ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 656/2018* Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ TMHMA Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτιρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 19η Απριλίου 2018, ημέρα Πέμπτη και ώρα 10:00, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Δημήτριος Κυριτσάκης Μέλη: Βικτωρία Μερτικοπούλου (Εισηγήτρια), Νικόλαος Ζευγώλης, Παναγιώτης Φώτης Γραμματέας: Ευαγγελία Ρουμπή Θέμα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί της γνωστοποίησης συγκέντρωσης σύμφωνα με τα άρθρα 5 έως 10 του N. 3959/2011 που αφορά την απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου της εταιρίας με την επωνυμία «Cyta Ελλάς Τηλεπικοινωνιακή Α.Ε.» από την εταιρία με την επωνυμία «Vodafone Πάναφον Ανώνυμη Ελληνική Εταιρία Τηλεπικοινωνιών» Πριν την έναρξη της συζητήσεως, Γραμματέας της υπόθεσης ορίσθηκε η υπάλληλος της Γραμματείας Προέδρου, Αντιπροέδρου και Εισηγητών, Ευαγγελία Ρουμπή, με αναπληρώτρια αυτής την Ηλιάνα Κούτρα. Στην αρχή της συζήτησης, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στην αρμόδια Εισηγήτρια, Βικτωρία Μερτικοπούλου, η οποία ανέπτυξε συνοπτικά την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 2394/17.04.2018 Έκθεσή της και πρότεινε – για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά σε αυτή – την έγκριση από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, κατ’ άρθρο 8 παρ. 3 του Ν. 3959/2011, της από 22.02.2018 (υπ’ αριθ. πρωτ. 1245) γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης που αφορά στην απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου επί της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία «CYTA ΕΛΛΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» δυνάμει της από 23.01.2018 σύμβασης αγοραπωλησίας μετοχών εκδόσεως CYTA από την εταιρία με την επωνυμία «VODAFONE ΠΑΝΑΦΟΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ», δεδομένου ότι η εν λόγω συγκέντρωση, παρ’ ότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 1 του άρθρου 6 Ν. 3959/2011, δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επιμέρους αγορές αρμοδιότητας της ΕΑ στις οποίες αφορά και οι οποίες αξιολογήθηκαν από την ΕΑ. * Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε δύο
(2)επιπλέον εκδόσεις με τα εξής διακριτικά: 1) Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, 2) Έκδοση για τη Γνωστοποιούσα. Από τις δύο αυτές εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013). Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν με ενδεικτικά ποσά και αριθμούς ή με γενικές περιγραφές (εντός […]). ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Με την ολοκλήρωση της ανάπτυξης της εισήγησης, η Επιτροπή προχώρησε σε διάσκεψη επί της ως άνω υπόθεσης με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας Βικτωρίας Μερτικοπούλου, η οποία δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και αφού έλαβε υπόψη της την Έκθεση της εν λόγω Εισηγήτριας, τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης και το ισχύον νομικό πλαίσιο, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ I. Η ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΠΡΑΞΗ I.1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΑΞΗΣ
- Στις 22.02.2018, με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 1245 έγγραφο, η εταιρία «VODAFONE ΠΑΝΑΦΟΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» (εφεξής και «Vodafone» ή «Γνωστοποιούσα») γνωστοποίησε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΕΑ») σύμφωνα με τα άρθρα 5 έως 10 του Ν. 3959/2011, όπως ισχύει, την απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου επί της ανώνυμης εταιρίας «CYTA ΕΛΛΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (εφεξής και «CYTA»).
- Ειδικότερα, η VODAFONE, δυνάμει της από 23.01.2018 σύμβασης αγοραπωλησίας μετοχών εκδόσεως CYTA (εφεξής «η Σύμβαση ή η Κύρια Σύμβαση»), αποκτά […] κοινές ονομαστικές μετοχές, μετά δικαιώματος ψήφου, κυριότητος κατά ποσοστό […] της «ΑΡΧΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ» (εφεξής ο «Πωλητής Α») και κατά ποσοστό […] της «DIGIMED COMMUNICATIONS LTD» (εφεξής ο «Πωλητής Β»), η οποία συνιστά κατά 100% θυγατρική του Πωλητή Α (εφεξής από κοινού και ως «οι Πωλητές»)
- Συνεπεία της συναλλαγής, η Vodafone θα αποκτήσει την πλήρη κυριότητα και τον αποκλειστικό έλεγχο επί του συνόλου (100%) των μετοχών εκδόσεως της CYTA. Η CYTA θα καταστεί θυγατρική εταιρία της Vodafone, στις οικονομικές καταστάσεις της οποίας θα ενοποιείται. Το τίμημα των υπό εξαγορά κοινών μετοχών της CYTA ανέρχεται στο ποσό των […]
- Η εν λόγω συγκέντρωση γνωστοποιήθηκε παράλληλα και στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ), δεδομένου ότι τα μέρη δραστηριοποιούνται κατά κύριο λόγo σε αγορές οι οποίες εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της
- H ολοκλήρωση της Σύμβασης τελεί υπό σειρά αναβλητικών αιρέσεων, αναφορικά με την εξασφάλιση των εγκρίσεων των αρμόδιων εποπτικών αρχών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται αναβλητική αίρεση αναφορικά με την έγκριση της υπό εξέταση πράξης από την ΕΑ4, […]»
- Όσον αφορά στους στρατηγικούς και οικονομικούς λόγους που δικαιολογούν τη συγκέντρωση, μεταξύ άλλων η Γνωστοποιούσα αναφέρει ότι6: «μέσω της προτεινόμενης 1 Βλ. και άρθρο 3 του Καταστατικού της CYTA (Παράρτημα V του Εντύπου Γνωστοποίησης). Τμήμα 1 του Εντύπου Γνωστοποίησης για τις σχετικές λεπτομέρειες. 3 Βλ. συνοδευτική επιστολή η οποία κατατέθηκε με το Έντυπο Γνωστοποίησης. στην οποία η Vodafone αναφέρει ότι: «Σας γνωρίζουμε ότι η εν λόγω συγκέντρωση γνωστοποιείται παράλληλα στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, στο βαθμό που τα μέρη δραστηριοποιούνται κατά κύριο λόγο σε αγορές που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της εν λόγω Αρχής (σύμφωνα με το Άρθρο 12 (στ) του ν. 4070/2012, όπως επιβεβαιώθηκε και στην απόφαση της ΕΕΤΤ υπ’ αρ. 733-047/18-09-2014)». 4 Βλ. όρο 5 και Παράρτημα 1 της Σύμβασης. 5 Βλ. Τμήμα 1 παρ. 7 του Εντύπου Γνωστοποίησης και όρο 5 και Παραρτήματα 1 και 7 της Σύμβασης. 2 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Συναλλαγής, η Vodafone στοχεύει στην αύξηση της δραστηριότητάς της στις σταθερές τηλεπικοινωνίες, ως μέσο ακριβώς για την υλοποίηση των στρατηγικής σημασίας επενδύσεών της στον κλάδο. Η αύξηση της συνδρομητικής της βάσης στη σταθερή τηλεφωνία, θα δώσει στη Vodafone τη δυνατότητα να προσφέρει στους συνδρομητές καλύτερες και ολοκληρωμένες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες (κινητό, σταθερό, και τηλεόραση συνδυαστικά), σε μία τέτοια κλίμακα που να της επιτρέπει να ανταγωνίζεται αποτελεσματικά στις σχετικές αγορές, να αποσβέσει τρέχουσες επενδύσεις και να συνεχίσει να επενδύει στο μέλλον, […] […]». II ΤΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ ΜΕΡΗ II.1 VODAFONE (Γνωστοποιούσα)
- Η εταιρία Vodafone ιδρύθηκε το 1992, εδρεύει στην Αθήνα7 και δραστηριοποιείται στον κλάδο των τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και υπηρεσιών επικοινωνίας, καθώς και στην αγορά παροχής υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας. Είναι μέλος του ομίλου Vodafone, ενός από τους μεγαλύτερους ομίλους κινητής επικοινωνίας παγκοσμίως.
- Η εταιρία ελέγχεται με ποσοστό […]% από […]8, ενώ […] του μετοχικού της κεφαλαίου ανήκει […]
- Απώτερη ελέγχουσα μέτοχος της Vodafone, είναι […]
- Η Γνωστοποιούσα συμμετέχει στις κάτωθι εταιρίες11: […]
- Όπως επισημαίνει η Γνωστοποιούσα, καμία από τις ανωτέρω εταιρίες δεν δραστηριοποιείται σε οποιαδήποτε από τις επηρεαζόμενες αγορές της γνωστοποιούμενης συναλλαγής. Το ίδιο ισχύει και για τις λοιπές εταιρίες του Ομίλου της απώτερης ελέγχουσας μέτοχου της
- Το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρίας απαρτίζεται από τους13: - Χαράλαμπο Χαιρέτη - Μπρουμίδη του Δημητρίου (Πρόεδρος και Δ/νων Σύμβουλος) - Νικόλαο Παρασκευόπουλο του Ευάγγελου - Φραγκίσκη Μελίσσα του Γεωργίου - Μαρία Σκάγκου του Ηλία - Αικατερίνη Σταθάκη του Κωνσταντίνου 6 Βλ. παρ. 18-20 της γνωστοποίησης. Οδός Τζαβέλλα 1-3, Χαλάνδρι 152.
- 8 Η οποία εδρεύει στην Ολλανδία. 9 Βλ. την υπ’ αρ. πρωτ. 1245/22.02.2018 γνωστοποίηση, καθώς και το Παράρτημα VII αυτής. 10 Βλ. Παράρτημα VII της υπ’ αρ. πρωτ. 1245/22.02.2018 γνωστοποίησης, καθώς και το Παράρτημα ΙΙΙ της υπ’ αρ. πρωτ. 1643/12.03.2018 επιστολής παροχής στοιχείων της Γνωστοποιούσας. 11 Βλ. Παράρτημα IX της υπ’ αρ. πρωτ. 1245/22.02.2018 γνωστοποίησης. 12 Βλ. Παράρτημα VII της υπ’ αρ. πρωτ. 1245/22.02.2018 γνωστοποίησης. 13 Βλ. Παραρτήματα I και II της υπ’ αρ. πρωτ. 1643/12.03.2018 επιστολή παροχής στοιχείων της Γνωστοποιούσας. 7 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ II.2 CYTA (Εταιρία-Στόχος)
- Η CYTA ιδρύθηκε το 2007, εδρεύει στην Αθήνα14 και δραστηριοποιείται στις αγορές παροχής πρόσβασης στο διαδίκτυο, σταθερής και κινητής τηλεφωνίας και συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας.
- Το μετοχικό κεφάλαιο της CYTA ανήκει κατά […]% στην εταιρία «DIGIMED COMMUNICATIONS Ltd» και κατά […]% στον ημικρατικό οργανισμό «Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου». […]15.[…].
- Όπως αναφέρει η Γνωστοποιούσα16, η Εταιρία-Στόχος δεν έχει καμία ελέγχουσα συμμετοχή σε άλλη εταιρία.
- Όσον αφορά στις λοιπές εταιρίες τις οποίες ελέγχουν οι Πωλητές, μόνο η εταιρία Cyta Global Hellas S.A. […] δραστηριοποιείται σε αγορές που ανήκουν στον ευρύτερο κλάδο των τηλεπικοινωνιών και συγκεκριμένα στην αγορά παροχής υπηρεσιών λιανικής σταθερής πρόσβασης στην Ελλάδα και στην παροχή μισθωμένων γραμμών πώλησης στην Ελλάδα.
- Το Διοικητικό Συμβούλιο της CYTA απαρτίζεται από τους17: - Ειρήνη Ρουβιθά Πάνου (Πρόεδρος) - Μιχάλη Μουσιούττα (Αντιπρόεδρος) - Ιωάννη Κουλία (Δ/νων Συμβουλος) - Ηρακλή Αγαθοκλέου (Σύμβουλος) - Χαράλαμπο Αυγουστή (Σύμβουλος) - Μιχάλη Αχιλλέω (Σύμβουλος) - Βαλεντίνο Ιωάννου (Σύμβουλος) - Ελένη Ματθαίου (Σύμβουλος) - Γιάννο Σταυρινίδη (Σύμβουλος) - Φραγκίσκο Φράγκου (Σύμβουλος) - Μάριο Χοιρομερίδη (Σύμβουλος). III ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ - ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΠΡΑΞΗΣ III.1 ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ
- Κατά το άρθρο 5 παρ. 2 του ν. 3959/2011, συγκέντρωση επιχειρήσεων πραγματοποιείται, όταν προκύπτει μόνιμη μεταβολή του ελέγχου, μεταξύ άλλων στην περίπτωση κατά την οποία «ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μία επιχείρηση, ή… μία ή περισσότερες επιχειρήσεις» αποκτούν άμεσα ή έμμεσα τον έλεγχο του συνόλου μίας άλλης επιχείρησης με την αγορά τίτλων ή στοιχείων του ενεργητικού, με σύμβαση ή με άλλο τρόπο. Σύμφωνα με την παρ. 318 του ίδιου άρθρου, ο 14 Λ. Αλεξάνδρας 128, Αθήνα
- Βλ. την υπ’ αρ. πρωτ. 1245/22.02.2018 γνωστοποίηση. 16 Μοναδική συμμετοχή της CYTA το […]% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας […] (βλ. Παράρτημα VIII της υπ’ αρ. πρωτ. 1245/22.02.2018 γνωστοποίησης). 17 Βλ. Παράρτημα IV της υπ’ αρ. πρωτ. 1643/12.03.2018 επιστολή παροχής στοιχείων της Γνωστοποιούσας. 15 18 Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 5 του ν. 3959/2011: «Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου, ο έλεγχος απορρέει από δικαιώματα, συμβάσεις ή άλλα μέσα, τα οποία, είτε μεμονωμένα είτε από κοινού με άλλα, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών πραγματικών ή νομικών συνθηκών, παρέχουν τη δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη δραστηριότητα μιας επιχείρησης, και ιδίως από: α) δικαιώματα 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ έλεγχος απορρέει από δικαιώματα, συμβάσεις ή άλλα μέσα, τα οποία παρέχουν τη δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη δραστηριότητα μιας επιχείρησης, στη σύνθεση, στις συσκέψεις ή στις αποφάσεις των οργάνων μίας επιχείρησης, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών πραγματικών ή νομικών συνθηκών.
- Εν προκειμένω, με την υπό κρίση πράξη, η Vodafone θα αποκτήσει το σύνολο των κοινών, ονομαστικών, μετά δικαιώματος ψήφου, μετοχών της CYTA. Συνεπώς, συντρέχει περίπτωση απόκτησης από τη Vodafone του αποκλειστικού ελέγχου επί της CYTA, η οποία πραγματοποιείται μέσω της απόκτησης από την πρώτη του συνόλου των μετοχών της τελευταίας που παρέχουν δικαίωμα ψήφου και ως εκ τούτου της δυνατότητας καθοριστικής επίδρασης στα όργανα και άρα στη δραστηριότητα της αποκτώμενης
- Συνεπώς, η γνωστοποιηθείσα πράξη συνιστά συγκέντρωση κατά την έννοια των προαναφερόμενων διατάξεων. III.2 ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ Ε.Α. ΙΙΙ.2.1 Κύκλοι Εργασιών
- Σύμφωνα με τα στοιχεία τα οποία προσκόμισε η Γνωστοποιούσα20, οι κύκλοι εργασιών των μερών παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα21: ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2017(σε EURO) ΕΛΛΑΔΑ Ε.Ε. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ (01.04.201631.03.2017) […] […] […] CYTA […] […] […] Vodafone (βάσει εκτιμήσεων για το 2017) (*) Περιλαμβάνει και τον κύκλο εργασιών της Vodafone Αλβανίας. ΙΙΙ.2.2 Κοινοτική ή εθνική διάσταση
- Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 του Ν. 3959/2011: «Κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα σε τριάντα ημέρες από τη σύναψη της συμφωνίας … που εξασφαλίζει τον έλεγχο της επιχείρησης, όταν ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση κατά το άρθρο 10 ανέρχεται, στην παγκόσμια αγορά τουλάχιστον σε εκατόν πενήντα εκατομμύρια (150.000.000) ευρώ και δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις κυριότητας ή επικαρπίας επί του συνόλου ή μέρους των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης, β) δικαιώματα ή συμβάσεις που παρέχουν δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη σύνθεση, στις συσκέψεις ή στις αποφάσεις των οργάνων μιας επιχείρησης». 19 Σχετικά με το ζήτημα της απόκτησης αποκλειστικού ελέγχου και τα μέσα αυτού βλ. παρ. 16-17 και 54-56 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (EE C 95/1 της 16.4.2008), η οποία αφορά τις αντίστοιχες με του Ν. 3959/2011 διατάξεις του ως άνω Κανονισμού. 20 Bλ. την υπ’ αρ. πρωτ. 1643/12.03.2018 επιστολή παροχής στοιχείων της Γνωστοποιούσας. 21 Βλ. την υπ’ αρ. πρωτ. 1245/22.02.2018 γνωστοποίηση, καθώς και την υπ’ αρ. πρωτ. 1643/12.03.2018 επιστολή παροχής στοιχείων της Γνωστοποιούσας. 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πραγματοποιούν, η καθεμία χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των δεκαπέντε εκατομμυρίων (15.000.000) ευρώ στην ελληνική αγορά».
- Βάσει των προαναφερόμενων κύκλων εργασιών καταρχήν πληρούνται τα ποσοτικά όρια που τίθενται με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 του Ν. 3959/
- Περαιτέρω, η γνωστοποιηθείσα πράξη δεν έχει κοινοτική διάσταση σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 1 παρ. 222 και 323 του Κανονισμού 139/2004, διότι αφενός ο κύκλος εργασιών της CYTA υπολείπεται των 250 εκ. ευρώ, άρα δεν πληρούται η προϋπόθεση του άρθρου 1 παρ. 2 εδ. β του Κανονισμού, αφετέρου η CYTA δραστηριοποιείται μόνο στην Ελλάδα με κύκλο εργασιών χαμηλότερο των 100 εκ. ευρώ, συνεπώς δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 1 παρ. 3 εδ. γ και δ του Κανονισμού.
- Ως εκ τούτου, η υπό κρίση συγκέντρωση έχει εθνική διάσταση και υπόκειται σε γνωστοποίηση ενώπιον της ΕΑ. III.2.3 Αρμοδιότητες ΕΑ και ΕΕΤΤ
- Η αξιολόγηση της πλειονότητας των αγορών που ορίζονται ως σχετικές στο Έντυπο Γνωστοποίησης24, εμπίπτει, με βάση τις διατάξεις των Ν. 3959/201125 και Ν. 4070/201226 22 Το άρθρο 1 παρ. 2 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου της 20 ης Ιανουαρίου 2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (EE L 24/1 της 29.1.2004) ορίζει ότι: «Μία συγκέντρωση έχει κοινοτική διάσταση όταν: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 250 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος». 23 Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 1 του Κανονισμού 139/2004: «Μία συγκέντρωση που δεν υπερβαίνει τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στην παράγραφο 2 έχει κοινοτική διάσταση, εφόσον: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ· β) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις σε κάθε ένα από τρία τουλάχιστον κράτη μέλη, υπερβαίνει τα 100 εκατομμύρια ευρώ· γ) σε κάθε ένα από τα τρία τουλάχιστον κράτη μέλη που λαμβάνονται υπόψη για τους σκοπούς του στοιχείου β), δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν κάθε μία χωριστά συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 25 εκατομμυρίων ευρώ και δ) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος». 24 Πρόκειται για τις αγορές που παρατίθενται υπό στοιχεία Α, Β, Δ.1, Δ.2, Δ.4 και Ε στο Έντυπο Γνωστοποίησης και συγκεκριμένα Α.1 Χονδρική αγορά σταθερής τηλεφωνίας, που χωρίζεται περαιτέρω στην αγορά παροχής υπηρεσιών σταθερής πρόσβασης (τοπικής ή/και κεντρικής) και στην αγορά εκκίνησης κλήσεων σε σταθερή θέση, A.2 Αγορά παροχής υπηρεσιών χονδρικού τερματισμού κλήσεων σε σταθερή θέση, A.3 Αγορά παροχής υπηρεσιών λιανικής σταθερής πρόσβασης, A.4 Αγορά παροχής υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας, A.5 Αγορά παροχής υπηρεσιών σταθερής ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο, A.6 Αγορά παροχής μισθωμένων γραμμών χονδρικής, A.7 Αγορά παροχής μισθωμένων γραμμών λιανικής, B.1 Αγορά παροχής υπηρεσιών χονδρικής πρόσβασης και εκκίνησης κλήσεων σε δίκτυο κινητής, B.2 Αγορά παροχής υπηρεσιών διεθνούς περιαγωγής χονδρικής, B.3 Αγορά παροχής υπηρεσιών χονδρικού τερματισμού κλήσεων σε δίκτυο κινητής, B.4 Αγορά παροχής υπηρεσιών λιανικής κινητής τηλεφωνίας, Δ.1 Αγορά παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, Δ.2 Αγορά παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας και ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο, Δ.4 Αγορά παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας, ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο και κινητής τηλεφωνίας και Ε.1 Αγορά τερματικού εξοπλισμού. 25 Βλ. άρθρο 14 του Ν.3959/
- 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ και προγενέστερη νομολογία της ΕΑ και της ΕΕΤΤ27, στο πεδίο αρμοδιότητας της ΕΕΤΤ. Περαιτέρω, με βάση τις ίδιες ως άνω διατάξεις και τη σχετική νομολογία, στην αρμοδιότητα της ΕΑ υπάγονται οι υπό στ. Γ αγορές28, και ειδικότερα, οι αγορές υπό Γ.1 «Αγορά απόκτησης τηλεοπτικού περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων αναμετάδοσης άλλων τηλεοπτικών καναλιών», καθώς και υπό Γ.2 «Αγορά παροχής υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας».
- Ζήτημα γεννάται ως προς την αρμοδιότητα σε σχέση με την αξιολόγηση των σχετικών αγορών υπό στοιχεία Δ3 «Αγορά παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας, ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο και συνδρομητικής τηλεόρασης» και Δ5 Αγορά παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας, ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο, συνδρομητικής τηλεόρασης και κινητής τηλεφωνίας» του Εντύπου Γνωστοποίησης, εφόσον θεωρηθεί ότι αυτές συνιστούν χωριστές αγορές
- Οι εν λόγω αγορές συνίστανται σε «πακέτα» υπηρεσιών που, κρινόμενες ως χωριστά «προϊόντα», εμπίπτουν αφενός στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕΤΤ και αφετέρου στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΑ.
- Επί του ως άνω ζητήματος, σημειώνονται τα εξής. Η αρμοδιότητα των διοικητικών οργάνων διακρίνεται, μεταξύ άλλων, σε α) αποκλειστική, όταν αρμόδιο για την έκδοση μίας διοικητικής πράξης είναι ένα και μόνο όργανο, β) συλλογική30, όταν για την έκδοση της ίδιας πράξης αρμόδια είναι περισσότερα του ενός διοικητικά όργανα και γ) συντρέχουσα ή διαζευκτική όταν δύο ή περισσότερα όργανα είναι διαζευκτικώς αρμόδια για την έκδοση της πράξης, η οποία νομίμως εκδίδεται από το ένα ή το άλλο από αυτά
- Σχετικώς επισημαίνεται ότι στο Ν. 3959/2011 και στο Ν. 4070/2012, καθώς και στις αιτιολογικές εκθέσεις των ως άνω νόμων, δεν περιλαμβάνεται ρητώς σχετική πρόβλεψη ή διευκρίνιση. Πρόκειται για ακούσιο νομοθετικό κενό, οφειλόμενο στο 26 Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 12 στ. α΄ και στ΄ του Ν. 4070/2012, η ΕΕΤΤ: «α) Ρυθμίζει κάθε θέμα, το οποίο αφορά στον καθορισμό σχετικών αγορών προϊόντων ή υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών στην Ελληνική Επικράτεια και προβαίνει στην ανάλυση της αποτελεσματικότητας του ανταγωνισμού. Ρυθμίζει κάθε θέμα που αφορά στον ορισμό και στις υποχρεώσεις Παρόχων με Σημαντική Ισχύ στις ανωτέρω σχετικές αγορές, ενεργώντας σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου ……… στ) Μεριμνά για την τήρηση της νομοθεσίας περί ηλεκτρονικών επικοινωνιών και ταχυδρομικών υπηρεσιών και εφαρμόζει τις διατάξεις του Ν. 3959/2011 (Α΄93), σε σχέση με την άσκηση των δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων ηλεκτρονικών επικοινωνιών26, καθώς και τις διατάξεις των άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ενοποιημένη Απόδοση), καθώς και τον Κανονισμό 1/2003/ΕΚ (L 001). Η Ε.Ε.Τ.Τ. δύναται να ζητά τη συνδρομή της Επιτροπής Ανταγωνισμού σε όσες περιπτώσεις κρίνει αναγκαίο.». Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ.3 στ β΄ « Οι διατάξεις του παρόντος δεν εφαρμόζονται, μεταξύ άλλων, «… Στην αναλογική τηλεόραση και ραδιοφωνία ελεύθερης λήψης, με την επιφύλαξη των διατάξεων περί εποπτείας και ελέγχου της χρήσης του φάσματος ραδιοσυχνοτήτων και επιβολής των σχετικών κυρώσεων και του εδαφίου ιβ΄ της παραγράφου 2 του άρθρου
- Στην εξαίρεση αυτή δεν περιλαμβάνεται η υποδομή ηλεκτρονικών επικοινωνιών που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ραδιοφωνικού και τηλεοπτικού σήματος μέχρι το σημείο εκπομπής, καθώς και οι υποχρεώσεις των επιχειρήσεων για μεταφορά σήματος και παροχή πρόσθετων ευκολιών, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 73». 27 Βλ. αποφάσεις 593/2014 της ΕΑ και 733-047/18.9.2014 της ΕΕΤΤ. 28 Βλ. σελ. 4 του Εντύπου Γνωστοποίησης. 29 Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε πρόσφατες αποφάσεις της (όπως στην Case M.7978/2016 Vodafone Liberty Global/JV) δεν έχει καταλήξει ως προς τον ορισμό αγοράς συνδυαστικών υπηρεσιών και αφήνει το θέμα ορισμού των αγορών αυτών (αγορών προϊόντων bundle) ανοιχτό. 30 Η δήλωση βουλήσεως των οργάνων που έχουν συλλογική αρμοδιότητα μπορεί να είναι ταυτόχρονη (οπότε χρησιμοποιείται ο όρος «συναρμοδιότητα», ΣτΕ 254/1987) ή διαδοχική, βλ. Ε. Σπηλιωτόπουλου, Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, 7η έκδ.1996, σελ.
- 31 Βλ. ΣτΕ 1447/
- Βλ. σχετικά Π. Δαγτόγλου, Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, 4 η έκδ. 1997, σελ. 454, Ε. Σπηλιωτόπουλου, Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, 7η έκδ. 1996, σελ.
- 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ γεγονός ότι ο νομοθέτης δεν προέβλεψε και δεν μπορούσε να προβλέψει το ενδεχόμενο εμφάνισης νέων εμπορικών δραστηριοτήτων που να συνίστανται στην προσφορά «πακέτων» υπηρεσιών, συντιθέμενων τόσο από υπηρεσίες αρμοδιότητας της ΕΕΤΤ όσο και από υπηρεσίες αρμοδιότητας της ΕΑ. Είναι πάντως σαφές ότι με τους ως άνω νόμους ο νομοθέτης κατανέμει αποκλειστικές και όχι συλλογικές αρμοδιότητες στα εν λόγω διοικητικά όργανα, δεδομένου ότι ορίζει διακριτά πεδία αρμοδιοτήτων για την καθεμία Αρχή, ενώ δεν προβλέπει την άσκηση συλλογικής αρμοδιότητας.
- Σε αυτό το πλαίσιο, προσήκει να θεωρηθεί ότι η αρμοδιότητα της ΕΕΤΤ και της ΕΑ ως προς την αξιολόγηση υπό το πρίσμα του δικαίου του ανταγωνισμού των «πακέτων» υπηρεσιών, ήτοι των σχετικών αγορών υπό στοιχεία Δ.3 και Δ.5, είναι συντρέχουσα/διαζευκτική, και, επομένως, απαιτείται και αρκεί η αξιολόγηση του ενός εκ των δύο οργάνων. Η πραγματοποίηση της σχετικής αξιολόγησης από το ένα και όχι από αμφότερα τα ως άνω όργανα συνάδει με τη γενική αρχή της αποτελεσματικότητας της δράσης της δημόσιας διοίκησης, η οποία συνίσταται στην οικονομία χρόνου και μέσων, καθώς και στην ευελιξία και την ταχύτητα κατά την πραγμάτωση των δημόσιων πολιτικών και της δημόσιας αποστολής των οργάνων της δημόσιας διοίκησης
- Συνάδει, επίσης, με την αρχή της ασφάλειας δικαίου και αποφυγής του κινδύνου έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων.
- Στην προκειμένη περίπτωση, ο έλεγχος των αγορών υπό στοιχεία Δ.3 και Δ.5 από οιαδήποτε από τις δύο Αρχές και αν πραγματοποιείται, λαμβάνει χώρα επί τη βάσει των ίδιων διατάξεων, ήτοι του Ν. 3959/2011, και με ακριβώς το ίδιο περιεχόμενο, την ίδια φύση και έκταση. Είναι, επομένως, σαφές ότι η αξιολόγηση από το ένα από τα δύο όργανα δεν θα έχει ως συνέπεια να παραμείνουν ανέλεγκτες από απόψεως δικαίου του ανταγωνισμού πτυχές της γνωστοποιούμενης συναλλαγής ως προς τις ως άνω αγορές.
- Εξάλλου, με βάση τα στοιχεία που βρίσκονται στη διάθεση της Επιτροπής, οι αγορές υπό στοιχεία Δ.3 και Δ.5 συνίστανται σε «πακέτα» υπηρεσιών που συντίθεται στην παρούσα φάση κατά κύριο λόγο από υπηρεσίες, οι οποίες αφ’ εαυτών εμπίπτουν αναμφισβήτητα στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕΤΤ. Ειδικότερα, η μεν υπό στ. Δ3 αγορά αποτελείται από υπηρεσίες κινητής και σταθερής τηλεφωνίας, αρμοδιότητας της ΕΕΤΤ, και συνδρομητικής τηλεόρασης, αρμοδιότητας της ΕΑ, η δε υπό στ. Δ.5 αγορά περιλαμβάνει, επιπλέον των ανωτέρω, και υπηρεσίες διαδικτύου, επίσης αρμοδιότητας της ΕΕΤΤ. Περαιτέρω, το 78% του συνόλου των συνδρομών σε «πακέτα» υπηρεσιών δεν αφορά σε υπηρεσίες συνδρομητικής τηλεόρασης, αλλά μόνο σε υπηρεσίες τηλεπικοινωνιακών δικτύων, που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της ΕΕΤΤ
- Ενόψει των ανωτέρω, στο πλαίσιο της προβλεπόμενης από το νόμο συνεργασίας34, και μετά από επικοινωνία των δύο Αρχών, παρασχέθηκε η απαιτούμενη διαβεβαίωση ότι η ΕΕΤΤ είχε επιληφθεί της έρευνας και συλλογής των στοιχείων που είναι απαραίτητα για την αξιολόγηση των ως άνω δύο αγορών
- Σε συνέχεια των προεκτεθέντων, ιδίως δε ενόψει του γεγονότος ότι οι εν λόγω αγορές συντρέχουσας/διαζευκτικής αρμοδιότητας αποτελούνται προεχόντως και κατά κύριο λόγο από υπηρεσίες της αποκλειστικής αρμοδιότητας της ΕΕΤΤ, και 32 Βλ. Χ. Ακριβοπούλου - Χ. Ανθόπουλος, Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο, σελ. 25 επ. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία παρακολούθησης της αγοράς από την ΕΕΤΤ κατά το Α’ εξάμηνο του 2017, οι συνδρομές υπηρεσιών 3-play που περιλαμβάνουν συνδρομητική τηλεόραση (αγορά υπό στοιχείο Δ.3) ανέρχονταν περίπου στο 17% του συνόλου των (οικιακών και μη-οικιακών) συνδρομών που αποτελούν «Συνδυαστικές/ δεσμοποιημένες προσφορές» ή συμμετέχουν σε «Συνδυαστικές/ δεσμοποιημένες προσφορές». Αντιστοίχως, οι συνδρομές υπηρεσιών 4-play (αγορά υπό στοιχείο Δ.5) ανέρχονταν σε ποσοστό περίπου 4%. Βλ. ιστοσελίδα https://www.eett.gr/opencms/opencms/EETT/Electronic_Communications/TelecomMarket/MarketDat a/2017.html 33 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι ο έλεγχος αυτών των σχετικών αγορών υπό στοιχεία Δ.3 και Δ.5 από την ΕΕΤΤ, η οποία έχει ήδη επιληφθεί της σχετικής έρευνας, θα είναι πλήρης, αποφασίστηκε από το Τμήμα της Επιτροπής Ανταγωνισμού, και στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ των δύο Αρχών, η αξιολόγηση των ως άνω αγορών να γίνει από την ΕΕΤΤ, για την συγκεκριμένη περίπτωση και για τους σκοπούς της εν λόγω συγκέντρωσης, χωρίς αυτό να δεσμεύει την ΕΑ για τη μελλοντική εξέταση άλλων υποθέσεων παρόμοιας φύσης
- III.3 ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΕΚΤΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΠΡΟΣΗΚΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ
- Λαμβάνοντας υπόψη ότι η σύμβαση αγοραπωλησίας μετοχών, δυνάμει της οποίας η Vodafone αποκτά τον αποκλειστικό έλεγχο της CYTA37, έχει υπογραφεί στις 23.01.2018 και το υπ’ αριθ. πρωτ. 1245 Έντυπο Γνωστοποίησης υποβλήθηκε στην ΕΑ στις 22.02.2018, η υπό κρίση συγκέντρωση γνωστοποιήθηκε εμπροθέσμως σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 του Ν. 3959/
- Η Γνωστοποιούσα υπέβαλε το προβλεπόμενο στο άρθρο 45 παρ. 1 του Ν. 3959/2011 παράβολο των 1.100 Ευρώ
- Πληρούνται συνεπώς οι προϋποθέσεις της παραδεκτής γνωστοποίησης. Κατά την εξέταση της γνωστοποίησης, διαπιστώθηκε η ανάγκη συμπλήρωσης του φακέλου
- Έπειτα από αλληλογραφία με την Υπηρεσία40, 41, τελικώς, τα πλήρη στοιχεία προσκομίστηκαν με επιστολή της γνωστοποιούσας της 34 Βλ. αρ. 24 του Ν. 3959/2011 σύμφωνα με το οποίο: «
- Η Επιτροπή Ανταγωνισμού συνεργάζεται με τις ρυθμιστικές ή άλλες αρχές που ασκούν έλεγχο σε συγκεκριμένους τομείς της εθνικής οικονομίας και παρέχει τη συνδρομή της, εφόσον της ζητηθεί, στις εν λόγω αρχές, όταν αυτές είναι κατά νόμο αρμόδιες για την εφαρμογή, στους ειδικούς αυτούς τομείς, των άρθρων 1 και 2 του παρόντος και των άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επίσης, η Επιτροπή μπορεί να ζητεί τη συνδρομή των αρχών αυτών επί υποθέσεων, για τις οποίες η ίδια έχει αρμοδιότητα εφαρμογής των εν λόγω άρθρων στους πιο πάνω ειδικούς τομείς.
- Τα οριζόμενα στην ανωτέρω παράγραφο ισχύουν ανάλογα και για την εφαρμογή των άρθρων 5 μέχρι και 10 στις συγκεντρώσεις επιχειρήσεων, στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στουςπιο πάνω ειδικούς τομείς της εθνικής οικονομίας», άρθρο 12 του Ν. 4070/2012, και αποφάσεις ΕΑ 593/2014 και ΕΕΤΤ 733-047/
- 35 Βλ. mutatis mutandis και απόφαση ΑΠΔΠΧ 35/2016, όπου κρίθηκε ότι η αρμοδιότητα ΑΠΔΠΧ και ΕΣΡ στην περίπτωση συλλογής και τήρησης προσωπικών δεδομένων ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών είναι συντρέχουσα, η δε ΑΠΔΠΧ απείχε της εξέτασης της υπόθεσης. 36 Ως προς την αξιολόγηση των υπόλοιπων αγορών, ήτοι των αγορών αποκλειστικής αρμοδιότητας της Επιτροπής Ανταγωνισμού, βλ. κατωτέρω. 37 Κατά την έννοια της παρ. 3 του άρ. 5 Ν. 3959/
- 38 Βλ. ηλεκτρονικό παράβολο με κωδικό 191636097958 0423
- 39 Η ΓΔΑ απέστειλε, βάσει του άρθρου 8 παρ. 11 του Ν. 3959/2011, την υπ’ αρ. πρωτ. 1450/05.03.2018 επιστολή στη Γνωστοποιούσα, ζητώντας στοιχεία απαραίτητα για την αξιολόγηση της συγκέντρωσης, στα οποία ερωτήματα η Γνωστοποιούσα απάντησε μερικώς με την υπ’ αρ. 1643/12.03.
- 40 Βλ. την υπ’ αρ. πρωτ. 1684/14.03.2018 επιστολή της ΓΔΑ και την υπ’ αρ. πρωτ. 1803/19.03.2018 επιστολή της Γνωστοποιούσας. 41 Για τους σκοπούς εξέτασης της συγκέντρωσης, η ΓΔΑ απέστειλε επιστολές παροχής στοιχείων στις εταιρίες/ παρόχους συνδρομητικών τηλεοπτικών υπηρεσιών (ΟΤΕ/COSMOTE, Forthnet και WIND, υπ’ αρ. πρωτ. 1572/08.03.2018, 1573/08.03.2018 και 1571/08.03.2018 αντίστοιχα), καθώς και την υπ’ αρ. πρωτ. 1606/09.03.2018 επιστολή προς το Εθνικό Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο (εφεξής ΕΣΡ), με την οποία η πρώτη ζήτησε την παροχή συναίνεσης του ΕΣΡ προκειμένου να χρησιμοποιήσει την υπ’ αρ. πρωτ. 5862/13.10.2017 επιστολή αυτού την οποία απέστειλε το ΕΣΡ στην Υπηρεσία στα πλαίσια εξέτασης της γνωστοποίησης συγκέντρωσης που αφορούσε στην απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από την εταιρία DIMERA MEDIA INVESTMENTS LTD επί της εταιρίας ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ Α.Ε. 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 19.03.2018, η οποία γνωστοποίησης
- λογίζεται, επομένως, ως ημερομηνία προσήκουσας
- Επίσης, η Γνωστοποιούσα προσκόμισε φύλλο της εφημερίδας «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» της 23.2.2018, στο οποίο δημοσιεύθηκε η υπό κρίση πράξη κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 6 του Ν. 3959/2011 και στην ΕΑ 558/
- Σχετική ανάρτηση έγινε και στο διαδικτυακό τόπο της Επιτροπής Ανταγωνισμού. IV ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ43 IV.1 ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ/ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ
- Όπως αναφέρει η Vodafone στο έντυπο γνωστοποίησης44: «Τόσο η Vodafone όσο και η Cyta δραστηριοποιούνται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και εν γένει ηλεκτρονικών επικοινωνιών (σε κάποιες από τις αγορές σταθερών δικτύων και υπηρεσιών, κινητών δικτύων και υπηρεσιών, αναμετάδοσης τηλεοπτικού περιεχομένου, συνδυαστικής παροχής υπηρεσιών και τερματικού εξοπλισμού».
- Bάσει σχετικής νομολογίας (εθνικής και ενωσιακής)45, οι σχετικές αγορές στις οποίες αφορά η υπό κρίση πράξη, είναι οι ακόλουθες46: Α. Αγορές σταθερών δικτύων και υπηρεσιών A.1 Χονδρική αγορά σταθερής τηλεφωνίας, που χωρίζεται περαιτέρω στην αγορά παροχής υπηρεσιών σταθερής πρόσβασης (τοπικής ή/και κεντρικής) και στην αγορά εκκίνησης κλήσεων σε σταθερή θέση. A.2 Αγορά παροχής υπηρεσιών χονδρικού τερματισμού κλήσεων σε σταθερή θέση. A.3 Αγορά παροχής υπηρεσιών λιανικής σταθερής πρόσβασης. 42 Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 8 του Ν. 3959/
- Η σχετική αγορά προϊόντων περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων ή/και υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμα ή δυνάμενα να υποκατασταθούν μεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιμών τους και της χρήσης για την οποία προορίζονται. Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή στην οποία προσφέρουν ή ζητούν τα σχετικά προϊόντα ή παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού και η οποία μπορεί να διακριθεί από άλλες γειτονικές γεωγραφικές περιοχές, ιδίως λόγω των αισθητά διαφορετικών συνθηκών ανταγωνισμού που επικρατούν σ' αυτές. Ως «επηρεαζόμενη αγορά» νοείται: α) Κάθε σχετική αγορά στην οποία ασκούν επιχειρηματικές δραστηριότητες δύο ή περισσότερες από τις συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις, εφόσον εκτιμάται ότι η συγκέντρωση θα οδηγήσει σε συνολικό μερίδιο στην αγορά αυτή ύψους τουλάχιστον 15% (η περίπτωση αφορά οριζόντιες σχέσεις), καθώς και β) Κάθε σχετική αγορά στην οποία ασκεί επιχειρηματικές δραστηριότητες οποιαδήποτε συμμετέχουσα επιχείρηση και βρίσκεται σε προηγούμενο ή επόμενο στάδιο της παραγωγικής ή εμπορικής διαδικασίας του προϊόντος σε σχέση με την αγορά στην οποία δραστηριοποιείται άλλη συμμετέχουσα επιχείρηση, και οποιοδήποτε από τα ατομικά ή συνδυασμένα μερίδια αγοράς των επιχειρήσεων αυτών, σε οποιοδήποτε στάδιο της παραγωγικής ή εμπορικής διαδικασίας, ανέρχεται σε 25% τουλάχιστον, ανεξάρτητα αν μεταξύ των μερών υφίσταται σχέση προμηθευτή/πελάτη (η περίπτωση αφορά τις κάθετες σχέσεις). 44 Βλ. παρ. 9 του εντύπου γνωστοποίησης. 45 Η Γνωστοποιούσα υιοθετεί αυτό τον ορισμό. Βλ. Απόφαση ΕΑ 593/2014 Vodafone Ελλάδος/Hellas OnLine, Απόφαση ΕΑ 538/VII/2012 OTE κατά Forthnet, Απόφαση ΕΕΤΤ υπ’ αρ. 733-047/18-09-2014 Vodafone Ελλάδος/Hellas OnLine, Αποφάσεις της Ευρ. Επιτροπής M. 7978 – Vodafone/ Liberty Global/ Dutch JV, M. 7499 – Altice/ PT Portugal, M. 5148 – Deutsche Telekom/ OTE, M. 6990 – Vodafone/ Kabel Deutschland και M. 7231 – Vodafone/ Ono. 46 Βλ. παρ. 10 του εντύπου γνωστοποίησης. 43 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ A.4 Αγορά παροχής υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας. A.5 Αγορά παροχής υπηρεσιών σταθερής ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο. A.6 Αγορά παροχής μισθωμένων γραμμών χονδρικής. A.7 Αγορά παροχής μισθωμένων γραμμών λιανικής. Β. Αγορές κινητών δικτύων και υπηρεσιών B.1 Αγορά παροχής υπηρεσιών χονδρικής πρόσβασης και εκκίνησης κλήσεων σε δίκτυο κινητής. B.2 Αγορά παροχής υπηρεσιών διεθνούς περιαγωγής χονδρικής. B.3 Αγορά παροχής υπηρεσιών χονδρικού τερματισμού κλήσεων σε δίκτυο κινητής. B.4 Αγορά παροχής υπηρεσιών λιανικής κινητής τηλεφωνίας. Γ. Αγορές σχετικές με αναπαραγωγή τηλεοπτικού περιεχομένου Γ.1 Αγορά απόκτησης τηλεοπτικού περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων αναμετάδοσης άλλων τηλεοπτικών καναλιών. Γ.2 Αγορά παροχής υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας. Δ. Συνδυαστικές υπηρεσίες Δ.1 Αγορά παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής και κινητής τηλεφωνίας. Δ.2 Αγορά παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας και ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο. Δ.3 Αγορά παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας, ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο και συνδρομητικής τηλεόρασης. Δ.4 Αγορά παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας, ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο και κινητής τηλεφωνίας. Δ.5 Αγορά παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας, ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο, συνδρομητικής τηλεόρασης και κινητής τηλεφωνίας. Ε.Αγορά τερματικού εξοπλισμού Ε.1 Αγορά τερματικού εξοπλισμού
- Η Γνωστοποιούσα αναφέρει ότι η ίδια δραστηριοποιείται στο σύνολο των ανωτέρω αναφερόμενων σχετικών αγορών πλην της χονδρικής αγοράς σταθερής τηλεφωνίας, ενώ η εξαγοραζόμενη CYTA, στο σύνολο των σχετικών αγορών πλην της αγοράς παροχής υπηρεσιών χονδρικής πρόσβασης και εκκίνησης κλήσεων σε δίκτυο κινητής, της αγοράς υπηρεσιών διεθνούς περιαγωγής χονδρικής και της αγοράς παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής και κινητής τηλεφωνίας
- Όπως αναλύθηκε ανωτέρω48, από τις ως άνω σχετικές αγορές, οι υπό Α, Β, Δ.1, Δ.2, Δ.4 και Ε εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιότητας της ΕΕΤΤ49 και ως εκ τούτου η 47 48 Βλ. παρ. 11-12 του εντύπου γνωστοποίησης. Βλ. Ενότητα III.1.3 «Αρμοδιότητες ΕΑ και ΕΕΤΤ» 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αξιολόγηση των επιπτώσεων της συγκέντρωσης στον ανταγωνισμό εντός των αγορών αυτών πραγματοποιείται από την ΕΕΤΤ.
- Οι λοιπές υπό Γ. «Αγορές σχετικές με αναπαραγωγή τηλεοπτικού περιεχομένου» εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιότητας της Ε.Α.
- Τέλος, ως προς τις υπό Δ.3 και Δ.5 αγορές, οι οποίες αναφέρονται σε συνδυαστικές υπηρεσίες που περιλαμβάνουν και υπηρεσίες συνδρομητικής τηλεόρασης, βλέπε Ενότητα IV.1.
- IV.1.
- Αγορά απόκτησης τηλεοπτικού περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων αναμετάδοσης άλλων τηλεοπτικών καναλιών
- Σύμφωνα με τις Αποφάσεις 538/VII/2012 και 593/201451 της ΕΑ, η αγορά της παραγωγής και απόκτησης τηλεοπτικού περιεχομένου αποτελεί διακριτή και προηγούμενου σταδίου αγορά σε σχέση με την αγορά υπηρεσιών παροχής συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας. Τη διάκριση αυτή υιοθετεί και η Γνωστοποιούσα.
- Στην αγορά της παραγωγής και απόκτησης τηλεοπτικού περιεχομένου δεν δραστηριοποιείται κανένα από τα συμμετέχοντα μέρη καθώς κανένα από αυτά δεν παράγει τηλεοπτικό περιεχόμενο ούτε πωλεί δικαιώματα επί τηλεοπτικού περιεχομένου, αλλά και τα δύο μέρη συμμετέχουν ως αγοραστές τηλεοπτικών δικαιωμάτων52,
- Όσον αφορά στην αμελητέα
- εν λόγω αγορά, τα μερίδια της νέας οντότητας είναι IV.1.
- Αγορά παροχής υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας
- Σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα, στην εν λόγω αγορά δραστηριοποιούνται οι πάροχοι συνδρομητικής πλατφόρμας, οι οποίοι προσφέρουν την εν λόγω υπηρεσία μέσω διαφορετικών τεχνολογιών διανομής (ευρυζωνική, δορυφορική κ.λπ.).
- Στην Απόφαση ΕΑ 538/VII/2012, η αγορά της παροχής τηλεοπτικού περιεχομένου ορίστηκε ως διακριτή, στην οποία περιλαμβάνεται το σύνολο των καναλιών ελεύθερης λήψης καθώς και των συνδρομητικών καναλιών που μεταδίδουν 49 Σύμφωνα με τα άρθρα 1, 2 υπό Α στ. μθ και 12 υπό στ. α και στ του Ν. 4070/2012.Βλ. και αποφάσεις 593/2014 της ΕΑ και 733-047/18.9.2014 της ΕΕΤΤ. 50 Βλ. Ενότητα III.1.
- «Αρμοδιότητες ΕΑ και ΕΕΤΤ». 51 Απόφασης επί της εξαγοράς της HellasOnline Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες Α.Ε. από τη Γνωστοποιούσα. 52 Όπως αναφέρει η Γνωστοποιούσα (βλ. παρ. 85 του εντύπου γνωστοποίησης), «η υπηρεσία VodafoneTV μεταδίδει γραμμικά κανάλια και κατά παραγγελία προγράμματα. Τα γραμμικά κανάλια αγοράζονται ως «πακέτο», δηλαδή δεν έχουν δημιουργηθεί ούτε διαμορφωθεί από τη Vodafone. Από τον Σεπτέμβριο του 2017, τα διαθέσιμα γραμμικά κανάλια περιλαμβάνουν τα κανάλια της «Novasport» (παραγωγής Nova). Ως προς την υπηρεσία «VideoOnDemand» (VOD), το διαθέσιμο περιεχόμενο περιλαμβάνει κυρίως τίτλους ταινιών και τηλεοπτικών σειρών». 53 Στη δε παρ. 86 του εντύπου γνωστοποίησης, ως προς τη CYTA αναφέρεται ότι: «η εταιρεία λειτουργεί και προσφέρει τηλεοπτική υπηρεσία βασισμένη σε πρωτόκολλο IP, η οποία δεν απαιτεί αδειοδότηση εκπομπής πέραν της γνωστοποίησης και έγκρισης από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης για λόγους γνωστοποίησης περιεχομένου». 54 Βλ. σχετικά την υπ’ αρ. πρωτ. 1643/12.03.2018 όπου σύμφωνα με εκτιμήσεις της Γνωστοποιούσας ανέρχονται σε […] % για το έτος 2016 και […] % για το έτος
- 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ περιεχόμενο δικής τους παραγωγής
- Στην εν λόγω αγορά δεν περιλαμβάνονται οι πάροχοι υπηρεσιών συνδρομητικής ή μη τηλεοπτικής πλατφόρμας
- Ωστόσο στην εν λόγω Απόφαση αναφέρεται ότι57: «[σ]ε προηγούμενες αποφάσεις συγκεντρώσεων στον κλάδο των μέσων μαζικής ενημέρωσης (MME), από το 2007 και εντεύθεν, η Επιτροπή Ανταγωνιστού αξιολόγησε την αγορά της παροχής τηλεοπτικού περιεχομένου (προγράμματος) ως ενιαία, χωρίς περαιτέρω διάκριση κατά τα προεκτεθέντα [η διάκριση αφορούσε: (α) το είδος του περιεχομένου που προσφέρουν (γενικό ή ειδικό/ θεµατικό), (β) την ύπαρξη περιορισµών στην πρόσβαση σε αυτό (ελεύθεροι ή συνδροµητικοί τηλεοπτικοί σταθµοί), (γ) τον τρόπο µετάδοσής του (επίγεια αναλογική ή επίγεια ψηφιακή ή ψηφιακή δορυφορική ή ενσύρµατη ψηφιακή-IPTV), καθώς και (δ) το κατά πόσο ο καταναλωτής λαµβάνει την υπηρεσία παθητικά ή διαδραστικά («γραµµική» τηλεόραση/«µη γραµµικές» τηλεοπτικές υπηρεσίες)]. Ωστόσο, ο ευρύς αυτός ορισμός, ο οποίος και αφορούσε αποκλειστικά σε υποθέσεις συγκεντρώσεων, υπαγορεύτηκε από τις ειδικές διατάξεις του Ν. 3592/2007, ο οποίος αντιμετωπίζει τον έλεγχο των συγκεντρώσεων, όχι µε βάση τα συνήθη κριτήρια λειτουργικής εναλλαξιµότητας στο εθνικό και ενωσιακό δίκαιο προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισµού, αλλά µε βάση τα κριτήρια της πολυφωνίας και ανεξαρτησίας των μέσων, προς εξυπηρέτηση άλλων λόγων δημοσίου συμφέροντος».
- Πράγματι, στο σύνολο των Αποφάσεων της ΕΑ που αφορούσαν σε συγκεντρώσεις στην αγορά της τηλεόρασης, από την εφαρμογή του Ν. 3592/2007 έως και την τροποποίηση αυτού την 08.08.201458, η εν λόγω αγορά λαμβανόταν ως ενιαία χωρίς περαιτέρω κατάτμηση. Ως εκ τούτου, για τον υπολογισμό της συγκέντρωσης ελέγχου στην αγορά της τηλεόρασης, λαμβανόταν το σύνολο των τηλεοπτικών σταθμών ελεύθερης λήψης, καθώς και των συνδρομητικών (ανεξαρτήτως τρόπου μετάδοσης του περιεχομένου, καθώς και ανεξαρτήτως του αν παρήγαγαν οι ίδιοι περιεχόμενο ή απλά αναμετέδιδαν αυτό), της ίδιας εμβέλειας
- Με την εφαρμογή της από 08.08.2014 τροποποίησης του Ν. 3592/2007 εισήχθη το κριτήριο διάκρισης των μέσων ενημέρωσης σε ενημερωτικά και μη, βάσει του οποίου τα ενημερωτικά μέσα εξετάζονται ως προς τη συγκέντρωση ελέγχου στην αγορά βάσει των διατάξεων του Ν. 3592/2007 (και συμπληρωματικώς βάσει των διατάξεων του Ν. 3959/2011), ενώ τα μη ενημερωτικά βάσει των διατάξεων του Ν. 3959/2011 και των λοιπών κοινοτικών οδηγιών. Ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του εν λόγω κριτηρίου, κατέστη απαραίτητη η διάκριση των μέσων ενημέρωσης (εν προκειμένω της τηλεόρασης) σε ενημερωτικά ή μη, προκειμένου να εφαρμοστούν οι αντίστοιχες διατάξεις. Αρμόδιο για τον χαρακτηρισμό των ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης (ήτοι της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου) σε ενημερωτικά ή μη, είναι το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (εφεξής ΕΣΡ).
- Κατά την άποψη του ΕΣΡ60: «[…] η προβλεπόμενη στα άρθρα 3 και 5 του Ν. 3592/2007 διάκριση μεταξύ «ενημερωτικών» και «μη ενημερωτικών» μέσων […] δεν καταλαμβάνει τη συνδρομητική τηλεόραση, και τούτο για τον εξής λόγο: Σύμφωνα με το Ν. 2644/1998, η έννοια της συνδρομητικής τηλεόρασης παραπέμπει, κατά κύριο λόγο, στην έννοια του παρόχου συνδρομητικών υπηρεσιών μέσω δορυφόρου, όπου σήμερα απαντώνται δύο αδειούχοι: η Nova και η Cosmote. Οι ως άνω πάροχοι λειτουργούν κυρίως ως «πλατφόρμες, όπου συγκεντρώνονται περισσότερα τηλεοπτικά μέσα, κυρίως τηλεοπτικοί σταθμοί ψυχαγωγικού ή αθλητικού περιεχομένου. Εξάλλου, υπηρεσίες 55 Κανάλια της NOVA (όπως το NOVASPORT), καθώς και αντίστοιχα κανάλια του COSMOTE TV. Βλ. παρ. 16 της υπ’ αρ. 538/VII/2012 της ΕΑ. 57 Βλ. παρ. 13 της υπ’ αρ. 538/VII/2012 της ΕΑ. 58 Βλ. άρ. 6 του Ν. 4279/2014 (ΦΕΚ Α΄ 158/8.8.2014). 59 Βλ. υποσ. 2 της παρ. 13 της 538/VII/2012 Απόφασης της ΕΑ και εκεί παρεπόμενη νομολογία. 60 Βλ. την υπ’ αρ. πρωτ. 5862/13.10.2017 επιστολή του ΕΣΡ, καθώς και επιστολή συναίνεσης χρήσης υπ’ αρ. πρωτ. 1982/27.03.
- 56 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συνδρομητικών τηλεοπτικών υπηρεσιών παρέχονται σήμερα και μέσω ευρυζωνικής σύνδεσης (άρθρο 15 Ν. 3592/2007) από παρόχους ηλεκτρονικών επικοινωνιών, όπως η Cosmote, η Vodafone και η Cyta. Πρόκειται για περίπτωση συναφή προς την προηγούμενη, αφού ο πάροχος ηλεκτρονικών επικοινωνιών (ή πάροχος δικτύου, κατά την έννοια που χρησιμοποιούμε στην επίγεια ψηφιακή τηλεόραση) συγκεντρώνει περισσότερα προγράμματα (κανάλια – παρόχους περιεχομένου) και τα παρέχει στο κοινό και πάλι έναντι συνδρομής … στην παρ. 7 του άρθρου 15 του Ν. 3592/2007 γίνεται ρητή μνεία στην υποχρέωση τήρησης του άρθρου 5 και στο διαχωρισμό ανάμεσα σε προγράμματα ενημερωτικού ή μη χαρακτήρα. Η εφαρμογή όμως αυτής της διάταξης είναι αδύνατη, διότι ο προβλεπόμενος περιορισμός ιδιοκτησίας του άρθρου 5 … προβλέφθηκε για να εφαρμοστεί στην επίγεια (ελεύθερης λήψης) τηλεόραση και όχι στη συνδρομητική, λαμβάνοντας υπόψη και της χρήσης από το κοινό των δύο τρόπων μετάδοσης (ευρύτατη για την επίγεια τηλεόραση, περιορισμένη για την ευρυζωνική) κατά τη στιγμή ψηφίσεως του σχετικού νόμου. Σε κάθε περίπτωση, το ενδεχόμενο μετάδοσης «ενημερωτικών» μέσων (ελληνικής προέλευσης) από τους προαναφερθέντες φορείς συνδρομητικής τηλεόρασης ουδέποτε έχει αντιμετωπιστεί στην πράξη. Πράγματι τα εγκριθέντα από το ΕΣΡ προγράμματα (αυτοτελή «κανάλια») για μετάδοση μέσω ευρυζωνικών δικτύων είναι αποκλειστικά ψυχαγωγικού (Novacinema 1, Novacinema 2, Cosmote 1, 2, 3 και 4) και αθλητικού περιεχομένου, και σε μία περίπτωση εγκρίθηκε επιμορφωτικό κανάλι («Cosmote History»). Κατά συνέπεια, κατά την άποψή μας και υπό τις σημερινές πραγματικές συνθήκες, η διάκριση μεταξύ «ενημερωτικών» και «μη ενημερωτικών» μέσων δεν καταλαμβάνει τη συνδρομητική τηλεόραση […]».
- Ενόψει των προεκτεθέντων, εν προκειμένω, στο πλαίσιο της εξέτασης υποθέσεων συγκεντρώσεων επιχειρήσεων στην αγορά των μέσων μαζικής ενημέρωσης και δη στην αγορά της τηλεόρασης, η συνδρομητική τηλεόραση, ανεξαρτήτως του τρόπου μετάδοσης των τηλεοπτικών συνδρομητικών υπηρεσιών, δεν περιλαμβάνεται στην αγορά της τηλεόρασης ενημερωτικών μέσων, άλλως δεν αποτελεί ενιαία αγορά με την «ελεύθερη» τηλεόραση, κατά την έννοια του άρ. 3 του Ν. 3592/2007, όπως ισχύει. Ως εκ τούτου, η αγορά της παροχής συνδρομητικών τηλεοπτικών υπηρεσιών συνιστά διακριτή αγορά και εμπίπτει στις διατάξεις του Ν. 3959/
- Καθέτως συνδεόμενη στην αγορά παροχής τηλεοπτικού περιεχομένου, είναι η αγορά παροχής υπηρεσιών τηλεοπτικής πλατφόρμας, στην οποία ουσιαστικά ανταγωνίζονται οι πάροχοι συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας, ανεξαρτήτως του τρόπου μετάδοσης
- Εν προκειμένω, αμφότερα τα μέρη δραστηριοποιούνται στην αγορά παροχής υπηρεσιών τηλεοπτικής πλατφόρμας, η οποία και αποτελεί σχετική αγορά της υπό κρίση πράξης.
- Ανταγωνιστές των μερών είναι η Forthnet (NOVA), καθώς και ο ΟΤΕ62 (με τις υπηρεσίες COSMOTETV και TVGO). Όσον αφορά στην WIND, η εταιρία επισημαίνει ότι πρόκειται να δραστηριοποιηθεί στην αγορά παροχής υπηρεσιών τηλεοπτικής μετάδοσης τους προσεχείς μήνες
- 61 Βλ. παρ. 24-25 της υπ’ αρ. 538/VII/2012 της ΕΑ. Η COSMOTE με την υπ’ αρ/ πρωτ. 1834/20.03.2018 επιστολή της επισήμανε ότι «[η] COSMOTE δεν παρέχει υπηρεσίες συνδρομητικής τηλεόρασης. Οι σχετικές υπηρεσίες υπό το σήμα COSMOTETV παρέχονται από τη μητρική εταιρεία ΟΤΕ Α.Ε. Ο ΟΤΕ θα παράσχει τις σχετικές απαντήσεις στην Επιτροπή σας». Επιπλέον διευκρινίζει ότι η εταιρία δεν παρέχει υπηρεσίες μετάδοσης μέσω δικτύου κινητής τηλεφωνίας (υπηρεσίες mobiletv). 63 Βλ. την υπ’ αρ. πρωτ. 1946/23.03.2018 επιστολή της Wind. 62 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ IV.1.3 Πιθανές Αγορές Παροχής Συνδυαστικών Υπηρεσιών
- Σύμφωνα με τον ορισμό BEREC64 (Αύγ. 2015), οι «Συνδυαστικές/δεσμοποιημένες προσφορές (bundled offers ή bundles)» είναι οι εμπορικές προσφορές που παρέχονται από έναν ή περισσοτέρους παρόχους και οι οποίες περιλαμβάνουν δύο ή περισσότερες από τις ακόλουθες υπηρεσίες:
(1)“Σταθερή τηλεφωνία”,
(2)“Σταθερή ευρυζωνική πρόσβαση”,
(3)“Συνδρομητική τηλεόραση”,
(4)“Κινητή υπηρεσία (τηλεφωνία ή/και ευρυζωνική πρόσβαση)”
- Στον εν λόγω ορισμό εμπίπτουν οι αγορές Δ.1 – Δ.5 της υπό IV. 1 Ενότητας, από τις οποίες οι υπό Δ.3 «Αγορά παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας, ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο και συνδρομητικής τηλεόρασης» και Δ.5 «Αγορά παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας, ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο, συνδρομητικής τηλεόρασης και κινητής τηλεφωνίας», περιλαμβάνουν τόσο υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας, ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο και κινητής τηλεφωνίας, ήτοι υπηρεσίες η μεμονωμένη εξέταση των οποίων εμπίπτει αμιγώς στην αρμοδιότητα της ΕΕΤΤ, όσο και υπηρεσίες συνδρομητικής τηλεόρασης, ήτοι υπηρεσία η μεμονωμένη εξέταση της οποίας εμπίπτει αμιγώς κατά τα ανωτέρω στην αρμοδιότητα της ΕΑ
- Εν προκειμένω, όπως αναλύθηκε ανωτέρω67, για τις ανάγκες εξέτασης της παρούσας υπόθεσης, η ανάλυση και αξιολόγηση αυτών θα γίνει από την ΕΕΤΤ. Ως εκ τούτου, εν προκειμένω, εξεταστέα σχετική με την υπό κρίση πράξη αγορά, είναι αυτή της παροχής υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας. IV.2 ΣΧΕΤΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΓΟΡΑ
- Για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, ως σχετική γεωγραφική αγορά της παροχής υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας ορίζεται το σύνολο της ελληνικής επικράτειας, περιοχή στην οποία οι ανταγωνιζόμενες επιχειρήσεις παρέχουν τις υπηρεσίες τους υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού. IV.3 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ - ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ
- Τα μέρη Vodafone και CYTA δραστηριοποιούνται στην ίδια σχετική αγορά υπηρεσίας που αφορά την παροχή υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας. Η Vodafone συμμετέχει στην εν λόγω αγορά μέσω της υπηρεσίας VodafoneTV, η οποία μεταδίδει γραμμικά κανάλια68 και κατά παραγγελία προγράμματα. Ως προς την υπηρεσία VOD (VideoOnDemand), το διαθέσιμο περιεχόμενο περιλαμβάνει κυρίως τίτλους ταινιών και τηλεοπτικών σειρών. Η CYTA λειτουργεί και προσφέρει τηλεοπτική υπηρεσία βασισμένη σε πρωτόκολλο IP. Μεταξύ των καναλιών που αναμεταδίδει, περιλαμβάνονται ξένα ειδησεογραφικά, ντοκιμαντέρ, μουσικά κανάλια, παιδικά, ταινία κ.λπ. 64 Body of European Regulators for Electronic Communications / Φορέας Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών για τις Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες, http://berec.europa.eu/eng/berec_office/tasks_and_role/ 65 Βλ. ιστοσελίδα ΕΕΤΤ https://www.eett.gr/opencms/opencms/EETT/Electronic_Communications/TelecomMarket/Questionna iresTimetbl2018.html 66 Βλ. Ενότητα III.1.3 «Αρμοδιότητες ΕΑ και ΕΕΤΤ». 67 Ομοίως. 68 Τα γραμμικά κανάλια αγοράζονται ως «πακέτο», δηλαδή δεν έχουν δημιουργηθεί ούτε και διαμορφωθεί από τη Vodafone (βλ. παρ. 85 του εντύπου γνωστοποίησης). 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Επομένως, οι υπηρεσίες που προσφέρουν τα μέρη δεν περιλαμβάνουν την παραγωγή πρωτότυπου προγράμματος, αλλά μόνο την αναμετάδοση τηλεοπτικού περιεχομένου.
- Το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς των μερών στη μοναδική σχετική αγορά της παρούσας υπόθεσης, ήτοι την παροχή υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας, είναι μικρότερο του 15%, όπως εκτίθεται κατωτέρω. Ως εκ τούτου, δεν υφίστανται επηρεαζόμενες αγορές. IV.4 ΜΕΓΕΘΟΣ ΚΑΙ ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ
- Τα μερίδια αγοράς των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση εταιριών, αλλά και των ανταγωνιστών αυτών στην αγορά παροχής υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας, για το έτος 2017, διαμορφώνονται ως ακολούθως74: Έσοδα και Μερίδια αγοράς, 2016-2017 Έσοδα69 Εταιρία 2016 2017 Forthnet/Forthnet Media (NOVA) […] […]70 ΟΤΕ (COSMOTE TVκαιTV GO (Over […] […]71 the Top)) […] […] Vodafone CYTA72 Wind ΣΥΝΟΛΟ […] […] 0 […] 73 0 […] Μερίδια Αγοράς 2016 2017 [50-55] % [45-50]% [40-45]% [45-50]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% 0% 0% 100% 100% Πηγή: Στοιχεία των εταιριών Forthnet, ΟΤΕ/Cosmote, WIND καθώς και της Γνωστοποιούσας.
- Βάσει των στοιχείων του ανωτέρω Πίνακα, το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς της νέας οντότητας όπως θα διαμορφωθεί ως αποτέλεσμα της υπό κρίση πράξης με την 69 Στα έσοδα των υπηρεσιών παροχής συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας, δεν έχουν περιληφθεί τα έσοδα τα οποία αντιστοιχούν σε αγορά τεχνικού εξοπλισμού απαραίτητου για τη λήψη του περιεχομένου (αποκωδικοποιητές), τα οποία αφορούν διακριτή αγορά. 70 Για τον υπολογισμό του κύκλου εργασιών της υπηρεσίας NOVA λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά έσοδα που προσκομίστηκαν από την εταιρία (συνδρομές, διαφήμιση, πώληση δικαιωμάτων, λοιπά έσοδα) εκτός από τα έσοδα από την πώληση αποκωδικοποιητών, τα οποία θεωρήθηκαν ως μέρος διακριτής αγοράς (πώλησης hardware). […]. 71 Σύμφωνα με τα στοιχεία τα οποία προσκόμισε η ΟΤΕ Α.Ε. (βλ. υπ’ αρ. πρωτ. 1835/20.03.2018 επιστολή της εταιρίας), από το ανωτέρω σύνολο των εσόδων 2017, τα έσοδα της υπηρεσίας COSMOTETV μέσω δορυφόρου ανήλθαν σε […] ευρώ, τα έσοδα της υπηρεσίας COSMOTETV μέσω IPTV (ευρυζωνικά δίκτυα) ανήλθαν σε […] ευρώ και της υπηρεσίας TVGO σε […] ευρώ. Όσον αφορά στην υπηρεσία TVGO, η εταιρία αναφέρει ότι «[ο] ΟΤΕ παρέχει υπηρεσία τηλεοπτικού περιεχομένου για χρήστες δικτύου κινητής (COSMOTETVGO), χωρίς όμως να παρέχει στον συνδρομητή της υπηρεσίας αυτής και την πρόσβαση στο δίκτυο κινητής τηλεφωνίας». 72 Βάσει στοιχείων του φακέλου που προσκομίσθηκαν από τα μέρη, το μερίδιο αγοράς της Cyta για το έτος 2015 ανερχόταν στα ίδια επίπεδα με τα επόμενα έτη (βλ. επιστολή υπ’ αρ. πρωτ. 1643/12.3.2018). 73 Κατά δήλωση της Wind η εταιρία δεν έχει έσοδα από υπηρεσίες τηλεοπτικής μετάδοσης μέσω διαδικτύου (IPTV). Ωστόσο δηλώνει ότι η εταιρία πρόκειται να δραστηριοποιηθεί στην εν λόγω αγορά τους προσεχείς μήνες (βλ. την υπ’ αρ. πρωτ. 1946/23.03.2018 επιστολή της Wind). 74 Βλ. τις υπ’ αρ. πρωτ. επιστολές 1835/20.03.2018 (OTEA.E), 1946/23.03.2018 (Wind), 1953/26.03.2018 (Forthnet) καθώς και την επιστολή παροχής στοιχείων 1643/12.03.2018 της Γνωστοποιούσας. 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (αμελητέα) προσαύξησή του κατά μόλις […] του μ.α. της CYTA, ανέρχεται σε [0-5]% για το έτος
- Περαιτέρω, στην εν λόγω αγορά η Vodafone διατηρεί την τρίτη θέση που κατείχε και πριν την ολοκλήρωση της υπό κρίση πράξης, ενώ το αμελητέο μερίδιο αγοράς της Cyta ([0-5]%) δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι της παρείχε σημαντική ισχύ στην αγορά της παροχής υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας
- Συνεπώς, η παρουσία των Vodafone και CYTA, τόσο ως αυτόνομων εταιριών όσο και ως ενιαίας οντότητας μετά την ολοκλήρωση της υπό εξέταση πράξης, είναι ιδιαίτερα περιορισμένη και η επίδρασή τους στον ανταγωνισμό στη σχετική αγορά ελάχιστη. V OI ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ
- Ως προς τις επιπτώσεις της υπό κρίση πράξης στη λειτουργία του ανταγωνισμού, η […] αναφέρει ότι76: «[η] πελατειακή βάση της Cyta στη συνδρομητική τηλεόραση εκτιμούμε ότι είναι χαμηλή. Ως εκ τούτου δεν αναμένουμε η υπό κρίση συγκέντρωση να έχει ιδιαίτερη επίπτωση στη σχετική αγορά της συνδρομητικής τηλεόρασης».
- Η δε […], θεωρεί ότι77: «η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση Vodafone/CYTA δεν θα επιφέρει αρνητικές συνέπειες στον εγχώριο ανταγωνισμό, αφού και οι δύο αυτές εταιρίες έχουν πολύ μικρά μερίδια αγοράς (ατομικά και αθροιστικά), τόσο στην ενδεχόμενη υποαγορά του “mobileTV” […], όσο και στην ευρύτερη σχετική αγορά της παροχής τηλεοπτικού περιεχομένου. Εξάλλου, όσον αφορά στις τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες γενικότερα, ο όμιλος ΟΤΕ έχει κυρίαρχη θέση. […] προκειμένου να είναι σε θέση να ανταγωνιστούν αποτελεσματικά τον ΟΤΕ, προς όφελος των τελικών καταναλωτών». Eπί των επιπτώσεων της γνωστοποιηθείσας πράξης στη λειτουργία του ανταγωνισμού η εταιρία […] αναφέρει ότι «[ο]ποιαδήποτε συρρίκνωση του (ούτως ή άλλως περιορισμένου) αριθμού των παρόχων υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών και συνδρομητικής τηλεόρασης μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού και τη συνεπαγόμενη μείωση των διαθέσιμων επιλογών του καταναλωτή, ειδικά ως προς τις συνδρομητικές/δεσμοποιημένες προσφορές»
- Η παρατήρηση αυτή της […] αφορά τις υπό Δ. αγορές, οι οποίες δεν εξετάζονται εν προκειμένω. VI ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ VI.1 ΕΞΕΤΑΣΗ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ Ν. 3592/2007
- Σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 2 του Ν. 3592/200779, η διαπίστωση της συγκέντρωσης ελέγχου για τα μη ενημερωτικά μέσα λαμβάνει χώρα αποκλειστικά με τις 75 Βλ. Μ. 5384 BNPPARIBAS/FORTIS, σκ. 95-96, M. 4844 FORTIS/ABN AMRO ASSETS, σκ. 137138,139-140, 155-156, M. 4155 BNP PARIBAS/BNL, σκ. 30-
- 76 Βλ. υπ’ αρ. πρωτ. […] επιστολή της […]. 77 Βλ. υπ’ αρ. πρωτ. […] επιστολή της […]. 78 Βλ. την υπ’ αρ. πρωτ. […] επιστολή της […]. 79 Συγκεκριμένα, το άρθρο 3 παρ. 2 του Ν. 3592/2007 όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 5β του 6 του Ν. 4279/2014 (ΦΕΚ Α΄ 158/8.8.2014) προβλέπει τα εξής: «Η διαπίστωση της συγκέντρωσης ελέγχου στο χώρο των ενημερωτικών Μέσων, κατά την έννοια της παραγράφου 1, λαμβάνει χώρα σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος και συμπληρωματικώς με τις διατάξεις του ν. 3959/2011 (Α΄ 93) περί ελεύθερου ανταγωνισμού, ενώ η διαπίστωση της συγκέντρωσης ελέγχου σε μη ενημερωτικά Μέσα λαμβάνει χώρα αποκλειστικά με τις διατάξεις του ν. 3959/2011». Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 3 του Ν. 3592/2007, στην οποία παραπέμπει η ως άνω παρ. 2: «Ως συγκέντρωση ελέγχου στην αγορά νοείται το ποσοστό επιρροής του κοινού από τα ενημερωτικά Μέσα κατά την έννοια της παραγράφου 5 του άρθρου 5 του νόμου αυτού …», η δε διάταξη του άρθρου 5 παρ. 5 του ιδίου νόμου ορίζει την έννοια των ενημερωτικών και μη μέσων ως εξής: «… Ως ενημερωτικά μέσα νοούνται εκείνα των οποίων το ημερήσιο πρόγραμμα περιλαμβάνει τακτά πρωτότυπα δελτία ειδήσεων καθημερινά, πολιτικό σχολιασμό 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ διατάξεις του Ν. 3959/
- Όπως αναλύθηκε ανωτέρω (βλ. Ενότητα IV.1), δεδομένου ότι κανένα εκ των μερών που συμμετέχουν στη Συγκέντρωση δεν παράγει τηλεοπτικό περιεχόμενο, αλλά τόσο η Vodafone όσο και η CYTA αγοράζουν τηλεοπτικό περιεχόμενο από τρίτους και ότι η υπηρεσία συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας που παρέχουν, η οποία αποτελεί απλώς το τεχνικό όχημα προκειμένου να φτάσει στους τελικούς καταναλωτές το περιεχόμενο των τηλεοπτικών καναλιών, δεν περιλαμβάνει την παραγωγή πρωτότυπου ενημερωτικού προγράμματος, αλλά μόνο την αναμετάδοση τηλεοπτικού περιεχομένου (κατά βάση ψυχαγωγικού)80, η εν λόγω γνωστοποίηση πρέπει να εξεταστεί αποκλειστικά με βάση τις διατάξεις του Ν. 3959/
- VI.2 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ Ν. 3959/2011
- Σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 3 του Ν. 3959/2011, η Ε.Α., εφόσον διαπιστώσει ότι η υποβληθείσα συγκέντρωση, καίτοι εμπίπτουσα στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 6 παρ. 1, εντούτοις δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επιμέρους αγορές στις οποίες αφορά, με απόφασή της, που εκδίδεται εντός ενός μηνός από την πλήρη και προσήκουσα γνωστοποίηση, εγκρίνει τη συγκέντρωση. Ουσιαστικό κριτήριο ελέγχου των συγκεντρώσεων αποτελεί, κατά το άρθρο 7 παρ. 1 του Ν. 3959/201181, ο σημαντικός ή μη περιορισμός του ανταγωνισμού ως αποτέλεσμα της υπό κρίση συγκέντρωσης, στην εθνική αγορά ή σε σημαντικό τμήμα της, και ιδίως με την δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης.
- Η αξιολόγηση αφορά εκείνες εκ των σχετικών αγορών οι οποίες είναι επηρεαζόμενες
- Όπως εκτέθηκε ανωτέρω, κύρια εξεταστέα σχετική με την υπό κρίση και ενημερωτικές εκπομπές, όπως πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας … Μη ενημερωτικά μέσα θεωρούνται αυτά, το πρόγραμμα των οποίων δεν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και αφορά αποκλειστικά σε ειδικούς τομείς ψυχαγωγίας και επιμόρφωσης, με περιεχόμενο, όπως μουσικό, αθλητικές μεταδόσεις με ή χωρίς σχολιασμό αθλητικών ειδήσεων, προβολή ταινιών, εκπαιδευτικό ντοκιμαντέρ ή παιδικές εκπομπές, περιλαμβανομένων και των μέσων που μεταδίδουν αποκλειστικά τηλεπωλήσεις …». 80 Σχετικά βλ. Τμήμα 6 του Εντύπου γνωστοποίησης. 81 Κατά το άρθρο 7 παρ. 1 του Ν. 3959/2011: «Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού απαγορεύεται κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων, η οποία υπόκειται σε προηγούμενη γνωστοποίηση και η οποία μπορεί να περιορίσει σημαντικά τον ανταγωνισμό στην εθνική αγορά ή σε ένα σημαντικό σε συνάρτηση με τα χαρακτηριστικά των προϊόντων ή των υπηρεσιών τμήμα της, ιδίως με τη δημιουργία ή ενίσχυση μιας δεσπόζουσας θέσης». Στην παρ. 2 συγκεκριμενοποιούνται τα κριτήρια που λαμβάνει υπόψη της η Ε.Α. κατά την αξιολόγησή της. 82 Βλ. ΕΑ 626/2016 παρ. 206 με παραπομπές ενδεικτικά την υπόθεση COMP/Μ.4191-Thales/DCN, παρ. 22, όπου η αξιολόγηση περιορίσθηκε στις επηρεαζόμενες αγορές, με την επισήμανση ότι οι αγορές στις οποίες μόνο ένα μέρος δραστηριοποιείται δεν θεωρούνται ως επηρεαζόμενες, καθώς η συναλλαγή δεν θα επηρεάσει τις συνθήκες ανταγωνισμού. Βλ. επίσης τις υποθέσεις IV/M.591Dow/Buna, παρ. 15, στην οποία αναφέρεται ότι η προτεινόμενη συναλλαγή θα δημιουργήσει επικαλύψεις σε 21 αγορές, εκ των οποίων μόνο 4 ήταν οριζοντίως επηρεαζόμενες και σε άλλες 2 έπρεπε να εξετασθούν οι κάθετες σχέσεις ή COMP/M.2639CompassRestorama/RailGourmet/GourmetNova, παρ. 28-30, όπου γίνεται αναφορά σε επηρεαζόμενες αγορές, οι οποίες και αξιολογούνται. Ομοίως στην IV/M.522-ScandinavianProject, παρ. 30-32, στην οποία αναφέρεται ότι δεν υφίστατο οριζόντια επικάλυψη ούτε κάθετοι δεσμοί και συνεπώς δεν υφίσταται αύξηση στα μερίδια αγοράς, ενώ περαιτέρω η απουσία οριζόντιων επικαλύψεων και κάθετων δεσμών μεταξύ των συμμετεχουσών επιχειρήσεων υποδείκνυε ότι οι γνωστοποιηθείσες συναλλαγές δεν δημιουργούσαν ή ενίσχυαν αφεαυτές δεσπόζουσα θέση στην αγορά ως συνέπεια της οποίας θα νοθευόταν σημαντικά ο αποτελεσματικός ανταγωνισμός. Βλ. επίσης την υπόθεση COMP/M.7021-Swissport/Servisair, παρ. 63, στην οποία τα μέρη είχαν επικάλυψη σε 7 αεροδρόμια, εκ των οποίων όμως λόγω της συναλλαγής δημιουργούνταν 6 οριζοντίως επηρεαζόμενες αγορές. Αντιστοίχως, στην υπόθεση COMP/M.4071-Apollo/AkzoNobelIar, παρ. 8-9, αναφέρεται ότι οι δραστηριότητες των μερών έχουν επικάλυψη μόνο σε 5 αγορές, εκ των οποίων η αξιολόγηση 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πράξη αγορά, είναι αυτή της παροχής υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας. Εν προκειμένω παρέλκει οποιαδήποτε περαιτέρω αξιολόγηση δεδομένου ότι σύμφωνα με τα αναφερόμενα στις προηγούμενες ενότητες υπό IV.3 και ΙV.4, η ως άνω αγορά δεν είναι οριζοντίως επηρεαζόμενη, δεδομένου ότι το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς των δύο εταιριών στην αγορά παροχής υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας ανέρχεται σε μόλις [0-5]%, και, επομένως, υπολείπεται του 15%.
- Περαιτέρω, δεν υφίσταται κάθετη σχέση των μερών σε σχέση με την υπό εξέταση αγορά ούτε τίθεται εν προκειμένω ζήτημα μεταμόχλευσης δύναμης και πρόκλησης συσπειρωτικών επιπτώσεων συνεπεία της υπό κρίση πράξης ενόψει του αμελητέου (<5%) μεριδίου της νέας οντότητας στην αγορά της συνδρομητικής τηλεόρασης
- Κατά συνέπεια, με συνεκτίμηση όλων όσων ανωτέρω εξετέθησαν, η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση δεν αναμένεται να προκαλέσει σημαντικό περιορισμό του ανταγωνισμού και δεν προκαλούνται σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις ανωτέρω εξεταζόμενες αγορές (υπό στ. Γ του Εντύπου Γνωστοποίησης). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ περιορίσθηκε μόνο στις 4, δεδομένου ότι στη μία η επικάλυψη ήταν περιορισμένη και δεν δημιουργούσε επηρεαζόμενη αγορά. Βλ. και την COMP/M.6381-Google/MotorolaMobility, παρ. 63, υποσ. 35, στην οποία επισημαίνεται ότι η μοναδική οριζόντια επικάλυψη των δραστηριοτήτων των μερών δεν δημιουργεί επηρεαζόμενη αγορά και συνεπώς η απόφαση δεν αναλύει τις συνέπειες της συναλλαγής σε αυτή την αγορά. Παρόμοιες επισημάνσεις περιέχει και η απόφαση COMP/M.6778AdventInternationalCorporation/Cytec’sResinBusiness, παρ. 8 περί μη ύπαρξης οριζόντιων επικαλύψεων, παρ. 12 όπου αναφέρεται ότι υφίστανται πολλοί κάθετοι δεσμοί, οι οποίοι δεν δημιουργούν επηρεαζόμενες αγορές και συνεπώς, μόνο οι κάθετοι δεσμοί που δημιουργούν επηρεαζόμενες αγορές εξετάζονται στην απόφαση αυτή και παρ. 16, όπου αναφέρεται ότι στην εκεί περιγραφόμενη αγορά τα μερίδια αγοράς των μερών στην ανάντη και κατάντη αγορά είναι κάτω του 25% και συνεπώς η κάθετη αυτή σχέση δεν εξετάζεται περαιτέρω στην απόφαση. Αντιστοίχως στην COMP/M.6871- MohawkIndustries/ SpanoInvest, παρ. 55-56, όπου αναφέρεται ότι παρά το γεγονός ότι υφίσταται επικάλυψη των μερών σε 5 αγορές, εντούτοις λόγω της συναλλαγής υφίσταται μία μόνο επηρεαζόμενη αγορά, καθώς και ότι ενώ αντιστοίχως δημιουργούνται πολλές κάθετες σχέσεις, εντούτοις αυτές δεν οδηγούν σε επηρεαζόμενες αγορές. Ομοίως, βλ. COMP/M.3713Holcim/AggregateIndustries, παρ. 11-12, όπου αναφέρεται ότι η συναλλαγή δεν οδηγεί σε (οριζοντίως) επηρεαζόμενες αγορές, καθώς μετά τη συναλλαγή το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς των μερών για κάθε μία από τις τρεις αγορές είναι σημαντικά κατώτερο του 15%. Παρομοίως, στην COMP/M.3558Cytec/UCB-SurfaceSpecialties, παρ. 25, όπου αναφέρεται ότι για τις υπόλοιπες αγορές η συναλλαγή δεν οδηγεί σε επηρεαζόμενες αγορές, καθώς το επίπεδο της επικάλυψης των ανταγωνιστών είναι επουσιώδες και συνεπώς η συναλλαγή δεν θα έχει σημαντική επίπτωση σε αυτές. Βλ. επίσης, COMP/M.2465-CVC/Amstelland, παρ. 9,COMP/M.6738-GoldmanSachs/KKR/QMH, παρ. 20-22, COMP/M.7009-Holcim/CemexWest, παρ. 309, COMP.M.6068-Eni/Acegasaps/JV, παρ. 23, IV/M.390Akzo/ NobelIndustrier, παρ. 28-
- Βλ. επίσης ΕΑ 597/2014, παρ. 12, στην οποία διαπιστώθηκε ότι: «δεν υφίστανται επηρεαζόμενες αγορές ούτε οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται (άμεσα ή έμμεσα) σε στενά συνδεόμενες γειτονικές αγορές. Ως εκ τούτου, η υπό κρίση συγκέντρωση δεν δύναται να μεταβάλλει τα μερίδια στις σχετικές εν προκειμένω αγορές και συνεπώς δε μεταβάλλει τη δομή της αγοράς […]. Ούτε εξάλλου πιθανολογείται ότι η υπό κρίση συγκέντρωση ενδέχεται να διευκολύνει το συντονισμό στις σχετικές αγορές, καθώς δεν οδηγεί σε μείωση του αριθμού των δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων […] Ενόψει των ανωτέρω, ως αποτέλεσμα της υπό κρίση συγκέντρωσης δεν θα επέλθει οιαδήποτε μεταβολή στη διάθρωση των σχετικών αγορών, τη θέση της εξαγοραζόμενης εταιρίας σε αυτές, τον πραγματικό ή δυνητικό ανταγωνισμό και τις εναλλακτικές δυνατότητες επιλογής προμηθευτών και πελατών. Συνεπώς, δεν πιθανολογείται κατά το άρθρο 7 παρ. 1 και 2 του Ν. 3959/2011 ότι η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον ανταγωνισμό στις εξετασθείσες αγορές». 83 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 91-121 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Η Επιτροπή Ανταγωνισμού σε Τμήμα το οποίο συγκροτήθηκε με την από 22.03.2018 κλήρωση (αριθ. συνεδρ. 35), ομόφωνα εγκρίνει, κατ’ άρθρο 8 παρ. 3 του Ν. 3959/2011, στο μέτρο της αρμοδιότητάς της, την από 22.02.2018 (υπ’ αριθ. πρωτ. 1245) γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση που αφορά στην απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου επί της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία «CYTA ΕΛΛΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», δυνάμει της από 23.01.2018 σύμβασης αγοραπωλησίας μετοχών εκδόσεως CYTA από την εταιρία με την επωνυμία «VODAFONE ΠΑΝΑΦΟΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ», δεδομένου ότι η εν λόγω συγκέντρωση, παρ’ ότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 1 του άρθρου 6 Ν. 3959/2011, δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες, ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επιμέρους αγορές αρμοδιότητας της ΕΑ στις οποίες αφορά και οι οποίες αξιολογήθηκαν από την ΕΑ (αγορές απόκτησης τηλεοπτικού περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων αναμετάδοσης άλλων τηλεοπτικών καναλιών και της παροχής υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεοπτικής πλατφόρμας). Με την ίδια απόφασή της η Επιτροπή αποφάσισε ότι οι αγορές: α) παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας και ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο και συνδρομητικής τηλεόρασης και β) παροχής συνδυαστικών υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας, ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο, συνδρομητικής τηλεόρασης και κινητής τηλεφωνίας, θα εξεταστούν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, από την ΕΕΤΤ στο πλαίσιο της συνεργασίας κατά τις κείμενες διατάξεις μεταξύ των δύο Ανεξάρτητων αρχών. Η απόφαση εκδόθηκε την 19η Απριλίου
- Η απόφαση να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, σύμφωνα με το άρθρο 27 παρ. 1 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93/Α΄/20.04.2011). Ο Πρόεδρος Η Συντάκτης της Απόφασης Δημήτριος Κυριτσάκης Βικτωρία Μερτικοπούλου Η Γραμματέας Ευαγγελία Ρουμπή 20