E ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α Signature Not Verified Digitally signed by KONSTANTINOS MOSCHONAS Date: 2020.08.14 21:27:35 EEST Reason: Signed PDF (embedded) Location: Athens, Ethniko Typografio 34655 ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 14 Αυγούστου 2020 ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αριθμ. απόφ. 671/2018* Λήψη απόφασης επί της υπ’ αρ. οικ. 6073/ 17.10.2018 εισήγησης διευθέτησης σύμφωνα με το άρθρο 25α του ν. 3959/2011 και την υπ’ αρ. 628/2016 απόφαση της ολομέλειας της Επιτροπής Ανταγωνισμού στην υπόθεση της αυτεπάγγελτης έρευνας σε συνέχεια καταγγελίας της εταιρίας «Βιομηχανία Φωσφορικών Λιπασμάτων Α.Ε.» κατά μεταφορικών επιχειρήσεων του νομού Καβάλας για διαπίστωση παραβάσεων των διατάξεων των άρθρων 1 του ν. 703/1977 (νυν ν. 3959/2011) και 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) στην αγορά των εθνικών οδικών εμπορευματικών μεταφορών. Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτηρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 15η Νοεμβρίου 2018, ημέρα Πέμπτη και ώρα 11:00, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Δημήτριος Κυριτσάκης. Μέλη: Άννα Νάκου (Αντιπρόεδρος), Βικτωρία Μερτικοπούλου, Λευκοθέα Ντέκα (Εισηγήτρια), * Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε έξι
(6)επιπλέον εκδόσεις με τα εξής διακριτικά: 1) Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, 2) Έκδοση για την εταιρία ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ ΙΜΕ ΕΠΕ, 3) Έκδοση για την εταιρία ΝΕΑΠΟΛΙΣ ΙΜΕ ΕΠΕ, 4) Έκδοση για την εταιρία ΝΕΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΜΕ ΕΠΕ, 5) Έκδοση για το ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΙΔΙΟΚΤΗΤΩΝ ΦΟΡΤΗΓΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ «ΑΓΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ» και 6) Έκδοση για την εταιρία ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΑ ELFE ΑΒΕΕ. Από τις ανωτέρω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (Α’ 93), όπως ισχύει, τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (Β’ 54) και την από 13.01.2015 ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού σχετικά με το χαρακτηρισμό των απορρήτων στοιχείων και τον τρόπο υποβολής μη εμπιστευτικής εκδοχής εγγράφων. Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν με ενδεικτικά ποσά και αριθμούς ή με γενικές περιγραφές (εντός […]). Αρ. Φύλλου 3420 Νικόλαος Ζευγώλης, Παναγιώτης Φώτης, Μιχαήλ Πολέμης, σε αναπλήρωση του τακτικού μέλους Σωτηρίου Καρκαλάκου και Αφροδίτη Αδαμάκου, σε αναπλήρωση του τακτικού μέλους Ιωάννη Πετρόγλου. Γραμματέας: Ευαγγελία Ρουμπή. Θέμα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί της υπ’ αρ. οικ. 6073/17.10.2018 εισήγησης διευθέτησης σύμφωνα με το άρθρο 25α του ν. 3959/2011 και την υπ’ αρ. 628/2016 απόφαση της ολομέλειας της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΕΑ) στην υπόθεση της αυτεπάγγελτης έρευνας σε συνέχεια καταγγελίας της εταιρίας «Βιομηχανία Φωσφορικών Λιπασμάτων Α.Ε.» κατά μεταφορικών επιχειρήσεων του νομού Καβάλας για διαπίστωση παραβάσεων των διατάξεων των άρθρων 1 του ν. 703/1977 (νυν ν. 3959/2011) και 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) στην αγορά των εθνικών οδικών εμπορευματικών μεταφορών. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής όρισε Γραμματέα της υπόθεσης την Ευαγγελία Ρουμπή με αναπληρώτρια αυτής την Ηλιάνα Κούτρα. Σε συνέχεια της κοινοποίησης της υπ’ αρ. οικ. 6667/ 14.11.2017 εισήγησης της Εισηγήτριας Λευκοθέας Ντέκα, με κλήση προς συζήτηση της υπόθεσης ενώπιον της Ολομέλειας της Επιτροπής Ανταγωνισμού την 24.01.2018, η οποία κατόπιν αιτημάτων των μερών αναβλήθηκε διαδοχικά για τις 26.02.2018 και 19.03.2018, οι ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΝΕΑΠΟΛΙΣ και ΝΕΣΤΟΣ εκδήλωσαν εγγράφως το ενδιαφέρον τους για διερεύνηση της δυνατότητας υπαγωγής τους στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών και κατέθεσαν σχετικό αίτημα, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στην παρ. 30 της ανακοίνωσης για τη διαδικασία διευθέτησης διαφορών. Η ΕΑ σε συνεδρίασή της στις 13.02.2018 έκρινε ομόφωνα ότι η υπό κρίση υπόθεση είναι πρόσφορη και μπορεί να υπαχθεί στην εν λόγω διαδικασία, καθώς πληροί τα κριτήρια υπαγωγής σε διαδικασία διευθέτησης. Στη συνέχεια κατά τα προβλεπόμενα στην παρ. 32 της ανακοίνωσης για τη διαδικασία διευθέτησης διαφορών, η ΕΑ ενημέρωσε τα ενδιαφερόμενα μέρη με σχετικές κλητεύσεις, όρισε ημερομηνία έναρξης των διμερών συσκέψεων με έκαστη από αυτές και ανέβαλε τη συζήτηση της υπόθεσης αορίστως ως προς το σωματείο επαγγελματι- 34656 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ών ιδιοκτητών φορτηγών αυτοκινήτων Νομού Καβάλας «Άγιος Χριστόφορος», το οποίο δεν είχε υποβάλει έως τότε εκδήλωση ενδιαφέροντος για τη διαδικασία διευθέτησης. Στις 16.02.2018, μετά την παρέλευση της σχετικής προθεσμίας της παρ. 30 της ανακοίνωσης για τη διαδικασία διευθέτησης διαφορών, εγγράφως εκδήλωσε ενδιαφέρον για διερεύνηση της δυνατότητας υπαγωγής στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών και το προαναφερόμενο σωματείο. Η ΕΑ κατά τη συνεδρίαση της 20.02.2018 αποφάσισε όλως κατ’ εξαίρεση την εκκίνηση της διαδικασίας διευθέτησης διαφορών στην κρινόμενη υπόθεση και ως προς το ανωτέρω σωματείο, όρισε ημερομηνία έναρξης των διμερών συσκέψεων και το ενημέρωσε με σχετική κλήτευση. Ακολούθησαν διμερείς συσκέψεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού με κάθε ένα από τα αιτούντα τη διευθέτηση εμπλεκόμενα μέρη στις 27.02.2018 και στις 29.05.2018, κατά τη διάρκεια των οποίων τα μέρη ενημερώθηκαν από την Ολομέλεια σχετικά με τα σημαντικότερα στοιχεία της υπόθεσης, περιλαμβανομένου του υπολογισμού του εύρους του προστίμου για έκαστο των μερών. Στις ανωτέρω διμερείς συσκέψεις τα αιτούντα τη διευθέτηση εμπλεκόμενα μέρη εκπροσωπήθηκαν με τους νομίμους εκπροσώπους και τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους, όπως ειδικότερα αποτυπώνεται στα οικεία πρακτικά των ως άνω συνεδριάσεων, ενώ διάσκεψη πραγματοποιήθηκε στις 23.07.
- Με το πέρας των ως άνω διμερών συσκέψεων υποβλήθηκαν Προτάσεις Διευθέτησης Διαφοράς από τα ενδιαφερόμενα μέρη ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΝΕΑΠΟΛΙΣ, ΝΕΣΤΟΣ και το Σωματείο επαγγελματιών ιδιοκτητών φορτηγών αυτοκινήτων Νομού Καβάλας «Άγιος Χριστόφορος», και η Επιτροπή Ανταγωνισμού, σε συνεδρίασή της την 14.09.2018, έκρινε ότι οι προτάσεις αυτές αποτελούσαν έκφραση της δέσμευσης των ενδιαφερομένων μερών να συνεργασθούν και ότι αποτύπωναν τα αποτελέσματα των διμερών συσκέψεων που είχαν διεξαχθεί και ως εκ τούτου ανέθεσε στην Εισηγήτρια τη σύνταξη εισήγησης Διευθέτησης. Αντίγραφο της υπ’ αρ. 6073/17.10.2018 εισήγησης Διευθέτησης κοινοποιήθηκε στις ανωτέρω επιχειρήσεις, σύμφωνα με την παρ. 37 της υπ’ αρ. 628/2016 απόφασης της ΕΑ και οι τελευταίες κλήθηκαν εντός προθεσμίας 10 ημερών (μέχρι τις 02.11.2018) να επιβεβαιώσουν με σχετική δήλωσή τους (Δήλωση Διευθέτησης) ανέκκλητα, ανεπιφύλακτα και με σαφήνεια ότι η εισήγηση Διευθέτησης απηχεί τις Προτάσεις Διευθέτησης Διαφοράς που έχουν υποβάλλει και ότι ως εκ τούτου ισχύει η δέσμευσή τους για υπαγωγή στη Διαδικασία Διευθέτησης Διαφορών. Στη συνέχεια, Δήλωση Διευθέτησης υπέβαλαν εμπρόθεσμα τα ενδιαφερόμενα μέρη ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΝΕΑΠΟΛΙΣ, ΝΕΣΤΟΣ και το Σωματείο επαγγελματιών ιδιοκτητών φορτηγών αυτοκινήτων Νομού Καβάλας «Άγιος Χριστόφορος». Κατά τη συνεδρίαση της 15.11.2018, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στην Εισηγήτρια, Λευκοθέα Ντέκα, η οποία ανέπτυξε συνοπτικά την κατά τα ανωτέρω υπ’ αρ. Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 6073/17.10.2018 γραπτή εισήγησή της και πρότεινε, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 35 της υπ’ αρ. 628/2016 απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, την αποδοχή των προτάσεων διευθέτησης διαφοράς που υποβλήθηκαν από τα μέρη και την έκδοση απόφασης με την οποία η Επιτροπή θα: α) Διαπιστώνει την ως άνω περιγραφείσα παράβαση της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 703/1977, όπως ίσχυε, και της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 από τις εταιρίες ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ IME-ΕΠΕ, ΝΕΑΠΟΛΙΣ IME-ΕΠΕ και ΝΕΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΜΕ-ΕΠΕ ΕΘΝΙΚΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ και το Σωματείο ΦΔΧ Ν. Καβάλας «ΑΓΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ». β) Επιβάλει πρόστιμο στις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις και στο Σωματείο για την προαναφερόμενη παράβαση της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 703/1977, όπως ίσχυε, και της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3959/2011, κατά τα αναφερόμενα ανωτέρω υπό VI. γ) Υποχρεώνει τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις και το Σωματείο να παραλείπουν την προαναφερόμενη παράβαση στο μέλλον. δ) Απειλεί κατά των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων και του Σωματείου πρόστιμο, αν με απόφαση της ΕΑ βεβαιωθεί η συνέχιση ή η επανάληψη της διαπιστωθείσας παράβασης. Στη συνέχεια η Επιτροπή προχώρησε σε διάσκεψη επί της ως άνω υπόθεσης, στην ως άνω αίθουσα συνεδριάσεων του 1ου ορόφου των Γραφείων της, με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας Λευκοθέας Ντέκα, η οποία δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία και, αφού έλαβε υπόψη της τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης προς διευθέτηση υπόθεσης, την εισήγηση, καθώς και τις απόψεις που διατυπώθηκαν κατά τη συζήτηση, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: I. ΙΣΤΟΡΙΚΟ I.1 ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ ΕΡΕΥΝΑΣ
- Στις 19.07.1995 διαβιβάσθηκε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού1 (εφεξής και «Ε.Α.») από την τότε Διεύθυνση Έρευνας Αγοράς - Ανταγωνισμού του Υπουργείου Εμπορίου καταγγελία2 της εταιρίας «Βιομηχανία Φωσφορικών Λιπασμάτων Α.Ε.» -νυν «Ελληνικά Λιπάσματα και Χημικά Elfe Α.Β.Ε.Ε.» (εφεξής και «ΒΦΛ» ή «ELFE»)3 - προς το 1 Με την υπ’ αρ. 167/19.07.1995 επιστολή. 2 Αριθμ. πρωτ. Υπουργείου Εμπορίου (νυν Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού) Α1-1192/27.10.
- 3 H εταιρία «Βιομηχανία Φωσφορικών Λιπασμάτων Α.Ε.» ιδρύθηκε το 1961 με αντικείμενο την παραγωγή λιπασμάτων, στην οποία δραστηριοποιείτο μέχρι και το 2015, οπότε διέκοψε την παραγωγή λιπασμάτων και έκτοτε δραστηριοποιείται στην εμπορία τους. Η εταιρία διαθέτει εργοστάσιο στην περιοχή της Νέας Καρβάλης στην Καβάλα, με ιδιόκτητες λιμενικές εγκαταστάσεις στο χώρο του εργοστασίου, αποθηκευτικούς χώρους στη Θεσσαλονίκη, την Πτολεμαΐδα, το Άργος και την Κρήτη, καθώς και ενσακκιστήριο στον Πύργο. Βλ. σχετικά Ανάλυση αγοράς «Γεωργικά Εφόδια», Hellastat A.E. 2009, σελ. 44, υπ’ αρ. 6355/12.09.2016 απαντητική επιστολή της ΒΦΛ και ιστοσελίδα της εταιρίας (http://www. elfegroup.eu/distribution-centers/), ημερομηνίας 15.02.
- Η εταιρία στο παρελθόν διέθετε εργοστάσιο στη Θεσσαλονίκη, καθώς και αποθηκευτικούς χώρους σε Λαμία, Βελεστίνο, Πάτρα και Οινόφυτα, ενώ δεν διαθέτει ιδιόκτητο στόλο φορτηγών οχημάτων για τη μεταφορά λιπασμάτων. Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Υπουργείο Εμπορίου, αναφορικά με το ύψος των κομίστρων που ζητούσαν οι Ιδιότυπες Μεταφορικές Εταιρίες (εφεξής και ΙΜΕ) του Νομού Καβάλας για τη μεταφορά λιπασμάτων από το εργοστάσιο της ΒΦΛ, που βρίσκεται στη Νέα Καρβάλη Καβάλας, προς προορισμούς κυρίως της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης
- Στην καταγγελία επισυνάπτεται έγγραφο με τίτλο «Κατάσταση Ενωμένων Πρακτορείων Φορτηγών Αυτοκινήτων Νομού Καβάλας», στο οποίο αναφέρονται εννέα
(9)ΙΜΕ, μεταξύ των οποίων είναι οι ΙΜΕ ΦΙΛΙΠΠΟΙ, Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, ΕΡΜΗΣ, ΒΟΡ. ΕΛΛΑΣ και ΝΕΣΤΟΣ. 2. Στο πλαίσιο εξέτασης της υπόθεσης: (α) στάλθηκαν επιστολές παροχής στοιχείων προς τις ΙΜΕ του νομού Καβάλας «ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ IME-ΕΠΕ»5 (εφεξής και «ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ»), «ΝΕΑΠΟΛΙΣ IME-ΕΠΕ»6 (εφεξής και «ΝΕΑΠΟΛΙΣ») και «ΝΕΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΜΕ-ΕΠΕ Εθνικών Οδικών Μεταφορών»7 (εφεξής και «ΝΕΣΤΟΣ»), το σωματείο επαγγελματιών ιδιοκτητών φορτηγών αυτοκινήτων Νομού Καβάλας «Άγιος Χριστόφορος»8 (εφεξής και «Σωματείο») καθώς και σε μικρότερες9 ΙΜΕ ΕΠΕ του νομού Καβάλας, (β) στις 27.06.2013 πραγματοποιήθηκαν αιφνιδιαστικοί επιτόπιοι έλεγχοι από κλιμάκιο της Υπηρεσίας στις εγκαταστάσεις της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ και του προαναφερόμενου σωματείου, όπου ελήφθη ανωμοτί κατάθεση του Αντιπροέδρου Δ.Σ. του τελευταίου […], (γ) στάλθηκαν επιστολές παροχής στοιχείων προς τη ΒΦΛ10, ενώ στις 04.09.2013 πραγματοποιήθηκε και συνάντηση με τον Π. Ζαΐμη, Διευθυντή Logistics της ΒΦΛ, στα γραφεία της ΓΔΑ, (δ) στάλθηκαν επιστολές συλλογής στοιχείων προς δεκατέσσερις
(14)πελάτες της ΒΦΛ11 και, τέλος, (ε) στάλθηκαν επιστολές παροχής στοιχείων προς τη Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών της Περι4 Κατά την καταγγελία, σημαντικά υψηλότερα από αυτά που ίσχυαν γενικά για τις χερσαίες μεταφορές στη χώρα, τους ανταγωνιστές της ΒΦΛ και δυνάμει της της κοινής υπουργικής απόφασης Γ2/20874/3659/04.08.1994 (βλ. κατωτέρω νομοθετικό πλαίσιο). 5 Βλ. υπ’ αρ. οικ. 5549/29.07.2016, 8410/29.11.2016 και 3962/ 13.07.2017 επιστολές. 6 Βλ. υπ’ αρ. οικ. 5550/29.07.2016, 7543/31.10.2016, 8409/ 29.11.2016, 1233/01.03.2017 και 3963/13.07.2017 επιστολές. 7 Βλ. υπ’ αρ. οικ. 4135/03.12.2002, 5546/29.07.2016 (καθώς και την υπομνηστική υπ’ αρ. οικ. 6448/15.09.2016), 7544/31.10.2016, 8408/29.11.2016 και 3961/13.07.2017 επιστολές. 8 Βλ. υπ’ αρ. οικ. 5548/29.07.2016 επιστολή και τις υπομνηστικές 6449/15.09.2016, 6654/26.09.2016 και 297/16.01.2017. 9 Βλ. επιστολές υπ’ αρ.:
(1)4128/03.12.2002 προς ΙΜΕ ΦΙΛΙΠΠΟΙ,
(2)4129/03.12.2002 προς ΙΜΕ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ,
(3)4130/03.12.2002 προς ΙΜΕ ΠΡΟΟΔΟΣ,
(4)4131/03.12.2002 προς ΙΜΕ ΕΡΜΗΣ,
(5)4132/03.12.2002 προς ΙΜΕ ΝΕΑ ΕΛΛΑΣ,
(6)4133/03.12.2002 προς ΙΜΕ ΟΜΟΝΟΙΑ,
(7)4134/03.12.2002 προς ΙΜΕ ΒΟΡΕΙΑ ΕΛΛΑΣ και
(8)4136/03.12.2002 προς ΙΜΕ ΗΡΑΚΛΗΣ. Οι επιστολές προς τις εταιρίες ΦΙΛΙΠΠΟΙ, Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, ΕΡΜΗΣ και ΒΟΡΕΙΑ ΕΛΛΑΣ επεστράφησαν από το Ταχυδρομείο. Όπως προέκυψε αργότερα, οι εν λόγω εταιρίες είχαν διαλυθεί το 1999. 10 Βλ. υπ’ αρ. οικ. 5547/29.07.2016, 6953/06.10.2016, 8476/ 01.12.2016 και 3958/13.07.2017 επιστολές. 11 Πρόκειται για τους […]. Επίσης εστάλησαν επιστολές και προς τα τρία
(3)σχήματα στα οποία έχουν εξελιχθεί οι Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών Βισαλτίας, Παγγαίου και Διδυμοτείχου, οι οποίες ήταν πελάτες της ΒΦΛ. 34657 φερειακής Ενότητας Καβάλας12, τη Δ.Ο.Υ. Καβάλας13 και την Ελληνική Στατιστική Αρχή14, ζητώντας τη συνδρομή τους στην έρευνα σχετικά με την υπόθεση.
- Την 30.11.2018 κοινοποιήθηκε στις προαναφερόμενες ΙΜΕ και στο Σωματείο η υπ’ αρ. οικ. 6667/14.11.2017 εισήγηση της Εισηγήτριας Λ. Ντέκα (εφεξής «η εισήγηση») για παραβίαση του άρθρου 1 του ν. 703/1977 και του άρθρου 1 του ν. 3959/
- I.2 Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ I.2.1 ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
- Βάσει του άρθρου 25α του ν. 3959/201115, που προβλέπει τη δυνατότητα της Επιτροπής Ανταγωνισμού να θεσπίσει με απόφασή της διαδικασία διευθέτησης διαφορών με τις επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων που εκούσια και με ελεύθερη βούληση παραδέχονται τη συμμετοχή τους σε αποδιδόμενη σε αυτές οριζόντια καρτελική σύμπραξη, κατά παράβαση του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 ή/και του άρθρου 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ»), καθώς και να ρυθμίσει, εντός της κανονιστικής εμβέλειας που οριοθετείται με το εν λόγω άρθρο, τα εκεί ενδεικτικώς αναφερόμενα ζητήματα, αλλά και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια που συνδέεται με τη διεξαγωγή της διαδικασίας αυτής, καθώς και βάσει της παρ. 2 του άρθρου 14 περ. ιδ (εε) του ν. 3959/201116 εκδόθηκε από την ΕΑ η υπ’ αρ. 628/2016 απόφαση με τίτλο «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία για τη διευθέτηση διαφορών σε υποθέσεις οριζοντίων συμπράξεων κατά παράβαση του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 ή/και του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ» (εφεξής «Ανακοίνωση για τη διαδικασία διευθέτησης διαφορών»).
- Σκοπός της διαδικασίας διευθέτησης διαφορών είναι η απλοποίηση και επιτάχυνση της διοικητικής διαδικασίας έκδοσης αποφάσεων από την ΕΑ για παραβάσεις του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 ή/και του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ, καθώς και ο περιορισμός του αριθμού των προσφυγών που ασκούνται κατά των αποφάσεών της ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου17, προκειμένου να παρασχεθεί στην Επιτροπή Ανταγωνισμού η δυνατότητα να εξετάζει περισσότερες υποθέσεις με τους ίδιους πόρους και με λιγότερη διοικητική επιβάρυνση, να αυξάνει, έτσι, τον αποτρεπτικό χαρακτήρα της δράσης της και να ενισχύει, συγχρόνως, το ενδιαφέρον των πολιτών για την αποτελεσματική και έγκαιρη τιμωρία των παραβατών. Στο πλαίσιο αυτό, στις επιχειρήσεις18 που συμβάλλουν στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της διοικητικής διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής19 μπορεί να επιβάλλονται μειωμένα πρόστιμα υπό τις ειδικότερες 12 Βλ. υπ’ αρ. 1692/21.10.2003 και 8861/13.12.2016 επιστολές. 13 Βλ. υπ’ αρ. 8534/02.12.2016 και 1573/15.03.2007 επιστολές. 14 Βλ. υπ’ αρ. 8865/13.12.2016 επιστολή. 15 Το οποίο θεσπίστηκε και εισήχθη στο ν. 3959/2011 με το άρθρο 105 του ν. 4389/2016 (Α’ 94). 16 Η περ. ιδ (εε) θεσπίστηκε και εισήχθη στο άρθρο 14 παρ. 2 του ν. 3959/2011 με το άρθρο 105 του ν. 4389/2016 (Α΄ 94). 17 Βλ. ΓενΔικ T-456/10, Timab κ.ά., σκ.
- 18 Εφεξής η αναφορά σε «επιχειρήσεις» περιλαμβάνει και τις «ενώσεις επιχειρήσεων». 19 Βλ. ΓενΔικ T-456/10, Timab κ.ά., σκ.
- 34658 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προϋποθέσεις που αναλύονται κατωτέρω
- Η συμβολή αυτή λαμβάνει τη μορφή της ειλικρινούς, ανέκκλητης και ανεπιφύλακτης παραδοχής από μέρους της εμπλεκόμενης επιχείρησης της αποδιδόμενης σε αυτή συμμετοχής στην παράβαση και της σχετικής ευθύνης της, καθώς και της παραίτησής της από την άσκηση συγκεκριμένων δικονομικών δικαιωμάτων και δικαιολογεί μείωση του προστίμου που επιβάλλεται από την Επιτροπή
- Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο της διαδικασίας διευθέτησης διαφορών οι επιχειρήσεις για τις οποίες διεξάγονται έρευνες για συμμετοχή σε οριζόντια καρτελική σύμπραξη και σε βάρος των οποίων έχουν συλλεχθεί αποδεικτικά στοιχεία και έχει στοιχειοθετηθεί παράβαση του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 ή/και του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, αναγνωρίζουν ανεπιφύλακτα τη συμμετοχή τους σε αυτή και τη συναφή ευθύνη τους και παραιτούνται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, από το δικαίωμά τους για πλήρη πρόσβαση στο διοικητικό φάκελο της υπόθεσης και από το δικαίωμα προφορικής ακρόασης κατά τη συζήτηση ενώπιον της ΕΑ22,
- Στην περίπτωση αυτή, η απόφαση διαπίστωσης παράβασης από την ΕΑ κατά το άρθρο 25α τελευταίο εδάφιο του ν. 3959/2011 σε συνδυασμό με την παρ. 1 του άρθρου 25, 2 και 324 του ίδιου νόμου εκδίδεται κατ’ 20 Κατά πάγια ενωσιακή νομολογία, μείωση του προστίμου λόγω συνεργασίας κατά τη διοικητική διαδικασία δικαιολογείται, εάν η συμπεριφορά της επιχείρησης διευκόλυνε την εκ μέρους της Επιτροπής διαπίστωση της παράβασης και, ενδεχομένως, την παύση της (βλ. ΔΕΚ C- 297/98 P, SCA Holding, σκ. 36, C- 328/05 P, SGL Carbon, σκ. 83, και ΠΕΚ 311/94, BPB de Eendracht, σκ. 325). Μείωση του προστίμου δικαιολογείται επίσης και στην περίπτωση που επιχείρηση συνδράμει την Επιτροπή στην ευκολότερη διαπίστωση του υποστατού της παράβασης, ιδίως με την εκ μέρους της επιχείρησης αναγνώριση της συμμετοχής της στην παράβαση ή με την μη αμφισβήτηση των πραγματικών ισχυρισμών επί των οποίων θεμελιώνεται η παράβαση (βλ. ΔΕΚ C-298/98 P, Finnboard, σκ. 56, 59 και 60, C-57/02 P, Acerinox, σκ. 88). Βλ. επίσης ΕΑ 526/2011, σκ. 2, και ανακοίνωση ΕΑ-Κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων που επιβάλλονται δυνάμει του άρθρου 9 του ν. 703/1977, παρ.
- 21 Η μείωση του προστίμου δικαιολογείται ενόψει της συνεργασίας της εμπλεκόμενης επιχείρησης υπό την παραπάνω έννοια. Η ΕΑ, ως ανεξάρτητη διοικητική αρχή με αποκλειστική αρμοδιότητα την εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού με την έκδοση εκτελεστών αποφάσεων που υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο, δε διαπραγματεύεται με τις ελεγχόμενες επιχειρήσεις το ζήτημα της ύπαρξης της παράβασης και της επιβολής της κατάλληλης κύρωσης. Βλ. και ανακοίνωση Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την διεξαγωγή διαδικασιών διευθέτησης διαφορών ενόψει της έκδοσης αποφάσεων δυνάμει του άρθρου 7 και του άρθρου 23 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1/2003 του Συμβουλίου σε περιπτώσεις συμπράξεων (ΕΕ 2008 C 167/1), παρ.
- 22 Βλ. άρθρο 14 παρ. 2 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (Β΄ 117) (εφεξής ΚΛΔ ΕΑ). 23 Βλ. αναλυτικά ανακοίνωση Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την διεξαγωγή διαδικασιών διευθέτησης διαφορών ενόψει της έκδοσης αποφάσεων δυνάμει του άρθρου 7 και του άρθρου 23 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1/2003 του Συμβουλίου σε περιπτώσεις συμπράξεων (ΕΕ 2008 C 167/1) http://eur-lex.europa.eu/legalcontent/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52008XC0702
(01)&from=EN. 24 Η παρ. 1 του άρθρου 25 του ν. 3959/2011 προβλέπει τις κυρώσεις, πέραν της επιβολής προστίμου, που δύναται να επιβάλει η ΕΑ σε περίπτωση διαπίστωσης παράβασης των άρθρων 1 και 2 του Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 απλοποιημένη διαδικασία, αφού έχουν ληφθεί υπόψη οι ισχυρισμοί, νομικοί και πραγματικοί, και οι θέσεις των εμπλεκομένων επιχειρήσεων, όπως υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας διευθέτησης διαφορών. Με την ίδια απόφαση προβλέπεται η επιβολή προστίμου25 στις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις, κατά τις παρ. 1 έως 3 του άρθρου 25 του ν. 3959/2011 και σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΑ-Κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων, μειωμένου κατά ποσοστό 15% λόγω υπαγωγής της υπόθεσης στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών. I.2.2 ΥΠΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΡΙΝΟΜΕΝΗ ΥΠΟΘΕΣΗ I.2.2.1 ΤΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ ΜΕΡΗ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ
- Οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις στην κρινόμενη υπόθεση είναι επιχειρήσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές, καθώς και το σωματείο επαγγελματιών ιδιοκτητών φορτηγών αυτοκινήτων νομού Καβάλας «Άγιος Χριστόφορος», που αποτελεί το κλαδικό όργανο στο οποίο ανήκουν και εταίροι των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων. I.2.2.1.1 ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ ΙΜΕ ΕΠΕ
- Η εταιρία με την επωνυμία «ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ IMEΕΠΕ» και το διακριτικό τίτλο «ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ» συστάθηκε ως εταιρία περιορισμένης ευθύνης με τη μορφή ιδιότυπης μεταφορικής επιχείρησης στις 2 Ιουλίου 1999 με εκατόν εξήντα ένα
(161)μέλη και με έδρα το Δήμο Καβάλας (Φιλικής Εταιρείας 9)
- Η σύσταση της ανωτέρω εταιρίας συμπίπτει χρονικά με τη διάλυση27 των ακόλουθων μεταφορικών εταιριών της Καβάλας: «ΕΘΝΙΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΙ ΦΙΛΙΠΠΟΙ ΙΜΕ ΕΠΕ» (εφεξής και «ΦΙΛΙΠΠΟΙ»), «ΕΘΝΙΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΙ ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΙΜΕ ΕΠΕ» (εφεξής και «ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ»), «ΒΟΡΕΙΟΣ ΕΛΛΑΣ ΙΔΙΟΤΥΠΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΙΜΕ ΕΘΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΕΠΕ» (εφεξής και «ΒΟΡΕΙΟΣ ΕΛΛΑΣ») και «ΓΕΝΙΚΑΙ ΕΘΝΙΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΙ ΕΡΜΗΣ ΙΔΙΟΤΥΠΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ» (εφεξής και «ΕΡΜΗΣ»)
- Σκοπός της εταιρίας σύμφωνα με το άρθρο 1 του καταστατικού της29 είναι «η διενέργεια αποκλειστικά και ίδιου νόμου και 101 και 102 της ΣΛΕΕ και οι παρ. 2 και 3 του ίδιου άρθρου προβλέπουν, μεταξύ άλλων, τα κριτήρια υπολογισμού του προστίμου και το ανώτατο όριο αυτού. Οι εν λόγω διατάξεις τυγχάνουν εφαρμογής και σε περίπτωση υπαγωγής μίας υπόθεσης στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών. 25 Η ΕΑ δύναται στο πλαίσιο της διαδικασίας διευθέτησης διαφορών να επιβάλει κατά τη διακριτική της ευχέρεια και τις λοιπές προβλεπόμενες στην παρ. 1 του άρθρου 25 του ν. 3959/2011 κυρώσεις. 26 Σύμφωνα με το ΦΕΚ-ΤΑΕ και ΕΠΕ 10089/16.12.
- 27 Σύμφωνα με τα ΦΕΚ-ΤΑΕ και ΕΠΕ 10086/16.12.1999 και 10090/16.12.
- 28 Οι τέσσερις προαναφερόμενες μεταφορικές εταιρίες αναφέρονται στην «Κατάσταση Ενωμένων Πρακτορείων Φορτηγών Αυτοκινήτων Νομού Καβάλας» που συνοδεύει την καταγγελία της ΒΦΛ. Βλ. και έγγραφο της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ προς την ΕΑΣ Ορεστιάδας ημερομηνίας 01.08.1999 (στοιχείο ΣΚ9 ληφθέν κατά τον έλεγχο της 27.06.2013 στην εταιρία) που αναφέρεται στη συγχώνευση των εταιριών. 29 Βλ. στοιχείο ΣΚ2, ληφθέν κατά τον έλεγχο της 27.06.2013 στην ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ. Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μόνο εθνικών μεταφορών με κόμιστρα με τα εισφερόμενα κατά χρήση στην εταιρεία από τα μέλη της φορτηγά αυτοκίνητα δημόσιας χρήσης». Σύμφωνα με το άρθρο 15 του καταστατικού τα όργανα της εταιρίας είναι (α) η Γενική Συνέλευση των εταίρων και (β) οι διαχειριστές αυτής
- Το άρθρο 16 αναφέρει ότι η συνέλευση των εταίρων αποφασίζει για κάθε θέμα εκτός από εκείνα που ορίζεται στο καταστατικό ότι ανήκουν στην αρμοδιότητα των διαχειριστών, καθώς και ότι οι αποφάσεις της Συνέλευσης υποχρεώνουν όλους τους εταίρους, παρόντες ή απόντες, διαφωνούντες ή συμφωνούντες με αυτές
- Το άρθρο 26 αναφέρει ότι για την λειτουργία της εταιρίας θα συνταχθεί ειδικός εσωτερικός κανονισμός.
- Σε εφαρμογή του εν λόγω άρθρου συντάχθηκε εσωτερικός κανονισμός της εταιρίας (εφεξής και «Κανονισμός»)32 ο οποίος διέπει κατά τα ένθεν προβλεπόμενα τις σχέσεις μεταξύ των εταίρων, του Διαχειριστή33, του Συνδιαχειριστή34, του Διοικητικού Συμβουλίου (εφεξής και «Δ.Σ.»)35, των υπαλλήλων και των λοιπών οργάνων της εταιρίας, καθώς και τη συμπεριφορά όλων των ανωτέρω, στο δε άρθρο 20 ορίζεται ότι έχει ετήσια διάρκεια
- Σύμφωνα με το άρθρο 1 του Κανονισμού, 30 Βλ. και άρθρο 2 Κανονισμού, για τον οποίο γίνεται λόγος κατωτέρω. 31 Βλ. και άρθρα 3 και 4 Κανονισμού, για τον οποίο γίνεται λόγος κατωτέρω. 32 Βλ. έγγραφο με τίτλο «ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΜΕ ΕΠΕ ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ», στοιχείο ΣΚ7, ληφθέν κατά τον έλεγχο της 27ης.06.2013 στην ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ. 33 Για τα καθήκοντα του Διαχειριστή βλ. άρθρο 17 Κανονισμού. Για τα πρόσωπα που εκτέλεσαν χρέη Διαχειριστή βλ. την υπ’ αρ. 6295/09.09.2016 απαντητική επιστολή της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ. 34 Για τα καθήκοντα του Συνδιαχειριστή βλ. άρθρο 18 Κανονισμού. Για τα πρόσωπα που εκτέλεσαν χρέη Συνδιαχειριστή βλ. ανακοίνωση της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ με ημερομηνία 01.02.2000 (στοιχείο ΣΚ12 ληφθέν κατά τον έλεγχο στην ανωτέρω εταιρία), πρακτικό Γενικής Συνέλευσης της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ της 05.06.2011 (χωρίς σφραγίδα και υπογραφή, στοιχείο ΒΣΚ2Β, ληφθέν κατά τον έλεγχο στην ανωτέρω εταιρία), καθώς και τα επισυναπτόμενα στην υπ’ αρ. 6295/09.09.2016 απαντητική επιστολή της έγγραφα, ΦΕΚ ΤΑΕ και ΕΠΕ 13386/23.11.2010 και πρακτικό της από 28.06.2015 Γενικής Συνέλευσης. 35 Για τα πρόσωπα που τέλεσαν μέλη Δ.Σ. βλ. για τα έτη 19992000 επιστολή με τίτλο «ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΥΤ/ΣΤΕΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ» και ημερομηνία 20.08.1999 (στοιχείο ΣΚ8 ληφθέν κατά τον έλεγχο της 27.06.2013 στην ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ) και ανακοίνωση της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ με ημερομηνία 01.02.2000 (στοιχείο ΣΚ12 ληφθέν κατά τον έλεγχο της 27.06.2013 στην ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ), για το έτος 2010 πρακτικό Δ.Σ. της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ με ημερομηνία 04.09.2010 (στοιχείο ΒΣΚ3Β ληφθέν κατά τον έλεγχο της 27.06.2013 στην ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ), για το έτος 2011 πρακτικό Δ.Σ. της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ με ημερομηνία 07.02.2011 (στοιχείο ΣΚ38 ληφθέν κατά τον έλεγχο της 27.06.2013 στην ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ) και σχέδιο πρακτικού ετήσιας τακτικής Γενικής Συνέλευσης των εταίρων της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ της 05.06.2011 (στοιχείο ΒΣΚ2Β ληφθέν κατά τον έλεγχο της 27.06.2013 στην ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ), για το έτος 2015 πρακτικό τακτικής Γενικής Συνέλευσης των εταίρων της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ με ημερομηνία 28.06.2015 ως συνημμένο στην υπ’ αρ. 6295/09.09.2016 επιστολή της. Πρβλ. τις υπ’ αρ. 6351/12.09.2016 και 8855/13.12.2016 επιστολές της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ. 36 Δεν υφίσταται μεταξύ των στοιχείων του φακέλου άλλο (π.χ. αναθεωρημένο) κείμενο εσωτερικού κανονισμού. 34659 «[ό]λα τα αυτοκίνητα της Εταιρείας έχουν εισφέρει μεν κατά χρήση» οι εταίροι αυτής, πρέπει όμως να είναι στη «διάθεση της εταιρείας εφ’ όσον το ζητηθεί με τη θέληση τους»
- Σύμφωνα με το άρθρο 13 του Κανονισμού, οι αποφάσεις αναφορικά με την τιμολογιακή πολιτική του μεταφορικού έργου, περιλαμβανομένης της μεταφοράς λιπασμάτων, λαμβάνονται από το Δ.Σ.
- Από τα πρακτικά της Γενικής Συνέλευσης της 28ης.06.2015 προκύπτει ότι στην εταιρία μετέχουν 63 εταίροι39 με 88 ΦΔΧ οχήματα συνολικής χωρητικότητας 3.519,74 τόνων
- Ο εν λόγω αριθμός ΦΔΧ είναι ιδιαίτερα μειωμένος σε σχέση με το έτος 2003, κατά το οποίο, η ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ κατείχε στόλο περίπου 160 ΦΔΧ
- I.2.2.1.2 ΝΕΑΠΟΛΙΣ ΙΜΕ ΕΠΕ
- Η εταιρία με την επωνυμία «ΝΕΑΠΟΛΙΣ IME-ΕΠΕ» συστάθηκε ως εταιρία περιορισμένης ευθύνης με τη μορφή ιδιότυπης μεταφορικής επιχείρησης στις 22 Ιουνίου 1998 με τριάντα επτά
(37)μέλη και έδρα τη Νέα Καρβάλη του Δήμου Καβάλας.
- Σκοπός της εταιρίας σύμφωνα με το άρθρο 1 του καταστατικού της42 είναι «η διενέργεια αποκλειστικά και μόνο εθνικών μεταφορών με κόμιστρα με τα εισφερόμενα κατά χρήση στην εταιρεία από τα μέλη της φορτηγά αυτοκίνητα δημοσίας χρήσης». Σύμφωνα με το άρθρο 15 του καταστατικού, τα όργανα της εταιρίας είναι (α) η γενική συνέλευση των εταίρων και (β) οι διαχειριστές αυτής
- Το άρθρο 26 του καταστατικού αναφέρει ότι έχει συνταχθεί ειδικός εσωτερικός κανονισμός με σκοπό μεταξύ άλλων την περαιτέρω οργάνωση των φορτηγών αυτοκινήτων και την καλύτερη λειτουργία της εταιρίας.
- Σύμφωνα με τον εν λόγω εσωτερικό κανονισμό της εταιρίας44, τα ενταγμένα στην εταιρία οχήματα θα πρέπει να είναι στη διάθεσή της και μάλιστα σε κατάσταση «αδιαλείπτου ετοιμότητας». Συναφώς, το μεταφορικό έργο που αναλαμβάνει η εταιρία είναι υποχρεωτικό για 37 Βλ. και άρθρο 11 Κανονισμού περί κυρώσεων σε περίπτωση που εταίρος καταληφθεί να εκτελεί μεταφορικό έργο χωρίς τη γνώση της εταιρίας ή με τη συνδρομή τρίτων μεταφορέων κ.ά. 38 Βλ. και άρθρο 14 Κανονισμού. 39 Αναφορικά με τον αριθμό των εταίρων και των εργαζομένων της επιχείρησης εκτιμάται ότι α) το 2016 δεν υπάρχει αξιόλογη μεταβολή στον αριθμό των εταίρων της επιχείρησης, καθώς ο αριθμός των ΦΔΧ παραμένει 88 (βλ. την υπ’ αρ. 9237/27.12.2016 επιστολή της Διεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών της Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας) και β) η φύση της δραστηριότητας της επιχείρησης και τα έξοδα διοικητικής λειτουργίας της (βλ. καταστάσεις αποτελεσμάτων χρήσεως προσκομισθείσες με την υπ’ αρ. 6351/12.09.2016 επιστολή της) συνάδουν με απασχόληση ολιγάριθμου διοικητικού προσωπικού. 40 Βλ. συμβολαιογραφική πράξη τροποποίησης του καταστατικού υπ’ αρ. 1630/30.10.2015, συνημμένη στην υπ’ αρ. 6351/12.09.2016 επιστολή της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ. 41 Βλ. σχετικά υπ’ αρ. 4174/19.11.2003 απαντητική επιστολή της Νομαρχίας Δράμας-Καβάλας-Ξάνθης. 42 Συνημμένο στην υπ’ αρ. 6528/19.09.2016 επιστολή της ΝΕΑΠΟΛΙΣ. 43 Για τα πρόσωπα που εκτέλεσαν χρέη Διαχειριστή βλ. την υπ’ αρ. 6528/19.09.2016 επιστολή της ΝΕΑΠΟΛΙΣ. 44 Ο εσωτερικός κανονισμός περιλαμβάνεται - ως άρθρο 26στο κωδικοποιημένο καταστατικό της εταιρίας, το οποίο προσκομίστηκε με την υπ’ αρ. 6528/19.09.2016 επιστολή της. 34660 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τα οχήματά της και κανένας οδηγός δεν δικαιούται να εκτελεί δρομολόγιο χωρίς την προηγούμενη εντολή της εταιρίας, ενώ προβλέπονται και σχετικές κυρώσεις
- Στην εταιρία το 2013 υπήρχαν 2246 εταίροι που κατείχαν 23 ΦΔΧ συνολικής χωρητικότητας μέχρι 920 τόνους μικτού βάρους
- Σημειώνεται ότι κατά την ερευνώμενη περίοδο, η ΝΕΑΠΟΛΙΣ δεν είχε ιδιαίτερες αυξομειώσεις στον αριθμό των ΦΔΧ του στόλου της, ο οποίος κυμάνθηκε από 2048 έως 2849 ΦΔΧ. I.2.2.1.3 ΝΕΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΜΕ ΕΠΕ ΕΘΝΙΚΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
- H εταιρία με την επωνυμία «ΝΕΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΜΕ-ΕΠΕ Εθνικών Οδικών Μεταφορών» και το διακριτικό τίτλο «ΝΕΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΥΠΟΛΕΩΣ» συστάθηκε ως εταιρία περιορισμένης ευθύνης με τη μορφή ιδιότυπης μεταφορικής επιχείρησης στις 5 Φεβρουαρίου 1978 με είκοσι τέσσερα
(24)μέλη και έδρα τη Χρυσούπολη Καβάλας.
- Σκοπός της εταιρίας σύμφωνα με το άρθρο 1 του αρχικού καταστατικού της50 είναι «η διενέργεια αποκλειστικώς και μόνον εθνικών οδικών μεταφορών διά φορτηγών αυτοκινήτων δημοσίας χρήσεως πάσης κατηγορίας, ανήκοντα κατά κυριότητα η χρήσιν εις τα μέλη αυτής, άτινα παραχωρούν την χρήσιν και εκμετάλλευσιν των εν τω παρόντι περιγραφομένων οχημάτων των εις την ούτω συστηνομένην εταιρείαν».
- Τα όργανα της εταιρίας σύμφωνα με το άρθρο 16 του καταστατικού της είναι (α) η συνέλευση των εταίρων και (β) οι διαχειριστές της. Σύμφωνα με το άρθρο 23 του κωδικοποιημένου καταστατικού της εταιρίας51, οι διαχειριστές είναι τρεις
(3)και έχουν τριετή θητεία εκπροσωπούντες είτε από κοινού είτε μεμονωμένα την εταιρία
- Σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό της εταιρίας53, αρμόδιοι για τον καθορισμό του ύψους του κο45 Βλ. άρθρα 4 (στ. α, β και στ) και 10 (στ. 8) του κανονισμού. 46 Αναφορικά με τον αριθμό των εταίρων και των εργαζομένων της επιχείρησης α) εκτιμάται ότι το 2016 δεν υπάρχει αξιόλογη μεταβολή στον αριθμό των εταίρων (βλ. παρόμοιο αριθμό των ΦΔΧ μεταξύ των ετών 2013 και 2016 σύμφωνα με την υπ’ αρ. 9237/27.12.2016 επιστολή της Διεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών της Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας) και β) η εταιρία απασχολεί κατά δήλωσή της «μόνον το απολύτως αναγκαίο υπαλληλικό προσωπικό (έναν συνεργάτη λογιστή και υπάλληλο γραφείου)» ( υπ’ αρ. 4165/24.07.2017 επιστολή). 47 Βλ. σχετικά το κωδικοποιημένο καταστατικό της ΝΕΑΠΟΛΙΣ ως συνημμένο στην υπ’ αρ. 6528/19.09.2016 επιστολή της. 48 Yπ’ αρ. 9237/27.12.2016 απαντητική επιστολή της Διεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών της Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας (αφορά το έτος 2016). 49 Yπ’ αρ. 4174/19.11.2003 απαντητική επιστολή της Νομαρχίας Δράμας-Καβάλας-Ξάνθης (αφορά το έτος 2003). 50 Συνημμένο στην υπ’ αρ. 6569/20.09.2016 επιστολή της ΝΕΣΤΟΣ. 51 Συνημμένο στην υπ’ αρ. 6569/20.09.2016 επιστολή της ΝΕΣΤΟΣ. 52 Για τα πρόσωπα που εκτέλεσαν χρέη Διαχειριστή βλ. τις υπ’ αρ. 6569/20.09.2016 και 7757/07.11.2016 απαντητικές επιστολές της ΝΕΣΤΟΣ. 53 Βλ. άρθρο 29 Καταστατικού και Πρακτικό Διαχειριστών υπ’ αρ. 1/1978 συνημμένο στην υπ’ αρ. 6569/20.09.2016 επιστολή της ανωτέρω εταιρίας. Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 μίστρου είναι οι διαχειριστές54, ενώ οι ιδιοκτήτες των οχημάτων είναι υποχρεωμένοι να υπακούουν στις εντολές των διαχειριστών σχετικά με την κίνηση και τη δρομολόγηση των οχημάτων. Προβλέπονται δε κυρώσεις σε περίπτωση αδικαιολόγητης άρνησης
- Στην εταιρία το 2013 υπήρχαν 28 εταίροι56 που κατείχαν 31 ΦΔΧ συνολικής χωρητικότητας βάρους μέχρι 1.215 τόνους μικτού φορτίου
- Κατά την ερευνώμενη περίοδο, η ΝΕΣΤΟΣ κατείχε στόλο, ο οποίος κυμάνθηκε από 22 ΦΔΧ58 έως 3159 ΦΔΧ. I.2.2.1.4 ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΦΔΧ Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ «ΑΓΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ»
- Το σωματείο επαγγελματιών ιδιοκτητών φορτηγών αυτοκινήτων Νομού Καβάλας «Άγιος Χριστόφορος» με έδρα την Καβάλα ιδρύθηκε το έτος
- Σκοπός του Σωματείου61 είναι «η συνένωσις πάντων των ιδιοκτητών φορτηγών αυτοκινήτων της πόλεως και περιφερείας Καβάλας εις ενιαίαν ένωσιν προς κοινήν ενέργειαν διά την μελέτην, προστασίαν και προαγωγήν των οικονομικών και επαγγελματικών συμφερόντων αυτών, διά παντός νομίμου και ηθικού μέσου»
- Το Σωματείο αποτελεί τμήμα της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματικών Ιδιοκτητών Φορτηγών Αυτοκινήτων της Ελλάδος. Μέλη του Σωματείου μπορούν να γίνουν όλοι οι ιδιοκτήτες φορτηγών αυτοκινήτων που κατοικούν στην Καβάλα ή στην περιφέρεια αυτής
- Το Σωματείο διοικείται από πενταμελές Διοικητικό Συμβούλιο τριετούς θητείας
- Με τη λήξη της θητείας του Δ.Σ. 54 Βλ. άρθρο 3 Κανονισμού. 55 Βλ. άρθρο 3 Κανονισμού 56 Στις αρχές του 2016 στην εταιρία μετέχουν 20 εταίροι (βλ. συμβολαιογραφική πράξη τροποποίησης του καταστατικού υπ’ αρ. 21.297/07.05.2016 ως συνημμένο στην υπ’ αρ. 6569/20.09.2016 απαντητική επιστολή). Αναφορικά με τον αριθμό των εργαζομένων της εκτιμάται ότι η φύση της δραστηριότητάς της και τα έξοδά της (προσκομισθέντα αφενός ως μέρος των πρακτικών Γ.Σ. με την υπ’ αρ. 6569/20.09.2016 επιστολή και αφετέρου με την υπ’ αρ. 4244/27.07.2017 επιστολή) συνάδει με απασχόληση ολιγάριθμου διοικητικού προσωπικού. 57 Βλ. συμβολαιογραφική πράξη τροποποίησης του καταστατικού υπ’ αρ. 18.769/20.03.2013 συνημμένη στην υπ’ αρ. 6569/20.09.2016 απαντητική επιστολή. 58 Στις αρχές του 2016 στην εταιρία μετέχουν 20 εταίροι, που κατέχουν 22 ΦΔΧ συνολικής χωρητικότητας βάρους μέχρι 855 τόνους μικτού φορτίου (ο υπολογισμός της χωρητικότητας δεν περιλαμβάνει τις ρυμούλκες). Βλ. συμβολαιογραφική πράξη τροποποίησης του καταστατικού υπ’ αρ. 21.297/07.05.2016 συνημμένη στην υπ’ αρ. 6569/20.09.2016 απαντητική επιστολή. 59 Βλ. υπ’ αρ. 9237/27.12.2016 απαντητική επιστολή της Διεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών της Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας (στοιχεία Δεκεμβρίου 2016). 60 Το καταστατικό του εγκρίθηκε με την υπ’ αρ. 393/1959 απόφαση του Πρωτοδικείου Καβάλας. Τροποποιήθηκε από τη συνέλευση των μελών στις 05.09.
- 61 Βλ. άρθρο 2 του καταστατικού (στοιχείο ΕΦ1, ληφθέν κατά τον έλεγχο της 27ης.06.2013 στο Σωματείο). 62 Βλ. άρθρο 3 του καταστατικού. 63 Βλ. άρθρα 4 και 5 του καταστατικού. 64 Βλ. άρθρο 10 του καταστατικού. Για τα πρόσωπα που διετέλεσαν μέλη Δ.Σ. βλ. το από 10.08.1998 πρακτικό Δ.Σ. (στοιχείο ΕΦ8, ληφθέν κατά τον επιτόπιο έλεγχο της 27.06.2013 στο Σωματείο), πρακτικό συγκρότησης σε σώμα (στοιχείο ΕΦ9, ληφθέν Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ που ορίσθηκε με τις αρχαιρεσίες του Μαρτίου του 2011, δεν κατέστη δυνατή η εκλογή νέας Διοίκησης, παρότι προγραμματίστηκαν νέες αρχαιρεσίες στις 02.10.2016, διότι «δεν υπήρχε απαρτία κατά την Γενική Συνέλευση»
- Νέο Δ.Σ. συγκροτήθηκε την 15.01.2018, κατόπιν των αρχαιρεσιών της 28.05.2017 και την μεταγενέστερη παραίτηση του νεοεκλεγέντος τότε Προέδρου Δ.Σ.66
- Ο αριθμός των μελών του Σωματείου ανέρχεται σε τουλάχιστον 129 το 199867, σε 137 το 200368 και σε περίπου 150 το
- Τα μέλη, όπως αναφέρεται και στο καταστατικό και επιβεβαιώθηκε από τα στοιχεία του φακέλου70, είναι αυτοκινητιστές, που δραστηριοποιούνται είτε ως ανεξάρτητοι επαγγελματίες είτε ως εταίροι συνήθως ΙΜΕ ΕΠΕ, και ιδίως των ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΝΕΑΠΟΛΙΣ, ΝΕΣΤΟΣ, ΙΜΕ ΕΠΕ ΠΡΟΟΔΟΣ, ΙΜΕ ΕΠΕ ΜΠΕΚΙΑΡΗ Β. και ΥΙΟΙ, στο δε παρελθόν και των εταιριών ΧΑΛΒΑΤΖΗ Α.Ε. και ΙΜΕ ΕΠΕ ΚΑΜΑΡΙΑΣ ΘΕΟΚΛΗΤΟΣ, οι οποίες δεν λειτουργούν πλέον
- Από τις ανωτέρω εταιρίες και ιδίως τις ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΝΕΑΠΟΛΙΣ και ΝΕΣΤΟΣ προέρχονται διαχρονικά τα μέλη του Δ.Σ. του Σωματείου. Εξάλλου, συνεδριάσεις του Δ.Σ. του Σωματείου πραγματοποιούνταν και στα γραφεία της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ72, ενώ ως στοιχεία επικοινωνίας του Σωματείου αναφέρονται σε σχετική αλληλογραφία με την Υπηρεσία ο αριθμός τηλεφώνου και τηλεομοιοτυπίας της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ
- κατά τον επιτόπιο έλεγχο στο Σωματείο), στοιχεία ΕΦ4, ΕΦ11 και ΣΚ13 (ληφθέντα κατά τον επιτόπιο έλεγχο στο Σωματείο), στοιχείο ΣΚ22 (ληφθέν κατά τον επιτόπιο έλεγχο στην ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ), πρακτικό αρχαιρεσιών ημερομηνίας 16.02.2003 (στοιχείο ΣΚ8, ληφθέν κατά τον επιτόπιο έλεγχο στο Σωματείο), πρακτικό αρχαιρεσιών ημερομηνίας 28.05.2006 (προσκομισθέν με την υπ’ αρ. 1098/22.02.2017 επιστολή του Σωματείου), πρακτικό συνεδρίασης Δ.Σ. της 15.10.2007 (στοιχείο ΕΦ14, ληφθέν κατά τον επιτόπιο έλεγχο στο Σωματείο) και πρακτικό εκλογών Δ.Σ. με ημερομηνία 05.03.2011 (έγγραφο ΕΦ2 που συλλέχθηκε κατά τον έλεγχο στο Σωματείο). 65 Βλ. πρακτικό εκλογών Δ.Σ. με ημερομηνία 05.03.2011 (έγγραφο ΕΦ2 που συλλέχθηκε κατά τον έλεγχο στο Σωματείο) και τις υπ’ αρ. 6567/20.09.2016 και 710/03.02.2017 επιστολές του Σωματείου 66 Βλ. πρακτικό Εφορευτικής Επιτροπής του Σωματείου των εκλογών της 28.05.2017 και πρακτικά συνεδρίασης Δ.Σ. με ημερομηνία 04.06.2017 και 15.01.2018, που προσκόμισε το Σωματείο. 67 Βλ. έγγραφο ΕΦ7 ληφθέν κατά τον έλεγχο στο Σωματείο. 68 Βλ. πρακτικό αρχαιρεσιών με ημερομηνία 16.02.2003 (έγγραφο ΣΚ8 που συλλέχθηκε κατά τον έλεγχο στο Σωματείο). Ο αριθμός αφορά στα ταμειακώς εντάξει μέλη. 69 Βλ. ανωμοτί κατάθεση του Αντιπροέδρου του Σωματείου […] την 27η Ιουνίου
- 70 Βλ. ενδεικτικά πρακτικά Γενικής Συνέλευσης Νο 1/05.12.1999, 4/24.11.2000 και 6/16.07.2001 της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ (προσκομισθέντα με την υπ’ αρ. 6351/12.09.2016 επιστολή της), από 29.06.2014 πρακτικό Γενικής Συνέλευσης της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ (προσκομισθέν με την υπ’ αρ. 6295/09.09.2016 επιστολή της) και πρακτικό Γενικής Συνέλευσης υπ’ αρ. 1/10.02.2002 της ΝΕΣΤΟΣ (προσκομισθέν με την υπ’ αρ. 6569/20.09.2016 επιστολή της). 71 Βλ. ανωμοτί κατάθεση του Αντιπροέδρου του Σωματείου […] την 27 Ιουνίου 2013 και ενδεικτικά πρόσκληση σε Γενική Συνέλευση του Σωματείου έτους 2002 (έγγραφο ΣΚ12 που συλλέχθηκε κατά τον έλεγχο στο Σωματείο). 72 Βλ. ενδεικτικά έγγραφο ΣΚ10 που συλλέχθηκε κατά τον έλεγχο στο Σωματείο. 73 Βλ. τα υπ’ αρ. 5158/27.06.2013 και 1098/22.02.2017 έγγραφα. 34661 I.2.2.2 ΕΚΚΙΝΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΑ
- Σε συνέχεια των από 07.02.201874 αιτημάτων των εταιριών ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ75, ΝΕΑΠΟΛΙΣ76 και ΝΕΣΤΟΣ77, με τα οποία εκδήλωσαν εγγράφως το ενδιαφέρον τους για διερεύνηση της δυνατότητας υπαγωγής τους στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στην παρ. 30 της ανακοίνωσης για τη Διαδικασία Διευθέτησης Διαφορών, η Επιτροπή Ανταγωνισμού σε συνεδρίασή της στις 13.02.2018 έκρινε ομόφωνα ότι η υπό κρίση υπόθεση είναι πρόσφορη και μπορεί να υπαχθεί στην εν λόγω διαδικασία, καθώς πληροί τα κριτήρια υπαγωγής σε διαδικασία διευθέτησης
- Προς τούτο, στο πλαίσιο άσκησης της διακριτικής της ευχέρειας για την υπαγωγή υποθέσεων σε διαδικασία διευθέτησης, συνεκτίμησε ιδίως τις ακόλουθες παραμέτρους: - Την ειλικρινή πρόθεση των ενδιαφερομένων μερών να υπαχθούν στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών. - Τον αριθμό των εμπλεκομένων επιχειρήσεων που αιτούνταν την υπαγωγή τους σε διαδικασία διευθέτησης, ήτοι των 3 από τις 4 εμπλεκόμενες κατά την εισήγηση επιχειρήσεις/ενώσεις επιχειρήσεων
- - Τη φύση της εν λόγω παράβασης ως οριζόντια αντιανταγωνιστική σύμπραξη ιδιαίτερης σοβαρότητας (σύμπραξη καρτελικής φύσης80). - Το γεγονός ότι τα ενδιαφερόμενα μέρη εκδήλωσαν την πρόθεση να αποδεχθούν και εν τέλει αποδέχθηκαν πλήρως τις αποδιδόμενες σε αυτά παραβάσεις. 74 Η συζήτηση της υπόθεσης ενώπιον της Ολομέλειας της Επιτροπής Ανταγωνισμού, που ορίσθηκε αρχικά την 24.01.2018, κατόπιν αιτημάτων των μερών αναβλήθηκε διαδοχικά για τις 26.02.2018 και 19.03.
- 75 Αριθμ. πρωτ. Γραμματείας ΕΑ 100/07.02.
- 76 Αριθμ. πρωτ. Γραμματείας ΕΑ 99/07.02.
- 77 Αριθμ. πρωτ. Γραμματείας ΕΑ 98/07.02.
- 78 Βλ. ανακοίνωση για τη Διαδικασία Διευθέτησης Διαφορών, ενότητα ΙΙ, παρ. 6-9 και
- 79 Βλ. παρ. 7 της Απόφασης της ΕΑ για τη διαδικασία διευθέτησης διαφορών. 80 Οι οριζόντιες συμπράξεις (καρτέλ) είναι συμφωνίες ή/και εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ανταγωνιστών που αποσκοπούν στον συντονισμό της ανταγωνιστικής τους συμπεριφοράς στην αγορά ή/και στον επηρεασμό των σχετικών παραμέτρων ανταγωνισμού μέσω πρακτικών, όπως όλως ενδεικτικώς ο καθορισμός τιμών αγοράς ή πώλησης ή άλλων όρων συναλλαγής, οι ποσοστώσεις παραγωγής ή πωλήσεων, η κατανομή των αγορών, ο περιορισμός των εισαγωγών ή εξαγωγών ή/και αντι-ανταγωνιστικές ενέργειες σε βάρος άλλων ανταγωνιστών. Οι εν λόγω πρακτικές συγκαταλέγονται μεταξύ των σοβαρότερων παραβιάσεων του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 και του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ. Βλ. ΕΑ 526/2011, παρ. 3, Οδηγία 2014/104/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Νοεμβρίου 2014 σχετικά με ορισμένους κανόνες που διέπουν τις αγωγές αποζημίωσης βάσει του εθνικού δικαίου για παραβάσεις των διατάξεων του δικαίου ανταγωνισμού των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 2 σημείο 14, καθώς και ν. 4529/2018 «Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας 2014/104/ ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Νοεμβρίου 2014, σχετικά με ορισμένους κανόνες που διέπουν τις αγωγές αποζημίωσης βάσει του εθνικού δικαίου για παραβάσεις των διατάξεων του δικαίου ανταγωνισμού των κρατών - μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλες διατάξεις» (A’ 56), άρθρο 2 σημείο
- 34662 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ - Τον προσδοκώμενο βαθμό επίτευξης διαδικαστικής αποτελεσματικότητας, ο οποίος κρίθηκε εν προκειμένω αισθητά μεγάλος, λόγω της προοπτικής αποφυγής μεγάλων καθυστερήσεων και ανάλωσης πόρων για την άσκηση του δικαιώματος προφορικής ακρόασης ενώπιον της ΕΑ81,82 του συνόλου σχεδόν των εμπλεκομένων και την εισήγηση επιχειρήσεων, καθώς και λόγω του περιορισμού των πιθανοτήτων άσκησης ενδίκων μέσων ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων, σε περίπτωση ευδοκίμησης της διαδικασίας διευθέτησης, και ο οποίος επιτρέπει εν προκειμένω την κατ’ εξαίρεση εκκίνηση της διαδικασίας διευθέτησης διαφορών, παρότι είχε ήδη κοινοποιηθεί η εισήγηση στα εμπλεκόμενα μέρη.
- Στη συνέχεια, κατά τα προβλεπόμενα στην παρ. 32 της ανακοίνωσης για τη διαδικασία διευθέτησης διαφορών, η Επιτροπή Ανταγωνισμού ενημέρωσε τις ανωτέρω επιχειρήσεις με σχετικές κλητεύσεις, όρισε ημερομηνία έναρξης των διμερών συσκέψεων με έκαστη από αυτές και ανέβαλε τη συζήτηση της υπόθεσης αορίστως ως προς το σωματείο επαγγελματιών ιδιοκτητών φορτηγών αυτοκινήτων Νομού Καβάλας «Άγιος Χριστόφορος»83, το οποίο δεν είχε υποβάλει έως τότε εκδήλωση ενδιαφέροντος για τη διαδικασία διευθέτησης.
- Στις 16.02.2018, μετά την παρέλευση της σχετικής προθεσμίας της παρ. 30 της ανακοίνωσης για τη διαδικασία διευθέτησης διαφορών, ενδιαφέρον για διερεύνηση της δυνατότητας υπαγωγής στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών εκδήλωσε εγγράφως και το προαναφερόμενο σωματείο
- Η Επιτροπή κατά τη συνεδρίαση της 20.02.2018 αποφάσισε όλως κατ’ εξαίρεση την εκκίνηση της διαδικασίας διευθέτησης διαφορών στην κρινόμενη υπόθεση και ως προς το Σωματείο, συνεκτιμώντας ιδίως τις ακόλουθες παραμέτρους: - Το γεγονός ότι δεν κατέστη αντικειμενικά δυνατόν να υποβληθεί η σχετική εκδήλωση ενδιαφέροντος εμπροθέσμως, διότι το ως άνω σωματείο τα τελευταία έτη ήταν ανενεργό και δεν είχε συγκροτηθεί Δ.Σ, για να μεριμνήσει για την έγκαιρη υπογραφή του σχετικού εγγράφου εκδήλωσης ενδιαφέροντος
- - Την επίταση του προσδοκώμενου βαθμού επίτευξης διαδικαστικής αποτελεσματικότητας, με την ένταξη στη διαδικασία διευθέτησης του συνόλου της υπόθεσης αναφορικά με τη συμμετοχή και ευθύνη όλων των εμπλεκομένων στην πιθανολογούμενη οριζόντια σύμπραξη επιχειρήσεων/ενώσων επιχειρήσεων, σύμφωνα με την εισήγηση. 81 Βλ. άρθρο 14 παρ. 2 ΚΛΔ ΕΑ. 82 Κατά το χρόνο υποβολής των προαναφερόμενων εγγράφων σχετικά με την εκδήλωση ενδιαφέροντος για τη διαδικασία διευθέτησης είχε ήδη χορηγηθεί πρόσβαση στα στοιχεία του φακέλου στα ενδιαφερόμενα μέρη. 83 Για την αναβολή ενημερώθηκε και η ΒΦΛ ως διάδικο μέρος. 84 Αριθμ. πρωτ. Γραμματείας ΕΑ 121/16.02.
- 85 Βλ. πρακτικό εκλογών Δ.Σ. με ημερομηνία 05.03.2011, πρακτικό Εφορευτικής Επιτροπής του Σωματείου «Άγιος Χριστόφορος» των εκλογών της 28.05.2017, πρακτικό συνεδρίασης Δ.Σ. με ημερομηνία 04.06.2017, καθώς και τα πρακτικά της 15.01.2018 περί συγκρότησης του Δ.Σ. σε σώμα και της 15.02.2018 περί ορισμού εκπροσώπου για την υπογραφή πληρεξουσίου (άπαντα πλην του πρώτου συνημμένα στο υπ’ αρ. 2030/15.02.2018 ειδικό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο του Σωματείου). Επίσης βλ. τις υπ’ αρ. 6567/20.09.2016 και 710/03.02.2017 επιστολές του Σωματείου. Τεύχος B’ 3420/14.08.2020
- Στη συνέχεια, κατά τα προβλεπόμενα στην παρ. 32 της ανακοίνωσης για τη διαδικασία διευθέτησης διαφορών, η Επιτροπή ενημέρωσε το Σωματείο με σχετική κλήτευση, και όρισε ημερομηνία έναρξης των διμερών συσκέψεων με αυτό. I.2.2.3 ΔΙΜΕΡΕΙΣ ΣΥΣΚΕΨΕΙΣ
- Ακολούθησαν διμερείς συσκέψεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού με καθένα από τα μέρη της διαδικασίας86 για τη διευθέτηση της υπόθεσης ως προς αυτά, κατά τη διάρκεια των οποίων τα μέρη ενημερώθηκαν από την Ολομέλεια σχετικά με τα σημαντικότερα στοιχεία της υπόθεσης, κατά τα αναφερόμενα στην παρ. 28 της ανακοίνωσης για τη διαδικασία διευθέτησης διαφορών περιλαμβανομένου του υπολογισμού του εύρους του προστίμου για έκαστο των μερών
- Κατά τη διάρκεια των διμερών συσκέψεων και των τεχνικών συναντήσεων, που έλαβαν χώρα στο χρόνο μεταξύ αυτών, κάθε εμπλεκόμενο μέρος γνωστοποίησε και ανέπτυξε επαρκώς τους νομικούς και πραγματικούς ισχυρισμούς του και τις απόψεις του επί της αποδιδόμενης σε αυτό παράβασης, οι οποίοι αξιολογήθηκαν από την Επιτροπή και, όπου κρίθηκε απαραίτητο, ελήφθησαν υπόψη. I.2.2.4 ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΗΛΩΣΕΩΝ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ
- Με το πέρας των ως άνω διμερών συσκέψεων και καθώς διαπιστώθηκε από την Επιτροπή Ανταγωνισμού και τα μέρη της διαδικασίας ότι έχει επέλθει επαρκής βαθμός συναντίληψης αναφορικά με τα πραγματικά περιστατικά, το νομικό τους χαρακτηρισμό, τη βαρύτητα και τη χρονική διάρκεια των παραβάσεων, το βαθμό απόδειξης των αιτιάσεων βάσει των αποδεικτικών στοιχείων και τον υπολογισμό του εύρους του προστίμου, υπεβλήθηκαν Προτάσεις Διευθέτησης Διαφοράς από τα μέρη ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ88, ΝΕΑΠΟΛΙΣ89, ΝΕΣΤΟΣ90 και το Σωματείο
- Η Πρόταση Διευθέτησης Διαφοράς κάθε εμπλεκόμενου μέρους περιελάμβανε κατά τα προβλεπόμενα στην παρ. 27 της σχετικής ανακοίνωσης (α) ανεπιφύλακτη παραδοχή με σαφείς όρους που δεν επιδέχονται παρερμηνείας της συμμετοχής του στις παραβάσεις του άρθρου 1 του ν. 703/1977 και 1 του ν. 3959/2011, σύμφωνα με τα συμπεράσματα των διμερών συσκέψεων που διεξήχθησαν μεταξύ της Επιτροπής και του ιδίου, καθώς και της ευθύνης που συνεπάγεται η συμμετοχή του στις εν λόγω παραβάσεις, 86 Διμερείς συσκέψεις πραγματοποιήθηκαν στις 27.02.2018 και στις 29.05.
- 87 Ανακοίνωση ΕΑ της 12.05.2006 αναφορικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό προστίμων που επιβάλλονται δυνάμει του άρθρου 9 παρ. 1 περίπτωση στ του ν. 703/1977, καθώς και ανακοίνωση ΕΑ της 17.07.2009 αναφορικά με το εύρος των ακαθάριστων εσόδων από προϊόντα ή υπηρεσίες που καθορίζουν το βασικό ποσό προστίμου σε περίπτωση παράβασης των άρθρων 1, 2 και 2α του Ν. 703/1977 και 81, 82 ΣυνθΕΚ. 88 Αριθμ. πρωτ. Γραμματείας ΕΑ 509/22.08.
- 89 Αριθμ. πρωτ. Γραμματείας ΕΑ 507/22.08.2018, όπως αυτή διορθώθηκε με το υπ’ αρ. Γραμματείας ΕΑ 529/12.09.2018 έγγραφο. 90 Αριθμ. πρωτ. Γραμματείας ΕΑ 508/22.08.2018, όπως αυτή διορθώθηκε με το υπ’ αρ. Γραμματείας ΕΑ 529/12.09.2018 έγγραφο. 91 Αριθμ. πρωτ. Γραμματείας ΕΑ 510/22.08.
- Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οι οποίες περιγράφονται συνοπτικά αναφορικά με το αντικείμενό τους, τα κύρια πραγματικά περιστατικά, το νομικό χαρακτηρισμό τους συμπεριλαμβανομένου του ρόλου εκάστου μέρους, την ενδεχόμενη εφαρμογή τους και τη διάρκεια συμμετοχής εκάστου μέρους, (β) αποδοχή της μεθοδολογίας υπολογισμού του προστίμου καθώς και του ανώτατου ύψους που μπορεί να επιβληθεί από την Επιτροπή, σύμφωνα με το αποτέλεσμα των διμερών συσκέψεων, (γ) επιβεβαίωση ότι έχει ενημερωθεί επαρκώς σχετικά με τις αποδιδόμενες σε αυτό παραβάσεις και ότι του παρασχέθηκαν επαρκείς δυνατότητες να γνωστοποιήσει και να θεμελιώσει τους ισχυρισμούς του, νομικούς και πραγματικούς, κατά τη διεξαγωγή των διμερών συσκέψεων ενώπιον της Επιτροπής, (δ) επιβεβαίωση ότι είχε ήδη λάβει πρόσβαση ή δυνατότητα πρόσβασης κατά περίπτωση στα αποδεικτικά στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, που είχαν ληφθεί υπόψη για τη στοιχειοθέτηση των αποδιδόμενων σε αυτό παραβάσεων, (ε) δήλωση παραίτησης από το δικαίωμα να λάβει περαιτέρω ή και πλήρη πρόσβαση στο διοικητικό φάκελο της υπόθεσης και από το δικαίωμα προφορικής ακρόασης ενώπιον της Επιτροπής, υπό την επιφύλαξη ότι η παρούσα εισήγηση διευθέτησης θα απηχεί την πρόταση διευθέτησής του και ότι η Επιτροπή θα αποδεχθεί με την απόφασή της την πρόταση διευθέτησης διαφοράς εκάστου εμπλεκόμενου μέρους, και (στ) δήλωση παραίτησης από κάθε αμφισβήτηση της αρμοδιότητας της Επιτροπής ή/και της εγκυρότητας της διαδικασίας που ακολουθείται για την επιβολή σε βάρος του προστίμου στο πλαίσιο της διαδικασίας διευθέτησης διαφορών.
- Η υποβολή της Πρότασης Διευθέτησης Διαφοράς κάθε εμπλεκόμενου μέρους έγινε υπό την επιφύλαξη ότι το πρόστιμο που θα επιβληθεί από την ΕΑ σε καθένα δε θα ξεπερνά το ανώτατο ποσό το οποίο κάθε μέρος έχει αποδεχθεί για τις αποδιδόμενες σε αυτό παραβάσεις.
- Μετά την υποβολή των ως άνω Προτάσεων Διευθέτησης Διαφοράς, η Επιτροπή Ανταγωνισμού σε συνεδρίασή της έκρινε ότι οι προτάσεις αυτές αποτελούσαν έκφραση της δέσμευσης των μερών της διαδικασίας να συνεργασθούν και ότι αποτύπωναν τα αποτελέσματα των διμερών συσκέψεων που είχαν διεξαχθεί και ως εκ τούτου ανέθεσε στην Εισηγήτρια τη σύνταξη της εισήγησης Διευθέτησης, κατά τις παραγράφους 33 και 35 της ανακοίνωσης για τη Διαδικασία Διευθέτησης Διαφορών.
- Την 22α Οκτωβρίου 2018 κοινοποιήθηκε στα μέρη της διαδικασίας η υπ’ αρ. 6073/17.10.2018 εισήγηση Διευθέτησης της Εισηγήτριας Λευκοθέας Ντέκα (εφεξής και «Εισήγηση Διευθέτησης»). Στις 05.11.2018 το σύνολο των μερών είχε υποβάλει, στη βάση της προαναφερόμενης εισήγησης Διευθέτησης, Δήλωση Διευθέτησης Διαφοράς, κατά την παρ. 37 της ανακοίνωσης για τη Διαδικασία Διευθέτησης Διαφορών, με την οποία έκαστο επιβεβαίωσε ανέκκλητα, ανεπιφύλακτα και με σαφήνεια ότι η προαναφερθείσα εισήγηση Διευθέτησης απηχούσε 34663 τις Προτάσεις Διευθέτησης Διαφοράς που είχαν καταθέσει
- Η παρούσα απόφαση εκδίδεται κατ’ απλοποιημένη διαδικασία, κατά τα προβλεπόμενα στις παρ. 39 επ. της ανακοίνωσης για τη Διαδικασία Διευθέτησης Διαφορών. II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ II.1 Ο ΚΛΑΔΟΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ - ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ
- Ο κλάδος των οδικών εμπορευματικών μεταφορών στην Ελλάδα είναι ο σημαντικότερος κλάδος εμπορευματικών μεταφορών, καθώς πάνω από το 80% των εν λόγω μεταφορών πραγματοποιούνται μέσω των οδικών αξόνων. Διά θαλάσσης μεταφέρεται μόλις το 18,5% των εμπορευμάτων, ενώ ένα ελάχιστο ποσοστό μεταφέρεται αεροπορικώς ή σιδηροδρομικώς
- Οι οδικές εμπορευματικές μεταφορές (εφεξής και ΟΕΜ) πραγματοποιούνται από φορτηγά δημόσιας χρήσης (εφεξής και ΦΔΧ) και φορτηγά ιδιωτικής χρήσης (εφεξής και ΦΙΧ). ΦΔΧ είναι ένα όχημα το οποίο είναι εφοδιασμένο με άδεια να εκτελεί δημόσιες οδικές εμπορευματικές μεταφορές94,95, για τις οποίες προβλέπεται είσπραξη κομίστρου. Διακρίνεται από το ΦΙΧ, το οποίο είναι το μεταφορικό μέσο που χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των μεταφορικών αναγκών της επιχείρησης ή του επαγγέλματος του ιδιοκτήτη του, 92 Βλ. σχετικά Δηλώσεις Διευθέτησης Διαφοράς με υπ’ αρ. 724/02.11.2018, 725/02.11.2018, 727/02.11.2018, 730/02.11.2018 και 734/05.11.2018 (ορθή επανάληψη). 93 Βλ. δημοσίευμα εφημερίδας «Η Καθημερινή», ημερομηνίας 30.12.2016, το οποίο αναφέρεται σε μελέτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου. 94 Για τον ορισμό του ΦΔΧ βλ. άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 3887/2010 (Α΄ 174). 95 Σύμφωνα με τα άρθρα 1 παρ. 1 εδ. α στ. ββ και 2 παρ. 3 του προϊσχύοντος ν. 383/1976 (Α΄ 182), οι εθνικές οδικές μεταφορές διενεργούνται με ΦΔΧ σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια από τις συνιστώμενες κατά τις διατάξεις του ιδίου νόμου μεταφορικές επιχειρήσεις, καθώς και από τις ήδη λειτουργούσες σύμφωνα με τις προϊσχύουσες διατάξεις. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 5 του ν. 3887/2010 (Α΄ 174), ο οποίος κατήργησε το ν. 383/1976, οι εθνικές εμπορευματικές μεταφορές διενεργούνται μέσα στη χώρα με ΦΔΧ. Αρχικά προβλεπόταν (βλ. παρ. 6 του ίδιου άρθρου) ότι οι εθνικές μεταφορές διεξάγονται από κατόχους ΦΔΧ ή κατόχους άδειας οδικών μεταφορών (δηλ. της άδειας που χορηγείται σε μία επιχείρηση και της επιτρέπει να εκτελεί δημόσιες οδικές εμπορευματικές μεταφορές). Κατόπιν τροποποίησης του ανωτέρω νόμου έχει απαλειφθεί η αναφορά στους δικαιούμενους να διεξάγουν εθνικές μεταφορές, ωστόσο εξακολουθούν να προβλέπονται οι προϋποθέσεις χορήγησης άδειας κυκλοφορίας ΦΔΧ (άρθρο 4), ενώ παράλληλα ορίζεται (άρθρο 5) ότι από την επομένη της λήξης της μεταβατικής περιόδου (πλέον 27.01.2012) δε χορηγούνται άδειες ΦΔΧ αλλά «νέες άδειες κυκλοφορίας ΦΔΧ» με την προϋπόθεση προσκόμισης των εκεί αναφερόμενων δικαιολογητικών. Επίσης, αρχικά ο ν. 3887/2010 προέβλεπε ότι οι επιχειρήσεις που έχουν άδεια να διεξάγουν διεθνείς οδικές εμπορευματικές μεταφορές έχουν το δικαίωμα να διεξάγουν με την ίδια άδεια και εθνικές. Ωστόσο, κατόπιν τροποποίησης του ανωτέρω νόμου (με το άρθρο 5 παρ. 4 του ν. 4038/2012) προβλέπεται ότι «Οι επιχειρήσεις που έχουν άδεια να διεξάγουν διεθνείς οδικές εμπορευματικές μεταφορές έχουν το δικαίωμα να διεξάγουν και εθνικές οδικές μεταφορές, με την ίδια άδεια, οι δε επιχειρήσεις που διεξάγουν εθνικές μεταφορές έχουν δικαίωμα να διεξάγουν και διεθνείς μεταφορές». 34664 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ενώ απαγορεύεται σε κάθε περίπτωση η άμεση ή έμμεση είσπραξη κομίστρου με οποιονδήποτε τρόπο για τις μεταφορές που διενεργούνται με αυτό
- Η ζήτηση για οδικές μεταφορές εμπορευμάτων μέσω ΦΔΧ εξαρτάται από την δημιουργία ή μη ιδιόκτητου στόλου οχημάτων από τις βιομηχανικές και εμπορικές επιχειρήσεις της χώρας. Εξετάζοντας τη διαχρονική εξέλιξη του αριθμού των φορτηγών αυτοκινήτων στην Ελλάδα την περίοδο 1995-2009 παρατηρείται97 διαρκής και σταθερή άνοδος του αριθμού των ΦΙΧ (τα οποία από 847 χιλ. αυξήθηκαν σε 1,26 εκ.), ενώ αντίθετα παρατηρείται σταθερότητα στον αριθμό των ΦΔΧ, τα οποία παραμένουν καθηλωμένα στις 36,5 χιλ. καθ’ όλη τη διάρκεια της ανωτέρω περιόδου και αποτελούν μόλις το 3-4% περίπου του συνολικού στόλου φορτηγών αυτοκινήτων, λόγω μη έκδοσης νέων αδειών από το κράτος. Αντίστοιχη είναι η εικόνα στο τέλος του 2015, οπότε και κυκλοφορούσαν 1,32 εκατ. φορτηγά οχήματα στην Ελλάδα, εκ των οποίων το 97% (1,29 εκατ.) ήταν ΦΙΧ. Κατά την τελευταία δεκαετία, ο στόλος των ΦΙΧ αυξήθηκε κατά 8,4%, ενώ ο αριθμός των ΦΔΧ διατηρείται σταθερός στα 36.495 οχήματα. Η πλειονότητα των μεταφορικών εταιριών είναι πολύ μικρές (ατομικές ή οικογενειακές) και διαθέτουν ένα ή δύο φορτηγά οχήματα.
- Ο ν. 383/1976 όριζε πέντε κατηγορίες οδικών εμπορευματικών μεταφορών98, ενώ με το ν. 3887/201099 προβλέπονται πλέον μόνο δύο κατηγορίες δημόσιων οδικών 96 Βλ. άρθρο 1 του β.δ. 281/1973 (Α΄ 84), όπως ισχύει σήμερα. Με το β.δ. 281/1973 κωδικοποιήθηκε το ν.δ. 49/1968 (Α 294). 97 Διπλωματική εργασία Ε. Γενίτσαρης
(2010), Οι οδικές εμπορευματικές μεταφορές στην Ελλάδα: Προβλήματα και Προοπτικές, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσ/νίκης, και ICAP-Κλαδική μελέτη «Διαμεταφορές», 2008. 98 Βλ. άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 383 της 14/20.07.1976 περί διενεργείας εμπορευματικών μεταφορών δια φορτηγών αυτοκινήτων δημοσίας χρήσεως και άλλων τινών διατάξεων. Πρόκειται για: (α) τις διεθνείς, που διενεργούνται προς την αλλοδαπή και αντιστρόφως, (β) τις εθνικές, που διενεργούνται σε όλη την ελληνική επικράτεια, (γ) τις νομαρχιακές, που διενεργούνται από μεταφορικές επιχειρήσεις εθνικών μεταφορών και μεμονωμένους αυτοκινητιστές εντός του νομού που εδρεύουν. Οι νομαρχιακές μεταφορές διενεργούνται εντός του νομού στον οποίο βρίσκεται η έδρα του αυτοκινήτου ή μεταξύ όμορων νομών, στους οποίους περιλαμβάνονται εκτός από τους νομούς που έχουν κοινά χερσαία σύνορα και οι νομοί που συνδέονται μεταξύ τους με τεχνητά μέσα, όπως γέφυρες και υπόγειες σήραγγες, καθώς και τα νησιά που συνδέονται απευθείας ακτοπλοϊκά μεταξύ τους. Ειδικώς επιτρέπεται η διενέργεια μεταφορών με νομαρχιακά ΦΔΧ από το νομό Καβάλας προς το νομό Θεσσαλονίκης και αντίστροφα. Βλ. εγκύκλιο Γ5/29829/2313 της 14.06.2006 του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών. Ειδικώς επιτρέπεται επίσης και η μεταφορά από το νομό Εύβοιας προς το νομό Αττικής και αντίστροφα, καθώς και από το νομό Πιερίας προς το νομό Θεσσαλονίκης και αντίστροφα. (δ) τις μεταφορές μικροφορτίων, που διενεργούνται σε όλη τη χώρα με φορτηγά ωφελίμου φορτίου μέχρι έξι
(6)τόνων ή μικτού βάρους μέχρι δέκα
(10)τόνων, και (ε) τις ειδικές, που διενεργούνται προς την αλλοδαπή και αντιστρόφως ή εντός της χώρας ή τμήματος αυτής με ειδικά διαμορφωμένα φορτηγά (π.χ. ψυγεία, βυτιοφόρα, γερανοφόρα, ισόθερμα, μεταφοράς σφαγίων και κινητών συνεργείων). 99 ν. 3887/2010 (Α΄ 174) με τίτλο «Οδικές εμπορευματικές μεταφορές». Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 εμπορευματικών μεταφορών: (α) οι διεθνείς100 και (β) οι εθνικές
- Σύμφωνα με τις προβλέψεις του τελευταίου, οι επιχειρήσεις που έχουν άδεια να διενεργούν νομαρχιακές μεταφορές μπορούν να αποκτήσουν το δικαίωμα διενέργειας εθνικών ή διεθνών μεταφορών, εφόσον διαθέτουν κατάλληλη άδεια άσκησης επαγγέλματος και αντικαταστήσουν το έντυπο της άδειας κυκλοφορίας του οχήματός τους, ώστε στο σχετικό πεδίο να αναγράφει «Εθνικές μεταφορές» ή «Εθνικές και διεθνείς μεταφορές»102,
- Αν και δεν υπάρχουν στοιχεία για τον ακριβή αριθμό των αδειών ανά κατηγορία οδικών μεταφορών, υπολογίζεται104 ότι η πλειοψηφία των φορτηγών είχαν νομαρχιακές άδειες (περίπου 16.000), ακολουθούσαν οι εθνικές άδειες (περίπου 13.600), ενώ ο αριθμός των αδειών για διεθνείς μεταφορές ήταν σαφώς μικρότερος (περίπου 7.500). Ο μεγάλος αριθμός των νομαρχιακών αδειών αποτελεί ένδειξη ότι το μεγαλύτερο πλήθος μεταφορών πραγματοποιούνται μεταξύ χώρων παραγωγής και εναπόθεσης ή/και κατανάλωσης προϊόντων, οι οποίοι βρίσκονται σε σχετικά μικρή απόσταση μεταξύ τους
- 100 Οι επιχειρήσεις που έχουν άδεια να διεξάγουν διεθνείς οδικές εμπορευματικές μεταφορές έχουν το δικαίωμα να διεξάγουν και εθνικές με την ίδια άδεια. 101 Ως μεταβατική περίοδος μετά το πέρας της οποίας θα είχε ισχύ η προαναφερόμενη ρύθμιση ορίστηκε αρχικά το διάστημα από τη δημοσίευση του ν. 3887/2010 (30.09.2010) μέχρι την 30.06.2013, ενώ στη συνέχεια με νομοθετική ρύθμιση επήλθε σύντμηση της μεταβατικής περιόδου έως τις 27.01.
- Βλ. άρθρο 14 παρ. 1 του ν. 3887/2010, όπως ίσχυσε αρχικά, και άρθρο 5 παρ. 6 του ν. 4038/2012, με το οποίο τροποποιήθηκε το άρθρο 14 παρ. 1 του ν. 3887/
- 102 Το άρθρο 14 παρ. 4 του ν. 3887/2010 ορίζει ότι κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου «Νομαρχιακές εμπορευματικές μεταφορές διενεργούνται με Φ.Δ.Χ. αυτοκίνητα μικτού βάρους μέχρι 10 τόνους, μέσα στο νομό όπου αυτά έχουν έδρα και τους γειτονικούς νομούς». 103 Με σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων παρασχέθηκε προθεσμία μέχρι τις 27.01.2013, προκειμένου να αντικατασταθούν κατά τα ανωτέρω οι άδειες κυκλοφορίας νομαρχιακών ΦΔΧ, προθεσμία που παρατάθηκε με διαδοχικές εγκυκλίους μέχρι τις 31.12.
- Βλ. εγκύκλιο του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων υπ’ αρ. Β1/8535/980/16.03.2012 (ΑΔΑ: Β44Δ1ΦΟΩ) και εγκυκλίους υπ’ αρ. Β1/28111/310/17.01.2013 (ΑΔΑ: ΒΕΙΒ1ΥΨΚ), Β1/οικ.37739/3456/30.07.2013 (ΑΔΑ: ΒΛΒΠ1-ΒΚ2), Β1/70738/ 5467/29.12.2014 (ΑΔΑ: 7ΘΨΩ1-Κ7Ο), Β1/38102/1952/03.08.2015 (ΑΔΑ: Ω3Ζ4465ΦΘΘ-Ν1Κ), Β1/3223/158/10.02.2016 (ΑΔΑ: 76ΞΗ4653ΟΞ-ΡΧΠ) και Β1/47203/2253/29.07.2016 (ΑΔΑ: 7Η5Μ4653ΟΞΚ7Σ). 104 Βλ. Οικονομικό Δελτίο Alpha Bank (Νοέμβριος 2008), Φορτηγά: Αναχρονιστικό Πλαίσιο Λειτουργίας και Στρεβλώσεις στις εμπορευματικές μεταφορές, σελ.
- 105 Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, αναφορικά με την κατανομή του μεταφορικού έργου βάσει απόστασης, η πλειονότητα (76%) των οδικών εμπορικών μεταφορών (σε χιλ. τόνους) που εκτελέστηκε από ΦΔΧ στην Ελλάδα αφορά σε απόσταση μικρότερη των 149 χλμ. Βλ. Ε. Γενίτσαρης
(2010), Οι οδικές εμπορευματικές μεταφορές στην Ελλάδα: Προβλήματα και Προοπτικές, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσ/νίκης (διπλωματική εργασία), στοιχεία Eurostat έτους 2008 από πίνακα 4.
- Σύμφωνα με στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας έτους 2011, οι εθνικές οδικές μεταφορές που πραγματοποίησαν τα ΦΔΧ ήταν κατά μέσο όρο της τάξεως των 108 χιλιομέτρων, με το εύρος ανά Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ II.2 ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ II.2.1 ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ106
- Η ακριβής οριοθέτηση της σχετικής αγοράς δεν αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη νομική αξιολόγηση της περιγραφόμενης στην παρούσα αντι-ανταγωνιστικής οριζόντιας σύμπραξης ιδιαίτερης σοβαρότητας. Και τούτο, διότι κατά πάγια ενωσιακή νομολογία και πρακτική δεν απαιτείται η ακριβής οριοθέτηση της σχετικής αγοράς για την εφαρμογή του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ, όταν οι κρινόμενες συμφωνίες ή εναρμονισμένες πρακτικές έχουν ως αντικείμενό τους τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού
- Συναφώς, δεν απαιτείται, καταρχήν, για τη διαπίστωση παράβασης ειδική οικονομική ανάλυση για τις συνθήκες της οικείας αγοράς, ούτε και για τον προσδιορισμό αυτής
- Η αρχή αυτή μπορεί να εφαρμοστεί αναλογικά και στην περίπτωση του άρθρου 1 του ν. 703/1977/3959/
- Συναφώς, έχει κριθεί ότι δεν είναι η εκάστοτε αρχή ανταγωνισμού που επιλέγει κάθε φορά «κατ’ αυθαίρετο» τρόπο τη σχετική αγορά προϊόντων, αλλά οι ίδιες οι συμπράττουσες επιχειρήσεις που επικεντρώνουν την αντι-ανταγωνιστική τους συμπεριφορά σε ορισμένο/-α προϊόν/-τα και καθορίζουν έτσι και το εύρος της σχετικής έρευνας
- Σε κάθε περίπτωση σημειώνονται τα ακόλουθα:
- Σύμφωνα με την πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι αγορές των μεταφορών διακρίνονται καταρχήν σε επιβατικές και εμπορευματικές και περαιτέρω βάσει του μέσου με το οποίο πραγματοποιούνται σε θαλάσσιες, εναέριες και χερσαίες. Οι χερσαίες μεταφορές διακρίνονται περαιτέρω σε οδικές, σιδηροδρομικές, πλωτές και μεταφορές μέσω αγωγών
- Όλες οι ανωτέρω μέθοδοι μεταφοράς συνιστούν, εξ επόψεως ζήτησης, διακριτές αγορές λόγω των διαφορετικών χαρακτηριστικών τους, όπως το κόστος, η προσβασιμότητα, η ευελιξία, η κανονικότητα, η συχνότητα και η ταχύτητα. Επιπλέον, περιφέρεια να κυμαίνεται από 26 έως 203 χιλιόμετρα. Βλ. www. statistics.gr, Οδικές Εμπορευματικές Μεταφορές, Στοιχεία ΦΔΧ που πραγματοποίησαν εθνικές μεταφορές. Ο υπολογισμός σε χιλιόμετρα προκύπτει από διαίρεση των τονοχιλιομέτρων με τους τόνους για το σύνολο των περιφερειών της χώρας (εξαιρουμένων των νησιών). 106 Η σχετική αγορά υπηρεσιών περιλαμβάνει το σύνολο των υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμες ή δυνάμενες να υποκατασταθούν μεταξύ τους λόγω των χαρακτηριστικών, των τιμών τους και της σκοπούμενης χρήσης τους. 107 Βλ. ενδεικτικά ΠΕΚ T-38/02, Groupe Danone, σκ. 99, και T-48/02, Brouwerij Haacht NV, σκ. 58 (καθώς και τη σχετική νομολογία όπου παραπέμπουν), και ΓενΔΕΕ T-208/13, Portugal Telecom, σκ. 175-
- Επίσης βλ. ΕΑ 563/VΙI/2013, σκ.
- 108 Βλ. ΣτΕ 2780/2012, σκ. 4, και ΕΑ 563/VΙI/2013, σκ.
- 109 Βλ. ΠΕΚ Τ-71/03 της 15.06.2005, Tokai Carbon κ.λπ., σκ. 90, ΕΑ 563/VΙI/2013, σκ. 42, και ΣτΕ 2870/2012, σκ. 4 όπου «[γ]ια τους ίδιους λόγους, δεν απαιτείται, κατ’ αρχήν, από την άποψη αυτή (δηλαδή της διαπίστωσης της παράβασης) ειδική οικονομική ανάλυση όχι μόνο για τις συνθήκες της οικείας αγοράς, αλλά ούτε και για τον προσδιορισμό της […], δοθέντος άλλωστε ότι τα ίδια τα μέρη, διά της σύμπραξης, κατασκευάζουν τεχνητά μια ιδιαίτερη, απομονωμένη, αγορά, στεγανοποιημένη από την ομαλή λειτουργία των κανόνων του ανταγωνισμού». Βλ. συναφώς και ΓενΔΕΕ T-208/13, Portugal Telecom, σκ. 178-
- 110 Βλ. αποφάσεις Ε.Επ. M.4746 - Deutsche Bahn/EWS, σκ. 13-17, και M.5480 - Deutsche Bahn/PCC Logistics, σκ.
- 34665 οι οδικές μεταφορές μπορούν να διακριθούν με βάση το είδος του φορτίου (π.χ. φορτίο ψυγείου, επικίνδυνο, χύδην) ή το είδος της μεταφοράς (π.χ. πλήρους φόρτωσης, εκμίσθωση οχήματος)
- Η παρούσα υπόθεση αφορά στον κλάδο των οδικών εμπορευματικών μεταφορών, που πραγματοποιούνται με φορτηγά δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης112, και ειδικότερα στη μεταφορά λιπασμάτων, και συγκεκριμένα των λιπασμάτων που παράγονταν από τη ΒΦΛ στο εργοστάσιο του Νομού Καβάλας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του φακέλου, τα λιπάσματα φορτώνονταν από τις εγκαταστάσεις της ΒΦΛ στην Καβάλα σε ΦΔΧ113 και προορίζονταν για τις λοιπές εγκαταστάσεις της ΒΦΛ (εφεξής και «ενδοδιακίνηση») και τους πελάτες αυτής σε όλη την Ελλάδα ως εξής: (α) αποκλειστικά οδικώς και (β) με συνδυασμένη μεταφορά (ΦΔΧ - πλοίο - φορτηγό), καθώς έφταναν με ΦΔΧ από το εργοστάσιο στην παρακείμενη ιδιόκτητη προβλήτα της ΒΦΛ (εφεξής και «εσωτερική μεταφορά»)114 και φορτώνονταν σε πλοίο για να εκφορτωθούν στο λιμένα προορισμού και να φορτωθούν πάλι σε κάποιο φορτηγό όχημα, προκειμένου να φτάσουν σε άλλες εγκαταστάσεις ή σε πελάτες της ΒΦΛ. Πρόκειται για λιπάσματα ξηράς μορφής που μεταφέρονταν χύμα ή σε σάκους όγκου ενός μ3, συσκευασμένα σε σακιά ορισμένου βάρους (π.χ. 40 κιλών) συχνά μοναδοποιημένα σε παλέτες
- Οι εμπλεκόμενες στην υπό κρίση σύμπραξη μεταφορικές επιχειρήσεις διέθεταν κατάλληλο στόλο, προκειμένου να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες μεταφοράς των λιπασμάτων κατά τα ανωτέρω116,
- Σημειώνεται ότι, με τα ίδια φορτηγά οχήματα μεταφέρονται και άλλα γενικά ή χύδην φορτία τα οποία έχουν όμοια χαρακτηριστικά 111 Βλ. απόφαση Ε.Επ. Μ. 5877 - GEODIS/GIRAUD, σκ.
- Πρβλ. απόφαση Γαλλικής Αρχής Ανταγωνισμού 09-DCC 54/16.10.2009, σκ
- 112 Τα φορτηγά διακρίνονται σε διάφορες κατηγορίες ανάλογα με τα τεχνικά τους χαρακτηριστικά (όπως ενδεικτικά αριθμός των αξόνων, ύπαρξη καρότσας με δυνατότητα ανάρτησης, φορτηγά ψυγεία, βυτιοφόρα κ.λπ.). 113 Σημειώνεται ότι η ΒΦΛ δεν διαθέτει ιδιόκτητο στόλο φορτηγών για τη μεταφορά λιπασμάτων. 114 Οι εν λόγω ορισμοί της εσωτερικής μεταφοράς και της ενδοδιακίνησης προκύπτουν από τα έγγραφα του φακέλου της παρούσας υπόθεσης. 115 Βλ. συσκευασίες λιπασμάτων στην επίσημη ιστοσελίδα της ELFE (http://www.elfegroup.eu/our-packages/), ημερομηνίας 16.11.
- 116 Βλ. ανακοίνωση της Ε.Επ. όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού (ΕΕ 1997 C372/03), παρ.
- 117 Βλ. ενδεικτικά έγγραφο με τίτλο «ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ», ημερομηνίας 24.10.2001 (στοιχείο ΣΚ15, ληφθέν κατά τον έλεγχο της 27ης.06.2013 στο Σωματείο), όπου αναφέρεται ότι «1) Για το συγκεκριμένο καράβι που χρειάζεται για φόρτωση παλετών τριαξονικά αυτοκίνητα, αυτά θα εισέρχονται όταν είναι απολύτως απαραίτητα…». Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, υπάρχουν περιπτώσεις που απαιτούνταν ή προτιμούνταν οχήματα ειδικών προδιαγραφών τόσο για τη μεταφορά εντός των εγκαταστάσεων της ΒΦΛ όσο και προς τους πελάτες. Βλ. συσκευασίες λιπασμάτων στην επίσημη ιστοσελίδα της ELFE (http://www.elfegroup.eu/our-packages/), ημερομηνίας 16.11.
- 34666 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ με τα λιπάσματα, όπως για παράδειγμα δημητριακά, βαμβάκι, καπνός, χαρτί και δομικά υλικά118, ενώ τα χαρακτηριστικά της ζήτησης της υπηρεσίας μεταφοράς λιπασμάτων δεν διαφέρουν από αυτά της μεταφοράς άλλων μοναδοποιημένων ή χύδην ξηρών φορτίων, η δε βάση της τιμολόγησης της υπηρεσίας (χρέωση ανά τονοχιλιόμετρο) δεν διαφοροποιείται ανάλογα με το φορτίο. Εξάλλου, οιαδήποτε εταιρία διαθέτει φορτηγά οχήματα που μεταφέρουν μοναδοποιημένα ή χύδην ξηρά φορτία δύναται να προσφέρει υπηρεσίες μεταφοράς λιπασμάτων, καθώς η μεταφορά ποιοτικά διαφορετικών φορτίων δεν απαιτεί επιπρόσθετα έξοδα, επενδύσεις ή άλλες δαπάνες
- Ωστόσο, παρά την ανωτέρω (σχεδόν) απόλυτη υποκαταστασιμότητα από πλευράς προσφοράς μεταξύ της παροχής υπηρεσιών μεταφοράς λιπασμάτων και μεταφοράς άλλων μοναδοποιημένων ή χύδην φορτίων120, κατά την κρίση της Επιτροπής ενδείκνυται στην παρούσα υπόθεση ως σχετική αγορά προϊόντος να ορισθεί η αγορά οδικής μεταφοράς λιπασμάτων. Και τούτο ιδίως διότι οι συμπράττουσες μέσω της υπό κρίση σύμπραξης, επικέντρωσαν την αντι-ανταγωνιστική τους συμπεριφορά στις υπηρεσίες μεταφοράς λιπασμάτων (εν προκειμένω της εταιρίας ΒΦΛ) και απομόνωσαν και στεγανοποίησαν με τον τρόπο αυτό το συγκεκριμένο τμήμα της ευρύτερης αγοράς οδικής μεταφοράς γενικού και χύδην ξηρού φορτίου με ΦΔΧ από τον ανταγωνισμό. II.2.2 ΣΧΕΤΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΓΟΡΑ121
- Σύμφωνα με την πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η αγορά των χερσαίων μεταφορών είναι κατά κανόνα εθνική122, ενόψει ιδίως των ακόλουθων παραγόντων: (α) της αντίληψης των πελατών ότι πρόκειται για μια τοπική υπηρεσία (local service), (β) της εθνικής φύσης (national nature) της μεταφοράς, (γ) των διαφορετικών επιπέδων τιμών στα κράτη - μέλη της ΕΕ, ιδιαίτερα εξαιτίας των διαφορών στα κόστη εργασίας και καυσίμων, (δ) του διαφορετικού marketing σε διαφορετικές χώρες, (ε) 118 Βλ. σχετικά απαντήσεις των εμπλεκόμενων εταιριών σε ερώτηση της ΓΔΑ σχετικά με τους πέντε
(5)μεγαλύτερους πελάτες τους ( υπ’ αρ. 5546/29.07.2016, 5549/29.07.2016 και 5550/29.07.2016 επιστολές της ΓΔΑ, υπ’ αρ. 6351/12.09.2016 επιστολή της ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ, υπ’ αρ. 6528/19.09.2016 επιστολή της ΝΕΑΠΟΛΙΣ και υπ’ αρ. 6569/20.09.2016 επιστολή της ΝΕΣΤΟΣ). 119 Εξαιρουμένων φορτίων με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που απαιτούν ιδιαίτερες συνθήκες μεταφοράς, λ.χ. φορτία που απαιτούν ψύξη, επικίνδυνα απόβλητα κ.λπ. 120 Βλ. παρ. 20 της ανακοίνωσης της Ε.Επ. όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού, ΕΕ 1997 C
- 121 Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή στην οποία οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού και η οποία μπορεί να διακριθεί από άλλες γειτονικές γεωγραφικές περιοχές, ιδίως λόγω των αισθητά διαφορετικών συνθηκών ανταγωνισμού που επικρατούν σε αυτές. Η σχετική γεωγραφική αγορά ταυτίζεται με την περιοχή, μέσα στα όρια της οποίας δραστηριοποιούνται και ανταγωνίζονται (ή τουλάχιστον έχουν τη δυνατότητα αυτή) οι επιχειρήσεις ως πωλητές των σχετικών υπηρεσιών. 122 Απόφαση Ε.Επ. M.2905 - Deutsche Bahn/Stinnes, παρ. 1416, και απόφαση Ε.Επ. M.3829 - Maersk/PONL, παρ.
- Βλ. και ΠΕΚ T-191/98, T-212/98 έως T-214/98, Atlantic Container Line AB κ.λπ. Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 των διαφορών στην κατανομή των μεριδίων αγοράς των μεγαλύτερων παρόχων της προσφερόμενης υπηρεσίας μεταξύ των κρατών - μελών και (στ) των διαφορετικών σταδίων ανάπτυξης του προϊόντος από χώρα σε χώρα
- Στην υπό κρίση υπόθεση, παρέλκει για τους σκοπούς διαπίστωσης παράβασης η ακριβής οριοθέτηση της σχετικής αγοράς124, καθώς υπό οιαδήποτε θεώρηση αυτής (τοπική στην περιοχή Μακεδονίας - Θράκης ή εθνική), δεν μεταβάλλεται η αξιολόγηση των καταγγελλόμενων πρακτικών, οι οποίες συνιστούν οριζόντια αντι-ανταγωνιστική συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων με αντικείμενο τον περιορισμό, την παρεμπόδιση ή τη νόθευση του ανταγωνισμού. II.3 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΓΟΡΑΣ II.3.1 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ II.3.1.1 Επί της λειτουργίας των ιδιότυπων μεταφορικών εταιριών
- Οι Ιδιότυπες Μεταφορικές Εταιρίες («ΙΜΕ») είναι μεταφορικές επιχειρήσεις, η σύσταση των οποίων επετράπη με το ν. 383/
- Διέπονται από τις διατάξεις περί εταιριών περιορισμένης ευθύνης («ΕΠΕ»), με ορισμένες παρεκκλίσεις και συγκεκριμένα: - προβλέπεται ότι η αξία κάθε εταιρικού μεριδίου προσδιορίζεται σε συνάρτηση με το μικτό βάρος (ανά τόνο) κάθε συμμετέχοντος φορτηγού αυτοκινήτου. - κάθε εταίρος υποχρεούται να εισφέρει στην ΙΜΕ (α) την άσκηση του δικαιώματος εκμετάλλευσης του φορτηγού αυτοκινήτου με το οποίο συμμετέχει στην εταιρία αδιαλείπτως καθ’ όλη τη διάρκεια της εταιρικής σχέσης (και όχι την κυριότητα και τη νομή, τις οποίες δύναται να παρακρατά) και (β) τη διάθεση κατ’ αποκλειστικότητα στην εταιρία του φορτηγού αυτοκινήτου σε κατάσταση «πλήρους και αδιαλείπτου ετοιμότητος». Μάλιστα, η μη εκπλήρωση των ως άνω υποχρεώσεων συνεπάγεται την αποβολή του εταίρου από την ΙΜΕ.
- Ο ν. 3887/2010126 κατήργησε το ν. 383/1976 που επέτρεπε τη σύσταση ΙΜΕ-ΕΠΕ και ακολούθως από την έναρξη ισχύος του δεν είναι δυνατή η ίδρυση νέων ΙΜΕΕΠΕ127,128, οι οποίες, όπως και μεταφορικές επιχειρήσεις άλλης μορφής που λειτουργούσαν κατά την έναρξη ισχύος του ν. 3887/2010, εξακολουθούν να λειτουργούν με την ίδια νομική μορφή μέχρι τις 27.01.
- 123 Βλ. απόφαση Ε.Επ. M. 1649 - GEFCO/KN ELAN, παρ.
- 124 Είναι διαφορετικό το ζήτημα ότι τέτοια ανάλυση μπορεί να απαιτείται (α) για να κριθεί αν η παράβαση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής και της Συνθήκης ή μόνο του εθνικού δικαίου και (β) για την επιμέτρηση της ποινής. Βλ. σχετικά ΣτΕ 2870/2012, σκ.
- 125 Βλ. άρθρο 3 ν. 383/1976 περί διενέργειας εμπορευματικών μεταφορών δια φορτηγών αυτοκινήτων δημοσίας χρήσεως και άλλων τινών διατάξεων. 126 Ν. 3887/2010 με τίτλο «Οδικές εμπορευματικές μεταφορές» (ΦΕΚ Α΄ 174/30.09.2010). Βλ. άρθρο 15 στοιχείο α΄. 127 Βλ. και άρθρο 18 παρ. 9 του ν. 4233/2014 (ΦΕΚ Α22/29.01.2014). Επιπλέον προβλέπεται ότι επιτρέπεται η είσοδος και έξοδος εταίρων και οχημάτων στις ήδη λειτουργούσες κατά την έναρξη ισχύος του ν. 3887/2010 ΙΜΕ. 128 Υπό το νέο νομοθετικό πλαίσιο, μεταφορικό έργο μπορούν πλέον να εκτελούν υπό προϋποθέσεις είτε φυσικά πρόσωπα είτε εταιρίες του εμπορικού δικαίου οποιασδήποτε νομικής μορφής. 129 Βλ. άρθρο 2 παρ. 7 του ν. 3887/2010, καθώς και εγκύκλιο του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων υπ’ αρ. Β1/8535/980 Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ II.3.1.2 Επί του καθορισμού των κομίστρων
- Επιπλέον της λειτουργίας των ΙΜΕ, ο ν. 383/1976 καθιέρωσε το αμφιοριακό σύστημα για τον καθορισμό των κομίστρων εντός της χώρας130, το οποίο παρέμεινε σε ισχύ έως το 2010, οπότε δυνάμει του ν. 3887/2010 καθιερώθηκε ο ελεύθερος καθορισμός κομίστρων με συμφωνία των μερών
- Ειδικότερα, το άρθρο 6 προέβλεπε την έκδοση Της κοινής υπουργικής απόφασης οι οποίες θα καθόριζαν την κατώτατη και ανώτατη τιμή ανά διαδρομή των κομίστρων των ΦΔΧ για τη διενέργεια εμπορευματικών μεταφορών εντός της ελληνικής επικράτειας «εν σχέσει προς το είδος των μεταφορικών μέσων, το είδος των μεταφερομένων αγαθών, της περιοχής εξυπηρετήσεως, της εποχής του έτους και των τυχόν ειδικών συνθηκών μεταφοράς». Σύμφωνα με το ίδιο άρθρο, οι μεταφορικές εταιρίες ήταν ελεύθερες να ορίσουν εντός του ορισμένου κατά τα ανωτέρω εύρους τιμών τα κόμιστρα που λάμβαναν ανά μεταφορικό έργο
- Δυνάμει αυτού εκδόθηκε έως το 2010 σειρά Της κοινής υπουργικής απόφασης133, με τις οποίες καθορίζοτης 16.03.2012, κεφ. Α. Βλ. και άρθρο 18 παρ. 9 του ν. 4233/2014, σύμφωνα με το οποίο, μετά την πάροδο 10 ετών από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου του ν. 3887/2010 (ήτοι μετά τις 27.01.2022), οι εγκρίσεις λειτουργίας των ΙΜΕ ανακαλούνται υποχρεωτικά, στο δε μεσοδιάστημα οι ΙΜΕ μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν σύμφωνα με τους όρους της σύστασης και της έγκρισης λειτουργίας τους και για κάθε σχετικό ζήτημα εξακολουθούν να εφαρμόζονται ο ν. 383/1976 και οι εκδοθείσες πριν το ν. 3887/2010 κανονιστικές αποφάσεις. 130 Σκοπός των εν λόγω διατάξεων ήταν κατά την εισηγητική έκθεση του ν. 383/1976 και τη νομολογία, μεταξύ άλλων, «ο καθορισμός ενός ανελαστικού κομίστρου, που να έχει όμως και προσαρμοστικότητα στις ειδικώτερες περιστάσεις και συνθήκες, έτσι ώστε να μην αποκλείεται ο θεμιτός ανταγωνισμός μέσα σε ορισμένο πλαίσιο, οι δε μεταφορείς να μπορούν να ανταπεξέρχονται στο κόστος της εκμετάλλευσης των μεταφορικών μέσων». Βλ. ΑΠ 657/1991, ΕΕμπΔ 1993, σελ.
- 131 Βλ. άρθρο 11 παρ. 1 αυτού, σύμφωνα με το οποίο «Κάθε περιορισμός της ελευθερίας των μεταφορικών επιχειρήσεων και των πελατών τους για τη συμφωνία επί των κομίστρων για τις οδικές εμπορευματικές μεταφορές καταργείται. Τα κόμιστρα αυτά συμφωνούνται ελεύθερα μεταξύ του πελάτη και του μεταφορέα». Βλ και προβλεπόμενη εξαίρεση στην παρ. 2 του άρθρου 11 στις περιπτώσεις μεταφοράς καυσίμων. Βλ. περαιτέρω και άρθρο 41 του ν. 4313/2014 (Α΄261) αναφορικά με τη φύση της συμφωνίας μεταφοράς ως μίσθωσης έργου. 132 Tυχόν δε παρέκκλιση από τα ανώτατα όρια «τιμωρείται κατά τας διατάξεις του Αγορανομικού Κώδικος», ενώ από τα κατώτατα «κατά τας διατάξεις περί αθεμίτου ανταγωνισμού». 133 Κατά το χρόνο υποβολής της καταγγελίας της ΒΦΛ, ίσχυε η κοινή υπουργική απόφαση υπ’ αρ. Γ2/20874/3659/04.08.1994 (Β΄ 643). Ακολούθησαν οι κοινές υπουργικές απόφασεις υπ’ αρ. Γ2/36640/5882/31.01.1997 (Β΄ 89), Β11/37440/4629/17.01.2000 (Β΄ 86), Β11/12715/1106/27.02.2003 (Β΄ 258), Β11/9570/757/ 18.04.2005 (Β΄ 595), Κ/3138/221/02.03.2006 (Β΄ 329), Κ/41791/ 3591/13.07.2007 (Β΄ 1319) και Κ/26147/2169/07.05.2008 (Β΄ 856), οι οποίες αναμόρφωναν τα όρια των κομίστρων χωρίς περαιτέρω ουσιαστική διαφοροποίηση ως προς την αρχική Της κοινής υπουργικής απόφασης. Όλες οι κοινές υπουργικές απόφασεις προέβλεπαν την εντός των καθοριζομένων ορίων ελεύθερη διαμόρφωση των κομίστρων, σύμφωνα άλλωστε και με τις προβλέψεις της παρ. 3 του άρθρου 6 του ν. 383/
- Αντίθετα, προβλεπόταν ρητά ότι τα καθοριζόμενα ποσά του παγίου δεν υπόκειντο σε διαπραγμάτευση. 34667 νταν (α) μια πάγια χρέωση ανά τόνο και (β) τα κατώτατα ή/και ανώτατα όρια κομίστρων ανά τονοχιλιόμετρο134 για δύο βασικές κατηγορίες μεταφορών, (α) την περιπτωσιακή μεταφορά και (β) τη χρονοναύλωση. Ειδικότερα: (α) Οι περιπτωσιακές μεταφορές διακρίνονταν σε διαδρομές μέχρι και 50 χλμ. και διαδρομές πάνω από 50 χλμ. Και στις δύο κατηγορίες διαδρομών τα προβλεπόμενα ανώτατα και κατώτατα όρια κομίστρων ήταν μειωμένα σε περίπτωση εξασφάλισης από τον ίδιο φορτωτή έμφορτης επιστροφής. Ειδική αναφορά υπήρχε στα κόμιστρα για διαδρομές μέχρι και 50 χλμ. με ανατρεπόμενα οχήματα, χωρίς, ωστόσο, να υπάρχει διαφοροποίηση από τα κόμιστρα της γενικής κατηγορίας ΦΔΧ για αντίστοιχες διαδρομές. (β) Η χρονοναύλωση αφορούσε σε μεταφορές που πραγματοποιούνταν βάσει ειδικής σύμβασης μίσθωσης του οχήματος ή σύμβασης έργου για τη μεταφορά με κόμιστρο διάρκειας τριών
(3)μηνών τουλάχιστον. Για διαδρομές μέχρι και 50 χιλιόμετρα οριζόταν μόνο το πάγιο ανά τόνο, σε κάποιες δε από τις ανωτέρω Της κοινής υπουργικής απόφασης προβλεπόταν ρητά ότι η αποζημίωση ανά τονοχιλιόμετρο καθοριζόταν δυνάμει συμφωνίας φορτωτή και μεταφορέα
- Για διαδρομές πάνω από 50 χιλιόμετρα, οριζόταν πάγιο ανά τόνο και κατώτατο όριο κομίστρου ανά τονοχιλιόμετρο, ενώ το ανώτατο όριο αναφέρεται ως «ελεύθερο»
- Όπως προκύπτει από τη σύγκριση των κατώτατων κομίστρων που ορίζονταν στις Της κοινής υπουργικής απόφασης, το κόμιστρο για χρονοναύλωση ήταν διαχρονικά της τάξεως του 10% χαμηλότερο από το αντίστοιχο της περιπτωσιακής μεταφοράς
- Περαιτέρω προβλέπονταν παρεμφερείς ρυθμίσεις για ειδικότερες περιπτώσεις μεταφοράς στο πλαίσιο χρονοναύλωσης
- 134 Ειδικότερα, καθορίζονταν δυο χρεώσεις που περιλαμβάνονταν στην έννοια του κομίστρου: α) μία χρέωση η οποία αναφερόταν ως «πάγιο» και ήταν ανεξάρτητη από την απόσταση, καθώς συναρτάτο μόνο με το βάρος (τόνοι) του μεταφερόμενου φορτίου και β) μία χρέωση η οποία συναρτάτο, εκτός από το βάρος του φορτίου και με την απόσταση (χλμ.), και υπόκειταν σε αμφιοριακό σύστημα. 135 Βλ. υπ’ αρ. Γ2/20874/3659/04.08.1994, Γ2/36640/5882/ 31.01.1997, Β11/37440/4629/17.01.2000 και Β11/12715/ 1106/27.02.2003 κοινές υπουργικές αποφάσεις. Δεδομένου ότι στις λοιπές δεν αναφερόταν άλλη χρέωση πέραν του παγίου, συνάγεται ότι η ανωτέρω αποζημίωση καθοριζόταν ελεύθερα κατόπιν συμφωνίας των μερών. 136 Οι ανωτέρω προβλέψεις αφορούσαν τόσο στα οχήματα κοινού φόρτου όσο και στα σιλοφόρα οχήματα που μεταφέρουν χώμα, τσιμέντο, ζάχαρη, άλευρα και λοιπά προϊόντα που μεταφέρονται μέσω αυτών. 137 Εκτιμάται ότι τούτο αντανακλά τη συνήθη εμπορική πρακτική ο πωλητής (εν προκειμένω ο μεταφορέας) να συνάπτει μακροχρόνια σύμβαση με χαμηλότερη τιμή - σε σχέση με την τυχόν περιπτωσιακή μεταφορά - εφόσον απολαμβάνει χαμηλότερο κόστος, εξαιτίας οικονομιών κλίμακας που προκύπτουν από την επαναλαμβανόμενη εργασία, μείωσης του ρίσκου εύρεσης μεταφορικού έργου και κόστους συναλλαγής (π.χ. αναζήτησης πελατών, σύνταξης προσφορών κ.λπ.), ενώ αντίστοιχα ο αγοραστής (εν προκειμένω ο πελάτης που επιθυμεί τη μεταφορά των προϊόντων) έχει κίνητρο να υπογράψει μακροχρόνια σύμβαση, μόνο εφόσον κρίνει ότι οι τιμές της σύμβασης θα είναι χαμηλότερες από αυτές της περιπτωσιακής μεταφοράς. 138 Οι κοινές υπουργικές αποφάσεις προέβλεπαν και διάφορες άλλες περιπτώσεις καθορισμού του προβλεπόμενου μισθώματος 34668 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ II.3.2 ΑΝΤΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ
- Σύμφωνα με το Μητρώο Επιχειρήσεων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤΑΤ.), οι εγγεγραμμένες επιχειρήσεις στον κλάδο «Οδική Μεταφορά Εμπορευμάτων» ανέρχονταν κατά μέσο όρο σε 21.000 τη χρονική περίοδο 2000-2010 με συνολικό κύκλο εργασιών της τάξεως των 2,5 δις ευρώ
- Ειδικότερα, στην περιοχή της Μακεδονίας - Θράκης, ο αριθμός των επιχειρήσεων ανέρχονταν σε 6.000, με συνολικό κύκλο εργασιών 639 εκ. ευρώ. Στο νομό Καβάλας, ο συνολικός μέσος ετήσιος κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων του ανωτέρω κλάδου, κατά τη χρονική περίοδο 2000-2010 ήταν της τάξεως των 41 εκ. ευρώ140, προερχόμενος από 410 επιχειρήσεις
- Περαιτέρω, από τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. προκύπτει ότι ο αριθμός των ΦΔΧ διαχρονικά παραμένει σταθερός στα 36.495 κυκλοφορούντα φορτηγά. Εξ αυτών, εκτιμάται ότι περίπου τα 10.000 βρίσκονται σε κυκλοφορία στην περιοχή Μακεδονίας - Θράκης. Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών του Νομαρχιακού Διαμερίσματος Καβάλας142, τα ΦΔΧ που έχουν έδρα το νομό Καβάλας και δύνανται να πραγματοποιούν εθνικές οδικές μεταφορές ανήλθαν σε περίπου 395 το έτος
- Αντίστοιχα, ο αριθμός των ΦΔΧ με έδρα το νομό Καβάλας που κατείχαν άδεια για εθνικές οδικές μεταφορές ανερχόταν σε 455 το 2016, ενώ από τη Διεύθυνση Μεταφορών εκτιμάται ότι δεν υπήρξε δραματική αύξηση ή μείωση του αριθμού αυτού στη διάρκεια των ετών
- Κατά την ερευνώμενη στην παρούσα περίοδο η ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ κατείχε με μεγάλη διαφορά το μεγαλύτερο στόλο ΦΔΧ στον νομό Καβάλας (από 88144 έως 160145 ΦΔΧ), ενώ στη δεύτερη και τρίτη θέση βρίσκονταν η ΝΕΣΤΟΣ (από 22 έως 31146 ΦΔΧ) και η ΝΕΑΠΟΛΙΣ ή του κατώτατου/ανώτατου ορίου κομίστρων ή/και παγίου, το ύψος των οποίων εξαρτιόταν από παράγοντες όπως η απόσταση (π.χ. μέχρι 30 ή 20 χλμ.), ο τύπος του εμπορεύματος (π.χ. λατομικά υλικά ή τσιμέντο κ.λπ.) και η χρήση ΣΙΛΟ, οι ώρες ημερήσιας απασχόλησης (ένα ή δύο 8ωρα) κ.λπ. 139 Βλ. ιστοσελίδα ΕΛ.ΣΤΑΤ. (www.statistics.gr), Ετήσιες Στατιστικές Διάρθρωσης Επιχειρήσεων. 140 Τούτο περιλαμβάνει τις εθνικές, τις νομαρχιακές και τις διεθνείς μεταφορές. 141 Ο αριθμός των επιχειρήσεων με τη νομική μορφή της ΙΜΕΕΠΕ με έδρα το νομό Καβάλας ήταν δεκαοκτώ
(18)το έτος 2003 (υπ’ αρ. 4174/19.11.2003 επιστολή της Νομαρχίας Δράμας-Καβάλας-Ξάνθης) και μειώθηκε σε δεκατέσσερις
(14)το έτος 2010 (υπ’ αρ. πρωτ 9163/22.12.2016 επιστολή ΕΛ.ΣΤΑΤ.), παραμένοντας σταθερός το έτος 2016 ( υπ’ αρ. 9237/27.12.2016 επιστολή Διεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας). 142 Yπ’ αρ. 4174/19.11.2003 επιστολή. Βλ. και υπ’ αρ. 650/20.02.2003 απάντηση της ΒΦΛ. 143 Yπ’ αρ. 9237/27.12.2016 απαντητική επιστολή Διεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας. 144 Βλ. υπ’ αρ. 9237/27.12.2016 απαντητική επιστολή Διεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών Π.Ε. Καβάλας (έτος 2016). 145 Yπ’ αρ. 4174/19.11.2003 απαντητική επιστολή Νομαρχίας Δράμας-Καβάλας-Ξάνθης (έτος 2003). 146 Yπ’ αρ. 9237/27.12.2016 απαντητική επιστολή Διεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών Π.Ε. Καβάλας (έτος 2016). Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 (από 20147 έως 28148 ΦΔΧ) αντίστοιχα. Οι υπόλοιπες επιχειρήσεις οι οποίες πραγματοποιούσαν εθνικές οδικές μεταφορές με έδρα το νομό Καβάλας ήταν σαφώς μικρότερες, στην πλειονότητά τους ατομικές επιχειρήσεις με ένα ΦΔΧ. II.3.3 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ
- Η ζήτηση για εθνικές οδικές εμπορικές μεταφορές με ΦΔΧ είναι σχετικά ανελαστική σε αυξήσεις ή μειώσεις των τιμών, δεδομένου ότι οι εμποροβιομηχανικές επιχειρήσεις δεν δύνανται να στραφούν σε μη οδικές μεταφορές λόγω έλλειψης επαρκών λοιπών δικτύων (π.χ. σιδηροδρομικών), ενώ τυχόν υποκατάσταση της εν λόγω υπηρεσίας με αυτή της ανάπτυξης ιδιόκτητου στόλου φορτηγών (ακόμα και με τη μορφή leasing) απαιτεί σημαντική δέσμευση κεφαλαίων
- Σε κάθε περίπτωση, η ανάπτυξη ή μη ιδιόκτητου στόλου αποτελεί όχι μόνο οικονομική αλλά και στρατηγική απόφαση, καθώς πλήθος επιχειρήσεων επιλέγουν την επικέντρωση των διαθέσιμων πόρων τους στον πυρήνα των δραστηριοτήτων τους.
- Από πλευράς προσφοράς, η υπό εξέταση σχετική αγορά χαρακτηριζόταν από την ύπαρξη νομικών εμποδίων εισόδου, καθώς η εκτέλεση μεταφορών απαιτούσε την κατοχή σχετικής άδειας, ενώ το κράτος τουλάχιστον μέχρι το 2010150 δεν εξέδιδε νέες άδειες. Η δυνατότητα μεταβίβασης των αδειών οδήγησε στη δημιουργία μιας άυλης υπεραξίας αδειών, καθώς οι νεοεισερχόμενοι επαγγελματίες στον κλάδο αναγκάζονταν να επενδύσουν μεγάλα κεφάλαια αποκλειστικά για την αγορά μιας άδειας από τον αποχωρούντα από το επάγγελμα αυτοκινητιστή. Επιπρόσθετα, τουλάχιστον μέχρι το 2012 ύπαρξη νομικών εμποδίων παρατηρούνταν και ως προς τη γεωγραφική περιοχή δραστηριοποίησης των μεταφορικών εταιριών, καθώς οι περισσότεροι από τους μισούς αυτοκινητιστές είχαν νομαρχιακή άδεια, δηλαδή τη δυνατότητα να ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα σε γεωγραφική περιοχή που δεν ξεπερνούσε το όριο του νομού έκδοσης της άδειάς τους.
- Επίσης, η αγορά οδικών μεταφορών με ΦΔΧ χαρακτηρίζεται από ομοιογένεια, αφού η παρεχόμενη από κάθε αυτοκινητιστή υπηρεσία δεν διαφέρει ουσιαστικά από αυτήν που προσφέρει ο ανταγωνιστής του.
- Μικρός αριθμός αυτοκινητιστών έχει ενταχθεί πανελλαδικά σε εταιρίες υπό ειδικό καθεστώς (ΙΜΕ)
- 147 Yπ’ αρ. 9237/27.12.2016 απαντητική επιστολή Διεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας (έτος 2016). 148 Yπ’ αρ. 4174/19.11.2003 απαντητική επιστολή Νομαρχίας Δράμας-Καβάλας-Ξάνθης (έτος 2003). 149 ICAP, Διαμεταφορές 2008, σελ.
- 150 Ο αριθμός των ΦΔΧ παραμένει σταθερός τουλάχιστον μέχρι το 2016, όπως προκύπτει από στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. Βλ. άρθρο 4 παρ. 3 του ν. 383/1976, όπου προβλέπεται ότι με υπουργική απόφαση καθορίζεται το ανώτατο συνολικό βάρος ΦΔΧ που απαιτείται για την κάλυψη των αναγκών της χώρας. 151 Βλ. Διπλωματική εργασία, σελ. 52, όπου αναφέρεται η μελέτη του ΚΕΠΕ «Φραγμοί στην Ελεύθερη Λειτουργία των Επαγγελμάτων και στην Πραγματοποίηση Επιχειρηματικών Πρωτοβουλιών και Ανταγωνιστικότητα»
(2001). Σύμφωνα με την εν λόγω μελέτη, το 2000 τα οχήματα που ήταν οργανωμένα σε οποιασδήποτε μορφής Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Αντίθετα, στο ν. Καβάλας το έτος 2003 για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία152, άνω του 50% των ΦΔΧ είχαν ενταχθεί σε ΙΜΕ.
- Οι πελάτες των μεταφορικών εταιριών δύνανται να είναι: (α) οι παραλήπτες του φορτίου/αγοραστές, είτε ενδιάμεσοι (λ.χ. έμποροι, όταν παραλαμβάνουν από τους παραγωγούς) είτε τελικοί καταναλωτές/λιανέμποροι/ μεταποιητές (όταν παραλαμβάνουν από τους παραγωγούς ή χονδρεμπόρους) και (β) οι αποστολείς του φορτίου/πωλητές είτε παραγωγοί είτε ενδιάμεσοι (λ.χ. έμποροι, όταν αναλαμβάνουν να παραδώσουν το προϊόν στους πελάτες τους). Οι παραγωγοί (όπως εν προκειμένω η ΒΦΛ) μπορεί να επιθυμούν τη διακίνηση προϊόντων μεταξύ των δικών τους εγκαταστάσεων (ενδοδιακίνηση) ή να αναλάβουν το κόστος και την ευθύνη μεταφοράς των προϊόντων τους στους πελάτες τους. Συνήθης, ωστόσο, πρακτική αποτελεί και η οργάνωση (συντονισμός) της μεταφοράς από τον παραγωγό, με χρέωση και ευθύνη του πελάτη του, έτσι ώστε ο παραγωγός να του προσφέρει μια ολοκληρωμένη «πόρτα - πόρτα» υπηρεσία. Την εν λόγω πρακτική υιοθετούσε και η ΒΦΛ, η οποία διαπραγματευόταν με τους μεταφορείς και οργάνωνε τις μεταφορές λιπασμάτων όχι μόνο για την κάλυψη αναγκών ενδοδιακίνησης, αλλά και για λογαριασμό των πελατών της, με δική τους χρέωση. III. ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟΥ III.1 ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ (ΑΡΘΡΟ 1 ΤΟΥ Ν. 703/1977, ΟΠΩΣ ΙΣΧΥΕ, ΚΑΙ ΑΡΘΡΟ 1 ΤΟΥ Ν. 3959/2011)
- Bάσει των αρχών που διέπουν τη διαχρονική εφαρμογή του δικαίου καθώς και των γενικών αρχών της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικούμενου, εφαρμοστέες είναι οι διατάξεις ουσιαστικού δικαίου οι οποίες ίσχυαν κατά τον χρόνο συντέλεσης των γεγονότων που συνιστούν την παράβαση, χωρίς να έχει σημασία ο χρόνος κατά τον οποίο εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις και επιβάλλονται οι σχετικές κυρώσεις
- Επομένως, κάθε συμπεριφορά η οποία εκδηλώθηκε μέχρι την 20.04.2011 (ημερομηνία κατάργησης του ν. 703/1977 και θέσης σε ισχύ του ν. 3959/2011154) αξιολογείται βάσει του άρθρου 1 του ν. 703/
- Παραβατική συμπεριφορά διαρκείας, με χρονική αφετηρία εκδήλωσης προγενέστερη της θέεταιρία άνω των δύο φορτηγών αναλογούν μόλις στο 15,3% του συνόλου. Βλ. και ιστοσελίδα ΕΛ.ΣΤΑΤ. (www.statistics.gr), Ετήσιες Στατιστικές Διάρθρωσης Επιχειρήσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Μητρώου Επιχειρήσεων, οι εγγεγραμμένες εταιρίες στον κλάδο «Οδική Μεταφορά Εμπορευμάτων» ανέρχονται σε 21.000 περίπου καθ’ όλη τη χρονική περίοδο 2000-2010, με μέσο κύκλο εργασιών ανά επιχείρηση της τάξεως των 100 χιλ. ευρώ περίπου και μέσο αριθμό απασχολούμενων δύο
(2)με τρία
(3)άτομα. 152 υπ’ αρ. 4174/19.11.2003 απαντητική επιστολή Νομαρχίας Δράμας-Καβάλας-Ξάνθης. 153 Βλ. ενδεικτικά ΔΕΕ, C-201/09 P και C-216/09 P, ArcelorMittal Luxembourg SA, σκ. 67-
- 154 Με την έναρξη ισχύος την 20.04.2011 του ν. 3959/2011 για την προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού (Α΄ 93) δυνάμει του άρθρου 51 του ως άνω νόμου καταργήθηκε ο προϊσχύσας ν. 703/1977 περί ελέγχου μονοπωλίων και ολιγοπωλίων και προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού. 34669 σης σε ισχύ του ν. 3959/2011, αυτή η οποία συνεχίζει να τελείται και μετά τη θέσπιση του νόμου αυτού, καταλαμβάνεται από το ρυθμιστικό πεδίο του του ν. 3959/
- Συνεπώς, ελλείψει ρητής διαχρονικού δικαίου διάταξης στο ν. 3959/2011, η παραβατική συμπεριφορά των συμπραττόντων μερών, ως ενιαία και διαρκής παράβαση η οποία εκδηλώθηκε προ της 20.04.2011 και διήρκεσε και μετά το χρονικό αυτό σημείο, αξιολογείται βάσει του άρθρου 1 του ν. 3959/
- Σε κάθε περίπτωση, ουδεμία ουσιαστική διαφοροποίηση υφίσταται μεταξύ των διατάξεων του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 και του άρθρου 1 του ν. 3959/2011, δεδομένου ότι οι σχετικές διατάξεις του προϊσχύοντος (άρθρο 1 του ν. 703/1977) και του διάδοχου αυτού νόμου (άρθρο 1 του ν. 3959/2011) είναι σχεδόν πανομοιότυπες. III.2 ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΕΝΩΣΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (ΑΡΘΡΟ 101 ΣΛΕΕ) - ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΣ ΕΝΔΟΕΝΩΣΙΑΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ
- Αντίστοιχη με τη διάταξη του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 είναι η διάταξη του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ (πρώην άρθρο 81 παρ. 1 της ΣυνθΕΚ)
- Ουσιαστικά μοναδική επιπλέον προϋπόθεση της εκ παραλλήλου εφαρμογής της ενωσιακής διάταξης, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 3 παρ. 1 του Κανονισμού 1/2003156, σε σχέση με τη διάταξη του εθνικού δικαίου αποτελεί αυτή της δυνατότητας σοβαρής επίδρασης στο ενδοκοινοτικό (ενδοενωσιακό) εμπόριο
- Κατά πάγια νομολογία, για να μπορεί μια σύμπραξη να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών πρέπει, βάσει ενός συνόλου νομικών και πραγματικών στοιχείων, να μπορεί να πιθανολογηθεί επαρκώς ότι μπορεί να ασκήσει άμεση ή έμμεση, πραγματική ή δυνητική, επίδραση στα εμπορικά ρεύματα μεταξύ κρατών μελών158, με τρόπο αισθητό
- Έτσι, το ενδοενωσιακό εμπόριο μπορεί να επηρεαστεί σε περιπτώσεις, στις οποίες η οικεία αγορά είναι η εθνική αγορά ή τμήμα της160, και σε κάθε περίπτωση σημαντικό τμήμα της εσωτερικής αγοράς
- Στην περίπτωση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, ο αι155 Bλ. ενδεικτικά ΣτΕ 1731/2001, σκ.
- 156 Κανονισμός (ΕΚ) 1/2003 του Συμβουλίου της 16.12.2002 για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης (ΕΕ 2003 L 1/1). 157 Πρόκειται για αυτόνομο κριτήριο δικαίου το οποίο πρέπει να εκτιμάται ad hoc και το οποίο οριοθετεί το πεδίο εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου του ανταγωνισμού, περιορίζοντάς το στις συμφωνίες και πρακτικές που δύνανται να έχουν ένα ελάχιστο επίπεδο διασυνοριακών επιπτώσεων στο εσωτερικό της Ένωσης. Βλ. σχετικά ανακοίνωση Ε.Επ. - Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης (ΕΕ 2004 C 101/81), παρ. 12-13, 18 και 44, καθώς και τη σχετική νομολογία στην οποία γίνεται αναφορά. 158 Βλ. ΔΕΚ. C-209-215/78 και 218/78, Van Landewyck, σκ. 170, C-219/95Ρ, Ferriere Nord Spa, σκ. 20, απόφαση ΕΑ 370/V/2007 και Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου, παρ. 9-
- 159 Βλ. απόφαση ΕΑ 277/IV/2005 με παραπομπή στις αποφάσεις ΔΕΚ C-8/72, Vereniging van Cementhandelaren, σκ. 29, και C-42/84, Remia κ.λπ., σκ. 22, και ΠΕΚ Τ-29/92, SPO κ.λπ., σκ.
- Βλ. και Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου, παρ. 33 και
- 160 Βλ. κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου, παρ.
- 161 Βλ. κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επη- 34670 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σθητός χαρακτήρας του επηρεασμού εκτιμάται ιδίως κατ’ αναφορά προς τη θέση και τη σημασία των μερών στην αγορά των σχετικών προϊόντων162, τη φύση της συμφωνίας ή της πρακτικής και τη φύση των καλυπτόμενων προϊόντων/υπηρεσιών
- Στην υπό κρίση υπόθεση δεν υφίσταται η προαναφερόμενη δυνατότητα αισθητού επηρεασμού του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών, και κατά συνέπεια, δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής, παράλληλα με το εθνικό, και του ενωσιακού δικαίου. Και τούτο διότι, ναι μεν οι εν γένει υπηρεσίες οδικών μεταφορών γενικού και χύδην ξηρού φορτίου με ΦΔΧ μπορεί να αποτελούν αντικείμενο διασυνοριακών συναλλαγών, ενόψει του ότι οποιαδήποτε επιχείρηση πληροί τις σχετικές προϋποθέσεις μπορεί να δραστηριοποιηθεί στην ελληνική επικράτεια164, εφόσον αδειoδοδοτηθεί σχετικά, πλην όμως η υπό κρίση σύμπραξη είχε ως αντικείμενο τη μεταφορά λιπασμάτων από τις εγκαταστάσεις της ΒΦΛ (κυρίως στην Καβάλα) σε άλλες περιοχές εντός Ελλάδος, κυρίως στη Μακεδονία και τη Θράκη, ενώ από τη φύση της δεν ήταν ικανή να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών-μελών, καθώς δεν αφορούσε σε εισαγωγές ή εξαγωγές ούτε κάλυπτε περισσότερα του ενός κράτη-μέλη ή έστω γειτνιάζουσες με τη χώρα περιοχές
- Εξάλλου, οι συμπράττουσες επιχειρήσεις, μολονότι κατείχαν άδεια εθνικών μεταφορών, στην πράξη δραστηριοποιούνταν κυρίως σε τοπικό επίπεδο (Μακεδονία-Θράκη)
- Περαιτέρω, οι συμπράττουσες ΙΜΕ εμπίπτουν στην έννοια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ)167, οι συμφωνίες μεταξύ των οποίων δε δύνανται συνήθως να επηρεάσουν το ενδοενωσιακό εμπόριο
- Ειδικότερα, ρεασμού του εμπορίου, παρ. 78 επ. 162 Βλ. ΔΕΚ C-306/96, Javico, σκ. 17, και ΠΕΚ Τ-65/89, BPB Industries και British Gypsum, σκ. 138 και Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου, παρ.
- 163 Βλ. ΠΕΚ Τ-65/89, BPB Industries και British Gypsum, σκ. 138 και Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου, παρ.
- 164 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, παρ.
- Βλ. και άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 3887/2010, σύμφωνα με το οποίο «
- Οι διατάξεις του νόμου αυτού εφαρμόζονται χωρίς καμία διάκριση ως προς την εθνικότητα όσων αιτούνται άδειες σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5, σύμφωνα με τις διεθνείς δεσμεύσεις της Χώρας μας με τον όρο της αμοιβαιότητας». 165 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου, παρ. 29 και
- 166 Βλ. υπ’ αρ. 4154/21.07.2017 και 4165/24.07.2017 επιστολές των ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ και ΝΕΑΠΟΛΙΣ αντίστοιχα. 167 Κατά την έννοια της Σύστασης Ε.Επ. της 06.05.2003 σχετικά με τον ορισμό των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων (ΕΕ 2003 L 124/36). Ως ΜΜΕ ορίζονται οι επιχειρήσεις των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών δεν υπερβαίνει τα 50 εκατ. € ή το σύνολο του ετήσιου ισολογισμού τα 43 εκατ. € και οι οποίες απασχολούν λιγότερους από 250 εργαζόμενους, στους οποίους περιλαμβάνονται τόσο οι μισθωτοί όσο και οι εταίροι που ασκούν τακτική δραστηριότητα εντός της επιχείρησης και προσπορίζονται οικονομικά πλεονεκτήματα από αυτή (Παράρτημα, άρθρο 2 παρ. 1 και άρθρο 5). Τα προαναφερόμενα στοιχεία αφορούν την τελευταία κλεισμένη διαχειριστική χρήση (Παράρτημα, άρθρο 4 παρ. 1). 168 Ανακοίνωση Ε.Επ. σχετικά με τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας που δεν περιορίζουν σημαντικά τον ανταγωνισμό σύμφωνα Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 αφενός ο κύκλος εργασιών έκαστης εξ αυτών υπολειπόταν κατά πολύ των 50 εκατ. € κατά το 2016169 και αφετέρου καμία δεν απασχολούσε περισσότερους από 250 εργαζόμενους
- Ούτε, εξάλλου, το Σωματείο ασκούσε κάποια οικονομική δραστηριότητα λόγω της οποίας να πραγματοποιούσε ίδιο κύκλο εργασιών. Δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, τα μέλη του Σωματείου (ιδιοκτήτες ΦΔΧ του N. Καβάλας) ανέρχονταν το πολύ σε 150171, δραστηριοποιούνταν δε είτε ως ανεξάρτητοι επαγγελματίες είτε μέσω εταιριών, ακόμη και η μεγαλύτερη από τις οποίες172 (ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ) πραγματοποιούσε έσοδα κατά πολύ μικρότερα από το όριο των 50 εκ. €, εκτιμάται βάσει των προαναφερόμενων ότι το σύνολο των κύκλων εργασιών των μελών του δεν είναι τέτοιο που να του προσδίδει αξιόλογη οικονομική ισχύ173,
- Περαιτέρω, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το Σωματείο απασχολούσε μισθωτούς175, οι δε ιδιοκτήτες ΦΔΧ - μέλη του με το άρθρο 101 παρ. 1 της ΣΛΕΕ (de minimis) (ΕΕ 2014 C 291/1), παρ. 4, υποσ.
- Επίσης βλ. και Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου, παρ.
- Η απουσία επηρεασμού του εμπορίου μεταξύ κρατών-μελών τεκμαίρεται από το γεγονός ότι οι δραστηριότητες των ΜΜΕ έχουν συνήθως τοπικό ή το πολύ περιφερειακό χαρακτήρα. Ωστόσο, οι ΜΜΕ μπορούν να εμπίπτουν στις διατάξεις του ενωσιακού δικαίου, ιδίως όταν ασκούν διασυνοριακή οικονομική δραστηριότητα. 169 Αλλά και κατά τα προηγούμενα ερευνώμενα έτη για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. 170 Σε αυτούς προσμετρώνται, εκτός από το κατ’ εκτίμηση ολιγάριθμο διοικητικό προσωπικό που οι ΙΜΕ (πιθανολογείται ότι) διαθέτουν, και οι εταίροι τους. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα στην Ενότητα I.2.2.1.
- η μεγαλύτερη σε δυναμικότητα εταιρία, η ΕΝΩΣΗ ΚΑΒΑΛΑΣ, κατά τη σύστασή της το 1999 αριθμούσε 161 εταίρους, ενώ κατά την 28η.06.2015 αυτοί είχαν μειωθεί σε 63, εκτιμάται δε ότι κατά το 2016 δεν υπήρξε αξιόλογη μεταβολή του αριθμού αυτού. Σημειωτέον ότι, βάσει του αριθμού των ΦΔΧ κατά το έτος 2003 (περίπου 160), εκτιμάται ότι οι εταίροι υπολείπονταν των 250 και κατά το εν λόγω έτος. Όσον αφορά τις ΝΕΑΠΟΛΙΣ και ΝΕΣΤΟΣ, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία (βλ. Ενότητες I.2.2.1.
- και I.2.2.1.
- αντίστοιχα) ο αριθμός των εταίρων τους εκτιμάται ότι ήταν διψήφιος καθ’ όλη τη διάρκεια της ερευνώμενης περιόδου. Οι εταίροι της ΝΕΑΠΟΛΙΣ κατά τη σύστασή της το 1998 ανέρχονταν σε 37 και το 2013 σε 22, αντίστοιχα δε κατά τη σύσταση της ΝΕΣΤΟΣ το 1978 μετείχαν σε αυτή 24 εταίροι, το 2013 28 και στις αρχές του 2016 20, ενώ βάσει του ανώτατου αριθμού των ΦΔΧ (28 για τη ΝΕΑΠΟΛΙΣ κατά το 2003 και 31 για τη ΝΕΣΤΟΣ κατά το 2016) συνάγεται ότι και κατά τα λοιπά ερευνώμενα έτη η κατάσταση δε διαφοροποιήθηκε σημαντικά. 171 Κατά το έτος
- 172 Σε δυναμικότητα ΦΔΧ. 173 Λαμβανομένου υπόψη ότι σύμφωνα με τη νομολογία ο κύκλος εργασιών μίας επιχείρησης αποτελεί ένδειξη ως προς το μέγεθος και την οικονομική της ισχύ, η επιρροή που μπορεί να άσκησε μια ένωση επιχειρήσεων στην αγορά δεν εξαρτάται από το δικό της «κύκλο εργασιών», αλλά από αυτόν των μελών της, ο οποίος αποτελεί ένδειξη περί του μεγέθους και της οικονομικής της ισχύος. Βλ. ΠΕΚΤ-39/92 και Τ-40/92, Groupement des cartes bancaires (CB) κ.λπ., σκ.
- 174 Τα προαναφερόμενα επιβεβαιώνονται και από το γεγονός ότι σύμφωνα με επίσημα στοιχεία κατά την περίοδο 2000-2010 κατά μέσο όρο οι μεταφορικές επιχειρήσεις του N. Καβάλας ανέρχονται στο σύνολό τους σε 410 και πραγματοποιούν συνολικό κύκλο εργασιών περίπου 41 εκ. € (βλ. Ενότητα ΙΙ.3.2, www.statistics. gr και υπ’ αρ. 9096/21.12.2016 επιστολή της ΕΛ.ΣΤΑΤ.). 175 Όπως προέκυψε από τον έλεγχο στο Σωματείο (βλ. την υπ’ αρ. 5714/17.07.2013 σχετική έκθεση ελέγχου), χρέη γραμμα- Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δεν υπερέβαιναν τους 250 για κανένα από τα έτη για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. III.3 ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 1 ΠΑΡ. 1 ΤΟΥ Ν. 703/1977, ΟΠΩΣ ΙΣΧΥΕ, ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 1 ΠΑΡ. 1 ΤΟΥ Ν. 3959/2011
- Προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 703/1977, όπως ίσχυε, και της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 είναι: (α) η ύπαρξη συμφωνίας, εναρμονισμένης πρακτικής μεταξύ επιχειρήσεων ή απόφασης ένωσης επιχειρήσεων, και (β) αντικείμενο ή αποτέλεσμα της ανωτέρω συμφωνίας, εναρμονισμένης πρακτικής ή απόφασης να είναι ο αισθητός περιορισμός, η παρακώλυση ή η νόθευση του ανταγωνισμού. III.3.1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ «ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ»
- Για τους σκοπούς του δικαίου του ανταγωνισμού, ως «επιχείρηση» νοείται κάθε φυσικό πρόσωπο ή οικονομική ενότητα που ασκεί εμπορική ή άλλη οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς του και από τον τρόπο χρηματοδότησής του. Ως οικονομική δε δραστηριότητα νοείται κάθε δραστηριότητα προσφοράς αγαθών ή υπηρεσιών σε δεδομένη αγορά
- Η ύπαρξη επιχείρησης προϋποθέτει αυτονομία οικονομικής δράσης και συνακόλουθα πλήρη ανάληψη των οικονομικών κινδύνων που συνεπάγεται η εκάστοτε οικονομική δραστηριότητα
- III.3.2 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ «ΕΝΩΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ»
- Η έννοια της «ένωσης επιχειρήσεων» προϋποθέτει πλειονότητα επιχειρήσεων που συνδέονται μεταξύ τους με οποιαδήποτε μορφή οργανωμένης συνεργασίας. Η ένωση δεν απαιτείται να έχει νομική προσωπικότητα, ούτε και η ίδια εμπορική ή παραγωγική δραστηριότητα
- Σωματεία, ενώσεις, σύνδεσμοι, επαγγελματικές οργανώσεις θεωρούνται «ενώσεις επιχειρήσεων», ανεξάρτητα από τη νομική τους μορφή και τον κερδοσκοπικό ή μη χαρακτήρα τους
- Κρίσιμο είναι αν η οντότητα αποτελεί μια «θεσμοποιημένη μορφή συντονισμού»180 της συμπεριφοράς των μελών της.
- Για να θεωρηθεί μια επαγγελματική οργάνωση ότι συνιστά ένωση επιχειρήσεων απαιτείται να ασκεί οικονομική δραστηριότητα ή να ασκεί δραστηριότητες που αφορούν σε άσκηση οικονομικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με το εν λόγω κριτήριο, εξετάζεται κατά πόσον μεταξύ των αρμοδιοτήτων ενός επαγγελματικού φορέα περιλαμβάνεται και η οργάνωση ή ο συντονισμός της οικονομικής δραστηριότητας των μελών του ή εάν η τέως ασκεί […], ενώ ως έδρα έχει τυπικά δηλωθεί […], στην πράξη χρησιμοποιείται […] 176 Βλ. ΕΑ 501/2010, παρ. 13 επ., ΕΑ 336/2007, παρ. 13, καθώς και την αναφερόμενη σε αυτές νομολογία. Επίσης, βλ. ενδεικτικά ΔΕΚ, C-180 - C184/98, Pavlov κ.λπ., σκ. 74, C-55/96, Job Centre coop. arl, σκ. 21, και C-41/90, Höfner και Elser, σκ.
- 177 Βλ. ενδεικτικά ΔΕΚ C-180 - C184/98, Pavlov κ.λπ., σκ. 76-
- 178 Βλ. ΠΕΚ Τ-25, 26, 30-32, 34-39, 42-46, 48, 50-65, 68-71, 87, 88, 103 και 104/95, Cimenteries CBR SA κ.ά., σκ.
- 179 Βλ. ενδεικτικά ΔΕΚ 215/78 και 218/78, Heintz Van Landewyck sarl κ.λπ., σκ. 87-
- Βλ. επίσης ΕΑ 369/2007, σκ. 231, καθώς και ΕΑ 518/2011, σκ.
- 180 Βλ. ΓενΔΕΕ της 24.05.2012, Τ-111/08, Mastercard Inc κ.λπ., σκ.
- 34671 δραστηριότητα του επαγγελματικού φορέα αποσκοπεί στη ρύθμιση της επιχειρηματικής (οικονομικής) συμπεριφοράς των μελών του ή στην υιοθέτηση από αυτά συγκεκριμένης συμπεριφοράς στο πλαίσιο της οικονομικής τους δραστηριότητας
- Περαιτέρω, το γεγονός ότι μια ένωση επιχειρήσεων μπορεί να έχει ως μέλη και πρόσωπα ή φορείς που δεν μπορούν να χαρακτηριστούν επιχειρήσεις δεν αρκεί για να εξαλειφθεί ο χαρακτήρας της ως «ένωσης επιχειρήσεων» κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ182, ανεξαρτήτως του αριθμού των μελών της που αποτελούν επιχειρήσεις σε σύγκριση με τα μέλη που δεν αποτελούν τέτοιες. III.3.3 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ «ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ»
- Για τους σκοπούς του δικαίου του ανταγωνισμού θεωρείται ότι υφίσταται «συμφωνία», όταν οι επιχειρήσεις ρητά ή σιωπηρά183 εγκρίνουν από κοινού ένα σχέδιο που καθορίζει τις κατευθυντήριες γραμμές της αμοιβαίας δράσης τους (ή αποχής από τη δράση) στην αγορά. Αρκεί, δηλαδή, οι επιχειρήσεις να έχουν εκφράσει την κοινή τους βούληση να συμπεριφερθούν στην αγορά κατά καθορισμένο τρόπο
- Η μορφή εκδήλωσης της σύμπτωσης των βουλήσεων των μερών δεν είναι σημαντική, εφόσον συνιστά πιστή έκφραση των βουλήσεων αυτών
- Έτσι, η ύπαρξη συμφωνίας μπορεί να προκύπτει άμεσα ή έμμεσα από τη συμπεριφορά των μερών. Είναι εξάλλου, αδιάφορος ο γραπτός ή προφορικός καθώς και ο δεσμευτικός ή μη χαρακτήρας της
- Επιπλέον, δεν είναι αναγκαίο οι συμμετέχοντες να έχουν εκ των προτέρων συμφωνήσει σε ένα ολοκληρωμένο κοινό σχέδιο. Κατά πάγια νομολογία, η έννοια της «συμφωνίας» καταλαμβάνει, όχι μόνον συμβάσεις με τη στενή έννοια του όρου, αλλά και ατελείς συνεννοήσεις, καθώς και επιμέρους και υπό όρους συμφωνίες στο πλαίσιο διαπραγμάτευσης, η οποία οδήγησε σε οριστική συμφωνία. Συναφώς, ο όρος «συμφωνία» καταλαμβάνει όχι μόνο ένα γενικό σχέδιο ή ρητά συμφωνηθέντες όρους, αλλά και την υλοποίηση όσων έχουν συμφωνηθεί βάσει των ίδιων μηχανισμών και κατά την επιδίωξη του ίδιου κοινού σκοπού
- 181 Βλ. ενδεικτικά ΠΕΚ T-213/95 και T-18/96, SCK και FNK, σκ. 170, ΔΕΚ 71/74, FRUBO, σκ. 30, και ΔΕΚ 96-102, 104, 105, 108 και 110/82, NV IAZ International Belgium κ.λπ., σκ.
- 182 Βλ. ΠΕΚ T-217/03 και T-245/03, Fédération nationale de la coopération bétail et viande (FNCBV) κ.λπ., σκ. 55, η οποία επιβεβαιώθηκε με την απόφαση ΠΕΚ T-23/09, Conseil national de l’Ordre des pharmaciens (CNOP) κ.λπ., σκ. 71 επ. Συναφώς με την τελευταία βλ. απόφαση Ε.Επ. της 08.12.2010, 39510 - ONP, με την οποία η Ε.Επ. επί της ουσίας της υπόθεσης ενέμεινε στη θεώρηση της επίμαχης οντότητας ως ένωσης (σκ. 591). 183 Βλ. ΠΕΚ Τ-35/92, Deere, σκ. 52,
- 184 Βλ. ενδεικτικά ΠΕΚ Τ-1/89, Rhone-Poulenc, σκ. 120, Τ-9/99, HFB Holding κ.λπ., σκ. 199, και T-168/01, GlaxoSmithKline Services, σκ.
- 185 Βλ. ενδεικτικά ΔΕΚ 209-215/78 και 218/78, Heintz Van Landewyck sarl κ.λπ., σκ. 85-86, ΠΕΚ T-208/01, Volkswagen, σκ. 30-32, και T-18/03, CD-Contact Data, σκ.
- 186 Βλ. ενδεικτικά ΔΕΚ 209-215/78 και 218/78, Heintz Van Landewyck sarl κ.λπ., σκ. 85-86, ΠΕΚ Τ-9/99, HFB Holding κ.λπ., σκ. 200-201, και Τ-56/99, Marlines, σκ.
- 187 Βλ. ΕΑ 492/2010, σκ.
- 34672 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Περαιτέρω, η παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 703/1977/ν. 3959/2011 (όπως αντιστοίχως το άρθρο 101 παρ. 1 της ΣΛΕΕ) δεν αποκλείει τις συμφωνίες μεταξύ ενώσεων επιχειρήσεων και επιχειρήσεων από το πεδίο εφαρμογής των απαγορεύσεων που θεσπίζει
- Τέλος, δεδομένου ότι η παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 703/1977/ν. 3959/2011 καταλαμβάνει τις αντιανταγωνιστικές συμπεριφορές στις οποίες προβαίνουν οι επιχειρήσεις με ιδία πρωτοβουλία, σε περίπτωση ύπαρξης κρατικής ρύθμισης αξιολογείται κατά πόσον η αντιανταγωνιστική συμπεριφορά επιβάλλεται από την εθνική νομοθεσία και αν η εθνική νομοθεσία διαμορφώνει ένα νομικό πλαίσιο το οποίο αποκλείει κάθε δυνατότητα ανταγωνιστικής συμπεριφοράς. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι προαναφερόμενες διατάξεις δεν έχουν εφαρμογή, καθώς ο περιορισμός του ανταγωνισμού δεν οφείλεται σε αυτόβουλη συμπεριφορά των επιχειρήσεων
- III.3.4 ΠΑΡΕΜΠΟΔΙΣΗ, ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ Η ΝΟΘΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ - ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΗΣ III.3.4.1 Εξ αντικειμένου περιορισμοί του ανταγωνισμού
- Προκειμένου να εμπίπτει μια συμφωνία στην απαγόρευση της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3959/2011/ ν. 703/1977 πρέπει να έχει ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού εντός της οικείας αγοράς.
- Κατά πάγια ενωσιακή νομολογία, ο διαζευκτικός χαρακτήρας αυτής της προϋπόθεσης επιβάλλει, καταρχήν, να εξεταστεί το ίδιο το αντικείμενο της συμφωνίας, λαμβανομένων υπόψη των όρων της συμφωνίας, των σκοπών της, καθώς και του οικονομικού και νομικού πλαισίου εντός του οποίου εντάσσεται. Υπό την έννοια αυτή, αν αποδειχθεί το επιζήμιο για τον ανταγωνισμό αντικείμενο μιας συμφωνίας, τότε παρέλκει η εξέταση των αποτελεσμάτων αυτής επί του ανταγωνισμού, καθώς αρκεί για τους σκοπούς της παρ. 1 του άρθρου 1 ν. 3959/2011/ν. 703/1977 να διαπιστωθεί ότι κάποιο μέτρο ή κάποια πρακτική έχει ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού, χωρίς να απαιτείται στην περίπτωση αυτή απόδειξη συγκεκριμένου αντι-ανταγωνιστικού αποτελέσματος, έστω δυνητικού. Εντούτοις, αν από την ανάλυση του περιεχομένου της συμφωνίας δεν προκύψει ότι αυτή είναι αρκούντως επιζήμια για τον ανταγωνισμό, πρέπει να εξεταστούν τα αποτελέσματά της και, προκειμένου να απαγορευθεί η εφαρμογή της, πρέπει να ελέγχεται αν συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις για να διαπιστωθεί ότι πράγματι ο ανταγωνισμός είτε παρεμποδίστηκε είτε περιορίστηκε είτε νοθεύτηκε αισθητά
- Ειδικότερα:
- Συμφωνίες που έχουν ως αντικείμενό τους τον περι188 Βλ. ενδεικτικά ΠΕΚ Τ-25, 26, 30-32, 34-39, 42-46, 48, 50-65, 68-71, 87, 88, 103 και 104/95, Cimenteries CBR SA κ.ά., σκ.
- 189 Βλ. ΠΕΚ T-168/01, GSK, σκ. 66-70, και ΓενΔΕΕ T-216/13, Telefónica, σκ. 114-
- 190 Βλ. ενδεικτικά ΠΕΚ Τ-143/89, Ferriere Nord, Τ-62/98, Volkswagen, σκ. 178, Τ-176/95, Accinauto, σκ. 106, T-208/13, PortugalTelecom SA, σκ. 85 επ., ΔΕΕ C-32/11, Allianz Hungária Biztosító κ.λπ., σκ. 33-34 και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία, C-67/13 P, CartesBancaires, σκ. 48-49 και 52, και C-226/2011, Expedia. Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 ορισμό του ανταγωνισμού θεωρούνται εκείνες οι οποίες είναι από τη φύση τους ικανές να περιορίσουν τον ανταγωνισμό. Πρόκειται για περιορισμούς οι οποίοι, ενόψει των στόχων που επιδιώκουν οι εθνικοί και ενωσιακοί κανόνες ανταγωνισμού, είναι τόσο πιθανό να επηρεάσουν δυσμενώς τον ανταγωνισμό, ώστε δεν είναι ανάγκη στο πλαίσιο της εφαρμογής του προαναφερόμενου άρθρου, να αποδειχθούν οι συγκεκριμένες επιπτώσεις τους στην αγορά
- Ειδικότερα, στις οριζόντιες συμφωνίες που έχουν ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού συμπεριλαμβάνονται και οι σχετικές με τον καθορισμό των τιμών και την κατανομή των αγορών
- Κατά τη σχετική αξιολόγηση του αντικειμένου της σύμπραξης, δεν εξετάζεται η υποκειμενική πρόθεση των μερών
- Δεν απαιτείται συνεπώς αντι-ανταγωνιστική πρόθεση, αλλά αρκεί το αντικειμενικά ενδεχόμενο αντι-ανταγωνιστικό αποτέλεσμα. Εφόσον το αντι-ανταγωνιστικό αποτέλεσμα είναι αντικειμενικά ενδεχόμενο, η σύμπραξη είναι απαγορευμένη, έστω και αν οι συμπράττοντες δεν αποσκοπούν στο αποτέλεσμα αυτό
- III.3.4.1.1 Ειδικά, ο καθορισμός τιμών, η κατανομή αγοράς και λοιπές πρακτικές
- Κατά πάγια νομολογία, ο άμεσος ή έμμεσος καθορισμός τιμών συνιστά πρόδηλο περιορισμό του ανταγωνισμού
- Δεδομένου ότι η τιμή είναι το κυριότερο μέσο ανταγωνισμού, οι συνεννοήσεις με στόχο τον καθορισμό της τιμής περιορίζουν από την ίδια τους τη φύση τον ανταγωνισμό κατά τα προεκτεθέντα. Στην έννοια του καθορισμού τιμών εμπίπτουν και οι συμφωνίες περί εφαρμογής συγκεκριμένων αυξήσεων στις τιμές, καθώς και περί του χρόνου εφαρμογής τους
- Περαιτέρω, γίνεται δεκτό ότι οι όροι πιστωτικής πολιτικής αποτελούν στοιχείο του ανταγωνισμού επί των τιμών197 και ότι οι συμφωνίες μεταξύ ανταγωνιστών με αντικείμενο τέτοιους όρους (π.χ. προθεσμίες εξόφλησης) είναι πιθανόν να παραβιάζουν τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού
- 191 Βλ. ανακοίνωση Ευρωπαϊκής Επιτροπής - Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 81 της Συνθήκης, ΕΕ 2004 C 101/97, παρ.
- 192 Βλ. ενδεικτικά ΓενΔΕΕ T-216/13, Telefónica, σκ. 102, καθώς και Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 81 παρ. 3, παρ.
- Οι ως άνω συμπράξεις περιλαμβάνονται στην ενδεικτική απαρίθμηση της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 (πρώην παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 703/1977). 193 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 81 παρ. 3, παρ.
- 194 Βλ. ενδεικτικά ΔΕφΑθ 559/2010, σκ. 17, ΔΕφΑθ 2891/2009, σκ. 18, και ΔΕφΑθ 1682/2009, σκ. 27, όπου και εκτενείς παραπομπές σε σχετική ενωσιακή νομολογία. Βλ. Επίσης ΔΕΚ C-29/83 και 30/83, Compagnie Royale Asturienne des Mines SA and Rheinzing GMBH, σελ.
- 195 Βλ. ενδεικτικά ΠΕΚ Τ-374, 375, 384, 388/94, European Night Services κ.λπ., σκ.
- 196 Βλ. Van Bael και Bellis, Competition Law of the European Community, Wolters Kluwer, 5th edition, σελ. 354 υπό 4.1
(1)c, και Lennart Ritter-W. David Braun, European Competition Law: A practitioner’s guide, Kluwer Law International, 2005 (3rd edition), σελ. 171, καθώς και τη νομολογία στην οποία αμφότεροι παραπέμπουν. 197 Βλ. Van Bael και Bellis, Competition law of the European Community, Wolters Kluwer, 5th edition, σελ. 35 υπό 4.1
(1)h. 198 Βλ. ΔΕΚ 209-215/78 και 218/78, Heintz Van Landewyck sarl Τεύχος B’ 3420/14.08.2020 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Σε ορισμένες περιπτώσεις οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις, προκειμένου να διατηρήσουν τα οφέλη από τη συμφωνία τιμών, δύνανται παράλληλα να προβούν σε συντονισμένη δράση αποκλεισμού των ανταγωνιστών (συλλογικός εμπορικός αποκλεισμός ή αλλιώς συλλογικό μποϋκοτάζ), ώστε να εμποδίσουν την είσοδο ανταγωνιστών στην αγορά στην οποία εμφανίζεται η αντιανταγωνιστική σύμπραξη και να διατηρήσουν τεχνητά σε υψηλό επίπεδο τις τιμές199,
- Επίσης, σε συνδυασμό με μια συμφωνία τιμών μπορεί να εμφανίζονται συμφωνίες κατανομής αγορών
- Η κατανομή αγοράς περιλαμβάνεται στις συμφωνίες που έχουν ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού και εμπίπτουν στο σκληρό πυρήνα του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 703/1977/ ν. 3959/2011202, περιορίζουν δε τόσο τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να διαθέσουν τα προϊόντα τους ή να παράσχουν τις υπηρεσίες τους κατά περίπτωση όσο και τη δυνατότητα των καταναλωτών να επιλέξουν οι ίδιοι τον προμηθευτή ή τον πάροχο των υπηρεσιών αντίστοιχα. Ως εκ τούτου, στις σχετικές αγορές διαπιστώνεται τεχνητή διαμόρφωση των συνθηκών προσφοράς και ζήτησης με κύριο αποτέλεσμα τη διατήρηση ή και την αύξηση των τιμών203, καθώς αποσοβούνται οι αβεβαιότητες που υφίστανται σε μία αγορά που λειτουργεί με συνθήκες ελεύθερου ανταγωνισμού και στην οποία οι ανταγωνιστές δε γνωρίζουν την εμπορική πολιτική των υπόλοιπων ανταγωνιστών. Μέσο κατανομής της αγοράς συνιστά μεταξύ άλλων η κατανομή πελατείας
- Στο πλαίσιο αυτό έχει κριθεί κ.λπ., σκ. 154-155, και αποφάσεις Ε.Επ. της 13.07.1983, IV/30174 Vimpoltu, παρ. 18, και της 28.01.2009, 39406-Marine hoses, παρ. 109, 263, 265, 275-
- 199 Βλ. Faull και Nikpay, The EU law of competition, Oxford University Press, 2014 (3rd edition), παρ. 8.38-8.
- 200 Βλ. αποφάσεις Ε.Επ. της 05.12.2001, COMP/37800/F3Ζυθοποιίες Λουξεμβούργου, παρ. 19, 67 και 69, και της 02.04.2003, COMP/C.38.279/F3 — Γαλλικό βόειο κρέας, παρ. 38 και
- Βλ. σχετικά και ΔΕΚ 246/86, Belasco κ.λπ., σκ.
- 201 Βλ. Bellamy και Child, European Union law of competition, Oxford University Press, 2013 (7th edition), παρ. 5.065 και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία. 202 Βλ. ΠΕΚ Τ-49 έως T-51/02, Brasserie nationale SA κ.λπ., σκ. 173 και 178, καθώς και Τ-374, 375, 384, 388/94, European Night Services κ.λπ., σκ.
- Επίσης, βλ. A. Jones και B. Sufrin, EU competition law, Oxford University Press, 2011 (4th edition), σελ. 203-204 υπό C(ii)a. 203 Σχετικά με την εξάλειψη της πιθανότητας ανταγωνισμού ως προς τις τιμές που συνεπάγεται η κατάτμηση της αγοράς βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 81 παρ. 3, παρ. 21, καθώς και ΕΑ 369/2007, παρ. 169-
- Επίσης, ως προς τις επιζήμιες για τον ανταγωνισμό συνέπειες του καταμερισμού αγορών βλ. R. Whish and D. Bailey, Competition law, Oxford University Press, 2012 (7th edition), σελ. 530-
- 204 Βλ. τις από 25.06.2014 Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τους περιορισμούς του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου για τους σκοπούς του καθορισμού των συμφωνιών στις οποίες μπορεί να εφαρμοστεί η ανακοίνωση για τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας [SWD
(2014)198 final, αναρτημένες σε http://ec.europa.eu/ competition/antitrust/legislation/de_minimis_notice_annex.pdf ], υπό 2.2.
- Οι προαναφερόμενες Κατευθυντήριες γραμμές είναι συνοδευτικές της ανακοίνωσης της Ε.Επ. σχετικά με τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας οι οποίες δεν περιορίζουν σημαντικά τον ανταγωνισμό σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ 34673 παράνομη συμφωνία μεταξύ ανταγωνιστών για τον καταμερισμό της ζήτησης που προέρχεται ακόμη και από ένα συγκεκριμένο πελάτη
- III.3.4.2 Αισθητός περιορισμός του ανταγωνισμού
- Την παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 703/1977, όπως ίσχυε, και την παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 δεν εφαρμόζεται, όταν οι συνέπειες μίας συμφωνίας δεν είναι σημαντικές για τον ανταγωνισμό εντός των ορίων της ελληνικής επικράτειας, σχετικό δε κριτήριο συνιστά το μερίδιο αγοράς. Σύμφωνα με την ποσοτικοποίηση του ως άνω κριτηρίου στην οποία προβαίνει η σχετική ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού206, οι συμφωνίες μεταξύ ανταγωνιστών κατ’ αρχήν εξαιρούνται από την εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης, εφόσον το συνολικό μερίδιο αγοράς που κατέχουν τα μέρη δεν υπερβαίνει το 5% σε καμία από τις σχετικές αγορές που επηρεάζονται από τη συμφωνία
- Ωστόσο, οι ιδιαίτερα σοβαροί περιορισμοί του ανταγωνισμού, όπως ο καθορισμός τιμών και ο καταμερισμός της αγοράς/ πελατείας προκειμένου περί συμφωνιών μεταξύ ανταγωνιστών, συνιστούν σε κάθε περίπτωση παράβαση των προαναφερόμενων διατάξεων208, καθώς περιορίζουν αισθητά τον ανταγωνισμό, ακόμα και αν τα μερίδια αγοράς των εμπλεκομένων επιχειρήσεων υπολείπονται του προαναφερόμενου ποσοστού. III.3.5 ΕΠΙ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΡΚΟΥΣ ΠΑΡΑΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΩΝ ΣΥΜΠΡΑΞΕΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ
- Κατά πάγια νομολογία, παράβαση των διατάξεων των άρθρων 1 του ν. 703/1977 και του ν. 3959/2011 δεν στοιχειοθετείται μόνο από μεμονωμένη ενέργεια, αλλά και από μία αλληλουχία διαδοχικών πράξεων ή ακόμη και από μια συνεχή, αδιάλειπτη συμπεριφορά, οπότε θα ήταν τεχνητό να υποδιαιρεθεί μία ενιαία συνολική συμφωνία με έναν και τον αυτό σκοπό209 σε πλείονες και χωριστές παραβάσεις. Στο πλαίσιο αυτό, αδιάφορο είναι αν ένα ή περισσότερα στοιχεία αυτής της σειράς ενεργειών ή η διαρκής αυτή συμπεριφορά θα μπορούσαν να συνιστούν και αφ’ εαυτών παράβαση των εν λόγω άρθρων
- Πρόκειται στις περιπτώσεις αυτές για ενιαία παράβαση, η οποία συγκεκριμενοποιήθηκε προοδευτικά με επιμέρους συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές
- (de minimis) (EE 2014 C 291/1). 205 Βλ. απόφαση Ε.Επ. της 07.12.1988, IV/31.906- Flat glass, παρ. 68, και της 11.12.2001, COMP/E-1/37.027 - Φωσφορικός ψευδάργυρος, παρ. 277, της 08.12.1999, IV/Ε-1/35.860-Β - Χαλυβδοσωλήνες άνευ ραφής, παρ. 79, 111 -112, 152 -153 και
- 206 Από 02.03.2006 ανακοίνωση της ΕΑ σχετικά με τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας οι οποίες δεν περιορίζουν σημαντικά τον ανταγωνισμό σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 703/1977 (de minimis). 207 Βλ. ανακοίνωση σχετικά με τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας, παρ.
- 208 Βλ. ανακοίνωση σχετικά με τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας, παρ. 11 υπό στ. 1 περ. α και γ. 209 Βλ. ΠΕΚ T-54/03, Lafarge, σκ. 482, και T-446/05, Amann και Söhne και Cousin Filterie, σκ. 92 (και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία). 210 Βλ. ΔΕΚ C-49/92 P, Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni SpA, σκ.
- 211 Βλ. ΠΕΚ Τ-109, 118, 122, 125, 126, 128, 129, 132, 136/02, 34674 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Για τη διαπίστωση του ενιαίου χαρακτήρα της παράβασης, αρκεί να αποδειχθεί ότι οι επίμαχες συμφωνίες/εναρμονισμένες πρακτικές - μολονότι ενδέχεται να αφορούν ακόμη και σε διαφορετικά προϊόντα, υπηρεσίες ή εδάφη - εντάσσονται σε ένα συνολικό σχέδιο, το οποίο οι συμπράττουσες επιχειρήσεις έθεσαν εν γνώσει τους σε εφαρμογή, προκειμένου να επιτύχουν έναν κοινό, αντίθετο προς τον ανταγωνισμό σκοπό
- Συναφώς έχει ληφθεί υπόψη η ταύτιση του αντικειμένου213, προϊόντων και υπηρεσιών στις οποίες αφορούν οι επίμαχες πρακτικές214, η σύμπτωση των συμμετεχουσών επιχειρήσεων και των φυσικών προσώπων που τις εκπροσωπούν215, η χρήση των ίδιων μεθόδων για την εφαρμογή τους216, και η ταύτιση του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής των πρακτικών
- Τυχόν μεταβολή στις πρακτικές τέλεσης της παράβασης, στην ένταση και στα χαρακτηριστικά τους ή στον αριθμό και την ταυτότητα των συμμετεχουσών επιχειρήσεων δεν σηματοδοτεί άνευ άλλου τινός την άρση του ενιαίου χαρακτήρα της παράβασης
- Έτσι, ακόμα και αν υπάρξει μία περίοδος, κατά την οποία ορισμένες από τις πρακτικές της σύμπραξης φαίνεται να αδρανούν, ενώ αποκαλύπτεται η λειτουργία της και μετά από την υποτονική αυτή περίοδο, δεν αναιρείται το ενιαίο και διαρκές της παράβασης
- Πέραν των περιστάσεων, που προαναφέρθηκαν, συνεκτιμάται περαιτέρω τυχόν προκύπτουσα «σχέση συμπληρωματικότητας» μεταξύ των υπό εξ