ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 708/2020 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτηρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 30η Ιανουαρίου 2020, ημέρα Πέμπτη και ώρα 10:00, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Ιωάννης Λιανός Μέλη: Καλλιόπη Μπενετάτου (Αντιπρόεδρος) Παναγιώτης Φώτης (Εισηγητής), Ιωάννης Στεφάτος, Μαρία Ιωαννίδου, Σωτήριος Καρκαλάκος και Ιωάννης Πετρόγλου. Γραμματέας: Ηλιάνα Κούτρα Η Εισηγήτρια Μαρία Ιωάννα Ράντου δεν συμμετείχε λόγω δικαιολογημένου κωλύματος. Θέμα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί της υπ’ αριθ. πρωτ. 5540/17.9.2015 καταγγελίας της εταιρίας «ΑΓΝΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΕΡΙΟΥΧΩΝ ΠΟΤΩΝ» κατά της εταιρίας «COCA-COLA 3Ε ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Β.Ε.Ε». Πριν την έναρξη της συνεδρίασης, ο Πρόεδρος της Επιτροπής όρισε Γραμματέα της υπόθεσης την Ηλιάνα Κούτρα με αναπληρώτρια αυτής την Ευαγγελία Ρουμπή. Στη συνεδρίαση τα νομίμως κλητευθέντα μέρη παραστάθηκαν ως εξής: 1) η εταιρία ΑΓΝΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΕΡΙΟΥΧΩΝ ΠΟΤΩΝ με τον νόμιμο εκπρόσωπό της […], μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων της Δημητρίου Τεμπέρη και Χαράλαμπου Βλάχου και 2) η εταιρία COCACOLA 3Ε ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Β.Ε.Ε, με τους νομίμους εκπροσώπους της […], […] και […], μετά του πληρεξουσίων δικηγόρων της Αναστασίας Δρίτσα, Ασημάκη Κομνηνού και Βιολέτας Παναγιωτοπούλου. Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε τρεις επιπλέον εκδόσεις με τα διακριτικά: 1) Έκδοση για το ΦΕΚ, 2) Έκδοση για την εταιρία ΑΓΝΗ και 3) Έκδοση για την εταιρία COCA COLA. Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013). Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν με ενδεικτικά ποσά και αριθμούς ή με γενικές περιγραφές (εντός […]). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Στην αρχή της συζήτησης το λόγο έλαβε ο Εισηγητής της υπόθεσης, Παναγιώτης Φώτης, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά το περιεχόμενο της υπ’ αριθ. πρωτ. 7780/28.11.2019 γραπτής Εισήγησης επί της κρινόμενης υπόθεσης και πρότεινε, για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά στην Εισήγηση, την απόρριψη της υπ’ αριθ. πρωτ. 5540/17.9.2015 καταγγελίας της εταιρίας «ΑΓΝΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΕΡΙΟΥΧΩΝ ΠΟΤΩΝ» κατά της εταιρίας «COCA-COLA 3Ε ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Β.Ε.Ε», για πιθανή παράβαση του άρθρου 2 του Ν. 3959/2011, ως νόμω και ουσία αβάσιμη. Κατόπιν, τον λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των εταιριών και οι νόμιμοι εκπρόσωποι, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της προαναφερόμενης εισήγησης, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινίσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής. Για τη θεμελίωση των ισχυρισμών τους οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της εταρίας ΑΓΝΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΕΡΙΟΥΧΩΝ ΠΟΤΩΝ ζήτησαν την εξέταση μαρτύρων. Η Επιτροπή, αποδεχόμενη το σχετικό αίτημά τους, εξέτασε τους μάρτυρες: 1) […] και 2) […]. Με την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας και την εξέταση των μαρτύρων οι πληρεξούσιοι δικηγόροι ζήτησαν και ο Πρόεδρος της Επιτροπής χορήγησε προθεσμία πέντε
(5)εργάσιμων ημερών μετά την παραλαβή των πρακτικών από τα ενδιαφερόμενα μέρη, προκειμένου να υποβάλουν τα συμπληρωματικά υπομνήματά τους. Η Επιτροπή συνήλθε σε διάσκεψη την 30η Μαρτίου 2020 (ημέρα Δευτέρα και ώρα 11:00 π.μ.), η οποία συνεχίσθηκε και ολοκληρώθηκε την 14η Απριλίου 2020 (ημέρα Τρίτη και ώρα 13:00), με τη συμμετοχή του Εισηγητή της υπόθεσης Παναγιώτη Φώτη, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία και αφού έλαβε υπόψη τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, την Εισήγηση, τις απόψεις που διατύπωσαν προφορικώς τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη συζήτηση της υπόθεσης και με τα υπομνήματα τα οποία υπέβαλαν, καθώς και τα όσα κατέθεσαν οι μάρτυρες κατά την ακροαματική διαδικασία, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ:
- Στο πλαίσιο της υπ’ αριθ. πρωτ. 5540/17.09.2015 καταγγελίας της εταιρίας «ΑΓΝΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΕΡΙΟΥΧΩΝ ΠΟΤΩΝ» (εφεξής και «ΑΓΝΗ» ή «καταγγέλλουσα»), η οποία δραστηριοποιείται στην παρασκευή αεριούχων αναψυκτικών (πορτοκαλάδας, λεμονάδας και γκαζόζας) με το σήμα ΑΓΝΗ, κατά της εταιρίας «COCA-COLA 3Ε ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Β.Ε.Ε» (εφεξής «καταγγελλόμενη» ή «COCACOLA 3Ε»), για κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης της, εξετάστηκαν οι ακόλουθες πρακτικές, οι οποίες αποτελούν αντικείμενο της καταγγελίας.
- Πρώτον, σύμφωνα με την εταιρία ΑΓΝΗ, η καταγγελλόμενη, κατέχοντας δεσπόζουσα θέση στην αγορά των αναψυκτικών τύπου cola, αλλά και στις λοιπές αγορές αναψυκτικών, καταχράται τη θέση αυτή εφαρμόζοντας από το 2013 επιθετική συμπεριφορά και μεθόδους «ληστρικής υποτιμολόγησης» (εφεξής 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πρακτική αναφερόμενη και ως «επιθετική τιμολόγηση»), ήτοι τιμολογώντας κάτω του κόστους, στα ανταγωνιστικά προς την καταγγέλλουσα προϊόντα, προσπαθώντας με αυτό τον τρόπο να εξοβελίσει την καταγγέλλουσα από την αγορά. Συναφώς, η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται ότι η καταγγελλόμενη προβαίνει σε επιλεκτική μείωση τιμών στα ανταγωνιστικά προς την καταγγέλλουσα προϊόντα με σκοπό τον εξοβελισμό της.
- Επικουρικά, η ΑΓΝΗ αναφέρει ότι ακόμα και στην υποθετική περίπτωση που η καταγγελλόμενη δεν τιμολογεί κάτω του κόστους, η μεθοδευμένη επιλεκτική μείωση της τιμής των προϊόντων της COCA COLA 3E, τα οποία ανταγωνίζονται αυτά της ΑΓΝΗ εστιάζοντας στη γυάλινη συσκευασία, συνιστά κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης έχoυσα ως στρατηγικό στόχο τον εξοβελισμό της ΑΓΝΗ, αφού η καταγγελλόμενη γνωρίζει τη δυσμενή θέση της καταγγέλλουσας και την αδυναμία της να αντιδράσει.
- Κατά τη διάσκεψη, και κατόπιν συνεκτίμησης της Εισήγησης,1 των Υπομνημάτων των μερών2 και της συζήτησης κατά την ακροαματική διαδικασία,3 η Επιτροπή έκρινε ότι απαιτείται να προσκομισθούν από τα μέρη περισσότερα στοιχεία όσον αφορά τις καθαρές τιμές των προϊόντων της COCA COLA 3E τα οποία ανταγωνίζονται αυτά της ΑΓΝΗ, ώστε να εξεταστεί εάν αυτές είναι κάτω του μέσου μεταβλητού κόστους, προκειμένου να αποφασίσει επί της καταγγελλόμενης συμπεριφοράς για πιθανή συμπεριφορά επιθετικής τιμολόγησης.
- Συγκεκριμένα, για τη συμπλήρωση της Έκθεσης επί της σχετικής υπόθεσης, κρίνεται απαραίτητη η συλλογή και επεξεργασία των κάτωθι τουλάχιστον συμπληρωματικών / διευκρινιστικών στοιχείων για να είναι η Επιτροπή Ανταγωνισμού σε θέση να εξετάσει τα αναφυόμενα ζητήματα αναφορικά με την εκτίμηση της σχέσης μέσου μεταβλητού κόστους – καθαρής τιμής για τα προϊόντα, τα οποία αποτελούν αντικείμενο της υπ’ αριθ. 5540/17.09.2015 καταγγελίας της εταιρίας ΑΓΝΗ: (α) Αναλυτικά στοιχεία για τις χορηγούμενες εκπτώσεις σε επίπεδο χονδρεμπορίου από την καταγγελόμενη για όλα τα προϊόντα αναψυκτικών τύπου non-coca cola (δηλαδή προϊόντα αναψυκτικών sprite, fanta orange και fanta lemon) στη συσκευασία 250cc, 24 τεμαχίων στο επιστρεφόμενο γυαλί για τα έτη 2012 -2019, (β) για την περίοδο (2012-2019), αναλυτικά στοιχεία όσον αφορά τα δέκα
(10)πιο σημαντικά, σε ποσότητες και μερίδιο προμήθειας, τελικά σημεία πώλησης της καταγγέλουσας (όπου η ΑΓΝΗ συμβάλλεται απευθείας με τα τελικά σημεία πώλησης), (γ) για την ίδια περίοδο (2012-2019), αναλυτικά στοιχεία για τις χορηγούμενες εκπτώσεις της καταγγελόμενης στα τελικά σημεία πώλησης που θα προκύψουν 1 Υπ’ αριθ. πρωτ. 7780/28.11.
- Υπ’ αριθ. πρωτ. 31/15.01.2020, 36/15.01.2020, 60/24.01.2020, 62/24.01.2020, 147/10.03.2020, 148/10.03.
- 3 Συνεδρίαση 4/30.01.2020 2 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ από τις απαντήσεις της ΑΓΝΗ υπό (β) (εφόσον η COCA COLA 3E συμβάλλεται απευθείας με τα τελικά σημεία πώλησης) για όλα τα προϊόντα αναψυκτικών και για όλες τις συσκευασίες στις οποίες αυτά κυκλοφορούν για τα οποία υπάρχουν ανταγωνιστικά προϊόντα της ΑΓΝΗ, (δ) επιπλέον, να προσκομισθούν για την ίδια περίοδο (2012-2019), αναλυτικά στοιχεία για τις χορηγούμενες εκπτώσεις σε επίπεδο λιανικής, όπου η COCA COLA 3E συμβάλλεται απευθείας με τελικά σημεία πώλησης (ενδεικτικά, σούπερ μάρκετ, περίπτερα, καταστήματα ψιλικών, γαλακτοπωλεία, καφενεία, κυλικεία, καντίνες) στον νομό Βοιωτίας και στον νομό Φωκίδας. (ε) να προσκομισθούν για την ίδια περίοδο (2012-2019), αναλυτικά στοιχεία για το κόστος για δικαιώματα χρήσης των σημάτων (royalties), τα οποία καταβάλλονται από την καταγγελόμενη στον κύριο των σημάτων, δηλαδή την COCA-COLA COMPANY, και (στ) το σύνολο των δαπανών διαφήμισης που καταβάλει η καταγγελόμενη, ανά έτος για την περίοδο 2012-2019, και για τις οποίες δεν έχει αποδοθεί σχετικό δημοτικό τέλος διαφήμισης.
- Επειδή συνεπώς συντρέχει στην προκειμένη περίπτωση νόμιμος λόγος έκδοσης προδικαστικής απόφασης σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 5 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ Β' 54/16-012013). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Επιτροπή Ανταγωνισμού ομόφωνα αποφάσισε: Α. Να απέχει από την έκδοση οριστικής απόφασης. Β. Εκδίδει την παρούσα προδικαστική απόφαση, με την οποία καλεί τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού να διεξάγει κατά προτεραιότητα περαιτέρω έρευνα κατά τα οριζόμενα στο σκεπτικό της παρούσης και να ολοκληρωθεί το αργότερο σε 2 μήνες από τη δημοσίευση της παρούσας απόφασης. Γ. Ο εισηγητής να καταθέσει στην Ολομέλεια συμπληρωματική εισήγηση κατά προτεραιότητα. 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Η απόφαση εκδόθηκε την 14η Απριλίου
- Η απόφαση να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, σύμφωνα με το άρθρο 27 παρ. 1 του ν. 3959/
- Ο Πρόεδρος και Συντάκτης Η Γραμματέας της Απόφασης Ιωάννης Λιανός Ηλιάνα Κούτρα 5