1118-decision-608-2015

(1)Προς δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως,

(2)«Έκδοση για τις εταιρίες GLAXOSMITHKLINE Α.Ε.Β.Ε. και GLAXOSMITHKLINE PLC»,

(3)«Έκδοση για την εταιρία Κ.Π. ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.»,

(4)«Έκδοση για την εταιρία ΙΩΝΑΣ ΣΤΡΟΥΜΣΑΣ Α.Ε.»,

(5)«Έκδοση για την εταιρία ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ PHARMA GROUP ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Α.Ε.»,

(6)«Έκδοση για τον ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΑΡΙΩΝ». Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013). Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν με ενδεικτικά ποσά και αριθμούς ή με γενικές περιγραφές (εντός […]). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Γραμματείας ΕΑ (νυν Γενική Δ/νση Ανταγωνισμού) για την πολιτική που εφαρμόζει η GLAXOWELLCOME ΑΕΒΕ και η μητρική αυτής GLAXOSMITHKLINE PLC στη διάθεση των ανωτέρω φαρμάκων, για τυχόν παράβαση του άρθρου 2 του ν. 703/77 όπως ίσχυε, και του άρθρου 82 της Συνθήκης Ε.Κ. (πλέον 102 ΣΛΕΕ), μετά την έκδοση των υπ’ αριθ. 2019/2009, 2100/2009 και 1983/2010 αναπεμπτικών Αποφάσεων του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, και των υπ’ αριθ. 1923/2012, 1922/2012, 1921/2012 και 1925/2012 απορριπτικών αποφάσεων του ΣτΕ επί υποβληθεισών ενώπιόν του αιτήσεων αναίρεσης των ανωτέρω εφετειακών αποφάσεων, σχετικά με την υπ’ αριθ. 318/V/2006 Απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Πριν την έναρξη της συνεδρίασης, ο Πρόεδρος της Επιτροπής όρισε Γραμματέα της συζητήσεως την Ηλιάνα Κούτρα με αναπληρώτρια αυτής τη Βασιλική Πλακούλα. Η υπόθεση συζητείται μετά από αναβολή των αρχικά συνεδριάσεων, για 5 Νοεμβρίου 2014 και 27 Νοεμβρίου

1. προγραμματισμένων Η συζήτηση συνεχίσθηκε και ολοκληρώθηκε την 2α Δεκεμβρίου 2014, ημέρα Τρίτη και ώρα 10:
2. Στη συνεδρίαση οι νομίμως κλητευθείσες εταιρίες παραστάθηκαν ως εξής: α) οι εταιρίες GLAXOSMITHKLINE ΑΕΒΕ και GLAXOSMITHKLINE PLC διά των πληρεξουσίων δικηγόρων Δημητρίου Κυριάκη, Κων/νου Καλαβρού, Ασημάκη Κομνηνού, Ιωάννη Λιναρίτη, Θεμιστοκλή Κλουκίνα, Στέλλας Ζερβουδάκη, Δέσποινας Σαμαρά, Παρασκευής Παπαδοπούλου, Ιωάννας-Ζωής Προδρόμου Σταμούδη, Ian Forrester και Caroline Sitbone, β) η εταιρία «Κ.Π.ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ – ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ» διά της Συνδίκου Σμαρώς Πετρίτση και γ) η εταιρία «ΙΩΝΑΣ ΣΤΡΟΥΜΣΑΣ Α.Ε.» διά του πληρεξουσίου δικηγόρου Γεωργίου Παπαϊωάννου. Ο «ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΑΡΜΑΠΟΘΗΚΑΡΙΩΝ» και η «ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ PHARMA GROUP ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Α.Ε», καίτοι νομίμως κλητευθέντες δεν παρέστησαν. Στην υπό κρίση υπόθεση κατατέθηκε, βάσει του άρθρου 23 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ Β΄ 54/16.1.2013), το υπ’ αριθ. πρωτ. 327/14.11.2014 υπόμνημα της εταιρίας «ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΞΥΔΙΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» υπό την ιδιότητα τρίτου, το οποίο ανέπτυξαν προφορικά οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της, Γεώργιος Παπαϊωάννου και Ιωάννης Παπαϊωάννου, οι οποίοι παραστάθηκαν με το νόμιμο εκπρόσωπο, […]. Παρεβρέθηκε στη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας η […] προς υποβοήθηση των πληρεξουσίων δικηγόρων και του νομίμου εκπροσώπου. Στην υπό κρίση υπόθεση κατατέθηκαν επίσης, βάσει του άρθρου 17 παραγρ. 4 εδ. γ του Πτωχευτικού Κώδικα, η υπ’ αριθ. πρωτ. 331/20.11.2014 παρέμβαση - υπόμνημα και το υπ’ αριθ. πρωτ. 8386/21.11.2014 αίτημα – υπόμνημα της πτωχής εταιρίας «Κ.Π.ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ – ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ» υπέρ της συνδίκου πτωχεύσεως της εταιρίας «Κ.Π.ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ – ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗΣ 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ», το οποίο ανέπτυξαν προφορικά οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της, Γεώργιος Παπαϊωάννου και Ιωάννης Παπαϊωάννου, οι οποίοι παραστάθηκαν με το νόμιμο εκπρόσωπο, […]. Παρεβρέθηκε στη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας ο […] προς υποβοήθηση των πληρεξουσίων δικηγόρων και του νομίμου εκπροσώπου. Για τη διερμηνεία από την αγγλική στην ελληνική γλώσσα και αντίστροφα ορίστηκαν ως διερμηνείς οι […], οι οποίες και ορκίστηκαν. Κατά την ακροαματική διαδικασία τα μέρη δεν επικαλέσθηκαν μάρτυρες προς υποστήριξη των ισχυρισμών τους. Στην αρχή της συζήτησης εξετάσθηκαν τα αιτήματα συμμετοχής στη διαδικασία με την ιδιότητα του τρίτου των εταιριών α) «ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΞΥΔΙΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και β) «Κ.Π.ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ – ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ». Ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον πληρεξούσιο δικηγόρο των ανωτέρω εταιριών ο οποίος έκανε ειδική αναφορά στο κατατεθέν βάσει του άρθρου 17 παραγρ. 4 εδ. γ του Πτωχευτικού Κώδικα υπόμνημα της πτωχής εταιρίας «Κ.Π.ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ – ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ». Στη συνέχεια ο λόγος επί των αιτημάτων δόθηκε στους πληρεξούσιους δικηγόρους των εταιριών GLAXOSMITHKLINE ΑΕΒΕ και GLAXOSMITHKLINE PLC, οι οποίοι δεν αντέλεξαν επί των αιτημάτων. Ακολούθως, η Επιτροπή προχώρησε σε μυστική διάσκεψη για να λάβει απόφαση επί των αιτημάτων. Η Επιτροπή, αφού έλαβε υπόψη τα στοιχεία του φακέλου, την εισήγηση, τις απόψεις που διατύπωσαν εγγράφως με τα σχετικά υπομνήματά τους και προφορικά ενώπιόν της οι πληρεξούσιοι δικηγόροι και το ισχύον νομικό πλαίσιο (Κανονισμός Λειτουργίας και Διαχείρισης ΕΑ και Πτωχευτικός Κώδικας), και μετά από διαλογική συζήτηση με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας, Λευκοθέας Ντέκα, η οποία δεν έλαβε μέρος στη ψηφοφορία, αποφάσισε ομόφωνως, και ο Πρόεδρος ανακοίνωσε στα μέρη ότι οι εταιρίες «ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΞΥΔΙΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και «Κ.Π.ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ – ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ» θεμελιώνουν έννομο συμφέρον, η πρώτη βάσει της παραγράφου 4 του άρθρου 23 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού περί ακρόασης τρίτων, και η δεύτερη βάσει του άρθρου 17 παραγρ. 4 εδ. γ του Πτωχευτικού Κώδικα, το οποίο εφαρμόζεται και στις διοικητικές διαδικασίες (βλ. ενδεικτικά ΝΣΚ 302/2009). Κατά την κρίση της Επιτροπής, η παρουσία τους μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων τους θα συμβάλει στη διακρίβωση της αλήθειας στην υπό κρίση υπόθεση και στην επίλυση των αναπεμφθέντων ζητημάτων, και, σταθμίζοντας τις συνθήκες της παρούσας περίστασης, επιτρέπει τη συμμετοχή τους στη διαδικασία με την υποβολή ερωτημάτων στα μέρη και τους άλλους συμμετέχοντες, την παραλαβή των πρακτικών της διαδικασίας, ώστε να μπορέσουν να υποβάλουν συμπληρωματικό υπόμνημα, και την παραλαβή αντιγράφων των μη εμπιστευτικών εκδόσεων των υπομνημάτων των μερών και των άλλων συμμετεχόντων στη διαδικασία. 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Στη συνέχεια, εξετάσθηκε το υπ’ αριθ. πρωτ. 303/03.11.2014 αίτημα των εταιριών GLAXOSMITHKLINE ΑΕΒΕ και GLAXOSMITHKLINE PLC περί αναζήτησης πραγματικών στοιχείων σχετικών με την υπό κρίση υπόθεση, το οποίο οι εν λόγω εταιρίες επαναλαμβάνουν και στο υπ’ αριθ. πρωτ. 318/11.11.2014 Υπόμνημά τους. Συγκεκριμένα, οι ανωτέρω εταιρίες ζήτησαν από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, ασκώντας τις ανακριτικές αρμοδιότητες τις οποίες έχει, να συλλέξει στοιχεία αναφορικά με το ύψος των ποσοτήτων που έκαστος φαρμακέμπορος διέθετε στην εθνική αγορά και προς εξαγωγές, ενόψει όσων αναφέρονται στη σκέψη 76 της απόφασης ΔΕΚ Λέλος, ενώ παρείχαν διευκρινίσεις κατόπιν ερωτήσεων των μελών της Επιτροπής. Στη συνέχεια ο λόγος επί του αιτήματος δόθηκε στους πληρεξούσιους δικηγόρους των λοιπών μερών, οι οποίοι ζήτησαν να απορριφθεί το αίτημα ως παρελκυστικό, ενώ ο νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρίας «ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΞΥΔΙΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» παρείχε σχετικές διευκρινίσεις. Ακολούθως, η Επιτροπή προχώρησε σε μυστική διάσκεψη για να λάβει απόφαση επί του αιτήματος. Η Επιτροπή, αφού έλαβε υπόψη τα στοιχεία του φακέλου, την εισήγηση, τις απόψεις που διατύπωσαν κατά τα ανωτέρω οι πληρεξούσιοι δικηγόροι και τις διευκρίνισεις που παρείχε ο νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρίας «ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΞΥΔΙΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», και μετά από διαλογική συζήτηση με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας, Λευκοθέας Ντέκα, η οποία δεν έλαβε μέρος στη ψηφοφορία, αποφάσισε ομόφωνως, και ο Πρόεδρος ανακοίνωσε στα μέρη ότι το σχετικό αίτημα θα εξεταστεί κατά την πορεία της διαδικασίας και θα γίνει αποδεκτό εφόσον και στην έκταση που αυτό κριθεί αναγκαίο από την Επιτροπή για τη διακρίβωση της αλήθειας στην υπό κρίση υπόθεση και την επίλυση των αναπεμφθέντων ζητημάτων. Στη συνέχεια, ο λόγος δόθηκε στην Εισηγήτρια της υπόθεσης, Λευκοθέα Ντέκα, η οποία ανέπτυξε συνοπτικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 5543/24.07.2014 γραπτή Εισήγηση επί της κρινόμενης υπόθεσης και πρότεινε, για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά στην Εισήγηση: i.Να διαπιστωθεί παράβαση των άρθρων 2 του ν. 703/1977 και 82 ΣυνθΕΚ από τις εταιρίες GLAXOSMITHKLINE AEBE και GLAXOSMITHKLINE PLC στην αγορά των αντιημικρανικών φαρμάκων για την αντιμετώπιση της οξείας κρίσης της ημικρανίας για το χρονικό διάστημα από το Νοέμβριο του 2000 έως και το
3. ii. Να επιβληθεί πρόστιμο αλληλεγγύως και εις ολόκληρον σε βάρος των εταιριών GLAXOSMITHKLINE AEBE και GLAXOSMITHKLINE PLC ανά διαπιστωθείσα παράβαση, υπολογιζόμενο επί των ετησίων ακαθάριστων εσόδων των επιχειρήσεων για κάθε έτος έκαστης παράβασης αθροιστικά, λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία που παρατίθενται στην παρούσα εισήγηση αναφορικά με τη σοβαρότητα και τη διάρκεια έκαστης παράβασης και συγκεκριμένα (α) της παράβασης των άρθρων 2 του ν. 703/1977 και 82 ΣυνθΕΚ στην αγορά των αντιημικρανικών φαρμάκων για την αντιμετώπιση της οξείας κρίσης της ημικρανίας για το χρονικό διάστημα από το Νοέμβριο 2000 έως και το 2004, (β) της παράβασης του άρθρου 82 ΣυνθΕΚ για το φαρμακευτικό σκεύασμα Lamictal για το χρονικό διάστημα από το Νοέμβριο του 2000 έως και το Φεβρουάριο 2001, 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ η οποία διαπιστώθηκε με τις υπ’ αριθ. 2019/2009, 2100/2009 και 1983/2010 Αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών και (γ) της παράβασης των άρθρων 2 του ν. 703/1977 και 82 ΣυνθΕΚ για το φαρμακευτικό σκεύασμα Lamictal για την περίοδο από 20.4.2001 έως 19.3.2002, η οποία διαπιστώθηκε από τις 2019/2009, 2100/2009 και 1983/2010 Αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών. iii.Να απειληθούν οι εταιρίες GLAXOSMITHKLINE AEBE και GLAXOSMITHKLINE PLC με πρόστιμο, εάν με απόφαση της Επιτροπής βεβαιωθεί η συνέχιση ή η επανάληψη των διαπιστωθεισών παραβάσεων στο μέλλον. iv.Να διαπιστωθεί ότι οι εταιρίες GLAXOSMITHKLINE AEBE και GLAXOSMITHKLINE PLC δεν παραβίασαν το άρθρο 2 του ν. 703/1977 στην αγορά των φαρμάκων για παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος στην κατηγορία των εκλεκτικών διεγερτών μακράς διαρκείας και ότι δεν συντρέχει λόγος δράσης από μέρους της αναφορικά με το άρθρο 82 ΣυνθΕΚ. v. Να διαπιστωθεί ότι οι εταιρίες GLAXOSMITHKLINE AEBE και GLAXOSMITHKLINE PLC δεν συμμορφώθηκαν προς την Απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού 193/ΙΙΙ/2001 καθόλο το χρονικό διάστημα ισχύος αυτής, να καταπέσει η χρηματική ποινή που απειλήθηκε με την Απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού 193/ΙΙΙ/2001 σε βάρος των εταιριών GLAXOSMITHKLINE AEBE και GLAXOSMITHKLINE PLC για κάθε ημέρα μη συμμόρφωσής τους με το διατακτικό της Απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού 193/ΙΙΙ/2001 και να προσδιοριστεί αναλόγως το ύψος της καταπεσούσας χρηματικής ποινής, συνεκτιμώντας τα στοιχεία που παρατίθενται στην παρούσα Εισήγηση αναφορικά με τη διάρκεια και την έκταση της μη συμμόρφωσης ανά φαρμακευτικό σκεύασμα. vi.Να διαπιστωθεί ότι η εξέταση του αιτήματος περί χορήγησης αρνητικής πιστοποίησης παρέλκει. Κατόπιν το λόγο έλαβαν ο πληρεξούσιοι δικηγόροι των μερών και οι παριστάμενοι νόμιμοι εκπρόσωποι, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της εισηγήσεως, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινίσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις, που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα Μέλη της ΕΑ και για τη θεμελίωση των ισχυρισμών τους οι πληρεξούσιοι δικηγόροι ζήτησαν την εξέταση μαρτύρων. Με την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των μερών ζήτησαν και ο Πρόεδρος της Επιτροπής χορήγησε προθεσμία πέντε

(5)εργάσιμων ημερών μετά την παραλαβή των πρακτικών από τα ενδιαφερόμενα μέρη, προκειμένου να υποβάλουν τα συμπληρωματικά υπομνήματά τους. Μετά την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας την 2α Δεκεμβρίου 2014 και την αποχώρηση των μερών και των στελεχών της Γενικής Διεύθυνσης, η Επιτροπή διασκέφτηκε και αποφάσισε ομόφωνα (με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας Λευκοθέας Ντέκα, η οποία δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία) να ζητηθεί, σύμφωνα με το άρθρο 38 του ν. 3959/2011 και 22 παρ. 6 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΕΑ, από τις εταιρίες «ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ PHARMA GROUP ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Α.Ε.» και 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ «ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ ΙΩΝΑΣ ΣΤΡΟΥΜΣΑΣ Α.Ε.» η προσκόμιση πρόσθετων στοιχείων, κατόπιν του προαναφερόμενου υπ’ αριθ. πρωτ. 303/03.11.2014 αιτήματος των εταιριών GLAXOSMITHKLINE ΑΕΒΕ και GLAXOSMITHKLINE PLC. Στη συνέχεια συνήλθε σε πρώτη διάσκεψη, την 19η Μαρτίου 2015, ημέρα Πέμπτη και ώρα 12:00, η οποία συνεχίσθηκε την 31η Μαρτίου 2015 και ώρα 10:00 και ολοκληρώθηκε την 1η Απριλίου 2015, ημέρα Τετάρτη και ώρα 10:

1. Στις διασκέψεις το Μέλος/Εισηγητής της Επιτροπής Φραγκίσκος Αρμάος που συμμετείχε στην ακροαματική διαδικασία της υπόθεσης, δεν συμμετείχε, καθώς και στη λήψη της απόφασης, λόγω παραίτησής του από την Επιτροπή Ανταγωνισμού. Η Επιτροπή κατά τις διασκέψεις της με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας Λευκοθέας Ντέκα, η οποία δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, αφού έλαβε υπόψη της τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, την Εισήγηση, τις απόψεις που διατύπωσαν προφορικώς τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη συζήτηση της υπόθεσης και με τα υπομνήματα τα οποία υπέβαλαν, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ..................................................................................................................... 7 I ΕΙΣΑΓΩΓΗ ................................................................................................................... 10 I.1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ............................................................................................................ 10 I.1.1 Αιτήσεις αρνητικής πιστοποίησης και εκκίνηση αυτεπάγγελτης έρευνας ............ 11 I.1.2 Παρεμβάσεις, καταγγελίες και αιτήσεις για λήψη ασφαλιστικών μέτρων ........... 14 I.1.3 Οι 193/ΙΙΙ/2001, 229/ΙΙΙ/2003 και 318/V/2006 αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού ........................................................................................................................ 15 II ΤΑ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ .................................................................................... 19 II.1 ΤΑ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΠΟΙΑΣ ΟΙ 193/ΙΙΙ/2001, 229/ΙΙΙ/2003 ΚΑΙ 318/V/2006 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ......................................................................................... 19 II.1.1 plc Η εταιρία GlaxoSmithKline Α.Ε.Β.Ε. και η μητρική της εταιρία GlaxoSmithKline 19 II.1.2 Οι Συνεταιρισμοί Φαρμακοποιών ......................................................................... 21 II.1.3 Οι φαρμακεμπορικές εταιρίες που άσκησαν παρεμβάσεις - καταγγελίες ............. 23 II.2 ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ .................................................... 29 II.3 ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ .............................................................. 31 II.3.1 Αρχή της προσωπικής ευθύνης και καταλογισμός αντι-ανταγωνιστικών συμπεριφορών θυγατρικής εταιρίας στη μητρική της ............................................................ 31 II.3.2 Υπαγωγή στην υπό κρίση υπόθεση....................................................................... 33 III ΥΠΟΒΛΗΘΕΙΣΕΣ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ ΣΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΜΕΡΗ ..................................................................................................................................... 36 III.1 ΈΛΛΕΙΨΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ ........................ 36 III.2 ΈΝΣΤΑΣΗ ΛΟΓΩ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΙΜΟΥ ........... 37 IV ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΝΑΠΕΜΦΘΕΝΤΟΣ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 2 ΤΟΥ Ν. 703/1977 ΚΑΙ 82 ΣΥΝΘΕΚ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΙΔΙΟΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ IMIGRAN ΚΑΙ SEREVENT ............................................................ 38 IV.1 ΤΑ ΣΥΝΑΦΗ ΚΡΙΘΕΝΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΝΑΠΕΜΦΘΕΝΤΑ ΠΡΟΣ ΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ.......................................................................................................................... 38 IV.2 ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΔΙΚΑΙΟ ..................................................................................... 49 IV.2.1 Διαχρονικό Δίκαιο ................................................................................................ 49 IV.2.2 Εφαρμοστέο Εθνικό Δίκαιο - Άρθρο 2 ν. 703/1977 (όπως ίσχυε) ........................ 50 IV.2.3 Επηρεασμός του ενδοκοινοτικού εμπορίου - Άρθρο 82 ΣυνθΕΚ ......................... 50 IV.2.4 Ο επηρεασμός του ενωσιακού εμπορίου στην υπό κρίση υπόθεση ...................... 52 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ IV.3 ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΝΑΠΕΜΦΘΕΝΤΟΣ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ KAΤΟΧΗΣ ΔΕΣΠΟΖΟΥΣΑΣ ΘΕΣΗΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΙΔΙΟΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ SEREVENT ΚΑΙ IMIGRAN ................................................................................................. 52 IV.3.1 Εννοιολογική προσέγγιση ..................................................................................... 52 IV.3.2 Σχετικές αγορές ..................................................................................................... 55 IV.3.2.1 Εισαγωγικά ............................................................................................................ 55 IV.3.2.2 Σχετικές αγορές προϊόντων στην κρινόμενη υπόθεση ............................................ 55 IV.4 ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΝΑΠΕΜΦΘΕΝΤΟΣ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΔΕΣΠΟΖΟΥΣΑΣ ΘΕΣΗΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟ ΙΔΙΟΣΚΕΥΑΣΜΑ IMIGRAN 58 IV.4.1 Σχετική αγορά προϊόντος ...................................................................................... 58 IV.4.2 Σχετική γεωγραφική αγορά ................................................................................... 67 IV.4.3 Μερίδια αγοράς στη σχετική αγορά...................................................................... 67 IV.4.4 Κατοχή δεσπόζουσας θέσης στην αγορά αντιημικρανικών φαρμάκων για την αντιμετώπιση της οξείας κρίσης της ημικρανίας.................................................................... 72 IV.5 ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΝΑΠΕΜΦΘΕΝΤΟΣ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΔΕΣΠΟΖΟΥΣΑΣ ΘΕΣΗΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟ ΙΔΙΟΣΚΕΥΑΣΜΑ SEREVENT............................................................................................................................ 75 IV.5.1 Σχετική αγορά προϊόντος ...................................................................................... 75 IV.5.2 Σχετική γεωγραφική αγορά ................................................................................... 88 IV.5.3 Μερίδια αγοράς στη σχετική αγορά...................................................................... 88 IV.5.4 δράσης Κατοχή δεσπόζουσας θέσης στην αγορά εκλεκτικών διεγερτών παρατεταμένης 90 IV.6 ΕΠΙ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΑΝΗΚΕΙ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟ ΙΔΙΟΣΚΕΥΑΣΜΑ LAMICTAL ........................................................... 93 IV.7 ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΝΑΠΕΜΦΘΕΝΤΟΣ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΧΡΗΣΗΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟ ΙΔΙΟΣΚΕΥΑΣΜΑ IMIGRAN ........................................................ 94 IV.7.1 Εννοιολογική προσέγγιση ..................................................................................... 94 IV.7.2 Άρνηση προμήθειας και πρακτικές παρεμπόδισης παράλληλων εξαγωγών......... 95 IV.7.3 Άρνηση προμήθειας πελατών που δραστηριοποιούνται στο παράλληλο εμπόριο φαρμακευτικών σκευασμάτων ως κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης βάσει της απόφασης ΔΕΚ Λέλος 98 IV.7.4 Κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης στην αγορά αντιημικρανικών φαρμάκων ....... 101 IV.7.4.1 Επί της αρχής ...................................................................................................... 101 IV.7.4.2 Εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση ....................................................................... 108 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ V ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΝΑΠΟΜΠΗΣ ΤΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ GLAXO ΠΡΟΣ ΤΗΝ 193/ΙΙΙ/2001 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ......... 139 Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ .................. 139 V.1 V.2 ΤΑ ΣΥΝΑΦΗ ΚΡΙΘΕΝΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΝΑΠΕΜΦΘΕΝΤΑ ΠΡΟΣ ΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ........................................................................................................................ 143 V.3 Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ Η ΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ GLAXO ΠΡΟΣ ΤΗΝ 193/ΙΙΙ/2001 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ .............................................................................................................. 146 VI ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΝΑΠΕΜΦΘΕΝΤΟΣ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ ΚΥΡΩΣΕΩΝ ........................................................................................................................ 165 VI.1 ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΔΙΚΑΙΟ ................................................................................... 165 VI.2 ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ................................................................. 167 VI.3 ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 2 ΤΟΥ Ν. 703/1977 Η/ ΚΑΙ 82 ΣΥΝΘΕΚ 168 VI.3.1 Γενικό πλαίσιο .................................................................................................... 168 VI.3.2 Εφαρμογή στην κρινόμενη υπόθεση ................................................................... 169 VI.3.2.1 Υπολογισμός βασικού ποσού προστίμου .............................................................. 177 VI.3.2.2 Προσδιορισμός της βάσης του προστίμου ............................................................ 177 VI.3.2.3 Εφαρμογή των κριτηρίων για τον καθορισμό του ύψους του προστίμου – Προσδιορισμός ποσοστού 0% - 30% επί της βάσης του προστίμου ....................................... 179 VI.3.3 Επιβαρυντικές και ελαφρυντικές περιστάσεις .................................................... 183 VI.4 ΓΙΑ ΤΗ ΜΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ 193/ΙΙΙ/2001 ΑΠΟΦΑΣΗ ............. 189 VI.4.1 Γενικό Πλαίσιο ................................................................................................... 189 VI.4.2 Εφαρμογή στην κρινόμενη υπόθεση - Υπολογισμός της χρηματικής ποινής ..... 190 I Παράρτημα – Τα μέρη ................................................................................................ 197 II Παράρτημα - Οι ασκηθείσες προσφυγές κατά της 318/V/2006 απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού ...................................................................................................................... 202 III Παράρτημα – Μερίδια αγοράς ................................................................................... 207 IV Παράρτημα – Παραγγελίες και παραδόσεις Μεθοδολογία και απεικόνιση του συνήθους χαρακτήρα των παραγγελιών ............................................................................................... 218 V Παράρτημα – Ασφαλιστικά μέτρα ............................................................................. 265 VI Παράρτημα Αιτηθείσες – Παραδοθείσες ποσότητες LAMICTAL ............................ 275 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ I ΕΙΣΑΓΩΓΗ I.1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ
2. Η παρούσα απόφαση αφορά στα ζητήματα που ανέπεμψε το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών στην Επιτροπή Ανταγωνισμού με τις αποφάσεις του 2019/2009, 2100/2009 και 1983/2010, με τις οποίες ακύρωσε εν μέρει την απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού 318/V/2006, η οποία εκδόθηκε επί της αυτεπάγγελτης έρευνας της Επιτροπής Ανταγωνισμού αναφορικά με την πολιτική διάθεσης των φαρμάκων LΑMICTAL, IMIGRAN, SEREVENT στην ελληνική αγορά από την εταιρία GLAXOWELLCOME ΑΕΒΕ (μετονομασθείσα GLAXOSMITHKLINE AEBE, εφεξής και GSK ή θυγατρική ή πρώτη εμπλεκόμενη) και τη μητρική αυτής, GLAXOSMITHKLINE PLC (εφεξής και GSKplc ή μητρική ή δεύτερη εμπλεκόμενη) (από κοινού, εφεξής και η ελεγχόμενη ή η καταγγελλόμενη ή GLAXO ή οι εμπλεκόμενες εταιρίες) για παράβαση του άρθρου 2 του ν. 703/1977 όπως ίσχυε, και του άρθρου 82 ΣυνθΕΚ, σε συνδυασμό (α) με παρεμβάσεις – καταγγελίες – αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων που άσκησε αριθμός φαρμακοποιών, φαρμακαποθηκών και ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΑΡΙΩΝ και (β) με αίτηση για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης, σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν. 703/77, όπως ίσχυε, που υπέβαλε η πρώτη εμπλεκόμενη. Επί της ανωτέρω υπόθεσης, η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξέδωσε τρεις αποφάσεις, την απόφαση 193/ΙΙΙ/2001, με την οποία διέτασσε ασφαλιστικά μέτρα σε βάρος της εμπλεκόμενης, την απόφαση 229/ΙΙΙ/2003, με την οποία παρέπεμπε σειρά ερωτημάτων στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ, πλέον ΔΕΕ), και την προαναφερθείσα απόφαση 318/V/2006, με την οποία (μεταξύ άλλων) διαπίστωνε παράβαση του άρθρου 2 του ν. 703/1977 από την καταγγελλόμενη στη αγορά του φαρμακευτικού σκευάσματος LAMICTAL. Η εν λόγω απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού ακυρώθηκε εν μέρει δυνάμει των προαναφερόμενων αποφάσεων του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών και των 1923/2012, 1922/2012, 1921/2012 και 1925/2012 απορριπτικών αποφάσεων του ΣτΕ επί υποβληθεισών ενώπιόν του αιτήσεων αναίρεσης των ανωτέρω εφετειακών αποφάσεων.
3. Τα ζητήματα που ανέπεμψε το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών στην Επιτροπή Ανταγωνισμού με τις ανωτέρω αποφάσεις του συνοψίζονται στα ακόλουθα: (α) στην κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης κατά παράβαση των άρθρων 2 του ν. 703/1977 και 82 ΣυνθΕΚ από το Νοέμβριο 2000 και εφεξής ως προς τα φαρμακευτικά ιδιοσκευάσματα IMIGRAN και SEREVENT, (β) στην αρμόζουσα κύρωση για τη διαπιστωθείσα από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών παραβίαση του άρθρου 82 ΣυνθΕΚ από το Νοέμβριο 2000 έως το Φεβρουάριο 2001 και των άρθρων 2 του ν. 703/1977 και 82 ΣυνθΕΚ από την 20.04.2001 έως 19.03.2002 ως προς το φάρμακο LAMICTAL και (γ) στη διάρκεια της διαπιστωθείσας από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών μη συμμόρφωσης της καταγγελλόμενης προς τα οριζόμενα με την 193/ΙΙΙ/2001 απόφαση ασφαλιστικών μέτρων της Επιτροπής. 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ I.1.1 Αιτήσεις αρνητικής πιστοποίησης και εκκίνηση αυτεπάγγελτης έρευνας
4. Η GSK με την υπ’ αριθ. πρωτ. 2458/01.12.2000 «Αίτηση για έκδοση αρνητικής πιστοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 1 του Ν. 703/1977»1 (στο εξής «αρχική αίτηση αρνητικής πιστοποίησης») γνωστοποίησε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού την απόφασή της να πωλεί από την 06.11.2000 τα φαρμακευτικά προϊόντα IMIGRAN, LAMICTAL ΚΑΙ SEREVENT, κατευθείαν και αποκλειστικά στα ελληνικά φαρμακεία, «αρνούμενη να ικανοποιήσει παραγγελίες φαρμακεμπόρων, μέχρι εξομαλύνσεως της αγοράς» (στο εξής «αρχική πολιτική πωλήσεων»). Η ενδοκοινοτική διακίνηση και μεταπώληση των ως άνω τριών ιδιοσκευασμάτων σε εμπόρους άλλων ευρωπαϊκών χωρών παρουσίαζε έντονο οικονομικό ενδιαφέρον για τους έλληνες φαρμακέμπορους, λόγω της μεγάλης ζήτησής τους στις εν λόγω χώρες και της διαφοράς μεταξύ της τιμής κτήσεώς τους στην ελληνική αγορά και της τιμής μεταπώλησής τους στις χώρες αυτές, με αποτέλεσμα αφενός να εμφανίζονται ελλείψεις στην ελληνική αγορά κατά τους ισχυρισμούς της και αφετέρου η ελεγχόμενη να έχει απωλέσει σημαντικά κέρδη. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού σε συνεδρίαση της 15.02.20012 αποφάσισε (α) να αναστείλει την πρόοδο της διαδικασίας για την έκδοση απόφασης επί της αρχικής αίτησης για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης και (β) να εξετάσει αυτεπαγγέλτως αν η συμπεριφορά της πρώτης εμπλεκόμενης καθώς και της μητρικής της, δεύτερης εμπλεκόμενης στην υπόθεση3, συνιστούσε καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης του άρθρου 2 του ν. 703/1977, όπως ίσχυε, και του άρθρου 82 ΣυνθΕΚ (ήδη 102 ΣΛΕΕ).
5. Στις 22.2.2001 η πρώτη εμπλεκόμενη, τροποποίησε ουσιωδώς την αρχική πολιτική πωλήσεων και στις 22.02.2001 υπέβαλε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού δεύτερη αίτηση για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης (αριθ. πρωτ. 622/22.02.2001). Σύμφωνα με την νέα αίτηση (α) η πρώτη εμπλεκόμενη επρόκειτο από 22.02.2001 να ικανοποιεί κατά προτεραιότητα την πλήρη ζήτηση των νοσοκομείων και των ελληνικών φαρμακείων τα οποία προμηθεύονταν φάρμακα απευθείας από την ίδια 1 Σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν.703/1977 (το οποίο είχε αρχικώς καταργηθεί με το άρθρο 23 του ν. 2000/1991 και ακολούθως επανήλθε σε ισχύ και τροποποιήθηκε δυνάμει του άρθρου 4 παρ. 8 ν. 2296/1995) ίσχυαν τα εξής: «Άρθρο 11 Αρνητικές πιστοποιήσεις: 1.Ύστερα από αίτηση της ενδιαφερόμενης επιχείρησης ή ένωσης επιχειρήσεων που υποβάλλεται στη Γραμματεία, η Επιτροπή Ανταγωνισμού πιστοποιεί, εντός διμήνου από την υποβολή της αίτησης, ότι με βάση τα γνωστά σε αυτή στοιχεία δεν υφίσταται παράβαση των διατάξεων των άρθρων 1 παρ.1, 2 και 2α του παρόντος νόμου. Η πιστοποίηση αυτή μπορεί να ζητηθεί κι όταν πρόκειται για σύμπραξη επιχειρήσεων, εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης ή σχέσης οικονομικής εξάρτησης, που πρόκειται να πραγματοποιηθεί στο μέλλον.
6. Η έκδοση της πιστοποίησης, όπως προβλέπεται στην προηγούμενη παράγραφο, δεν αποκλείει τη μεταγενέστερη έκδοση αντίθετης απόφασης για την ίδια υπόθεση από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.
7. Μέχρι την έκδοση απόφασης αντίθετης προς αρνητική πιστοποίηση που προηγήθηκε, οι οικείες επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων δεν υπόκεινται στις συνέπειες και κυρώσεις που προβλέπει ο παρών νόμος, εκτός αν αυτές παραπλάνησαν την Επιτροπή Ανταγωνισμού στην έκδοση αρνητικής πιστοποίησης με την παροχή ανακριβών στοιχείων ή την απόκρυψη αληθών». Το άρθρο 11 καταργήθηκε με το άρθρο 18 του ν. 3784/
8. 2 Βλ. Πρακτικά της 506ης Συνεδρίασης της ΕΑ της 15.02.
9. Σχετική η υπ’ αριθ. 531/15.02.2001 Εισήγηση της τότε Γραμματείας της ΕΑ. 3 Οι υποβληθείσες παρεμβάσεις - καταγγελίες [βλ. κατωτέρω Ενότητα I.1.2] δεν στρεφόντουσαν κατά της μητρικής εταιρίας. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αποφάσισε κατά τα εδώ αναφερόμενα την αυτεπάγγελτη επέκταση της υπόθεσης και έναντι της μητρικής εταιρίας. 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ και (β) δεδομένου ότι διέθετε πλέον συγκεκριμένες ποσότητες4 προς διάθεση στην ελληνική επικράτεια, μετά την ικανοποίηση των νοσοκομείων και των απευθείας πωλήσεων προς τα φαρμακεία, θα διέθετε τις εναπομείνουσες ποσότητες φαρμάκων στους λοιπούς πελάτες (συνεταιρισμούς φαρμακοποιών και φαρμακαποθήκες), με κριτήριο το μέσο όρο των αγορών που είχε πραγματοποιήσει ο κάθε ένας πελάτης, σε κάθε ένα από τα ανωτέρω τρία αναφερόμενα φάρμακα, κατά το διάστημα της τελευταίας τετραετίας και συγκεκριμένα ανάγοντας τον «Μέσο Συντελεστή»5 του κάθε πελάτη της στις εναπομείνουσες ποσότητες. Για την ικανοποίηση νέων πελατών η εταιρία θα διατηρούσε ειδικό απόθεμα ύψους 3% των ποσοτήτων του IMS
11. Την 07.05.2001 (αριθ. πρωτ. 1258) η GSK ανακάλεσε την αρχική αίτηση αρνητικής πιστοποίησης, ενόψει της κατάθεσης της προαναφερόμενης δεύτερης αίτησης αρνητικής πιστοποίησης, η οποία κατά τα προαναφερθέντα διέφερε ουσιωδώς από την αρχική. Την 04.10.2001 (αριθ. πρωτ. 2845/04.10.2001) η GSK ανακάλεσε και τη δεύτερη (αριθ. πρωτ. 622/22.02.2001) αίτησή της για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης, παρότι βάσει όσων αναφέρει το περιγραφόμενο σε αυτή σύστημα διανομής είχε αρχίσει να εφαρμόζεται από την 22.02.
12. Και τούτο διότι με την έκδοση της απόφασης 193/ΙΙΙ/2001 της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η εφαρμογή του εν λόγω συστήματος καθίστατο άνευ αντικειμένου κατά τη κρίση της.
13. Στις 05.12.2001 (με αριθ. πρωτ. 3441/05.12.2001) υποβλήθηκε από την πρώτη εμπλεκόμενη νέα (τρίτη) αίτηση για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης. Η εν λόγω αίτηση κατατέθηκε στην Επιτροπή μετά τη γνωστοποίηση την 30η.11.2001 στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή της «Νέας Πανευρωπαϊκής Πολιτικής» διακίνησης φαρμακευτικών σκευασμάτων από τη μητρική εταιρία GSKplc. Σύμφωνα με την εν λόγω πολιτική, η μητρική εταιρία θα διαμόρφωνε τις προς διάθεση στις εθνικές αγορές ποσότητες των φαρμακευτικών της προϊόντων λαμβάνοντας υπόψη μια σειρά κριτηρίων, όπως την εκάστοτε εγχώρια κατανάλωση7 αναπροσαρμοσμένη με βάση τις συνθήκες της συνταγογραφούμενης αγοράς, τη συνήθη αύξηση της ζήτησης των ασθενών και τις αναγκαίες ποσότητες για τα νοσοκομεία, πλέον ποσοστού ασφαλείας. Σύμφωνα με την GSK, λόγω της εφαρμογής από τη μητρική της εταιρία της ανωτέρω διαδικασίας (Standard Operating Procedure ή SOP) και για την ελληνική αγορά, ήταν πολύ πιθανό οι ποσότητες που θα εισήγαγε η πρώτη εμπλεκόμενη για την εθνική αγορά, να μην επαρκούσαν για την κάλυψη της συνολικής ζήτησης όλων των ενδιάμεσων και τελικών καταναλωτών. Το προτεινόμενο σύστημα διανομής της GSK, που αποτελούσε αντικείμενο της τρίτης 4 Οι ποσότητες θα ανέρχονταν κάθε μήνα στο άθροισμα (α) των αναγκών των νοσοκομείων, (β) των ποσοτήτων IMS, δηλαδή των φαρμάκων που πούλησαν τα φαρμακεία και (γ) επιπλέον ποσοστού ύψους 10%. 5 Ο «Μέσος Συντελεστής» κάθε πελάτη της GSK, ο οποίος αναφέρεται και ως μέσος όρος συμμετοχής έκαστου πελάτη στις συνολικές πωλήσεις της εταιρίας, υπολογίστηκε ως εξής: […]. 6 Η στατιστική παρακολούθηση της διακίνησης φαρμακευτικών προϊόντων μέσω φαρμακείων γίνεται από τον παγκόσμιο οργανισμό Information Medical Statistics (IMS), o οποίος σε μηνιαίες, εξαμηνιαίες και ετήσιες εκθέσεις του καταγράφει την εθνική κατανάλωση φαρμάκων ανά θεραπευτική κατηγορία και προϊόν. Τα παραπάνω στοιχεία του IMS θεωρούνται ακριβή με +-5% απόκλιση (βλ.απόφ. ΕΑ 193/ΙΙΙ/2001). 7 Δηλαδή οι πωλήσεις μέσω των φαρμακείων, βάσει της συνταγογράφησης των γιατρών, όπως καταγράφονται από το IMS ή άλλα εθνικά συστήματα στατιστικών δεδομένων. 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κατά σειρά αίτησης για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης, αφορούσε τα φάρμακα IMIGRAN, LAMICTAL, SEREVENT […].
14. Σύμφωνα με την τρίτη αίτηση και για τα προαναφερόμενα […] φάρμακα η καταγγελλόμενη επρόκειτο να ικανοποιεί από τις συγκεκριμένες ποσότητες8, τις οποίες θα είχε στη διάθεσή της προς διανομή (α) κατά προτεραιότητα την πλήρη ζήτηση των νοσοκομείων και των ελληνικών φαρμακείων τα οποία προμηθεύονταν φάρμακα απευθείας από την ίδια και (β) με τις ποσότητες των φαρμάκων που θα απέμεναν μετά την πλήρη ικανοποίηση της ζήτησης των νοσοκομείων και των ελληνικών φαρμακείων τους λοιπούς πελάτες, συνεταιρισμούς και φαρμακαποθήκες. Ανά πελάτη η παραδιδόμενη ποσότητα θα υπολογιζόταν ανάγοντας το Μέσο Συντελεστή9 του κάθε πελάτη στις εναπομείνουσες ποσότητες, με κριτήριο πλέον το μέσο όρο των αγορών που είχε πραγματοποιήσει ο κάθε ένας πελάτης, σε κάθε ένα από τα ανωτέρω τέσσερα αναφερόμενα φάρμακα, κατά το διάστημα της τελευταίας διετίας.
15. Προκειμένου ωστόσο να αποφευχθούν ενδεχόμενα προμήθειας εξαιρετικά μικρών ποσοτήτων σε ορισμένους μικρούς συνεταιρισμούς ή/και φαρμακαποθήκες συνεπεία εφαρμογής των ανωτέρω κριτηρίων, προστέθηκε και το κριτήριο της «Ελάχιστης Ποσότητας»10, η οποία θα διανεμόταν κάθε μήνα σε όλους τους συνεταιρισμούς και φαρμακέμπορους.
16. Για την ικανοποίηση νέων πελατών η εταιρία θα διατηρούσε ειδικό απόθεμα ύψους 1% των διαθέσιμων ποσοτήτων, με μέγιστο ύψος, για καθένα εξ’ αυτών, τη Μέση Μηνιαία Ποσότητα11 που θα είχε διανεμηθεί κατά τον αμέσως προηγούμενο μήνα σε όλους τους υφιστάμενους πελάτες. Τέλος, για την ικανοποίηση τυχόν αύξησης αναγκών οποιουδήποτε υφιστάμενου πελάτη η GSK θα διατηρούσε ειδικό απόθεμα ύψους 3% των ποσοτήτων του IMS, κατά το προηγούμενο έτος.
17. Στις 27.11.2001 ο Ε.Ο.Φ. εξέδωσε εγκύκλιο (αριθ. πρωτ. 50262), σύμφωνα με την οποία όλοι οι συμμετέχοντες στη διακίνηση των συνταγογραφούμενων φαρμάκων έπρεπε να διαθέτουν στην εθνική αγορά ποσότητες ιδιοσκευασμάτων τουλάχιστον ίσες της τρέχουσας συνταγογραφίας πλέον ποσοστού 25% για τυχόν έκτακτες ανάγκες ή σε περίπτωση αλλαγής συνθηκών
18. Με την υπ’ αριθ. πρωτ. 668/27.02.2002 επιστολή της η πρώτη εμπλεκόμενη διευκρίνισε ότι «η τρέχουσα συμπεριφορά, όσον αφορά τη διανομή στην Ελλάδα, είναι επί του παρόντος βασισμένη, τόσο από πλευράς της μητρικής όσο και της εταιρίας μας, στην Εγκύκλιο του ΕΟΦ και όχι στο σύστημα που γνωστοποιήθηκε σε Εσάς στις 5.12.01». 8 Σύμφωνα με τις αγορές που θα έκανε από τη μητρική εταιρία, με βάση τη Νέα Πανευρωπαϊκή Πολιτική που είχε γνωστοποιήσει η τελευταία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 9 Ο «Μέσος Συντελεστής» κάθε πελάτη της GSK, ο οποίος αναφέρεται και ως μέσος όρος συμμετοχής έκαστου πελάτη στις συνολικές πωλήσεις της εταιρίας, υπολογίστηκε ως εξής: […]. 10 Η «Ελάχιστη Ποσότητα» προσδιορίζεται ως εξής: […]. 11 Η «Μέση Μηνιαία Ποσότητα» προσδιορίζεται ως εξής:[…]. 12 Συγκεκριμένα, η εγκύκλιος προέβλεπε τα εξής: «Όλοι οι συμμετέχοντες στη διακίνηση των συνταγογραφούμενων φαρμακευτικών προϊόντων, αναλόγως της βαθμίδας που κατέχουν στην αλυσίδα διακίνησης, πρέπει να διαθέτουν στην εθνική αγορά ποσότητες τουλάχιστον ίσες της τρέχουσας συνταγογραφίας ενός εκάστου φαρμακευτικού ιδιοσκευάσματος που αφορά τη βαθμίδα τους, πλέον ποσοστού (25%) για τυχόν έκτακτες ανάγκες ή αλλαγής συνθηκών, διαθέτοντες ταυτοχρόνως το υπό του νόμου προβλεπόμενο απόθεμα ασφαλείας…». 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
19. Τα ανωτέρω επιβεβαιώνει η GSK και σε μεταγενέστερη επιστολή13 της, στην οποία αναφέρει ότι «Το σύστημα διανομής της εταιρίας μας που γνωστοποιήσαμε στην Επιτροπή σας για συζήτηση και έγκριση, αρχικά με τις από 30.11.2000 (αριθ. πρωτ. 2458/1.12.2000) και από 22.2.2001 (αριθ. πρωτ. 622/22.2.2001) αιτήσεις αρνητικής πιστοποίησης εφαρμόστηκε μέχρι εκδόσεως της υπ’ αριθμ. 193/ΙΙΙ/2001 απόφασης αυτής, οπότε και κατέστη ανεφάρμοστο στην πράξη με την έκδοσή της, καθώς υποχρεωθήκαμε να παραδώσουμε απεριόριστες ποσότητες σε χονδρεμπόρους και συνεταιρισμούς κατά σειρά χρονικής προτεραιότητας αιτήματος. Με την γνωστοποίηση προς τον Ε.Ο.Φ. της εξαντλήσεως των αποθεμάτων μας λόγω των υπερβολικών αιτημάτων, ο τελευταίος εξέδωσε την από 27.11.2001 Εγκύκλιό του ρυθμίζοντας την λειτουργία της αγοράς. Την εγκύκλιο αυτή εφαρμόσαμε αδιαλείπτως, έχοντας ταυτόχρονα προσαρμόσει και υποβάλει προς συζήτηση και έγκρισή σας την από την 5.12.2001 (αριθ. πρωτ. 3441/5.12.2001) τροποποιηθείσα και εκκρεμούσα14 αίτηση αρνητικής πιστοποίησης».
20. Συμπερασματικά, το σύστημα διανομής της GSK όπως περιγράφηκε στην πρώτη αίτηση για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης εφαρμόστηκε από την 06.11.2000 μέχρι την 22.02.
21. Από την 22.2.2001, οπότε και γνωστοποιήθηκε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού η δεύτερη αίτηση για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης μέχρι και την έκδοση της απόφασης 193/ΙΙΙ/2001 των ασφαλιστικών μέτρων, η οποία κοινοποιήθηκε στην GSK την 08.08.2001, εφαρμόστηκε το σύστημα διανομής, όπως περιγράφηκε στην δεύτερη αίτηση της GSK. Την 27.11.2001, με την έκδοση της προαναφερόμενης εγκυκλίου του Ε.Ο.Φ, η GSK προσάρμοσε την πολιτική διανομής της στις οδηγίες της συγκεκριμένης εγκυκλίου. Στις 05.12.2001 κατέθεσε στην Επιτροπή και τρίτη αίτηση για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης, εντούτοις το σύστημα διανομής που περιέγραφε σε αυτή, δεν εφαρμόστηκε. I.1.2 Παρεμβάσεις, καταγγελίες και αιτήσεις για λήψη ασφαλιστικών μέτρων
22. Κατά τον ανωτέρω χρόνο υποβλήθηκαν ενώπιον της Επιτροπής και κατά της πρώτης εμπλεκόμενης15 οι ακόλουθες αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων, παρεμβάσεις και καταγγελίες:  οι από 14.12.2000 (με αριθ. πρωτ. 2563/14.12.2000) και από 18.12.2000 (με αριθ. πρωτ. 2623/19.12.2000) καταγγελίες περί παράβασης του άρθρου 2 του ν. 703/1977 και αιτήσεις για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων από δέκα έξι

(16)Συνεταιρισμούς Φαρμακοποιών [βλ. κατωτέρω υπό παρ. 34 και 35],  η από 08.01.2002 (αριθ. πρωτ. 60/08.01.2002) «παρέμβαση - καταγγελία»16 από τον ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΑΡΙΩΝ ΝΠΔΔ, 13 Αριθ. πρωτ. 3980/30.05.

1. Όπως προαναφέρθηκε, το άρθρο 11 του ν. 703/1977 καταργήθηκε με το άρθρο 18 του ν. 3784/
2. 15 Υπενθυμίζεται ότι οι υποβληθείσες καταγγελίες δεν στρεφόντουσαν κατά της μητρικής εταιρίας. Η Επιτροπή, όπως προαναφέρθηκε αποφάσισε την 15.02.2001 (βλ. Πρακτικά της 506 ης Συνεδρίασης της ΕΑ) την αυτεπάγγελτη επέκταση της υπόθεσης και έναντι της μητρικής εταιρίας. 16 Σύμφωνα με την 229/ΙΙΙ/2003 απόφαση της ΕΑ «Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΑΡΙΩΝ Ν.Π.Δ.Δ., οι εταιρίες Κ. Π. ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ & ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ, ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ ΙΩΝΑ ΣΤΡΟΥΜΣΑ Εταιρία Περιορισμένης Ευθύνης, ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ PHARMAGROUP ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και οι ανωτέρω υπό 3) αναφερόμενες σαράντα μία

(41)Φαρμακαποθήκες, είχαν καταθέσει δικόγραφα «Παρέμβασης –Καταγγελίας», τα οποία έγιναν δεκτά από την Επιτροπή 14 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ   η από 08.01.2002 (αριθ. πρωτ. 61/08.01.2002) «παρέμβαση-καταγγελία» εκ μέρους σαράντα μίας

(41)φαρμακαποθηκών [βλ. κατωτέρω υπό παρ. 39] και η από 09.01.2002 (αριθ. πρωτ. 64/09.01.2002) «παρέμβαση-καταγγελία» των φαρμακαποθηκών Κ.Π. ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε, ΊΩΝΑΣ ΣΤΡΟΥΜΣΑΣ Ε.Π.Ε. και ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ PHARMAGROUP ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Α.Ε.

1. Οι αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων συζητήθηκαν ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού την 08.02.2001 και επ’ αυτών εκδόθηκε την 03.08.2001 η 193/ΙΙΙ/2001 απόφασή της, η οποία επιδόθηκε στην GSK την 06.08.2001 και ορθή επανάληψη αυτής την 08.08.
2. Κατά της ως άνω με αριθ. 193/ΙΙΙ/2001 απόφασης της Επιτροπής, η GSK άσκησε ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, την από 26.09.2001 προσφυγή με την οποία ζητούσε την ακύρωσή της, καθώς και την από 02.10.2001 αίτηση για την αναστολή εκτέλεσής της, κατά το μέρος που δεν είχε εκτελεσθεί και μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης επί της προσφυγής της. Την 26.09.2001, χορηγήθηκε στην πρώτη εμπλεκόμενη προσωρινή διαταγή του Προέδρου του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών για την αναστολή εκτέλεσης της 193/ΙΙΙ/2001 απόφασης της Επιτροπής, μέχρι την έκδοση απόφασης επί της κατά τα ως άνω υποβληθείσας αίτησης για την αναστολή. Η προσωρινή διαταγή τελικώς ίσχυσε μέχρι την 23.11.2001, ημερομηνία κατά την οποία εκδόθηκε η με αριθ. 143/2001 απόφαση του Προέδρου του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση αναστολής. Ακολούθως και συγκεκριμένα την 24.01.2002 δημοσιεύθηκε η με αριθ. 68/2002 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε και η προσφυγή της πρώτης εμπλεκόμενης.
3. Επί των καταγγελιών και της προαναφερόμενης αυτεπάγγελτης έρευνας εκδόθηκε αρχικώς την 22.01.2003 η προδικαστική απόφαση της Επιτροπής 229/ΙΙΙ/2003 και ακολούθως την 01.09.2006 η 318/V/2006 οριστική απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού. I.1.3 Οι 193/ΙΙΙ/2001, 229/ΙΙΙ/2003 και 318/V/2006 αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού
4. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού με την 193/ΙΙΙ/2001 απόφασή της δέχθηκε 17, κατά τα προεκτεθέντα, τις ως άνω αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων που είχαν σωρευθεί μαζί με τις καταγγελίες των δέκα έξι

(16)συνεταιρισμών και υποχρέωσε την καταγγελλόμενη να εκτελεί προσωρινά μέχρι την έκδοση από αυτή οριστικής απόφασης επί των εν λόγω υπ’ αριθ. πρωτ. 2563/14.12.2000 και 2623/19.12.2000 καταγγελιών – αιτήσεων λήψης ασφαλιστικών μέτρων, τις παραγγελίες για τα φάρμακα LAMICTAL, IMIGRAN και SEREVENT κάθε είδους που της απευθύνονταν από τους αιτούντες χωρίς ποσοτικούς περιορισμούς. Επέκτεινε δε18, αυτεπαγγέλτως19, το επιβληθέν ασφαλιστικό μέτρο για το σύνολο των συνεταιρισμών φαρμακοποιών και των φαρμακεμπορικών επιχειρήσεων (φαρμακαποθηκών)

1. Ανταγωνισμού ως καταγγελίες, καθόσον δεν προβλέπεται το δικαίωμα άσκησης Παρεμβάσεως στον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισής της». 17 Κατά πλειοψηφία. 18 Κατά πλειοψηφία. 19 Ωστόσο η Επιτροπή απέρριψε τις παρεμβάσεις που άσκησαν οι λοιποί ως άνω καταγγέλλοντες στη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. Βλ. σελ. 18 απόφασης 193/ΙΙΙ/
2. 20 Βλ. απόφαση 193/ΙΙΙ/2001, σελ.
3. 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
4. Προκειμένου να αποφανθεί επί των ως άνω αιτήσεων χορήγησης αρνητικής πιστοποίησης21, των σχετικών καταγγελιών αλλά και της αυτεπάγγελτης έρευνας, η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξέδωσε την 229/ΙΙΙ/2003 απόφασή της με την οποία ανέστειλε την έκδοση οριστικής απόφασης και απηύθηνε στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων το εξής προδικαστικό ερώτημα:

(1)Η άρνηση μιας επιχείρησης με δεσπόζουσα θέση να ικανοποιήσει πλήρως τις παραγγελίες που της απευθύνουν οι χονδρέμποροι φαρμάκων, η οποία οφείλεται στην πρόθεσή της να περιορίσει την εξαγωγική τους δραστηριότητα και μαζί με αυτή τη ζημιά που της προκαλεί το παράλληλο εμπόριο, είναι καθεαυτή καταχρηστική υπό την έννοια του άρθρου 82 ΕΚ; Επηρεάζεται η απάντηση στο ανωτέρω ερώτημα από το γεγονός ότι το παράλληλο εμπόριο καθίσταται ιδιαιτέρως επικερδές για τους χονδρεμπόρους εξαιτίας των διαμορφουμένων με κρατική παρέμβαση διαφορετικών τιμών στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή από το γεγονός ότι στην αγορά φαρμάκων δεν επικρατούν αμιγώς συνθήκες ανταγωνισμού αλλά ένα καθεστώς που διέπεται σε μεγάλο βαθμό από κρατικό παρεμβατισμό; Είναι εν τέλει καθήκον μιας Εθνικής Αρχής Ανταγωνισμού να εφαρμόζει τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού με τον ίδιο τρόπο σε αγορές, οι οποίες λειτουργούν ανταγωνιστικά, και σε εκείνες, στις οποίες ο ανταγωνισμός στρεβλώνεται από κρατικές παρεμβάσεις;

(2)Εφόσον το Δικαστήριο θεωρήσει ότι ο περιορισμός του παραλλήλου εμπορίου, για τους προεκτεθέντες λόγους, δεν αποτελεί σε κάθε περίπτωση καταχρηστική πρακτική, όταν ασκείται από επιχείρηση με δεσπόζουσα θέση, πως θα αποτιμηθεί η τυχόν καταχρηστικότης; Ειδικότερα: (2.1) Είναι πρόσφορο το κριτήριο του ποσοστού υπέρβασης της κανονικής εγχώριας κατανάλωσης ή/και της ζημίας που υφίσταται επιχείρηση με δεσπόζουσα θέση σε σχέση με τον όλο κύκλο εργασιών της και την όλη κερδοφορία της; Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης πώς προσδιορίζεται το ύψος του ως άνω ποσοστού υπέρβασης και το ύψος της ως άνω ζημίας, το τελευταίο ως ποσοστό στον κύκλο εργασιών και στο σύνολο των κερδών, πέραν του οποίου καθίσταται καταχρηστική ή μη η εν λόγω συμπεριφορά; (2.2) Είναι πρόσφορη μία προσέγγιση στάθμισης συμφερόντων, και σε καταφατική απάντηση ποια είναι τα συμφέροντα που θα αποτελέσουν αντικείμενο σύγκρισης. Ειδικότερα: (α) επηρεάζεται η απάντηση εκ του ότι ο τελικός καταναλωτής-ασθενής περιορισμένο οικονομικό όφελος έχει από το παράλληλο εμπόριο, (β) λαμβάνονται, και σε ποιο βαθμό, υπόψη τα συμφέροντα των κοινωνικοασφαλιστικών οργανισμών για φθηνότερα φάρμακα ; 21 Οι 16 Συνεταιρισμοί Φαρμακοποιών των υπ’ αριθ. πρωτ. 2563/14.12.2000 και 2623/19.12.2000 καταγγελιών, ο Πανελλήνιος Σύλλογος ΦαρμακαποθηκαρίωνΝ.Π.Δ.Δ.,οι εταιρίες Κοκκόρης – Δ. Τσάνας Κ. Εμπορική Ε.Π.Ε. Φαρμάκων και Ιατρικών Ειδών, Φαρμακαποθήκη El – Pharm Ε.Π.Ε., Φαρμακαποθήκη Αιμίλιος- Νικόλαος – Μαυριτσάκης Ε.Π.Ε., Φαρμασέρβις Ανώνυμη Φαρμακευτική Εταιρεία, Φαρμακεμπορική Α.Ε. Εμπορίας και Διανομής Φαρμακευτικών Προϊόντων, Φαρμακευτικός Σύνδεσμος Ανώνυμη Εμπορική Εταιρεία καθώς και οι εταιρίες της υπ’ αριθ. πρωτ. 64/09.01.2002 παρέμβασης - καταγγελίας, κλητεύθηκαν ως τρίτοι από την Επιτροπή ως προς το μέρος της διαδικασίας που αφορούσε την αίτηση χορήγησης αρνητικής πιστοποίησης από τη GSK. 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (2.3) Ποια άλλα κριτήρια και ποιες άλλες προσεγγίσεις θεωρούνται πρόσφορα/ες εν προκειμένω;

1. Το ΔΕΚ – παρά τις αντίθετες περί τούτου προτάσεις του Γενικού Εισαγγελέα Jacobs – έκρινε με απόφασή του, η οποία εκδόθηκε την 31η.05.200522, ότι η Επιτροπή Ανταγωνισμού δεν διέθετε το locus standi για την υποβολή σε αυτό προδικαστικών ερωτημάτων και ως εκ τούτου τα ως άνω υποβληθέντα προδικαστικά ερωτήματα δεν απαντήθηκαν από το ΔΕΚ στο πλαίσιο της ανωτέρω διαδικασίας
3. Την 04.05.2006 η Επιτροπή Ανταγωνισμού συνεδρίασε, προκειμένου να αποφασίσει για την ακολουθητέα διαδικασία επί της υπόθεσης ενόψει της έκδοσης της ανωτέρω απόφασης του ΔΕΚ24 και να αποφανθεί επί της υπόθεσης.
4. Τη 01.09.2006 η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξέδωσε την 318/V/2006 απόφασή της25, σύμφωνα με την οποία «λαμβάνοντας υπ’ όψη ότι υφίστανται επαρκή και διαθέσιμα στοιχεία μόνο για το σκεύασμα Lamictal, συμπεραίνει ότι οι εμπλεκόμενες κατέχουν δεσπόζουσα θέση στην ελληνική αγορά ως προς το σκεύασμα αυτό …» και καταλήγει στο εξής διατακτικό: «
5. Διαπιστώνει: (α) παράβαση του άρθρου 2 του ν.703/77, εκ μέρους της καταγγελλόμενης εταιρείας σύμφωνα με το παραπάνω σκεπτικό για τη χρονική περίοδο Νοέμβριος 2000- Φεβρουάριος 2001 (β) μη ύπαρξη παράβασης του άρθρου 2 του ν.703/77 για την περίοδο Φεβρουάριος 2001 και εφεξής και (γ) μη ύπαρξη παράβασης του άρθρου 82 ΣυνθΕΚ.
6. Απευθύνει σύσταση προς την καταγγελλόμενη εταιρεία να παραλείπει ανάλογη συμπεριφορά, όπως αυτή που επέδειξε κατά την περίοδο Νοέμβριος 200022 ΔΕΚ C-53/03 ΣΥΦΑΙΤ. Η πρόταση του Γενικού Εισαγγελέα Jacobs είχε ως ακολούθως: «Για τους προεκτεθέντες λόγους, προτείνω στο Δικαστήριο να δώσει στα προδικαστικά ερωτήματα την εξής απάντηση:

(1)Φαρμακευτική επιχείρηση που κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά δεν ενεργεί κατ’ ανάγκη κατά κατάχρηση της εν λόγω θέσεως, όταν αρνείται να ικανοποιήσει πλήρως τις παραγγελίες που δέχεται από χονδρεμπόρους φαρμάκων, με μοναδική αιτιολογία ότι, ενεργώντας κατ’ αυτό τον τρόπο, σκοπεί στον περιορισμό του παράλληλου εμπορίου.

(2)Η άρνηση αυτή μπορεί να δικαιολογηθεί από αντικειμενικούς λόγους και, συνεπώς, δεν συνιστά καταχρηστική συμπεριφορά, όταν οι διαφορές τιμών που συνεπάγονται την άσκηση παράλληλου εμπορίου οφείλονται στην παρέμβαση του κράτους μέλους εξαγωγής, το οποίο καθορίζει την τιμή σε κατώτερο επίπεδο από αυτό που ισχύει στα λοιπά κράτη μέλη, λαμβανομένων υπόψη όλων των χαρακτηριστικών του ευρωπαϊκού φαρμακευτικού τομέα, ως έχει σήμερα, και ιδίως των ακόλουθων: – της καθολικής και ανομοιογενούς κρατικής παρεμβάσεως στον καθορισμό των τιμών των φαρμακευτικών προϊόντων, που ευθύνονται για τις διαφορές τιμών μεταξύ κρατών μελών· – της κοινοτικής και εθνικής ρυθμίσεως της διανομής φαρμακευτικών προϊόντων, που επιβάλλει στις φαρμακευτικές επιχειρήσεις και τους χονδρεμπόρους φαρμάκων υποχρεώσεις που διαφέρουν μεταξύ κρατών μελών, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ύπαρξη επαρκών αποθεμάτων των εν λόγω προϊόντων· – των ενδεχόμενων αρνητικών συνεπειών του παράλληλου εμπορίου στον ανταγωνισμό, στην κοινή αγορά και στην προσπάθεια καινοτομίας των επιχειρήσεων, δεδομένων των οικονομικών χαρακτηριστικών της φαρμακοβιομηχανίας· – του ότι οι τελικοί καταναλωτές φαρμακευτικών προϊόντων δεν μπορούν πάντα να επωφεληθούν του παράλληλου εμπορίου και δεν μπορεί να γίνει εκ των προτέρων δεκτό ότι οι δημόσιες αρχές των κρατών μελών, που είναι οι κύριοι αγοραστές των εν λόγω προϊόντων, επωφελούνται από τις χαμηλότερες τιμές, καθόσον οι ίδιες καθορίζουν τις τιμές εντός της επικράτειάς τους.». 24 Η διάσκεψη έλαβε χώρα την 22.05.2006. Για το σύνολο της διαδικασίας βλ. απόφαση ΕΑ 318/V/2006 σκ. 1-12. 25 Η 318/V/2006 απόφαση δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 1462 Β΄ την 04.10.2006, ενώ κοινοποιήθηκε στην GSK την 04.09.2006. 23 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Φεβρουάριος 2001. Σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης θα επιβληθεί πρόστιμο, ισόποσο του 3% των ακαθάριστων εσόδων της επιχείρησης της προηγούμενης της παράβασης χρήσεως. 3. Απέχει να αποφανθεί επί του αιτήματος αρνητικής πιστοποίησης σύμφωνα με όσα μνημονεύονται στο σκεπτικό (υπό σημείο IV)»26. 21. Κατά της 318/V/2006 απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού ασκήθηκαν έξι

(6)προσφυγές ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών [βλ. Παράρτημα II]. Η έκδοση οριστικών αποφάσεων επί έκαστης από τις ανωτέρω προσφυγές αναβλήθηκε με σειρά αποφάσεων του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών27, έως ότου αποφανθεί το ΔΕΚ επί προδικαστικού ερωτήματος με το ίδιο περιεχόμενο με αυτό της Επιτροπής Ανταγωνισμού28 που του απήυθυνε το Εφετείο Αθηνών στο πλαίσιο εκδίκασης εφέσεων ορισμένων από τις καταγγέλλουσες κατά αποφάσεων του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που απέρριπταν αγωγές τους κατά της πρώτης εμπλεκόμενης με αίτημα (μεταξύ άλλων) την αναγνώριση της υποχρέωσής της να τους παραδίδει συγκεκριμένες ποσότητες των επίμαχων φαρμάκων [βλ. κατωτέρω Ενότητα V.1]. Επί των τεσσάρων από τις προσφυγές που ασκήθηκαν κατά την 318/V/2006 απόφασης εκδόθηκαν μετά την έκδοση της απόφασης του ΔΕΚ επί του ανωτέρω προδικαστικού ερωτήματος (εφεξής «ΔΕΚ Λέλος»)29, οι υπ’ αριθ. 2019/2009, 2100/2009 και 1983/2010 αναπεμπτικές οριστικές αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, οι οποίες προσβλήθηκαν, ακολούθως, με αιτήσεις αναίρεσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. Επί των εν λόγω αναιρέσεων εκδόθηκαν στη συνέχεια οι υπ’ αριθ. 1923/2012, 1922/2012, 1921/2012 και 1925/2012 απορριπτικές αποφάσεις του ΣτΕ

1. 26 Βλ. σελ. 21 της 318/V/2006 απόφασης όπου αναφέρονται τα εξής: «…Η ΕΑ επιφυλάσσεται να εξετάσει το ζήτημα τούτο, εφόσον εξακολουθήσει να παρίσταται ανάγκη, μετά την έκδοση της απόφασης της ΕΕ, η οποία και είναι η κατεξοχήν αρμόδια αρχή για την κοινοτική αγορά στο σύνολό της». 27 Βλ. υπ’ αριθμούς 3665/2007, 4536/2007, 828/2008, 522/2008, 1307/2008 και 1543/2008 αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών. 28 Οι αποφάσεις αυτές περί υποβολής σχετικών αιτήσεων για την έκδοση προδικαστικής απόφασης από το ΔΕΚ εκδόθηκαν κατόπιν υποβολής αιτήσεων στο πλαίσιο της εκδικάσεως διαφορών μεταξύ, αφενός, των εταιριών Σωτ. Λέλος και Σία EE, Φαρμακεμπορική AE Εμπορίας και Διανομής Φαρμακευτικών Προϊόντων, Κωνσταντίνος Ξυδιάς και Σία OE, Ιωνάς Στρούμσας ΕΠΕ, Φαρμακαποθήκη Pharma-Group Μεσσηνίας AE, K. Π. Μαρινόπουλος AE Εμπορίας και Διανομής Φαρμακευτικών Προϊόντων και Κόκκορης Δ. Τσάνας Κ. ΕΠΕ κ.λπ., χονδρεμπόρων φαρμακευτικών προϊόντων (εκκαλούσες των κύριων δικών), και, αφετέρου, της GSK, σχετικά με την άρνηση της τελευταίας να ικανοποιήσει τις παραγγελίες τους στα προαναφερθέντα φάρμακα. 29 Βλ. συνεκδικαθείσες υποθέσεις C-468/06 έως C-478/06 Προδικαστικό Λέλος και λοιποί. 30 Οριστικές αποφάσεις επί των άλλων δύο προσφυγών εκδόθηκαν από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών το
2. Η υπό κρίση υπόθεση αποτελεί κατά το χρόνο έκδοσης της παρούσας αντικείμενο εκκρεμών διαδικασιών ενώπιον του ΣτΕ [βλ. Παράρτημα ΙΙ υπό Ε και ΣΤ]. 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ II ΤΑ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ II.1 ΤΑ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΠΟΙΑΣ ΟΙ 193/ΙΙΙ/2001, 229/ΙΙΙ/2003 ΚΑΙ 318/V/2006 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ31 II.1.1 Η εταιρία GlaxoSmithKline Α.Ε.Β.Ε. και η μητρική της εταιρία GlaxoSmithKline plc
3. Η GlaxoSmithKlineA.E.B.E. είναι ανώνυμη εμπορική και βιομηχανική εταιρία φαρμακευτικών προϊόντων, με έδρα το Χαλάνδρι – Αττικής και λειτουργεί με την επωνυμία αυτή κατόπιν τριών συγχωνεύσεων μεταξύ των εταιριών SMITHKLINE και BEECHAM το 1989, GLAXOSMITHKLINE και WELLCOME το 1995 και GLAXOSMITHKLINEWELLCOME και SMITHKLINEBEECHAM το
5. Η ανωτέρω εταιρία δραστηριοποιείται σε δύο κύριους τομείς: τα καταναλωτικά και τα φαρμακευτικά προϊόντα. Στον τομέα των καταναλωτικών προϊόντων, η GSK διαθέτει μη συνταγογραφούμενα φάρμακα, προϊόντα για τη στοματική υγιεινή καθώς και διατροφικούς χυμούς (όπως Lucozade, Ribena).
6. Στον τομέα των φαρμακευτικών προϊόντων, η GlaxoSmithKline κυκλοφορεί περισσότερα από 60 φάρμακα και 17 εμβόλια για την αντιμετώπιση διαφόρων νοσημάτων και την πρόληψη ασθενειών, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες από την ιστοσελίδα της32, κατέχει ηγετική θέση στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς, ανάμεσα στις φαρμακευτικές εταιρίες με φάρμακα ιδίας έρευνας και ανάπτυξης. Η εταιρία είναι δικαιούχος πρωτότυπων φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων, τα οποία είναι προϊόντα έρευνας και τεχνολογίας των αλλοδαπών εταιριών του ομίλου GlaxoSmithKline και τα οποία κατατάσσονται στην κατηγορία των συνταγογραφούμενων φαρμάκων. Mεταξύ αυτών συγκαταλέγονται και τα φαρμακευτικά σκευάσματα LAMICTAL, IMIGRAN και SEREVENT, για τα οποία η εταιρία είναι υπεύθυνη κυκλοφορίας στην Ελλάδα, με βάση άδειες κυκλοφορίας33 και διακίνησης που εξέδωσε ο Ε.Ο.Φ.
7. Σύμφωνα με την καταγγελλόμενη34, η εταιρία GSK είναι εισαγωγική εταιρία στην Ελλάδα των προϊόντων που παράγουν οι αλλοδαπές εταιρίες «TheWellcomeFoundationLtd», «GlaxoOperationsUKLtd», «GlaxoGroupLtd» και «GlaxoWellcomeSpA». Τόσο η ελληνική εταιρία, όσο και οι αλλοδαπές - παραγωγοί εταιρίες ελέγχονται απόλυτα από τον ίδιο μέτοχο που είναι η μητρική του πολυεθνικού ομίλου εταιρία με την επωνυμία GlaxoSmithKlineWellcomeplc και ήδη GlaxoSmithKlineplc
9. Πιο συγκεκριμένα, από το Μάιο του 2001 και εφεξής, μοναδικός μέτοχος της ελληνικής εταιρίας GSK είναι η εταιρία με την επωνυμία WellcomeLimited, η οποία ανήκει στον όμιλο GlaxoSmithKline και έχει έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο. Απώτερος 31 Για τις συμμετέχουσες εταιρίες στη διαδικασία έκδοσης των αποφάσεων με αριθμούς 193/ΙΙΙ/2001, 229/ΙΙΙ/2003, 318/V/2006 της ΕΑ καθώς και στη διαδικασία έκδοσης των αποφάσεων με αριθμούς 68/2002, 1820/2009, 2019/2009, 2100/2009 και 1983/2010 του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, σχετ. ο Πίνακας
10. 32 Βλ. ηλεκτρονική διεύθυνση www.glaxosmithkline.gr. 33 Για τις ημερομηνίες πρώτης έγκρισης των υπό εξέταση φαρμάκων βλ. Πίνακα 35 του Παραρτήματος. 34 Βλ. Υπόμνημα με αριθ. πρωτ. 529/14.02.
11. 35 Βλ. απόφαση 229/ΙΙΙ/2003 της ΕΑ, σελ.
12. 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ελέγχων μέτοχος της GSK, είναι η εταιρία GSKplc με έδρα επίσης το Ηνωμένο Βασίλειο […]. Στο κατωτέρω διάγραμμα, απεικονίζεται η σχέση της GSK, με την απώτερη μητρική της εταιρία GSKplc
13. Διάγραμμα 1: Σχέση μεταξύ της ελληνικής εταιρίας GlaxoSmithKline με την απώτερη μητρική εταιρία GlaxoSmithKlinePLC GlaxoSmithKline plc […] […] […] […] […] Wellcome Limited ↓ 100% GlaxoSmithKline Α.Ε.Β.Ε.
14. Η μητρική εταιρία GSKplc αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως εταιρίες παραγωγής φαρμακευτικών προϊόντων. Η εν λόγω εταιρία προήλθε από τη συγχώνευση των εταιριών GLAXOSMITHKLINEWELLCOME PLC και SMITHKLINE BEECHAM, που έλαβε χώρα το
15. Η εταιρία GSKplc είναι εισηγμένη, τόσο στο χρηματιστήριο της Ν. Υόρκης όσο και στο χρηματιστήριο του Λονδίνου.
16. Η πρώτη εμπλεκόμενη περιγράφει τις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις της με την GSKplc ως τις τυπικές σχέσεις μητρικής και 100% θυγατρικής μέσω παρένθετων εταιριών του ομίλου, οι οποίες καλύπτουν πλήρες φάσμα οικονομικών και εμπορικών πολιτικών
18. Ο κύκλος εργασιών της GSK, καθώς και της μητρικής της εταιρίας GSKplc, ανά έτος από το 2000 έως και το 2006 έχει ως εξής: Πίνακας 1:Κύκλος εργασιών GSK και GSKplc, 2000-2006 Κύκλος 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 83.339.943 111.792.805 245.050.804 228.055.608 252.956.592 267.681.418 272.549.211 18.079 20.489 21.212 21.441 20.359 21.660 23.225 εργασιών GSK (€) GSK plc (εκ. ₤) 36 Βλ. και επιστολές των εταιριών GSK με αριθ. πρωτ. 3980/30.05.2014 και GSKplc με αριθ. πρωτ. 5481/22.07.
19. 37 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 6113/01.08.2013 επιστολή. 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ GSK plc 28.968.114.0 84 33.671.322.9 25 32.608.762.4 90 30.473.280.2 72 28.875.966.2 43 31.606.595.6 51 34.586.746.0 90 (μετατροπ ή σε €38) Πηγή: Ισολογισμός της εταιρίας GSK και annualreports - ιστοσελίδα της εταιρίας GSKplc (www.gsk.com)
20. Οι συνολικές (μη νοσοκομειακές) πωλήσεις από την εταιρία GSK39 στην ελληνική επικράτεια των υπό κρίση φαρμάκων IMIGRAN, LAMICTAL και SEREVENT, για τα έτη από το 2000 έως το 2006, εμφανίζονται στον κατωτέρω Πίνακα. Πίνακας 2: Πωλήσεις (μη νοσοκομειακές) φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων Imigran, Lamictal και Serevent της εταιρίας GSK στην ελληνική επικράτεια (αξία σε €) 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Imigran […] […] […] […] […] […] […] Lamictal […] […] […] […] […] […] […] Serevent […] […] […] […] […] […] […] Πηγή: GSK, υπ’ αριθ. πρωτ. 5440/08.07.2013 II.1.2 Οι Συνεταιρισμοί Φαρμακοποιών
21. Οι Συνεταιρισμοί Φαρμακοποιών (οι οποίοι διέπονται από το ν.1667/1986, περί Αστικών Συνεταιρισμών και άλλων διατάξεων - ΦΕΚ Α΄ 196) έχουν ως σκοπό την προαγωγή των εμπορικών, οικονομικών και κοινωνικών συμφερόντων των μελών τους - φαρμακοποιών, που διατηρούν νόμιμα φαρμακεία, αγοράζοντας αποκλειστικά και μόνο για αυτούς φαρμακευτικά, παραφαρμακευτικά, καλλυντικά και άλλα προϊόντα φαρμακείου, όπως αυτά προσδιορίζονται από το ν. 1316/1983 (περί Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, Εθνική Φαρμακοβιομηχανία - ΦΕΚ Α΄ 3), τα οποία στη συνέχεια προμηθεύουν στα μέλη τους.
22. Η κατ’ εξοχήν δραστηριότητα των Συνεταιρισμών είναι η διατήρηση της συνεταιριστικής φαρμακαποθήκης προς προμήθεια κυρίως φαρμακευτικών προϊόντων, για την κάλυψη των αναγκών των μελών τους μέσω της αγοράς φαρμάκων από τις διάφορες φαρμακευτικές εταιρίες, σύμφωνα με τις παραγγελίες που τίθενται στους Συνεταιρισμούς, απευθείας από τα μέλη τους – φαρμακεία. Όπως σημειώνουν στις με αριθ. πρωτ. 2563/14.12.2000 και 2623/19.12.2000 καταγγελίες - αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων, οι Συνεταιρισμοί καλύπτουν με φάρμακα και τις πιο απομακρυσμένες περιοχές της χώρας (παραμεθόριες, νησιωτικές, ορεινές).
23. Οι Συνεταιρισμοί Φαρμακοποιών που υπέβαλαν καταγγελία κατά της εταιρίας GSK αναφέρονται αμέσως παρακάτω ομαδοποιημένοι ανά υποβληθείσα καταγγελία. Ειδικότερα: 38 Για τη μετατροπή του Κύκλου Εργασιών της GSKplc από ₤ σε € χρησιμοποιήθηκαν οι συναλλαγματικές ισοτιμίες στο τέλος έκαστου έτους, από το Δελτίο Tιμών της Τράπεζας της Ελλάδος. 39 Οι εν λόγω πωλήσεις περιλαμβάνουν και μέρος των πωλούμενων φαρμάκων το οποίο προωθήθηκε για εξαγωγές. 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
24. Την υπ’ αριθ. 2563/14.12.2000 καταγγελία και αίτηση ασφαλιστικών μέτρων υπέβαλαν οι εξής Συνεταιρισμοί: -

(1)Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Αιτωλίας και Ακαρνανίας ΣυνΠΕ- ΣΥΦΑΙΤ (πλέον Συνεταιριστική Επιχείρηση Φαρμακοποιών Δυτικής Ελλάδος ΣΠΕΣΕΦΑΡ με έδρα στο Αγρίνιο, Ηρακλείτου, Περιοχή Γιαννούζι) -

(2)Προμηθευτικός Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Αττικής ΣυνΠΕΠΡΟΣΥΦΑΠΕ (με έδρα στο Περιστέρι Αττικής, Κωνσταντινουπόλεως 3)

(3)Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Ευβοίας – ΣυνΠΕ (με έδρα στη Χαλκίδα, Αρεθούσης 59Α) -

(4)Προμηθευτικός Παραγωγικός Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Ημαθίας – Πέλλας ΣυνΠΕ (με έδρα στη Βέροια, Σταδίου 74) -

(5)Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Θεσσαλονίκης ΣυνΠΕ (με έδρα στη Θεσσαλονίκη, Αλεξ. Σταύρου 15-17) -

(6)Προμηθευτικός Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Καρδίτσας ΣυνΠΕ (με έδρα στην Καρδίτσα, 3ων Ιεραρχών & Βενιζέλου) -

(7)Προμηθευτικός Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Κρήτης ΣυνΠΕ (με έδρα στο Ηράκλειο Κρήτης, Σπιναλόγκας 10) -

(8)Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Λάρισας –ΣοΦΛΑΣυνΠΕ (με έδρα στη Λάρισα, Ρούσβελτ 73) -

(9)Προμηθευτικός Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Νότιας ΠελλοπονήσουΣυνΠΕ (με έδρα στην Καλαμάτα, Κλαδά 8) -

(10)Προμηθευτικός Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Σερρών ΣυνΠΕ (με έδρα στις Σέρρες, Χρυσοστόμου Σμύρνης 12) και -

(11)Αστικός Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Χανίων ΣυνΠΕ (με έδρα στα Χανιά Κρήτης, Κελαϊδή 53). 35. Την υπ’ αριθ. πρωτ. 2623/19.12.2000 καταγγελία και αίτηση ασφαλιστικών μέτρων υπέβαλαν οι εξής Συνεταιρισμοί: -

(1)Προμηθευτικός Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Αχαΐας ΣυνΠΕ – ΠΡΟΣΥΦΑ (με έδρα στην Πάτρα, Καραϊσκάκη 134) -

(2)Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Έβρου ΣυνΠΕ (με έδρα στην Αλεξανδρούπολη, Ανατολικής Θράκης 43Β) -

(3)Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Θεσσαλίας ΣυνΠΕ (με έδρα στο Βόλο, Σέφελ 30) -

(4)Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Λέσβου ΣυνΠΕ (με έδρα στη Μυτιλήνη, Πινδάρου 1) και -

(5)Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Τρικάλων ΣυνΠΕ (με έδρα στα Τρίκαλα, Απόλλωνος 14).

1. Οι ανωτέρω συνεταιρισμοί στο σύνολό τους παρέστησαν κατά τη διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση της 193/ΙΙΙ/2001 απόφασης ασφαλιστικών μέτρων, της 229/ΙΙΙ/2003 προδικαστικής απόφασης και της 318/V/2006 οριστικής απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού40, στην τελευταία διαδικασία αφενός ως διάδικοι κατά το 40 Βλ. αποφάσεις 229/ΙΙΙ/2003 της ΕΑ σελ. 3 και 318/V/2006 σελ.
2. 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μέρος αυτής που αφορούσε στις καταγγελίες και ως τρίτοι κατά το μέρος αυτής που αφορούσε στις αιτήσεις χορήγησης αρνητικής πιστοποίησης της GSK
3. II.1.3 Οι φαρμακεμπορικές εταιρίες που άσκησαν παρεμβάσεις - καταγγελίες
4. Οι φαρμακαποθήκες που υπέβαλαν τις κατωτέρω «Παρεμβάσεις – Καταγγελίες» αποτελούν εμπορικές εταιρίες με αντικείμενο την εμπορία φαρμάκων, φαρμακευτικών προϊόντων, καλλυντικών, παραφαρμακευτικών προϊόντων, συναφών με τα ανωτέρω χημικών προϊόντων, ιατρικών ειδών και γενικά συναφών ειδών, τα οποία αποτελούν αντικείμενο της εμπορικής δραστηριότητας των φαρμακείων, ήτοι ασχολούνται με το χονδρικό εμπόριο των προαναφερόμενων προϊόντων.
5. Στο πλαίσιο αυτής της επιχειρηματικής δραστηριότητας οι εταιρίες συναλλάσσονται με διάφορες φαρμακοβιομηχανίες στην Ελλάδα, ημεδαπές ή θυγατρικές αλλοδαπών φαρμακοβιομηχανιών, από τις οποίες προμηθεύονται τα διάφορα προϊόντα προς εμπορία/ μεταπώληση.
6. Στη συγκεκριμένη υπόθεση, σαράντα μία

(41)φαρμακαποθήκες υπέβαλαν την υπ’ αριθ. πρωτ. 61/08.01.2002 «Παρέμβαση – Καταγγελία» και συγκεκριμένα οι εξής: -

(1)Interfarm - Α.Αγγελάκου& Σία Ο.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, οδός Αγ. Αποστόλων 51) -

(2)ΚοκκόρηςΤσάνας Ε.Π.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, οδός Μενάνδρου 54) -

(3)Αττική Φαρμακαποθήκη Α.Ε.Ε. (σύμφωνα με το με αριθ. πρωτ. 3682/30.04.2013 έγγραφο της εταιρίας, η επωνυμία της τελευταίας με την από 18.08.2008 απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της, τροποποιήθηκε σε «Δυναμική Φαρμακαποθήκη Ανώνυμη Εταιρεια Εμπορία Φαρμάκων και Παραφαρμακευτικών Προϊόντων» και η έδρα της βρίσκεται πλέον στο Περιστέρι Αττικής, οδός Λεύκτων 6- 8)42 -

(4)Voulpharm Αναστασία Δ. Βούλγαρη & Υιοί Α.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, Δεληγιώργη 15-14. Σύμφωνα με τη με αριθ. πρωτ. 3547/24.04.2013 επιστολή, υπογραφόμενη από τον τότε πληρεξούσιο δικηγόρο της, η εν λόγω εταιρία έχει κλείσει) -

(5)Παπαφάρμ –Γκίκα Μαρία Ε.Ε. νυν ΠΑΠΑΦΡΑΓΚΟΥ Α.Ε.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, Παλαιολόγου Σωνιέρη 18) -

(6)EL- PHARM Ε.Π.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, Αίμωνος 65-67) 41 Βλ. απόφαση 229/ΙΙΙ/2003 της ΕΑ σελ. 4 όπου αναφέρεται «Οι Δεκαέξι

(16)Συνεταιρισμοί Φαρμακοποιών […] ήταν διάδικοι, ως προς το μέρος της διαδικασίας που αφορούσε τις καταγγελίες, και τρίτοι, κλητευθέντες με το άρθρο 18 παρ. 3 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΕΑ, ως προς το μέρος της διαδικασίας που αφορούσε την αίτηση της εταιρίας GLAXOSMITHKLINE AEBE {εννοείται για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης}». Βλ. ομοίως σελ. 6 όπου αναφέρεται «Συνολικά, εξετάσθηκαν οι παρακάτω: […] 9) ο μάρτυρας των Δεκαέξι Συνεταιρισμών των Φαρμακοποιών Ανδρέας Γαλανόπουλος,Φαρμακοποιός και Πρόεδρος του Δ.Σ. της Ομοσπονδίας Συνεταιρισμών Φαρμακοποιών Ελλάδος,[…] Εξάλλου, ο Ανδρέας Γαλανόπουλος και ο Ευριπίδης Αδάμου ήταν διάδικοι ως προς το μέρος της διαδικασίας που αφορούσε τη συζήτηση των καταγγελιών και τρίτοι, κλητευθέντες με το άρθρο 18 παρ. 3 του Κανονισμού Λειτουργίας της ΕΑ, ως προς το μέρος της διαδικασίας που αφορούσε τη συζήτηση της αίτησης της εταιρίας GLAXOSMITHKLINEAEBE για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης». Βλ. επίσης απόφαση 318/V/2006 της ΕΑ σκ. 10 όπου αναφέρεται ότι «Στη συνεδρίαση αυτή η ΕΑ αποφάσισε να κλητεύσει σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 703/77 τα μέρη, τα οποία παρέστησαν κατά την ακροαματική διαδικασία που αφορούσε στην έκδοση της Απόφασης 229/ΙΙΙ/2003». 42 Βλ. σχετικά ΦΕΚ 10316/08.09.2008 (τεύχος Α.Ε.- Ε.Π.Ε). 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ - - - 43

(7)Καρκαλάς Ηλίας & Σία Ο.Ε. (με έδρα στην Ηλιούπολη Αττικής, Ελευθερίας 39)

(8)Συστεγασμένες Φαρμακαποθήκες Δ.Ι. Κάσιμος - Λ.Ι. Κάσιμος - Α.Ι. Ψυχογιού Α. Ο.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, Ξούθου 16)

(9)Iliapharm – Δ. Καλπαξή& Σία Ο.Ε. (με έδρα στο Χαλάνδρι Αττικής, Κωστή Παλαμά 4 και Ναυαρίνου. Σύμφωνα με τη με αριθ. πρωτ. 3547/24.04.2013 επιστολή, υπογραφόμενη από τον τότε πληρεξούσιο δικηγόρο της εταιρίας, αυτή έχει κλείσει)

(10)Ιωάννης Π. Καλανίδης Ε.Π.Ε. νυν FARMAPOLA.E. (με έδρα στο Ίλιον Αττικής, Αγ. Φανουρίου 38)

(11)Cosmofarm Ε.Π.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, Μύσωνος 15)

(12)Marvifarm – Β. Μαραγκός Α.Ε. νυν MARVIFARMA.E. (με έδρα στη Ν. Φιλοθέη Αττικής, Περρίκου 24)

(13)Ι. Σωτ. Μπίκα Ο.Ε. (με έδρα στον Υμηττό Αττικής, Σάρδεων 26)

(14)Γ. Μουμούζας& Σία Ο.Ε. νυν MEDISYLA.E. (με έδρα στην Αθήνα, Χαλκοκονδύλη 37)

(15)Κ.Χριστόπουλος Μονοπρόσωπη Ε.Π.Ε. (με έδρα στο Αιγάλεω Αττικής. Αναγεννήσεως 3)

(16)Απ. Παπανικολόπουλος Α.Ε. (με έδρα στις Αχαρνές Αττικής, Ηρώων Πολυτεχνείου 144)

(17)Medicel Αριστείδης Β. Τσίτσος (έδρα στην Ελευσίνα, οδός Νικολαΐδου 32)

(18)Βάϊος Τσίτσας& Σία Ο.Ε. νυν ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ ΒΑΪΟΣ ΤΣΙΤΣΑΣ Α.Ε. (με έδρα στο Π. Φάληρο Αττικής, Αγίου Πέτρου και Σωκράτους 57-59)

(19)Φάρεμα - Στ. Τσακίρης - Ο. Τσακίρης Ε.Π.Ε. νυν ΦΑΡΕΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ Α.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, οδός Μενάνδρου 58)

(20)Φαν – Ιωφάρμ Ε.Π.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, Ανδριανουπόλεως 10)

(21)Φαρμασέρβις Α.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, Ακομηνάτου 47-49)

(22)Φιλοφάρμ Ε.Π.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, Πλάτωνος 13)

(23)Φαρμακευτικός Σύνδεσμος Α.Ε.Ε. νυν FARMASYNA.E. (με έδρα στο Περιστέρι Αττικής, Μονής Δαμάστας 6Β)

(24)Φαρμαζάκ Α.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, Ναούσης 31)

(25)Φαρμαλούξ Αιμίλιος - Νικόλαος Μαυριτσάκης Ε.Π.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, Βουτσαρά 25)

(26)Trenta – PharmLodeA.E. (με έδρα στην Αθήνα, Σουρμελή 5. Σύμφωνα με τη με αριθ. πρωτ. 3547/24.04.2013 επιστολή, υπογραφόμενη από τον τότε πληρεξούσιο δικηγόρο της, η εν λόγω εταιρία έχει κλείσει)

(27)Α. Χριστόφογλου Ο.Ε. νυν Α. ΧΡΙΣΤΟΦΟΓΛΟΥ Α.Ε. (σύμφωνα με τη με αριθ. πρωτ. 3547/24.04.2013 επιστολή, υπογραφόμενη από τον τότε πληρεξούσιο δικηγόρο της, η εν λόγω εταιρία εξαγοράσθηκε από την εταιρεία ALAPIS Ανώνυμη Συμμετοχική Βιομηχανική και Εμπορική Εταιρεία Φαρμακευτικών και Χημικών στο εξής ΑΛΑΠΙΣ ΑΒΕΕ. Από πληροφορίες μέσω του διαδικτύου43 η εταιρία φαίνεται πράγματι από (τουλάχιστον) την 17.03.2009 να ανήκει κατά 60% στην εταιρία ΑΛΑΠΙΣ ΑΒΕΕ. Ακολούθως Βλ. ιστοσελίδα www.naftemporiki.gr, ημερομηνία 17.03.2009. 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ - - - - - δυνάμει της υπ’ αριθ. 1180/08.11.2013 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η ΑΛΑΠΙΣ ΑΒΕΕ κηρύχθηκε σε κατάσταση πτώχευσης, ορίστηκε ως ημέρα παύσης των πληρωμών η 31.08.2012 και διορίστηκε σύνδικος η δικηγόρος Αθηνών, κα Ελένη Τύρου του Γεωργίου. Επιπλέον την 31.01.201444, με σχετική απόφαση της Περιφέρειας Αττικής ανακλήθηκε η άδεια ιδρύσεως της εν λόγω φαρμακαποθήκης).

(28)Ι. Βασιλάκος & Σία Ο.Ε. νυν Βασιλάκος Ιωάννης Φαρμακαποθήκη Α.Ε. (με έδρα στη Θεσσαλονίκη, 28ης Οκτωβρίου 152)

(29)Ε. Γκατζίμας& Σία Ο.Ε. (με έδρα στη Θεσσαλονίκη, Βελισαρίου 54)

(30)Α. Τεντόκαλη - Ζαφείρη Ο.Ε.45 (με έδρα στη Θεσσαλονίκη, Εθν. Αντιστάσεως 35. Σύμφωνα με τη με αριθ. πρωτ. 3547/24.04.2013 επιστολή, υπογραφόμενη από τον τότε πληρεξούσιο δικηγόρο της, η εν λόγω εταιρία έχει κλείσει)

(31)Αργωφάρμ Α.Ε. (που εδρεύει στο Βόλο Μαγνησίας, Άνθιμου Γαζή 111. Σύμφωνα με τη με αριθ. πρωτ. 3547/24.04.2013 επιστολή, υπογραφόμενη από τον τότε πληρεξούσιο δικηγόρο της, η εν λόγω εταιρία έχει εξαγορασθεί)

(32)CretaPharm Συστεγασμένες Φαρμακαποθήκες Μ. Μαστρακούλη – Ε. Αναγνωστοπούλου & Σία Ο.Ε. (με έδρα στο Ηράκλειο Κρήτης, Πλατεία Ρωμανού. Σύμφωνα με τη με αριθ. πρωτ. 3547/24.04.2013 επιστολή, υπογραφόμενη από τον τότε πληρεξούσιο δικηγόρο της, η εν λόγω εταιρία έχει κλείσει)

(33)Ευθ. Ελ. Αποστολάκη Ο.Ε. (με έδρα στην Πάτρα, Κανακάρη 87)

(34)Ασκληπιός Στεργ. Κων. Ζουρνατζής & Σία Ο.Ε. νυν ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ Α.Ε. (με έδρα στα Τρίκαλα, Καποδιστρίου 8)

(35)Φρονάς Γεώργιος & Σία Ο.Ε. νυν ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΡΟΝΑ Α.Ε. (με έδρα στη Ρόδο, 4,5ο χλμ. Ρόδου – Καλλιθέας)

(36)ΘηβαφάρμΜανιτάρηςΑποστ. & Σία Ο.Ε. νυν ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ Γ. ΖΑΦΕΙΡΗΣ Α.Ε.Ε. (με έδρα στη Θήβα, Κύπρου 12)

(37)Μπετίνα Α. Βυθούλκα (με έδρα στον Πυργο Ηλείας, Ζαΐμη 35. Σύμφωνα με τη με αριθ. πρωτ. 3547/24.04.2013 επιστολή, υπογραφόμενη από τον τότε πληρεξούσιο δικηγόρο της, η εν λόγω εταιρία έχει κλείσει)

(38)Φαρμακεμπορική Α.Ε. (σύμφωνα με τη με αριθ. πρωτ. 3547/24.04.2013 επιστολή, υπογραφόμενη από τον τότε πληρεξούσιο δικηγόρο της εταιρίας, η εταιρία εξαγοράσθηκε από την ΑΛΑΠΙΣ ΑΒΕΕ. Από πληροφορίες μέσω του διαδικτύου46 η εταιρία φαίνεται πράγματι από (τουλάχιστον) την 17.03.2009 να ανήκει κατά 50,82% στην εταιρία ΑΛΑΠΙΣ ΑΒΕΕ, η οποία όπως προεκτέθηκε ήδη από 08.11.2013, δυνάμει της με αριθ. 1180 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, έχει κηρυχθεί σε κατάσταση πτώχευσης) 44 Βλ. απόφαση της Περιφέρειας Αττικής, Δ/νσης Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας Περιφερειακής Ενότητας Πειραιώς, Τμήμα Φαρμάκων και Φαρμακείων με αρ. πρωτ. Υ1086 – ΑΔΑ: ΒΙΨΓ7Λ7 – 6ΗΞ. 45 Η εν λόγω εταιρία μετονομάστηκε σε ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ Α.Ε., με έδρα τη Θεσσαλονίκη (Νικάνωρος 33-35), όπως αναφέρεται στην από 31.10.2005 (γενικός αριθμός κατάθεσης 169922/2005 και αριθμός κατάθεσης δικογράφου 9743/2005) αγωγή 32 φαρμακαποθηκών κατά της εταιρίας GSK, ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. 46 Βλ. ιστοσελίδα www.naftemporiki.gr, ημερομηνία 17.03.2009. 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ -

(39)Μόσχω Γράψα & Σία Ε.Ε. νυν ΜΕΝΤΙΚΑΜΕΡΚ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ Α.Ε. (με έδρα στη Ν. Κηφισιά, Ελαίων 36)

(40)Penifarm Ε.Π.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, Μενάνδρου 54) και

(41)Δελιφάρμ Ε.Π.Ε. (με έδρα στην Αθήνα, Μενάνδρου 54).

1. Σύμφωνα με την 229/ΙΙΙ/2003 απόφαση της Επιτροπής οι ανωτέρω αναφερόμενες φαρμακαποθήκες «είχαν καταθέσει δικόγραφα “Παρέμβασης –Καταγγελίας”», τα οποία έγιναν δεκτά από την Επιτροπή Ανταγωνισμού ως καταγγελίες, καθόσον δεν προβλέπεται το δικαίωμα άσκησης Παρεμβάσεως στον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισής της»
3. Από τις ανωτέρω σαράντα μία

(41)εταιρίες παρέστησαν κατά τη διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση των αποφάσεων 229/ΙΙΙ/2003 και 318/V/2006, μόνο οι ακόλουθες έξι

(6): - ΚοκκόρηςΤσάνας Ε.Π.Ε. (Νο 2) - EL- PHARM Ε.Π.Ε. (Νο 6) - Φαρμαλούξ Αιμίλιος - Νικόλαος Μαυριτσάκης Ε.Π.Ε. (Νο 25) - Φαρμασέρβις Α.Φ.Ε. (Νο 21) - Φαρμακεμπορική Α.Ε. (Νο 38) και - Φαρμακευτικός Σύνδεσμος Α.Ε.Ε. νυν FARMASYNA.E. (Νο 23)48. 42. Σύμφωνα με την 229/ΙΙΙ/2003 απόφαση της Επιτροπής, οι προαναφερόμενες έξι

(6)φαρμακαποθήκες παραστάθηκαν στη σχετική διαδικασία ως διάδικοι κατά το μέρος αυτής που αφορούσε στις καταγγελίες και ως τρίτοι κατά το μέρος που αφορούσε στις αιτήσεις χορήγησης αρνητικής πιστοποίησης της GSK49. 43. Με την με αριθ. πρωτ. 2394/27.03.2014 Δήλωση Βουλήσεως τους προς την Επιτροπή, οι φαρμακαποθήκες με αριθμούς

(1)έως

(3),

(5)έως

(8),

(10)έως

(25),

(28),

(29),

(33)έως

(36)και

(39)έως

(41)50, 51 γνωστοποίησαν σε αυτή ότι «αποσύρουν το ενδιαφέρον τους, άλλως παραιτούνται από την εν λόγω υπόθεση θεωρώντας την πλέον άνευ αντικειμένου… και ως εκ τούτου δεν επιθυμούμε να παραστούμε σε τυχόν συζήτηση επί 47 Βλ. απόφαση 229/ΙΙΙ/2003 της ΕΑ, σελ. 4. Τριάντα έξι

(36)από τις προαναφερόμενες 41 φαρμακαποθήκες είχαν ασκήσει παρέμβαση επί των κρινόμενων αιτήσεων λήψης ασφαλιστικών μέτρων των Συνεταιρισμών Φαρμακοποιών, η οποί απορρίφθηκε από την Επιτροπή (βλ. πρακτικό αρ. 504 της από 08.02.2001 συνεδρίασής της) λόγω μη συνδρομής εννόμου συμφέροντος στο πρόσωπό τους να παρέμβουν στην κρινόμενη υπόθεση. Η Επιτροπή κλήτευσε τις προαναφερόμενες 36 φαραμακαποθήκες να καταθέσουν ως μάρτυρες κατά την εξέταση των προαναφερόμενων αιτήσεων, αυτές ωστόσο αποχώρησαν κατά την αρχή της ακροαματικής διαδικασίας (βλ. απόφαση. 193/ΙΙΙ/2001 της ΕΑ σελ. 2 – 3). 48 Βλ. απόφαση 229/ΙΙΙ/2003 της ΕΑ, σελ. 3 και απόφαση 318/V/2006 της ΕΑ σελ.

1. 49 Βλ. απόφαση 229/ΙΙΙ/2003 της ΕΑ σελ.
2. 50 Βλ. το με αριθ. πρωτ. 3841/27.05.2014 έγγραφο και τις συνημμένες σε αυτό εξουσιοδοτήσεις – παροχή πληρεξουσιότητας των ως άνω φαρμακαποθηκών προς τον δικηγόρο […], περί παραίτησης από τα δικαιώματα, τα δικόγραφα (αγωγές, λοιπά δικόγραφα, ένδικα μέσα, επιταγές εκτέλεσης, κλπ), τα δικαιώματα εκτέλεσης δικαστικών αποφάσεων, τις καταγγελίες και οποιαδήποτε διαδικασία ενώπιον διοικητικής αρχής, με ρητή αναφορά στην καταγγελία ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού, λόγω πλήρους και ολοσχερούς εξόφλησης, καθώς και περί υπογραφής συμβιβαστικής επίλυσης του συνόλου των υποθέσεων, παραλαβής συγκεκριμένου χρηματικού ανά εταιρία ποσού προς κλάλυψη των δικαστικών εξόδων και πλήρους και ολοσχερούς εξόφλησης οποιασδήποτε απαίτησης έκαστης φαρμακαποθήκης κατά της GSK. 51 Για τη φαρμακαποθήκη

(7)Καρκαλάς Ηλίας & Σία ΟΕ, δεν έχει προσκομιστεί έγγραφο από το οποίο να προκύπτει η πληρεξουσιότητα του υπογράφοντος τη δήλωση παραίτησης δικηγόρου. 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ των σχετικών υποθέσεων …παραιτούμενοι ρητά εκ της καταγγελίας μας». Στην εν λόγω δήλωση βουλήσεώς τους αναφέρουν ότι οι διαμαρτυρίες τους αφορούσαν κυρίως στο αρχικό χρονικό διάστημα της διαφοράς, προ πολλών ετών, και ότι έκτοτε έχει ομαλοποιηθεί η εμπορική συνεργασία «καλυπτομένων επαρκώς των ιστορικών και πραγματικών αναγκών για την ελληνική αγορά», χωρίς, ωστόσο, να προσδιορίζουν το ακριβές χρονικό σημείο, από το οποίο και μετά επήλθε η εν λόγω ομαλοποίηση της εμπορικής συνεργασίας, ενόψει και των προσφυγών που ορισμένες εξ αυτών είχαν ασκήσει κατά της 318/V/2006 απόφασης της Επιτροπής. 44. Οι προαναφερόμενες εταιρίες, όπως προκύπτει από τα σχετικά πληρεξούσια που προσκόμισαν, έχουν συμβιβαστεί εξωδικαστικά με την καταγγελλόμενη. […]. 45. Δικόγραφο «Παρέμβασης-Καταγγελίας» κατά της GSK (αριθ. πρωτ. 64/09.01.2002) το οποίο έγινε δεκτό από την Επιτροπή, ως καταγγελία σύμφωνα με την 229/ΙΙΙ/2003 απόφασή της, κατέθεσαν επιπλέον και οι εξής τρείς

(3)φαρμακαποθήκες: - Κ.Π. Μαρινόπουλος Α.Ε. (με έδρα στη Μεταμόρφωση, Τυμφρηστού 15) - Ίωνας Στρούμσας Ε.Π.Ε. (πλέον Ίωνας Στρούμσας Α.Ε. με έδρα στην Πυλαία Θεσσαλονίκης, Ιωαν. Κρανιδιώτη 3) και - Φαρμακαποθήκη PharmaGroup Μεσσηνίας Α.Ε. (με έδρα στην Καλαμάτα, Φιλοποίμενος 29), οι οποίες παρέστησαν κατά τη διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση της 229/ΙΙΙ/2003 απόφασης και της 318/V/2006 απόφασης της Επιτροπής, υπό τις ανωτέρω ιδιότητες των διαδίκων ως προς τις καταγγελίες και των τρίτων ως προς την αίτηση χορήγησης αρνητικής πιστοποίησης

2. Ομοίως, δικόγραφο «Παρέμβασης-Καταγγελίας» κατά της GSK (με αριθ. πρωτ. 60/08.01.2002) το οποίο έγινε δεκτό από την Επιτροπή ως καταγγελία σύμφωνα με την 229/ΙΙΙ/2003 απόφαση, κατέθεσε και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φαρμακαποθηκαρίων, ο οποίος παρέστη κατά τη διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση των ανωτέρω αποφάσεων (ήτοι 229/ΙΙΙ/2003 και 318/V/2006), επίσης υπό τις ανωτέρω ιδιότητες
3. Ο εν λόγω Σύλλογος ιδρύθηκε το 1921 και είναι νομικό 52 Βλ. απόφαση 229/ΙΙΙ/2003 της ΕΑ σελ.
4. Οι εταιρίες Κ.Π. Μαρινόπουλος Α.Ε, Pharma Group Μεσσηνίας Α.Ε. και Ίωνας Στρούμσας ΕΠΕ είχαν ασκήσει παρέμβαση επί των κρινόμενων αιτήσεων λήψης ασφαλιστικών μέτρων και είχε κριθεί από την Επιτροπή (πρακτικό αρ. 504 της από 08.02.2001 συνεδρίασή της), ότι δεν έχουν έννομο συμφέρον να παρέμβουν στην υπό κρίση υπόθεση. Η Επιτροπή ζήτησε από τις ανωτέρω φαρμακαποθήκες να καταθέσουν ως μάρτυρες κατά την εξέταση των αιτήσεων ασφαλιστικών μέτρων, αυτές ωστσόσο αποχώρησαν κατά την αρχή της ακροαματικής διαδικασίας (βλ. απόφαση 193/ΙΙΙ/2001 της ΕΑ σελ. 2 – 3). 53 Βλ. απόφαση 229/ΙΙΙ/2003 της ΕΑ σελ. 4 όπου αναφέρεται «[…] ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΑΡΙΩΝ Ν.Π.Δ.Δ. […] ήταν διάδικοι, ως προς το μέρος της διαδικασίας που αφορούσε τις καταγγελίες, και τρίτοι, κλητευθέντες με το άρθρο 18 παρ. 3 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΕΑ, ως προς το μέρος της διαδικασίας που αφορούσε την αίτηση της εταιρίας GLAXOSMITHKLINE AEBE {εννοείται για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης}». Βλ. ομοίως σελ. 6 όπου αναφέρεται ότι «Συνολικά, εξετάσθηκαν οι παρακάτω: […] 4) ο μάρτυρας των Πανελλήνιου Συλλόγου Φαρμακαποθηκαρίων Ευριπίδης Αδάμου, ιδιοκτήτης Φαρμακαποθήκης και Πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Φαρμακαποθηκαρίων, […] Εξάλλου, ο Ανδρέας Γαλανόπουλος και ο Ευριπίδης Αδάμου ήταν διάδικοι ως προς το μέρος της διαδικασίας που αφορούσε τη συζήτηση των καταγγελιών και τρίτοι, κλητευθέντες με το άρθρο 18 παρ. 3 του Κανονισμού Λειτουργίας της ΕΑ, ως προς το μέρος της διαδικασίας που αφορούσε τη συζήτηση της αίτησης της εταιρίας GLAXOSMITHKLINEAEBE για χορήγηση αρνητικής πιστοποίηση». Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φαρμακαποθηκαρίων είχε ασκήσει παρέμβαση επί των κρινόμενων αιτήσεων λήψης ασφαλιστικών μέτρων και είχε κριθεί από την ΕΑ (πρακτικό αρ. 504 της από 08.02.2001 συνεδρίασή της), ότι δεν έχει έννομο συμφέρον να παρέμβει 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πρόσωπο δημοσίου δικαίου, το οποίο υπάγεται στο Υπουργείο Υγείας, ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός. Σήμερα εκπροσωπεί περισσότερες από 120 ιδιωτικών συμφερόντων και 15 συνεταιριστικές φαρμακαποθήκες στην Ελλάδα. Μέλη του Συλλόγου είναι υποχρεωτικά όλες οι φαρμακαποθήκες που δραστηριοποιούνται στον ελλαδικό χώρο
6. Συνοψίζοντας, από τις προαναφερόμενες συνολικά εξήντα μία

(61)εταιρίες ή ενώσεις εταιριών - καταγγέλλουσες, ήτοι σαράντα τέσσερεις

(44)εταιρίες, δεκάξι

(16)συνεταιρισμοί και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φαρμακαποθηκαρίων, οι οποίες είχαν υποβάλει ενώπιον της Επιτροπής καταγγελίες/ παρεμβάσεις-καταγγελίες και οι οποίες κλητεύθηκαν να παραστούν κατά την ενώπιον της Επιτροπής ακροαματική διαδικασία, η οποία οδήγησε στην έκδοση της 318/V/2006 απόφασηςπαρέστησαν συνολικά είκοσι έξι

(26), ήτοι οι κατά τα ανωτέρω δέκαεξι

(16)Συνεταιρισμοί Φαρμακοποιών, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φαρμακαποθηκαρίων και οι φαρμακαποθήκες ΚΟΚΚΟΡΗΣ Δ. ΤΣΑΝΑΣ Κ. ΕΠΕ, EL-PHARM ΕΠΕ, ΑΙΜΙΛΙΟΣΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΥΡΙΤΣΑΚΗΣ ΕΠΕ, ΦΑΡΜΑΣΕΡΒΙΣ ΑΕ, ΦΑΡΜΑΚΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΕ, ΙΩΝΑΣ ΣΤΡΟΥΜΣΑΣ ΕΠΕ, PHARMAGROUP ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΑΕ, ΚΠ ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ ΑΕ και ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΕ

2. Από τις ανωτέρω εταιρίες και ενώσεις προσέφυγαν ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών κατά της 318/V/2006 απόφασης, περισσότερες επιχειρήσεις από όσες παρέστησαν κατά τη συνεδρίαση ενώπιον της Επιτροπής [βλ. Παράρτημα II], και συγκεκριμένα οι εξής: (α) οι εταιρίες Κ.Π. Μαρινόπουλος Α.Ε., Ίωνας Στρούμσας Ε.Π.Ε. και Φαρμακαποθήκη PharmaGroup Μεσσηνίας Α.Ε. (β) οι 41 φαρμακαποθήκες που είχαν υποβάλει την καταγγελία - παρέμβαση με αριθ. πρωτ. 61/08.01.
3. Το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών εξέτασε κατ’ ουσία την προσφυγή τεσσάρων

(4)από τις σαράντα μία

(41)προσφεύγουσες εταιρίες, ήτοι των Κοκκόρης Δ. Τσάνας Κ. Ε.Π.Ε, EL PHARM Ε.Π.Ε., COSMOFARM Ε.Π.Ε. και ΦΙΛΟΦΑΡΜ Ε.Π.Ε., ενώ ως προς τις υπόλοιπες τριάντα επτά

(37)προσφεύγουσες, η προσφυγή απορρίφθηκε τύποις και στο σύνολό της, λόγω μη προσκόμισης των εγγράφων νομιμοποίησης του παραστάντος δικηγόρου. Η εκ των ανωτέρω 41 καταγγελλουσών εταιρία «ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» και ήδη «ΦΑΡΜΑΣΥΝ Ανώνυμη Εμπορική και Φαρμακευτική Εταιρία», ως προς την οποία απορρίφθηκε ως απαράδεκτη η προαναφερόμενη προσφυγή για τον ως άνω λόγο, άσκησε και αυτοτελώς προσφυγή κατά της 318/V/2006 απόφασης της Επιτροπής. (γ) ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φαρμακαποθηκαρίων και (δ) οι GlaxoSmithKline Α.Ε.Β.Ε και GlaxoSmithKlineplc.

1. Πέραν των ανωτέρω αρχικώς καταγγελλόντων, προσέφυγε ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών κατά της 318/V/2006 απόφασης της Επιτροπής και η ανώνυμη στην υπό κρίση υπόθεση. Κλητεύθηκε από την ΕΑ να καταθέσει ως μάρτυρας κατά την εξέταση των αιτήσεων ασφαλιστικών μέτρων, αποχώρησε ωστόσο κατά την αρχή της ακροαματικής διαδικασίας (βλ. απόφαση 193/ΙΙΙ/2001 της ΕΑ σελ. 2 – 3). 54 Βλ. στοιχεία από την ιστοσελίδα του Πανελλήνιου Συλλόγου Φαρμακαποθηκαρίωνhttp://www.papw.gr της ημερομηνίας 16.01.
2. 55 Βλ. απόφαση 318/V/2006 της ΕΑ σελ. 1-
3. 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εταιρία με την επωνυμία «PHARMACON Δ. ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΦΕ»56, η οποία είχε αρχικώς παρέμβει κατά τη διαδικασία για την έκδοση αρνητικής πιστοποίησης επί της με αριθ. πρωτ. 2458/01.12.2000 αίτησης της GSK και είχε συμμετάσχει ως τρίτος στη διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση της 229/ΙΙΙ/2003 απόφασης. Ωστόσο δεν είχε υποβάλει καταγγελία και δεν συμμετείχε στην ακροαματική διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση της 318/V/2006 απόφασης της Επιτροπής. II.2 ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
4. Λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των αποφάσεων της Επιτροπής Ανταγωνισμού ως διοικητικών πράξεων57 και το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο58, το ακυρωτικό αποτελέσμα των υπ’ αριθ. 2019/2009, 2100/2009 και 1983/2010 αποφάσεων του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών59,60, το δεδικασμένο που απορρέει από τις ανωτέρω 56 Βλ. απόφαση 229/ΙΙΙ/2003 της ΕΑ σελ. 5-6 όπου αναφέρεται ότι «Συνολικά, εξετάσθηκαν οι παρακάτω: […] 10) ο μάρτυρας των Φαρμακαποθηκών Δημήτρης Πολίτης, εκπρόσωπος της εταιρίας PHARMACON Δ. ΠΟΛΙΤΗΣ […] Επίσης, ο Δημήτρης Πολίτης είχε κλητευθεί να συμμετέχει ως τρίτος σύμφωνα με το άρθρο 18 παρ. 3 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΕΑ, στη συζήτηση των συνεκφωνηθεισών υποθέσεων». Η εταιρία PHARMACON Δ. ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΦΕ είχε ασκήσει παρέμβαση επί των αιτήσεων λήψης ασφαλιστικών μέτρων και είχε κριθεί από την ΕΑ (πρακτικό αρ. 504 της από 08.02.2001 συνεδρίασή της), ότι δεν έχει έννομο συμφέρον να παρέμβει στην υπόθεση. Παρότι ζητήθηκε από την Επιτροπή να καταθέσει ως μάρτυρας κατά την εξέταση των αιτήσεων ασφαλιστικών μέτρων, αυτή αποχώρησε κατά την αρχή της ακροαματικής διαδικασίας (βλ. απόφαση 193/ΙΙΙ/2001 της ΕΑ σελ. 2 – 3). 57 Περί της ανάλυσης μιας διοικητικής πράξης σε τόσες επιμέρους ατομικές πράξεις όσοι και οι καταλαμβανόμενοι από αυτήν βλ. ΣτΕ 1707/1966 και ΣτΕ 2873/
5. Βλ. επίσης Π.Δ. Δαγτόγλου, Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, σελ. 73, παρ. 160, και Β. Χατζηϊωάννου, Τα ασφαλιστικά μέτρα στο δίκαιο του Ελεύθερου Ανταγωνισμού, σελ. 300, υποσ. 108, αναφορικά με την απόφαση 193/ΙΙΙ/
6. 58 Σύμφωνα με το άρθρο 30 παρ. 6 ν. 3959/2011 «…
7. Στις δίκες του παρόντος άρθρου (σσ. ενν. τις δίκες επί προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών) μπορούν να παρεμβαίνουν και επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων που συνέπραξαν κατά την έννοια των άρθρων 1 και 2 με τη διάδικο επιχείρηση ή ένωση επιχειρήσεων, καθώς και οποιοσδήποτε τρίτος ο οποίος έχει έννομο συμφέρον.». Περαιτέρω κατά το άρθρο 32 παρ. 6ν. 3959/2011 «…
8. Στις δίκες του παρόντος άρθρου (σσ. ενν. τις δίκες επί ενδίκων μέσων κατά αποφάσεων εκδοθεισών επί προσφυγών ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών) μπορούν να παρεμβαίνουν και επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων που συνέπραξαν κατά την έννοια των άρθρων 1 και 2 με τη διάδικο επιχείρηση ή ένωση επιχειρήσεων, καθώς και οποιοσδήποτε τρίτος ο οποίος έχει έννομο συμφέρον». 59 Βλ. άρθρο 79 ΚΔΔ. Ως προς την επέκταση του ακυρωτικού αποτελέσματος σε πράξεις που πάσχουν μεν από την ίδια παρανομία, αλλά είναι διαφορετικές της ακυρωθείσας βλ. ενδεικτικά ΣτΕ 5299/1995 και ΣτΕ 4262/1988, ΔΔΙΚΗ/1989

(520). Βλ. επίσης Ευαγγελία Κουτούπα – Ρεγκάκου, Το Δεδικασμένο των Αποφάσεων των Διοικητικών Δικαστηρίων, Αθήνα 2002, σελ. 262 και 264, και Δ. Κοντόγιωργα- Θεοχαροπούλου, Το ζήτημα των υποκειμενικών ορίων του ακυρωτικού δεδικασμένου στο διοικητικό δίκαιο, Δ. 1983

(14), σελ.

1. Ως προς την υποχρέωση της Διοίκησης να ανακαλεί παράνομες πράξεις, για τις οποίες έχει παρέλθει η κατά νόμο προθεσμία προσβολής ή που έχουν προσβληθεί ανεπιτυχώς βλ. ενδεικτικά ΔιοικΕφΑθ 120/2012, σκ. 8-9, ΣτΕ 144/2014, 1304/1982 και 2364/1975, καθώς και ΣτΕ 2176/2004 Ολομ., 2177/2004 Ολομ., 736/2005, 1845/2010, 3416/2009, 171/2009, 1175/2008 Ολομ., 2564/2008 και 2738/
2. 60 Ομοίως κατά πάγια ενωσιακή νομολογία, ο ενωσιακός δικαστής αφενός δεν μπορεί να αποφανθεί ultra petita (βλ. ενδεικτικά ΔΕΚ 46/59 και 47/59 Meroni κατά Ανώτατης Αρχής, 37/71 Jamet, σκ.12, και C-310/97P AssiDomän Kraft Products AB, σκ. 52.) και ο προσφεύγων νομιμοποιείται να αιτηθεί την ακύρωση της απόφασης στο βαθμό που τον αφορά (βλ. ΔΕΚ C-238/99 P, C-244/99 P, C-245/99 P, C-247/99 P, C- 250/99 P έως C-252/99 P και C-254/99 P Limburgse Vinyl Maatschappij, σκ. 99 και 100, και C-310/97 P AssiDomän Kraft Products AB, σκ. 49 και 52 επ, καθώς και ΠΕΚ T-462/07 Galp Energía España, σκ. 89-91). Ως προς τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ, βλ. ΠΕΚ T-462/07 Galp Energía España, σκ. 90, και Τ-305/94, Τ-306/94, Τ-313/94, Τ-314/94, 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αποφάσεις,61,62 και τα προεκτεθέντα αναφορικά με τη συμμετοχή των καταγγελλουσών στις διαδικασίες που οδήγησαν στην έκδοση των αποφάσεων 193/ΙΙΙ/2001, 229/ΙΙΙ/2003 και 318/V/2006, καθώς και στις δίκες που άνοιξαν ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, ως μέρη στην παρούσα διαδικασία κλητεύθηκαν οι εταιρίες GSK και GSKplc και εκείνοι από τους αρχικούς καταγγέλλοντες οι οποίοι παρέστησαν νόμιμα κατά τη δίκη ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, αναφέρονται ως διάδικοι στις ακυρωτικές αποφάσεις και δεν παραιτήθηκαν από τα όποια δικαιώματά τους στη διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού μετά την αναπομπή της υπόθεσης63, και συγκεκριμένα οι ακόλουθες επιχειρήσεις και ενώσεις επιχειρήσεων: Κ.Π. ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε., Ίωνας Στρούμσας Α.Ε., ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ PHARMAGROUP ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Α.Ε. και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φαρμακαποθηκαρίων. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού ενημέρωσε64 τις λοιπές αρχικώς καταγγέλλουσες αναφορικά με τη συζήτηση της υπό κρίσης υπόθεσης και με τη δυνατότητα, εφόσον το επιθυμούν να συμμετάσχουν στη διαδικασία, να υποβάλουν τις απόψεις τους ως προς τα ζητήματα που αναπέμφθηκαν και εφόσον το αιτηθούν να παρασταθούν κατά την ακρόαση μετά από σχετική απόφαση της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 23 παρ. 2 έως 5 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης αυτής. Καμία από αυτές δεν άσκησε τη σχετική δυνατότητα. Τ-315/94, Τ-316/94, Τ-318/94, Τ-325/94, Τ-328/94, Τ-329/94 και Τ-335/93 Limburgse Vinyl Maatschappij, σκ. 167, και ΔΕΚ C-238/99 P, C-244/99 P, C-245/99 P, C-247/99 P, C-250/99 PεωςC252/99 P και C-254/99 P Limburgse Vinyl Maatschappij, σκ. 99 και
3. 61 Επί των έξι προσφυγών που ασκήθηκων κατά της 318/V/2006 απόφασης της Επιτροπής, οριστικές αποφάσεις επί των τεσσάρων από αυτές εκδόθηκαν από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών το 2009 και επί των δύο από αυτές
4. Κατά όλων ασκήθηκαν αιτήσεις αναίρεσης. Η υπό κρίση υπόθεση αποτελεί κατά το χρόνο έκδοσης της παρούσας αντικείμενο εκκρεμών διαδικασιών ενώπιον του ΣτΕ [βλ. Παράρτημα ΙΙ υπό Ε και ΣΤ]. 62 Δεν καταλαμβάνεται από το δεδικασμένο της εκδιδόμενης απόφασης, διάδικος ο δικαστικός πληρεξούσιος του οποίου τελικώς δεν νομιμοποιήθηκε, καθώς στην περίπτωση αυτή οι διαδικαστικές πράξεις που διενεργήθηκαν από αυτόν είναι αυτοδικαίως άκυρες και το σχετικό ένδικο βοήθημα ή μέσο απορρίπτεται ως προς αυτόν ως απαράδεκτο. Βλ. άρθρα 28 παρ. 5 και 30 παρ. 1, 2 και 3 του ΚΔΔ. 63 Σύμφωνα με το άρθρο 26 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΕΑ, παραίτηση από καταγγελία ενώπιον της Επιτροπής επιτρέπεται σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας και μέχρι το τέλος της συζήτησης. Εφόσον η δήλωση παραίτησης υποβληθεί μετά την κοινοποίηση κλήτευσης σε συζήτηση απαιτείται η συναίνεση εκείνου κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία. Η παραίτηση που υποβλήθηκε δεν διακόπτει αυτοδίκαια την έρευνα της υπόθεσης ή την κίνηση της διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής. Η σχετική πρόβλεψη ερείδεται στο συνδυασμό των άρθρων 15 και 36 του ν. 3959/2011 (ομοίως και τα άρθρα 8 παρ. 14 και 24 του ν. 703/1977) και 26 παρ. 1 και 2 του προαναφερόμενου Κανονισμού, από τα οποία συνάγεται ότι το πρόσωπο που υπέβαλε καταγγελία αποκτά αυτοδικαίως τη θέση του υποκειμένου της διαδικασίας, ως άμεσα ενδιαφερόμενος – επισημαίνεται ότι βάσει του άρθρου 36 παρ. 1 του ν. 3959/2011 δεν απαιτείται ο καταγγέλλων να έχει έννομο συμφέρον προκειμένου να υποβάλει παραδεκτά καταγγελία -, ωστόσο δεν καθίσταται διάδικος κατά την κλασσική έννοια του όρου, καθώς δεν έχει εξουσία διάθεσης του αντικειμένου της «διαφοράς». Παρίσταται προς στήριξη του έργου της ΕΑ, που είναι η προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος. Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο στην προκείμενη διαδικασία, η οποία εκκινήθηκε σε συμμόρφωση της Επιτροπής με ακυρωτικές αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών. Κύρια έννομη συνέπεια των ανωτέρω παραιτήσεων στο πλαίσιο της προκείμενης διαδικασίας είναι η απώλεια στο πρόσωπο των ανωτέρω φαρμακαποθηκών των δικονομικών δικαιωμάτων που απολαμβάνουν οι καταγγέλλοντες ως μέρη της διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Βλ. σχετικά Ανακοίνωση ΕΑ της 11.09.2012 περί του τύπου και του τρόπου υποβολής των κατ’ άρθρο 36 του ν. 3959/2011 καταγγελλιών και Σ. Κουσούλη, Δικονομικά ζητήματα ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού, σε Ι.Γ. Σχινά, Προστασία του ελεύθερου αταγωνισμού (Η πρακτική της ΕΠΑ/ΕΑ), σελ. 305, 308, 312-
5. 64 Με τις υπ’ αριθ. πρωτ. 6379 - 6401/5.9.2014 και 6403 – 6413/5.9.2014, 6416 – 6429/5.9.2014, 7430 - 7477/13.10.2014 επιστολές της. 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
6. Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή Ανταγωνισμού άγεται στην παρούσα υπόθεση σε μία ενιαία συνολική κρίση για τη συμπεριφορά των εμπλεκομένων εταιριών στις σχετικές αγορές, συνεκτιμώντας προς τούτο στο πλαίσιο του ανακριτικού συστήματος που διέπει τη διαδικασία της το σύνολο των στοιχείων που περιλαμβάνονται στο διοικητικό φάκελο, μεταξύ των οποίων και των στοιχείων εκείνων που συλλέχθηκαν από ή αφορούν στις αρχικώς καταγγέλλουσες, οι οποίες δεν παραστάθηκαν στην παρούσα διαδικασία, και στα τυχόν περιστατικά άρνησης πώλησης έναντι έκαστης από αυτές. II.3 ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ II.3.1 Αρχή της προσωπικής ευθύνης και καταλογισμός αντι-ανταγωνιστικών συμπεριφορών θυγατρικής εταιρίας στη μητρική της
7. Ο καταλογισμός της ευθύνης για την παράβαση θυγατρικής εταιρίας στη μητρική επιχείρηση συνιστά ευχέρεια, και επ’ ουδενί υποχρέωση, της εθνικής αρχής ανταγωνισμού
8. Οι όροι και οι προϋποθέσεις για τον καταλογισμό αντίστοιχης τυχόν ευθύνης δεν εφαρμόζονται κατά τρόπο ενιαίο και συνεκτικό στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών, δεδομένης και της αρχής της δικονομικής αυτονομίας, ενόψει ιδίως της αρχής της αυτοτέλειας του νομικού προσώπου και της προσωπικής ευθύνης της επιχείρησης, της αρχής της ίσης μεταχείρισης και της ασφάλειας δικαίου
10. Ενόψει του κυρωτικού χαρακτήρα των μέτρων που επιβάλλονται, η ευθύνη για παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού είναι κατ’ αρχήν προσωπική
11. Για την εφαρμογή, συνεπώς, και εκτέλεση των αποφάσεων, είναι απαραίτητος ο προσδιορισμός ενός ή περισσοτέρων προσώπων με αυτοτελή νομική προσωπικότητα, εντός της «ενιαίας οικονομικής ενότητας» που προσδιορίζει την έννοια του όρου «επιχείρηση» στα άρθρα 1 και 2 του ν. 703/1977 και 81 και 82 ΣυνθΕΚ
12. Προς διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των κανόνων ανταγωνισμού, στις εξαιρετικές περιπτώσεις που τούτο δεν επιτυγχάνεται με την αυστηρή εφαρμογή της αρχής της προσωπικής ευθύνης, έχουν αναπτυχθεί στο ενωσιακό δίκαιο οι κανονές της οικονομικής διαδοχής και το μαχητό τεκμήριο τήρησης των οδηγιών της μητρικής από την καθ’ ολοκληρίαν ελεγχόμενη θυγατρική
13. 65 Βλ. ενδεικτικά ΠΕΚ T 299/08 Elf Aquitaine, σκ. 60, ΔΕΚ C 125/07 P, C 133/07 P, C 135/07 P Erste Group Bank, σκ. 82, και ΠΕΚ T 259/02 έως T 264/02 και T 271/02 Raiffeisen Zentralbank Österreich, σκ.
14. 66 Βλ. ενδεικτικά EU Commission Staff Document SWD

(2014)231/2 “Enhancing competition enforcement by the Member States' competition authorities: institutional and procedural issues” accompanying the 2014 EU Communication on 10 years of antitrust enforcement under Regulation 1.2003, σημ. 76. Βλ. και Ν. Πίτσο, Ζητήματα ευθύνης της μητρικής για επιχειρηματικές αποφάσεις της θυγατρικής εταιρίας στους ομίλους επιχειρήσεων, ΔΕΕ 11/2013, και R. Burnley, Group Liability for Antitrust Infringements: Responsibility and Accountability, World Competition 33

(2010), σελ. 595

(614). 67 Βλ. ΔΕΚ C-65/2002 Thyssen Krupp Stainless Steel, σκ. 82, C-322/07 P, C-327/07 P και C-338/07 P Papierfabrik Bollore, σκ. 37 -

1. 68 Βλ. ΠΕΚ T-305/94 PVC, σκ. 978, και ΔΕΚ C-97/08 P AKZO Nobel, σκ.
2. 69 Βλ. ΔΕΚ C-97/08 P Akzo Nobel, σκ. 77 επ. Η έννοια της οικονομικής ενότητας μπορεί να δικαιολογήσει παρεκκλίσεις από την αρχή της προσωπικής ευθύνης όταν αυτές έχουν χαρακτήρα εξαιρέσεως και είναι αναγκαίες για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των κανόνων του ανταγωνισμού. Βλ. Προτάσεις ΓΕ Bot της 26ης Οκτωβρίου 2010, συνεκδ. υποθ. C-201/2009 P και C216/2009 P ArcelorMittal Luxembourg. 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
3. Στο πλαίσιο αυτό, μία μητρική εταιρία ευθύνεται για τη διαπιστωθείσα παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού (α) όταν η ίδια έχει παραβιάσει τους σχετικούς κανόνες, αναπτύσσοντας ταυτόχρονα με τη θυγατρική της αντίστοιχη εξωτερική συμπεριφορά, (β) όταν η ίδια έχει συντελέσει με ενέργειες στο σχεδιασμό και στην υλοποίηση της παράνομης συμπεριφοράς της θυγατρικής, και (γ) όταν η θυγατρική δεν διαθέτει αυτονομία κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικών με την επιχειρηματική συμπεριφορά της στην αγορά αλλά ενεργεί υπό τις οδηγίες της μητρικής, η οποία διατηρεί άμεσο και σημαντικό οικονομικό συμφέρον για άσκηση πραγματικού ελέγχου στις δραστηριότητες της θυγατρικής70, ή παρουσιάζεται ως η καρπώτρια μέρους ή του συνόλου των ωφελημάτων, τα οποία προκύπτουν από την παράνομη συμπεριφορά της θυγατρικής, ακόμη και αν δεν έχει αναπτύξει η ίδια θετική συμπεριφορά προς την κατεύθυνση της παράβασης
5. Στην ειδική περίπτωση της θυγατρικής που ελέγχεται κατά 100% από τη μητρική της, σύμφωνα με την ενωσιακή νομολογία72, υφίσταται μαχητό τεκμήριο τήρησης των οδηγιών της μητρικής από την καθ’ ολοκληρίαν ελεγχόμενη θυγατρική, με συνέπεια ο καταλογισμός να προκύπτει κατ’ αρχήν αυτομάτως με μόνη τη διαπίστωση του ποσοστού της συμμετοχής της πρώτης στο κεφάλαιο της δεύτερης, χωρίς να απαιτείται κατ’ αρχήν να αποδειχθεί η άσκηση πραγματικού ελέγχου της μητρικής επί της θυγατρικής
6. Ωστόσο, και σε αυτή την ειδική περίπτωση, η μητρική εταιρία 70 Ως περιστάσεις άσκησης πραγματικού ελέγχου επί της θυγατρικής από τη μητρική, σύμφωνα με την πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και την ενωσιακή νομολογία, έχουν εκτιμηθεί (α) η συγκατάθεση ή η έγκριση των επιχειρηματικών αποφάσεων της θυγατρικής από τη μητρική, χωρίς να είναι απαραίτητη η άμεση αιτιώδης σύνδεση της επίδικης παράνομης συμπεριφοράς με τις οδηγίες της μητρικής, υπό την προϋπόθεση ότι η επίδικη συμπεριφορά αποτελεί τυπικά μέρος της δραστηριότητας που εποπτεύεται από τη μητρική και υπόκειται στις γενικές κατευθύνσεις της και (β) η ταυτόχρονη γνώση και παθητική αποδοχή της παράνομης πρακτικής της θυγατρικής από τη μητρική, η οποία εξομοιώνεται με σιωπηρή έγκριση. Περαιτέρω, ως επιμέρους πρόσθετο κριτήριο συνεκτιμάται η ταυτότητα του αντικειμένου της δραστηριότητας μητρικής – θυγατρικής. Η σχέση των δραστηριοτήτων συνηγορεί υπέρ της ύπαρξης πραγματικού συμφέροντος της μητρικής επί της θυγατρικής, ιδιαίτερα όταν το ποσοστό κέρδους της μητρικής εξαρτάται από τους όρους συναλλαγής με τους οποίους προσφέρει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες της η θυγατρική. 71 Βλ. Λ. Αθανασίου/ Ε. Μαστρομανώλη, Καταλογισμός σε μητρική εταιρία παράβασης κανόνων ανταγωνισμού θυγατρικής της - Σύγχρονες τάσεις και συγκριτικές προσεγγίσεις, ΔΕΕ 12/2009 με περαιτέρω παραπομπές σε ΔΕΚ C-65/2002 και 72/2002 Thyssen Krupp Stainless, σκ.82 - 84 και C49/1992 Anic Partecipazioni, σκ.
7. Βλ. επίσης Ν. Πίτσο, Ζητήματα ευθύνης της μητρικής για επιχειρηματικές αποφάσεις της θυγατρικής στους ομίλους επιχειρήσεων, ΔΕΕ 11/2013, και Whish R. & Bailey D., Competition Law, 7thed., Oxford University Press, 2012, σελ. 95 –
8. Κρίσιμες παράμετροι για την απόδοση σε μητρική εταιρία, συμπεριφοράς της θυγατρικής, θεωρούνται αφενός η έλλειψη αυτονομίας της θυγατρικής κατά τη λήψη συναφών αποφάσεων, εξαιτίας της τήρησης, από όλες τις ουσιώδεις απόψεις, των οδηγιών της μητρικής της και αφετέρου οι οικονομικοί και νομικοί δεσμοί που συνδέουν τις δύο εταιρίες: βλ. ΔΕΚ 48/69 Imperial Chemical Industries, σκ. 132 επ, 52/1969 Geigy, σκ. 44 επ, και 107/1982 AEG, σκ. 49 επ. Υπό το πρίσμα του εθνικού δικαίου, είναι δυνατός ο καταλογισμός της συμπεριφοράς της θυγατρικής στη μητρική ως ευθύνη από αλλότριες πράξεις (βλ. Μιχ. Σταθόπουλο, Γενικό Ενοχικό Δίκαιο, 4η έκδοση, 2004, σελ. 353 επ.) και συνεπώς δικαιολογείται και θεμελίωση σε βάρος της μητρικής, προσωπικής ευθύνης από πρόστηση (άρθρα 334, 922 ΑΚ). Βλ. αντί πολλών Μιχ. Σταθόπουλο, Γενικό Ενοχικό Δίκαιο, 3ηέκδ., σελ. 117,
9. 72 Αντίθετα ΑΠ Ολ 17/1994 ΕλλΔνη 1994,
10. 73 Βλ. ΔΕΚ C-286/98 P Stora Kopparbergs Bergslags, σκ. 26-29 και ΠΕΚ T-71, 74, 87 & 91/03 Tokai Carbon, σκ. 60 επ. Μάλιστα, αρκεί να αποδειχθεί ότι η μητρική εταιρία κατέχει το σύνολο του κεφαλαίου μιας θυγατρικής και συνεπώς αποτελεί τμήμα μιας ενιαίας οικονομικής ενότητας, προκειμένου να συναχθεί ότι η μητρική ασκεί αποφασιστική επιρροή επί της εμπορικής πολιτικής της θυγατρικής, ακόμη και αν η πρώτη δεν συμμετείχε άμεσα στην παράβαση: βλ. ΔΕΚ C – 97/2008 P 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δύναται να ανατρέψει αυτό το τεκμήριο, προσκομίζοντας στοιχεία που αποδεικνύουν επαρκώς ότι δεν ήταν σε θέση να επηρεάσει την εμπορική πολιτική της θυγατρικής ή ότι τούτη ενεργεί αυτοτελώς στην αγορά74, ενώ σε κάθε περίπτωση η αρμόδια αρχή οφείλει να εξετάσει και να αντικρούσει αιτιολογημένα ή να αποδεχθεί, εφόσον αποδειχθούν, τους προαναφερόμενους ισχυρισμούς της μητρικής εταιρίας περί ύπαρξης αυτονομίας της θυγατρικής
11. II.3.2 Υπαγωγή στην υπό κρίση υπόθεση
12. Το ζήτημα της συμμετοχής και της ευθύνης της GSKplc στις υπό κρίση πρακτικές εξετάσθηκε και αξιολογήθηκε ρητά από την Επιτροπή και στις τρεις αποφάσεις που εξέδωσε επί της εν λόγω υπόθεσης
13. Συγκεκριμένα, στις εν λόγω αποφάσεις η GSK και η GSKplc αντιμετωπίζονται ως ενιαία οικονομική ενότητα, η δεσπόζουσα θέση της θυγατρικής στην Ελλάδα καταλογίζεται στη μητρική, ενώ ως αντικείμενη στα άρθρα 2 ν. 703/1977 και 82 ΣυνθΕΚ αξιολογείται η συνδυασμένη, από κοινού συμπεριφορά των ελεγχόμενων εταιριών, η οποία συνίσταται από την πλευρά της μητρικής στη μείωση των πωλήσεων προς τη θυγατρική και εν συνεχεία στην αλλαγή της πολιτικής διανομής των προϊόντων της έναντι των θυγατρικών της με την υιοθέτηση συγκεκριμένων ποσοτικών κριτηρίων με στόχο την αποτροπή του παράλληλου εμπορίου από τις χώρες δραστηριοποίησής τους και από την πλευρά της θυγατρικής αρχικά στην ολοσχερή άρνηση εφοδιασμού των φαρμακείων και φαρμακαποθηκών και στη συνέχεια στην υιοθέτηση κριτηρίων διανομής στο ίδιο πνεύμα με αυτών της μητρικής, ήτοι με στόχο την αποθάρρυνση των εξαγωγών από μέρους των ελλήνων φαρμακεμπόρων και συνεταιρισμών φαρμακείων. Ειδικότερα:
14. Ήδη στην 193/ΙΙΙ/2001 απόφαση της Επιτροπής έγινε αποδεκτή η ανάγκη από κοινού αξιολόγησης της συμπεριφοράς μητρικής και θυγατρικής, καθώς από τους ισχυρισμούς της τελευταίας καθίστατο σαφές ότι «η μητρική καθορίζει τη συμπεριφορά, τόσο των αλλοδαπών εταιριών που παράγουν τα φάρμακα όσο και της εταιρίας που τα εισάγει» και ότι «η Εταιρία [ήτοι η θυγατρική GSK] ούσα απολύτως εξηρτημένη επιχειρηματικά από την μητρική, δεν διαθέτει καμία νομική ή πραγματική δυνατότητα να αποφασίσει η ίδια για τις ποσότητες τις οποίες θα εισάγει, ούτε βεβαίως και να επηρεάσει τις σχετικές αποφάσεις της μητρικής»
15. Βάσει των ανωτέρω, στην εν λόγω απόφαση γίνεται δεκτό ότι «Ενόψει της σχέσης μεταξύ μητρικής και θυγατρικής οι επιχειρήσεις αυτές πρέπει να αντιμετωπισθούν ως οικονομική ενότητα. Υπ’ αυτήν την έννοια η δεσπόζουσα θέση της θυγατρικής στην ελληνική αγορά … μπορεί να καταλογισθεί στην μητρική επιχείρηση και, επομένως, η συνδυασμένη συμπεριφορά μητρικής και θυγατρικής πρέπει να εξετασθεί υπό το πρίσμα του άρθρου 2 ν. Akzo Nobel, σκ.
16. Στο πλαίσιο αυτό, η μητρική εταιρία ενέχεται εις ολόκληρον και αλληλεγγύως για την καταβολή του επιβληθέντος στη θυγατρική προστίμου: βλ. μεταξύ άλλων ΠΕΚ Τ-122/2007 Siemens, σκ. 155-
17. 74 Βλ. ενδεικτικά ΔΕΚ C 628/10 και C 14/11 Allianceone International και Standard Commercial Tobacco, σκ.
18. 75 Βλ. ΔΕΚ C-521/09 Elf Aquitaine. 76 Υπενθυμίζεται ότι προς τούτο, αν και οι προαναφερόμενες σχετικές καταγγελίες στρεφόντουσαν μόνο κατά της θυγατρικής GSK, η ΕΑ εκκίνησε αυτεπάγγελτη έρευνα κατά της μητρικής εταιρίας GSKplc. Βλ. Πρακτικά της 506ης Συνεδρίασης της ΕΑ της 15.02.
19. 77 Βλ. σελ. 14 της απόφασης. 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 703/77…»
20. Σε άλλο σημείο της ως άνω απόφασης αναφέρεται ότι «τα μέτρα που λαμβάνει η μητρική επιχείρηση της καθ’ης, τα οποία συνίστανται στη μείωση των εξαγωγών προς την Ελλάδα προκειμένου να αποφευχθεί το παράλληλο εμπόριο και να αποτραπεί η διαρροή εσόδων προς όφελος των φαρμακαποθηκών και ορισμένων συνεταιρισμών φαρμακείων και η αντίστοιχη άρνηση της καθ’ης να εφοδιάζει φαρμακαποθήκες και συνεταιρισμούς φαρμακείων γενικά, εμπίπτουν στην απαγόρευση των άρθρων 82 ΕΚ και 2 ν.703/77»
21. Βάσει των ανωτέρω το ασφαλιστικό μέτρο που διαταχθηκε επιβλήθηκε και στις δύο ελεγχόμενες εταιρίες
23. Ομοίως, η απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών 68/2002 επί της προσφυγής της GSK κατά της προαναφερόμενης απόφασης ασφαλιστικών μέτρων δέχεται στη σκέψη 9 ότι «η σχέση της προσφεύγουσας με τη μητρική επιχείρηση είναι στενές. Για την αξιολόγηση δε της συμπεριφοράς της πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι δύο αυτές επιχειρήσεις αποτελούν μία «οικονομική ενότητα». Σ’ ότι αφορά δε τα κρίσιμα φάρμακα παραγωγής της μητρικής εταιρείας, η προσφεύγουσα, σε συνεννόηση με την τελευταία […] μείωσε τις εισαγωγές της στην Ελλάδα, προκειμένου να αποφευχθεί το παράλληλο εμπόριο προς άλλες χώρες εκτός Ελλάδος, και ν’ αποτραπεί έτσι η διαρροή εσόδων προς όφελος των φαρμακεμπόρων (φαρμακαποθηκών κλπ.), ενώ παράλληλα αρνήθηκε να εφοδιάσει τις φαρμακαποθήκες και τους συνεταιρισμούς φαρμακείων γενικά»
25. Αντίστοιχα, στην 229/ΙΙΙ/2003 απόφαση της Επιτροπής αναφέρονται τα εξής: «…οι καταγγελλόμενες, ως αποτελούσες μία οικονομική ενότητα επιχειρήσεις (λόγω του ότι η βρετανική μητρική εταιρία προσδιορίζει πλήρως την οικονομική συμπεριφορά της ελληνικής θυγατρικής)…»82 «κατέχουν οιονεί μονοπωλιακή θέση στην ελληνική αγορά που περιλαμβάνει το σύνολο των πωλουμένων στην Ελλάδα φαρμάκων με τη θεραπευτική ένδειξη του Lamictal»83 και «Tα μέτρα που λαμβάνει η μητρική επιχείρηση της GLAXO, τα οποία συνίστανται στη μείωση των εξαγωγών προς την Ελλάδα προκειμένου να αποφευχθεί το παράλληλο εμπόριο και να αποτραπεί η διαρροή εσόδων προς όφελος των φαρμακαποθηκών και ορισμένων συνεταιρισμών φαρμακείων και η αντίστοιχη άρνηση της GLAXO να ικανοποιεί πλήρως τις παραγγελίες των φαρμακαποθηκών και των συνεταιρισμών φαρμακείων, φαίνονται εκ πρώτης όψεως να εμπίπτουν στην απαγόρευση τουάρθρου 82 ΕΚ»
27. Περαιτέρω, στην απόφαση 318/V/2006 γίνεται δεκτό ότι «Όπως αναφέρεται στο με αριθμ. πρωτ. 529/14-2-2001 υπόμνημα της καταγγελλομένης, τόσο η ελληνική εταιρεία όσο και οι παραπάνω αλλοδαπές (παραγωγοί) εταιρείες ελέγχονται απόλυτα από τον ίδιο μέτοχο που είναι η μητρική του πολυεθνικού ομίλου εταιρεία με τηνεπωνυμία GLAXOWELLCOME PLC (και ήδη Glaxosmithkline P.L.C.). Συνεπώς, αν και η εταιρεία διαθέτει νομική αυτοτέλεια, εν τούτοις δεν διαθέτει επιχειρηματική και οικονομική αυτοτέλεια, στο μέτρο που η επιχειρηματική της πολιτική καθορίζεται από τη 78 Βλ. σελ. 14 απόφασης. Βλ. σελ. 14 της απόφασης. 80 Βλ. Β. Χατζηιωάννου, Τα ασφαλιστικά μέτρα στο ελληνικό δίκαιο του ανταγωνισμού, σελ. 288, Λ. Αθανασίου, Παρατηρήσεις στην ΕΑ 193/ΙΙΙ/2001, ΕΕμπΔ 2001,τόμος ΝΒ΄, τεύχος 4 ο, παρ. 11, 31-
28. 81 Βλ. και σκέψη
29. 82 Βλ. σελ 6 της απόφασης. Βλ. επίσης σελ. 9 περί επιχειρηματικής και οικονομικής αυτοτέλειας της θυγατρικής. 83 Βλ. σελ.
30. 84 Βλ. σελ.
31. 79 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μητρική της εταιρεία»85, ενώ «λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελληνική αγορά αποτελεί σημαντικό τμήμα της κοινής αγοράς, η δεσπόζουσα θέση της καταγγελλομένης, και κατ’ επέκταση της μητρικής της, συνιστά δεσπόζουσα θέση κατά την έννοια του άρθρου 82 της ΣυνθΕΚ»
32. Στο πλαίσιο αυτό στην εν λόγω απόφαση «η αξιολόγηση της συμπεριφοράς της GLAXO από άποψη δικαίου του ανταγωνισμού θα κριθεί από κοινού με τη συμπεριφορά της μητρικής της…»
33. Βάσει των ανωτέρω και κατά λογική ακολουθίαν με τα προεκτεθέντα, το επιβληθέν μέτρο της σύστασης επιβλήθηκε και στις δύο ελεγχόμενες εταιρίες.
34. Συνοψίζοντας, βάσει των ανωτέρω αποφάσεων της Επιτροπής, οι οποίες δεν ανατράπηκαν ως προς τα σημεία αυτά από τις αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, αλλά απεναντίας επικυρώθηκαν από μία από αυτές88, προκύπτει ότι η μητρική εταιρία GSKplc συνεισέφερε στη σύλληψη, στο σχεδιασμό και στην υλοποίηση της παράνομης συμπεριφοράς της θυγατρικής της GSK, έλεγχε, τόσο κεφαλαιακά όσο και εμπράκτως τη θυγατρική της GSK και τη στρατηγική της στην ελληνική αγορά σχετικά με την αντιμετώπιση του παράλληλου εμπορίου, ενώ επιπλέον είχε ζωτικό επιχειρηματικό συμφέρον για άσκηση πραγματικού ελέγχου στις δραστηριότητες της θυγατρικής, δεδομένου ότι ήταν ο αποδέκτης του συνόλου των ωφελημάτων τα οποία προέκυπταν από την άρνηση προμήθειας της θυγατρικής της.
35. Εκ περισσού αναφέρεται ότι η ανωτέρω κρίση επιβεβαιώνεται από σωρεία στοιχείων του φακέλου, όπως: (α) την από 05.10.2000 επιστολή […] προς […] με θέμα «Sales in Greece» στην οποία αναφέρεται ότι αποφασίστηκε από την 16.10.2000 η μελλοντική προμήθεια των φαρμάκων Imigran, Lamictal και Serevent να γίνεται με βάση τα στοιχεία του IMS, τις πωλήσεις της GSK στα νοσοκομεία και τις προσδοκίες της τελευταίας για μελλοντική ανάπτυξη των πωλήσεων των ανωτέρω φαρμάκων και με δεδομένη την ανάγκη ύπαρξης ενός ελάχιστου αποθέματος ασφαλείας για τους Έλληνες ασθενείς. Στην εν λόγω επιστολή σημειώνεται ότι δεν θα ικανοποιηθούν πρόσθετες παραγγελίες, εκτός αν συνοδεύονται από στοιχεία του IMS. Προκειμένου μάλιστα να επιτευχθεί η εφαρμογή της απόφασης αυτής, οι μελλοντικές παραγγελίες θα εξετάζονται σε τακτική βάση, καθώς τα στοιχεία του IMS θα γίνονται διαθέσιμα
36. 85 Βλ. σελ.
37. Βλ. σελ.
38. 87 Βλ. σελ. 15-
39. 88 Βλ. προαναφερόμενη απόφαση ΔιοικΕφΑθ 68/
40. 89 Το ακριβές λεκτικό τη ςεπιστολής έχει ως εξής: «Further to our discussions in Athens, I would like to confirm that the following actions will take place with effect from October 16th, 2000.

(1)In collaboration with your Business Development Department […]) we have reviewed the sales forecasts for the products Imigran, Lamictal and Serevent and confirm that data as in the attached table.

(2)These forecasts were derived using IMS data plus Glaxo Wellcome A.E.B.E. data for sales to hospitals as well as your company’s expectations for future sales growth of the above products.

(3)On the basis of the above and the need for you to keep a minimum safety stock locally, we have determined the flow of future supplies for the products enabling you to secure the needs of the Greek patients now and for the future.

(4)No additional orders will be satisfied unless they are supported by IMS evidence. To safeguard the objective application of our decision, future orders will be reviewed on a regular basis, as further IMS data becomes available…». 86 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (β) την από 26.10.2000 επιστολή της θυγατρικής εταιρίας GSK προς τον ΕΟΦ90, στην οποία αναφέρει ότι η απόφασή της να αναλάβει την πλήρη και απευθείας προμήθεια των ελληνικών φαρμακείων με τα φαρμακευτικά ιδιοσκευάσματα Imigran, Serevent και Lamictal υπαγορεύτηκε μεταξύ άλλων από «..την ληφθείσα και εφαρμοσθείσα απόφαση της μητρικής μας εταιρίας να περιορίσει τις πωλήσεις των ευαίσθητων προϊόντων προς την εταιρία μας, μέχρι του ύψους των πραγματικών αναγκών των ελληνικών φαρμακείων σύμφωνα με τα στοιχεία του IMS». (γ) τις υποβολές της GLAXO, τόσο ενώπιον της Επιτροπής όσο και ενώπιον των ελληνικών δικαστηρίων σχετικά αφενός με τη συμμετοχή και το ρόλο της GSKplc στη διαμόρφωση των επίμαχων πρακτικών91 και αφετέρου με τις ενδο-ομιλικές σχέσεις των ελεγχόμενων εταιριών

2. H GLAXO δεν αμφισβήτησε κατά την παρούσα διαδικασία τα ανωτέρω
3. III ΥΠΟΒΛΗΘΕΙΣΕΣ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ ΣΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΜΕΡΗ
4. Στα υπομνήματά τους, τα μέρη προέβαλαν, πέραν όσων ενστάσεων και αιτημάτων εξετάζονται στα λοιπά κεφάλαια της παρούσας, τις ακόλουθες ενστάσεις, οι οποίες διατυπώθηκαν και αναπτύχθηκαν κυρίως κατά τη συνεδρίαση της 01.12.201494: III.1 ΈΛΛΕΙΨΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ
5. Με το Υπόμνημά της95 η ελεγχόμενη ισχυρίζεται ότι η πρακτική της δεν αναπτύσσει αντι-ανταγωνιστικές συνέπειες στο έδαφος της Ελλάδας ούτε αφορά στους Έλληνες ασθενείς και ασφαλιστικά ταμεία, αλλά έχει κάποιες επιπτώσεις σε άλλα κράτη – μέλη, και συγκεκριμένα σε αυτά στα οποία εξάγονταν τα ένδικα ιδιοσκευάσματα, εν προκειμένω κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η Βρετανική αρχή ανταγωνισμού ωστόσο, η αρχή που κατ’ εξοχήν θα έπρεπε να ασχοληθεί με το συγκεκριμένο ζήτημα, δεν ασχολείται καν με αυτό, διότι κατά την εκτίμηση της καταγγελλόμενης έχει 90 Την οποία προσκόμισε η ίδια ως Σχ. 5 της υπ’ αριθ. πρωτ. 2458/01.12.2000 αίτησης για χορήγηση αρνητικής πιστοποίησης. 91 Βλ. μεταξύ άλλων την από 30.11.2000 αίτηση για έκδοση αρνητικής πιστοποίησης της GSK (με αριθ. πρωτ. 2458/01.12.2000), σελ. 4, το με αριθ. πρωτ. 529/14.2.2001 Υπόμνημα της GSK, και το Υπόμνημα με αριθ. πρωτ. 96/20.05.2002 των εταιριών GSKplc και GSK. 92 Βλ. μεταξύ άλλων την υποβληθείσα ενώπιον της ΕΑ με αριθ. πρωτ. 622/22.02.2001 αίτηση αρνητικής πιστοποίησης (σελ. 3 - 5), τα υποβληθέντα ομοίως ενώπιον της ΕΑ Υπομνήματα με αριθ. πρωτ. 529/14.02.2001 και 96/20.05.2002, την υπ’ αριθ. 68/2002 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, την από 05.04.2012 Επιστολή της απώτερης μητρικής GlaxoSmithKlinePlc, απευθυνόμενη προς κάθε ενδιαφερόμενο. 93 Για τις απόψεις των 32 εκ των 41 φαρμακαποθηκών, βλ. τη με αριθ. πρωτ. 4015/17.05.2013 επιστολή και το ηλεκτρονικό αντίγραφο των προτάσεων τους ενώπιον του Εφετείου Αθηνών κατά τη συζήτηση της από 01.10.2003 έφεσής τους κατά της με αριθμό 631/2003 οριστικής απόφασης, επί της οποίας εκδόθηκε τελικώς η με αριθ. 3633/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, το οποίο προσκομίστηκε με την υπ’ αριθ.4015/17.05.2013, καθώς και τη με αριθ. πρωτ. 4491/03.06.2013 επιστολή. Για τις απόψεις των εταιριών Κ.Π. Μαρινόπουλος ΑΕ, Ίωνας Στρούμσας ΑΕ και Φαρμακαποθήκη PharmaGroup Μεσσηνίας Α.Ε. βλ. τις επιστολές με αριθ. πρωτ. 4439/31.05.2013, 4440/31.05.2013 και 4441/31.05.2013 αντίστοιχα. 94 Οι βασικές θέσεις και λοιποί ισχυρισμοί των μερών αναφορικά με τα αναπεμφθέντα ζητήματα παρατίθενται και εξετάζονται αναλυτικά στα επόμενα κεφάλαια της παρούσας. 95 Βλ. μεταξύ άλλων Υπόμνημα καταγγελλόμενης υπ’ αριθ. πρωτ. 318/11.11.2014, παρ. 92 επ. 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σταθμίσει το σύνολο των παραμέτρων της υπόθεσης και έχει αξιολογήσει ότι τυχόν ολοένα αυξανόμενες παράλληλες εξαγωγές θα είχαν μόνο επιζήμιες συνέπειες στα συστήματα διανομής των φαρμακευτικών επιχειρήσεων. Εξάλλου, οι παράλληλες εξαγωγές δεν επέφεραν ωφελήματα στους Έλληνες καταναλωτές, καθώς δεν οδήγησαν σε μείωση των τιμών των φαρμάκων, παρά μόνο σε ελλείψεις αυτών.
6. Ανεξαρτήτως της λυσιτέλειας του ανωτέρω ισχυρισμού προς το σκοπό διαπίστωσης κατάχρησης ως προς τις υπό κρίση πρακτικές [βλ. κατωτέρω Ενότητα IV.1], η καταγγελλόμενη προβάλλει κατά την εκτίμηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού ένσταση έλλειψης αρμοδιότητας αυτής να επιληφθεί της παρούσας υπόθεσης λόγω έλλειψης επιπτώσεων των κρίσιμων πρακτικών εντός της δικαιοδοσίας της. Επί της εν λόγω «ενστάσεως» επιφυλλάσσεται η Επιτροπή να απαντήσει στην οικεία θέση [βλ. κατωτέρω Ενότητα IV.7.4.2]. III.2 ΈΝΣΤΑΣΗ ΛΟΓΩ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΙΜΟΥ
7. Οι φαρμακεμπορικές εταιρίες Κ.Π. ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε. και ΙΩΝΑΣ ΣΤΡΟΥΜΣΑΣ Α.Ε. υπολαμβάνουν στα Υπομνήματά τους και έθεσαν κατά την ακροαματική διαδικασία96 ζήτημα έλλειψης εισήγησης επί του προστίμου που προτείνεται με την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 5543/24.7.2014 Εισήγηση να επιβληθεί στη GLAXO, καθώς και επί του ακριβούς ύψους της χρηματικής ποινής που θα καταπέσει λόγω μη συμμόρφωσης της καταγγελλόμενης με την απόφαση 193/ΙΙΙ/2001, ζητήματα που κατά την κρίση τους μη ορθώς παραπέμπονται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού.
8. Η εν λόγω ένσταση είναι απορριπτέα. Πρώτον διότι προβάλλεται χωρίς έννομο συμφέρον, καθώς το είδος των κυρώσεων και το ύψος των προστίμων που τυχόν θα επιβληθούν στην καταγγελλόμενη δεν επηρεάζουν κάποιο συγκεκριμένο δικαίωμα ή έννομο συμφέρον των ανωτέρω φαρμακαποθηκών97 και, ως εκ τούτου, δεν έχουν επί αυτών λόγο. Εξάλλου, ούτε οι ανωτέρω φαρμακαποθήκες επικαλούνται κάποιο τέτοιο δικαίωμα ή έννομο συμφέρον που να βλάπτεται εν προκειμένω από την ανωτέρω έλλειψη, αναφέρονται δε αορίστως στην ορθότητα της παραπομπής ενός τέτοιου ζητήματος στην Επιτροπή, η οποία σε κάθε περίπτωση συνιστά το όργανο εκείνο που αποφαίνεται οριστικά επί του συνόλου των ζητημάτων που τίθενται ενώπιόν του και προσδιορίζει, κατά τα προβλεπόμενα στα άρθρα 8β και 9 του ν. 703/1977 και στα άρθρα 14 και 25 του ν. 3959/2011, το είδος και την έκταση των επιβαλλόμενων κυρώσεων. Δεύτερον, η έλλειψη πρότασης στην Eισήγηση αναφορικά με το ύψος του προστίμου δεν επηρεάζει το κύρος της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού με την οποία επιβάλλεται πρόστιμο. Ούτε συνιστά πλημμέλεια της προπαρασκευαστικής αυτής πράξης άνευ άλλου τινός. Κατά πάγια εθνική νομολογία, εφόσον η Εισήγηση περιλαμβάνει όλα τα κύρια πραγματικά και νομικά στοιχεία και ειδικότερα τη σοβαρότητα και τη διάρκεια των παραβάσεων, καθώς και τους τυχόν λόγους μείωσης ή απαλλαγής από το πρόστιμο, τα οποία συνεκτιμώνται κατά τον προσδιορισμό του προστίμου, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις των ν. 703/1977 και 3959/2011 και την Ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού σχετικά με τις 96 Βλ. μεταξύ άλλων Υπόμνημα με αριθ. πρωτ. 320/11.11.2014 της Κ.Π.ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε, σελ. 30 και 32, Υπόμνημα με αριθ. πρωτ. 319/11.11.2014 της ΙΩΝΑΣ ΣΤΡΟΥΜΣΑΣ Α.Ε, σελ. 61 και 63, και Πρακτικά της 74ης συνεδρίασης της ΕΑ, σελ.
9. 97 Βλ. σχετικά ΔιοικΕφΑθ 1618/2009, σκ. 8, 1619/2007, σκ. 8, 106 και 107/2010, σκ. 8, 604/2007, σκ. 10, 2118/2004, σκ. 16, και 11/2006, σκ.
10. Πρβλ. ΣτΕ 764/2014, σκ. 7 και
11. 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων, όπως συντρέχει εν προκειμένω [βλ. κεφάλαιο IX.1.1 της υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 5543/24.7.2014 Εισήγησης], και τα οποία επιτρέπουν στην παραβάτρια να προετοιμάσει επαρκώς την άμυνά της, η έλλειψη αυτή δεν συνιστά πλημμέλεια, εξαιτίας της οποίας παραβιάζεται το δικαίωμα της προηγούμενης ακρόασης της παραβάτριας
12. Τούτο συντρέχει κατά μείζονα λόγο εν προκειμένω, στο πρόσωπο των ανωτέρω φαρμακαποθηκών. Σε κάθε περίπτωση, αυτές παραστάθηκαν κατά την ακροαματική διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής και είχαν τη δυνατότητα να αναπτύξουν, τόσο προσφορικά όσο και εγγράφως, τους σχετικούς ισχυρισμούς τους. IV ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΝΑΠΕΜΦΘΕΝΤΟΣ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 2 ΤΟΥ Ν. 703/1977 ΚΑΙ 82 ΣΥΝΘΕΚ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΙΔΙΟΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ IMIGRAN ΚΑΙ SEREVENT IV.1 ΤΑ ΣΥΝΑΦΗ ΚΡΙΘΕΝΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΝΑΠΕΜΦΘΕΝΤΑ ΠΡΟΣ ΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ
13. Βάσει των ακυρωτικών αποφάσεων του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, ακυρώνεται η απόφαση 318/V/2006 της Επιτροπής κατά το μέρος κατά το οποίο αυτή παρέλειψε να κρίνει για την παραβίαση ή μη από την GLAXO των άρθρων 2 ν. 703/1977 και 82 ΣυνθΕΚ ως προς τα φάρμακα IMIGRAN και SEREVENT και αναπέμπεται σε αυτή προκειμένου (α) να κρίνει την παραβίαση ή μη των εν λόγω άρθρων από την καταγγελλόμενη ως προς τα προαναφερόμενα φάρμακα κατά το χρονικό διάστημα από το Νοέμβριο 2000 και έως την 01.09.2006 (ημερομηνία έκδοσης της ως άνω απόφασης), με βάση μεταξύ άλλων τα μερίδια αγοράς που έχουν τα ανωτέρω φάρμακα στην ορισθείσα από το Δικαστήριο σχετική αγορά (φάρμακα με την αυτή κύρια θεραπευτική αξία που καταναλώνονται στην ελληνική αγορά) και (β) να επιβάλει, εφόσον συντρέχει περίπτωση, τις αναγκαίες κυρώσεις.
14. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το σκεπτικό των αποφάσεων αυτών, η Επιτροπή κατά νόμο υποχρεούταν στη λήψη αποφάσεων (απορριπτικών ή μη) επί καταγγελιών σχετικών με την παράβαση των περί ανταγωνισμού διατάξεων και είχε προς τούτο δέσμια αρμοδιότητα και όχι διακριτική ευχέρεια να κρίνει ή όχι επί των καταγγελιών αυτών. Επομένως, κατά τις ακυρωτικές αποφάσεις έπρεπε η Επιτροπή να αποφανθεί επί του ζητήματος της δεσπόζουσας ή μη θέσης της GLAXO, ως προς τα ιδιοσκευάσματα IMIGRAN και SEREVENT, κρίση που θα αποτελούσε το sedes materiae για τη διάγνωση της ύπαρξης ή μη παράβασης των άρθρων 2 του ν. 703/1977 και 82 ΣυνθΕΚ ως προς τα φάρμακα αυτά. Εξάλλου, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου, η Επιτροπή είχε στη διάθεσή της τα απαραίτητα στοιχεία για τη διάγνωση της δεσπόζουσας ή μη θέσης της GLAXO στην αγορά, όπως οριοθετήθ