Έκδοση για το ΦΕΚ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘΜ. 658/2018 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτηρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 19η Aπριλίου 2018, ημέρα Πέμπτη και ώρα 10:00, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Δημήτριος Κυριτσάκης Μέλη: Άννα Νάκου (Αντιπρόεδρος) Βικτωρία Μερτικοπούλου, Λευκοθέα Ντέκα (Εισηγήτρια), Νικόλαος Ζευγώλης, Παναγιώτης Φώτης, Μιχαήλ Πολέμης, λόγω κωλύματος του τακτικού μέλους, Σωτηρίου Καρκαλάκου και Ιωάννης Πετρόγλου. Γραμματέας: Ηλιάνα Κούτρα. Θέμα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί των προηγούμενων γνωστοποιήσεων κατ’ άρθρο 6 παρ. 1-3 του ν. 3959/2011, που αφορούν: α) στην απόκτηση από την εταιρία με την επωνυμία ATTICA ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ αποκλειστικού ελέγχου επί της εταιρίας με την επωνυμία ΧΕΛΛΕΝΙΚ ΣΗΓΟΥΕΪΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και β) στην απόκτηση από την εταιρία με την επωνυμία ATTICA ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ αποκλειστικού ελέγχου επί της εταιρίας με την επωνυμία ΧΕΛΛΕΝΙΚ ΣΗΓΟΥΕΪΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ μέσω συμφωνίας που συνήψε με τις ΜΙΝΩΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ Α.Ν.Ε. Στη συνεδρίαση η νομίμως κλητευθείσα γνωστοποιούσα εταιρία ATTICA ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ (δ.τ. ATTICA GROUP) παραστάθηκε με τους νομίμους εκπροσώπους της Κυριάκο Μάγειρα (Πρόεδρος) και Σπυρίδωνα Πασχάλη (Διευθύνων Σύμβουλος) μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων, Παναγιώτη Μπερνίτσα, Μαρίνας Ανδρουλακάκη, Παναγιώτας Κρασσακοπούλου και Αρετής-Τάνιας Πατσαλιά. Επίσης, τη συζήτηση παρακολούθησαν οι Διονύσης Θεοδωράτος και Παναγιώτης Δικαίος, στελέχη της γνωστοποιούσας εταιρίας. Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε δύο
(2)επιπλέον εκδόσεις με τα διακριτικά: 1) «Έκδοση για το ΦΕΚ», 2) «Έκδοση για την εταιρία ATTICA ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ» Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.04.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.01.2013). Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν με ενδεικτικά ποσά και αριθμούς ή με γενικές περιγραφές (εντός […]). 1 Έκδοση για το ΦΕΚ Πριν την έναρξη της συζήτησης της υπόθεσης, η Επιτροπή εξέτασε το υπ’ αριθ. πρωτ. 191/03.04.2018 αίτημα της Εισηγήτριας της υπόθεσης Λευκοθέας Ντέκα, με το οποίο αιτήθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 21 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ/54/Β/16.01.2013), τη συνεκδίκαση της υπ’ αριθ. πρωτ. 4973/11.09.2017 γνωστοποίησης κατ’ άρθρο 6 παρ. 3 (α) του ν. 3959/2011 απόκτησης αποκλειστικού ελέγχου της εταιρίας με την επωνυμία ΧΕΛΛΕΝΙΚ ΣΗΓΟΥΕΪΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (HELLENIC SEAWAYS) από την εταιρία ATTICA ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ, μέσω μεταβίβασης μετοχών από την Τράπεζα Πειραιώς ΑΕ, και της υπ’ αριθ. πρωτ. 6945/27.11.2017 γνωστοποίησης κατ’ άρθρο 6 παρ. 3 (α) του ν. 3959/2011 απόκτησης αποκλειστικού ελέγχου της εταιρίας με την επωνυμία ΧΕΛΛΕΝΙΚ ΣΗΓΟΥΕΪΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ από την εταιρία ATTICA ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ, μέσω μεταβίβασης μετοχών από τις ΜΙΝΩΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ Α.Ν.Ε. Η Επιτροπή επί του ως άνω αιτήματος ομόφωνα αποφάσισε (χωρίς την ψήφο της Εισηγήτριας Λευκοθέας Ντέκα), τη συνεκδίκαση των υπ’ αριθ. πρωτ. 4973/11.09.2017 και 6945/27.11.2017 γνωστοποιήσεων κατ’ άρθρο 6 παρ. 3 (α) του ν. 3959/
- Επί της κρινόμενης υπόθεσης υποβλήθηκε ένα υπόμνημα τρίτου, σύμφωνα με το άρθρο 23 παρ. 3 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Ε.Α και συγκεκριμένα της εταιρίας «ΜΙΝΩΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ Α.Ν.Ε.» με ημερομηνία κατάθεσης, 13.04.2018 (αριθ. πρωτ. 205), η οποία ζητεί από την Επιτροπή να λάβει υπόψη το υπόμνημά της κατά τη λήψη της απόφασής της. Στη συνέχεια η Επιτροπή προχώρησε στην συζήτηση της υπόθεσης με την ανάπτυξη των υπ’ αριθ. πρωτ. 1933/23.04.2018 και 1947/23.04.2018 γραπτών εισηγήσεων επί της υπόθεσης από την Εισηγήτρια Λευκοθέα Ντέκα, η οποία πρότεινε για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά στις Εισηγήσεις, τη μη έγκριση των υπ’ αρ. πρωτ. 4973/11.09.2017 και 6945/27.11.2017 γνωστοποιηθέντων σχεδίων συγκέντρωσης, υπό την επιφύλαξη κατάλληλης και επαρκούς δέσμης δεσμεύσεων που τυχόν προταθούν από τη γνωστοποιούσα. Ακολούθως, το λόγο έλαβαν οι νόμιμοι εκπρόσωποι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της γνωστοποιούσας εταιρίας, οι οποίοι δήλωσαν ότι είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν δεσμεύσεις, σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 8 του ν. 3959/2011 και προς τούτο κατέθεσαν στην Γραμματεία της Ολομέλειας πριν την έναρξη της συνεδρίασης το υπ’ αριθ. πρωτ. 214/19.04.2018 έντυπο γνωστοποίησης ανάληψης δεσμεύσεων. Η Επιτροπή προκειμένου να εξετάσει τις προτεινόμενες δεσμεύσεις διέκοψε την παρούσα συνεδρίαση και συνέχισε την ακροαματική διαδικασία, την 23η Απριλίου 2018 και 25η Απριλίου 2018 όπου και ολοκληρώθηκε η συζήτηση της υπόθεσης με την κατάθεση από τη γνωστοποιούσα βελτιωμένου κειμένου δεσμεύσεων (αρ. πρωτ. 222/25.04.2018). 2 Έκδοση για το ΦΕΚ Η Επιτροπή την 25η Απριλίου 2018 μετά την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας, αφού αποχώρησαν από την αίθουσα το ενδιαφερόμενο μέρος και οι υπηρεσιακοί παράγοντες, προχώρησε σε διάσκεψη επί τη υπόθεσης, με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας Λευκοθέας Ντέκα, η οποία δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και αφού έλαβε υπόψη τις υπ’ αριθ. πρωτ. 1933/23.04.2018 και 1947/23.04.2018 Εκθέσεις της αρμόδιας Εισηγήτριας, τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, το ισχύον νομικό πλαίσιο, τις τελικές διαμορφωθείσες δεσμεύσεις, τις οποίες πρότεινε να αναλάβει η γνωστοποιούσα με το υπ’ αριθ. πρωτ. 222/25.04.2018 έγγραφό της, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ
- Η εταιρία με την επωνυμία ATTICA ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ και το διακριτικό τίτλο ATTICA GROUP (εφεξής και «ATTICA», «γνωστοποιούσα» ή «εξαγοράζουσα») γνωστοποίησε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΕΑ») στις 11.09.2017 (εφεξής και «Πρώτη Γνωστοποίηση» ή «Γνωστοποίηση 1») την απόκτηση του αποκλειστικού ελέγχου επί της εταιρίας ΧΕΛΛΕΝΙΚ ΣΗΓΟΥΕΪΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και το διακριτικό τίτλο HELLENIC SEAWAYS (εφεξής και «HSW») δυνάμει της από 11.08.2017 Σύμβασης Πώλησης Μετοχών (εφεξής και «Σύμβαση 1»), που υπεγράφη μεταξύ, αφενός, της ATTICA και, αφετέρου, της ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε. και της εταιρείας OPERSIONO ENTERPRISES LIMITED (εφεξής από κοινού ως «Πωλητές»), μέσω της απόκτησης 37.789.833 μετοχών της HSW, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 48,69% του μετοχικού κεφαλαίου της (43,48% από την ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ και 5,21% από την OPERSIONO ENTERPRISES LIMITED), ενώ είχε προηγηθεί την ίδια ημέρα η απόκτηση από την εξαγοράζουσα ποσοστού 1,61% επί της ATTICA από την ΑΝΩΝΥΜΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. (εφεξής και «ΑΝΕΚ») και τον Γεώργιο Βαρδινογιάννη του Ιωάννη δυνάμει δύο συμβάσεων μεταβίβασης μετοχών (εφεξής και «Συμβάσεις ΑΝΕΚ & Γ. Βαρδινογιάννη» και χωριστά της ΑΝΕΚ ως «Σύμβαση 2» και του Γ. Βαρδινογιάννη ως «Σύμβαση 3»), που συνάφθηκαν μεταξύ αφενός της BLUE STAR FERRIES ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. (θυγατρική εταιρία κατά 100% της Attica) (εφεξής και «BLUE STAR FERRIES») και αφετέρου η πρώτη της ΑΝΕΚ κι η δεύτερη του Γεωργίου Βαρδινογιάννη. Στη συνέχεια, την 27.11.2017 (εφεξής και «Δεύτερη Γνωστοποίηση») γνωστοποίησε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού την απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου επί της HSW, δυνάμει του από 26.10.2017 Ιδιωτικού Συμφωνητικού (εφεξής το «Ιδιωτικό Συμφωνητικό»), που υπεγράφη μεταξύ, αφενός, της ATTICA και, αφετέρου, της ανήκουσας στον Όμιλο Grimaldi εταιρίας ΜΙΝΩΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ Α.Ν.Ε. (εφεξής ως «Πωλητής» ή «Μινωϊκές» ή «ΜΙΝΟΑΝ»), μέσω της μεταβίβασης από τις Μινωϊκές 37.667.504 μετοχών επί της HSW, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 48,53% επί του μετοχικού κεφαλαίου αυτής. Α. ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟΥ Α.
- ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
- Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 και 2 του ν. 3959/2011, κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα σε τριάντα ημέρες από τη σύναψη της συμφωνίας ή τη δημοσίευση της προσφοράς ή ανταλλαγής ή την ανάληψη 3 Έκδοση για το ΦΕΚ υποχρέωσης για την απόκτηση συμμετοχής, που εξασφαλίζει τον έλεγχο της επιχείρησης, όταν ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση κατά το άρθρο 10 του ν. 3959/2011 ανέρχεται, στην παγκόσμια αγορά, τουλάχιστον σε εκατόν πενήντα εκατομμύρια (150.000.000) ευρώ και δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμία χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των δεκαπέντε εκατομμυρίων (15.000.000) ευρώ στην ελληνική αγορά.
- Η προθεσμία των τριάντα ημερών αρχίζει από την επέλευση της πρώτης από τις πράξεις που αναφέρονται ανωτέρω.
- Υποχρέωση σε γνωστοποίηση έχουν: (α) στις συγκεντρώσεις που οδηγούν σε συγχώνευση κατά την έννοια της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 5 ή σε απόκτηση κοινού ελέγχου κατά την έννοια της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 5 του ν. 3959/2011, από κοινού οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν στις πράξεις αυτές και (β) σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, το πρόσωπο ή η επιχείρηση που αποκτά τον έλεγχο στο σύνολο ή σε τμήματα μιας ή περισσότερων επιχειρήσεων. Α.
- ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ
- Κατά το άρθρο 5 παρ. 2 του ν. 3959/2011, συγκέντρωση επιχειρήσεων πραγματοποιείται όταν προκύπτει μόνιμη μεταβολή του ελέγχου, μεταξύ άλλων, στην περίπτωση κατά την οποία ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μία επιχείρηση, ή μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, αποκτούν άμεσα ή έμμεσα τον έλεγχο του συνόλου ή τμημάτων μιας ή περισσοτέρων άλλων επιχειρήσεων, με την αγορά τίτλων ή στοιχείων του ενεργητικού, με σύμβαση ή με άλλο τρόπο
- Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 3 του ίδιου νόμου, ο έλεγχος απορρέει από δικαιώματα, συμβάσεις ή άλλα μέσα, τα οποία παρέχουν τη δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη δραστηριότητα μιας επιχείρησης, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών πραγματικών ή νομικών συνθηκών. Βάσει των ανωτέρω, πυρήνας της έννοιας της συγκέντρωσης είναι η απόκτηση ελέγχου οποιασδήποτε μορφής (αποκλειστικός ή κοινός) και με οποιοδήποτε τρόπο (άμεσα ή έμμεσα, de jure ή de facto), ενώ ως έλεγχος νοείται η δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη δραστηριότητα μιας επιχείρησης.
- Στο πλαίσιο αυτό, μία μόνη πράξη συγκέντρωσης ως άμεση ή έμμεση απόκτηση ελέγχου επί επιχείρησης μπορεί να πραγματώνεται σε ένα, δύο ή περισσότερα στάδια μέσω μίας, δύο ή περισσοτέρων συναλλαγών2, αδιάφορο δε είναι αν τα μέρη, κατά την κοινοποίηση της πράξης συγκέντρωσης στην αρχή ανταγωνισμού, σχεδιάζουν να πραγματοποιήσουν ή έχουν ήδη πραγματοποιήσει ορισμένες από τις συναλλαγές που οδηγούν στην απόκτηση ελέγχου, εφόσον δεν έχει επέλθει απόκτηση ελέγχου και συνακόλουθα υλοποίηση της συγκέντρωσης
- 1 Αντίστοιχου περιεχομένου είναι και το άρθρο 3 του Κανονισμού 139/2004 του Συμβουλίου για τον έλεγχο των Συγκεντρώσεων, ΕΕ 2004 L24/
- 2 Βλ. ΠΕΚ Τ- 282/02, Cementbouw, σκ. 104 και
- Βλ. επίσης Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (EΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων, ΕΕ. 2008 C 95/01 (εφεξής «Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση»), παρ. 38 επ. 3 Στο πλαίσιο αυτό έχει κριθεί ότι εάν πραγματοποιηθεί η απόκτηση ποσοστού συμμετοχής, ως μέρους συγκέντρωσης, το οποίο δεν παρέχει, καθαυτό, δυνατότητα ελέγχου κατά την έννοια του άρθρου 3 του Κανονισμού περί συγκεντρώσεων και αντίστοιχα της παρ. 2 του άρθρου 5 του Ν. 3959/2011, αυτό από μόνο του και εφόσον δεν υλοποιηθούν οι επόμενες πράξεις, με τις οποίες συνολικά θα μεταβληθεί ο έλεγχος, δεν συνιστά 4 Έκδοση για το ΦΕΚ Σε κάθε περίπτωση, εναπόκειται στην αρχή ανταγωνισμού να εκτιμήσει υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, αν οι συναλλαγές αυτές συνιστούν διακριτές πράξεις, η τελευταία από τις οποίες και μόνο οδηγεί σε απόκτηση ελέγχου επί της εξαγοραζόμενης επιχείρησης (απόκτηση ελέγχου με μια μόνο πράξη), ή αν είναι στενά συναφείς, οπότε συνιστούν μια μόνη ενιαία πράξη συγκέντρωσης («ενιαία πράξη συγκέντρωση»), κατά την έννοια των προαναφερόμενων διατάξεων (απόκτηση ελέγχου μέσω πλειόνων πράξεων)
- Στην τελευταία αυτή περίπτωση, ως συγκέντρωση θεωρείται το σύνολο των πράξεων που οδηγεί σε μόνιμη μεταβολή του ελέγχου με την απόκτηση της δυνατότητας καθοριστικού επηρεασμού της δραστηριότητας της εξαγοραζόμενης επιχείρησης.
- Κατά την ανωτέρω αξιολόγηση εκτιμάται σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση αν οι εκάστοτε πλείονες συναλλαγές είναι αλληλεξαρτώμενες, υπό την έννοια ότι η μία συναλλαγή δεν θα πραγματοποιούνταν χωρίς την άλλη
- Προς τούτο, λαμβάνεται υπόψη η οικονομική πραγματικότητα πίσω από τις σχετικές πράξεις και, ως εκ τούτου, ο οικονομικός σκοπός που επιδιώκουν τα μέρη. Αλληλεξάρτηση υφίσταται εάν οι σχετικές νομικά αυτοτελείς πράξεις συνδέονται de jure, δηλαδή μέσω αμοιβαίων όρων, ή de facto, ήτοι από οικονομική άποψη εφόσον ενόψει των οικονομικών στόχων που επιδιώκουν τα μέρη καθεμία από τις συναλλαγές εξαρτάται κατ’ ανάγκη από τη σύναψη των άλλων
- Συνεκτιμώνται, επίσης, τυχόν δηλώσεις των ίδιων των μερών και η ταυτόχρονη σύναψη των σχετικών συμφωνιών
- Η ταυτόχρονη πραγματοποίηση πολλών συναλλαγών δεν είναι κατ’ ανάγκη καθοριστική για να κριθεί τυχόν μεταξύ τους αλληλεξάρτηση8, αντιστρόφως, ωστόσο, σε περίπτωση έλλειψης συγχρονισμού δυσχερώς μπορεί να συναχθεί ότι υπάρχει αλληλεξάρτηση περισσότερων πράξεων de facto, ενώ σε μια τέτοια περίπτωση αμφίβολη είναι και η αλληλεξάρτηση πράξεων που συνδέονται de jure με αμοιβαίους όρους
- Εξάλλου, για το σκοπό της αξιολόγησης της ύπαρξης αλληλεξάρτησης μεταξύ περισσότερων νομικά αυτοτελών πράξεων, δεν ασκεί επιρροή το γεγονός ότι η πρώτη εξ αυτών προηγήθηκε κατά ορισμένα λεπτά, ή ακόμη και κατά ορισμένες ώρες, της δεύτερης
- Πέραν των περιπτώσεων de jure ή de facto αλληλεξάρτησης, στενά συναφείς μεταξύ τους είναι, επίσης, και ως εκ τούτου προκύπτει ενιαία συγκέντρωση στις περιπτώσεις όπου ο έλεγχος αποκτάται με μια σειρά πράξεων σε τίτλους από έναν ή περισσότερους πωλητές, οι οποίες λαμβάνουν χώρα μέσα σε εύλογα σύντομο χρονικό διάστημα
- Η συγκέντρωση στις περιπτώσεις αυτές, δεν συνίσταται στην απόκτηση «μίας και αποφασιστικής», της τελευταίας συγκέντρωση πραγματοποιηθείσα κατά τις προαναφερόμενες διατάξεις, αλλά συντέλεση μιας επιμέρους νομικής πράξης, η οποία είναι αυτοτελής και αυθύπαρκτη και η οποία δεν αποτελεί αφεαυτής συγκέντρωση. Βλ. ΠΕΚ Τ- 411/07, Aer Lingus, σκ.
- 4 Βλ. ΠΕΚ Τ- 282/02, Cementbouw, σκ. 105, Τ- 411/07, Aer Lingus, σκ. 63, και Τ- 704/14, Marine Harvest, σκ. 111 και
- Βλ. και αιτιολογική σκέψη 20 Κανονισμού 139/
- 5 Βλ. ΠΕΚ Τ- 282/02, Cementbouw, σκ.
- 6 Βλ. παρ. 43 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης. 7 Βλ. απόφαση Επιτροπής COMP/Μ.2650 — Haniel/Cementbouw/JV (CVK), παρ. 20 – 23, απόφαση της Επιτροπής COMP/M.4521 — LGI/Telenet, παρ. 8 και 10 επ. 8 Βλ. ΠΕΚ Τ- 282/02, Cementbouw, σκ.
- 9 Βλ παρ. 43 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης. 10 Βλ. ΠΕΚ Τ- 282/02, Cementbouw, σκ.
- 11 Βλ τρίτη περίοδο της αιτιολογικής σκέψης 20 του Κανονισμού 139/2004 και ΠΕΚ T 704/14, Marine Harvest ASA, σκ.
- 5 Έκδοση για το ΦΕΚ χρονικά, συμμετοχής, αλλά συντίθεται από όλες τις αποκτήσεις τίτλων που πραγματοποιήθηκαν εντός εύλογα σύντομου χρονικού διαστήματος και οδήγησαν στην απόκτηση ελέγχου
- Εφόσον, ωστόσο, η απόκτηση ελέγχου επέλθει πριν την ολοκλήρωση της σειράς αυτής πράξεων σε τίτλους, οι πράξεις που ακολουθούν δεν συνιστούν συγκέντρωση
- Α.
- ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ
- Το κριτήριο του ουσιαστικού ελέγχου συγκεντρώσεων επιχειρήσεων βάσει του ν. 3959/2011 διαλαμβάνει το άρθρο 7 παρ. 1, σύμφωνα με το οποίο απαγορεύεται κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων, η οποία μπορεί να περιορίσει σημαντικά τον ανταγωνισμό στην εθνική αγορά ή σε ένα σημαντικό τμήμα της, ιδίως με τη δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης. Για την εκτίμηση αυτή λαμβάνονται υπόψη τα κριτήρια της παρ. 2 του ίδιου άρθρου. Α.3.
- ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Α.3.1.
- ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
- Συγκεκριμένα, κατά την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, ήτοι συγκεντρώσεων στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις που αποτελούν πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές στην ίδια σχετική αγορά14, η Επιτροπή Ανταγωνισμού εκτιμά: (α) αν καταργούνται σημαντικές ανταγωνιστικές πιέσεις σε μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, οι οποίες ως εκ τούτου θα έχουν αυξημένη ισχύ στην αγορά, χωρίς να καταφύγουν σε συντονισμό της συμπεριφοράς τους (επιπτώσεις μη συντονισμένης συμπεριφοράς). Σημειώνεται ότι συγκέντρωση επιχειρήσεων σε ολιγοπωλιακή αγορά η οποία οδηγεί στην κατάργηση σημαντικών ανταγωνιστικών πιέσεων που ασκούσαν προηγουμένως μεταξύ τους τα μέρη, σε συνδυασμό με τη μείωση της ανταγωνιστικής πίεσης επί των υπολοίπων ανταγωνιστών δύναται να περιορίσει σημαντικά τον ανταγωνισμό, ακόμα και αν υπάρχει ελάχιστη πιθανότητα συντονισμού μεταξύ των μελών του ολιγοπωλίου15, (β) αν μεταβάλλεται η φύση του ανταγωνισμού ούτως ώστε επιχειρήσεις που προηγουμένως δεν συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους, να είναι πλέον πιθανότερο να τη συντονίζουν και να αυξάνουν τις τιμές ή με άλλο τρόπο να βλάπτουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό. Μια συγκέντρωση μπορεί, επίσης, να καταστήσει τον συντονισμό ευκολότερο, σταθερότερο ή αποτελεσματικότερο για τις επιχειρήσεις που συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους και πριν από τη συγκέντρωση (επιπτώσεις συντονισμένης συμπεριφοράς)
- Κατά την εκτίμηση των εν λόγω επιπτώσεων, η Επιτροπή Ανταγωνισμού λαμβάνει υπόψη της έναν αριθμό παραγόντων και συνθηκών οι οποίοι/ες εκτίθενται συνοπτικά κατωτέρω. Οι εν λόγω παράγοντες δεν αποτελούν έναν «κατάλογο» που εφαρμόζεται μηχανικά σε κάθε 12 Βλ παρ. 48 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης. Βλ. ΠΕΚ T 704/14, Marine Harvest ASA, σκ. 109 επ. 14 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων, ΕΕ 2004 C 31/03, παρ.
- 15 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ.
- Οι ως άνω σχετικές Κατευθυντήριες Γραμμές ακολουθούνται και από την Επιτροπή Ανταγωνισμού κατά την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού κριτηρίου αξιολόγησης των οριζοντίων συγκεντρώσεων του άρθρου 7 παρ. 1 και 2 του ν. 3959/
- 16 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ.
- 13 6 Έκδοση για το ΦΕΚ περίπτωση. Η ανάλυση κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης από πλευράς ανταγωνισμού βασίζεται σε μία γενική αξιολόγηση των προβλεπόμενων επιπτώσεων της συγκέντρωσης λαμβάνοντας υπόψη τους όποιους από τους κατωτέρω εκάστοτε σχετικούς παράγοντες και συνθήκες, καθώς τούτο δεν είναι πάντοτε στο σύνολό τους κρίσιμοι για την εξέταση κάθε συγκέντρωσης. Ως εκ τούτου είναι πιθανό να μην χρειαστεί να αναλυθούν εξίσου λεπτομερώς όλα τα δεδομένα μίας υπόθεσης
- Α.3.1.
- ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΜΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΕΝΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ
- Κατά την εκτίμηση των εν λόγω επιπτώσεων, η Επιτροπή συνεκτιμά ιδίως τους ακόλουθους παράγοντες:
- Υψηλά μερίδια αγοράς: Τα μερίδια αγοράς και τα επίπεδα συγκέντρωσης αποτελούν χρήσιμες πρώτες ενδείξεις για τη διάρθρωση της αγοράς και τη σπουδαιότητα τόσο των συμμετεχόντων μερών όσο και των ανταγωνιστών τους από πλευράς ανταγωνισμού
- Όσο μεγαλύτερο είναι το μερίδιο αγοράς της ενιαίας οντότητας μετά τη συγκέντρωση, τόσο πιθανότερο είναι η συγκέντρωση να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της ισχύος της στην αγορά. Τα πολύ μεγάλα μερίδια (άνω του 50%) μπορεί καθ’ εαυτά να μαρτυρούν την ύπαρξη δεσπόζουσας θέσης στην αγορά
- Μία συγκέντρωση στην οποία συμμετέχει μία επιχείρηση με μερίδιο αγοράς που θα παραμείνει κάτω του 50% μετά την πραγματοποίησή της, δύναται να δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών παραγόντων και ανταγωνιστικών συνθηκών στις σχετικές αγορές προϊόντος20,21’
- Μερίδια της ανωτέρω τάξης αξιολογείται ότι δεν δημιουργούν προβλήματα στον ανταγωνισμό, ιδίως όταν συντρέχουν ένας ή περισσότεροι από τους κατωτέρω παράγοντες23: (α) το επαυξητικό μερίδιο είναι χαμηλό, κατά κανόνα χαμηλότερο του 5%24 και, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, μεταξύ 5 - 10%25, (β) η ενιαία οντότητα θα αντιμετωπίσει ανταγωνισμό από εταιρίες με υψηλά μερίδια αγοράς26, ενώ ειδικώς η απόσταση από τον επόμενο ανταγωνιστή αποτελεί σημαντικό 17 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ.
- Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ.
- 19 Βλ. ΠΕΚ Τ-221/95, Endemol, σκ. 134, Τ-102/96, Gencor, σκ. 205 και T-210/01, General Electric, σκ.
- Βλ. επίσης αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.3732 -Procter & Gamble/Gilette, παρ.19-20, 22-24, Μ.774 -St Gobain/Wacker/NOM, παρ. 223, Μ.3197 -CANDOVER/CINVEN/BERTELSMANN-SPRINGER, παρ. 60-63, και M.4494 -EVRAZ/HIGHVELD, παρ. 91-
- Βλ. και E.A. 434/V/2009, παρ.
- 20 Μεταξύ των οποίων η ισχύς και ο αριθμός των ανταγωνιστών, η ύπαρξη περιορισμών παραγωγικής ικανότητας ή ο βαθμός στον οποίο τα προϊόντα των συμμετεχουσών επιχειρήσεων αποτελούν στενά υποκατάστατα. 21 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ.
- 22 Βλ. περιπτώσεις όπου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κρίνει ότι συγκεντρώσεις που καταλήγουν στη δημιουργία επιχειρήσεων με μερίδιο αγοράς μεταξύ 40 και 50%, και σε ορισμένες περιπτώσεις κάτω από 40%, οδηγούν στη δημιουργία ή στην ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης σε Κατευθυντήριες Γραμμές για τις οριζόντιες συγκεντρώσεις, παρ. 17, με παραπομπή σε απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.2337- NESTLE / RALSTON PURINA, παρ. 48-
- Βλ. ομοίως αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.3829 -MAERSK / PONL, παρ. 100-119, και M. 3149 PROCTER & GAMBLE / WELLA, παρ.
- 23 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.1882 -Pirelli/BICC, παρ. 69-80, και M.2502 Cargill/Cerestar, παρ.
- 24 Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.2373 -COMPASS / SELECTA, παρ. 29, M.2643 -BLACKSTONE / CDPQ /DETEKS BW, παρ. 13-15, M.2740 -SCOTTISH & NEWCASTLE/HARTWALL, παρ. 12, και M.1859 ENI / GALP, παρ.
- 25 Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.3571 -IBM / MAERSKDATA / DMDATA, παρ. 32, και Μ.1601, AlliedSignal/Honeywell, παρ. 87-
- 26 Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.1859 -ENI / GALP, παρ. 16, και M.2609 -HP / COMPAQ, παρ.
- 18 7 Έκδοση για το ΦΕΚ παράγοντα αξιολόγησης27, ακόμη κι όταν τα μερίδια αγοράς υπερβαίνουν το 50%28 και (γ) η ενιαία οντότητα θα υφίσταται ισχυρές ανταγωνιστικές πιέσεις από νεοεισερχόμενες εταιρίες ή πελάτες
- Συγκεντρώσεις που οδηγούν σε μερίδια αγοράς μεταξύ 25-40% δεν προκαλούν κατά κανόνα προβλήματα μη συντονισμένων αποτελεσμάτων, ιδίως εφόσον υφίστανται στις σχετικές αγορές ισχυροί ανταγωνιστές, καθώς και μικρότεροι ανταγωνιστές30, συνεκτιμώμενης της απόστασης των μεριδίων αγοράς μεταξύ της ενιαίας οντότητας και των επόμενων ανταγωνιστών
- Έτσι, επιπλέον του ύψους του μεριδίου αγοράς της ενιαίας οντότητας, συνεκτιμάται και η δυνατότητα των εναπομεινάντων ανταγωνιστών να ασκήσουν ανταγωνιστική πίεση στην ενιαία οντότητα και συνεπώς η σχέση μεταξύ των μεριδίων αγοράς των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων και των ανταγωνιστών τους (και ιδιαίτερα αυτών που κατέχουν την επόμενη θέση από απόψεως μεγέθους)
- Σύμφωνα με την πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προβλήματα ανταγωνισμού έχουν διαπιστωθεί σε περιπτώσεις όπου η απόσταση ανάμεσα στην ενιαία οντότητα και τον επόμενο ανταγωνιστή κυμαίνεται από 20% έως και 50%33, ιδίως εφόσον οι ανταγωνιστές αυτού του μεγέθους δεν έχουν τη δυνατότητα να ικανοποιήσουν τυχόν ζήτηση που θα προέλθει από τις συμμετέχουσες, λόγω ακριβώς του μεγέθους τους
- Εάν τα μερίδια αγοράς είναι μεταβλητά λαμβάνονται υπόψη ιστορικά στοιχεία. Οι μεταβολές των ιστορικών μεριδίων αγοράς συνιστούν ένδειξη για τις ανταγωνιστικές διεργασίες και για την πιθανή μελλοντική σπουδαιότητα των διαφόρων ανταγωνιστών. Σε κάθε περίπτωση, η εξέλιξη των μεριδίων αγοράς ερμηνεύεται υπό το πρίσμα των πιθανολογούμενων συνθηκών και των ειδικών χαρακτηριστικών έκαστης αγοράς (π.χ. δυναμικός χαρακτήρας αγοράς, ασταθής διάρθρωση λόγω καινοτομίας ή ανάπτυξης)
- Λοιποί παράγοντες που συνεκτιμώνται κατά την αξιολόγηση των δυνατοτήτων άσκησης ανταγωνιστικής πίεσης είναι η εξέλιξη των μεριδίων αγοράς των ανταγωνιστών κατά τα τελευταία έτη, οι δυνατότητες αύξησης της παραγωγικής ικανότητας εκ μέρους αντίπαλων επιχειρήσεων, η ύπαρξη ή μη σημαντικών εμποδίων εισόδου, ο βαθμός ανάπτυξης της αγοράς τα τελευταία χρόνια36, και τυχόν δεσμοί μεταξύ της ενιαίας οντότητας και των ανταγωνιστών, 27 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.2033 -Metso/Svedala, παρ. 189,
- Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.3083 -GE/Instrumentarium, παρ.
- Βλ. ΔΕΚ, Hoffmann-La Roche & Co, σκ.
- 29 Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.2072 -Phillip Morris/Nabisco, παρ.23-27, και M.2901, Magna/Donelly, παρ.
- 30 Βλ. ενδεικτικά απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.3267 -CRH/CEMENTBOUW, παρ. 21-
- 31 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.3191 -Philip Morris/Papastratos, παρ. 17-19, Μ.2544 MASTERFOODS/ROYAL CHAIN, παρ. 75, και Μ.1990 -UNILEVER/BESTFOODS, παρ. 104-
- 32 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2187 -CVC/Lenzing, παρ. 137 (και νομολογία στην οποία παραπέμπει). 33 Επί απόστασης της τάξης του 30% βλ. ενδεικτικά αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.3197 -CANDOVER / CINVEN /BERTELSMANNSPRINGER, παρ. 60, και M.1741 -MCI WorldCom/Sprint, παρ.
- 34 Επί της εν λόγω προβληματικής βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.2033 -Metso/Svedala, παρ. 189 και 197, και M.3083 -GE/Instrumentarium, παρ.
- 35 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ.
- Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.2922 -Pfizer/Pharmacia, παρ. 65-74, M. 458 -Electrolux/AEG, παρ. 26 και M.9 Fiat/Ford, παρ.
- 36 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 33-
- 28 8 Έκδοση για το ΦΕΚ η ύπαρξη των οποίων αξιολογείται ότι αποθαρρύνει τους τελευταίους από την άσκηση ανταγωνιστικής πίεσης. Τέτοιοι δεσμοί έχει θεωρηθεί ότι είναι οι ελέγχουσες συμμετοχές σε κοινές επιχειρήσεις, οι μειοψηφικές και μη ελέγχουσες μετοχικές συμμετοχές σε ανταγωνιστή, καθώς και τυχόν συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ ανταγωνιστών (π.χ. διανομής, παραγωγής)
- Επίπεδα συγκέντρωσης (δείκτης ΗΗΙ): Ο δείκτης Herfindahl-Hirschman (HHI) δίνει μια εικόνα του βαθμού συγκέντρωσης της υπό εξέταση αγοράς. Η αρχή ανταγωνισμού είναι ελάχιστα πιθανό να διαπιστώσει οριζόντια προβλήματα ανταγωνισμού σε μια συγκέντρωση με δείκτη HHI>2000 μονάδων και βαθμό μεταβολής του δείκτη (Δ) μικρότερο των 150 μονάδων, ή σε μια συγκέντρωση με δείκτη που κυμαίνεται στο διάστημα 1000<HHI<2000 μονάδων και ΔΗΗΙ μικρότερο των 250 μονάδων. Τέλος, όταν ο δείκτης HHI είναι μικρότερος των 1000 μονάδων, τότε θεωρείται ότι ο βαθμός συγκέντρωσης μετά την πραγματοποίηση της συγκέντρωσης είναι πάρα πολύ χαμηλός στη σχετική αγορά προϊόντος που αφορά
- Στην ακραία περίπτωση όπου η αγορά είναι μονοπωλιακή (και λειτουργεί σε αυτή μία μόνο επιχείρηση με μερίδιο ίσο με 100%), ο δείκτης λαμβάνει τιμή ίση με 10.000 μονάδες. Ο δείκτης HHI λαμβάνει υπόψη του τόσο τον αριθμό των επιχειρήσεων όσο και την ανισότητα των μεριδίων αγοράς, ενώ κατά τον υπολογισμό του λαμβάνονται υπόψη στοιχεία από όλες τις επιχειρήσεις του κλάδου, είναι δε ιδιαίτερα ευαίσθητος στα μερίδια αγοράς των μεγαλύτερων επιχειρήσεων λόγω του τετραγωνισμού των μεριδίων αγοράς
- Εγγύτητα ανταγωνιστών: Ορισμένα προϊόντα/υπηρεσίες είναι πλησιέστερα υποκατάστατα απ’ ότι άλλα που ανήκουν στην ίδια αγορά προϊόντος/ υπηρεσιών
- Όσο μεγαλύτερη είναι η δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ των προϊόντων/υπηρεσιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων, τόσο πιθανότερο είναι οι τελευταίες να αυξήσουν σημαντικά τις τιμές τους. Επομένως, μια συγκέντρωση έχει λιγότερες πιθανότητες να παρακωλύει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, ιδίως με τη δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης, όταν υπάρχουν πολλές δυνατότητες υποκατάστασης μεταξύ των προϊόντων των συμμετεχουσών επιχειρήσεων και εκείνων που προσφέρουν οι ανταγωνιστές
- Εναλλακτικές επιλογές εφοδιασμού: Η δυσκολία των πελατών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων να ανεύρουν εναλλακτικούς προμηθευτές, είτε διότι αυτοί είναι ελάχιστοι, είτε διότι αντιμετωπίζουν σημαντικά έξοδα αύξησης της παραγωγικής τους ικανότητας/ προσαρμογής επιτείνει τις πιθανότητες παρακώλυσης του ανταγωνισμού λόγω των μειωμένων δυνατοτήτων των πελατών αυτών να προστατευθούν έναντι τυχόν αύξησης των τιμών από την ενιαία οντότητα. 37 Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.1980 -VOLVO/RENAULT, παρ.31 και 45, M.1715 Alcan/Pechiney, και Μ.2972 -DSM/Roche Vitamins, παρ.51-
- 38 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ.
- n HHI si2 39 i 1 Καθώς ο υπολογισμός του δείκτη λαμβάνει υπόψη τα τετράγωνα των μεριδίων αγοράς ( , όπου si είναι το μερίδιο της i επιχείρησης και i = 1,2,…n.), όσο πιο μεγάλη είναι η επιχείρηση τόσο μεγαλύτερη βαρύτητα έχει στον υπολογισμό του HHI. Ο δείκτης HHI δίνει μια στατική εικόνα για την αγορά εφόσον στηρίζεται αποκλειστικά στα τρέχοντα μερίδια αγοράς. 40 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 28 επ. 41 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 28-
- 9 Έκδοση για το ΦΕΚ
- Δυνατότητα αποκλεισμού ανταγωνιστών: Η προκύπτουσα από τη συγκέντρωση επιχείρηση δύναται να δυσχεράνει την επέκταση μικρότερων εταιριών στη σχετική αγορά ή να περιορίσει την ικανότητα των αντιπάλων επιχειρήσεων να την ανταγωνιστούν, π.χ. μέσω του ελέγχου των όρων προμήθειας εισροών (λόγω π.χ. καθετοποίησης)42 ή των δυνατοτήτων διανομής43 ή μορφών πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας (π.χ. σημάτων), ιδίως εάν κατέχει χαρτοφυλάκιο ηγετικών σημάτων στην αγορά προϊόντων44, ή ακόμα λόγω των οικονομιών κλίμακας της ενιαίας οντότητας45, με συνέπεια να καθίσταται περισσότερο δαπανηρή η επέκταση δραστηριοτήτων ή η είσοδος αντιπάλων επιχειρήσεων. Εξάλλου, έχει γίνει δεκτό ότι η σύναψη συμβάσεων αποκλειστικότητας ιδίως με σημαντικούς πελάτες συμβάλλει στη δημιουργία ατομικής δεσπόζουσας θέσης στη σχετική αγορά
- Aντισταθμιστική ισχύς αγοραστών: Ως αντισταθμιστική αγοραστική ισχύς νοείται η διαπραγματευτική ισχύς που έχει ο πελάτης έναντι του πωλητή στις μεταξύ τους διαπραγματεύσεις, λόγω του μεγέθους του, της εμπορικής σημασίας για τον πωλητή και της ικανότητας του πελάτη να στραφεί σε εναλλακτικούς προμηθευτές47, εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, αν η ενιαία οντότητα/ προμηθευτής αποφάσιζε να αυξήσει τις τιμές ή να εφαρμόσει δυσμενέστερους όρους παράδοσης. Για τον περιορισμό της ισχύος του προμηθευτή δεν αρκεί η ύπαρξη αγοραστικής ισχύος πριν τη συγκέντρωση, αλλά πρέπει να διατηρείται και μετά την πραγματοποίησή της, καθώς η συγκέντρωση δύο προμηθευτών μπορεί να καταργεί μία αξιόπιστη πηγή εφοδιασμού
- Στον περιορισμό της ισχύος του προμηθευτή συμβάλλει, επιπλέον, τυχόν πολιτική των πελατών να προμηθεύονται προϊόντα από πολλαπλές πηγές (multi-sourcing strategy)
- Δυνητικός ανταγωνισμός - Εμπόδια εισόδου: Όταν η είσοδος σε μία αγορά είναι πιθανή, έγκαιρη και επαρκής, τότε είναι δυνατόν να ματαιώσει ή να αποτρέψει τις αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις μίας συγκέντρωσης
- Η είσοδος είναι πιθανή, εάν είναι επικερδής
- Για την αξιολόγηση αυτή λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις που θα έχει στις τιμές η αύξηση του 42 Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.1630 -Air Liquide/BOC, παρ.78-87, και Μ.1157 -Skanska/Scancem, παρ. 98-99, 103, 132-
- Βλ. επίσης ΠΕΚ Τ-221/95, Endemol, σκ.
- 43 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.1630 -Air Liquide/BOC. 44 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 36 (και νομολογία στην οποία παραπέμπει). Βλ. επίσης ΠΕΚ Τ-114/02, Babyliss, σκ. 343-363 και 389-400, καθώς και αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2033, παρ. 132-133, Μ.330 -McCormick, Μ.2291 -VnU/ACNielsen, παρ. 34-39, και Μ.2544, παρ. 41, 43, 46-48 και 53-
- 45 Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.1915 -The Post Office / TPG / SPPL, παρ.111, και M.2420 Mitsui/CVRD/Caemi, παρ.187-
- 46 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.877 -Boeing/McDonnell Douglas, ιδίως παρ. 43-
- Βλ. επίσης αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.986 -Agfa-Gevaert/DuPont, ιδίως παρ. 67-68, και Μ.1313 -Danish Crown/Vestjyske Slagterier, παρ.
- 47 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2533 -BP / E.ON, παρ. 128-
- Βλ. επίσης αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.3732 -Procter & Gamble / Gillette, παρ. 24 και Μ.774 -Saint-Gobain/Wacker-Chemie, παρ.
- 48 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 65 και
- 49 Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.3227 -Paperlinx/Buhrmann Paper Merchanting Division, παρ. 1819, και Μ.477 -Mercedes-Benz/Kassbohrer, παρ. 63 και
- 50 Βλ. ενδεικτικά ΠΕΚ Τ-342/99, Airtours plc, σκ. 262, 266-
- Βλ. επίσης απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.3732 -Procter & Gamble / Gillette, παρ. 26-
- 51 Όσο υψηλότερο είναι το επίπεδο των εφάπαξ εξόδων για την είσοδο στην αγορά, τόσο μεγαλύτερο είναι και το κόστος της αποτυχίας της. Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.774 -Saint Gobain/WackerChemie, παρ. 184, και Μ.3149 -Procter&Gamble/Wella, παρ. 44-46, Μ.877, παρ.
- 10 Έκδοση για το ΦΕΚ όγκου παραγωγής ως αποτέλεσμα της εισόδου του νέου παίκτη και οι πιθανές αντιδράσεις των ήδη δραστηριοποιούμενων στην αγορά επιχειρήσεων. Το εάν θα είναι επικερδής η είσοδος σε μία αγορά εξαρτάται και από το εάν η αγορά είναι υπό ανάπτυξη ή εάν είναι κορεσμένη ή αναμένεται να συρρικνωθεί52,
- Η είσοδος είναι έγκαιρη εάν γίνει εντός δύο ετών, πάντοτε όμως εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά της αγοράς. Επίσης, πρέπει να είναι επαρκής, ώστε να θεωρηθεί υπολογίσιμη
- Παραδείγματα επιχειρήσεων που εισήλθαν και εξήλθαν από το κλάδο κατά το παρελθόν μπορούν να προσφέρουν χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με το μέγεθος των εμποδίων εισόδου
- Α.3.1.
- ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΕΝΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ
- Σε ορισμένες αγορές, λόγω της διάρθρωσής τους, οι επιχειρήσεις μπορεί να θεωρήσουν εφικτό, οικονομικά ορθολογικό και συνεπώς προτιμότερο να υιοθετήσουν σε μόνιμη βάση μια συγκεκριμένη τακτική στην αγορά με στόχο την πραγματοποίηση πωλήσεων σε αυξημένες τιμές
- Συγκεντρώσεις σε αγορές με υψηλό βαθμό συγκέντρωσης μπορεί να οδηγήσουν στη δημιουργία ή την ενίσχυση συλλογικής δεσπόζουσας θέσης, και ως εκ τούτου στην παρακώλυση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού, διότι αυξάνουν την πιθανότητα συντονισμού57 μεταξύ των δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων αναφορικά με τις τιμές, την παραγωγή, τους πελάτες ή τις πωλήσεις, χωρίς προς τούτο να απαιτείται να προσφύγουν σε συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική με την έννοια των άρθρων 1 ν. 3959/2011 και 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής «ΣΛΕΕ»)
- Η συγκέντρωση μπορεί επίσης, να καταστήσει το συντονισμό ευκολότερο, πιο σταθερό και πιο αποτελεσματικό για επιχειρήσεις που συντόνιζαν ήδη τη συμπεριφορά τους πριν από τη συγκέντρωση, είτε καθιστώντας πιο συγκροτημένο τον συντονισμό είτε επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να συντονιστούν σε ακόμη υψηλότερες τιμές.
- Κατά την ανωτέρω αξιολόγηση λαμβάνεται υπόψη ο συνολικός οικονομικός μηχανισμός ενός υποθετικού σιωπηρού συντονισμού59 και συνεκτιμώνται ιδίως οι ακόλουθοι παράγοντες: 52 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.774 -Saint Gobain / Wacker Chemie / NOM, παρ.
- Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 69-
- 54 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 74-
- 55 Τα εμπόδια εισόδου μπορεί να λάβουν τις ακόλουθες μορφές: νομικά πλεονεκτήματα που περιορίζουν τον αριθμό επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην αγορά λόγω π.χ. περιορισμού αριθμού αδειών εκμετάλλευσης, τεχνικά πλεονεκτήματα ήδη δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων, όπως πρόσβαση σε βασικές διευκολύνσεις με προνομιακούς όρους ή πρόσβαση σε βασικές τεχνολογίες, η ύπαρξη πείρας ή φήμης που είναι δύσκολο να αποκτηθεί από μία νεοεισερχόμενη επιχείρηση, η προσήλωση στο σήμα, οι στενές σχέσεις προμηθευτών-πελατών, η σημασία της προώθησης των σχετικών προϊόντων μέσω διαφήμισης και το υψηλό κόστος μεταστροφής σε ένα άλλο προμηθευτή. 56 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 39 επ. 57 Για να είναι βιώσιμος ο συντονισμός πρέπει να πληρούνται τρείς βασικές προϋποθέσεις: πρώτον, οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι σε θέση να ελέγχουν σε επαρκή βαθμό την τήρηση των όρων του συντονισμού, δεύτερον, η πειθαρχία προϋποθέτει την ύπαρξη κάποιων αξιόπιστων αποτρεπτικών μηχανισμών που μπορούν να ενεργοποιηθούν σε περίπτωση παρέκκλισης, τρίτον, οι αντιδράσεις των τρίτων, όπως υφισταμένων και μελλοντικών ανταγωνιστών που δεν συμμετέχουν στον συντονισμό, καθώς και πελατών, δεν πρέπει να είναι ικανές να θέσουν σε κίνδυνο τα προσδοκώμενα αποτελέσματα του συντονισμού. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 41, και απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.580 Airtours/First Choice, παρ.
- 58 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.619 -Gencor/Lohnro. 59 Βλ. ΔΕΚ C-413/06, Impala, σκ.
- 53 11 Έκδοση για το ΦΕΚ
- Επίπεδο/βαθμός συγκέντρωσης στις υπό εξέταση αγορές: Ο υψηλός βαθμός συγκέντρωσης μίας αγοράς ευνοεί την ανάπτυξη συντονισμού. Η από κοινού κατοχή υψηλού μεριδίου αγοράς, ιδίως στην περίπτωση δυοπωλίου μπορεί, εκτός αποδείξεως του εναντίου, να συνιστά σημαντικότατη ένδειξη ύπαρξης συλλογικής δεσπόζουσας θέσης60,
- Μερίδια αγοράς που ανέρχονται έως 60% της σχετικής αγοράς δεν συνιστούν αποφασιστική ένδειξη για την ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσης, ιδίως αν δεν παρουσιάζεται συμμετρία μεταξύ αυτών
- Στις περιπτώσεις που μετά την συγκέντρωση προκύπτει δυοπώλιο με μερίδιο αγοράς άνω του 60%, τότε υφίσταται σοβαρό έρεισμα για την εξέταση της πιθανότητας συντονισμού λόγω δημιουργίας συλλογικής δεσπόζουσας θέσης63, εφόσον παρατηρείται συμμετρία μεταξύ των μεριδίων αγοράς. Ενδείξεις ύπαρξης συλλογικής δεσπόζουσας θέσης υφίστανται και στις περιπτώσεις που μετά την συγκέντρωση τρεις επιχειρήσεις θα κατέχουν από κοινού μερίδιο αγοράς άνω του 60%
- Αντίθετα, στις περιπτώσεις όπου τέσσερις και πλέον επιχειρήσεις κατέχουν μερίδιο αγοράς άνω του 60% μετά τη συγκέντρωση, θεωρείται κατ’ αρχήν ότι είναι δύσκολη η διατήρηση του ενδεχόμενου συντονισμού μεταξύ τους
- Κατά την ανωτέρω αξιολόγηση, λαμβάνεται υπόψη και η αύξηση του βαθμού συγκέντρωσης που προκύπτει από την υπό εξέταση πράξη συγκέντρωσης. Επιπλέον όσων προαναφέρθηκαν ανωτέρω για το Δείκτη ΗΗΙ, έχει κριθεί ότι εφόσον κυμαίνεται κάτω του επιπέδου των 1800 μονάδων δεν καταδεικνύει την ύπαρξη υψηλού βαθμού συγκέντρωσης στην αγορά
- Μερίδια αγοράς ανταγωνιστών: Η σχέση μεταξύ των μεριδίων αγοράς που κατέχουν οι μετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις και αυτών που κατέχουν οι ανταγωνιστές τους αποτελεί παράγοντα που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τη διερεύνηση της ύπαρξης συλλογικής δεσπόζουσας θέσης
- Εφόσον οι ανταγωνιστές κατέχουν μικρά μερίδια αγοράς, δεν μπορούν να ασκήσουν αποτελεσματικά ανταγωνιστική πίεση στις επιχειρήσεις που κατέχουν συλλογική δεσπόζουσα θέση
- Συνθήκες που ευνοούν την επίτευξη κοινής αντίληψης και τον έλεγχο εκ μέρους των επιχειρήσεων των όρων συντονισμού - Διαφάνεια της αγοράς: Όσο λιγότερο περίπλοκο και περισσότερο σταθερό είναι το οικονομικό περιβάλλον τόσο πιο εύκολο είναι για τις επιχειρήσεις να καταλήξουν σε κοινή αντίληψη για τους όρους συντονισμού
- Έτσι είναι 60 Βλ. ΠΕΚ Τ-102/96, Gencor, σκ. 205-
- Βλ. επίσης απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.1517 Rhodia/Donau Chemie, παρ.
- Βλ. ωστόσο απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.1363 DuPont/Hoechst/Herberts, παρ. 35-36, Μ.1882, παρ. 87, 91 - 92, και Μ.3314 -Air Liquide/Messer Targets, παρ. 115-
- 61 Για την πιθανότητα δημιουργίας συλλογικής δεσπόζουσας θέσης με τρεις εταιρίες βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2498 - UPM-Kymmene / Haindl, παρ. 117-118, Μ.4338 -Cinven/Warburg Pincus/Casema/Multicabel, παρ. 43-48, Μ.4154 -Degussa/Dow, παρ. 28, και Μ.4523 -Travelport/Worldspan, παρ.
- 62 Βλ. ΔΕΚ C-68/94, SCPA κ.α., σκ.
- Βλ. και απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2533 -BP/EON, παρ. 45 και
- 63 Βλ. ενδεικτικά νομολογία που παρατίθεται στο N. Levy, European Merger Control Law, chapter 5, The Control of Concentrations between Undertakings, Rel. 18-11/2008, παρ. 5.13[8][α]. 64 Βλ. ενδεικτικά νομολογία που παρατίθεται στο N.Levy, European Merger Control Law, chapter 5, The Control of Concentrations between Undertakings, Rel. 18-11/2008, παρ. 5.13[8][b]. 65 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.1016 -Price Waterhouse/ Coopers & Lybrand, παρ.
- 66 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2498 -UPM-Kymmene/Haidl, παρ.
- 67 Βλ. ΠΕΚ Τ-102/96, Gencor, σκ.202 και
- 68 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2533 -BP/EON, παρ.
- 69 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 45 και
- 12 Έκδοση για το ΦΕΚ ευκολότερο να υπάρξει συντονισμός σε μία αγορά με λίγες επιχειρήσεις που παράγουν ομοιογενή προϊόντα70, η οποία χαρακτηρίζεται από σταθερότητα αναφορικά με τη ζήτηση, τα μερίδια αγοράς και τις ανταγωνιστικές συνθήκες και στην οποία επικρατεί διαφάνεια και παρατηρούνται συμμετρικά μερίδια αγοράς και κοινές δομές κόστους
- Αντίθετα, η ελαστικότητα ζήτησης σε σχέση με την τιμή, η ασταθής ζήτηση ή η έντονη ανάπτυξη μιας αγοράς ή, αντίθετα, μία έντονα πτωτική πορεία αυτής δηλώνουν ότι οι τρέχουσες συνθήκες αγοράς δεν καθιστούν πιθανό τον συντονισμό
- Εξάλλου, όσο μεγαλύτερη η διαφάνεια σε μία αγορά τόσο ευκολότερο καθίσταται για τις επιχειρήσεις να εδραιώσουν επιτυχώς και να διατηρήσουν το μεταξύ τους συντονισμό. Η διαφάνεια σε μία αγορά συνιστά μία από τις βασικές συνθήκες που χαρακτηρίζουν αγορές δεκτικές συντονισμού73, η δε διαφάνεια ως προς τις τιμές συνιστά βασικό παράγοντα κατά την αξιολόγηση του επιπέδου διαφάνειας μιας αγοράς
- Για την επίτευξη συντονισμού απαιτείται ο βαθμός διαφάνειας να είναι τέτοιος ώστε οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο συντονισμό να παρακολουθούν επαρκώς αν οι άλλες επιχειρήσεις παρεκκλίνουν από αυτόν και να τους επιβάλλουν αντίποινα
- Όσο μικρότερος ο αριθμός των δραστηριοποιούμενων σε μία αγορά επιχειρήσεων και όσο λιγότερο περίπλοκο και περισσότερο σταθερό το ανταγωνιστικό περιβάλλον, τόσο υψηλότερος θα είναι ο βαθμός διαφάνειας στην εν λόγω αγορά. Τη διαφάνεια δύναται να ευνοεί και ο τρόπος με τον οποίο συνάπτονται οι εμπορικές συνεργασίες σε μία αγορά
- Τέλος, ο συντονισμός καθίσταται πιο εύκολος μεταξύ επιχειρήσεων που παρουσιάζουν κοινά σημεία π.χ. ως προς τη διάρθρωση του κόστους, τα μερίδια αγοράς, τα επίπεδα παραγωγικής ικανότητας ή/και κάθετης ολοκλήρωσης
- Στο πλαίσιο αυτό θεωρείται ότι ο συντονισμός είναι πιο εύκολος σε περίπτωση συμμετρικών και σταθερών μεριδίων αγοράς
- Σημαντικές 70 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ.
- Βλ. ΠΕΚ Τ-102/96, Gencor, σκ. 235-237 και 244, και Τ-342/99, Airtours, σκ. 121-
- Βλ. επίσης αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.315 -Mannesmann/Vallourec/Ilva, παρ. 55, 78 και 94, M.580 -ABB/Daimler-Benz, παρ. 91, M.1225 -Enso/Stora, παρ. 67, M.190 -Nestle/Perrier, παρ. 126, Μ.1673 -VEBA / VIAG, παρ. 81-82, και Μ.2389 -Shell/Dea, παρ.
- 72 Για την ελαστικότητα της ζήτησης βλ. ΠΕΚ Τ-342/99, Airtours, σκ. 139-140). Βλ. επίσης αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2420 - MITSUI / CVRD / CAEMI, παρ. 240, M.190 -Nestle/Perrier, παρ. 60 και 124, και Μ.1673 -VEBA / VIAG, παρ. 83-
- Για την πτωτική πορεία της ζήτησης βλ. ΔΕΚ C-68/94, SCPA κ.α., σκ.
- 73 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.1383 -Exxon/Mobil, παρ.
- 74 Βλ. απόφαση ΠΕΚ T-102/96, Gencor, σκ.
- 75 Έτσι, η δημοσιοποίηση πληροφοριών (π.χ. για τις τιμές) ή η ανταλλαγή τους μέσω εμπορικών ενώσεων ή μέσω σταυροειδών συμμετοχών ή συμμετοχής σε κοινές επιχειρήσεις συνιστούν συνθήκες που διευκολύνουν το συντονισμό. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 47 και 49-
- Βλ. επίσης αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.3060 -UCB/SOLUTIA, παρ. 46-47, Μ.190 -Nestle/Perrier, παρ. 121-122, Μ.1225 -Enso/Stora, παρ. 68, και Μ.3868 -DONG/Elsam/Energi E2, παρ. 623-
- 76 Η διαφάνεια σε μία αγορά ενισχύεται στις περιπτώσεις που οι πελάτες ακολουθούν πολιτική πολλαπλών πηγών προμήθειας, καθώς μέσω των πελατών αυτών μπορεί να υπάρξει ενημέρωση επί εμπιστευτικών στοιχείων των ανταγωνιστών. Βλ. ενδεικτικά απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2498 -UPM-Kymmene / Haindl, σκ.
- 77 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 41 και 45-
- 78 Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2533 -BP/EON, παρ. 45 και 72, M.190 -Nestle/Perrier, παρ. 123, Μ.3314 -Air Liquide/Messer, παρ. 85, 92, 118, 123, M.315 -Mannesmann/Valourec/Ilva, παρ. 48-50, 53, 55 και 59, M.580 -ABB/Daimler-Benz, παρ. 88, Μ.1673 -VEBA/VIAG, παρ. 64-65, M.2690 -Solvay/MontedisonAusimont, παρ. 46, Μ.1440 -Lucent Technologies/Ascend Communications, παρ. 18, Μ.1882 -Pirelli/BICC, 71 13 Έκδοση για το ΦΕΚ διαφοροποιήσεις μεταξύ των μεριδίων αγοράς κατά τη διάρκεια ενός χρονικού διαστήματος αποτελούν ένδειξη ότι η αγορά είναι ανταγωνιστική
- Επαφές σε πολλαπλές αγορές: Ο βαθμός της κάθετης ενοποίησης και οι προκύπτουσες επαφές σε πολλαπλές αγορές επηρεάζει την προθυμία των προμηθευτών να υιοθετούν παράλληλη συμπεριφορά και διευκολύνει την επιβολή αντιποίνων σε περίπτωση παρέκκλισης από τους όρους συντονισμού
- Δεσμοί μεταξύ των επιχειρήσεων στη σχετική αγορά προϊόντος: Για την ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσης απαιτείται οι επιχειρήσεις να είναι επαρκώς συνδεδεμένες μεταξύ τους, ώστε να ακολουθούν μία και την αυτή γραμμή δράσης στη σχετική αγορά, οι δεσμοί δε αυτοί πρέπει να είναι σημαντικοί
- Προς τούτο εξετάζεται εάν υφίστανται τέτοιοι δεσμοί μεταξύ των οικείων επιχειρήσεων που τους επιτρέπουν να ενεργούν από κοινού, ανεξάρτητα από τους ανταγωνιστές τους, από τους πελάτες τους και τους καταναλωτές
- Οι δεσμοί μεταξύ των μελών του ολιγοπωλίου μπορεί να είναι διαρθρωτικοί, νομικοί, οικονομικοί ή άλλης φύσης (π.χ. ύπαρξη συμφωνίας συνεργασίας σε άλλες αγορές, εκτός της σχετικής αγοράς στην οποία διερευνάται η ύπαρξη της συλλογικής δεσπόζουσας θέσης)83,
- Προηγούμενη πρακτική εταιριών: Αγορές που χαρακτηρίστηκαν από πρακτικές συντονισμού στο παρελθόν είναι πιο επιρρεπείς στη δημιουργία ή ενίσχυση συντονισμένων αποτελεσμάτων μετά τη συγκέντρωση. Η προηγούμενη εναρμόνιση μεταξύ των εταιριών υποδεικνύει την πιθανότητα μελλοντικής σύμπραξης
- Εφόσον έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα από τότε που αναπτύχθηκε η προηγούμενη απαγορευμένη σύμπραξη μεταξύ των επιχειρήσεων, τότε ο συγκεκριμένος παράγοντας εξασθενεί
- Παρακολούθηση των παρεκκλίσεων: Όσο μεγαλύτερη είναι η διαφάνεια στη σχετική αγορά, τόσο μεγαλύτερη και η πιθανότητα ανακάλυψης τυχόν παρεκκλίσεων από τους όρους συντονισμού μεταξύ επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό συνεκτιμάται τι μπορούν να συναγάγουν οι επιχειρήσεις από τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες σχετικά με τις ενέργειες άλλων επιχειρήσεων
- παρ. 87, Μ.4215 -Glatfelter/Crompton Assets, παρ. 72, 120-121 και Μ.4215 -Glatfelter/Crompton Assets, παρ. 72 και 120-
- Βλ. επίσης ΠΕΚ Τ-102/96, Gencor, σκ. 207-208 και
- 79 Βλ. ΠΕΚ Τ-342/99, Airtours, σκ. 111, 117-119, και απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.190 -Nestle/Perrier, παρ.
- 80 Βλ. ενδεικτικά Μ.1383 -EXXON / MOBIL, παρ.
- 81 Βλ. ΔΕΚ C-393/92, Δήμος Almelo, σκ. 42-43, και C-395/96, Compagnie maritime belge transports κ.α., σκ. 42, καθώς και ΠΕΚ Τ-24/93, Compagnie maritime belge transports κ.α., σκ.
- 82 Βλ. ΔΕΚ C-395/96, Compagnie maritime belge transports κ.α., σκ. 41-
- Βλ. επίσης ΠΕΚ T-228/97, Irish Sugar, σκ. 46, και Τ-191/98, Atlantic Container Line κ.α., σκ.
- 83 Η κατοχή συλλογικής δεσπόζουσας θέσης μπορεί να προκύπτει (και) από την ύπαρξη μεταξύ των οικείων επιχειρήσεων συμφωνίας, από τον τρόπο εφαρμογής αυτής και, επομένως, από τους δεσμούς ή τις διασυνδέσεις μεταξύ των επιχειρήσεων που απορρέουν από τη συμφωνία αυτή. Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.4141 -Linde/BOC, παρ. 185, Μ.3972 -TRW Automotive/Delphi Metal Espana, παρ. 26-27, Μ. 2567 Nordbanken/Postgirot, παρ. 54, και Μ.1383 - EXXON / MOBIL, παρ.
- Πρβλ. και Μ.1080 -Thyssen Krupp, Μ.1712 -Generali/INA, και M.2431 -Allianz/Dresdner. 84 Ως προς τους διαρθρωτικούς δεσμούς βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 48, και την νομολογία της αμέσως ανωτέρω υποσημείωσης. 85 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.3314 -Air Liquide / Messer Targets, σκ. 92 και
- 86 Βλ. ΔΕK C-68/94 & 30/95, Société Commerciale de Potasses et de l’ Azote, σκ.
- 87 Πρακτικές που διευκολύνουν την παρακολούθηση παρεκκλίσεων είναι π.χ. οι ρήτρες ευθυγράμμισης με τους ανταγωνιστές ή ρήτρες του πλέον ευνοούμενου πελάτη (MFN clauses), η οικειοθελής δημοσίευση πληροφοριών 14 Έκδοση για το ΦΕΚ
- Αποτρεπτικοί μηχανισμοί - Αντίποινα: Ο βιώσιμος συντονισμός προϋποθέτει την ύπαρξη αξιόπιστων αποτρεπτικών μηχανισμών, δια των οποίων μπορούν να επιβληθούν αντίποινα σε περίπτωση παρέκκλισης από μία επιχείρηση. Η απειλή αντιποίνων είναι πειστική μόνον εφόσον αναμένεται με αρκετή βεβαιότητα ότι, σε περίπτωση παρέκκλισης, θα ενεργοποιηθούν άμεσα οι αποτρεπτικοί μηχανισμοί88, και εφόσον είναι έγκαιρη. Υπάρχουν διάφορες δυνατότητες επιβολής αντιποίνων είτε στην ίδια αγορά όπου έγινε η παρέκκλιση είτε, εάν υπάρχει αλληλεπίδραση των εμπορικών δραστηριοτήτων που ασκούν οι επιχειρήσεις σε άλλες αγορές, σε κάποια από αυτές
- Μορφές αντιποίνων αποτελούν ενδεικτικώς η προσωρινή κήρυξη ενός «πολέμου τιμών», η απειλή επιστροφής σε κατάσταση πλεονασματικής προσφοράς, η ματαίωση κοινών επιχειρήσεων ή άλλων μορφών συνεργασίας ή ακόμα και η πώληση μετοχών σε εταιρίες που ανήκουν από κοινού στις οικείες επιχειρήσεις
- Βαθμός ανταγωνιστικής πίεσης από τους ανταγωνιστές - Δυνητικός ανταγωνισμός - Εμπόδια εισόδου: Προκειμένου να κριθεί επιτυχής ο συντονισμός μεταξύ επιχειρήσεων, θα πρέπει οι επιχειρήσεις που δεν συμμετέχουν σε αυτόν να μην έχουν κίνητρο ή να μην έχουν τη δυνατότητα να αντιδράσουν έναντι των υιοθετούμενων από τις συμμετέχουσες στο συντονισμό επιχειρήσεις πρακτικών
- Έτσι, όσο μεγαλύτερη είναι η πίεση που μπορεί να ασκηθεί στο δυοπώλιο από τους μικρότερους ανταγωνιστές τόσο μειώνονται τα κίνητρα των μελών του δυοπωλίου για παράλληλη συμπεριφορά αντίθετη προς τον ανταγωνισμό
- Στο πλαίσιο αυτό, λαμβάνεται υπόψη και τυχόν δυνητικός ανταγωνισμός93, όπως η απειλή αξιόπιστης εισόδου νέου ανταγωνιστή, καθώς και η ύπαρξη εμποδίων εισόδου, νομικών ή οικονομικών [βλ. ανωτέρω παρ. 22].
- Αντισταθμιστική ισχύς πελατών: Επιπλέον όσων αναφέρθηκαν ανωτέρω [βλ. παρ. 21] έχει κριθεί ότι εφόσον υφίστανται ένας ή περισσότεροι μεγάλοι αγοραστές, τούτο μπορεί να προκαλέσει ανταγωνισμό μεταξύ των μερών που κατέχουν τη συλλογική δεσπόζουσα θέση
- Α.3.
- ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ
- Το αρ. 7 παρ. 2 του ν. 3959/2011 προβλέπει ότι για την εκτίμηση της δυνατότητας μιας συγκέντρωσης να περιορίσει σημαντικά τον ανταγωνισμό στην εθνική αγορά ή σε ένα σημαντικό τμήμα αυτής, λαμβάνονται υπόψη μεταξύ άλλων «..η συμβολή στην τεχνική και ή η ανταλλαγή τους μέσω εμπορικών ενώσεων. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 50-
- 88 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ.
- 89 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ.
- Μορφές αντιποίνων αποτελούν. 90 Βλ. ενδεικτικά Μ.3314-Air Liquide / Messer Targets, παρ.
- 91 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ.
- Βλ. επίσης ΠΕΚ Τ342/99, Airtours, σκ. 218 επ. και σκ.
- Βλ. επίσης απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2533 -BP / E.ON, παρ. 116-118, Μ.2502 -Cargill/Cerestar, παρ. 21, και Μ.2537 -Philips/Marconi Medical Systems, παρ.
- 92 Βλ. ΔΕΚ C-68/94, SCPA κ.α., σκ. 246-
- Βλ. επίσης ΠΕΚ Τ-102/96, Gencor, σκ. 256-258, και Τ-342/99, Airtours, σκ. 210 επ. και ιδίως σκ. 213-214, 218-220, 226 και
- Βλ. επίσης αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.580 -Airtours/First Choice, παρ. 93 και 97-98, Μ.2498 -UPM-Kymmene / Haindl, παρ. 142, Μ.3820 -Avnet/Memec, παρ. 28 και 30, M.190 -NESTLE / PERRIER, παρ. 129, και Μ.2665 -Johnson Professional Holdings/Diverseylever, παρ.
- 93 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.3314 -Air Liquide / Messer Targets, παρ.
- 94 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.580 -ABB/Daimler-Benz, παρ. 99-102 και
- 15 Έκδοση για το ΦΕΚ οικονομική πρόοδο και στη βελτίωση της οικονομικής αποτελεσματικότητας, υπό τον όρο ότι η συμβολή αυτή είναι προς το συμφέρον των καταναλωτών και δεν αποτελεί εμπόδιο για τον ανταγωνισμό». Αντίστοιχη πρόβλεψη περιλαμβάνεται στον Κανονισμό 139/2004 αναφορικά με τις συγκεντρώσεις που έχουν κοινοτική διάσταση
- Στο πλαίσιο αυτό, για τους σκοπούς διαπίστωσης αν μία συγκέντρωση είναι περιοριστική για τον ανταγωνισμό, μία αρχή ανταγωνισμού αξιολογεί αν τα αρνητικά αποτελέσματα της συγκεκριμένης συγκέντρωσης στον ανταγωνισμό υπερκαλύπτονται από βελτιώσεις της αποτελεσματικότητας, οι οποίες συνήθως έχουν τη μορφή είτε της παραγωγής νέων ή βελτιωμένων προϊόντων είτε της πραγματοποίησης οικονομιών κλίμακος είτε άλλων θετικών παραμέτρων. Δεν συνιστούν βελτιώσεις της αποτελεσματικότητας τα πλεονεκτήματα που θα προκύψουν για τα συμβαλλόμενα μέρη λόγω της εκ μέρους τους άσκησης ισχύος στην αγορά, αλλά μόνο τα οφέλη εκείνα που, συνδεόμενα με τρόπο άμεσο και αιτιώδη με την υπό εξέταση συγκέντρωση, λειτουργούν ενισχυτικά προς την ανταγωνιστική διαδικασία.
- Συγκεκριμένα, προκειμένου να ληφθούν υπόψη από την αρχή ανταγωνισμού ισχυρισμοί περί βελτίωσης της αποτελεσματικότητας κατά την αξιολόγηση της συγκέντρωσης, οι εν λόγω βελτιώσεις πρέπει να είναι προς όφελος των καταναλωτών, να προκύπτουν σαφώς από την εξεταζόμενη συγκέντρωση και να είναι επαληθεύσιμες. Οι προϋποθέσεις αυτές ισχύουν σωρευτικά96, το δε βάρος απόδειξης της συνδρομής των εν λόγω προϋποθέσεων φέρουν τα μέρη
- Αναλυτικά: (α) Όφελος των καταναλωτών: Η βελτίωση της αποτελεσματικότητας θα πρέπει να είναι ουσιώδης, έγκαιρη και να ωφελεί τους καταναλωτές κατά κανόνα στις σχετικές αγορές όπου είναι πιθανόν να προκύψουν τα προβλήματα ανταγωνισμού συνεπεία της συγκέντρωσης. Για παράδειγμα, η όποια εξοικονόμηση κόστους όσον αφορά την παραγωγή ή τη διανομή πρέπει να παράσχει στην ενιαία οντότητα τη δυνατότητα και το κίνητρο να εφαρμόσει χαμηλότερες τιμές μετά την πραγματοποίηση της συγκέντρωσης. Περαιτέρω, είναι πιθανότερο να θεωρηθεί σημαίνουσα εκείνη η βελτίωση αποτελεσματικότητας που οδηγεί σε περιορισμό του μεταβλητού ή οριακού κόστους και ως εκ τούτου με μεγαλύτερη πιθανότητα σε μείωση των τιμών για τους καταναλωτές σε σύγκριση με μειώσεις του σταθερού κόστους. Δεν θεωρείται βελτίωση της αποτελεσματικότητας από την οποία επωφελούνται οι καταναλωτές ο περιορισμός του κόστους που προκύπτει απλώς από επιζήμιες για τον ανταγωνισμό μειώσεις της παραγωγής. (β) Αποτέλεσμα της υπό εξέταση συγκέντρωσης: Η βελτίωση της αποτελεσματικότητας λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση των προβλημάτων ανταγωνισμού, εφόσον προκύπτει άμεσα από την κοινοποιηθείσα συγκέντρωση και δεν μπορεί να επιτευχθεί στον ίδιο βαθμό µε λιγότερο επιζήμιους για τον ανταγωνισμό εναλλακτικούς τρόπους. Εναπόκειται στα συμμετέχοντα μέρη να υποβάλλουν εγκαίρως όλες τις σχετικές πληροφορίες που είναι αναγκαίες για να αποδειχθεί ότι δεν υπάρχουν ρεαλιστικές και εφικτές εναλλακτικές λύσεις λιγότερο επιζήμιες για τον ανταγωνισμό από την κοινοποιηθείσα συγκέντρωση, οι οποίες διατηρούν την επικαλούμενη βελτίωση. Λαμβάνονται υπόψη μόνο οι εναλλακτικές λύσεις 95 Άρθρο 2
(1). Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση των οριζοντίων συγκεντρώσεων, παρ. 78 επ. 97 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ.
- 96 16 Έκδοση για το ΦΕΚ που είναι εύλογα εφαρμόσιμες στις επιχειρηματικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν τα μέρη με βάση τις παγιωμένες πρακτικές του συγκεκριμένου κλάδου. (γ) Επαληθεύσιμη βελτίωση: Η βελτίωση της αποτελεσματικότητας πρέπει να είναι επαληθεύσιμη, ώστε να δημιουργείται εύλογη βεβαιότητα ότι θα υλοποιηθεί και ότι είναι αρκετά σημαντική ώστε να εξουδετερώνει τη δυνητική ζημία που μπορεί να προξενήσει η συγκέντρωση στους καταναλωτές. Κατά κανόνα, όσο πιο μακροπρόθεσμος είναι ο χρονικός ορίζοντας για την έναρξη βελτίωσης της αποτελεσματικότητας, τόσο λιγότερο πιθανή μπορεί να θεωρηθεί η πραγματοποίησή της. Α.
- ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ – ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ
- Σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 8 του ν. 3959/2011, η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να εγκρίνει συγκέντρωση, με την απόφαση της παραγράφου 6, υπό όρους και προϋποθέσεις που η ίδια επιβάλλει, προκειμένου να εξασφαλίζεται η συμμόρφωση των συμμετεχουσών επιχειρήσεων με τις δεσμεύσεις που αυτές έχουν αναλάβει έναντι της Επιτροπής Ανταγωνισμού, ούτως ώστε να καταστεί η συγκέντρωση συμβατή με την παράγραφο 1 του άρθρου
- Αντίστοιχη είναι η διάταξη του άρθρου 6 παρ. 2 του Κανονισμού 139/2004 αναφορικά με τις συγκεντρώσεις που έχουν κοινοτική διάσταση.
- Η Επιτροπή Ανταγωνισμού ανακοινώνει στα μέρη τα προβλήματα ανταγωνισμού που την απασχολούν, ώστε να μπορέσουν να διατυπώσουν προτάσεις κατάλληλων διορθωτικών μέτρων. Eναπόκειται κατόπιν στις συμμετέχουσες επιχειρήσεις να προτείνουν δεσμεύσεις. Εάν τα μέρη δεν προτείνουν εγκύρως και εγκαίρως διορθωτικά μέτρα κατάλληλα να εξαλείψουν τα προβλήματα ανταγωνισμού που έχουν εντοπιστεί, η Επιτροπή Ανταγωνισμού εκδίδει απαγορευτική απόφαση
- Για την αξιολόγηση των όποιων τυχόν δεσμεύσεων προτείνονται από τα μέρη, η Επιτροπή ακολουθεί τις γενικές αρχές και τις προϋποθέσεις/όρους αποδεκτού που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (και οι υπόλοιπες αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης), με βάση τη σχετική νομολογία των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων και τη σωρευτική εμπειρία από την αξιολόγηση διορθωτικών μέτρων σε προηγούμενες γνωστοποιήσεις συγκεντρώσεων, λαμβάνοντας κάθε φορά υπόψη τις συγκεκριμένες συνθήκες της κρινόμενης υπόθεσης.
- Ειδικότερα: Οι προτεινόμενες δεσμεύσεις πρέπει να είναι ανάλογες με τα προβλήματα ανταγωνισμού που έχουν διαπιστωθεί στις προαναφερόμενες σχετικές αγορές και να είναι κατάλληλες να εξαλείψουν τα προβλήματα αυτά
- Οι προτεινόμενες δεσμεύσεις πρέπει να είναι πλήρεις και αποτελεσματικές από κάθε άποψη. Επιπλέον, πρέπει να είναι δυνατή η αποτελεσματική υλοποίηση των δεσμεύσεων 98 Bλ. σχετικά και Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (22.10.2008) σχετικά με τα διορθωτικά μέτρα που είναι αποδεκτά βάσει του Κανονισμού υπ’ αριθ. 139/04 του Συμβουλίου και του Κανονισμού 802/04 της Επιτροπής (εφεξής «Ανακοίνωση σχετικά με τα διορθωτικά μέτρα), παρ. 6 (με σχετικές παραπομπές σε νομολογία και προηγούμενες αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής). Βλ. και αποφάσεις ΕΑ 598/2014, παρ. 484 επ., 515/VI/2011 – ΜΕΒΓΑΛ - VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΕ, παρ. 339 επ., 575/VII/2013 – ΔΙΑΣΣΕΛΟΝΤΑ, παρ. 278 επ., και 650/2017 – ΜΕΒΓΑΛ/ ΔΕΛΤΑ, παρ. 708 επ. 99 Bλ. Ανακοίνωση σχετικά με τα διορθωτικά μέτρα, παρ.
- Βλ. επίσης ΠΕΚ T- 282/02, Cementbouw, σκ.
- 17 Έκδοση για το ΦΕΚ μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, ώστε να διατηρηθούν συνθήκες ανταγωνισμού στην αγορά
- Η Επιτροπή δύναται να απορρίψει τα προτεινόμενα διορθωτικά μέτρα, ιδίως με το σκεπτικό ότι η εφαρμογή τους δεν μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά και ότι η έλλειψη αποτελεσματικού ελέγχου περιορίζει, ή ακόμη και εκμηδενίζει, τα αποτελέσματα των προτεινόμενων αυτών δεσμεύσεων. Κατά πάγια νομολογία, διορθωτικά μέτρα με διαρθρωτικό και μόνιμο χαρακτήρα κρίνονται κατά κανόνα προτιμητέα, επειδή δύνανται να εξασφαλίζουν τις ανταγωνιστικές δομές της αγοράς. Ωστόσο, εκτός από την εκποίηση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, μπορεί να υπάρχουν και άλλα είδη δεσμεύσεων ικανά να αποτρέψουν τη σημαντική παρακώλυση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού
- Περαιτέρω, οι όποιες προτεινόμενες δεσμεύσεις δεν πρέπει να επιφέρουν νέα προβλήματα ανταγωνισμού
- Τέλος, από διαδικαστική άποψη, οι τυχόν προτεινόμενες από τη γνωστοποιούσα δεσμεύσεις (ή/και η αντίστοιχη επιβολή διορθωτικών μέτρων) θα πρέπει να βασίζονται σε όρους και προϋποθέσεις αντίστοιχες με εκείνες που προβλέπονται αναλυτικά στο έντυπο ανάληψης δεσμεύσεων του άρθρου 6 παρ. 5 και 6 και του άρθρου 8 παρ. 8 του ν. 3959/2011103, το οποίο και θα πρέπει να συμπληρωθεί πλήρως.
- Περαιτέρω, σύμφωνα με το 8 παρ. 8 του ν. 3959/2011, η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί με την απόφαση επιβολής των διορθωτικών μέτρων να απειλήσει κατά των συμμετεχουσών επιχειρήσεων πρόστιμο σε περίπτωση μη συμμόρφωσης αυτών προς τους παραπάνω όρους ή προϋποθέσεις στο πλαίσιο των δεσμεύσεων. Το εν λόγω πρόστιμο μπορεί να ανέρχεται μέχρι ποσοστού δέκα τοις εκατό (10%) του συνολικού κύκλου εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων, όπως αυτός ορίζεται στο άρθρο
- Για την επιμέτρηση του προστίμου λαμβάνονται κυρίως υπόψη οι επιπτώσεις στον ανταγωνισμό από τη μη συμμόρφωση. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί με απόφασή της να θεωρήσει ότι κατέπεσε το πρόστιμο, εφόσον διαπιστωθεί η μη συμμόρφωση των συμμετεχουσών επιχειρήσεων στους όρους ή προϋποθέσεις που επιβλήθηκαν. Σε περίπτωση που οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις εξακολουθούν να μη συμμορφώνονται, εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου
- Β. ΤΑ ΜΕΡΗ Β.
- ATTICA
- Η εξαγοράζουσα, με έδρα την Καλλιθέα, είναι εταιρία συμμετοχών και επικεφαλής του Ομίλου εταιριών ΑΤΤΙCΑ (εφεξής «Όμιλος ATTICA»). Μέσω θυγατρικών της εταιριών που εκμεταλλεύονται τα εμπορικά σήματα SUPERFAST FERRIES και BLUE STAR FERRIES104, δραστηριοποιείται στην παροχή υπηρεσιών θαλάσσιας μεταφοράς προσώπων 100 Bλ. Ανακοίνωση σχετικά με τα διορθωτικά μέτρα, παρ. 9, 13 και
- Βλ. επίσης ΠΕΚ T- 177/04, easyJet, σκ. 188, T-210/05, General Electrics, σκ. 52 και T-87/05, EDP, σκ.
- 101 Bλ. Ανακοίνωση σχετικά με τα διορθωτικά μέτρα, παρ.
- 102 Βλ. ενδεικτικά ΠΕΚ T-119/02, Royal Philips Electronics, σκ. 216, και ΠΕΚ T-114/02, BaByliss SA, σκ.
- 103 Βλ. απόφαση ΕΑ 524/VI/2011 περί καθορισμού του εντύπου ανάληψης δεσμεύσεων, σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 5 και 6 και το άρθρο 8 παρ. 8 του ν. 3959/
- 104 Οι θυγατρικές εταιρίες της ATTICA είναι […] 18 Έκδοση για το ΦΕΚ και οχημάτων105 με δεκατέσσερα
(14)συμβατικά πλοία106 στην Ανατολική Μεσόγειο και, ειδικότερα, στις ελληνικές εσωτερικές γραμμές, μεταξύ Ελλάδας – Ιταλίας, καθώς και μεταξύ Μαρόκου και Ηπειρωτικής Ευρώπης
- Περαιτέρω, ο Όμιλος ATTICA συμμετέχει σε κοινοπραξία εσόδων πλοίων με την ΑΝΕΚ108, για την εκτέλεση συνδυασμένων δρομολογίων από τα πλοία των δύο εταιριών μεταξύ Ελλάδας - Ιταλίας και στις ακτοπλοϊκές γραμμές εσωτερικού Πειραιά - Κρήτης, στο πλαίσιο της οποίας οι εταιρίες του Ομίλου ATTICA συμμετέχουν στα έσοδα της κοινοπραξίας κατά ποσοστό […]%, ενώ η ΑΝΕΚ συμμετέχει στα έσοδα αυτής κατά ποσοστό […]%.
- Οι μετοχές της ΑΤΤΙCΑ είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του μετοχολογίου της 31.12.2016, η εταιρία MARFIN INVESTMENT GROUP ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ (εφεξής MIG)109, ελέγχει, άμεσα και έμμεσα, ποσοστό 89,38% του μετοχικού κεφαλαίου της ΑΤΤΙCΑ. Εκ του ποσοστού αυτού (α) το 11,60% ανήκει άμεσα στη MIG και (β) το υπολειπόμενο 77,78% αντιστοιχεί σε μετοχές που κατέχει η θυγατρική εταιρία της MIG με την επωνυμία MIG SHIPPING S.A. Κατά δήλωση της MIG, «[δ]εν υπάρχουν άλλες επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητα στην ελληνική ακτοπλοΐα στις οποίες η MIG ή/και η MIG SHIPPING κατέχουν τουλάχιστον το 10% των δικαιωμάτων ψήφου του εκδοθέντος μετοχικού κεφαλαίου ή άλλων τίτλων, πέραν της ATTICA και των θυγατρικών της»
- Ο Όμιλος ATTICA διατηρεί διευρυμένο δίκτυο πωλήσεων των εισιτηρίων των πλοίων του σε όλο τον κόσμο και συνεργάζεται με […] λιμενικούς πράκτορες σε όλα τα λιμάνια αναχώρησης των πλοίων. Διαθέτει δύο κεντρικά συστήματα κρατήσεων με συνδέσεις ταξιδιωτικών γραφείων, Call Center για πληροφορίες δρομολογίων και κρατήσεις εισιτηρίων και πέντε εταιρικές ιστοσελίδες για την κράτηση εισιτηρίων (Book Online). Περαιτέρω, ο Όμιλος ATTICA έχει συμβάσεις με κεντρικούς αντιπροσώπους για τον σκοπό της πώλησης εισιτηρίων επιβατών και επιβατηγών οχημάτων και την παροχή υπηρεσιών μάρκετινγκ, προς τους οποίους καταβάλει προμήθεια για την πώληση των εισιτηρίων. 105 Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 2 του καταστατικού της, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, σκοπός της ATTICA είναι: «… α) η συμμετοχή σε άλλες επιχειρήσεις οποιασδήποτε μορφής, εταιρικού τύπου και σκοπού μεταξύ των οποίων και εταιριών που έχουν σκοπό και αποκλειστικό αντικείμενο την πλοιοκτησία και την εκμετάλλευση πλοίων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό β) η κατοχή μετοχών ελληνικών ή αλλοδαπών εταιριών, εισηγμένων και μη στο Χρηματιστήριο Αθηνών ή και σε άλλα Χρηματιστήρια εκτός Ελλάδος. Για την επίτευξη του σκοπού της η Εταιρία, δύναται να ιδρύει υποκαταστήματα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και να καθορίζει τους όρους και τις λεπτομέρειες της διευθύνσεως και διαχειρίσεώς τους.». 106 Βλ. ιστοσελίδα του ομίλου (https://www.attica-group.com/el/). 107 Από τον Ιούνιο 2016 και κατόπιν συμφωνίας με την Τράπεζα ''BMCE Bank of Africa Group" (BMCE) του Μαρόκου, ο Όμιλος ATTICA δραστηριοποιείται στις θαλάσσιες συνδέσεις μεταξύ Μαρόκου και Ηπειρωτικής Ευρώπης μέσω της νεοσυσταθείσας εταιρείας ''Africa Morocco Links", στην οποία συμμετέχει με ποσοστό 49%. Η συμφωνία ολοκληρώθηκε στις 28.10.
- 108 Ο στόλος της ΑΝΕΚ στην Ελλάδα και την Αδριατική αποτελείται από εννέα
(9)συμβατικά πλοία (βλ. ιστοσελίδα της εταιρίας https://www.anek.gr/el/journey/fleet/). 109 H MIG είναι διεθνής εταιρία επενδύσεων χαρτοφυλακίου με έδρα την Ελλάδα και παρουσία στην ευρύτερη αγορά της Νοτιανατολικής Ευρώπης. Οι μετοχές της MIG είναι εισηγμένες προς διαπραγμάτευση στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Για τη μετοχική σύνθεση της MIG βλ. Πρώτη γνωστοποίηση και την υπ’ αρ. πρωτ. 6323/30.10.2017 επιστολή της Τράπεζας Πειραιώς. 110 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 6228/25.10.2017 απαντητική επιστολή της MIG. 19 Έκδοση για το ΦΕΚ Β.
- HSW
- Η HSW, με έδρα στον Πειραιά, δραστηριοποιείται στην παροχή υπηρεσιών θαλάσσιας μεταφοράς προσώπων και οχημάτων αποκλειστικά στις ακτοπλοϊκές γραμμές εσωτερικού
- Προήλθε από τη μετονομασία και την αλλαγή σκοπού και αντικειμένου δραστηριότητας της εταιρίας ΣΕΡΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 112 και δραστηριοποιείται με 8 συμβατικού τύπου πλοία και 10 ταχύπλοα
- Οι βασικοί μέτοχοι της HSW στις 11.09.2017, ημερομηνία της Πρώτης Γνωστοποίησης, ήταν οι εξής: (α) η εταιρία με την επωνυμία «ΜΙΝΩΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (εφεξής «ΜΙΝΟΑΝ»), εταιρία συμφερόντων του Ομίλου Grimaldi, Πωλητής στο πλαίσιο της Δεύτερης Γνωστοποίησης, με ποσοστό περίπου 48% του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου της HSW, το οποίο αποτελεί αντικείμενο της δεύτερης αυτής συναλλαγής, (β) η Τράπεζα Πειραιώς, μίας από τους Πωλητές στο Πλαίσιο της Πρώτης Γνωστοποίησης, με ποσοστό 43,48% του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου της HSW, το οποίο αποτελεί αντικείμενο της πρώτης αυτής συναλλαγής, (γ) η Κυπριακή εταιρεία με την επωνυμία ''OPERSIONO ENTERPRISES LIMITED'', η δεύτερη από τους Πωλητές στο Πλαίσιο της Πρώτης Γνωστοποίησης, με ποσοστό 5,21% επί του μετοχικού κεφαλαίου της HSW, το οποίο επίσης αποτελεί αντικείμενο της πρώτης συναλλαγής, και (δ) η γνωστοποιούσα, η οποία κατείχε από τις 11.08.2017 ποσοστό 1,604% επί του μετοχικού κεφαλαίου της HSW, δυνάμει των Συμβάσεων ΑΝΕΚ & Γ. Βαρδινογιάννη [βλ. ανωτέρω υπό παρ.1 και κατωτέρω υπό Γ.1.].
- Η HSW διατηρεί διευρυμένο δίκτυο πωλήσεων των εισιτηρίων των πλοίων της. Συνεργάζεται με […] λιμενικούς πράκτορες στα λιμάνια αναχώρησης των πλοίων της, εκτός του Πειραιά, όπου διατηρεί η ίδια πρακτορείο. Διαθέτει κεντρικό σύστημα κρατήσεων με συνδέσεις ταξιδιωτικών γραφείων, τηλεφωνικό κέντρο για πληροφορίες δρομολογίων και κρατήσεις εισιτηρίων, καθώς και εταιρική ιστοσελίδα για την κράτηση εισιτηρίων (Book Online). Β.3 ΚΥΚΛΟΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ
- Σύμφωνα με τα στοιχεία που προσκόμισε η γνωστοποιούσα και τις δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων, το οικονομικό έτος 2016, ο κύκλος εργασιών στην ελληνική και παγκόσμια αγορά για καθεμία από τις συμμετέχουσες στην υπό κρίση πράξη επιχειρήσεις είχε ως ακολούθως, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 10 ν. 3959/2011, όπως ισχύει: ΚΥΚΛΟΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2016 σε ‘000 EURO * MIG ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΌΣ 1.103.876 966.498 111 Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 4 του καταστατικού της, ο σκοπός της HSW ορίζεται ως εξής: […] ΦΕΚ 1118/26.02.1999, τεύχος Α.Ε. και Ε.Π.Ε. 113 Βλ. ιστοσελίδα του ομίλου (https://hellenicseaways.gr/). 112 20 Έκδοση για το ΦΕΚ ΟΜΙΛΟΣ ATTICA* ** HSW […] […] 131.542 131.542 *Πηγή: Στοιχεία φακέλου και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. ** Πηγή: Στοιχεία φακέλου και Ετήσια οικονομική έκθεση έτους
- 21 Έκδοση για το ΦΕΚ Γ. ΟΙ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Γ.
- ΙΣΤΟΡΙΚΟ
- Την 11.09.2017, με το υπ’ αριθ. πρωτ. 4973 έγγραφο , η ATTICA υπέβαλε Έντυπο Πλήρους Γνωστοποίησης στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, σχετικά με την απόκτηση από την ίδια του αποκλειστικού ελέγχου επί της HSW. Η γνωστοποιούμενη πράξη αφορά στον οικονομικό κλάδο της επιβατηγού ναυτιλίας, ήτοι της μεταφοράς προσώπων και φορτίων δια θαλάσσης με επιβατηγά-οχηματαγωγά και ταχύπλοα πλοία, στις Ελληνικές εσωτερικές γραμμές. Η γνωστοποιούσα προσκόμισε αντίγραφο της από 11.08.2017 Σύμβασης Πώλησης Μετοχών, που συνήφθη μεταξύ αυτής αφενός και αφετέρου της ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε. και της εταιρείας OPERSIONO ENTERPRISES LIMITED, και των από 11.08.2017 Συμβάσεων Πώλησης Μετοχών μεταξύ αφενός της BLUE STAR FERRIES ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. (100% θυγατρικής εταιρείας της ATTICA) και αφετέρου της ΑΝΕΚ και αφενός της BLUE STAR FERRIES ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. και αφετέρου του Γεωργίου Βαρδινογιάννη του Ιωάννη. Αναλυτικά:
- Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ κατείχε έως τον Αύγουστο του 2016 το […]% των μετοχών της HSW. Στις 04.08.2016 συνήψε […]114, […]
- […]116,117, με συνέπεια το ποσοστό της επί των μετοχών της HSW να ανέλθει σε 43,48% η πώληση του οποίου συνιστά αντικείμενο της από 11.08.217 Σύμβασης
- Την ίδια ημέρα που υπογράφηκε η Σύμβαση 1, ήτοι στις 11.08.2017, δυνάμει των Συμβάσεων ΑΝΕΚ & Γ. Βαρδινογιάννη118, η ATTICA (μέσω της κατά 100% θυγατρικής της εταιρίας BLUE STAR FERRIES) απέκτησε 1.250.000 μετοχές της HSW, από τις οποίες 1.200.000 μετοχές από την ΑΝΕΚ119 και 50.000 μετοχές από τον Γεώργιο Βαρδινογιάννη του Ιωάννη120, οι οποίες αντιστοιχούν συνολικά σε ποσοστό 1,61% επί του μετοχικού κεφαλαίου της HSW. Σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, […].
- Από το περιεχόμενο της Σύμβασης 2 προκύπτει ότι κατά την ημέρα υπογραφής της έλαβε χώρα η πώληση και μεταβίβαση των 1.200.000 μετοχών αντί τιμήματος […]121 […]
- Περαιτέρω, από το περιεχόμενο της Σύμβασης 3 προκύπτει ότι κατά την ημέρα υπογραφής της έλαβε χώρα, τόσο η πώληση και μεταβίβαση όσο και η μετάθεση της κυριότητας με την παράδοση της νομής και κατοχής 50.000 μετοχών του Γ. Βαρδινογιάννη επί της HSW προς την BLUE STAR FERRIES έναντι τιμήματος […] ευρώ. 114 Βλ. και επιστολή της ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ αριθ. πρωτ. 6323/30.10.2017, απάντηση 12
(1). Βλ. σχετικά τον όρο 1 της από 04.08.2016 συμφωνίας (συνημμένο 1 της αριθ. πρωτ. 1039/13.02.2018 επιστολής της ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ). Η συμφωνία […] 116 Συγκεκριμένα με τους μετόχους […] 117 […]. Βλ. επιστολή της ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ αριθ. πρωτ. 1039/13.02.2018 σημ.
- 118 Με την υπ’ αριθ. πρωτ. 5691/09.10.2017 επιστολή της, η γνωστοποιούσα διευκρίνισε σχετικά με τη σειρά υπογραφής των από 11.08.2017 συμβάσεων πώλησης μετοχών ότι, […]. 119 Η από 11.08.2017 Σύμβαση Πωλήσεως Μετοχών από την ΑΝΕΚ (Σύμβαση 1) προσκομίστηκε ως Παράρτημα 4α του Εντύπου. 120 Παράρτημα 4β της Γνωστοποίησης. 121 Βλ. σχετικά σελ. 6 της Σύμβασης
- 122 Παράρτημα 5 της Γνωστοποίησης. Βλ. και συνημμένο 2 της αριθ. πρωτ. 1039/13.02.2018 επιστολής της ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ. 115 22 Έκδοση για το ΦΕΚ
- Δυνάμει των ανωτέρω τριών πράξεων (Σύμβαση και Συμβάσεις ΑΝΕΚ & Γ. Βαρδινογιάννη) η ATTICA αποκτά συνολικό ποσοστό 50,30% επί του μετοχικού κεφαλαίου της HSW και συνεπώς, σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, αποκλειστικό έλεγχο επ’ αυτής.
- Σύμφωνα με τη Σύμβαση 1, ως αντάλλαγμα για την εξαγορά ποσοστού 48,69% της HSW, η ATTICA θα καταβάλει το συνολικό ποσό των […]
- […]
- Όπως αναφέρεται στο άρθρο 4 της Σύμβασης 1, […]125, […].
- Σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα126 και την Πωλήτρια Τράπεζα Πειραιώς127, για την ολοκλήρωση της συναλλαγής […]
- Την 27.11.2017, με το υπ’ αριθ. πρωτ. 6945 έγγραφο (εφεξής και «Γνωστοποίηση 2»), η ATTICA υπέβαλε Έντυπο Πλήρους Γνωστοποίησης στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, σχετικά με την απόκτηση από την ίδια του αποκλειστικού ελέγχου επί της εταιρίας HSW. Όπως και η πρώτη πράξη, η γνωστοποιηθείσα στις 27.11.2017 συναλλαγή αφορά στον οικονομικό κλάδο της επιβατηγού ναυτιλίας, ήτοι της μεταφοράς προσώπων και φορτίων δια θαλάσσης με επιβατηγάοχηματαγωγά και ταχύπλοα πλοία, στις ελληνικές εσωτερικές γραμμές. Η γνωστοποιούσα προσκόμισε αντίγραφο του από 26.10.2017 Ιδιωτικού Συμφωνητικού, που καταρτίστηκε μεταξύ, αφενός, της ATTICA και, αφετέρου, των Μινωϊκών, αντικείμενο του οποίου είναι η πώληση από τις Μινωϊκές στην ATTICA 37.667.504 μετοχών επί της HSW, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 48,53% επί του μετοχικού κεφαλαίου αυτής.
- Μέσω της δεύτερης αυτής γνωστοποιηθείσας πράξης, η ATTICA θα αποκτήσει συνολικό ποσοστό 50,14% επί του μετοχικού κεφαλαίου της HSW και συνεπώς, σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, αποκλειστικό έλεγχο επ’ αυτής, ακόμα και αν δεν ευδοκιμήσει η πρώτη συναλλαγή. Ειδικότερα, η απόκτηση ποσοστού 48,53% επί του μετοχικού κεφαλαίου της HSW από την ATTICA δυνάμει του από 26.10.2017 Ιδιωτικού Συμφωνητικού, σε συνδυασμό προς την απόκτηση, ήδη από 11.08.2017, ποσοστού 1,61% δυνάμει των ως άνω Συμβάσεων ΑΝΕΚ & Γ. Βαρδινογιάννη, οδηγεί σε απόκτηση από την ATTICA συνολικού ποσοστού 50,14% επί της HSW.
- Το Ιδιωτικό Συμφωνητικό129 περιέχει ένα ευρύτερο, σε σχέση με τη δεύτερη γνωστοποιηθείσα πράξη, πλέγμα συμφωνιών. Σε αυτό επισυνάπτονται ως Παραρτήματα […]
- Σε σχέση με τη μεταβίβαση των μετοχών, […]131, […]132, […]
- Η πώληση και 123 Βλ. άρθρο 3 της Σύμβασης. […] 125 Βλ. αναλυτικά άρθρο 4.
- της Σύμβασης. 126 Βλ. ερώτηση 5 της υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 7034/30.11.2017 Επιστολής παροχής στοιχείων της ΓΔΑ προς την ATTICA, στην οποία η Γνωστοποιούσα απάντησε με την υπ’ αριθ. πρωτ. 7222/07.12.2017 επιστολή της. 127 Βλ. ερώτηση 5 της υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 751/31.01.2018 Επιστολής παροχής στοιχείων της ΓΔΑ προς την Τράπεζα Πειραιώς, στην οποία η Τράπεζα Πειραιώς απάντησε με την υπ’ αριθ. 1039/13.02.2018 επιστολή της. Βλ. και σχετική αλληλογραφία […] ως συνημμένο
- 128 Για κατάλογο συναινέσεων βλ. την υπ’ αριθ. 1039/13.02.2018 επιστολή της Τράπεζας Πειραιώς και συνημμένο
- 129 Βλ. άρθρο 1 της Σύμβασης. 130 Βλ. άρθρα 1.4 και 1.5 της Σύμβασης. 131 Βλ. σχετικά τον όρο 3.2 του Ιδιωτικού Συμφωνητικού, όπου αναφέρεται ότι […] 132 Σύμφωνα με τον όρο 4.1 του Ιδιωτικού Συμφωνητικού, […] 124 23 Έκδοση για το ΦΕΚ μεταβίβαση στη MINOAN και στην Grimaldi Euromed δύο πλοίων (και συγκεκριμένα, του πλοίου SUPERFAST XII του Ομίλου ATTICA και του πλοίου HIGHSPEED 7 της HSW) γνωστοποιήθηκε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού με την υπ’ αριθ. πρωτ. 6947/27.11.2017 γνωστοποίηση της MINOAN ως ξεχωριστή συναλλαγή και εκδόθηκε επί αυτής η υπ’ αριθ. 16/27.12.2017 Πράξη Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού, με την οποία διαπιστώθηκε ότι η γνωστοποιηθείσα πράξη δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3959/
- Σύμφωνα με το Ιδιωτικό Συμφωνητικό, ως αντάλλαγμα για την εξαγορά ποσοστού 48,53% της HSW, η ATTICA θα καταβάλει το συνολικό ποσό των 78.500.000 ευρώ
- Επιπροσθέτως, το αντάλλαγμα για την πώληση και μεταβίβαση του πλοίου SUPERFAST XII συμφωνήθηκε σε ευρώ 74.500.000€, ενώ το αντάλλαγμα για την πώληση και μεταβίβαση του πλοίου HIGHSPEED 7 συμφωνήθηκε σε ευρώ 25.000.
- Στο άρθρο 3 του Ιδιωτικού Συμφωνητικού, ως προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της συναλλαγής αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι […]
- Όπως η γνωστοποιούσα αναφέρει στη Γνωστοποίηση 2136, πρόθεσή της είναι, υπό τον όρο έγκρισης από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, να αποκτήσει αποκλειστικό έλεγχο επί της HSW: (α) με την ολοκλήρωση της από 11.08.2017 συναλλαγής με την Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. και την εταιρία OPERSIONO ENTERPRISES LMITED αυτοτελώς ή (β) με την ολοκλήρωση της από 26.10.2017 συναλλαγής με τις Μινωϊκές ή (γ) με την ολοκλήρωση και των δύο ανωτέρω συναλλαγών, στην οποία περίπτωση η γνωστοποιούσα μαζί με το ήδη από 11.08.2017 αποκτηθέν ποσοστό ύψους 1,61% επί του μετοχικού κεφαλαίου της HSW δυνάμει των Συμβάσεων ΑΝΕΚ & Γ. Βαρδινογιάννη, θα κατέχει, άμεσα και έμμεσα, ποσοστό 98,83% επί αυτού. Γ.
- ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΗΚΟΥΣΑ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ
- Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011, και οι δύο υπό εξέταση γνωστοποιήσεις υποβλήθηκαν στην Επιτροπή Ανταγωνισμού εμπροθέσμως, ήτοι εντός 30 ημερών η Γνωστοποίηση 1 από την υπογραφή των Συμβάσεων της 11.08.2017 και η Γνωστοποίηση 2 από την υπογραφή του 26.10.2017 Ιδιωτικού Συμφωνητικού. Από τα ανωτέρω έγγραφα προκύπτουν σαφώς οι πληροφορίες και τα στοιχεία που εμπεριέχονται στα έντυπα γνωστοποίησης, καθώς και η ρητή πρόθεση των μερών να προβούν σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για την ολοκλήρωση και υλοποίηση των συμφωνιών με το συγκεκριμένο περιεχόμενο. Με τα ανωτέρω έντυπα γνωστοποίησης συνυποβλήθηκαν τα προβλεπόμενα στο άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 3959/2011 παράβολα των 1.100 Ευρώ
- Η γνωστοποιούσα προσκόμισε επίσης φύλλα της εφημερίδας «Ναυτεμπορική» της 133 Βλ. και επόμενη παράγραφο. Βλ. αρ. 2.1 του Ιδιωτικού Συμφωνητικού. 135 Στη συνέχεια του σχετικού όρου της Σύμβασης αναφέρεται ότι […] 136 Βλ. στην ίδια κατεύθυνση και αριθ. πρωτ. 6682/14.11.2017 επιστολή. 137 Βλ. Κωδικός ηλεκτρονικού παραβόλου Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων: 16338530795711060090 για τη Γνωστοποίηση 1 και Κωδικός ηλεκτρονικού παραβόλου Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων: 17606484095801230088 για τη Γνωστοποίηση
- 134 24 Έκδοση για το ΦΕΚ 13.09.2017138 και της 01.12.2017139, στα οποία δημοσιεύθηκαν αντίστοιχα οι υπό εξέταση πράξεις κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 6 του ν. 3959/2011 και στην απόφαση ΕΑ 558/
- Επίσης, σχετική ανάρτηση έγινε στις 18.09.2017 και στις 27.11.2017 αντίστοιχα στο διαδικτυακό τόπο της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Ως εκ τούτου, οι υπό εξέταση γνωστοποιήσεις θεωρούνται παραδεκτές. Ως ημερομηνία προσήκουσας γνωστοποίησης και για τις δύο γνωστοποιήσεις λογίζεται η 22.12.2017, δεδομένης της ανάγκης συμπλήρωσης των φακέλων140,
- Παράλληλα, προκείμενου να συλλεχθούν απόψεις και πληροφορίες για την υπό κρίση υπόθεση, η ΓΔΑ, πέραν των συμμετεχουσών και των σχετιζομένων με αυτές εταιριών 142, απευθύνθηκε μέσω ερωτηματολογίων προς τις ακτοπλοϊκές εταιρίες που δραστηριοποιούνται στο Αιγαίο. Συγκεκριμένα εστάλησαν επιστολές παροχής στοιχείων προς τις εταιρίες ΜΙΝΩΪΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ Α.Ν.Ε., AEGEAN FLYING DOLPHINS N.E. (εφεξής και Aegean Flying Dolphins)143, στην AEGEAN SPEED LINES N.E. (εφεξής και Aegean Speed Lines), στην ΚΡΕΤΑ ΚΑΡΓΚΟ ΛΑΪΝΣ (εφεξής και CRETA CARGO), στη FAST FERRIES (εφεξής και Fast Ferries ή/και FAST)144, στη GOLDEN STAR FERRIES (εφεξής και GOLDEN), στην ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΠΛΟΙΩΝ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ (εφεξής και SARONIC FERRIES), στη ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ (εφεξής και SEADREAMS), στη SEAJETS GROUP (εφεξής και SEAJETS), στην ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΗ Ι Ν.Ε. (εφεξής και ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΗ), στη ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΕΙΝΑΥΤΗΣ (εφεξής και ΑΕΙΝΑΥΤΗΣ), στην ΑΚΟΥΑ ΜΑΡΙΑ Ν.Ε., στην ΑΝΩΝΥΜΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ (εφεξής και ΑΝΜΕΖ ή και ΖΑΝΤΕ), στην ΑΝΕ ΚΑΛΥΜΝΟΥ, στην ΑΝΩΝΥΜΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. (εφεξής και ΑΝΕΚ), στην ΑΝΕ ΣΥΜΗΣ Α.Ε. (εφεξής και ΑΝΕΣ), στην ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ (εφεξής και 138 Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 5031/13.09.2017 έγγραφό της. Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 7077/01.12.2017 έγγραφό της. 140 Στο πλαίσιο της Γνωστοποίησης 1 κατά τα προβλεπόμενα στο εδ. β΄ της παραγράφου 11 του άρθρου 8 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, προκειμένου να συμπληρωθεί προσηκόντως ο φάκελος της γνωστοποίησης, η ΓΔΑ απέστειλε προς τη γνωστοποιούσα τα αιτήματα παροχής στοιχείων υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 5171/20.09.2017, 5766/11.10.2018, 6392/1.11.2017, 6701/15.11.2017, 6856/22.11.2017 και 7034/30.11.2017 και προς τη HSW τα αιτήματα παροχής στοιχείων υπ’ αριθ. πρωτ. οικ.5928/16.10.2017, 6575/9.11.2017, 6891/23.11.2017, 7291/11.12.2017 και 7367/13.12.
- Επί των επιστολών αυτών τα μέρη απάντησαν με τις επιστολές παροχής στοιχείων υπ’ αριθ. πρωτ. 5100/18.9.2017, 5691/9.10.2017, 6311-6312/30.10.2017, 6322/30.10.2017, 13.11.2017, 20.11.2017, 6831/21.11.2017, 6976/28.11.2017, 7222/7.12.2017, 7264/8.12.2017, 72797280/11.12.2017, 7420/14.12.2017, 7664/21.12.2017, 7671-7672/21.12.2017, 7673/21.12.2017 και 7726/22.12.
- Ο φάκελος συμπληρώθηκε στις 22.12.2017 με την αριθ. πρωτ. 7726/22.12.2017 επιστολή παροχής στοιχείων της HSW και σχετικά ενημερώθηκε η ΑΤΤΙΚΑ με την αριθ. πρωτ. 344/16.01.2018 επιστολή. 141 Στο πλαίσιο της Γνωστοποίησης 2 κατά τα προβλεπόμενα στο εδ. β΄ της παραγράφου 11 του άρθρου 8 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, προκειμένου να συμπληρωθεί προσηκόντως ο φάκελος της γνωστοποίησης, η ΓΔΑ απέστειλε προς τη γνωστοποιούσα τα αιτήματα παροχής στοιχείων υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 7181/06.12.2017 και 7471/18.12.2017 και προς τη HSW το αίτημα παροχής στοιχείων υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 7237/08.12.
- Ο φάκελος συμπληρώθηκε στις 22.12.2017 με την αριθ. πρωτ. 7726/22.12.2017 επιστολή παροχής στοιχείων της HSW και σχετικά ενημερώθηκε η ΑΤΤΙΚΑ με την αριθ. πρωτ. 344/16.01.2018 επιστολή. 142 Σχετικές οι υπ’ αριθ. πρωτ. 5922/16.10.2017 και 751/31.01.2018 επιστολές παροχής στοιχείων προς την Τράπεζα Πειραιώς και η υπ’ αριθ. πρωτ. 5923/16.10.2017 επιστολή προς την MI G. 143 Η εταιρία ελέγχει τις εταιρίες ΙΠΤΑΜΕNA ΔΕΛΦΙΝΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ V Ν.Ε., ΙΠΤΑΜΕNA ΔΕΛΦΙΝΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ VI Ν.Ε. και ΙΠΤΑΜΕNA ΔΕΛΦΙΝΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ VII Ν.Ε., 144 Η εταιρία ελέγχει τις εταιρίες ΚΥΚΛΑΔΕΣ ΦΑΣΤ ΦΕΡΙΣ Ν.Ε., ΑΝΔΡΟΣ ΦΑΣΤ ΦΕΡΙΣ Ν.Ε., ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΛΟΓΑ ΦΑΣΤ ΦΕΡΙΣ Ν.Ε. 139 25 Έκδοση για το ΦΕΚ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΣ)145 στην ΙΟΝΙΑ Ν.Ε., στην ΚΑΡΘΑΙΑ Ν.Ε., στην ΚΑΡΥΣΤΙΑ Ν.Ε., στην ΚΑΤΕΡΟΣ Ν.Ε., στη ΛΑΦΑΣΙ Ν.Ε., στη ΜΑΝΟΥΣΟΣ Σ.ΓΕΩΡΓΙΟΣ «ΚΑΣΟΣ ΠΡΙΝΣΕΣ», στη ΜΙΚΡΕΣ ΚΥΚΛΑΔΕΣ Ν.Ε., στην ΠΑΡΟΣ ΑΝΤΙΠΑΡΟΣ Ν.Ε., στην ΑΓΙΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ Ν.Ε. (εφεξής και ΣΑΟΣ), στη ΣΚΥΡΟΣ Ν.Ε., στη ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΟΙ ΟΙΝΟΥΣΣΩΝ Ν.Ε., A.B.P. SINGLE MEMBER PRIVATE COMPANY και τέλος στη ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΛΕΣΒΟΥ Α.Ε. (εφεξής και ΝΕΛ)
- Πέραν των ανωτέρω ακτοπλοϊκών εταιριών, η ΓΔΑ απευθύνθηκε σε φορείς της κεντρικής και της περιφερειακής διοίκησης, επαγγελματικά σωματεία και ομοσπονδίες προκειμένου να συλλεχθούν πληροφορίες και να σταθμιστούν οι απόψεις τους για την υπό εξέταση υπόθεση
- Συγκεκριμένα η ΓΔΑ απευθύνθηκε στη Γενική Πανελλήνια Ομοσπονδία Επιχειρήσεων Τουρισμού (εφεξής και ΓΕΠΟΕΤ), την Ομοσπονδία Φορτηγών Αυτοκινητιστών Ελλάδος (εφεξής και ΟΦΑΕ), το Πανελλήνιο Σύνδεσμο Ναυτικών Πρακτόρων και Επαγγελματιών Χρηστών Λιμένων, την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, το Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (εφεξής και ΣΕΕΝ), το Σύνδεσμο Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (εφεξής και ΣΕΤΕ), το Σύνδεσμο των εν Ελλάδι Τουριστικών & Ταξιδιωτικών Γραφείων (εφεξής και HATTA), την Ομοσπονδία Συνδέσμων Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Γραφείων Ελλάδος (εφεξής και FedHATTA), την Πανελλήνια Ένωση Ναυτικών Πρακτόρων Ακτοπλοΐας, την Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Επαγγελματιών Ιδιοκτητών Ελαφρών Φορτηγών και το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. 145 Η Κοινοπραξία αποτελείται από τις εταιρίες ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Ν.Ε., ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΚΗ Ν.Ε., ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ Ν.Ε. 146 Σχετικές οι υπ’ αριθ. πρωτ. επιστολές της ΓΔΑ: AEGEAN FLYING DOLPHINS N.E. 5638/06.10.2017 και υπομνηστική 6440/03.11.2017, AEGEAN SPEED LINES N.E. 5632/06.10.2017, ΚΡΕΤΑ ΚΑΡΓΚΟ ΛΑΪΝΣ 5715/06.10.2017, FAST FERRIES 5624/06.10.2017, GOLDEN STAR FERRIES 5627/06.10.2017, ΜΙΝΩΪΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ Α.Ν.Ε. 5625/06.10.2017 και 1732/14.03.2018, στη ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΠΛΟΙΩΝ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ 6116/20.10.2017, SEADREAMS N.E. 5639/06.10.2017 και υπομνηστική 6439/03.11.2017, SEAJETS GROUP 5623/06.10.2017 και 1928/22.03.2018, ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΗ Ι Ν.Ε. 5634/06.10.2017, ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΕΙΝΑΥΤΗΣ 5717/06.10.2017, ΑΚΟΥΑ ΜΑΡΙΑ Ν.Ε. 6463/06.11.2017, ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 5626/06.10.2017 και υπομνηστική 1131/16.02.2018, ΑΝΕ ΚΑΛΥΜΝΟΥ 5640/06.10.2017, ΑΝΕΚ Α.Ε. 5621/06.10.2017 και 1733/14.03.2018, ΑΝΕ ΣΥΜΗΣ Α.Ε. 5630/06.10.2017, ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 5641/06.10.2017 και υπομνηστική 6433/03.11.2017, ΙΟΝΙΑ Ν.Ε. 5633/06.10.2017, ΚΑΡΘΑΙΑ Ν.Ε. 5636/06.10.2017, ΚΑΡΥΣΤΙΑ Ν.Ε. 5628/06.10.2017 και 808/02.02.2018, ΚΑΤΕΡΟΣ Ν.Ε. 5631/06.10.2017, ΛΑΦΑΣΙ Ν.Ε. 5637/06.10.2017 και υπομνηστική 6434/03.11.2017, ΜΑΝΟΥΣΟΣ Σ.ΓΕΩΡΓΙΟΣ «ΚΑΣΟΣ ΠΡΙΝΣΕΣ» 5622/06.10.2017 και 6435/03.11.2017, ΜΙΚΡΕΣ ΚΥΚΛΑΔΕΣ Ν.Ε. 5642/06.10.2017 και υπομνηστική 6441/03.11.2017, ΠΑΡΟΣ ΑΝΤΙΠΑΡΟΣ Ν.Ε. 5873/16.10.2017, ΑΓΙΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ Ν.Ε. 5629/06.10.2017, ΣΚΥΡΟΣ Ν.Ε. 6464/06.11.2017, ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΟΙ ΟΙΝΟΥΣΣΩΝ Ν.Ε. 5635/06.10.2017 και υπομνηστική 6442/03.11.2017, A.B.P. SINGLE MEMBER PRIVATE COMPANY 6571/08.11.2017 και Ν.Ε.Λ. Α.Ε. 7008/29.11.2017 και υπομνηστική 531/23.01.
- Οι εταιρίες ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΟΙ ΟΙΝΟΥΣΣΩΝ Ν.Ε., A.B.P. και Ν.Ε.Λ. Α.Ε. δεν απάντησαν στα αναφερόμενα ερωτηματολόγια. 147 Σχετικές οι υπ’ αριθ. πρωτ. επιστολές της ΓΔΑ: Γενική Πανελλήνια Ομοσπονδία Επιχειρήσεων Τουρισμού 5648/06.10.2017, Ομοσπονδία Φορτηγών Αυτοκινητιστών Ελλάδος 5742/06.10.2017, Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ναυτικών Πρακτόρων και Επαγγελματιών Χρηστών Λιμένων 5657/06.10.2017, Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου 5744/11.10.2017, Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου 5743/11.10.2017, Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας 5659/06.10.2017, Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων 5649/06.10.2017, Σύνδεσμος των εν Ελλάδι Τουριστικών & Ταξιδιωτικών Γραφείων 5651/06.10.2017, Ομοσπονδία Συνδέσμων Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Γραφείων Ελλάδος 5650/06.10.2017, Πανελλήνια Ένωση Ναυτικών Πρακτόρων Ακτοπλοΐας 5658/06.10.2017 και υπομνηστική 6436/03.11.2017 στις οποίες δεν απάντησε, την Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Επαγγελματιών Ιδιοκτητών Ελαφρών Φορτηγών 5740/06.10.2017 και υπομνηστική 6437/03.11.2017 και το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής 5716/10.10.
- 26 Έκδοση για το ΦΕΚ
- Εν συνεχεία, κατά την εξέταση των γνωστοποιήσεων διαπιστώθηκε ότι σε ορισμένες από τις επιμέρους αγορές στις οποίες αφορούν οι γνωστοποιηθείσες πράξεις προκαλούνται σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό τους με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού. Ως εκ τούτου, εκδόθηκαν, σύμφωνα με το άρθρο 8, παρ. 4 ν. 3959/2011, οι σχετικές πράξεις κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης των γνωστοποιηθεισών συγκεντρώσεων
- Με το από 02.03.2018 αίτημά της, η ATTICA αιτήθηκε παράταση της προθεσμίας του αρ. 8 παρ. 5 του ν. 3959/2011 για την εισαγωγή των γνωστοποιήσεων ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού κατά δεκαπέντε ημέρες
- Γ.
- ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ Ε.Α.
- Οι γνωστοποιηθείσες πράξεις έχουν εθνική διάσταση και υπόκεινται σε προηγούμενη γνωστοποίηση, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τους γνωστοποιηθέντες κύκλους εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων [βλ. ανωτέρω υπό Β.3.], πληρούνται τα κριτήρια του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει.
- Περαιτέρω, οι γνωστοποιηθείσες πράξεις δεν έχουν κοινοτική διάσταση, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 1 παρ. 2 και 3 του Κανονισμού 139/2004150, διότι αφενός ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις δεν υπερβαίνει τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ (άρθρο 1 παρ. 2 στοιχ. α) και αφετέρου δεν υπερβαίνει ούτε τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ (άρθρο 1 παρ. 3 στοιχ. α). Συνεπώς δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 1 παρ. 2 και 3 του Κανονισμού 139/
- Ενόψει των ανωτέρω, η παρούσα γνωστοποίηση υποβάλλεται αρμοδίως ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Γ.
- ΥΠΑΓΩΓΗ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΩΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ
- Σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο που προεκτέθηκε [βλ. ανωτέρω υπό Α.2.], η πρώτη γνωστοποιηθείσα πράξη συνιστά συγκέντρωση κατά την έννοια του άρθρου 5 παρ. 2 περίπτωση (β) του ν. 3959/2011, διότι οδηγεί σε μόνιμη μεταβολή του ελέγχου επί της HSW, δεδομένου ότι η γνωστοποιούσα θα αποκτήσει δυνάμει των από 11.08.2017 Συμβάσεων πλειοψηφικό πακέτο μετοχών επί αυτής συνολικού ύψους 50,294%, και κατά τον τρόπο αυτό (ελλείψει και ικανών δικαιωμάτων μειοψηφίας) τον αποκλειστικό έλεγχο επί της HSW.
- Αναλυτικά, στο καταστατικό της HSW151: […]
- Συνεπώς, βάσει των ανωτέρω η γνωστοποιούσα θα αποκτήσει μέσω της αγοράς της πλειοψηφίας των μετοχών της HSW τον αποκλειστικό έλεγχο επί της τελευταίας, καθώς θα δύναται να εκλέξει τα μέλη ΔΣ της 148 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 515/22.01.2018 Πράξη και την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ 516/22.01.2018 Πράξη. Αίτημα με αριθ. πρωτ. 1405/02.03.2018 και ορθή επανάληψη 1739/15.03.
- 150 Κανονισμός του Συμβουλίου 139/2004 της 20.01.2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («Κοινοτικός κανονισμός συγκεντρώσεων»), ΕΕ 2004 L 024/
- 151 Προσκομίστηκε ως Παράρτημα 2 της Γνωστοποίησης
- 152 Τα υπό α έως γ συμπεράσματα εξάγονται συνδυαστικά από το προσκομισθέν ως Παράρτημα 2 της Γνωστοποίησης 1 Καταστατικό της HSW, από την υπ’ αρ. πρωτ. 5691/09.10.2017 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας (βλ. απάντηση στην ερώτηση 10) και την υπ’ αριθ. πρωτ. 6312/30.10.2017 απαντητική επιστολή της HSW (βλ. απάντηση 1). Βλ. και άρθρα 23, 14 και 15 του Καταστατικού. 149 27 Έκδοση για το ΦΕΚ αποκτώμενης και ακολούθως να έχει την εκπροσώπηση της εταιρίας και να λαμβάνει όλες τις αποφάσεις διοίκησης (διαχείρισης και διάθεσης) της εταιρικής περιουσίας.
- Οι από 11.08.2017 πράξεις (Σύμβαση 1 και Συμβάσεις ΑΝΕΚ & Γ. Βαρδινογιάννη) συνιστούν, κατά την κρίση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, εξ επόψεως δικαίου ανταγωνισμού και ειδικότερα για τους σκοπούς του ελέγχου των συγκεντρώσεων επιχειρήσεων, αλληλένδετες πράξεις, οι οποίες μόνο από κοινού μπορούν να οδηγήσουν σε μεταβολή του ελέγχου επί της εταιρίας-στόχου και οι περί του αντιθέτου ισχυρισμοί της γνωστοποιούσας δε μπορούν να γίνουν δεκτοί
- Και τούτο διότι οι συμβάσεις στις οποίες περιέχονται καταρτίστηκαν την ίδια ημέρα154 και στο ίδιο οικονομικό πλαίσιο, ήτοι αυτό του στρατηγικού σχεδιασμού της γνωστοποιούσας να αποκτήσει πλειοψηφική συμμετοχή και συνεπώς αποκλειστικό έλεγχο επί της HSW155, η Σύμβαση 2 αναφέρεται και υλοποιήθηκε με την υπογραφή της Σύμβασης 1156, ενώ επιπλέον κατά το χρόνο σύναψής τους καμία από τις πράξεις αυτοτελώς δεν μπορούσε να εξασφαλίσει στη γνωστοποιούσα έλεγχο επί της εταιρίας στόχου. Αντίθετα, κατά την κρίση της Επιτροπής, δεν συνιστούν αλληλένδετες πράξεις οι συναλλαγές που γνωστοποιήθηκαν με την Γνωστοποίηση 1 και η πράξη μεταβίβασης μετοχών που γνωστοποιήθηκε με τη Γνωστοποίηση 2, ιδίως διότι με μόνη την πρώτη σειρά πράξεων επέρχεται μόνιμη μεταβολή ελέγχου επί της HSW, ενώ οι αυτοτελώς γνωστοποιηθείσες πράξεις δεν συνδέονται επαρκώς ούτε de jure ούτε de facto. […]
- Ενόψει δε της απόκτησης αποκλειστικού ελέγχου και της επέλευσης μόνιμης μεταβολής ελέγχου επί της HSW με μόνη την πρώτη σειρά πράξεων από 11.08.2017 (Σύμβαση 1 και Συμβάσεις ΑΝΕΚ & Γ. Βαρδινογιάννη), εν προκειμένω εξετάζεται ως συγκέντρωση μόνο η σειρά αυτή πράξεων, η οποία συνιστά ενιαία πράξη συγκέντρωσης επιχειρήσεων κατά την έννοια του άρθρου 5 παρ. 1 του ν. 3959/2011, χρήζουσα γνωστοποίησης. Δ. ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ Δ.
- Ν. 2932/2001
- Με το ν. 2932/2001 θεσμοθετήθηκε στις θαλάσσιες ενδομεταφορές, η άρση του καμποτάζ158 και κατά συνέπεια, η απελευθέρωση της αγοράς της επιβατηγού ακτοπλοΐας. Επιπλέον, καθιερώθηκε ένα πολυκομβικό δίκτυο θαλάσσιων ενδομεταφορών, με στόχο τη διασύνδεση της ηπειρωτικής χώρας με τη νησιωτική Ελλάδα καθώς και των νησιών μεταξύ τους. Ο νόμος 153 Βλ. την αριθ. πρωτ. 6682/14.11.2017 επιστολή της Γνωστοποιούσας στην οποία αναφέρεται ότι έλεγχος αποκτάται με την απόκτηση του ποσοστού 48,69% των μετοχών της HSW με τη Σύμβαση. 154 Για τους σκοπούς της αξιολόγησης της ύπαρξης αλληλεξάρτησης είναι αδιάφορο εν προκειμένω αν η υπογραφή των Συμβάσεων 2 και 3 προηγήθηκε ή όχι και κατά πόσο χρόνο της υπογραφής της Σύμβασης που υπεγράφη κατά την ίδια ημέρα. Πρβλ. ΠΕΚ Τ- 282/02, Cementbouw, σκ.
- 155 Βλ. σχετικά συνημμένο 12 της υπ’ αριθ. πρωτ. 1039/13.02.2018 επιστολής της ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ, […]. Βλ. επίσης επιστολή της ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ υπ’ αριθ. πρωτ. 6323/30.10.2017, απάντηση 12
(3). 156 Βλ. σελ. 6 υπό β της Σύμβασης 2 όπου ως προϋπόθεση για τη μεταβίβαση των μετοχών της ΑΝΕΚ ΑΕ επί της HSW στη θυγατρική της ATTICA, BLUE STAR FERRIES, τίθεται […]. 157 Βλ. άρθρο 3 του Ιδιωτικού Συμφωνητικού. 158 Cabotage είναι το προνόμιο της αποκλειστικής εκμετάλλευσης μεταφοράς επιβατών και εμπορευμάτων μεταξύ των λιμένων του, που επιφυλάσσει για τον εαυτό του κάθε κράτος. Το cabotage, συνεπώς, χαρακτηρίζεται ως μια πρακτική απαγόρευσης της εισόδου πλοίων ξένης σημαίας στα εσωτερικά χωρικά ύδατα ενός κράτους. To cabotage ίσχυε στην ελληνική ακτοπλοΐα μέχρι το 1999, οπότε άρχισε η μερική άρση του, ενώ ακολούθησε η πλήρης άρση, το
- Βλ. παρ. 1του άρθρου 1 του ν. 2932/
- 28 Έκδοση για το ΦΕΚ προβλέπει γραμμές τακτικής δρομολόγησης159 και γραμμές δημόσιας υπηρεσίας, ήτοι γραμμές για τις οποίες δεν εκδηλώθηκε επιχειρηματικό ενδιαφέρον (άγονες)
- Εξάλλου, δυνάμει του άρθρου 170 παρ. 1 του Κώδικα Δημοσίου Ναυτικού Δικαίου (ΦΕΚ Α` 261/1973) (εφεξής ΚΔΝΔ), θεσπίστηκε το πδ 814/1974 (ΦΕΚ Α` 359/1974) με το οποίο καθορίστηκαν οι κατηγορίες των επιβατών δρομολογιακών γραμμών προς εξυπηρέτηση της μεταφοράς μεταξύ των ελληνικών λιμένων. Κατά το άρθρο 2 του ως άνω πδ 814/1974, οι δρομολογιακές γραμμές διακρίνονται σε (α) κύριες δρομολογιακές γραμμές, οι οποίες συνδέουν δύο τουλάχιστον λιμένες, έχουν ως λιμένα αφετηρίας τον Πειραιά και εκτείνονται σε περισσότερους του ενός Νομούς, (β) δευτερεύουσες δρομολογιακές γραμμές, οι οποίες συνδέουν δύο τουλάχιστον λιμένες και έχουν ως λιμένα αφετηρίας έτερο πλην του Πειραιά λιμένα και εκτείνονται σε περισσότερους του ενός Νομούς και (γ) τοπικές δρομολογιακές γραμμές, οι οποίες συνδέουν δύο τουλάχιστον λιμένες με τις ακόλουθες διακρίσεις: (i) εκτείνονται εντός των ορίων του ίδιου Νομού και σε απόσταση μέχρι τρία ναυτικά μίλια, (ii) εκτείνονται εντός των ορίων του ίδιου Νομού και σε απόσταση μεγαλύτερη από τρία ναυτικά μίλια, (iii) εκτείνονται εντός των ορίων του ίδιου Νομού, σε απόσταση μεγαλύτερη από τρία ναυτικά μίλια, υφισταμένης όμως παραλλήλως και κύριας ή δευτερεύουσας δρομολογιακής γραμμής που συνδέει εν όλω ή εν μέρει τους ίδιους λιμένες, και (iv) Η γραμμή Αργοσαρωνικού, ήτοι η συνδέουσα τον Πειραιά με τους λιμένες Αίγινας Μεθάνων - Πόρου - Ύδρας - Ερμιόνης - Σπετσών- Π. Χελίου και Λεωνιδίου. Επίσης ως τοπικές δρομολογιακές γραμμές θεωρούνται αυτές οι οποίες συνδέουν δύο
(2)χερσαίες οδικές αρτηρίες, οι οποίες διακόπτονται από λωρίδα θάλασσας εύρους μέχρι τριών
(3)ναυτικών μιλίων ή σημεία των ακτών της Ηπειρωτικής Ελλάδας με τα απέναντι νησιά, της ίδιας ως ανωτέρω κατά μέγιστον απόστασης ανεξαρτήτως της υπαγωγής των συνδεόμενων σημείων στα όρια του ίδιου Νομού, οι οποίες εξυπηρετούν κυρίως, τη διακίνηση οχημάτων.
- Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 2 του ν. 2932/2001, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει161, μέχρι την 31η Οκτωβρίου κάθε έτους, εκδίδεται Υπουργική 159 Βλ. άρθρα 3 έως 6 του ν. 2932/
- Βλ. άρθρο 8 του ν. 2932/
- 161 Οι παρ. 4 έως 7 του άρθρου 2 του ν. 2932/2001 ορίζουν τα εξής: « 4.Οι θαλάσσιες ενδομεταφορές τακτικών γραμμών εκτελούνται από επιβατηγά και οχηματαγωγά, επιβατηγά ή φορτηγά, πλοία που δρομολογούνται σε γραμμή ή γραμμές του ενδεικτικού γενικού δικτύου ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών που καλύπτει τους λιμένες όλων των νησιών. Το δίκτυο καθορίζεται μέχρι 31 Οκτωβρίου εκάστου έτους με απόφαση του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας, ύστερα από γνώμη του Σ.Α.Σ, και οι δρομολογιακές γραμμές διακρίνονται σε κατηγορίες ανάλογα με τη σημασία τους στις εσωτερικές και διεθνείς μεταφορές της χώρας, στη διοικητική διάρθρωσή της, στη διάταξη των λιμένων, τις ειδικές συνθήκες σε αυτούς και την ανάγκη εξασφάλισης τακτικής εξυπηρέτησής τους.
- Πλοίο δρομολογούμενο σε γραμμή ορισμένης κατηγορίας μπορεί να εξυπηρετεί και λιμένα ή λιμένες, που περιλαμβάνονται σε γραμμή άλλης κατηγορίας.
- Με απόφαση του Υπουργού, ύστερα από γνώμη του Σ.Α.Σ., μπορεί να επιβάλλονται στους πλοιοκτήτες, που ενδιαφέρονται για τη δρομολόγηση πλοίου σε ορισμένη ή ορισμένες γραμμές, υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας. Οι ανωτέρω υποχρεώσεις επιβάλλονται για την εξυπηρέτηση λόγων δημόσιου συμφέροντος και περιλαμβάνουν, χωρίς να δημιουργούν διακρίσεις, όρους που αφορούν τους λιμένες, οι οποίοι επιβάλλεται να εξυπηρετούνται, την τακτική εξυπηρέτηση, τη συνέχεια, τη συχνότητα και ικανότητα παροχής μεταφορικών υπηρεσιών, το ναύλο και τη στελέχωση των πλοίων. Δεν 160 29 Έκδοση για το ΦΕΚ Απόφαση162 για τον καθορισμό «Ενδεικτικού Γενικού Δικτύου Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών» (το δίκτυο θαλάσσιων ενδομεταφορών)
- Η εν λόγω απόφαση δεν καθορίζει τις γραμμές, αφού αυτές είναι ενδεικτικές για τους πλοιοκτήτες, ωστόσο, το εν λόγω δίκτυο θαλάσσιων ενδομεταφορών λαμβάνεται υπόψη για την επιδότηση των «κενών» των ακτοπλοϊκών συνδέσεων, όπως αυτά προκύπτουν από την υποβολή των ετήσιων και ελεύθερων δηλώσεων των πλοιοκτητών σχετικά με την τακτική δρομολόγηση των πλοίων τους. Προκειμένου να διασφαλισθεί η συνοχή του νησιωτικού χώρου και η εδαφική συνέχεια της χώρας, το δίκτυο που προκύπτει από τις δηλώσεις τακτικής δρομολόγησης ελέγχεται και αξιολογείται από το Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών (στο εξής ΣΑΣ) προκειμένου να διαπιστωθεί η συγκοινωνιακή κάλυψη και να επιδοτηθούν τα ενδεχόμενα κενά των ακτοπλοϊκών συνδέσεων. Κατά την αξιολόγηση, συνεκτιμώνται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα κριτήρια: α) αν οι νησιωτικοί λιμένες που βρίσκονται σε πρωτεύουσα Νομού, συνδέονται καθημερινά με ηπειρωτικά λιμάνια, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με μια τουλάχιστον κύρια γραμμή, β) αν τα υπόλοιπα νησιά συνδέονται τουλάχιστον
(3)τρεις ημέρες την εβδομάδα με την πρωτεύουσα του Νομού όπου υπάγονται διοικητικά, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με τοπικές γραμμές και γ) αν τα νησιά που ανήκουν διοικητικά στην ίδια Περιφέρεια συνδέονται μια φορά την εβδομάδα απευθείας ή με ανταπόκριση με την έδρα της Περιφέρειας
- Οι πλοιοκτήτριες εταιρίες υποβάλλουν, μέχρι την 31η Ιανουαρίου κάθε έτους, δηλώσεις δρομολόγησης των πλοίων τους, για την περίοδο από την 1η Νοεμβρίου κάθε έτους, έως την 31η Οκτωβρίου του επομένου έτους. Η αρμόδια υπηρεσία εκδίδει μέχρι τη 10η Φεβρουαρίου δελτίου τύπου, το οποίο καταχωρίζεται σε δύο τουλάχιστον ημερήσιες εφημερίδες. Κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί μέχρι την 20η Φεβρουαρίου του ιδίου έτους να συμπληρώσει ή να τροποποιήσει ή να ανακαλέσει τη δήλωσή του. Η αρμόδια υπηρεσία ανακοινώνει τις πιθανές τροποποιήσεις μέχρι την 28η Φεβρουαρίου. Μετά την 31η Μαρτίου ο Υπουργός ανακοινώνει στις αρμόδιες Λιμενικές Αρχές τις δηλώσεις δρομολόγησης πλοίων, μαζί με τα δηλωθέντα προγράμματα εκτέλεσης δρομολογίων
- Σε ειδικές περιπτώσεις το Υπουργείο μπορεί να τροποποιήσει στο αναγκαίο μέτρο τη δήλωση δρομολόγησης ως προς τα στοιχεία των δρομολογίων, σύμφωνα με τα κριτήρια της παρ. 4 του άρθρου 4 του ν. 2932/
- Κατά τις περ. α και β οι πλοιοκτήτες καλούνται να προσαρμόσουν με συμφωνία τα δρομολόγιά τους στις αναγκαίες χρονικές αποστάσεις για την επίλυση των προβλημάτων. Αν εντός πέντε
(5)ημερών δεν επιτευχθεί συμφωνία, ο Υπουργός αποφασίζει για τις αναγκαίες μεταβολές των δρομολογίων, κατόπιν γνωμοδότησης του ΣΑΣ. Η εκτέλεση των δρομολογίων είναι απαιτείται γνώμη του Σ.Α.Σ. για την επιβολή υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας, όταν πρόκειται να εξυπηρετηθούν επείγουσες κοινωνικές ανάγκες ή λόγοι εθνικής ασφάλειας και άμυνας. 7. Όλα τα θέματα που αφορούν το προσωπικό των πλοίων ρυθμίζονται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας. Όσοι από το προσωπικό δεν είναι Έλληνες και τα καθήκοντα τους σχετίζονται με θέματα ασφαλείας, πρέπει να κατέχουν πιστοποιητικό ελληνομάθειας, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις » 162 Στο εξής όπου στο κείμενο αναφέρεται Υπουργείο, Υπουργός ή Υπουργική Απόφαση εννοείται ότι πρόκειται κάθε φορά για το Υπουργείο και τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής καθώς και για τις Υπουργικές Αποφάσεις του τελευταίου. 163 Βλ. ενδεικτικά για τα έτη 2015, 2016 και 2017 την ΥΑ 333/2014 (ΦΕΚ Β’ 2964/2014), την ΥΑ 225/2015 (ΦΕΚ Β΄ 2398/2015) και ΥΑ 225/2016 (ΦΕΚ Β΄3275/2016) αντίστοιχα. 164 Βλ. σχετικά την παρ. 4 του δεύτερου άρθρου του ν. 2932/2001 και το άρθρο 3 των ΥΑ 333/2014 (ΦΕΚ Β’ 2964/2014), 225/2015 (ΦΕΚ Β΄ 2398/2015) και 225/2016 (ΦΕΚ Β΄3275/2016). 165 Βλ. αναλυτικά το τέταρτο άρθρο του ν. 2932/2001, όπως τροποποιήθηκε με τους ν. 4150/2013 και 4254/2014 και ισχύει. 30 Έκδοση για το ΦΕΚ υποχρεωτική για ένα
(1)έτος από τη δρομολόγηση πλοίου σε συγκεκριμένη γραμμή (άρθρο 4 παρ. 5 εδαφ. 2 του ν. 2932/2001), με δυνατότητα διακοπής των δρομολογίων του για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τις 60 ημέρες (άρθρο 4 παρ. 6 εδάφ. 4 του ν. 2932/2001).
- Εφόσον δεν υποβληθούν δηλώσεις δρομολόγησης για ακτοπλοϊκές συνδέσεις του δικτύου θαλάσσιων ενδομεταφορών ή από αυτές που υποβλήθηκαν δεν καλύπτονται επαρκώς οι συγκοινωνιακές ανάγκες, το Υπουργείο προβαίνει στη δημοσίευση προσκλήσεων εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τη σύναψη συμβάσεων ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας, διάρκειας ενός έως πέντε ετών για την αποκλειστική εξυπηρέτηση συγκεκριμένων γραμμών, άνευ μισθώματος
- Στην περίπτωση κατά την οποία, η προαναφερθείσα διαδικασία δεν τελεσφορήσει, το Υπουργείο δημοσιεύει προκήρυξη δημόσιου μειοδοτικού διαγωνισμού για την εξυπηρέτηση δρομολογιακών γραμμών με σύναψη σύμβασης ή συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας167, διάρκειας έως 12 έτη, έναντι μισθώματος
- Η σύμβαση δημόσιας υπηρεσίας θεωρείται συναφθείσα με την αποστολή στον πλοιοκτήτη ανακοίνωσης της κατακύρωσης169 και ο πλοιοκτήτης είναι υποχρεωμένος να προσέλθει μέσα σε συγκεκριμένο χρόνο για την υπογραφή της σύμβασης, με την προϋπόθεση της κατάθεσης της σχετικής εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης. Για το χρονικό διάστημα μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας του διαγωνισμού και την υπογραφή του εγγράφου της σύμβασης (παρ. 9 άρθρου 8 του ν. 2932/2001) ή σε περίπτωση μη εκτέλεσης των δρομολογίων, λόγω αθέτησης της υποχρέωσης του πλοιοκτήτη ή αδυναμίας εκτέλεσης αυτών για οποιονδήποτε λόγο (παρ. 11 άρθρου 8 του ν. 2932/2001), ο Υπουργός μπορεί να αναθέτει απευθείας, χωρίς την τήρηση διαγωνιστικής διαδικασίας και κατά παρέκκλιση από κάθε άλλη διάταξη, με μόνη την υπογραφή σύμβασης ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας, τη διενέργεια δρομολογίων σε πλοιοκτήτη πλοίου που πληροί τις προβλεπόμενες από τον νόμο προϋποθέσεις, έναντι μισθώματος.
- Η δρομολόγηση των επιβατηγών υδροπτερύγων και ταχυπλόων πλοίων, μετά την προσθήκη αρχικά του άρθρου 4α του ν. 2932/2001 με το ν. 4150/2013 και την τροποποίησή του ακολούθως από το άρθρο 41 παρ. 1 του ν. 4487/2017170, λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια της ετήσιας δρομολογιακής περιόδου που αρχίζει την 1η Νοεμβρίου, για περίοδο τουλάχιστον τεσσάρων
(4)μηνών, από τους οποίους οι τρεις
(3)θερινοί μήνες είναι συνεχόμενοι. Οι προϋποθέσεις και η διαδικασία τακτικής δρομολόγησης των επιβατηγών υδροπτερύγων και ταχυπλόων πλοίων είναι ίδιες με τις τιθέμενες στις παραγράφους 2, 3, 4 και 7 του τέταρτου άρθρου του ν. 2932/
- Η δήλωση δρομολόγησης υποβάλλεται μέχρι την 31η Αυγούστου του κάθε έτους για τη δρομολογιακή περίοδο που αρχίζει την 1η Νοεμβρίου του ίδιου έτους και τελειώνει την 31η Οκτωβρίου του επόμενου έτους
- Ο πλοιοκτήτης υποχρεούται να έχει 166 Βλ. παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 2932/
- Σύμφωνα με την απαντητική επιστολή Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής με αριθ. πρωτ. 7217/07.12.2017 και συγκεκριμένα το συνημμένο σε αυτή Παράρτημα 1, κατά το 2017 βρίσκονταν σε ισχύ 57 συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας. 168 Βλ. παρ. 5 του ό άρθρου 8 του ν. 2932/
- 169 Βλ. παρ. 8 του άρθρου 8 του ν. 2932/
- 170 Με την προσθήκη του άρθρου 4α στον ν. 2932/2001 προβλέφθηκαν ειδικές διατάξεις για την τακτική δρομολόγηση των ταχυπλόων και υδροπτερύγων, και μειώθηκε η διάρκεια της δρομολογιακής περιόδου σε 4 μήνες, ενώ με το προϊσχύσαν καθεστώς ήταν ετήσια, με δυνατότητα διακοπής 60 ημερών, όπως στα συμβατικά. 171 Ειδικά για τη δρομολογιακή περίοδο που αρχίζει την 1 η Νοεμβρίου 2017 και τελειώνει την 31η Οκτωβρίου 2018, η δήλωση δρομολόγησης, δυνάμει του άρθρου 41 παρ. 1 του ν. 4487/2017 (ΦΕΚ Α΄ 116/09.08.2017), υποβάλλεται μέχρι την 31η Αυγούστου
- 167 31 Έκδοση για το ΦΕΚ το πλοίο στελεχωμένο, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις περί οργανικής σύνθεσης πληρώματος κατά την περίοδο δρομολόγησής του, ήτοι για τέσσερις
(4)μήνες
- Σύμφωνα με το άρθρο 5 του ν. 2932/2001, σε περίπτωση μεταβολής του προσώπου του πλοιοκτήτη κατά τη διάρκεια της δρομολογιακής περιόδου, με απόφαση του Υπουργού, ο νέος πλοιοκτήτης συνεχίζει την εκτέλεση των δρομολογίων με τους ίδιους όρους, εφόσον υποβάλει σχετική δήλωση και συντρέχουν στο πρόσωπό του οι οριζόμενες προϋποθέσεις στην παρ. 2 του άρθρου 3 του ν. 2932/
- Σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν. 2932/2001, η εκτέλεση των δρομολογίων που ανακοινώνονται είναι υποχρεωτική, οι δε πλοιοκτήτες δεν μπορούν να μεταβάλουν μονομερώς τα δρομολόγια, ούτε τον προγραμματισμένο χρόνο διακοπής τους. Η μεταβολή των δρομολογίων επιτρέπεται μόνο εφόσον, επί σχετικού αιτήματος, αποφανθεί ο Υπουργός, ύστερα από γνώμη του ΣΑΣ
- Επιπροσθέτως, το ίδιο ως άνω άρθρο ρυθμίζει ειδικές περιπτώσεις, στις οποίες επιτρέπεται η διακοπή εκτέλεσης δρομολογίων
- Με το άρθρο 7 του ν. 2932/2001, επιτρέπεται η έκτακτη δρομολόγηση πλοίου 175 για την κάλυψη έκτακτων και επειγουσών συγκοινωνιακών αναγκών, οι οποίες δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν εγκαίρως από τα ήδη δρομολογημένα πλοία. Ομοίως, με απόφαση του Υπουργού ή του αρμόδιου για τη δρομολόγηση οργάνου, μπορεί να επιτρέπεται σε δρομολογημένα πλοία να εκτελούν έκτακτες προσεγγίσεις, όταν πρόκειται να εξυπηρετηθούν συγκοινωνιακές ανάγκες για έκτακτους ή επείγοντες κοινωνικούς λόγους
- Με την παρ. 2 του άρθρου 11 του ν. 2932/2001 ορίζεται ότι όποιος παρέχει υπηρεσίες θαλάσσιων ενδομεταφορών, κατά παράβαση των διατάξεων του πρώτου μέρους του νόμου αυτού, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι
(6)μηνών, ενώ σύμφωνα με την παρ. 2 του ίδιου άρθρου στους παραβάτες επιβάλλονται από την αρμόδια λιμενική αρχή οι κυρώσεις του άρθρου 157 ΚΔΝΔ177. 172 Η μεταβολή αυτή, η οποία επήλθε με τον ν. 4150/2013, ευνοεί τη λειτουργία των ταχυπλόων, δεδομένου ότι συνεπάγεται περιορισμό των λειτουργικών δαπανών τους. 173 Βλ. παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 2932/2001, όπου προβλέπεται ότι «Ο πλοιοκτήτης ή περισσότεροι πλοιοκτήτες από κοινού δεν μπορούν να μεταβάλουν μονομερώς τα δρομολόγια, ούτε τον προγραμματισμένο χρόνο διακοπής τους. Η μεταβολή των δρομολογίων, συμπεριλαμβανομένης της δρομολογιακής γραμμής και του προγραμματισμένου χρόνου διακοπής τους, επιτρέπεται αν υποβάλλουν σχετικό αίτημα και κριθεί, με απόφαση του Υπουργού, ύστερα από γνώμη του Σ.Α.Σ., ότι δεν διαταράσσεται η εξυπηρέτηση της γραμμής, ούτε δημιουργούνται διακρίσεις σε βάρος άλλων πλοιοκτητών, με την αποδοχή του αιτήματος. Η απόφαση του Υπουργού κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο εντός τριών
(3)μηνών από την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος. Το αίτημα αυτό και μέχρι τη σύγκληση του Σ.Α.Σ. μπορεί να γίνεται αποδεκτό από υφιστάμενα όργανα, εξουσιοδοτημένα με απόφαση του Υπουργού, για αντιμετώπιση έκτακτων συγκοινωνιακών αναγκών. Με απόφαση του Υπουργού, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορεί να μεταβιβάζεται σε υφιστάμενα όργανα το δικαίωμα υπογραφής προσωρινής τροποποίησης ή περικοπής δρομολογίων, μεταβολή του προγραμματισμένου χρόνου διακοπής τους, μεταβολή δρομολογιακής γραμμής, καθώς και εκτέλεσης έκτακτων δρομολογίων ή προσεγγίσεων σε δρομολογημένα πλοία, μετά από σχετικά αιτήματα. Στην απόφαση αυτή, καθορίζονται, ύστερα από γνώμη του Σ.Α.Σ., τα όργανα, τα κριτήρια αποδοχής των αιτημάτων, καθώς και τα μέγιστα προσωρινά χρονικά διαστήματα». 174 Βλ. παρ. 3, 4 και 5 του άρθρου 6 του ν. 2932/
- 175 Εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις της παρ. 2 του άρθρου 3 του ν. 2932/
- 176 Βλ. παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 2932/
- 177 Στο άρθρο αυτό προβλέπεται ότι «Οι παραβάται των κατά το προηγούμενον άρθρον εκδιδομένων αστυνομικών διατάξεων τιμωρούνται δι` αποφάσεως των λιμενικών αρχών διά προστίμου μέχρι τεσσαράκοντα χιλιάδων (40.000) δραχμών. Το ποσόν του προστίμου δύναται να εξικνείται μέχρις οκτακοσίων χιλιάδων (800.000) δραχμών επί παραβάσεων των διατάξεων περί αποφυγής ρυπάνσεως της θαλάσσης διά πετρελαιοειδών». Το ανώτατο όριο τροποποιήθηκε με το ΠΔ 105/2007 (ΦΕΚ Α 131/13.06.2007) σε δέκα εκατομμύρια (10.000.000) 32 Έκδοση για το ΦΕΚ
- Tο παραπάνω νομοθετικό πλαίσιο στις θαλάσσιες ενδομεταφορές συμπληρώνεται από σειρά υπουργικών αποφάσεων, οι οποίες ρυθμίζουν θέματα ανώτατης επιτρεπόμενης τιμολόγησης178, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, καθώς και το ύψος των ανώτατων επιτρεπόμενων τιμών καθαρού ναύλου
- Ειδικότερα στην παρ. 1 της Υπουργικής Απόφασης 3323.1/02/08180, όπως αυτή τροποποιήθηκε μεταξύ άλλων με την από 21.03.2008 Υπουργική Απόφαση, ορίζεται ότι δεν υφίσταται ανώτατη επιτρεπόμενη τιμολόγηση, εφόσον πληρούται μια τουλάχιστον από τις αναφερόμενες σε αυτό προϋποθέσεις, ήτοι α) η σύνδεση εξυπηρετείται από πλοία που ανήκουν σε δύο τουλάχιστον ανεξάρτητες εταιρίες και ο αφετήριος λιμένας και ο λιμένας προορισμού έχουν ο καθένας ετήσιο αριθμό διακινούμενων επιβατών (αποβιβασθέντες και επιβιβασθέντες) άνω των 150.000 ή/και β) ο αφετήριος λιμένας και ο λιμένας προορισμού έχουν ο καθένας ετήσιο αριθμό διακινούμενων επιβατών (αποβιβασθέντες και επιβιβασθέντες) άνω των 300.000, βάσει των πρόσφατων κάθε φορά στοιχείων
- Εξάλλου, σύμφωνα με την παρ. 4 της ίδια ως άνω Υπουργικής Απόφασης 3323.1/02/08182, για τις συνδέσεις λιμένων που δεν εμπίπτουν σε μια τουλάχιστον από τις προπαρατεθείσες περιπτώσεις καθώς και για τα δρομολόγια έναντι μισθώματος ή αποκλειστικής εξυπηρέτησης με συμβάσεις ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας, εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις της ΚΥΑ 3323.1/01/05/26.05.2005183, με την οποία προσδιορίζονται οι ανώτατες επιτρεπόμενες τιμές καθαρών ναύλων οικονομικής ή ενιαίας θέσης επιβατών και οχημάτων πλοίων ακτοπλοΐας κατά σύνδεση και κατά κατηγορία πλοίου. Περαιτέρω, από την ίδια ως άνω απόφαση (ΥΑ 3323.1/02/08), όπως τροποποιήθηκε184, προκύπτει ότι υφίσταται η δυνατότητα η προτεινόμενη τιμή ναύλου των ταχυπλόων να είναι διπλάσια των συμβατικών. Επιπλέον, κατά την παρ. 6 της άνω Υπουργικής Απόφασης, η ανώτατη τιμή ναύλου της χειμερινής περιόδου (01/11-31/03) δεν θα υπερβαίνει την αντίστοιχη χαμηλότερη τιμή ναύλου που δρχ. (29.347,03 ευρώ) και ορίστηκε ότι θα αναπροσαρμόζεται ετήσια από 1.1.2002 σε ποσοστό ύψους 5% (ήδη κατόπιν υπολογισμού των αναπροσαρμογών το ποσό αυτό από 01/01/2018 ανέρχεται σε ευρώ 67.263,81). Περαιτέρω με την παρ. 3 του ενδέκατου άρθρου του ν. 2932/2001 ορίζεται ότι οι παραβάτες των διατάξεων που αφορούν τον ελεύθερο και υγιή ανταγωνισμό, τιμωρούνται με απόφαση της Ρ.Α.Θ.Ε. (σ.σ. με το ν. 3260/2004 καταργείται και όπου αναφέρεται πλέον νοείται η Επιτροπή Ανταγωνισμού) με πρόστιμο από 30.000 ευρώ έως 300.000 ευρώ. 178 Βλ. ΥΑ 3323.1/02/08 (βλ. ΦΕΚ Β΄ 530/2008). 179 Βλ. ΥΑ 3323.1/02/15 (βλ. ΦΕΚ Β΄ 730/2015). 180 Βλ. ΦΕΚ Β΄ 530/
- Βλ. την αρχική ΥΑ 3321.1.1/01/04/16.7.2004 στο ΦΕΚ Β΄ 1084/2004, η οποία τροποποιήθηκε με σειρά υπουργικών αποφάσεων. 181 Κατά την τελευταία πενταετία δεν εφαρμόστηκε στην πράξη ανώτατη τιμή στους ναύλους, σύμφωνα με την ΥΑ 3323.1/02/08, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει. Βλ. σχετική δήλωση γνωστοποιούσας στην υπ’ αριθ. πρωτ. 5691/09.10.2017 επιστολή. Σε κάθε περίπτωση από τον πίνακα του Παραρτήματος 1 προκύπτει ότι ανώτατος επιτρεπόμενος ναύλος, βάσει όγκου διακίνησης επιβατών, μπορούσε να επιβληθεί μόνο στο δρομολόγιο Αμοργός- Κουφονήσι. 182 ΦΕΚ Β΄530/
- 183 Η ΚΥΑ 3323.1/01/05/26.05.2005 (ΦΕΚ Β΄ 718), έχει τροποποιηθεί με την ΥΑ υπ’ αριθ. 3323.1/02/15 (ΦΕΚ Β΄730) και συνεχίζει να ισχύει σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ΥΑ. 2252.2.1/26892/17 (ΦΕΚ Β΄1489). 184 Βλ. και την από 10.04.2017 Απόφαση του Υπουργού (ΦΕΚ Β΄ 1489/28.04.2017), με την οποία αποφασίστηκε η μη αναπροσαρμογή των ανώτατων επιτρεπόμενων τιμών καθαρών ναύλων, λόγω μηδενικής μεταβολής του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή κατά τη δωδεκάμηνη περίοδο Ιανουαρίου 2016 - Δεκεμβρίου 2016 και συναφώς την παράταση ισχύος της υπ’ αριθ. 2252.2.1/36162/16/25.04.2016 περί τροποποίησης – αναπροσαρμογής της υπ’ αριθ. 3323.1/01/05/26.05.2005 απόφασης «Ανώτατες Επιτρεπόμενες Τιμές Καθαρών Ναύλων Οικονομικής ή Ενιαίας Θέσης Επιβατών, Οχημάτων και Εμπορευμάτων, πλην Ταχυδρομικών Αποστολών, Πλοίων Ακτοπλοΐας κατά Σύνδεση και κατά Κατηγορία Πλοίου». 33 Έκδοση για το ΦΕΚ διαμορφώθηκε από την ίδια πλοιοκτήτρια εταιρία την προηγούμενη θερινή περίοδο (01/4 μέχρι 31/10), μη υπολογιζομένων των προσφορών και εκπτώσεων.
- Στο ίδιο πλαίσιο, με υπουργικές αποφάσεις185 έχουν καθοριστεί ως υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας, κατηγορίες προσώπων186 και οχημάτων187 που δικαιούνται έκπτωση επί του εκάστοτε ισχύοντος ναύλου κατά τη διακίνησή τους με όλα τα ακτοπλοϊκά πλοία στις τακτικές και έκτακτες δρομολογήσεις και στις δρομολογιακές γραμμές που εξυπηρετούνται με σύμβαση ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας.
- Όσον αφορά τη σύνθεση του πληρώματος των επιβατηγών (ακτοπλοϊκών, μεσογειακών, τουριστικών) πλοίων, νομοθετικές προβλέψεις περιέχονται στο Κεφάλαιο Ε΄ (άρθρα 87 επ.) του ΚΔΝΔ και συμπληρώνονται από το πδ 177/1974 (ΦΕΚ Α΄ 64/13.03.1977) καθώς και από υπουργικές αποφάσεις εκδιδόμενες κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 2 του άρθρου 87 ΚΔΝΔ (ειδικές συνθέσεις πληρωμάτων). Η σύνθεση του πληρώματος τελεί σε συνάρτηση προς την ολική χωρητικότητα του πλοίου. Περαιτέρω, δυνάμει Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας188, ορίζονται οι όροι εργασίας (ώρες απασχόλησης, αμοιβή κλπ) των πληρωμάτων.
- Από όλα τα ανωτέρω προκύπτει ότι το νομοθετικό πλαίσιο έχει δομηθεί κατά τέτοιο τρόπο, ώστε αφενός, με τις τιθέμενες αυστηρές προθεσμίες (υποβολή αιτήσεων δρομολόγησης μέχρι την 31η Ιανουαρίου για τη δρομολογιακή περίοδο που ξεκινάει δέκα μήνες μετά, ήτοι την 1η Νοεμβρίου του ίδιου έτους) να ολοκληρώνεται εγκαίρως η διαδικασία τακτικής δρομολόγησης και αφετέρου να υφίσταται η δυνατότητα, μέσω των έκτακτων δρομολογήσεων και των συμβάσεων ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας, να καλύπτονται έκτακτες ανάγκες καθώς και τα κενά που δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν από τα ήδη δρομολογημένα πλοία. Παρότι, συνεπώς, υφίσταται μια τυπική διαδικασία, η οποία σε συνδυασμό με τη νομοθετικά επιβαλλόμενη υποχρέωση για έγκαιρο προγραμματισμό, δυσχεραίνει τη δρομολόγηση πλοίων, ωστόσο οι νομικο-τεχνικές δυσκολίες δεν εξικνούνται μέχρι του σημείου, ώστε να χαρακτηριστούν εμπόδια εισόδου στην αγορά. Το ανωτέρω συμπέρασμα συμπίπτει με τις απόψεις των συμμετεχουσών εταιριών και των ανταγωνιστών τους
- 185 Βλ. ΥΑ 3324.1/01/13, ΦΕΚ 1728/15.07.2013, ΥΑ 3324.1/01/14, ΦΕΚ 1129/2014 και ΥΑ 2251.212/01/15, ΦΕΚ 1557/
- 186 Π.χ. άποροι, παιδιά ηλικίας μέχρι 5 ετών, ανάπηροι πολέμου, άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα και πολύτεκνοι. 187 Π.χ. αναπηρικά οχήματα και οχήματα λιμενικού σώματος, ελληνικής ακτοφυλακής κλπ. 188 Βλ. ΣΣΕ Πληρωμάτων Ακτοπλοϊκών Επιβατηγών Πλοίων με αριθμό 2242.5-1.5/77056/2017, ΦΕΚ 4005/17.11.
- 189 Βλ. σχετικά: α) την υπ’ αριθ. πρωτ. 4973/11.09.2017 Γνωστοποίηση και την υπ’ αριθ. πρωτ. 5691/09.10.2017 επιστολή της ATTICA, από τις οποίες προκύπτει ότι τόσο η Γνωστοποιούσα όσο και η εταιρία στόχος θεωρούν ότι δεν υφίστανται νομικά εμπόδια εισόδου, β) την υπ’ αριθ. πρωτ. 6366/31.10.2017 επιστολή της ΜΙΝΟΑΝ, η οποία θεωρεί ότι η νομοθεσία θέτει περιορισμούς στην άμεση δρομολόγηση πλοίου, κρίνει ωστόσο ότι με την κατάλληλη οργάνωση και ακολουθώντας τις νόμιμες διαδικασίες ενώπιον των αρμόδιων αρχών, οι όποιες δυσκολίες στην είσοδο είναι περιορισμένες και απολύτως αντιμετωπίσιμες, γ) την υπ’ αριθ. πρωτ. 7095/04.12.2017 απαντητική επιστολή της SEAJETS, η οποία θεωρεί ότι υπό το ισχύον νομοθετικό καθεστώς δεν υπάρχει δυσκολία στην έγκριση αίτησης δρομολόγησης καθώς και ότι ο νόμος πρέπει να παραμείνει ως έχει, δ) την υπ’ αριθ. πρωτ. 6138/23.10.2017 απαντητική επιστολή της Fast Ferries, η οποία εντοπίζει προβλήματα όχι στον ίδιο το νόμο, αλλά σε πρακτικές που έχουν υιοθετήσει εταιρίες του κλάδου για την παράκαμψή του, αναφέροντας ότι τα «τελευταία χρόνια δηλώνονται αρχικά νόμιμα δρομολογήσεις που δεν θα υλοποιηθούν, τόσο από συμβατικά όσο και από ταχύπλοα, με αποτέλεσμα το λιμάνι της Ραφήνας να αδυνατεί να εξυπηρετήσει όλες αυτές τις δηλώσεις. Έτσι, εταιρείες που επί σειρά ετών εξυπηρετούν σταθερά τις γραμμές από 34 Έκδοση για το ΦΕΚ
- Πρόσθετα, η εκτέλεση των δρομολογίων είναι μεν υποχρεωτική (άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 2932/2001), αλλά ο βαθμός δεσμευτικότητας δεν υπερβαίνει τα όρια που επιβάλλονται από την καλή πίστη και τη βασική αρχή του άρθρου 1 του ν. 2932/2001 περί ελεύθερης παροχής των υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών. Και τούτο διότι υφίσταται η δυνατότητα με απόφαση του Υπουργού, κατόπιν υποβολής αιτήματος και γνώμης του ΣΑΣ, να μεταβληθούν τα δρομολόγια και ο προγραμματισμένος χρόνος διακοπής τους, ενώ επιπλέον ορίζεται στην παρ. 3 του άρθρου 6 του ν. 2932/2001 πότε επιτρέπεται η διακοπή εκτέλεσης δρομολογίων190 και στο άρθρο 11 του ν. 2932/2001 σε συνδυασμό με το άρθρο 157 ΚΔΝΔ ποιές ποινικές και διοικητικές κυρώσεις επιβάλλονται, σε περίπτωση αυθαίρετης διακοπής των δρομολογίων.
- Εξάλλου, σε σχέση με τις επηρεαζόμενες αγορές [βλ. κατωτέρω υπό Ε.5.], το 2016, τα κριτήρια όγκου διακίνησης επιβατών για την επιβολή ανώτατου επιτρεπόμενου ναύλου πληρούνταν μόνο σε μια περίπτωση (Αμοργός-Κουφονήσια, για την οποία υπάρχει και ενεργής σύμβαση δημόσιας υπηρεσίας)191, ενώ συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας υφίστανται ενεργές σε μικρό αριθμό διαδρομών192 σε σχέση με το σύνολο των επηρεαζόμενων από την παρούσα συγκέντρωση αγορών. Εξάλλου, η προαναφερόμενη ρύθμιση περί ανώτατης τιμής ναύλου της χειμερινής περιόδου [βλ. ανωτέρω υπό παρ. 91], αποβλέπει στην προστασία των επιβατών από αυθαίρετες αυξήσεις των ναύλων κατά τη χειμερινή περίοδο, κατά την οποία ο ανταγωνισμός δεν είναι εντατικός, μέσα στην ίδια και μόνο δρομολογιακή περίοδο. Το σχετικό προαναφερόμενο ρυθμιστικό πλαίσιο επιτρέπει στις ακτοπλοϊκές εταιρίες για κάθε επόμενη δρομολογιακή περίοδο να καθορίζουν ελεύθερα το ύψος των ναύλων τους, έχοντας βεβαίως υπόψη τους την ανωτέρω σχέση μεταξύ των θερινών και χειμερινών ναύλων (ανώτατη τιμή ναύλου της χειμερινής περιόδου = χαμηλότερη τιμή ναύλου της προηγούμενης θερινής περιόδου).
- Αναστολή των ρυθμίσεων της Υπουργικής Απόφασης περί ανώτατης τιμής ναύλου προβλέπεται193 με απόφαση των αρμόδιων Υπουργών, «εφόσον υπάρχουν ενδείξεις Ραφήνα μπορεί να μην έχουν εγκεκριμένα δρομολόγια ούτε καν για την 1 η Νοεμβρίου», ε) την υπ’ αριθ. πρωτ. 6387/01.11.2017 απαντητική επιστολή της Golden Star Ferries, η οποία θεωρεί ότι δεν υφίσταται δυσκολία έγκρισης δρομολόγησης εφόσον τα αιτούμενα δρομολόγια κατατεθούν εμπρόθεσμα στο Υπουργείο Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής και ε) την υπ’ αριθ. πρωτ. 6251/26.10.2017 απαντητική επιστολή της ΑΝΕΚ, η οποία δηλώνει ότι από την ανοικτή διαδικασία ετήσιας δρομολόγησης δίνεται η δυνατότητα αφενός σε όλες τις εταιρίες που δραστηριοποιούνται στην ελληνική ακτοπλοΐα και αφετέρου σε όλες τις ελληνικές και ευρωπαϊκές εταιρίες που διαθέτουν πλοία υπό ευρωπαϊκή σημαία. 190 Σημειώνεται ότι ακόμη και αν διακοπεί κάποιο δρομολόγιο χωρίς να έχει προηγηθεί η υπουργική απόφαση ή χωρίς να συντρέχει κάποιος από τους ειδικούς λόγους της παρ. 3 του άρθρου 6 του ν. 2932/2001, οι συνέπειες της διακοπής αυτής συνίστανται στην επιβολή των ποινικών και διοικητικών κυρώσεων του άρθρου 11 του ν. 2932/2001 (φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών του παρέχοντος υπηρεσίες θαλάσσιων ενδομεταφορών και πρόστιμο τουλάχιστον ευρώ 67.263,81) σε συνδυασμό με την κύρωση της παρ. 7 του άρθρου 6 του ν. 2932/2001, οι οποίες αναλογικά προς τα μεγέθη των ακτοπλοϊκών εταιριών και τους κύκλους εργασιών τους είναι περιορισμένα και σε κάθε περίπτωση διαχειρίσιμα. 191 Βλ. Παράρτημα 1 από το οποίο προκύπτει ότι ανώτατος επιτρεπόμενος ναύλος, βάσει όγκου διακίνησης επιβατών, μπορούσε να επιβληθεί μόνο στο δρομολόγιο Αμοργός- Κουφονήσι. 192 Συγκεκριμένα στις διαδρομές Κουφονήσια-Νάξος, Νάξος-Κουφονήσια, Νάξος-Αμοργός, Αμοργός-Νάξος, Κουφονήσια-Αμοργός, Αμοργός-Κουφονήσια. Τούτο προκύπτει από τη συνδυαστική ανάγνωση του Πίνακα που προσκομίστηκε από τη γνωστοποιούσα ως Παράρτημα ΣΤ της απαντητικής επιστολής με αριθ. πρωτ. 1738/15.03.2018 και του πίνακα του Παραρτήματος 8 που απεικονίζει τις σχετικές αγορές για το έτος
- 193 Βλ. ΥΑ 332//2008 (ΥΑ 3323.1/02/08 ΦΕΚ Β΄ 530 2008) αρ. 1 παρ. 8 όπου προβλέπεται ότι «
- Η ισχύς της παρούσης δύναται ν` αναστέλλεται μερικώς ή ολικώς, με Απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Εμπορικής Ναυτιλίας, εφόσον υπάρχουν ενδείξεις εναρμονισμένης πρακτικής, από υπόχρεες για την εφαρμογή 35 Έκδοση για το ΦΕΚ εναρμονισμένης πρακτικής, από υπόχρεες για την εφαρμογή της παρούσης πλοιοκτήτριες εταιρείες ή πλοιοκτήτες, η οποία οδηγεί σε υπέρμετρη αύξηση των τιμών των ναύλων και σε κάθε περίπτωση βλάπτει το κοινωνικό συμφέρον», με ισχύ μέχρι την έκδοση οριστικής απαλλακτικής απόφασης από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, στην οποία προβλέπεται ότι παραπέμπονται οι σχετι