρω, σε αποφάσεις της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διακρίνει τη χονδρική προμήθεια φυσικού αερίου σε αγορά προηγούμενου και επόμενου σταδίου, αναγνωρίζοντας ότι δραστηριοποιούνται σε αυτή προμηθευτές, οι οποίοι προμηθεύονται φυσικό αέριο από παραγωγούς ή μεγαλύτερους προμηθευτές και το μεταπωλούν σε λιανέμπορους ή άλλους χονδρέμπορους
  19. Σε σχέση με τον ορισμό της αγοράς χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου, η ΡΑΕ παραπέμπει145 στον ορισμό του Πελάτη Χονδρικής, όπως περιλαμβάνεται στο Ν. 4001/2011146 και σημειώνει ότι το συνολικό μέγεθος της αγοράς χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου αφορά στο σύνολο των πωλήσεων φυσικού αερίου που λαμβάνει χώρα στην ελληνική επικράτεια σε Πελάτες Χονδρικής. Δεδομένου δε ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει παραγωγή φυσικού αερίου, οι εν λόγω πωλήσεις μπορούν να προέλθουν είτε από εισαγωγείς φυσικού αερίου, είτε από Προμηθευτές Φυσικού Αερίου, είτε από Τελικούς Πελάτες, οι οποίοι προβαίνουν σε μεταπώληση των ποσοτήτων φυσικού αερίου που έχουν αγοράσει σε Πελάτες Χονδρικής. Η πώλησ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.