1114-decision-639-2017

(3)επιπλέον εκδόσεις με τα εξής διακριτικά: 1) Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, 2) Έκδοση για την εταιρία RΟΜΑ PΙΖΖΑ ΑΕΒΕ Εστιατορικές, Επισιτιστικές και Τουριστικές Επιχειρήσεις και 3) Έκδοση για τους καταγγέλλοντες. Από τις τρεις αυτές εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013), και την από 13.1.2015 Ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού σχετικά με το χαρακτηρισμό των απορρήτων στοιχείων και τον τρόπο υποβολής μη εμπιστευτικής εκδοχής εγγράφων. Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν με ενδεικτικά ποσά και αριθμούς ή με γενικές περιγραφές (εντός […]). ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ιδιότητά του ως εκκαθαριστής της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΡΡΟΣ – ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΜΑΡΡΟΥ ΟΜΟΡΡΥΘΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και 6) ο Μ. Κ. του Ν., για τον εαυτό του ατομικώς και με την ιδιότητά του ως εταίρου της λυθείσας ετερόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «ΜΙΧΑΗΛ ΚΟΝΤΑΞΑΚΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ε.Ε.» μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων τους Αικατερίνης Καλύβα και Γεωργίου Γκούσκου οι οποίοι νομιμοποιήθηκαν από τους ως άνω παρισταμένους ενώπιον της Επιτροπής. Η εταιρία RΟΜΑ PΙΖΖΑ ΑΕΒΕ Εστιατορικές, Επισιτιστικές και Τουριστικές Επιχειρήσεις (εφεξής Roma Pizza) παραστάθηκε με το νόμιμο εκπρόσωπό της Δ. Ζ., Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Βασιλείου Παριανού. Ο Π. Δ. του Δ., για τον εαυτό του ατομικώς και με την ιδιότητά του ως εταίρου ή/και νομίμου εκπροσώπου της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε.», η Δ. K. του Α., ως εταίρος της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε.» και η Μ. Κ. του Ν., ως εταίρος της λυθείσας ετερόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «ΜΙΧΑΗΛ ΚΟΝΤΑΞΑΚΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ε.Ε.» καίτοι κλητεύθηκαν νομίμως (σχετικές οι υπ’ αριθ. 11435/Β΄/14.12.2016, 11436/Β΄/14.12.2016 και 11449/Β΄/15.12.2016 εκθέσεις επίδοσης αντίστοιχα, του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών, Νικολάου Ανδρικόπουλου), δεν παραστάθηκαν. Ο εκ των καταγγελλόντων Κ. Ν., ο οποίος δραστηριοποιούνταν ως ατομική επιχείρηση στο δίκτυο δικαιόχρησης της Roma Pizza μέχρι και την 31.12.2013 οπότε προέβη σε διακοπή εργασιών στη ΔΟΥ, απεβίωσε την 5.7.

1. Στην αρχή της συζήτησης, η Επιτροπή εξέτασε τις δεσμεύσεις που πρότεινε να αναλάβει με το υπόμνημά της η εταιρία Roma Pizza. Ο Προεδρεύων έδωσε το λόγο στην αρμόδια Εισηγήτρια, Βικτωρία Μερτικοπούλου, η οποία ανέπτυξε συνοπτικά την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 460/26.1.2017 Έκθεσή της επί των προτεινόμενων δεσμεύσεων και πρότεινε για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά σε αυτή, την απόρριψη της πρότασης ανάληψης δεσμεύσεων από την εταιρία Roma Pizza, άλλως να υποβληθεί πρόταση ανάληψης δεσμεύσεων που να πληρούν τις κατά νόμο προϋποθέσεις, καθώς οι υπό εξέταση προτεινόμενες δεσμεύσεις δεν θεωρούνται κατ’ αρχήν πρόσφορες και ικανές να παύσουν τις πιθανολογούμενες παραβάσεις και να αποκαταστήσουν τις συνθήκες ανταγωνισμού στην αγορά. Κατόπιν το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των ενδιαφερόμενων μερών, ο νόμιμος εκπρόσωπος της Roma Pizza και οι καταγγέλλοντες, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της 1 Από την Υπηρεσία έγιναν ενέργειες για να αναζητηθούν οι εγγύτεροι συγγενείς του αποβιώσαντος. Από την έρευνα της Υπηρεσίας προέκυψε ότι ο αποβιώσας κατέλιπε ως εξ αδιαθέτου κληρονόμους τη σύζυγό του Ε. Λ. – Κ. και τα ανήλικα τέκνα του Ι. και Μ. –Δ.. Η σύζυγος του θανόντος προέβη, ωστόσο, σε δήλωση αποποίησης κληρονομίας την 12.7.2016, για δε τα ανήλικα τέκνα της κατέθεσε στο Ειρηνοδικείο Κρωπίας την από 26.9.2016 αίτηση παροχής άδειας αποποίησης κληρονομίας για λογαριασμό τους, η οποία προσδιορίστηκε προς εκδίκαση την 7.11.
2. Επίσης, ενόψει του ότι θα καλούνταν ως κληρονόμοι επόμενων τάξεων, προέβησαν σε δήλωση αποποίησης κληρονομίας ενώπιον του Ειρηνοδικείου Κρωπίας ορισμένοι, όχι όμως όλοι οι έτεροι συγγενείς του θανόντος. 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προαναφερόμενης εισήγησης, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινίσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις, που τους υπέβαλαν ο Προεδρεύων και τα Μέλη της ΕΑ και κατόπιν αποχώρησαν από την αίθουσα. Η Επιτροπή σε Τμήμα με την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας επί των προτεινόμενων δεσμεύσεων προχώρησε σε διάσκεψη με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας Βικτωρίας Μερτικοπούλου, η οποία δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και αφού έλαβε υπόψη της την Έκθεση επί των προτεινόμενων δεσμεύσεων, τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης και το ισχύον νομικό πλαίσιο αποφάσισε να συνεχισθεί η εξέταση των προτεινόμενων δεσμεύσεων σε επόμενη συνεδρίαση και κάλεσε την εταιρία να υποβάλει νέο κείμενο προτεινόμενων δεσμεύσεων. Η εταιρία Roma Pizza κατέθεσε επικαιροποιημένο κείμενο προτεινόμενων δεσμεύσεων (με αρ. πρωτ. 179/3.2.2017), το οποίο ζήτησε να γίνει αποδεκτό. Η Επιτροπή μετά την κατάθεση επικαιροποιημένων δεσμεύσεων από την εταιρία Roma Pizza συνήλθε σε διάσκεψη επί των προτεινόμενων δεσμεύσεων την 3η Φεβρουαρίου 2017 (ημέρα Παρασκευή και ώρα 15:00), στην ως άνω αίθουσα συνεδριάσεων του 1ου ορόφου των Γραφείων της, με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας Βικτωρίας Μερτικοπούλου, η οποία δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και, αφού έλαβε υπόψη της τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, την Έκθεση της Εισηγήτριας και την Εισήγηση επί των προτεινόμενων δεσμεύσεων, τις απόψεις που διατύπωσαν προφορικώς τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη συζήτηση και με τα υπομνήματα τα οποία υπέβαλαν, τις επικαιροποιημένες δεσμεύσεις που υπέβαλε η Roma Pizza μέχρι το τέλος της ακροαματικής διαδικασίας, καθώς και το ισχύον νομικό πλαίσιο, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ I
3. ΕΙΣΑΓΩΓΗ–ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ Στις 28.5.2012 κατατέθηκε στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΓΔΑ») η υπ’ αριθ. πρωτ. 4712 καταγγελία (εφεξής και «καταγγελία») των: Ι. Μ., για τον εαυτό του ατομικώς και με την ιδιότητά του ως νομίμου εκπροσώπου της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΤΡΑΚΑΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε.», Η. Σ., για τον εαυτό του ατομικώς και με την ιδιότητά του ως εκπροσώπου ατομικής επιχείρησης, Κ. Μ., για τον εαυτό του ατομικώς και με την ιδιότητά του ως νομίμου εκπροσώπου της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΡΡΟΣ – ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΜΑΡΡΟΥ ΟΜΟΡΡΥΘΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», Π. Δ. για τον εαυτό του ατομικώς και με την ιδιότητά του ως νομίμου εκπροσώπου της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε.», Χ. Λ. για τον εαυτό του ατομικώς και με την ιδιότητά του ως νομίμου εκπροσώπου της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «KRISTO LOGO & ΣΙΑ Ο.Ε.», Ν. Κ., για τον εαυτό του ατομικώς και με την ιδιότητά του ως εκπροσώπου ατομικής επιχείρησης και Μ. Κ., για τον εαυτό του ατομικώς και με την ιδιότητά του ως νομίμου εκπροσώπου της ετερόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «ΜΙΧΑΗΛ ΚΟΝΤΑΞΑΚΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ε.Ε.» (άπαντες εφεξής και «καταγγέλλοντες») κατά 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της εταιρίας «ROMA PIZZA - ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΕΣ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.Β.Ε.» (εφεξής και «Roma Pizza», «Δικαιοπάροχος» ή «καταγγελλόμενη») για από μέρους της παραβίαση «της διατάξεως του άρθρου 1 παράγραφοι 1 και 2, του άρθρου 2 και 2α του Ν.703/1977, καθώς και των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης Ε.Κ.2».
4. H καταγγελία αναφέρεται σε περιορισμούς του ανταγωνισμού οι οποίοι επιβάλλονται από την καταγγελλόμενη με όρους της πρότυπης Σύμβασης Δικαιόχρησης (που ενσωματώνονται στις συμβάσεις δικαιόχρησης που έχουν υπογράψει με την εταιρία Roma Pizza), καθώς και της εφαρμοζόμενης συναλλακτικής της σχέσης με τους δικαιοδόχους του δικτύου της. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην καταγγελία, τόσο οι όροι των συμβάσεων δικαιόχρησης που συνάπτει η Roma Pizza ως Δικαιοπάροχος με τα μέλη του δικτύου της (εφεξής και «Σύμβαση Δικαιόχρησης») όσο και οι ακολουθούμενες πρακτικές της Roma Pizza παραβιάζουν τα άρθρα 1 και 2 του Ν. 703/1977 (ήδη άρ. 1 και 2 Ν. 3959/2011) και 81 και 82 ΣυνθΕΚ (ήδη άρ. 101 και 102 ΣΛΕΕ) καθώς και το άρθρο 2α Ν. 703/
6. Οι καταγγέλλοντες αιτούνται την παρέμβαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού με σκοπό την απαγόρευση και παύση των καταγγελλόμενων περιορισμών, την ακύρωση των συμβάσεων δικαιόχρησης, την επιβολή κυρώσεων στη Roma Pizza και την ενημέρωση των λοιπών αρμοδίων αρχών. I.1
7. ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΕΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΡ. 1 ΤΟΥ Ν. 703/1977 (ΗΔΗ ΑΡ. 1 ΤΟΥ Ν. 3959/2011) Ειδικότερα, κατά τα διαλαμβανόμενα στην καταγγελία, οι όροι των συμβάσεων και οι πρακτικές της Roma Pizza μέσω των οποίων παραβιάζεται κατά τα ανωτέρω το άρ. 1 Ν. 703/1977 (ήδη άρ. 1 Ν. 3959/2011) από μέρους της Roma Pizza είναι οι ακόλουθοι: α) Ο από μέρους της Roma Pizza καθορισμός της τιμολογιακής πολιτικής των μελών του δικτύου, καθώς, όπως οι καταγγέλλοντες αναφέρουν, μεταξύ άλλων «απαγορεύεται απολύτως σε εμάς ο καθορισμός τιμολογιακής πολιτικής, τοπικών προσφορών κ.ο.κ.»3, β) Ο καθορισμός αποκλειστικών προμηθευτών των δικαιοδόχων του δικτύου καθώς, όπως σημειώνουν οι καταγγέλλοντες, «[ο]ι Δικαιοδόχοι υποχρεωθήκαμε να αγοράζουμε το σύνολο των εμπορευμάτων, που θα διαθέταμε από το κατάστημά μας, αποκλειστικά και μόνον από τον Δικαιοπάροχο ή από άλλη επιχείρηση, την οποία έχει υποδείξει σε εμάς η Δικαιοπάροχος». Κατά την άποψή τους, ο ως άνω περιορισμός δεν επιτρέπει στα μέλη του δικτύου να απευθυνθούν «στην ελεύθερη αγορά για την προμήθεια πρώτων υλών, ανεξαρτήτως αν υφίστανται και άλλοι προμηθευτές στην αγορά με προϊόντα αντίστοιχης αξίας και ποιότητος», 2 Νοούνται προφανώς τα άρθρα 101 και 102 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ», 2012/C 326/01), πρώην άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα (ΣυνθΕΚ). 3 Βλ. σελ. 35 της καταγγελίας. 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ενώ οι τιμές των προμηθευόμενων προϊόντων επιβάλλονται «άνευ άλλου τινός, και σε αντίθεση με τις τιμές ισχύουσες γενικώς στην αγορά». Κατά τους καταγγέλλοντες, μία τέτοια συμφωνία έχει μεταξύ άλλων «αντικείμενο τον περιορισμό των αμοιβαίων προμηθειών μεταξύ διανομέων στο πλαίσιο ενός επιλεκτικού συστήματος διανομής», σε συνδυασμό δε με τον επικαλούμενο καθορισμό της τιμολογιακής τους πολιτικής, οδηγεί κατά τους καταγγέλλοντες σε συμπίεση του περιθωρίου κέρδους των επιχειρήσεών τους 4,
8. γ) Η από μέρους της Roma Pizza καταπάτηση της εδαφικής προστασίας των δικαιοδόχων, μέσω της παραβίασης των καθορισμένων γεωγραφικών ορίων δραστηριοποίησης των καταστημάτων τους, καθώς και η «ύπαρξη και λειτουργία ανεξάρτητου παράλληλου δικτύου εκ μέρους της καταγγελλόμενης εντός της περιοχής δραστηριότητας των δικαιοδόχων, γεγονός, που αποκλείει εκ των προτέρων τον χαρακτηρισμό του συστήματος διανομής της καταγγελλόμενης ως δικτύου δικαιόχρησης»6, δ) Η επιβολή ρήτρας μη ανταγωνισμού:  καθ’ όλη τη διάρκεια της Σύμβασης, συνιστάμενη κυρίως σε απαγόρευση δραστηριοποίησης του αντισυμβαλλόμενου δικαιοδόχου σε παρόμοια επιχείρηση, και  για διάστημα πέντε ετών μετά τη λύση της Σύμβασης Δικαιόχρησης, απαγορεύοντας τη λειτουργία του καταστήματός του υπό συναφή δραστηριότητα. ε) Η επιβολή λοιπών περιοριστικών για τους δικαιοδόχους συμβατικών όρων, οι οποίοι αφορούν σε «υπέρμετρες ποινικές ρήτρες […] σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης εκ μέρους της “ROMA PIZZA”»7, στην προηγούμενη έγκριση ή υπόδειξη εκ μέρους της Roma Pizza αναφορικά με την πρόσληψη του προσωπικού της επιχείρησης8 και στο δικαίωμα της δικαιοπαρόχου να λύσει μονομερώς τη Σύμβαση σε περίπτωση υπαίτιας παράβασης υποχρέωσης από πλευράς δικαιοδόχου
9. I.2
10. ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΕΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΡ. 2 ΤΟΥ Ν. 703/1977 (ΗΔΗ ΑΡ. 2 ΤΟΥ Ν. 3959/2011) Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες10, η Roma Pizza κατέχει ηγετική θέση στην αγορά δραστηριοποίησής της, η οποία ορίζεται από τους ίδιους ως «αγορά χαμηλού οικονομικού κόστους στην “παρασκευή πίτσας ιδιαίτερης ποιότητος και γεύσης”, μια αγορά, η οποία έχει εν Ελλάδι μόνον δύο εταιρείες – Δικαιοπαρόχους, οι οποίοι δραστηριοποιούνται με μαγαζιά και παρουσία σε ολόκληρη την Ελληνική Επικράτεια, ήτοι την καταγγελλομένη και την PIZZAFAN». Κατά τους καταγγέλλοντες η Roma Pizza έχει«μερίδιο αγοράς (άνω του 55% 4 Βλ. σελ. 33 και 35 της καταγγελίας. Από τους ισχυρισμούς των καταγγελλόντων συνάγεται ότι οι τιμές λιανικής που καθορίζει η Roma Pizza είναι χαμηλές και σκοπός τους είναι η αύξηση του περιθωρίου κέρδους τους μέσω ενδεχομένως αύξησης των τιμών πώλησης των προϊόντων τους. 6 Βλ. σελ. 30 της καταγγελίας. 7 Βλ. σελ. 39 της καταγγελίας. 8 Βλ. σελ. 37-38 της καταγγελίας. 9 Βλ. σελ. 38 της καταγγελίας. 10 Βλ. σελ. 18 της καταγγελίας. 5 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ [...])» και «διαθέτει ηγετική θέση στην ανωτέρω ορισθείσα υπο-αγορά και δεσπόζουσα θέση στην αγορά των πωλήσεων πίτσας συνολικώς».
11. Με βάση τα ανωτέρω, οι καταγγέλλοντες δικαιοδόχοι ισχυρίζονται ότι η Roma Pizza προβαίνει σε κατάχρηση της θέσης αυτής, παραβιάζοντας το άρθρο 2 του Ν. 703/1977 (ήδη άρ. 2 του Ν. 3959/2011) μέσα από μια σειρά «μονομερών» και «καταχρηστικών» όρων, οι οποίοι επιβάλλονται από τη δικαιοπάροχο στους δικαιοδόχους – μέλη του δικτύου της.
12. Ειδικότερα, σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες11, οι εν λόγω όροι αφορούν σε «επιβολή αποκλειστικών προμηθευτών και μη δικαίων τιμών προμήθειας υλών και άλλων όρων συναλλαγής», «παράνομη επιβολή μακροχρόνιων συμβάσεων», «ανάληψη εξόδων καταστήματος και εξόδων διαφήμισης», «υπολογισμό κόστους διαφήμισης με βάση τον τζίρο καταστήματος και όχι με το πραγματικό κόστος διαφήμισης», «μονομερή και υποχρεωτικό καθορισμό τιμών», «απαγόρευση διενέργειας τοπικής διαφήμισης και προσφορών», «απαγόρευση συμμετοχής σε άλλες επιχειρήσεις», «επιβολή μακροχρόνιων συμβάσεων αποκλειστικής προμήθειας, αλλά και διανομής με σκοπό και αποτέλεσμα την εγκαθίδρυση ενός περίκλειστου στεγανού δικτύου, μείωση των περιθωρίων μικτού κέρδους των δικαιοδόχων με σκοπό και αποτέλεσμα την εξαφάνιση του ενδο-σηματικού ανταγωνισμού με την αδυναμία παροχής εκπτώσεων εκ μέρους των Δικαιοδόχων», «επιβολή άνισων όρων επί ισοδυνάμων παροχών (ήτοι, ύπαρξη παράλληλου δικτύου μη αποκλειστικής διανομής μεταξύ των δικαιοδόχων σε περιοχές, που αποτελούν αποκλειστικές εκ των συμβάσεων περιοχές)». I.2.1 Αναφορά στο Προϊσχύσαν Άρ. 2α Ν. 703/1977
13. Η καταγγελία περιλαμβάνει αιτιάσεις περί ύπαρξης σχέσης οικονομικής εξάρτησης και κατάχρησης αυτής από τη δικαιοπάροχο.
14. Οι καταγγέλλοντες αναγνωρίζουν12, εντούτοις, ότι «η αρμοδιότητα επί παραβάσεων του άρθρου 2α του Ν.703/77 ανήκει πλέον στα πολιτικά δικαστήρια»
15. I.2.2 Καταγγελλόμενες Παραβάσεις των Άρθρων 101 Και 102 ΣΛΕΕ (Πρώην Άρθρων 81 και 82 Συνθήκες Ε.Κ.)
16. Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, «η επίμαχη συμπεριφορά της καταγγελλόμενης εταιρίας “ROMA PIZZA”, η οποία εκτείνεται στο σύνολο της Ελληνικής επικράτειας, έχει από την ίδια της τη φύση ως αποτέλεσμα την εδραίωση στεγανοποιήσεων εθνικού χαρακτήρα, εμποδίζοντας έτσι την οικονομική αλληλοδιείσδυση, που επιδιώκεται από τη Συνθήκη, ώστε να τύχει εφαρμογής το άρθρο 81 ΕΚ»
17. I.3
18. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΜΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 1 ΠΑΡ. 3 Ν. 703/1977 ΚΑΙ 81 ΠΑΡ. 3 ΣΥΝΘΕΚ Οι καταγγέλλοντες κάνουν ξεχωριστή μνεία για την από μέρους της Roma Pizza «[π]αράλειψη γνωστοποίησης της σύμβασης δικαιόχρησης» σύμφωνα με το άρθρο 21 του 11 Βλ. σελ. 47 της καταγγελίας. Βλ. σελ. 40 επ. της καταγγελίας. 13 Άρθρο 18α του Ν. 146/1994 περί αθέμιτου ανταγωνισμού. Το ζήτημα αναλύεται κατωτέρω στην οικεία ενότητα. 14 Βλ. σελ. 23 της καταγγελίας. 12 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ν.703/1977 και την εξ αυτού του λόγου αδυναμία εφαρμογής της προβλεπόμενης «απαλλαγής ή εξαίρεσης κατά τις διατάξεις του άρθρου
19. παρ. 3 του Ν.703/1977». Ειδικότερα, κατά την καταγγελία: «για τις συναφθείσες πριν την 2.8.05 συμβάσεις, η παράλειψη γνωστοποίησής τους συνεπάγεται οριστική αδυναμία εφαρμογής του άρθρου 1 παρ. 3 ν.703/
20. Για τις συναφθείσες μετά την 2.8.05 συμβάσεις, η παράλειψη γνωστοποίησης συνεπάγεται εις βάρος καθεμιάς εκ των επιχειρήσεων, οι οποίες συμπράττουν και παρέλειψαν τη γνωστοποίηση αφ’ ενός μεν οριστική αδυναμία εφαρμογής του άρθρου 1 παρ. 3 ν.703/77, αφ’ ετέρου δε και επιβολή προστίμου λόγω μη γνωστοποίησης»15,
21. II ΤΑ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ II.1 ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗ II.1.1 Roma Pizza
22. H «Roma Pizza – Εστιατορικές, Επισιτιστικές & Τουριστικές Επιχειρήσεις Α.Ε.Β.Ε.» ιδρύθηκε το 1994 μετά από συγχώνευση των επιχειρήσεων «Roma PizzaA.E.» και «Αφοί Ζαγκανά Ο.Ε.». Δραστηριοποιείται στην εκμετάλλευση αλυσίδας εστιατορίων πιτσαρίας τα οποία παράλληλα προσφέρουν υπηρεσίες κατ’ οίκον παράδοσης και επιτόπιας παραλαβής και είναι δικαιούχος του σήματος «Roma Pizza»
23. Σήμερα διαθέτει στον ελλαδικό χώρο συνολικά 54 καταστήματα, καλύπτοντας το μεγαλύτερο τμήμα της ηπειρωτικής Ελλάδας, καθώς και ένα κατάστημα στην Κύπρο
24. […], οι εν ισχύϊ συμβάσεις δικαιόχρησης ανέρχονται σε […]19, όπως εξάλλου προκύπτει και από τα προσκομισθέντα από την ίδια στοιχεία.
25. Το ισχύον μέχρι και τις 30.6.2017 Διοικητικό Συμβούλιο20 της εταιρίας αποτελείται από τους: Ονοματεπώνυμο Ιδιότητα Δημοσθένης Ζαγκανάς Πρόεδρος & Δ/νων Σύμβουλος 15 Βλ. σελ. 47 επ. της καταγγελίας. Οι συμβάσεις των καταγγελλόντων δικαιοδόχων έχουν στην πλειονότητά τους υπογραφεί πριν το
26. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση των δικαιοδόχων Η. Σ. με τον οποίο υπεγράφη Σύμβαση Δικαιόχρησης το 2007 και η εκ νέου υπογραφή Σύμβασης με το δικαιοδόχο Ι. Μ. με αντισυμβαλλόμενο μέρος αντί για τον ίδιο την ομόρρυθμη εταιρία «ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΤΡΑΚΑΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε.». Το σύνολο των εν λόγω συμβάσεων επισυνάπτονται στην καταγγελία. 16 Πέραν της επικαλούμενης παράλειψης γνωστοποίησης της Σύμβασης Δικαιόχρησης, οι καταγγέλλοντες ισχυρίζονται ότι υφίστανται και επί της ουσίας λόγοι για τους οποίους εν προκειμένω δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των άρ. 1 παρ. 3 ν. 703/77 και άρ. 81 παρ. 3 ΣυνθΕΚ. 17 Βλ. σχετικά το ΦΕΚ 6947/19.12.
27. 18 Όπως αναφέρει η εταιρία στην υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 επιστολή της «[σ]το δίκτυο καταστημάτων της ROMA PIZZA υπάγεται και ένα κατάστημα εκτός Ελληνικής Επικράτειας, το οποίο λειτουργεί στην Πάφο της Κύπρου […]». 19 Βλ. σχετικά υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της Roma Pizza. 20 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της Roma Pizza καθώς και ΦΕΚ 616/3.2.
28. Η προηγούμενη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρίας όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 14126/14.12.2010 ήταν η ακόλουθη: α) Δημοσθένης Ζαγκανάς, Πρόεδρος, β) Ευαγγελία Ζαγκανά του Αθ., Αντιπρόεδρος και Δ/σα Σύμβουλος, γ) Μάλαμα Ζαγκανά, Μέλος, δ) Εμμανουήλ Αεράκης, Μέλος και ε) Ευαγγελία Ζαγκανά του Κων/νου, Μέλος. 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
29. Ονοματεπώνυμο Ιδιότητα Ευαγγελία Ζαγκανά του Αθ. Αντιπρόεδρος Μάλαμα Ζαγκανά Μέλος Ευαγγελία Ζαγκανά του Κων. Μέλος Δανάη Ζαγκανά Μέλος Όσον αφορά στη μετοχική της σύνθεση και σύμφωνα με τα στοιχεία του Ιουνίου 201621, το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρίας κατανέμεται ως εξής: Ονοματεπώνυμο
30. Έτος 2002 Ποσοστό μ. κ. […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Βάσει δε των δημοσιευμένων και προσκομισθέντων οικονομικών στοιχείων της εταιρίας, ο κύκλος εργασιών της κατά τα έτη 2002-2015 καθώς και ο συνολικός κύκλος εργασιών του δικτύου Roma Pizza διαμορφώθηκε ως ακολούθως22,23: Σύνολο κύκλου εργασιών Roma Pizza […] […] 2003 […] Έσοδα Δικαιοδόχων24 […] Σύνολο κύκλου εργασιών δικτύου Roma Pizza25 […] […] […] […] Έσοδα από δικαιώματα 21 Βλ. σχετικά υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της εταιρίας. Βλ. σχετικά ό.π. την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της καταγγελλόμενης. 23 Η εταιρία προσκόμισε οικονομικά στοιχεία από το 2002 και εξής καθώς όπως αναφέρεται στην υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 επιστολή της, «[γ]ια παλαιότερες χρήσεις, οι οποίες θεωρούνται περαιωμένες, λόγω βλάβης του Η/Υ, τα στοιχεία αυτά δεν είναι άμεσα διαθέσιμα». 24 Διευκρινίζεται ότι τα έσοδα των δικαιοδόχων έχουν υπολογιστεί κατ’ εκτίμηση βάσει των εισπραχθέντων εσόδων της Roma Pizza ΑΕΒΕ από δικαιώματα και του ποσοστού επί του κύκλου εργασιών των δικαιοδόχων που βάσει της σύμβασης δικαιόχρησης καλούνται να καταβάλουν στη Roma Pizza ως αμοιβή της για τις υπηρεσίες δικαιόχρησης. Στην Ενότητα Ε παρατίθενται αναλυτικά οι σχετικοί όροι. 25 Επισημαίνεται ότι το σύνολο του κύκλου εργασιών του δικτύου Roma Pizza υπολογίζεται ως το άθροισμα του κύκλου εργασιών της εταιρίας Roma Pizza ΑΕΒΕ (αφαιρουμένων των εσόδων από εισπραχθέντα δικαιώματα) πλέον του κύκλου εργασιών των δικαιοδόχων. 22 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Σύνολο κύκλου εργασιών Roma Pizza […] Έτος 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 […] Έσοδα Δικαιοδόχων24 […] Σύνολο κύκλου εργασιών δικτύου Roma Pizza25 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Έσοδα από δικαιώματα II.1.2 Ελληνική Βιομηχανία Τροφίμων ΑΕ
31. Η «Ελληνική Βιομηχανία Τροφίμων Α.Ε.» συστάθηκε το 200426 και αποτελεί θυγατρική εταιρία της Roma Pizza, καθώς η τελευταία κατέχει το […] του μετοχικού της κεφαλαίου. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία που προσκόμισε η Roma Pizza, η ισχύουσα μετοχική σύνθεση της Ελληνικής Βιομηχανίας Τροφίμων ΑΕ έχει ως εξής27: α/α 1 2 3 4 5 Επωνυμία/Όνομα Μετόχου Ποσοστό μ. κ. […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 26 Βλ. σχετικά ΦΕΚ 507/
32. Στην υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της καταγγελλόμενης, όσον αφορά στην ισχύουσα μετοχική σύνθεση της Ελληνικής Βιομηχανίας Τροφίμων ΑΕ, η Roma Pizza κατέχει […] μετοχές εκ του συνόλου των […] μετοχών της εταιρίας, ήτοι το […]% του μετοχικού κεφαλαίου αυτής. 27 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ α/α 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Επωνυμία/Όνομα Μετόχου Ποσοστό μ. κ. […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […]
33. Η έδρα της εν λόγω εταιρίας είναι στη Ν. Καλλικράτεια Χαλκιδικής και συστεγάζεται με τη μητρική της Roma Pizza ΑΕΒΕ
35. Σύμφωνα με σχετική διευκρίνιση του […] της αλυσίδας, το κυρίως αντικείμενο δραστηριότητας της εταιρίας είναι η πώληση πρώτων υλών στα καταστήματα του δικτύου Roma Pizza
36. Ειδικότερα, σύμφωνα με την κατάθεση του […]: «[σ]την περίπτωση ειδών για τα οποία υπάρχει συγκεκριμένη συνταγή της Roma Pizza που είναι γνωστή μόνο στην εταιρία και δεν υπάρχει στο εμπόριο και επηρεάζει την ποιότητα και τη γεύση του προϊόντος, ο franchisee μπορεί να τα προμηθεύεται μόνο από εταιρία που υποδεικνύει η ROMA PIZZA ΑΕΒΕ και συγκεκριμένα από τη θυγατρική της “Ελληνική Βιομηχανία Τροφίμων ΑΕ”, η 28 Όπως προκύπτει και από τα προσκομισθέντα έγγραφα με την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 επιστολή της Roma Pizza. 29 Σχετικά με το αντικείμενο δραστηριότητας της εν λόγω εταιρίας βλ. και ΦΕΚ 507/23.1.
37. Αντίστοιχα στο έγγραφο που λήφθηκε κατά τον επιτόπιο έλεγχο στα γραφεία της εταιρίας με τίτλο «Γενικές Πληροφορίες για την Ελληνική Βιομηχανία Τροφίμων ΑΕ» αναφέρεται ότι η λειτουργία της εταιρίας αφορά σε «α) Παραγωγή με τις συνταγές της ROMA PIZZA ΑΕΒΕ, ζύμης πίτσας, πίτσα έτοιμη και ημιέτοιμη, σάλτσα πίτσας, σάλτσες ζυμαρικών, ντρέσινγκ σαλατών, σως μπιφτεκιών και κοτόπουλου, μπιφτεκιών και διαφόρων έτοιμων φαγητών. β) Εμπορία πρώτων υλών, υλικών, αναλώσιμων, κλπ προς καταστήματα εστίασης».Tο εν λόγω έγγραφο δεν φέρει ημερομηνία σύνταξης, ενώ φέρει την κωδικοποίηση ΣΚ3 στον κατάλογο των συλλεχθέντων εγγράφων. 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οποία αγοράζει τη συνταγή από τη ROMA PIZZA και κάνει την παραγωγή του υλικού. Αυτό ισχύει για τη ζύμη και τις σάλτσες (πίτσας, σαλατών, ζυμαρικών κλπ)»
40. Το ισχύον μέχρι και τις 30.6.2019 Διοικητικό Συμβούλιο31 της εταιρίας Ελληνική Βιομηχανία Τροφίμων ΑΕ αποτελείται από τους: Ονοματεπώνυμο Ιδιότητα Δημοσθένης Ζαγκανάς Πρόεδρος & Δ/νων Σύμβουλος Ελευθέριος Ζαγκανάς Αντιπρόεδρος Μάλαμα Ζαγκανά Μέλος Δανάη Ζαγκανά Μέλος Φωτεινή συζ. Κων. Παππά Μέλος Όσον αφορά στα οικονομικά μεγέθη της εταιρίας, βάσει των δημοσιευμένων οικονομικών καταστάσεών της, ο κύκλος εργασιών για το 2013 ανήλθε στο ποσό των €[…] εκ. έναντι ποσού €[…] εκ. για το
41. Για τα έτη 2014 και 2015 ο κύκλος εργασιών της εταιρίας διαμορφώθηκε στο ποσό των €[…] και €[…] αντίστοιχα
42. II.2 ΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΝΤΕΣ
43. Στην περίπτωση των πέντε εκ των επτά δικαιοδόχων (και συγκεκριμένα των: Ι. Μ., Η. Σ., K. L., Ν. Κ. και Μ. Κ.), προ της υποβολής καταγγελίας, η δικαιοπάροχος είχε καταγγείλει τις συμβάσεις δικαιόχρησης, επικαλούμενη υπαίτια παράβαση των όρων των συμβάσεων από αυτούς, και δη για τους ακόλουθους ενδεικτικά αναφερόμενους λόγους: α) τη μη προμήθεια των πρώτων υλών κατά τις υποδείξεις της ίδιας, β) την έκδοση και διανομή διαφημιστικού φυλλαδίου με σήματα της Roma Pizza χωρίς την προηγούμενη ενημέρωση ή/και έγκριση αυτής και γ) την ύπαρξη ανεξόφλητων οφειλών από μέρους των δικαιοδόχων
44. 30 Βλ. σχετικά την ανωμοτί κατάθεση του […] στο πλαίσιο του επιτόπιου ελέγχου στα γραφεία της εταιρίας. Συναφώς επισημαίνεται ότι σε έγγραφο που βρέθηκε κατά τον επιτόπιο έλεγχο στα γραφεία της Roma Pizza στη Χαλκιδική, με τίτλο «Γενικές Πληροφορίες για την Ελληνική Βιομηχανία Τροφίμων ΑΕ», αναφέρεται ότι η διάθεση – τιμολογιακή πολιτική της εταιρίας αφορά σε […] (πρόκειται για το προαναφερθέν έγγραφο που φέρει την κωδικοποίηση ΣΚ 3 στον κατάλογο των ληφθέντων εγγράφων). 31 Βλ. σχετικά υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της Roma Pizza καθώς και https://www.businessregistry.gr/publicity/show/
45. Σύμφωνα με το ΦΕΚ 6780/17.7.2011 το ισχύον μέχρι τις 30.6.2016 Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρίας αποτελούνταν από τους: Δημοσθένη Ζαγκανά, Πρόεδρο και Διευθ. Σύμβουλο, Ελευθέριο Ζαγκανά, Αντιπρόεδρο, Μάλαμα Ζαγκανά, Μέλος, Εμμανουήλ Αεράκη, Μέλος και Κωνσταντίνο Καράνταη, Μέλος. 32 Βλ. σχετικά ΦΕΚ 5883/12.9.2013 και ΦΕΚ 9880/23.9.2014 αντίστοιχα. 33 Βλ. σχετικά υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της Roma Pizza. 34 Αναλυτικότερα, από τα προσκομισθέντα με την καταγγελία έγγραφα προκύπτει ότι την περίοδο εκείνη (Μάρτιος – Απρίλιος 2011) η δικαιοπάροχος κατήγγειλε μία σειρά συμβάσεων (βλ. ενδεικτικώς εξώδικες δηλώσεις – καταγγελίες της Roma Pizza με ημερομηνία 16.03.2011 προς Π. Διαμαντόπουλο και Σία Ο.Ε., Χρήστος Λόγκος & Σία Ο.Ε, Η. Σ., Ν. Κ. καθώς και τις εξώδικες δηλώσεις-καταγγελίες ημερομηνίας 14.04.2011 προς τους […], Κονταξάκη Μιχαήλ και Σία Ε.Ε. κ.λπ.). Σε όλες τις σχετικές εξώδικες καταγγελίες η εταιρία μεταξύ άλλων επικαλείται ανεξόφλητες οφειλές των δικαιοδόχων προς 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ II.2.1 Ι. Μ.
46. Ο Ι. Μ. είναι ομόρρυθμος εταίρος και διαχειριστής της εταιρίας «Ιωάννης Ματράκας και Σία Ο.Ε.», με έδρα το Παγκράτι Αττικής και αντικείμενο δραστηριότητας την παροχή υπηρεσιών εστίασης. Ο Ι. Μ. ξεκίνησε να δραστηριοποιείται ως δικαιοδόχος της αλυσίδας καταστημάτων Roma Pizza από το […], οπότε και υπέγραψε με την καταγγελλόμενη Σύμβαση Δικαιόχρησης για […] έτη, η οποία το […] ανανεώθηκε για άλλα […] έτη
47. Ωστόσο, σύμφωνα και με τα στοιχεία της καταγγελίας, ο Ι. Μ. έχει πάψει να αποτελεί μέλος του δικτύου της Roma Pizza ήδη πριν την ημερομηνία υποβολής της υπό εξέταση καταγγελίας. Αυτό προκύπτει και από την από 28.4.2011 αίτηση της καταγγελλόμενης για λήψη ασφαλιστικών μέτρων κατά του Ι. Μ., ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης και αναφέρεται και από τον ίδιο τον καταγγέλλοντα. Όπως προκύπτει από τα συνοδευτικά της καταγγελίας έγγραφα, η Roma Pizza ήδη με την από 7.2.2011 εξώδικη «διαμαρτυρία, πρόσκληση & δήλωση» είχε διαμαρτυρηθεί προς τον Ι. Μ. για άρνηση προμήθειας των πρώτων υλών κατά τις υποδείξεις της ίδιας, για έκδοση ενημερωτικούδιαφημιστικού φυλλαδίου με τα σήματα της Roma Pizza χωρίς προηγούμενη σχετική ενημέρωση αυτής καθώς και για ανεξόφλητες οφειλές από «δικαιώματα δικαιόχρησης και προϊόντα».Στον κατάλογο δικαιοδόχων που προσκόμισε η Roma Pizza, αναφέρεται ότι η σχέση της με την εταιρία Ι. Ματράκας & Σία ΟΕ που εκπροσωπείται από τον Ι. Μ. έχει διακοπεί από τις […]36 (ήτοι λίγες μέρες μετά την επίδοση στις […] στον Ι. Μ. της από […] εξώδικης δήλωσης – καταγγελίας της Roma Pizza, που η ίδια αναφέρει στην προαναφερθείσα αίτηση λήψης ασφαλιστικών μέτρων). II.2.2 Η. Σ.
48. Ο καταγγέλλων Η. Σ., στο πλαίσιο της συνεργασίας του με τη Roma Pizza, διατηρούσε ατομική επιχείρηση παροχής υπηρεσιών εστίασης, με έδρα το δήμο Βάρης Αττικής. Η σχέση του με τη Roma Pizza ως δικαιοδόχου του δικτύου καταστημάτων της τελευταίας ξεκίνησε το […]37, όταν υπέγραψε Σύμβαση Δικαιόχρησης με την καταγγελλόμενη με διάρκεια ισχύος […] ετών. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τα συνοδευτικά της υπό εξέταση καταγγελίας έγγραφα, ο Η. Σ. και η Roma Pizza στις […] προέβησαν σε υπογραφή αυτή, οι οποίες από τα διαθέσιμα στοιχεία δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν. Επιπλέον, με εξαίρεση την εξώδικη καταγγελία της σύμβασης δικαιόχρησης με τον Π. Δ., σε όλες τις άλλες περιπτώσεις η Roma Pizza κατηγορεί τους δικαιοδόχους για τη μη προμήθεια των πρώτων υλών κατά τις υποδείξεις της ίδιας, και την έκδοση και διανομή διαφημιστικού φυλλαδίου με σήματά της χωρίς την προηγούμενη ενημέρωση ή/και έγκριση αυτής. 35 Οι εν λόγω συμβάσεις έχουν προσκομιστεί ως σχετικά 3 και 4 αντίστοιχα της καταγγελίας και έχουν συναφθεί η μεν πρώτη στις […], η δε δεύτερη την […]. Σημειώνεται ότι και οι δύο συμβάσεις έχουν συναφθεί μεταξύ του Ελ. Ζαγκανά, Προέδρου ΔΣ και Διευθύνοντος Συμβούλου της Roma Pizza ΑΕΒΕ, και του Ι. Μ., εκπροσώπου και διαχειριστή της «Ιωάννης Ματράκας και Σία ΟΕ». 36 Βλ. σχετικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της Roma Pizza με την οποία η εταιρία προσκόμισε «[κ]ατάσταση με επωνυμία – διεύθυνση-τηλέφωνο-ημερομηνία έναρξης – λήξη συμβάσεων με τα καταστήματα». Στην εν λόγω κατάσταση, αναφέρεται ότι η πλέον πρόσφατη Σύμβαση Δικαιόχρησης με τον Ι. Μ., […] ενώ η λήξη της Σύμβασης επήλθε στις […] με την αιτιολογία «ΔΙΑΚΟΠΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ». 37 Η σχετική σύμβαση προσκομίστηκε ως σχετικό (υπ’ αριθ. 5) της καταγγελίας. Η εν λόγω σύμβαση υπεγράφη μεταξύ του Η. Σ. και του Ελ. Ζαγκανά, Πρόεδρου ΔΣ και Διευθύνοντα Συμβούλου της καταγγελλόμενης στις […]. 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ «σύμβασης λύσεως»38 της μεταξύ τους συναλλακτικής και συμβατικής σχέσης. Όπως και στην περίπτωση του προαναφερθέντος καταγγέλλοντος η δικαιοπάροχος είχε απευθύνει για τους ίδιους λόγους στον εν λόγω δικαιοδόχο την από 16.3.2011 εξώδικη «δήλωση καταγγελία» της σύμβασης δικαιόχρησης επικαλούμενη υπαίτια παράβασητων όρων αυτής (βλ.σχετ. το υπ’ αριθ. 39 συνημμένο της καταγγελίας έγγραφο). Ομοίως, στην κατάσταση δικαιοδόχων που προσκόμισε η Roma Pizza, αναφέρεται ότι η σχέση μεταξύ των δύο μερών διεκόπη στις […]
49. II.2.3 Κ. Μ.
50. Ο Κ. Μ. είναι εκπρόσωπος της ομόρρυθμης εταιρίας «Κωνσταντίνος Μάρρος-Χρυσούλα Μάρρου Ομόρρυθμος Εταιρία» (εφεξής «Μάρρος Ο.Ε.») με έδρα στο Δήμο Ζωγράφου. Ο εν λόγω δικαιοδόχος υπέγραψε Σύμβαση Δικαιόχρησης με την καταγγελλόμενη το […], με διάρκεια […] έτη, η οποία το […] παρατάθηκε για άλλα […] έτη, ήτοι μέχρι το […]
51. Σύμφωνα με την καταγγελία, ο εν λόγω καταγγέλλων δεν είχε διακόψει τη σχέση του με τη Roma Pizza μέχρι την ημερομηνία υποβολής αυτής. Στην προσκομισθείσα κατάσταση δικαιοδόχων της Roma Pizza αναφέρεται ότι η σχέση της με τη Μάρρος Ο.Ε. και κατ’ επέκταση τον καταγγέλλοντα διεκόπη στις […]
53. Επίσης, από τα έγγραφα που προσκόμισαν οι καταγγέλλοντες προκύπτει ότι και στην περίπτωση του συγκεκριμένου δικαιοδόχου, ο καταγγέλλων, εκπρόσωπος της εταιρίας «Μάρρος Ο.Ε.» προέβη στην αποστολή της από 2.8.2011 εξώδικης διαμαρτυρίας – πρόσκλησης – δήλωσης προς τη Roma Pizza διαμαρτυρόμενος περί της από μέρους της αλλαγής της πιστωτικής της πολιτικής καθώς και για τη μη γραπτή οριοθέτηση της γεωγραφικής περιοχής λειτουργίας του42,
54. 38 Με την εν λόγω σύμβαση τα μέρη συμφωνούν ως προς τα ακόλουθα: «[…]» (βλ. υπ’ αριθ. 40 συνημμένο της καταγγελίας έγγραφο). Αναλυτικότερα, με την ως άνω σύμβαση τα συμβαλλόμενα μέρη συμφώνησαν ως προς το διακανονισμό της ανεξόφλητης οφειλής του Η. Σ. προς τη Roma Pizza καθώς και τη συναίνεση της τελευταίας ώστε ο καταγγέλλων να συνεχίσει τη δραστηριότητά του στο ίδιο σημείο με αυτό που δραστηριοποιούνταν ως μέλος του δικτύου Roma Pizza. 39 Βλ. σχετικά υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της Roma Pizza. Αντίστοιχα με τον Ι. Μ., στην κατάσταση δικαιοδόχων που προσκόμισε η Roma Pizza ως συνοδευτικό της εν λόγω επιστολής της, αναφέρεται ότι η έναρξη συμβατικής σχέσης μεταξύ των δύο μερών επήλθε στις […] αλλά η Σύμβαση διεκόπη στις […]. 40 Οι δύο συμβάσεις προσκομίστηκαν ως σχετικά 9 και 10 αντίστοιχα της 4712/28.5.2012 καταγγελίας και έχουν συναφθεί η μεν πρώτη στις […] η δε δεύτερη στις […]. Σημειώνεται ότι ως αντισυμβαλλόμενα μέρη στις δύο συμβάσεις ορίζονται αφενός ο Ελ. Ζαγκανάς, τότε Πρόεδρος ΔΣ και Διευθύνων Σύμβουλος της καταγγελλόμενης και η εταιρία «Κων/νος Μάρρος – Χρυσούλα Μάρρου ΟΕ». 41 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της Roma Pizza με την οποία η εταιρία προσκόμισε λίστα δικαιοδόχων του δικτύου της. Στη λίστα αυτή αναφέρεται ότι η πλέον πρόσφατη Σύμβαση Δικαιόχρησης με τον καταγγέλλοντα υπεγράφη στις […] αλλά η συμβατική σχέση μεταξύ των δύο μερών διεκόπη στις […]. Σύμφωνα δε με τα στοιχεία δημοσιότητας του ΓΕΜΗ η εν λόγω καταγγέλλουσα επιχείρηση λύθηκε την 13.5.
55. 42 Πρόκειται για το σχετικό 46 που προσκομίστηκε από τα καταγγέλλοντα μέρη ως συνοδευτικό της καταγγελίας τους. Η εν λόγω εξώδικη διαμαρτυρία συνυποβάλλεται από την εταιρία «Παναγιώτης Διαμαντόπουλος και Σία Ο.Ε.» (ο εταίρος και διαχειριστής της οποίας, Π. Δ. περιλαμβάνεται μεταξύ των καταγγελλόντων), καθώς και το δικαιοδόχο […]. Επί της ως άνω εξώδικης διαμαρτυρίας η Roma Pizza προέβη στην από 5.8.2011εξώδικη απάντηση-δήλωση (το έγγραφο αυτό προσκομίστηκε ως σχετικό 47 της καταγγελίας) σύμφωνα με την οποία η Roma Pizza αναφέρει ότι η αποστολή της εξώδικης διαμαρτυρίας από τους ανωτέρω δικαιοδόχους στηρίζεται σε αβάσιμους λόγους και 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ II.2.4 Π. Δ.
56. Ο Π. Δ. είναι εκπρόσωπος της ομόρρυθμης εταιρίας «Παναγιώτης Διαμαντόπουλος και Σία Ο.Ε.» (εφεξής «Διαμαντόπουλος Ο.Ε.») με έδρα στη Ν. Ερυθραία Αττικής. Η συνεργασία του με την καταγγελλόμενη ξεκίνησε με την από […] Σύμβαση Δικαιόχρησης με τη Roma Pizza, η διάρκεια ισχύος της οποίας ήταν […] έτη
58. Όπως προκύπτει από τα συλλεχθέντα στοιχεία, η «Διαμαντόπουλος Ο.Ε.» δεν είναι πλέον μέλος του δικτύου
59. Aπό τη λίστα δικαιοδόχων που προσκόμισε η Roma Pizza προκύπτει ότι η εταιρία που εκπροσωπεί ο Π. Δ. έχει πάψει να είναι μέλος του δικτύου της καταγγελλόμενης από τις […]
60. αποσκοπεί μόνο στη μη εξόφληση των υποχρεώσεών τους προς την ίδια. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στη σχετική εξώδικη διαμαρτυρία, «[…]». 43 Στο πλαίσιο ανταλλαγής σειράς εξωδίκων, ο εν λόγω καταγγέλλων καθώς και επτά ακόμα δικαιοδόχοι του δικτύου Roma Pizza, μεταξύ των οποίων και οι καταγγέλλοντες Π. Δ. και Μ. Κ., προέβησαν στην αποστολή εξώδικης διαμαρτυρίας – πρόσκλησης – δήλωσης προς τη Roma Pizza στις 16.2.2011 διαμαρτυρόμενοι για τη μη εκπλήρωση συμβατικών υποχρεώσεών της από μέρους της καταγγελλόμενης, το μη συμβατικά καθορισμένο προσδιορισμό της γεωγραφικής περιοχής δραστηριοποίησής τους, τη μη λήψη έγκρισης από τη δικαιοπάροχο ώστε να παράγουν ζύμη εντός του καταστήματός τους και να μην την προμηθεύονται από αυτή καθώς και για την μη αναγνώριση της από τη δικαιοπάροχο επικαλούμενης ύπαρξης ανεξόφλητων οφειλών προς αυτήν (πρόκειται για το σχετικό 29 της καταγγελίας). 44 Η εν λόγω Σύμβαση προσκομίστηκε ως σχετικό 14 της υποβληθείσας καταγγελίας. Από τα λοιπά προσκομισθέντα έγγραφα και ιδίως την από 16.3.2011 εξώδικη δήλωση της Roma Pizza κατά της «Διαμαντόπουλος Ο.Ε.» (υπ’ αριθ. 41 σχετικό) συνάγεται ότι […] ανανεώθηκε η Σύμβαση. 45 Συναφώς επισημαίνεται, ότι, όπως προκύπτει από τα συνημμένα της καταγγελίας, πριν τη διακοπή της συνεργασίας της «Διαμαντόπουλος Ο.Ε.» με την καταγγελλόμενη, με την από 16.3.2011 εξώδικη δήλωση – καταγγελία της Roma Pizza κατά της «Διαμαντόπουλος Ο.Ε.» (βλ. σχετ. το υπ’ αριθ. 41 συνημμένο της καταγγελίας έγγραφο) η πρώτη αναφέρθηκε σε ανεξόφλητες οφειλές της «Διαμαντόπουλος Ο.Ε.», και κατήγγειλε και για το λόγο αυτό τη Σύμβαση: «Καταγγέλλουμε την από […] μεταξύ μας σύμβαση δικαιόχρησης (franchising), όπως έχουμε δικαίωμα κατά τους όρους αυτής, λόγω της υπαίτιας παράβασης από πλευράς σας, μεταξύ άλλων, των όρων […] αυτής». Ακολούθως, η Roma Pizza απέστειλε στον εν λόγω δικαιοδόχο την από 27.7.2011 επιστολή με σκοπό τη ρύθμιση των χρεών του, καθώς και την ενημέρωση σχετικά με τη νέα πιστωτική πολιτική που επρόκειτο να εφαρμόσει η Roma Pizza (βλ. σχετ. το υπ’ αριθ. 45 συνημμένο έγγραφο). Η «Διαμαντόπουλος Ο.Ε.» συνυπέγραψε την από 2.8.2011 εξώδικη διαμαρτυρία – πρόσκληση – δήλωση προς την καταγγελλόμενη μαζί με τη «Μάρρος ΟΕ» και το δικαιοδόχο […] διαμαρτυρόμενη μεταξύ άλλων και για την ανακοινωθείσα αλλαγή της πιστωτικής πολιτικής. Στην εν λόγω εξώδικη διαμαρτυρία, όπως αναφέρθηκε και για τον καταγγέλλοντα Κ. Μ., η Roma Pizza απάντησε με την από 5.8.2011 εξώδικη απάντηση-δήλωση (το έγγραφο αυτό προσκομίστηκε ως σχετικό 47 της καταγγελίας) σύμφωνα με την οποία η εταιρία αναφέρει ότι η αποστολή της εξώδικης διαμαρτυρίας από τους ανωτέρω δικαιοδόχους στηρίζεται σε αβάσιμους λόγους και αποσκοπεί μόνο στη μη εξόφληση των υποχρεώσεών τους προς την ίδια. Επίσης, όπως προαναφέρθηκε, ο Π. Δ. από κοινού με τους καταγγέλλοντες Κ. Μ. και Μ. Κ. καθώς και πέντε ακόμα δικαιοδόχους του δικτύου προέβησαν στην αποστολή εξώδικης διαμαρτυρίας – πρόσκλησης – δήλωσης προς τη Roma Pizza στις 16.2.2011 (σχετικό 29 της καταγγελίας) διαμαρτυρόμενοι για τη μη εκπλήρωση συμβατικών υποχρεώσεών της από μέρους της καταγγελλόμενης, το μη συμβατικά καθορισμένο προσδιορισμό της γεωγραφικής περιοχής δραστηριοποίησής τους, τη μη λήψη έγκρισης από τη δικαιοπάροχο ώστε να παράγουν ζύμη εντός του καταστήματός τους και να μην την προμηθεύονται από αυτή καθώς και για την μη αναγνώριση από αυτούς της από τη δικαιοπάροχο επικαλούμενης ύπαρξης ανεξόφλητων οφειλών προς αυτήν. 46 Βλ. σχετικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 επιστολή της Roma Pizza με την οποία η εταιρία προσκόμισε λίστα των δικαιοδόχων του δικτύου της. Στην εν λόγω λίστα αναφέρεται ότι η συμβατική σχέση της με τον Π. Δ. ξεκίνησε στις […] αλλά διεκόπη στις […] με την αιτιολογία «ΔΙΑΚΟΠΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ». 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ II.2.5 K. L.
61. Ο Χ. Λ. (K. L.) ήταν εκπρόσωπος της ομόρρυθμης εταιρίας «Kristo Logo και Σία ΟΕ» (εφεξής «Kristo Logo Ο.Ε.») η οποία είχε έδρα στο Ν. Ηράκλειο Αττικής και δραστηριοποιούνταν στην παροχή υπηρεσιών εστίασης «αποκλειστικά σε συνεργασία με την εταιρία ‘ROMA PIZZA – ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΚΕΣ, ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΕΣ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΕΒΕ’»
62. Η συνεργασία του K. L. με την καταγγελλόμενη ξεκίνησε το […], οπότε και υπεγράφη Σύμβαση Δικαιόχρησης μεταξύ των δύο μερών […] ισχύος
64. Ωστόσο, όπως αναφέρεται στην καταγγελία, ο K. L. δεν τηρεί πλέον κατάστημα του δικτύου Roma Pizza. Η Roma Pizza προέβη στην από 16.3.2011 εξώδικη δήλωση – καταγγελία κατά της «Kristo Logo Ο.Ε.», με την οποία κατήγγειλε «την από[…] μεταξύ μας σύμβαση δικαιόχρησης (franchising), όπως έχουμε δικαίωμα κατά τους όρους αυτής, λόγω της υπαίτιας παράβασης από πλευράς σας, μεταξύ άλλων, των όρων […] αυτής»49,
65. Επίσης, σύμφωνα με τη λίστα δικαιοδόχων που προσκόμισε η Roma Pizza προκύπτει ότι η σχέση των δύο μερών έχει διακοπεί από τις […]
66. II.2.6 Ν. Κ.
67. Ο Ν. Κ. τηρούσε ατομική επιχείρηση και ήταν δικαιοδόχος του δικτύου καταστημάτων Roma Pizza από το […]. Η έδρα του καταστήματός του βρίσκεται στο Πόρτο Ράφτη Αττικής. Η από […] Σύμβαση Δικαιόχρησης που υπέγραψε με την καταγγελλόμενη είχε διάρκεια […] χρόνια με δυνατότητα ανανέωσης για άλλα […]. Μάλιστα, το […] υπεγράφη μεταξύ των δύο μερών παράταση του χρόνου ισχύος της Σύμβασης Δικαιόχρησης για […] έτη, με λήξη το […]
68. Από την προσκομισθείσα λίστα δικαιοδόχων της Roma Pizza, προκύπτει ότι η σχέση συνεργασίας μεταξύ των δύο μερών είχε διακοπεί από τις […]53 με 47 Βλέπε σχετικά το από 22.11.2001 ιδιωτικό συμφωνητικό τροποποίησης καταστατικού της εταιρίας «KristoLogo Ο.Ε.» το οποίο προσκομίστηκε ως σχετικό 16 της καταγγελίας. 48 Συγκεκριμένα, η σχετική Σύμβαση υπεγράφη στις […] (βλ. σχετ. υπ’ αριθ. 20 συνημμένο της καταγγελίας έγγραφο) μεταξύ του Ελ. Ζαγκανά με την ιδιότητα του Προέδρου ΔΣ και Διευθύνοντος Συμβούλου της Roma Pizza και του Kristo Logo, ως εκπρόσωπου της «Kristo Logo & Σία ΟΕ». 49 Πρόκειται για το σχετικό 42 που προσκομίστηκε ως συνοδευτικό έγγραφο της υπ’ αριθ. πρωτ. 4712/28.5.2012 καταγγελίας. Σύμφωνα με το εν λόγω έγγραφο, οι αιτιάσεις της Roma Pizza κατά της Kristo Logo ΟΕ αφορούν: α) στη μη προμήθεια των πρώτων υλών κατά τις υποδείξεις της Roma Pizza, β) στην έκδοση και διανομή διαφημιστικού φυλλαδίου – τιμοκαταλόγου χωρίς προηγούμενη ενημέρωση ή/και έγκριση της Roma Pizza και γ) στην ύπαρξη ανεξόφλητων οφειλών από μέρους της Kristo Logo ΟΕ προς την καταγγελλόμενη. 50 Βλ. και υπ’ αριθ. πρωτ. 5258/21.7.2016 απαντητική επιστολή των καταγγελλόντων. 51 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 με την οποία η Roma Pizza προσκόμισε λίστα δικαιοδόχων στην οποία αναφέρεται μεταξύ άλλων η ημερομηνία τυχόν διακοπής συνεργασίας καθώς και η αιτιολογία αυτής. Εν προκειμένω για τον K. L. αναφέρεται ως ημερομηνία διακοπής συνεργασίας η […] με την αιτιολογία «ΔΙΑΚΟΠΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ». Σύμφωνα δε με τα στοιχεία δημοσιότητας του ΓΕΜΗ για την εν λόγω καταγγέλλουσα επιχείρηση συντελέστηκε διακοπή εργασιών στην αρμόδια ΔΟΥ. 52 Αντίγραφα των σχετικών συμβάσεων προσκομίστηκαν ως σχετικά 21 και 22 της καταγγελίας. Εν προκειμένω τη σύμβαση υπογράφουν ο Ν. Κ. και αφετέρου ο Ελ. Ζαγκανάς ως Πρόεδρος ΔΣ και Διευθύνων Σύμβουλος της Roma Pizza. 53 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της Roma Pizza με την οποία προσκομίστηκε η εν λόγω λίστα. Σύμφωνα δε με τα στοιχεία δημοσιότητας του ΓΕΜΗ για την εν λόγω καταγγέλλουσα επιχείρηση συντελέστηκε διακοπή εργασιών στην αρμόδια ΔΟΥ. 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ την αιτιολογία «ΔΙΑΚΟΠΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ». Ωστόσο, όπως διευκρινίζεται στη συνέχεια, η σχέση των δύο μερών έληξε […] μέσω υπογραφής σύμβασης λύσεως54,
70. Και στην περίπτωση αυτή είχε προηγηθεί η από 16.3.2011 εξώδικη δήλωση – καταγγελία της Roma Pizza προς το Ν. Κ.56, με την οποία η καταγγελλόμενη κατηγορεί το Ν. Κ. ιδίως για: α) τη μη προμήθεια των πρώτων υλών κατά τις υποδείξεις της ίδιας, β) την έκδοση και διανομή διαφημιστικού φυλλαδίου – τιμοκαταλόγου χωρίς την προηγούμενη ενημέρωση ή/και έγκριση της Roma Pizza και γ) την ύπαρξη ανεξόφλητων οφειλών από μέρους του Ν. Κ. προς τη Roma Pizza.Σύμφωνα μάλιστα με τα έγγραφα που προσκομίσθηκαν από τους καταγγέλλοντες, είχε προηγηθεί έτερη εξώδικη «διαμαρτυρία, πρόσκληση & δήλωση» της Roma Pizza κατά του Ν. Κ. ημερομηνίας 18.2.2011, με την οποία η Roma Pizza κατηγορεί τον καταγγέλλοντα ότι έχει προβεί στην εγκατάσταση ζυμωτηρίου παραγωγής ζύμης από τον ίδιο αντί της προμήθειάς της από τη Roma Pizza καθώς και ότι έχει προβεί σε ανάπτυξη προσφορών και έκδοση σχετικών διαφημιστικών φυλλαδίων χωρίς να έχει λάβει η ίδια σχετική ενημέρωση και κατ’ επέκταση να έχει δώσει τη σχετική έγκριση
72. Ωστόσο, ο Ν. Κ. σε νεότερο έγγραφο ημερομηνίας 27.07.2011 δήλωσε ότι καταγγέλλει την από […] Σύμβαση Λύσεως Συμβάσεως Franchising - Εξωδικαστικής Λύσεως Διαφοράς Καταγραφής Δηλώσεων Βουλήσεως και Εκατέρωθεν Παραιτήσεων, αποσυρόμενος από το διακανονισμό των ανεξόφλητων οφειλών. Ειδικότερα, με τη μεταγενέστερη, από 27.7.2011, εξώδικη διαμαρτυρία – πρόσκληση – δήλωση – καταγγελία – ανάκληση τραπεζικών επιταγών του Ν. Κ. προς τη Roma Pizza με κοινοποίηση στην «Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε.», ο ίδιος ανακάλεσε τις επιταγές εκδόσεώς του προς εξυπηρέτηση του εν λόγω διακανονισμού, επικαλούμενος μεταξύ άλλων την χωρίς προηγούμενη ενημέρωσή του ίδρυση καταστήματος σήματος Roma Pizza στην περιοχή δραστηριοποίησής του ήτοι στο Πόρτο Ράφτη Αττικής
73. Επί της εν λόγω εξώδικης διαμαρτυρίας του Κ., η Roma Pizza προέβη στην από 1.8.2011 εξώδικη απάντηση- 54 Με την εν λόγω «Σύμβασης λύσεως συμβάσεως Franchising – εξωδικαστικής λύσεως διαφοράς – καταγραφής δηλώσεων βουλήσεων και εκατέρωθεν παραιτήσεων» τα μέρη συμφωνούν ως προς «τα ακόλουθα:
74. Τη συναινετική πρόωρη λύση της προρρηθείσης από […] Συμβάσεως Παροχής Υπηρεσιών (Franchise), ως τροποποιηθείσα δια της από […] Παρατάσεως Χρόνου Συμβάσεως Παροχής Υπηρεσιών (Franchise), ισχύει έως σήμερα.
75. Την μη εφαρμογή στη μεταξύ των διαφορά της διατάξεως του όρου Α1 εδάφιο β της προρρηθείσης από […] Συμβάσεως Παροχής Υπηρεσιών (Franchise), ως τροποποιηθείσα δια της από […] Παρατάσεως Χρόνου Συμβάσεως Παροχής Υπηρεσιών (Franchise), ισχύει έως σήμερα» (βλ. υπ’ αριθ. 48 συνημμένο της καταγγελίας έγγραφο). Αναλυτικότερα, με την ως άνω σύμβαση τα συμβαλλόμενα μέρη συμφώνησαν ως προς το διακανονισμό της ανεξόφλητης οφειλής του Ν. Κ. προς τη Roma Pizza καθώς και τη συναίνεση της τελευταίας ώστε ο καταγγέλλων να συνεχίσει τη δραστηριότητά του στο ίδιο σημείο με αυτό που δραστηριοποιούνταν ως μέλος του δικτύου Roma Pizza. 55 Βλ. και την υπ’ αριθ. πρωτ. 5258/21.7.2016 απαντητική επιστολή των καταγγελλόντων στην οποία αναφέρεται ότι «[ο]ι πραγματικοί και νομικοί λόγοι, για τους οποίους διεκόπη η συνεργασία ενός εκάστου εξ ημών με την καταγγελλομένη Ανώνυμο Εταιρεία είναι οι αναφερόμενοι στην ενώπιον Υμών ημετέρα καταγγελία, ως επίσης προκύπτουν από ένα έκαστο των προσκομισθέντων στην ως άνω καταγγελία σχετικών εγγράφων». 56 Πρόκειται για το σχετικό 43 που προσκομίστηκε ως συνοδευτικό έγγραφο της καταγγελίας. 57 Βλ. σχετικό 34 της υποβληθείσας καταγγελίας. 58 Το εν λόγω έγγραφο προσκομίστηκε ως σχετικό 49 της καταγγελίας. 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ διαμαρτυρία-πρόσκληση και δήλωση καλώντας τον Κ. να τηρήσει το μεταξύ τους συμφωνηθέντα διακανονισμό εξόφλησης των οφειλών του προς αυτήν59,
76. II.2.7 Μ. Κ.
77. Ο Μ. Κ. είναι εκπρόσωπος της ομόρρυθμης εταιρίας «Κονταξάκης Μιχαήλ και Σία Ε.Ε.» (εφεξής «Κονταξάκης Ε.Ε.»), όπως διαμορφώθηκε κατόπιν της από 8.6.2004 τροποποίησης του καταστατικού της «[…]
78. Η έδρα της «Κονταξάκης Ε.Ε.» βρίσκεται στο Χαϊδάρι Αττικής, ενώ από το περιεχόμενο της υποβληθείσας καταγγελίας προκύπτει ότι η συνεργασία της με την καταγγελλόμενη ξεκίνησε το […] (αρχικά με την τότε λειτουργούσα εταιρία «[…]») μέσω […] ισχύος Σύμβασης Δικαιόχρησης η οποία τροποποιήθηκε μέσω υπογραφής σχετικής τροποποιητικής Σύμβασης στις […]
80. Ωστόσο κατά την καταγγελία, ο Μ. Κ., δεν δραστηριοποιείται πλέον ως ιδιοκτήτης καταστήματος του δικτύου Roma Pizza, ενώ σύμφωνα με την από 14.4.2011 εξώδικη63 δήλωση – καταγγελία της Roma Pizza κατά της «Κονταξάκης Ε.Ε.» (που επιδόθηκε σε αυτή στις 18.4.2011), η πρώτη προέβη σε καταγγελία της από […] Σύμβασης Δικαιόχρησης επικαλούμενη υπαίτια παράβαση των συμβατικών όρων από τη δεύτερη. Στην εν λόγω εξώδικη διαμαρτυρία, η Roma Pizza διαμαρτύρεται κατά του Μ. Κ. για: α) μη προμήθεια των πρώτων υλών της κατά τις υποδείξεις της καταγγελλόμενης, β) έκδοση και διανομή διαφημιστικού φυλλαδίου – τιμοκαταλόγου χωρίς προηγούμενη ενημέρωση της Roma Pizza και γ) ύπαρξη ανεξόφλητων υποχρεώσεων προς τη Roma Pizza
82. Στη λίστα δικαιοδόχων που προσκόμισε η Roma Pizza αναφέρεται ότι η σχέση των δύο μερών διεκόπη τον […]
83. 59 Βλ. Σχετικό 50 της καταγγελίας. Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. πρωτ. 5124/18.7.2016 επιστολή της πληρεξούσιας δικηγόρου με σκοπό την υποβολή αιτήματος παράταση για την προσκόμιση στοιχείων που ζητήθηκαν στο πλαίσιο της έρευνας της ΓΔΑ, η τελευταία ανέφερε ότι ο Ν. Κ. απεβίωσε. 61 Σχετικά 25 και 26 αντίστοιχα της υποβληθείσας καταγγελίας. 62 Σχετικά 27 και 28 της καταγγελίας. Η αρχική Σύμβαση είχε συναφθεί μεταξύ του Ελ. Ζαγκανά ως εκπροσώπου της καταγγελλόμενης και του […] ως εκπροσώπου της «[…]» ενώ η τροποποίησή της συνήφθη μεταξύ του Ελ. Ζαγκανά και του καταγγέλλοντος Μ. Κ., ως εκπρόσωπου της «Κονταξάκης Μιχαήλ & Σία Ε.Ε.» 63 Σχετικό 44 της υπ’ αριθ. πρωτ. 4712/28.5.2012 καταγγελίας. 64 Σημειώνεται ότι προ της αποστολής εξώδικης δήλωσης – καταγγελίας από τη Roma Pizza προς τον καταγγέλλοντα, ο τελευταίος καθώς και επτά ακόμη δικαιοδόχοι, μεταξύ των οποίων και οι καταγγέλλοντες Κ. Μ. και Π. Δ., προέβησαν στην από 16.2.2011 αποστολή εξώδικης διαμαρτυρίας – πρόσκλησης – δήλωσης προς τη Roma Pizza (σχετικό 29 της καταγγελίας) διαμαρτυρόμενοι για τη μη εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεών της από μέρους της καταγγελλόμενης, το μη συμβατικά καθορισμένο προσδιορισμό της γεωγραφικής περιοχής δραστηριοποίησής τους, τη μη λήψη έγκρισης από τη δικαιοπάροχο ώστε να παράγουν ζύμη εντός του καταστήματός τους και να μην την προμηθεύονται από αυτή καθώς και για την, κατά τη δικαιοπάροχο, ύπαρξη ανεξόφλητων οφειλών προς αυτήν τις οποίες οι ίδιοι δεν αναγνωρίζουν ότι υφίστανται. 65 Βλ. σχετικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της Roma Pizza στην οποία προσκομίστηκε η εν λόγω λίστα ως συνημμένο έγγραφο. Διευκρινίζεται ότι σύμφωνα με τη λίστα αυτή η ημερομηνία διακοπής της σχέσης μεταξύ της καταγγελλόμενης και της Κονταξάκης Ε.Ε. είναι η […]. 60 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ III Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ III.1 ΣΥΝΟΨΗ ΜΕΤΡΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ
84. Προκειμένου να προβεί σε περαιτέρω διερεύνηση της υποβληθείσας καταγγελίας, η ΓΔΑ απέστειλε επιστολές παροχής στοιχείων προς τους καταγγέλλοντες66 και προς την καταγγελλόμενη
86. Επιπλέον, κλιμάκια της ΓΔΑ διενήργησαν στις 16.7.2014 επιτόπιο έλεγχο, κατ’ άρ. 39 ν. 3959/2011 στα γραφεία της καταγγελλόμενης στη Χαλκιδική και στον Άλιμο Αττικής. Στο πλαίσιο των ως άνω επιτόπιων ελέγχων ελήφθησαν αντίγραφα εγγράφων, έγχαρτων και ηλεκτρονικών, περιλαμβανομένης εμπορικής ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, καθώς και κατάθεση του […].
87. Τέλος, για την πληρέστερη εξέταση του περιεχομένου της καταγγελίας, η Γ.Δ.Α. προέβη στη λήψη ανωμοτί καταθέσεων από λοιπούς δικαιοδόχους της Roma Pizza. Ειδικότερα, στις 5.2.2015 λήφθηκαν δειγματοληπτικές καταθέσεις από τους […], δικαιοδόχους της Roma Pizza που διατηρούν με την καταγγελλόμενη μακροχρόνια σχέση συνεργασίας
88. Επιπρόσθετα, εστάλησαν επιστολές παροχής στοιχείων69 στους ως άνω δικαιοδόχους ενώ στις 3.4.2015 λήφθηκαν συμπληρωματικές καταθέσεις αυτών
89. IV ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ IV.1 ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ
90. Σύμφωνα με την Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον ορισμό της σχετικής αγοράς προϊόντος/υπηρεσίας71: «H αγορά του σχετικού προϊόντος περιλαμβάνει όλα τα προϊόντα ή και τις υπηρεσίες που είναι δυνατόν να εναλλάσσονται ή να υποκαθίστανται 66 Πρόκειται για τις υπ’ αριθ. πρωτ. 4546/5.06.2013, 4547/2013, 4548/5.06.2013, 4549/5.06.2013, 4550/5.06.2013, 4551/5.06.2013 και 4552/5.06.2013 επιστολές παροχής στοιχείων προς τους Χ. Λ., Π. Δ., Κ. Μ., Η. Σ., Ι. Μ., Μ. Κ. και Ν. Κ. αντίστοιχα. Επίσης εστάλησαν οι υπ’ αριθ. πρωτ. 4255/15.6.2016, 4526/15.6.2016, 4257/15.6.2016, 4258/15.6.2016, 4259/15.6.2016, 4260/15.6.2016 και 4261/15.6.2016 επιστολές παροχής στοιχείων προς τους Κ. Μ., Π. Δ., Η. Σ., Ν. Κ., Ι. Μ., Μ. Κ. και K. L. αντίστοιχα. 67 Εστάλη η υπ’ αριθ. πρωτ. 4254/15.6.2016 επιστολή παροχής στοιχείων στην εταιρία. 68 Oι εν λόγω δικαιοδόχοι επιλέχθηκαν από τη ΓΔΑ να κληθούν ως μάρτυρες καθώς από τα συλλεχθέντα στοιχεία προέκυψε αφενός ότι δραστηριοποιούνται […] και αφετέρου ότι διατηρούν μακροχρόνια σχέση με τη Roma Pizza, ήτοι είναι σε θέση να αποτυπώσουν και να αναλύσουν τη διαχρονική λειτουργία του συστήματος δικαιόχρησης της εταιρίας. Επίσης στην εταιρία που εκπροσωπούν […]. Ειδικότερα, κατά τις σχετικές δηλώσεις των δικαιοδόχων, ο […] υπέγραψε πρώτη φορά σύμβαση με τη Roma Pizza το […], η […] το […] και ο […] το […], αντίστοιχα. Αναφορικά με τα καταστήματα του δικτύου που λειτουργούν οι ανωτέρω, ο […] λειτουργεί […], η […] λειτουργεί […] ενώ ο […] λειτουργεί […]). 69 Πρόκειται για τις υπ’ αριθ. πρωτ. 2054/26.3.2015, 2055/26.3.2015 και 2056/26.3.2015 επιστολές παροχής στοιχείων προς τους […] αντίστοιχα. Επί των εν λόγω ερωτηματολογίων στάλθηκαν οι επιστολές υπ’ αριθ. πρωτ. 2197/3.4.2015, 2198/3.4.2015 και 2199/3.4.2015 των […] αντίστοιχα. 70 Οι δικαιοδόχοι […] και […] διευκρίνισαν στις από 3.4.2015 συμπληρωματικές καταθέσεις τους ότι όσα δηλώνουν με τις αρχικές και συμπληρωματικές καταθέσεις τους ισχύουν για όλο το διάστημα συνεργασίας τους με τη Roma Pizza». 71 97/C 372/
91. 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αμοιβαία από τον καταναλωτή, λόγω των χαρακτηριστικών, των τιμών και της χρήσης για την οποία προορίζονται».
92. Στη σχετική αγορά υπηρεσίας περιλαμβάνονται αφενός η υπηρεσία που αφορά στην υπό εξέταση υπόθεση καθώς και όλες οι υπηρεσίες που είναι υποκατάστατά τους, είτε από πλευράς ζήτησης, είτε και από πλευράς προσφοράς και των οποίων η διαθεσιμότητα (ή δυνητική διαθεσιμότητα) εμποδίζει τις ελεγχόμενες επιχειρήσεις να αυξήσουν επικερδώς την τιμή τους κατά ένα μικρό αλλά σημαντικό ποσοστό για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. IV.1.1 Η Κρίση της Επιτροπής
93. Με βάση σχετικές αποφάσεις της ΕΑ72, στην αγορά της ταχείας εστίασης, με βασικά χαρακτηριστικά την ευκολία, τις χαμηλές τιμές και την ταχύτητα εξυπηρέτησης73, δραστηριοποιείται πλήθος επιχειρήσεων στο οποίο κυρίως περιλαμβάνονται «τυροπιτάδικα, αναψυκτήρια, σνακ-μπαρ, πρατήρια άρτου, fast-food, σουβλατζίδικα, πιτσαρίες, καφέ-μπαρ, καντίνες, κυλικεία, κρουασαντερί, καφεζαχαροπλαστεία κ.ά». Η αγορά της ταχείας εστίασης μπορεί να διακριθεί περαιτέρω74 σε διάφορες κατηγορίες με σημαντική υποκατάσταση μεταξύ τους ανάλογα του τύπου των καταστημάτων των επιχειρήσεων και των βασικών κατηγοριών προϊόντων που προσφέρουν, όπως: α) Επιχειρήσεις ταχείας εστίασης που το βασικό τους μενού περιλαμβάνει προϊόντα με βάση το μπιφτέκι, διαθέτουν εστιατόρια/τραπεζαρίες, προσφέρουν και γεύμα σε «πακέτο», ενώ προβαίνουν και σε εκτεταμένη χρήση διαφήμισης. β) Επιχειρήσεις πώλησης πίτσας, που είτε διαθέτουν εστιατόρια/τραπεζαρίες και προσφέρουν ταυτόχρονα και υπηρεσίες μεταφοράς γευμάτων κατ’ οίκον ή σε άλλους χώρους, είτε προσφέρουν μόνο γεύμα σε «πακέτο». γ) Επιχειρήσεις που προσφέρουν γεύματα με παραδοσιακές γεύσεις, όπως σουβλάκι, γύρο κ.λπ. και είναι οργανωμένες όπως τα εστιατόρια ταχείας εστίασης. Η συντριπτική πλειοψηφία τους είναι μικρά συνοικιακά καταστήματα. δ) Επιχειρήσεις παροχής γευμάτων «σνακ», οι οποίες διακρίνονται για τη μεγάλη ποικιλία των προσφερόμενων προϊόντων, σχετικά χαμηλής αξίας πώλησης. Καλύπτουν την ανάγκη πρόχειρου φαγητού, χωρίς κατά κανόνα να διαθέτουν τραπεζαρίες. Το σημείο εγκατάστασης των καταστημάτων τους είναι ιδιαίτερα σημαντικό, αφού το καταναλωτικό κοινό είναι συνήθως είτε διερχόμενο, είτε εργάζεται σε μικρή απόσταση. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει πολλούς τύπους μικρών και συνήθως «μη επώνυμων» καταστημάτων που προσφέρουν παρεμφερή προϊόντα, όπως τυροπιτάδικα, αναψυκτήρια, πρατήρια αρτοποιίας κ.λπ. ε) Επιχειρήσεις πώλησης προϊόντων με βάση το κοτόπουλο. 72 Βλ. τις υπ’ αριθ. 216/ΙΙΙ/2002 και 357/V/2007 αποφάσεις της ΕΑ. Βλ. απόφαση COMP/Μ.940 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αφορά στη συγκέντρωση των εταιριών TPG ADVISORS III / GOLDMAN SACHS / BAIN CAPITAL INVESTORS / BURGER KING, όπου η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι τα εστιατόρια ταχείας εστίασης θεωρούνται από τους καταναλωτές ότι ανήκουν στην ίδια αγορά, ανεξάρτητα από το προσφερόμενο μενού τους, καθώς τα διακριτά χαρακτηριστικά τους αφορούν στην τιμή και την ταχύτητα εξυπηρέτησης. 74 Βλ. υπ’ αριθ. 357/V/2007 απόφαση ΕΑ. 73 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
94. Ωστόσο, σύμφωνα με τις Αποφάσεις ΕΑ 216/ΙΙΙ/2002 και 357/V/2007, αλλά και σύμφωνα με νομολογιακά προηγούμενα άλλων Αρχών, η διάκριση επιμέρους υπο-αγορών με βάση το είδος των προσφερόμενων γευμάτων εκ μέρους των δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων δεν κρίνεται σκόπιμη, καθώς «[λ]όγω της μεγάλης ποικιλίας των παρεχόμενων από τις ανωτέρω επιχειρήσεις προϊόντων και υπηρεσιών, πολλά των οποίων συμπίπτουν (π.χ. σάντουιτς, σαλάτες, εδέσματα με μπιφτέκι ή σε πίττα, ροφήματα, αναψυκτικά, γλυκά, κλπ ή παροχή γευμάτων σε ‫״‬πακέτο‫)״‬, η υποκατάσταση μεταξύ διαφόρων των ανωτέρω κατηγοριών επιχειρήσεων γρήγορης εστίασης, ακόμα και αν ήθελε κριθεί ότι δεν είναι πλήρης, είναι σε κάθε περίπτωση σημαντική»75και ένας υποθετικός μονοπωλητής ενός υποτύπου εστιατορίου δεν θα μπορούσε να επιβάλει μία σημαντική αύξηση τιμής χωρίς παράλληλα οι καταναλωτές του να μετακινηθούν σε άλλους τύπους εστιατορίων
95. Πράγματι, τα τελευταία έτη παρατηρείται διεύρυνση των μενού εκ μέρους των δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων στην υπό κρίση αγορά με αποτέλεσμα την ύπαρξη αλληλοεπικαλύψεων στα προσφερόμενα προϊόντα. Η συγκεκριμένη τάση εντοπίζεται και στην περίπτωση της ίδιας της καταγγελλόμενης αλυσίδας, ενώ, όπως θα αναλυθεί και σε επόμενη ενότητα, στο πλαίσιο πρωτοβουλίας εμπλουτισμού του μενού των καταστημάτων, μεταξύ των νέων προϊόντων που η Roma Pizza προσθέτει (πέραν των διάφορων υφιστάμενων όπως σαλάτες, ζυμαρικά, μπέργκερ, κλαμπ σάντουιτς και γλυκά77), είναι «[…]78 και «[…]»
97. Οι επιχειρήσεις ταχείας εστίασης δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά είτε στο πλαίσιο οργανωμένων αλυσίδων επιχειρήσεων που λειτουργούν σε πανελλαδικό ή μη επίπεδο είτε ως μικρές μεμονωμένες επιχειρήσεις σε επίπεδο συνοικίας. Τα καταστήματα που ανήκουν σε δίκτυο αλυσίδων είναι συνδεδεμένα με την εγγύηση του σήματος φήμης τους ως προς την ποιότητα και την ομοιομορφία των προσφερόμενων προϊόντων, ενώ οι μεμονωμένες επιχειρήσεις δομούν μία σχέση πίστης βασισμένη στην ανάπτυξη προσωπικών σχέσεων και ευελιξίας ως προς το μενού έναντι των πελατών τους. Σε κάθε περίπτωση,όμως, το εν λόγω καθεστώς λειτουργίας δεν αποτελεί σύμφωνα και με τις ως άνω αποφάσεις της ΕΑ κριτήριο περαιτέρω διάκρισης της αγοράς ταχείας εστίασης παρά την ύπαρξη σημείων διαφοροποίησης μεταξύ τους κατά τα ανωτέρω. Τούτο διότι, όπως έχει διαπιστωθεί και σε σχετική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής80, παρά το γεγονός ότι το ύψος των τιμών στις αλυσίδες καταστημάτων μπορεί να είναι κατά τι υψηλότερο προς εξαργύρωση της εγγύησης ποιότητας του σήματός τους, μία ενδεχόμενη σημαντική 75 Βλ. σχετικά την υπ’ αριθ. 216/ΙΙΙ/2002 της ΕΑ. Οι σημαντικές ανταγωνιστικές πιέσεις μεταξύ εστιατορίων με διαφορετικό μενού έχει επισημανθεί και σε αποφάσεις άλλων Αρχών. Ενδεικτικά, στην απόφαση του OFT επί της συγκέντρωσης μεταξύ των εταιριών City Centre Restaurants plc / Ask Central plc, η Αρχή σημειώνει ότι αν και κάποια εστιατόρια ανταγωνίζονται μεταξύ τους εντονότερα σε σχέση με άλλα, υπάρχει σημαντικός βαθμός υποκαταστασιμότητας όταν πρόκειται για μεταβολές στην τιμή. 77 Βλ. ιστοσελίδα της καταγγελλόμενης, http://romapizza.gr/pdf/Roma_Pizza_Menu_12_2014.pdf . 78 Βλ. έγγραφο που συλλέχθηκε στο πλαίσιο επιτόπιου ελέγχου που έλαβε χώρα στα γραφεία της Roma Pizza και φέρει την κωδικοποίηση ΧΜ4 στον κατάλογο των ληφθέντων εγγράφων. 79 Βλ. έγγραφο που συλλέχθηκε στο πλαίσιο επιτόπιου ελέγχου που έλαβε χώρα στα γραφεία της Roma Pizza και φέρει την κωδικοποίηση ΧΜ6 στον κατάλογο των ληφθέντων εγγράφων. 80 Βλ. COMP/M.2940 – TPG Advisors III/Goldman Sachs/Bain Capital Investors/Burger King. 76 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αύξηση της τιμής των προσφερόμενων προϊόντων εκ μέρους τους αναμένεται να στρέψει τους καταναλωτές στην κάλυψη των σχετικών αναγκών από μεμονωμένες επιχειρήσεις
99. Ως εκ τούτου, για τις ανάγκες εξέτασης της υπό κρίση καταγγελίας ως σχετική αγορά θεωρείται η ευρύτερη αγορά της ταχείας εστίασης. Παρότι, για τους σκοπούς της παρούσας, έχουν ληφθεί υπόψη μόνο οι οργανωμένες αλυσίδες εστιατορίων ταχείας εστίασης, όπως προαναφέρθηκε, εκτιμάται ότι ο ανταγωνισμός που ασκείται σε τοπικό επίπεδο από τα μεμονωμένα εστιατόρια ταχείας εστίασης, μη μέλη οργανωμένης αλυσίδας, είναι ιδιαίτερα έντονος. Αυτό εξάλλου επισημαίνεται στην κλαδική μελέτη της ICAP82 αλλά αναγνωρίζεται και από την καταγγελλόμενη
100. Συνεπώς, οι πραγματικές ανταγωνιστικές πιέσεις στην υπό κρίση αγορά εκτιμάται ότι είναι ακόμη πιο έντονες στην πραγματικότητα. Επισημαίνεται πάντως ότι, σε κάθε περίπτωση, ακόμη και εάν γινόταν δεκτό ότι η εν λόγω αγορά διακρινόταν σε υπο-αγορές με βάση τη συγκεκριμένη κατηγορία ταχυεστιατορίων και το είδος των προσφερόμενων γευμάτων εκ μέρους των δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων, ορισμός ωστόσο που δεν προκρίνεται εν προκειμένω για όλους τους λόγους που προαναφέρθηκαν, τα συμπεράσματα της αξιολόγησης ως προς τα αποτελέσματά τους με το δίκαιο του ανταγωνισμού δεν θα διαφοροποιούνταν σε σχέση με αυτά που προκύπτουν υπό την ευρύτερη θεώρηση της αγοράς (βλ. και
101. IV.3.
102. Ως προς την Κατηγορία Εστιατορίων Πώλησης Πίτσας).
103. Τέλος, αναφορικά με την άποψη των καταγγελλόντων περί περαιτέρω διάκρισης της (ενδεχόμενης) υπο-αγοράς πώλησης πίτσας στις επιμέρους υπο-αγορές υψηλού και χαμηλού κόστους αντίστοιχα, μία ενδεικτική συγκριτική ανάλυση των τιμών διάθεσης πίτσας από αλυσίδες καταστημάτων υπό ευρέως γνωστά σήματα, π.χ. Roma Pizza, Pizza Fan, Pizza Hut, Domino’s Pizza, δεν εντοπίζει τιμολογιακές διαφοροποιήσεις οι οποίες θα δικαιολογούσαν την υιοθέτηση μίας τέτοιας οριοθέτησης, ιδίως, εάν συνυπολογιστούν οι κατά διαστήματα προσφορές που εφαρμόζονται από τις εν λόγω αλυσίδες
104. Ακόμη, δε, και 81 Στην Απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής COMP/M.2940 – TPG Advisors III / Goldman Sachs / Bain Capital Investors / Burger King αναφέρεται σχετικά ότι αν και υφίστανται διακριτά χαρακτηριστικά μεταξύ μεμονωμένων εστιατορίων ταχείας εστίασης και οργανωμένων αλυσίδων (που σχετίζονται με την αυξημένη τιμή των προϊόντων των αλυσίδων, την αναγνωρισιμότητα του σήματος και τη διασφάλιση στην ποιότητα του προσφερόμενου προϊόντος), η αύξηση των τιμών των προϊόντων των οργανωμένων αλυσίδων θα έστρεφε τους καταναλωτές στα μεμονωμένα εστιατόρια. Βλ. επίσης υπ’ αριθ. 394/V/2008 απόφαση της ΕΑ. 82 Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στην εν λόγω κλαδική μελέτη: «Ο κλάδος των οργανωμένων αλυσίδων εστίασης γρήγορης εξυπηρέτησης χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων, λόγω και της πληθώρας “μεμονωμένων” επιχειρήσεων που λειτουργούν σε όλη τη χώρα» 83 Η Roma Pizza στους υπολογισμούς του μεριδίου αγοράς της που παραθέτει στην υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της, συνυπολογίζει και την εκτίμησή της για το τζίρο των εστιατορίων ταχείας εστίασης που δεν είναι μέλη κάποιας αλυσίδας. Συγκεκριμένα αναφέρει: «[…]». 84 Από την ανάλυση των τιμοκαταλόγων των αλυσίδων εστιατορίων: Roma Pizza, Pizza Fun, Domino’s και Pizza Hut όπως παρατίθετο στο διαδικτυακό τόπο www.deliveras.gr, το Μάιο 2016, προέκυψε ότι με βάση τις προσφορές που εφαρμόζονται από αυτές […], η τελική τιμή προϊόντων pizza της καταγγελλόμενης είναι υψηλότερη από αυτή […] και οριακά χαμηλότερη ή και (υπό περιπτώσεις) υψηλότερη αυτής που προσφέρει η αλυσίδα καταστημάτων […]. Αλλά και σε επίπεδο αρχικών τιμών, η διαφορά της τιμής δεν είναι σημαντική (για παράδειγμα με τα στοιχεία από την ίδια ως άνω 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εάν ήθελε υποτεθεί ότι κατά το χρόνο υποβολής της καταγγελίας υφίσταντο διαφορές στις τιμές διάθεσης πίτσας από τις δραστηριοποιούμενες επιχειρήσεις, η τρέχουσα εικόνα της σύγκλισης των τιμών προφανώς επήλθε ως αποτέλεσμα ανταγωνιστικών πιέσεων οι οποίες από μόνες τους κατατείνουν ως προς τη μη ύπαρξη διακριτών αγορών με βάση την τιμή πώλησης. IV.2 ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ
105. Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή, στην οποία προσφέρουν ή ζητούν τα σχετικά προϊόντα ή παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις, υπό αρκετά ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού και που μπορεί να διακριθεί από άλλες γειτονικές γεωγραφικές περιοχές, ιδίως λόγω των αισθητά διαφορετικών συνθηκών ανταγωνισμού που επικρατούν σε αυτές.
106. Στην υπό κρίση υπόθεση ως σχετική γεωγραφική αγορά ορίζεται το σύνολο της ελληνικής επικράτειας. Η συγκεκριμένη διαπίστωση ερείδεται στην ύπαρξη γενικότερης ομοιομορφίας τόσο σε επίπεδο καταναλωτικών προτιμήσεων όσο και προσφερόμενων προϊόντων και ύψους των τιμών σε εθνικό επίπεδο. Εξάλλου τα καταστήματα της καταγγελλόμενης αλυσίδας εκτείνονται στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας, ενώ παράλληλα το περιεχόμενο των Συμβάσεων Δικαιόχρησης είναι επί της ουσίας πανομοιότυπο ανεξάρτητα της περιοχής δραστηριοποίησης του αντισυμβαλλόμενου δικαιοδόχου85,
107. IV.3 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΜΕΡΙΔΙΩΝ ΑΓΟΡΑΣ IV.3.1 Ως προς την Ευρύτερη Αγορά Ταχείας Εστίασης
108. Ο υπολογισμός του συνολικού μεγέθους της αγοράς ταχείας εστίασης δεν είναι ευχερής, λόγω της περιορισμένης δυνατότητας άντλησης στοιχείων από επίσημες πηγές
109. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, με βάση τη μελέτη της ICAP, το μερίδιο αγοράς της Roma Pizza στο σύνολο της αγοράς των αλυσίδων εστιατορίων γρήγορης εξυπηρέτησης τα οποία περιλαμβάνουν τέσσερις επιμέρους κατηγορίες μονάδων εστίασης, ήτοι burger, πίτσα, σνακ/σάντουιτς και σουβλάκι, ανέρχεται σύμφωνα με τις «εκτιμήσεις αγοράς» στο [0-5]% περίπου τόσο κατά το έτος 2010 όσο και το 201388, καταλαμβάνοντας την […] και […] ιστοσελίδα, η διαφορά της τιμής πίτσας μαργαρίτας ίδιου μεγέθους μεταξύ της Roma Pizza και της […] ανέρχεται σε μόλις 0,10€). 85 Για τους ίδιους λόγους (πανελλαδικό δίκτυο και εφαρμογή ενιαίων συμβατικών όρων) οι καταγγέλλοντες θεωρούν ότι στην υπό εξέταση υπόθεση η σχετική γεωγραφική αγορά εκτείνεται στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας. 86 Και η καταγγελλόμενη παραθέτει τους υπολογισμούς της για το μερίδιο αγοράς της στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας και όχι σε συγκεκριμένες, επιμέρους γεωγραφικές περιοχές (βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της Roma Pizza). 87 Βλ. υπ’ αριθ. 216/ΙΙΙ/2002 απόφαση της ΕΑ. 88 Σύμφωνα με τη μελέτη της ICAP (Μάιος 2014), η αλυσίδα Goody’s κατέχει την πρώτη θέση με μερίδιο αγοράς ύψους [25-35]%, περίπου, ενώ ακολουθούν οι αλυσίδες Everest με [15-25]% περίπου, Γρηγόρης Μικρογεύματα με [15-25]%, Roma Pizza με [0-5]% περίπου, PizzaFan με [0-5]% περίπου, McDonalds με [0-5]% περίπου, L’Artigiano με [0-5]% περίπου, Domino’sPizza με [0-5]% περίπου, SimplyBurgers με [0-5]% περίπου και Pizza Hut με [0-5]% περίπου. Αντίστοιχη περίπου ήταν η εικόνα και κατά το 2010, καθώς σύμφωνα με μελέτη της ICAP (Δεκέμβριος 2011), η αλυσίδα Goody’s κατέχει την πρώτη θέση με μερίδιο αγοράς ύψους [25-35]%, περίπου, ενώ ακολουθούν οι αλυσίδες Everest με [15-25]% περίπου, Γρηγόρης Μικρογεύματα με [10-15]%, McDonalds με [510]% περίπου, Roma Pizza με [0-5]% περίπου, PizzaHut με [0-5]% περίπου, L’Artigiano με [0-5]% περίπου, Olympic Catering (Everest) με [0-5]% περίπου, SimplyBurgers με [0-5]% περίπου, Domino’s Pizza με [0-5]% 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ θέση αντίστοιχα στη σχετική αγορά. Σημειώνεται ότι η καταγγελλόμενη, επικαλούμενη τα στοιχεία της εν λόγω κλαδικής μελέτης της ICAP και συγκρίνοντας τις πωλήσεις του δικτύου της με τις συνολικές πωλήσεις στην αγορά δραστηριοποίησής της, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μερίδιο αγοράς της διαχρονικά μειώνεται, ενώ βάσει των υπολογισμών της, για το έτος 2013 το μερίδιο αγοράς της υπολείπεται του [0-5]%89,
110. Εάν μάλιστα ληφθεί υπόψη η σημαντική συρρίκνωση των καταστημάτων σήματος της καταγγελλόμενης κατά την τελευταία τετραετία, πιθανολογείται ότι το μερίδιο αγοράς της σήμερα είναι ακόμα πιο περιορισμένο. Επιπλέον, εφόσον στους ανωτέρω υπολογισμούς συμπεριληφθεί και το σύνολο των μεμονωμένων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην ελληνική επικράτεια όσο και των αντίστοιχων αλυσίδων και μεμονωμένων επιχειρήσεων που το βασικό τους μενού βασίζεται στο κοτόπουλο, το ως άνω μερίδιο εκτιμάται σε ακόμη χαμηλότερο επίπεδο.
111. Αναφορικά με τη συρρίκνωση των καταστημάτων σήματος Roma Pizza, όπως αναγνωρίζουν οι καταγγέλλοντες, «[τ]ο δίκτυο των καταστημάτων της “ROMA PIZZA” περιελάμβανε 98 καταστήματα τα τέλη του έτους 2010, σήμερον [ενν. το 2012] δε, περιλαμβάνει 80 καταστήματα στην Ελληνική Επικράτεια και 1 στην Κύπρο». Η μείωση των καταστημάτων του δικτύου της καταγγελλόμενης επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία που παραθέτει η ICAP σε σχετικές κλαδικές μελέτες της. Ειδικότερα, στην κλαδική μελέτη της στις «Αλυσίδες Εστιατορίων Γρήγορης Εξυπηρέτησης», Δεκεμβρίου 2011, η καταγγελλόμενη φαίνεται να διέθετε κατά το Νοέμβριο 2011 δίκτυο […] καταστημάτων σε όλη την ελληνική επικράτεια, ενώ στην αντίστοιχη μελέτη του 2014 αναφέρεται ότι η εν λόγω αλυσίδα λειτουργούσε κατά τον Απρίλιο 2014 […] καταστήματα στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας. Σύμφωνα δε με την ιστοσελίδα91 της εταιρίας, το 201692 το δίκτυό περίπου, PizzaFan με [0-5]% περίπου και Η Πίττα του Παππού με [0-5]% περίπου. Σύμφωνα με μελέτη της ICAP του Φεβρουαρίου 2008, το μερίδιο της Roma Pizza το 2007 ήταν στο ίδιο ύψος περίπου εκτιμώμενο κατά προσέγγιση το επίπεδο του [5-10]%. Αναφορικά με τους λοιπούς παίκτες, η αλυσίδα Goody’s ήταν στην πρώτη θέση με [25-35]% περίπου ενώ οι αλυσίδες Everest, Γρηγόρης Μικρογεύματα, McDonald’s, PizzaHut, Domino’s, Olympic Catering (Everest), Η Πίττα του Παππού, L’Artigiano και Pizza Fan είχαν μερίδια ύψους [10-15]%, [510]%, [5-10]%, [0-5]%, [0-5]%, [0-5]%, [0-5]%, [0-5]% και [0-5]% περίπου, αντίστοιχα. 89 Βλ. σχετικά υπολογισμούς μεριδίου αγοράς που παραθέτει η Roma Pizza στην υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 επιστολή της. Ειδικότερα, η εταιρία συγκρίνει τις πωλήσεις του δικτύου της για τα έτη 2002-2013 με το άθροισμα των συνολικών πωλήσεων των αλυσίδων γρήγορης εστίασης, όπως αυτές παρατίθενται στην Κλαδική Μελέτη της ICAP του Μαΐου 2014, και των κατ’ εκτίμησή της συνολικών πωλήσεων λοιπών επιχειρήσεων ταχείας εστίασης (οι οποίες εκτιμά ότι ανέρχονται στο ίδιο ποσό με αυτές των αλυσίδων). Ακόμα όμως και χωρίς να συνυπολογιστούν οι πωλήσεις των μεμονωμένων επιχειρήσεων, το μερίδιο αγοράς της εταιρίας με βάση τα στοιχεία που επικαλείται στην ως άνω επιστολή της ανέρχεται στο ύψος του [0-5]% για το έτος 2013 ενώ δεν ξεπερνά το [0-5]% καθ’ όλο το διάστημα των ετών 2002-2013 λαμβάνοντας τη μέγιστη τιμή του το έτος 2006, όπου διαμορφώθηκε σε ύψος του [0-5]%. Στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 παρατίθεται πίνακας με τα στοιχεία που προσκόμισε η Roma Pizza με την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 επιστολή της και των σχετικών υπολογισμών που αναφέρονται εδώ. 90 Η Υπηρεσία επαλήθευσε τους υπολογισμούς της Roma Pizza βάσει του κύκλου εργασιών του δικτύου της και των οικονομικών μεγεθών που παρατίθενται στην εν λόγω κλαδική μελέτη της ICAP (Αλυσίδες Εστιατορίων Γρήγορης Εξυπηρέτησης, Μάιος 2014) όσον αφορά στο μερίδιο αγοράς της στο σύνολο της αγοράς αλυσίδων εστίασης γρήγορης εξυπηρέτησης. Για τους αναλυτικούς υπολογισμούς βλ. και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 της παρούσας της παρούσας. 91 http://www.romapizza.gr/#. 92 Όπως παρατίθενται τα στοιχεία στην ιστοσελίδα της εταιρίας. Τελευταία επίσκεψη, Σεπτέμβριος
112. 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της αποτελείται από 54 καταστήματα, εκ των οποίων 22 βρίσκονται στην Αττική, 16 στη Θεσσαλονίκη και 16 καταστήματα λειτουργούν στην υπόλοιπη Ελλάδα.
113. Ακολούθως παρατίθεται ενδεικτικά η ποσοστιαία κατανομή της εγχώριας αγοράς αλυσίδων εστίασης γρήγορης εξυπηρέτησης ανά κύρια κατηγορία κατά την περίοδο των τελευταίων ετών. Πίνακας 1: Ποσοστιαία κατανομή της εγχώριας αγοράς αλυσίδων εστίασης γρήγορης εξυπηρέτησης ανά κύρια κατηγορία93 Κατηγορία Burger Pizza Snack - Sandwich Σουβλάκι – Ethnic Λοιπά Σύνολο 2002 2005 2008 2010 2013 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 100% 100% 100% 100% 100% *Αφορούν μόνο αλυσίδες καταστημάτων ταχείας εστίασης με βάση το σουβλάκι. IV.3.
114. Ως προς την Κατηγορία Εστιατορίων Πώλησης Πίτσας
115. Αναφορικά με την ειδικότερη δομή και λειτουργία της κατηγορίας των αλυσίδων εστιατορίων γρήγορης εξυπηρέτησης με μενού με βάση την πίτσα, αυτή χαρακτηρίζεται από την παρουσία μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων μικρού και μεσαίου μεγέθους, αρκετές από τις οποίες αρχικά ήταν συνοικιακού χαρακτήρα και στη συνέχεια επέκτειναν τα δίκτυά τους, κυρίως μέσω της μεθόδου δικαιόχρησης. Επιπλέον, τα εστιατόρια της συγκεκριμένης κατηγορίας επικεντρώνονται κυρίως στην κατ’ οίκον διανομή/παράδοση, παρά στην επιτόπια κατανάλωση.
116. Από τα στοιχεία που απεικονίζονται στη σχετική κλαδική μελέτη της ICAP στην εν λόγω κατηγορία εστιατορίων προκύπτει ότι δραστηριοποιούνται οκτώ αλυσίδες οι οποίες τον Απρίλιο του 2014 λειτουργούσαν […] καταστήματα επί του συνόλου της ελληνικής επικράτειας, ενώ το [65-75]% αυτών ήταν συγκεντρωμένο στην Αττική. Εκ των ως άνω αλυσίδων κυρίαρχα σήματα με βάση τον αριθμό των καταστημάτων είναι αυτά της καταγγελλόμενης καθώς και της […]
117. Όπως επισημαίνεται στη σχετική μελέτη: «[σ]υγκριτικά με τα στοιχεία του 2011, όλες οι αλυσίδες παρουσιάζουν μείωση των σημείων πώλησης, ενώ μόνο η αλυσίδα […] φαίνεται ότι αύξησε τα καταστήματά της». 93 Τα παρατιθέμενα στοιχεία προέρχονται από την Κλαδική Μελέτη της ICAP στις «Αλυσίδες Εστιατορίων Γρήγορης Εξυπηρέτησης», Μάιος
118. 94 Σύμφωνα με τα στοιχεία της σχετικής μελέτης, έκαστη εκ των αλυσίδων καταστημάτων Roma Pizza και […] λειτουργούσαν κατά τον Απρίλιο του 2014 […] καταστήματα ανά την ελληνική επικράτεια. 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
119. Η καταγγελλόμενη φαίνεται να έχει ισχυρότερη παρουσία στη Θεσσαλονίκη παρά στην Αττική. Ενδεικτικά, στην Αττική λειτουργούν σήμερα […] καταστήματα σήματος της καταγγελλόμενης έναντι […] καταστημάτων σήματος […] και […] καταστημάτων σήματος […]. Αντιθέτως η καταγγελλόμενη αριθμεί […] σημεία στη Θεσσαλονίκη έναντι […] σημείων της […] και ενός της […]
121. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ICAP, το μερίδιο της Roma Pizza επί των αλυσίδων εστιατορίων ταχείας εστίασης με βάση την pizza κατά το έτος 2013 εκτιμάται στο [1525]% περίπου, ακολουθεί η αλυσίδα […] με μερίδιο [15-25]% περίπου, και έπονται τρεις ανταγωνιστές, οι […], […] και […] με μερίδια [15-25]%, [10-15]% και [5-10]% περίπου, αντίστοιχα. Συγκρίνοντας τα εν λόγω στοιχεία με αυτά που παρατίθενται σε προηγούμενη σχετική κλαδική μελέτη της ICAP96, διαπιστώνεται ότι η καταγγελλόμενη διατήρησε τα τελευταία έτη σταθερή τη θέση της, δεδομένου ότι κατά το 2010 το μερίδιό της στην ίδια αγορά ανήλθε σε [15-25]% περίπου. Ωστόσο, ιδιαίτερα ενισχυμένη είναι η θέση της επόμενης ανταγωνίστριας, […], που ενώ κατά το 2010 βρισκόταν στην πέμπτη θέση με μερίδιο [10-15]%, το 2013 καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση, με πολύ μικρή διαφορά, με μερίδιο [15-25]%. Οι λοιπές σημαντικές ανταγωνίστριες […] και […] κατείχαν κατά το 2010 μερίδια [10-15]%, [10-15]% και [15-25]% περίπου, αντίστοιχα
122. Σημειώνεται ότι αντίστοιχα με τα ισχύοντα για την ευρύτερη αγορά, εάν στα ως άνω μερίδια ληφθεί υπόψη και το σύνολο των μεμονωμένων εστιατορίων που το μενού τους βασίζεται στην πίτσα, τα ανωτέρω εκτεθέντα ποσοστά αναμένεται ότι κυμαίνονται σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα.
123. Βάσει των υπολογισμών της καταγγελλόμενης98, το μερίδιό της στην αγορά ταχείας εστίασης με βάση την πίτσα διαμορφώνεται κατά το έτος 2013 στο [0-5]%. Στο πλαίσιο των υπολογισμών της, η Roma Pizza έχει συμπεριλάβει και την εκτίμησή της για τις συνολικές πωλήσεις εταιριών ταχείας εστίασης με μενού πίτσας, οι οποίες δεν ανήκουν σε οργανωμένη αλυσίδα/δίκτυο. Με βάση τα παρατιθέμενα από την καταγγελλόμενη στοιχεία και με σύγκριση αυτών με τις πωλήσεις των οργανωμένων αλυσίδων ταχείας εστίασης με βάση την πίτσα που παραθέτει η ICAP στην ως άνω κλαδική μελέτη της, το μερίδιο αγοράς της Roma Pizza για το 2013 ανέρχεται στο [5-10]%. Οι δε υπολογισμοί της Roma Pizza βάσει του κύκλου εργασιών του δικτύου της και των οικονομικών μεγεθών που παρατίθενται στην εν λόγω κλαδική μελέτη της ICAP όσον αφορά στο μερίδιο αγοράς της στην υπο-αγορά οργανωμένων αλυσίδων ταχείας εστίασης με βάση την πίτσα επαληθεύονται
125. Σε κάθε περίπτωση, η καταγγελλόμενη συγκεντρώνει χαμηλό μερίδιο αγοράς, μη ικανό, τόσο αφ΄εαυτού, όσο και σε συνάρτηση και με τη θέση των ανταγωνιστών της στην 95 Τα εν λόγω στοιχεία προέρχονται από τις ιστοσελίδες των εταιριών: http://www.romapizza.gr/en/, https://www.pizzafan.gr/el και http://www.dominos.gr/. Τελευταία επίσκεψη, Σεπτέμβριος
126. 96 Βλ. σχετικά κλαδική μελέτη της ICAP στις Αλυσίδες Εστιατορίων Γρήγορης Εξυπηρέτησης του Δεκεμβρίου
127. 97 Αντίστοιχη ήταν και η εικόνα κατά το 2007, καθώς σύμφωνα με τη μελέτη της ICAP του Φεβρουαρίου 2008 η Roma Pizza κατείχε την πρώτη θέση με μερίδιο [15-25]% περίπου, ενώ ακολουθούσαν οι αλυσίδες Pizza Hut με [15-25] περίπου, Domino’s Pizza με [15-25]% περίπου, L’Artigiano με [10-15]% περίπου και Pizza Fan με [5-10]% περίπου. 98 Όπως παρατίθενται στην υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της. 99 Για τους αναλυτικούς σχετικούς υπολογισμούς βλ. και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 της παρούσας. 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αγορά.Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι κατέχει δεσπόζουσα θέση στην εν λόγω αγορά (βλ. και ενότητα IXΛΟΙΠΕΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ κατωτέρω)100, απορριπτέων ως αβάσιμων των σχετικών αιτιάσεων των καταγγελλόντων. V ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΚΑΙΟΧΡΗΣΗΣ ROMA PIZZA V.1 Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΔΙΚΑΙΟΧΡΗΣΗΣ
128. Η δικαιοπάροχος συνάπτει με το σύνολο των καταστημάτων του δικτύου Συμβάσεις Δικαιόχρησης οι οποίες κατά κανόνα έχουν διάρκεια ισχύος […] έτη, ενώ σε μικρό αριθμό περιπτώσεων περιορίζονται στα […] έτη101,
130. Πολλοί από τους δικαιοδόχους ήταν πριν τη σύναψη της σύμβασης δικαιόχρησης εργαζόμενοι σε καταστήματα του δικτύου, αλλά αυτό δεν αποτελεί προϋπόθεση σύναψης σύμβασης δικαιόχρησης ούτε λόγο αποκλεισμού άλλων υποψήφιων δικαιοδόχων. Οι απαντήσεις των ερωτηθέντων εκ της ΓΔΑ δικαιοδόχωνεπιβεβαιώνουν ότι πριν την ένταξή τους στο δίκτυο με την ιδιότητα του δικαιοδόχου υπήρξε άμεση ή έμμεση σχέση συνεργασίας με την αλυσίδα
132. Αναφορικά με τις υπογραφείσες Συμβάσεις Δικαιόχρησης, ο […] στο πλαίσιο της από 16.7.2014 ανωμοτί κατάθεσής του προσκόμισε αντίστοιχα πρότυπες συμβάσεις που είχαν συναφθεί με τους δικαιοδόχους του δικτύου, τα οποία αφορούν τόσο στις εν ισχύϊ συμβάσεις (εφεξής «Συμβάσεις Νέου Τύπου») όσο και στις προηγούμενες αυτών (εφεξής «Συμβάσεις Παλαιού Τύπου»)104,
133. Όπως προέκυψε από την εξέταση του συνόλου των συμβάσεων στο πλαίσιο της έρευνας της Υπηρεσίας και επιβεβαιώνεται από τη Roma 100 Και τούτο, ακόμα και εάν ήθελε οριοθετηθεί στενότερη σχετική αγορά με βάση τις αλυσίδες εστιατορίων γρήγορης εξυπηρέτησης με μενού με βάση την πίτσα, εξαιρουμένων δηλαδή των μεμονωμένων καταστημάτων πώλησης πίτσας – ορισμός, ωστόσο, που δεν προκρίνεται εν προκειμένω για όλους τους λόγους που προαναφέρθηκαν. 101 O […] αναφέρει: «[υ]πάρχουν ιδιωτικά συμφωνητικά για όλα τα καταστήματα franchise. Τα περισσότερα έχουν διάρκεια […] έτη και σε πολύ λίγες περιπτώσεις […] έτη. Μόνο σε ένα κατάστημα που λειτουργούσε […] η σύμβαση είχε διάρκεια […] έτους και ανανεωνόταν […]. Η διαδικασία ανανέωσης ορίζεται στις συμβάσεις, δηλαδή […]». 102 Επικουρικά αναφέρεται ότι σύμφωνα με […] «[τ]α κριτήρια [ενν. ένταξης στο δίκτυο ενός υποψήφιου δικαιοδόχου] είναι βασικά […]. Εάν προκύπτει ότι οι καταναλωτές δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν από τα υπάρχοντα καταστήματα βάσει των συμβάσεων η PizzaRoma ΑΕΒΕ […]». 103 Βλ. και Εγχειρίδιο Λειτουργίας (το οποίο συντάσσεται από τη Roma Pizza και αποστέλλεται στο σύνολο των δικαιοδόχων με από μέρους τους υποχρέωση εφαρμογής και τήρησής του) που ήταν σε ισχύ το 1996, (εντοπίστηκε κατά τον επιτόπιο έλεγχο στα γραφεία της Roma Pizza και φέρει την κωδικοποίηση ΧΜ1 στον κατάλογο των ληφθέντων εγγράφων). 104 Ο […] δήλωσε ότι: «[ό]λες οι συμβάσεις που υπογράφονται ακολουθούν το πρότυπο των συμβάσεων που επισυνάπτονται ως Συνημμένα 2 και 3 και αυτών που έχουν ληφθεί ως ηλεκτρονικά αρχεία. Τυχόν διαφοροποιήσεις είναι επουσιώδεις». 105 Όπως προαναφέρθηκε το δίκτυο δικαιόχρησης της Roma Pizza συστάθηκε το
134. Από τα ηλεκτρονικά αρχεία που λήφθηκαν κατά τον επιτόπιο έλεγχο στα γραφεία της εταιρίας στη Χαλκιδική προκύπτει ότι οι πρώτες Συμβάσεις Δικαιόχρησης Παλαιού Τύπου υπεγράφησαν […] (συγκεκριμένα στις […]) με τους δικαιοδόχους: […]. Διευκρινίζεται ότι στα εν λόγω ηλεκτρονικά αρχεία της εταιρίας δεν εντοπίστηκαν οι από […]. Συμβάσεις Δικαιόχρησης αλλά γίνεται αναφορά σε αυτές στις τροποποιητικές συμβάσεις που υπεγράφησαν σε επόμενο χρόνο μεταξύ της Roma Pizza και των ως άνω δικαιοδόχων. 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Pizza, μέχρι τον Οκτώβριο 2011 οι συμβάσεις που συνάπτονταν ήταν με βάση το προγενέστερο πρότυπο σύμβασης. Από τον Οκτώβριο 2011 και μετά όλες οι συμβάσεις συντάσσονται με το νέο πρότυπο,το οποίο δεν έχει έκτοτε τροποποιηθεί106,107,
136. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, όλοι οι δικαιοδόχοι που λειτουργούσαν κατάστημα Roma Pizza κατά την περίοδο εφαρμογής της Σύμβασης Νέου Τύπου προέβησαν στην υπογραφή της εν λόγω Σύμβασης
138. Η καταγγελία,το σύνολο των προσκομισθεισών από τους καταγγέλλοντες Συμβάσεων και οι καταγγελλόμενοι συμβατικοί όροι αναφέρονται στις Συμβάσεις Παλαιού Τύπου. Εξάλλου, όπως εκτέθηκε σε προηγούμενη ενότητα, η σχέση τους με την καταγγελλόμενη 110 διακόπηκε προ της εφαρμογής της προτύπου Σύμβασης Νέου Τύπου. V.1.1 Σύμβαση Παλαιού Τύπου111
139. Η Σύμβαση Παλαιού Τύπου με την οποία η Roma Pizza παραχωρεί στον αντισυμβαλλόμενο δικαιοδόχο «[…]»112 διακρίνεται σε δύο τμήματα: το Α΄ τμήμα περιλαμβάνει τους όρους που καθορίζουν τη διάρκεια της Σύμβασης, τα βασικά σημεία που διέπουν τη σχέση της δικαιοπαρόχου με τη δικαιοδόχο καθώς και τις υποχρεώσεις της πρώτης προς τη δεύτερη. Στο Β΄ τμήμα περιλαμβάνονται οι όροι που καθορίζουν τις υποχρεώσεις της δικαιοδόχου προς τη δικαιοπάροχο, εξειδικεύοντας τα οριζόμενα στο Α΄ τμήμα. V.1.1.
140. Όροι Α΄ τμήματος
141. Στο Α΄ τμήμα της Σύμβασης ορίζεται η διάρκεια ισχύος αυτής, η δυνατότητα ανανέωσης της Σύμβασης Παλαιού Τύπου και περιλαμβάνονται όροι προκειμένου να εξασφαλισθεί η ομοιομορφία των καταστημάτων του δικτύου. Οι όροι αυτοί σχετίζονται τόσο με την εμφάνιση και διακόσμηση των καταστημάτων όσο και με τη λειτουργία του καταστήματος, για παράδειγμα μέσω υποχρεωτικής τήρησης συγκεκριμένου Εγχειριδίου Λειτουργίας που 106 Βλ. σχετικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της Roma Pizza. Στο πλαίσιο της ανωμοτί κατάθεσής του, ο […] προσκόμισε το εν ισχύϊ καθώς και το προηγούμενο πρότυπο της Σύμβασης Δικαιόχρησης που έχει συνάψει η Roma Pizza με τους δικαιοδόχους – μέλη του δικτύου της. Επίσης, από τα έγγραφα και τα ηλεκτρονικά στοιχεία που λήφθηκαν κατά τον επιτόπιο έλεγχο στα γραφεία της εταιρίας προκύπτει ότι η συντριπτική πλειοψηφία των δικαιοδόχων του δικτύου υπέγραψε τη Σύμβαση Νέου Τύπου την […]. 108 Η Roma Pizza αναφέρει ότι «[τ]α πρότυπα συμβάσεων σε κάθε περίπτωση ήταν κοινά για όλους τους δικαιοδόχους» (βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της Roma Pizza) 109 Με μοναδική εξαίρεση την εταιρία […] η οποία ξεκίνησε τη συνεργασία της με τη Roma Pizza μέσω της […] Σύμβασης Δικαιόχρησης. Μετά τη λήξη της, η […] σύναπτε με την καταγγελλόμενη […] Συμβάσεις Δικαιόχρησης. Όπως προκύπτει από τη λίστα δικαιοδόχων που προσκόμισε η Roma Pizza με την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της, […] έπαψε να είναι μέλος του δικτύου Roma Pizza από τις […] με την αιτιολογία «[…]». 110 Των πέντε καταγγελλόντων πλην των Π. Δ. και Κ. Μ. που η σχέση τους διακόπηκε το […] και τον […] αντίστοιχα. 111 Για την παράθεση των συμβατικών όρων του προτύπου σύμβασης Παλαιού Τύπου, έχει χρησιμοποιηθεί η από […] Σύμβαση Παροχής Υπηρεσιών (Franchise) μεταξύ της Roma Pizza και του καταγγέλλοντος Ι. Μ., που προσκομίστηκε ως συνοδευτικό έγγραφο της καταγγελίας. Σημειώνεται ότι η εν λόγω σύμβαση είναι πανομοιότυπη με το προσκομισθέν πρότυπο από […] κατά τα ανωτέρω αναφερθέντα. 112 Βλ. εισαγωγικό τμήμα της Σύμβασης Παλαιού Τύπου. 107 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συντάσσει η δικαιοπάροχος ή μέσω της υποχρεωτικής προηγούμενης εκπαίδευσης του δικαιοδόχου και του προσωπικού του.
142. Πέρα από την ενιαία εμφάνιση και λειτουργία των καταστημάτων, η δικαιοπάροχος στοχεύει και στην ομοιομορφία σε όρους ποιότητας και ποικιλίας των προσφερόμενων προϊόντων από το δίκτυο. Στο πλαίσιο αυτό, στη Σύμβαση Δικαιόχρησης Παλαιού Τύπου ορίζεται ότι «[η] δικαιοπάροχος προκειμένου να εξασφαλίζεται η ίδια ποιότητα και οι ιδιότητες των παραγόμενων προϊόντων θα χορηγεί τις απαιτούμενες ποσότητες “συνταγών” για την παρασκευή της ζύμης και της σάλτσας πίτσας και καλτσόνε και των λοιπών ειδών εστίασης. Η δικαιοδόχος είναι υποχρεωμένη να χρησιμοποιεί μόνο αυτές τις συνταγές και τηρώντας αυστηρά τις δοσολογίες και τις οδηγίες να παρασκευάζει τα πωλούμενα προϊόντα»
143. Επιπλέον η δικαιοπάροχος φέρει την ευθύνη του σωστού εφοδιασμού του αντισυμβαλλόμενου δικαιοδόχου υποδεικνύοντας τους προμηθευτές και τις ποιότητες για όλες τις πρώτες ύλες και τα προϊόντα και εμπορεύματα που διατίθενται από το κατάστημά του
145. Παράλληλα, στο πεδίο ευθύνης της δικαιοπαρόχου περιλαμβάνεται και ο από μέρους της καθορισμός των όρων της διαφημιστικής πολιτικής του δικτύου Roma Pizza
146. Περαιτέρω, για «την αύξηση των πωλήσεων κατ’ οίκον, για την καλύτερη και ταχύτερη εξυπηρέτηση των πελατών, για την ευκολότερη επικοινωνία» συμφωνείται η παραχώρηση «ευκολομνημόνευτου» κοινού αριθμού κλήσης για παραγγελιοληψία
147. Πέραν των ανωτέρω, και στο πλαίσιο του ελέγχου της ορθής λειτουργίας των καταστήματος του δικαιοδόχου, προβλέπεται η δυνατότητα διενέργειας επιθεωρήσεων (τακτικών ή έκτακτων), βάσει σχετικού, εκδοθέντος από την καταγγελλόμενη, Εγχειριδίου Επιθεώρησης.
148. Τέλος, βάσει των όρων της Σύμβασης η αμοιβή της δικαιοπαρόχου για την παροχή των ως άνω υπηρεσιών (royalties) ορίζεται ως ποσοστό […]% επί των μηνιαίων εισπράξεων του δικαιοδόχου. Επιπλέον, συμφωνείται η καταβολή αμοιβής ύψους […]% επί των εισπράξεων ως συμμετοχή της δικαιοδόχου στη διαφημιστική δαπάνη του δικτύου
149. V.1.1.
150. Όροι Β΄ τμήματος
151. Στο Β΄ τμήμα της Σύμβασης Παλαιού Τύπου περιλαμβάνονται οι όροι που καθορίζουν τις υποχρεώσεις του δικαιοδόχου απέναντι στη δικαιοπάροχο. Οι υποχρεώσεις αυτές σχετίζονται μεταξύ άλλων με την τήρηση του Εγχειριδίου Λειτουργίας όχι μόνο ως προς τις ακολουθούμενες συνταγές αλλά και ως προς τη γενικότερη λειτουργία του καταστήματος και τη συμπεριφορά του προσωπικού, την προμήθεια πρώτων υλών μόνο από τους προμηθευτές που ορίζει η Roma Pizza, τις ρήτρες μη ανταγωνισμού κατά τη διάρκεια ισχύος της Σύμβασης καθώς και τη σύναψη ασφαλιστηρίων συμβολαίων για την προστασία του καταστήματος και του εξοπλισμού του από κινδύνους
152. 113 Βλ. σχετικά όρο Α.17 της Σύμβασης Παλαιού Τύπου. Όρος Α.10 της Σύμβασης Παλαιού Τύπου. 115 Όρος Α.16 της Σύμβασης Παλαιού Τύπου. 116 Όρος Α.19 της Σύμβασης Παλαιού Τύπου. 117 Βλ. άρ. Α.
153. 118 Βλ.άρ. Β.
154. 114 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
155. Υπάρχουν προβλέψεις για τις ενέργειες διαφημιστικής προβολής και την τήρηση της ομοιομορφίας του καταστήματος με τα λοιπά καταστήματα του δικτύου,119για το μηχανισμό παρακολούθησης των πωλήσεων του δικαιοδόχου, για την απαγόρευση συμμετοχής των δικαιοδόχων ή στενών συγγενών τους σε νέες παρόμοιες επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια ισχύος της Σύμβασης Δικαιόχρησης χωρίς την έγγραφη συναίνεση της δικαιοπαρόχου, για την περίπτωση υπαίτιας παράβασης εκ μέρους του δικαιοδόχου των συμβατικών του υποχρεώσεων η οποία συνιστά λόγο λύσης της Σύμβασης εκ μέρους της δικαιοπαρόχου, κ.ά. V.1.2 Σύμβαση Νέου Τύπου
156. Κατόπιν της τροποποίησης του προτύπου Σύμβασης Δικαιόχρησης τον Οκτώβριο 2011, η νέα Σύμβαση Δικαιόχρησης περιέχει το Προοίμιο, που καθορίζει το σκοπό της Σύμβασης και προσδιορίζει τη σχέση των μερών, το Πρώτο Κεφάλαιο, που περιέχει τις υποχρεώσεις των συμβαλλομένων μερών, και το Δεύτερο Κεφάλαιο, που περιλαμβάνει λοιπές διατάξεις σχετικές με τη λειτουργία του καταστήματος του δικαιοδόχου καθώς και τη λύση της Σύμβασης. Η εν λόγω τροποποίηση αφορά όχι μόνο στους νέους δικαιοδόχους αλλά και στο σύνολο των υφιστάμενων120,
157. V.1.2.
158. Όροι Προοιμίου
159. Το προοίμιο αποτελείται από τέσσερις όρους. Στον πρώτο καθορίζεται ο σκοπός της συνεργασίας που είναι η παραχώρηση από τον Δικαιοπάροχο στον Δικαιοδόχο της άδειας χρήσης και εκμετάλλευσης του “πακέτου” Franchiseτο οποίο περιλαμβάνει δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας και τεχνογνωσία, με τελικό σκοπό την παροχή υπηρεσιών και εμπορία από τον Δικαιοδόχο των υπηρεσιών και προϊόντων που Δικαιοπαρόχου μέσα από το Κατάστημα του πρώτου
161. Ο δικαιοδόχος συνιστά ανεξάρτητη επιχείρηση η οποία συναλλάσσεται στο δικό της όνομα και για δικό της λογαριασμό
162. Στη συνέχεια προσδιορίζεται συμβατικά το περιεχόμενο του «πακέτου “Franchise”», το οποίο περιλαμβάνει τις εξειδικευμένες γνώσεις της δικαιοπαρόχου, το εμπορικό σήμα και τη φήμη που αυτό έχει αποκτήσει, την καθιέρωση συγκεκριμένου, ιδιαίτερου και εύκολα αναγνωρίσιμου τύπου καταστήματος, την οργανωτική υποδομή για τη λειτουργία του συστήματος δικαιόχρησης, καθώς και το 119 Βλ. όρο Β.4 της Σύμβασης Παλαιού Τύπου. Το σύνολο των παλαιών δικαιοδόχων που λειτουργούσαν κατάστημα του δικτύου κατά την περίοδο εφαρμογής και υιοθέτησης της Σύμβασης Νέου Τύπου προέβησαν σε υπογραφή αυτής, με μοναδική εξαίρεση την εταιρία […] με την οποία, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, δεν προκύπτει ότι υπογράφηκε η Σύμβαση Νέου Τύπου. Η εν λόγω εταιρία ξεκίνησε τη συνεργασία της με τη Roma Pizza μέσω της από […] Σύμβασης Δικαιόχρησης. Μετά τη λήξη της, η […] σύναπτε με την καταγγελλόμενη […] Συμβάσεις Δικαιόχρησης. Όπως προκύπτει από τη σχετική λίστα δικαιοδόχων που προσκόμισε η Roma Pizza με την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 απαντητική επιστολή της, η […] έπαψε να είναι μέλος του δικτύου Roma Pizza από τις […] με την αιτιολογία «[…]». 121 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 επιστολή της Roma Pizza, η οποία δήλωσε ότι «[τ]ο πρότυπο σύμβασης που ισχύει από τον Οκτώβριο του 2011 δεν έχει τροποποιηθεί και έχει υπογραφεί από όλους τους εν ενεργεία δικαιοδόχους». Ως προς την έναρξη ισχύος της Σύμβασης Νέου Τύπου από τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει ότι οι δικαιοδόχοι […] και […] υπέγραψαν τη Σύμβαση Νέου Τύπου […] και […] αντιστοίχως, ενώ ο δικαιοδόχος […] υπέγραψε την εν λόγω σύμβαση στις […]. 122 Βλ. σχετικά όρο Α.1 της Σύμβασης Νέου Τύπου 123 Βλ. σχετικά άρ. Α.2 και εισαγωγή τμήματος Γ της Σύμβασης Νέου Τύπου. 120 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σύνολο της αποκτηθείσας απόρρητης, ουσιώδους και προσδιορίσιμης τεχνογνωσίας «αναφορικά με την παρασκευή πίτσας ιδιαίτερης ποιότητας και γεύσης και την οργάνωση και λειτουργία καταστημάτων παρασκευής και πώλησης πίτσας, τις μεθόδους διοίκησης, λειτουργίας, διαχείρισης, λογιστικής, εκπαίδευσης, επικοινωνίας, οργάνωσης, μηχανογράφησης, τοποθέτησης και προώθησης προϊόντων, πωλήσεων και εξυπηρέτησης πελατών που χρησιμοποιεί». Σύμφωνα με το Προοίμιο της Σύμβασης Νέου Τύπου: «[ο] Δότης ως αποκλειστικός δικαιοπάροχος διαθέτοντας εξειδικευμένες γνώσεις για την παρασκευή πίστας ιδιαίτερης ποιότητας και γεύσης και έχοντας εμπειρία στην οργάνωση και λειτουργία καταστημάτων παρασκευής και πώλησης πίτσας, δημιούργησε ένα σύστημα οργάνωσης και λειτουργίας των καταστημάτων ROMA PIZZA για να επιτυγχάνεται η ενιαία εμφάνιση σε όλα τα καταστήματα που φέρουν τον διακριτικό τίτλο «ROMA PIZZA» καθώς και η ομοιότητα των προσφερόμενων από αυτά προϊόντων. […][…]»
164. Σύμφωνα με τον τελευταίο όρο του Προοιμίου, στο Εγχειρίδιο Λειτουργίας το οποίο η δικαιοπάροχος χορηγεί στο δικαιοδόχο ως μέρος της συμβατικής της υποχρέωσης και «αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα» της Σύμβασης Δικαιόχρησης, καταγράφονται λεπτομερώς η τεχνογνωσία της δικαιοπαρόχου, οι μέθοδοι συνεργασίας της με τη δικαιοδόχο και γενικότερα το Σύστημα Franchising που η δικαιοπάροχος έχει δημιουργήσει και αναπτύξει
165. V.1.2.
166. Όροι Πρώτου Κεφαλαίου
167. Το πρώτο κεφάλαιο της Σύμβασης Νέου Τύπου περιλαμβάνει τους όρους που καθορίζουν τις υποχρεώσεις των μερών. Ειδικότερα, καταρχήν εξειδικεύονται οι όροι της παραχώρησης στο δικαιοδόχο της άδειας χρήσης και εκμετάλλευσης του«“πακέτου” Franchise»126 και ακολούθως αναπτύσσονται οι ενέργειες στις οποίες προβαίνει η Roma Pizza κατά την ένταξη ενός νέου δικαιοδόχου στο δίκτυό της127 (κοινοποίηση στο δικαιοδόχο της τεχνογνωσίας για την κατασκευή, και διαμόρφωση του καταστήματος, σύμφωνα με τις προδιαγραφές της δικαιοπαρόχου, εκπαίδευση του δικαιοδόχου και του προσωπικού του σε θέματα εξυπηρέτησης πελατών, διαχείρισης και λειτουργίας καταστήματος, πώλησης και παρασκευής προϊόντων και μάρκετινγκ, παράδοση του Εγχειριδίου Λειτουργίας η εφαρμογή του οποίου ορίζεται ως υποχρεωτική, υποστήριξη κατά το αρχικό στάδιο λειτουργίας του καταστήματος θέτοντας στη διάθεση του δικαιοδόχου ειδικευμένο προσωπικό, μέριμνα για το σωστό εφοδιασμό του δικαιοδόχου και υπόδειξη των προμηθευτών αυτού, παραχώρηση του σχεδίου λογιστικού συστήματος που έχει εκπονήσει η δικαιοπάροχος, διοργάνωση εκ μέρους της δικαιοπαρόχου εκπαιδευτικών σεμιναρίων, διενέργεια επιθεωρήσεων στο κατάστημα του δικαιοδόχου στο πλαίσιο της εποπτείας της σωστής λειτουργίας του βάσει του ειδικού Εγχειριδίου Επιθεωρήσεων που η Δικαιοπάροχος έχει συντάξει και παραδώσει στο δικαιοδόχο, καθορισμός της διαφημιστικής πολιτικήςκαι ένταξη του δικαιοδόχου στο τηλεφωνικό κέντρο εφόσον αυτός δραστηριοποιείται εντός της Αττικής ή της Θεσσαλονίκης). 124 Βλ. σχετικά τον όρο Α.3 της Σύμβασης Νέου Τύπου. Όπως αναφέρεται στο σχετικό όρο (Α.4), […]». 126 Βλ. σχετικά όρο Β.1 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 127 Πρόκειται για τον όρο Β.2 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 125 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
168. Επίσης, μεταξύ των υποχρεώσεων της δικαιοπαρόχου συμπεριλαμβάνεται και όρος σχετικά με τον «προσδιορισμό της γεωγραφικής περιοχής δραστηριότητας του Λήπτη», σύμφωνα με τον οποίο ο δικαιοδόχος δύναται να χρησιμοποιεί το «“πακέτο” Franchise» μόνο σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή η οποία, σύμφωνα με τον εν λόγω όρο, θεωρείται «προστατευμένη για τον Λήπτη με την έννοια ότι ο Δότης αναλαμβάνει με την παρούσα την υποχρέωση αφενός μεν να μην εγκαθιστά άλλον Λήπτη σε αυτήν αφετέρου δε να μην λειτουργεί ο ίδιος κατάστημα λιανική πώλησης και παροχής υπηρεσιών των συμβατικών προϊόντων και υπηρεσιών στην ίδια περιοχή»
169. Αντίστοιχος όρος δεν συναντάται στη Σύμβαση Παλαιού Τύπου
171. Αναφορικά με τις υποχρεώσεις του δικαιοδόχου, αυτές περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων130: α) Την καταβολή δικαιωμάτων στον Δότη» (royalties), οι οποίες ανέρχονται σε ποσοστό […]% επί των συνολικών μηνιαίων εισπράξεων ενώ, επιπλέον, ο δικαιοδόχος υποχρεούται να καταβάλει ποσοστό […]% επί των συνολικών μηνιαίων εισπράξεων στο πλαίσιο της συνεισφοράς τους στη διαφημιστική δαπάνη του δικτύου την οποία επιμελείται η δικαιοπάροχος
172. β) Την ενεργό προώθηση των πωλήσεων των προϊόντων και της παροχής υπηρεσιών του «Συστήματος Franchising»132 της καταγγελλόμενης. γ) Την αυστηρή τήρηση των οδηγιών του Δότη για τη διαμόρφωση του καταστήματος του133, και των οδηγιών που περιέχονται στο Εγχειρίδιο Λειτουργίας, και την παρασκευή και διάθεση προϊόντων σύμφωνα με τις οδηγίες της δικαιοπαρόχου και την προμήθεια πρώτων υλών, προϊόντων και εξοπλισμού από προμηθευτές που θα ορίζει η ίδια
173. δ) Την εκμετάλλευση του «Πακέτου Franchise» μόνο μέσα από το κατάστημα του135και τη μη αλλαγή της τοποθεσίας του καταστήματος χωρίς την έγκριση του Δότη
174. ε) Την ασφάλιση του καταστήματος του και των εμπορευμάτων του
175. στ) Τη μη διενέργεια ενεργητικών πωλήσεων σε άλλες παραχωρηθείσες περιοχές ή/και σε άλλες παραχωρηθείσες ομάδες πελατών
176. ζ) Τη μη ανάμιξη του Λήπτη σε όμοιες ή/και παρόμοιες επιχειρηματικές δραστηριότητες139κατά τη διάρκεια ισχύος της Σύμβασης και για διάστημα δύο ετών μετά τη λήξη αυτής, τη μη απόκτηση οικονομικών συμφερόντων σε ανταγωνιστικές 128 Βλ. σχετικά όρο Β.4 της Σύμβασης Νέου Τύπου. Με την εξαίρεση της από […] ΣύμβασηςΔικαιόχρησης της Roma Pizza με τον […]. 130 Για την πλήρη καταγραφή των συμβατικών υποχρεώσεων του δικαιοδόχου βλ. τμήμα «Γ. Υποχρεώσεις του Λήπτη» της Σύμβασης Νέου Τύπου. 131 Βλ. σχετικά όρο Γ.1 της Σύμβασης Νέου Τύπουπερί της «καταβολής δικαιωμάτων στο Δότη». 132 Βλ. σχετικά όρο Γ.2 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 133 Βλ. σχετικά όρο Γ.4 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 134 Για την εξασφάλιση και την προστασία της κοινής ταυτότητας και ποιότητας προϊόντων, υπηρεσιών και φήμης του Δικτύου Franchise - Βλ σχετικά όρο Γ.14 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 135 Βλ. σχετικά όρο Γ.7 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 136 Βλ. σχετικά όρο Γ.8 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 137 Βλ. σχετικά όρο Γ.10 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 138 Βλ. σχετικά όρο Γ.11 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 139 Βλ. σχετικά όρο Γ.12 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 129 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επιχειρήσεις140 κατά τη διάρκεια ισχύος της Σύμβασης και για διάστημα ενός έτους μετά τη λήξη αυτής, καθώς και τη μη παραγωγή, αγορά, πώληση, μεταπώληση ή χρησιμοποίηση ανταγωνιστικών προϊόντων και υπηρεσιών προς αυτά της Σύμβασης Franchising141κατά την περίοδο ισχύος της Σύμβασης. η) Τη «διατήρηση της κοινής ταυτότητας και φήμης του Δικτύου Franchising»
177. θ) Την πραγματοποίηση τοπικής διαφήμισης υπό την προϋπόθεση της έγγραφης προέγκρισης του Δότη
178. ι) Τη μη παρεμπόδιση της διενέργειας απρόσκοπτων και ενδεχομένως απροειδοποίητων ελέγχων από τη δικαιοπάροχο του καταστήματός του των μεταφορικών του μέσων, των πωλούμενων προϊόντων, των λογιστικών του βιβλίων και των βάσεων δεδομένων του καταστήματός του
179. ια) Την κοινοποίηση οικονομικών καταστάσεων προς τον Δότη και την εμπρόθεσμη πληρωμή των συμφωνηθέντων ποσών145, ιβ) Τη μεταβίβαση της σύμβασης ή εκχώρηση των δικαιωμάτων που απορρέουν από αυτήν μόνο με την έγκριση του Δότη.146 ιγ) Τη διάθεση προς πώληση πλήρους σειράς προϊόντων
180. V.1.2.
181. Όροι Δευτέρου Κεφαλαίου
182. Στο Δεύτερο Κεφάλαιο παρατίθενται «Λοιπές Διατάξεις» μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η διάρκεια ισχύος της Σύμβασης148 ([…]149). Προβλέπεται επίσης το δικαίωμα των δύο μερών για ανανέωση της σύμβασης.
183. Μεταξύ των «λοιπών διατάξεων» περιέχεται ρητή πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία η δικαιοπάροχος δύναται απλώς να συνιστά στον αντισυμβαλλόμενο δικαιοδόχο τιμές μεταπώλησης των συμβατικών προϊόντων και σε καμία περίπτωση να επιβάλει άμεσα ή έμμεσα το πάγιο ή κατώτατο ύψος των εν λόγω τιμών
185. Περαιτέρω, στο εν λόγω τμήμα της Σύμβασης περιλαμβάνονται και όροι που σχετίζονται με τη λύση ή καταγγελία αυτής (η λύση της Σύμβασης μπορεί να είναι είτε αυτόματη λόγω ιδίως παρόδου του συμφωνηθέντος χρόνου ή πτώχευσης ενός εκ των συμβαλλόμενων μερών, είτε να οφείλεται σε έκτακτη ή τακτική καταγγελία, είτε να είναι αποτέλεσμα λύσης 140 Βλ. σχετικά όρο Γ.13 της Σύμβασης Νέου Τύπου. Βλ. σχετικά όρο Γ.15 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 142 Βλ. σχετικά όρο Γ.16.ζ) της Σύμβασης Νέου Τύπου. 143 Βλ. σχετικά όρο Γ.17 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 144 Βλ. σχετικά όρο Γ.20 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 145 Βλ. σχετικά όρο Γ.21 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 146 Βλ. σχετικά όρο Γ.22 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 147 Βλ. σχετικά όρο Γ.23 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 148 Βλ. σχετικά όρο ΣΤ. της Σύμβασης Νέου Τύπου. 149 Ειδικότερα, όπως προκύπτει από την εξέταση τωνσυλλεχθέντων στοιχείων, […]. 150 Όρος Δ. της Σύμβασης Νέου Τύπου υπό τον τίτλο «Συνιστώμενες τιμές – Μέγιστη τιμή μεταπώλησης». 141 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ με κοινή συμφωνία)
186. Η έκτακτη καταγγελία της Σύμβασης προϋποθέτει καταρχήν την ύπαρξη «σπουδαίου λόγου» και την προηγούμενη έγγραφη ειδοποίηση εκ μέρους του καταγγέλλοντος μέρους. Ως «σπουδαίος λόγος» νοείται, μεταξύ άλλων, η υπαίτια παραβίαση των όρων της Σύμβασης, ενδεικτικά η εκ μέρους του δικαιοδόχου σοβαρή παραμέληση των υποχρεώσεών του για την προώθηση των πωλήσεων, η μη τήρηση των προδιαγραφών και των οδηγιών της δικαιοπαρόχου για τον τρόπο λειτουργίας της επιχείρησης, την εξυπηρέτηση των πελατών και την προμήθεια των συμβατικών προϊόντων καθώς και η παράβαση της ρήτρας μη ανταγωνισμούκαι γενικά η παράβαση οποιουδήποτε όρου της σύμβασης
188. Πέραν των ανωτέρω, όπως και στη Σύμβαση Παλαιού Τύπου, ορίζονται χρηματικές ποινές για τον αντισυμβαλλόμενο δικαιοδόχο στην περίπτωση είτε της παράβασης των ρητρών μη ανταγωνισμού (ήτοι την υποχρέωση μη ανάμιξης του δικαιοδόχου σε όμοιες ή παρεμφερείς επιχειρηματικές δραστηριότητες και μη απόκτησης οικονομικών συμφερόντων σε ανταγωνιστικές επιχειρήσεις)153 είτε της παράλειψης υποχρέωσης μη χρήσης και εκμετάλλευσης του εμπορικού σήματος, διακριτικού τίτλου, εμπορικής επωνυμίας, λοιπών διακριτικών γνωρισμάτων και τεχνογνωσίας της δικαιοπαρόχου μετά τη με οποιονδήποτε τρόπο λήξη της Σύμβασης
189. V.2 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ V.2.1 Εγχειρίδιο Λειτουργίας
190. Σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις τόσο στις Παλαιού όσο και στις Νέου Τύπου Συμβάσεις Δικαιόχρησης, το Εγχειρίδιο Λειτουργίας διανέμεται από τη Roma Pizza στα καταστήματα του δικτύου και η τήρησή του από τους δικαιοδόχους είναι υποχρεωτική.
191. Κατά τον επιτόπιο έλεγχο στα γραφεία της καταγγελλόμενης, λήφθηκε αντίγραφο Εγχειριδίου Λειτουργίας το οποίο συντάχθηκε το
192. Η καταγγελλόμενη προσκόμισε156επίσης αντίγραφο του ισχύοντος Εγχειριδίου Λειτουργίας. Στην παρούσα γίνεται αναφορά στο Εγχειρίδιο Λειτουργίας του Οκτωβρίου 2001, που είναι το πληρέστερο
194. Στα Εγχειρίδια Λειτουργίας 1996 και 2001 περιλαμβάνονται οδηγίες προς τη διεύθυνση των καταστημάτων του δικτύου σχετικά με φορολογικά θέματα, διαδικαστικά ζητήματα προσλήψεων, ζητήματα συμπεριφοράς και εξυπηρέτησης του πελάτη, τη διαδικασία συντήρησης μηχανημάτων και προϊόντων/πρώτων υλών καθώς επίσης και την περιγραφή 151 Όρος Ζ της Σύμβασης Νέου Τύπου. Βλ. όρο Ζ.2 της Σύμβασης. 153 Βλ. σχετ. όρους Γ.12 και Γ.13 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 154 Βλ. σχετ. όρο Η.2 της Σύμβασης Νέου Τύπου. 155 Το εν λόγω Εγχειρίδιο προσκομίστηκε και από τη Roma Pizza ως συνημμένο έγγραφο στην υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 επιστολή της. 156 Ως συνοδευτικό έγγραφο σχετικής απαντητικής επιστολής της - Βλ. σχετικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 4950/8.7.2016 επιστολή της καταγγελλόμενης. 157 Το εν λόγω Εγχειρίδιο Λειτουργίας προσκομίστηκε και από τους ερωτηθέντες δικαιοδόχους ως αυτό που χρησιμοποιούν στο πλαίσιο λειτουργίας του καταστήματός τους. 152 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ των καθηκόντων του προσωπικού του καταστήματος. Στο Εγχειρίδιο Λειτουργίας 2001 περιλαμβάνονται οδηγίες εντυποδιανομής καθώς και παρασκευής γευμάτων. VI ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ – ΠΙΘΑΝΟΛΟΓΟΥΜΕΝΕΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Νομικό πλαίσιο VI.1 ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Ν.703/1977 ΚΑΙ Ν. 3959/2011
195. Με την έναρξη ισχύος του ν. 3959/2011 για την προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού158 την 20.4.2011 καταργήθηκε ο ν. 703/1977 περί ελέγχου μονοπωλίων και ολιγοπωλίων και προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού159,
197. Βάσει των αρχών που διέπουν τη διαχρονική εφαρμογή του δικαίου, καθώς και των αρχών της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικούμενου, εφαρμοστέες είναι οι διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, οι οποίες ίσχυαν κατά τον χρόνο επελεύσεως των γεγονότων που συνιστούν την παράβαση, χωρίς να έχει σημασία ο χρόνος κατά τον οποίο εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις και επιβάλλονται οι σχετικές κυρώσεις
198. Έτσι, κάθε συμπεριφορά η οποία έλαβε χώρα μέχρι την 20.4.2011 (ημερομηνία κατάργησης του ν. 703/1977 και θέσης σε ισχύ του ν. 3959/2011) και η οποία πιθανολογείται ότι πληροί την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση της προβλεπόμενης στα άρθρα 1 και 2 του ν. 703/1977 παράβασης, αξιολογείται βάσει των προαναφερόμενων άρθρων. Συνεπώς, στα πραγματικά περιστατικά τα οποία εκτιμάται ότι εμπίπτουν στο ratione materiae και ratione temporis πεδίο εφαρμογής των άρθρων 1 και 2 του ν. 703/1977, εφαρμόζονται οι ουσιαστικού δικαίου κανόνες των εν λόγω άρθρων. Ωστόσο, τυχόν διαρκείς παραβάσεις, οι οποίες αν και ξεκίνησαν να λαμβάνουν χώρα νωρίτερα, συνεχίστηκαν να τελούνται και μετά το χρονικό σημείο έναρξης ισχύος του ν. 3959/2011, αξιολογούνται υπό τις νέες διατάξεις του νόμου. Σε κάθε περίπτωση, τα άρθρα 1 και 2 του ν. 703/1977 είναι αντίστοιχα (και σχεδόν πανομοιότυπα) με τα άρθρα 1 και 2 του ν. 3959/
200. Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 3959/2011 ως ισχύει: «Αρθρο 1 Απαγορευμένες συμπράξεις «
201. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 3, απαγορεύονται όλες οι συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ επιχειρήσεων και όλες οι αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού στην Ελληνική Επικράτεια, και ιδίως εκείνες οι 158 ΦΕΚ Α΄
202. ΦΕΚ Α΄
203. 160 Βλ. άρθρο 51 ν. 3959/
204. 161 Βλ. ΔΕΕ C-201/09 και C-216/09, ArcelorMittalLuxembourg SA κατά Επιτροπής, Συλλ.2011, σελ. Ι2239, σκ. 67-
205. 159 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οποίες συνίστανται: α) στον άμεσο ή έμμεσο καθορισμό των τιμών αγοράς ή πώλησης ή άλλων όρων συναλλαγής. β) στον περιορισμό ή στον έλεγχο της παραγωγής, της διάθεσης, της τεχνολογικής ανάπτυξης ή των επενδύσεων. γ) στην κατανομή των αγορών ή των πηγών εφοδιασμού. δ) στην εφαρμογή στο εμπόριο άνισων όρων για ισοδύναμες παροχές, ιδίως στην αδικαιολόγητη άρνηση πώλησης, αγοράς ή άλλης συναλλαγής, κατά τρόπο που δυσχεραίνει τη λειτουργία του ανταγωνισμού. ε) στην εξάρτηση της σύναψης συμβάσεων από την αποδοχή, εκ μέρους των συναλλασσόμενων, πρόσθετων παροχών, οι οποίες από τη φύση τους ή σύμφωνα με τις εμπορικές συνήθειες δεν συνδέονται με το αντικείμενο των συμβάσεων αυτών».
206. Προϋποθέσεις, επομένως, εφαρμογής της ανωτέρω διάταξης είναι: α) η ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ επιχειρήσεων και β) αντικείμενο ή αποτέλεσμα της ανωτέρω συμφωνίας να είναι ο περιορισμός, η παρακώλυση ή η νόθευση του ανταγωνισμού.
207. Η παρ. 3 του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 και του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ προβλέπει την εξαίρεση τέτοιου είδους συμφωνιών από τη γενική απαγόρευση της παραγράφου 1 των αντίστοιχων άρθρων, εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις: α) συμβάλουν στη βελτίωση της παραγωγής ή της διανομής των προϊόντων ή στην προώθηση της τεχνικής ή οικονομικής προόδου, β) εξασφαλίζουν συγχρόνως στους καταναλωτές εύλογο τμήμα από το όφελος που προκύπτει, γ) δεν επιβάλλουν στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις περιορισμούς μη απαραίτητους για την επίτευξη των στόχων αυτών, και δ) δεν παρέχουν τη δυνατότητα κατάργησης του ανταγωνισμού ή κατάργησης αυτού σε σημαντικό τμήμα της σχετικής αγοράς.
208. Περαιτέρω, σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 1 ν. 3959/2011, «Οι Κανονισμοί της Ευρωπαϊκής Ενωσης περί εφαρμογής της παραγράφου 3 του άρθρου 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΣΛΕΕ) σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων ενώσεων επιχειρήσεων ή εναρμονισμένων πρακτικών (Κανονισμοί ομαδικής απαλλαγής) εφαρμόζονται αναλόγως για την υπαγωγή στην παράγραφο 3 συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών που δεν είναι πιθανόν να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών - μελών κατά την έννοια της παραγράφου 1 του άρθρου 101 ΣΛΕΕ».
209. Στο πλαίσιο αυτό, ο Κανονισμός (ΕΕ) 330/2010 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 20 ης Απριλίου 2010 για την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών, 162 εισάγει ένα τεκμήριο νομιμότητας (ευεργέτημα απαλλαγής) από την απαγορευτική διάταξη του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ και 1 ν. 3959/2011, υπό την προϋπόθεση αφενός ότι οι σχετικές συμφωνίες δεν περιέχουν μορφές ιδιαίτερα σοβαρών περιορισμών (εξ αντικειμένου περιορισμών του ανταγωνισμού που προσδιορίζονται ρητώς στο άρθρο 4 του Κανονισμού), και αφετέρου ότι το μερίδιο αγοράς του προμηθευτή και του αγοραστή δεν υπερβαίνει το 30% στην οικεία σχετική αγορά
210. Ειδικότερα, στο άρθρο 4 του ίδιου Κανονισμού προβλέπονται περιοριστικά συγκεκριμένοι κάθετοι περιορισμοί, που αξιολογούνται ως «ιδιαιτέρως σοβαροί» εξ αντικειμένου περιορισμοί του ανταγωνισμού και οι οποίοι δεν απαλλάσσονται, 162 ΕΕL 102, 23/04/2010, σελ. 1 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, 2010, ΕΕ C 130, σελ. 1.Βλ. απόφαση ΕΑ 612/
211. 163 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ακόμη κι όταν τα μερίδια αγοράς προμηθευτή ή/ και διανομέα υπολείπονται του ανωτέρω ορίου, ενώ συγχρόνως συμπαρασύρουν εκτός πεδίου εφαρμογής της ομαδικής απαλλαγής τη συμφωνία στο σύνολό της. Σύμφωνα με το άρθρο 4 περίπτ. β΄ του Κανονισμού, ως «ιδιαιτέρως σοβαροί» θεωρούνται και οι περιορισμοί ως προς την γεωγραφική περιοχή στην οποία και ως προς τους πελάτες στους οποίους ο συμβαλλόμενος διανομέας, ή οι πελάτες αυτού, δύνανται να πωλούν τα συμβατικά αγαθά. Οι εν λόγω περιορισμοί δεν καλύπτονται ούτε από τον «ασφαλή λιμένα» που δημιουργείται για τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας με βάση τη σχετική Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
213. Κάθετοι περιορισμοί που δεν χαρακτηρίζονται ως «ιδιαιτέρως σοβαροί», αλλά παράλληλα δεν εντάσσονται σε συμφωνία που πληροί τις ανωτέρω προϋποθέσεις περί το ύψος του μεριδίου στον ομαδικό κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορίες, δεν τεκμαίρεται άνευ ετέρου ότι συνιστούν παράβαση των άρθρων 1 του ν. 3959/2011 και 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ ή ότι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ατομικής απαλλαγής δυνάμει του άρθρου 1 παρ. 3 του ν. 3959/2011 και 101 παρ. 3 της ΣΛΕΕ165, αλλά απαιτείται ατομική αξιολόγησή τους, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο παράγουν επιζήμια και περιοριστικά για τον ανταγωνισμό αποτελέσματα κατά την έννοια των προαναφερόμενων διατάξεων. VI.2 ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 101 ΠΑΡ. 1 ΣΛΕΕ (ΠΡΩΗΝ 81 ΠΑΡ. 1 ΣΥΝΘΕΚ)
214. Η διάταξη του άρθρου 1 ν. 703/1977 είναι σχεδόν πανομοιότυπη με τη διάταξη του άρθρου 81 ΣυνθΕΚ. Αντίστοιχες με τις προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 1 παρ. 1 ν. 703/1977 είναι οι βασικές προϋποθέσεις που τάσσονται για την εφαρμογή ή μη του άρθρου 101 παρ. 1 της Σύμβασης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής και «ΣΛΕΕ») 166 (πρώην 81 παρ. 1 ΣυνθΕΚ). Ουσιαστικά, μοναδική επιπλέον προϋπόθεση εφαρμογής της κοινοτικής διάταξης, σε σχέση με τη διάταξη του εθνικού δικαίου, αποτελεί αυτή της «δυνατότητας σοβαρής επίδρασης στο ενδοκοινοτικό εμπόριο»
216. Σημειώνεται ότι βάσει του άρθρου 3 παρ. 1 του Κανονισμού (ΕΚ) 1/2003168, οι αρχές ανταγωνισμού και τα δικαστήρια των κρατών μελών οφείλουν να εφαρμόζουν το άρθρο 101 ΣΛΕΕ (πρώην 81 ΣυνθΕΚ) σε συμφωνίες, αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων ή εναρμονισμένες πρακτικές κατά την έννοια της παρ. 1 αυτού, οι οποίες δύνανται να 164 Βλ. Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας (ανακοίνωση deminimis), EE 2014/C 291/01, σημ. 13, καθώς και την προηγούμενη σχετική Ανακοίνωση της Επιτροπής, ΕΕ 2001/C 368/07, σημ.
217. 165 Βλ. Προοίμιο Κανονισμού (ΕΚ) 330/2010, Ε.Ε. 2010, L 336, σελ. 21-25, παρ. 9, Κατευθυντήριες Γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, Ε.Ε. 2010, C 130/01, σημ.
218. 166 Κατόπιν της από 1.12.2009 θέσης σε ισχύ της Σύμβασης της Λισσαβόνας. Τα άρθρα 85 της ΣυνθΕΟΚ, 81 της ΣυνθΕΚ και 101 της ΣΛΕΕ είναι πανομοιότυπα ως προς τα ουσιαστικά ζητήματα που εξετάζονται από την παρούσα εισήγηση. Ως εκ τούτου, από εδώ και στο εξής η αναφορά στο άρθρο 101 της ΣΛΕΕ ισχύει και ως προς τα άρθρα 85 της ΣυνθΕΟΚ και 81 της ΣυνθΕΚ αντίστοιχα για την περίοδο ισχύος του κάθε άρθρου. 167 Βλ. ΣτΕ 1731/2001, Επισκ.Εμπ.Δικ., 2003, σελ.
219. 168 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης, EE L 1 της 4.1.2003, σελ.
220. 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών, όταν εφαρμόζουν την εθνική νομοθεσία ανταγωνισμού στις εν λόγω συμφωνίες, αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές
221. Κατά συνέπεια, για την παράλληλη εφαρμογή του άρθρου 101 ΣΛΕΕ θα πρέπει να εξεταστεί εάν στην κρινόμενη υπόθεση συντρέχει το κριτήριο του επηρεασμού του διακοινοτικού εμπορίου.
222. Το εν λόγω κριτήριο είναι αυτόνομο και πρέπει να εκτιμάται χωριστά σε κάθε περίπτωση
223. Για να διαπιστωθεί αν εφαρμόζεται το ενωσιακό δίκαιο σε συγκεκριμένη υπόθεση δεν είναι αναγκαίο η συμφωνία ή η πρακτική να έχει ή να είχε επηρεάσει πραγματικά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Αρκεί να «δύναται» να έχει αυτό το αποτέλεσμα
225. Περαιτέρω, για την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου οι συμφωνίες και πρακτικές πρέπει να δύνανται να έχουν ένα ελάχιστο επίπεδο διασυνοριακών επιπτώσεων στο εσωτερικό της Ένωσης και ως εκ τούτου να επηρεάσουν αισθητά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών
226. Θα πρέπει, δηλαδή, να προκύπτει από ένα σύνολο αντικειμενικών νομικών ή πραγματικών στοιχείων σημαντική πιθανότητα καταστρατήγησης των στόχων της ενιαίας αγοράς μεταξύ των κρατών μελών, ιδίως στεγανοποιώντας τις εθνικές αγορές ή μεταβάλλοντας τη διαρθρωτική δομή του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς. Η διαπίστωση τέτοιων επιπτώσεων προϋποθέτει εν γένει τη συνδρομή πολλών παραγόντων, οι οποίοι εκτιμώμενοι μεμονωμένα δεν θα ήταν κατ’ ανάγκη καθοριστικοί. Το ότι μια σύμπραξη στοχεύει απλώς στη διάθεση προϊόντων στο εμπόριο ενός μόνο κράτους μέλους δεν αρκεί για να αποκλειστεί η ύπαρξη επιπτώσεων στο ενδοκοινοτικό εμπόριο, υπό την έννοια ότι η σύμπραξη, η οποία εκτείνεται στο σύνολο του εδάφους κράτους μέλους συνεπάγεται, ως εκ της φύσεώς της, την εδραίωση στεγανοποιήσεων εθνικού χαρακτήρα, εμποδίζοντας με τον τρόπο αυτό την αλληλοδιείσδυση που επιδιώκει η Συνθήκη
228. Σχετικά με την έννοια του «αισθητού» χαρακτήρα του επηρεασμού του εμπορίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι οι συμφωνίες δεν δύνανται, καταρχάς, να επηρεάσουν αισθητά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών εάν πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις174: α) το συνολικό μερίδιο αγοράς σε οποιαδήποτε σχετική αγορά της Κοινότητας πουεπηρεάζεται από τη συμφωνία δεν υπερβαίνει το 5% και 169 Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ΕΕ L 101 της 27.4.2004, σελ. 81 (εφεξής και «Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης»), παρ.
229. 170 . Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ό.π., παρ.
230. 171 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ό.π., παρ. 23 επ. και νομολογία στην οποία παραπέμπει. 172 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ό.π., παρ. 12-13 και νομολογία στην οποία παραπέμπουν, 44 επ. και
231. 173 Βλ. ΣτΕ 1324/2013 σκ. 6 και την ενωσιακή νομολογία στην οποία παραπέμπει. 174 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ό.π., παρ.
232. 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ β) στην περίπτωση των κάθετων συμφωνιών, ο συνολικός ετήσιος κύκλος εργασιών που πραγματοποιεί ο προμηθευτής στην Κοινότητα με τα προϊόντα που καλύπτει η συμφωνία δεν υπερβαίνει τα 40 εκατ. ευρώ
234. Πρόκειται για την καθιέρωση ενός μαχητού αρνητικού τεκμηρίου απουσίας αισθητού επηρεασμού εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών, εφαρμοστέου σε όλες τις συμφωνίες, ανεξάρτητα από τη φύση των περιορισμών που περιέχονται σε αυτές, περιλαμβανομένων των περιορισμών που έχουν χαρακτηριστεί ως ιδιαίτερα σοβαροί στους Κανονισμούς απαλλαγής κατά κατηγορίες
235. Συνεπώς, δεν συντρέχει αισθητός επηρεασμός του διακοινοτικού εμπορίου εφόσον πληρούνται οι σωρευτικές προϋποθέσεις του ως άνω αρνητικού τεκμηρίου, ακόμη και στην περίπτωση συμφωνιών και πρακτικών που χαρακτηρίζονται ως από τη φύση τους ικανές να επηρεάζουν το διακοινοτικό εμπόριο όπως είναι οι συμφωνίες που απαγορεύουν τις εξαγωγές177, οι συμφωνίες που αφορούν εισαγωγές ή εξαγωγές178, οι συμφωνίες που καλύπτουν περισσότερα του ενός κράτη μέλη179, οι συμφωνίες που επιβάλλουν περιορισμούς στις ενεργητικές και παθητικές πωλήσεις180, οι συμφωνίες μεταξύ προμηθευτών και διανομέων οι οποίες επιβάλλουν ορισμένη τιμή μεταπώλησης και καλύπτουν δύο ή περισσότερα κράτη μέλη
237. Εν προκειμένω, οι υπό εξέταση συμβατικοί όροι και πρακτικές της Roma Pizza αφορούν στο σύνολο του δικτύου δικαιόχρησης της καταγγελλόμενης με τους δικαιοδόχους της, οπότε και καταλαμβάνουν το σύνολο της ελληνικής επικράτειας (εθνική αγορά), ενώ επίσης η δικαιοπάροχος δραστηριοποιείται […] έως σήμερα. Επιπλέον, ο καθορισμός τιμών μεταπώλησης και οι συμβατικοί όροι απαγόρευσης ενεργητικών πωλήσεων προς τους καταναλωτές και αμοιβαίων προμηθειών μεταξύ των δικαιοδόχων είναι πρακτικές από τη φύση τους ικανές να επηρεάσουν το ενδοκοινοτικό εμπόριο.
238. Από τα διαθέσιμα στοιχεία182 προκύπτει ότι ο συνολικός κύκλος εργασιών του δικτύου της Roma Pizza άγγιξε το μέγιστο μέγεθός του ([…] εκατ. Ευρώ) το έτος 2006, ενώ παρουσίασε το μικρότερο μέγεθος ([…] εκατ. Ευρώ) το έτος 2015, υπολειπόμενος σε κάθε περίπτωση κατά πολύ του ορίου των 40 εκατ. Ευρώ.
239. Αναφορικά με το μερίδιο αγοράς του δικτύου της καταγγελλόμενης στη σχετική αγορά της ταχείας εστίασης, αυτό σύμφωνα με τα στοιχεία που προσκομίζει η Roma Pizza, κυμαίνεται μεταξύ του [0-5]% (έτος 2015) και [0-5]% (έτος 2006)
240. Επιπλέον, με βάση τις διαθέσιμες μελέτες της ICAP επί των αλυσίδων εστιατορίων γρήγορης εξυπηρέτησης ετών 2014 και 175 Βλ.Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ό.π., παρ. 52 επ. και
241. 176 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ό.π., παρ. 50 και 52 καθώς και Frank Wijckmans – Filip Tuytschaever, Vertical Agreements in EU Competition Law, 2nd Edition, Oxford University Press, 2011, σελ. 47, παρ. 2.58 και την εκεί αναφερόμενη ενωσιακή νομολογία. 177 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ό.π., παρ.
242. 178 Ό.π., παρ.
243. 179 Ό.π., παρ. 48 και
244. 180 Ό.π., παρ.
245. 181 Ό.π., παρ.
246. 182 Βλ. σκ.
247. 183 Βλ. σκ.
248. 38 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2011, προκύπτει ότι το σχετικό μερίδιο της Roma Pizza εξακολουθεί να μην υπερβαίνει το 5%. Μόνη η ύπαρξη της αντίστοιχης μελέτης της ICAP έτους 2008, κατά την οποία εκτιμάται το μερίδιο της Roma Pizza κατά προσέγγιση στο επίπεδο του [5-10]% για ένα έτος, δεν μπορεί να ανατρέψει την πλήρωση της προϋπόθεσης της μη υπέρβασης του 5% προς εφαρμογή του αρνητικού τεκμηρίου επηρεασμού του διακοινοτικού εμπορίου. Τούτο διότι, πέραν του ότι η υπέρβαση του ορίου αφορά σε ένα μεμονωμένο έτος και δεν επαναλήφθηκε, η σχετική μελέτη, όπως άλλωστε και οι προαναφερόμενες μελέτες της ΙCAP, αφορούν στις αλυσίδες εστιατορίων ταχείας εστίασης και δεν λαμβάνουν υπόψη την πληθώρα των μεμονωμένων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην ελληνική επικράτεια στον εν λόγω κλάδο, ο συνυπολογισμός των οποίων οδηγεί σε μερίδια αγοράς πολύ χαμηλότερα των ως άνω
249. Δεδομένης μάλιστα της ελάχιστης υπέρβασης του ορίου του 5% κατά μόλις […]%, εύλογα συνάγεται ότι το πραγματικό επίπεδο του μεριδίου της Roma Pizza στη σχετική αγορά της ταχείας εστίασης υπολείπεται αισθητά του εν λόγω ορίου
251. Τα ανωτέρω στοιχεία οδηγούν στο συμπέρασμα ότι και οι δύο προϋποθέσεις του αρνητικού τεκμηρίου απουσίας αισθητού επηρεασμού του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών πληρούνται στην προκειμένη περίπτωση. Πιο συγκεκριμένα, αν και οι καταγγελλόμενες πρακτικές ενδέχεται να είναι από τη φύση τους ικανές να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, εφόσον στοιχειοθετηθούν, εντούτοις οι υπό εξέταση συμβάσεις δεν δύνανται να ασκήσουν επίδραση στο ενδοκοινοτικό εμπόριο σε αισθητό βαθμό, διότι ο κύκλος εργασιών των μερών υπολείπεται του ορίου των 40 εκατ. Ευρώ και το συνολικό μερίδιό τους δεν υπε