ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 682/2019* Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτηρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 3η Απριλίου 2019, ηµέρα Τετάρτη και ώρα 14:00, µε την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου Μέλη: Άννα Νάκου (Αντιπρόεδρος) Νικόλαος Ζευγώλης (Εισηγητής) Ιωάννης Παύλοβιτς Ιωάννης Στεφάτος Σωτήριος Καρκαλάκος και Μιχαήλ Πολέµης, σε αναπλήρωση του τακτικού µέλους Ιωάννη Πετρόγλου Γραµµατέας: Ευαγγελία Ρουµπή Ο Εισηγητής Παναγιώτης Φώτης δεν συµµετείχε λόγω δικαιολογηµένου κωλύµατος. Θέµα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί της υπ’ αριθ. πρωτ. 6892/20.11.2018 προηγούµενης γνωστοποίησης συγκέντρωσης, κατ’ άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011, για την απόκτηση του 97,8723% των µετοχών της ανώνυµης εταιρίας µε την επωνυµία «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΜΕΤΑΛΛΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΠ.ΑΛ.ΜΕ» από την ανώνυµη εταιρία µε την επωνυµία «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ – ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ» Πριν την έναρξη της συζητήσεως, η Πρόεδρος της Επιτροπής όρισε Γραµµατέα της υπόθεσης την Ευαγγελία Ρουµπή µε αναπληρώτρια αυτής την Ηλιάνα Κούτρα. Η αρχικώς ορισθείσα συζήτηση της υπόθεσης για την 2α Απριλίου 2019, αναβλήθηκε οίκοθεν για την 3η Απριλίου
- * Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε 3 (τρεις) επιπλέον εκδόσεις µε τα εξής διακριτικά: 1) Προς Δηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως, 2) Έκδοση για την εταιρία ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ – ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και 3) Έκδοση για την εταιρία ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΜΕΤΑΛΛΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΠ.ΑΛ.ΜΕ. Από τις τρεις αυτές εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηµατικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύµφωνα µε το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, τον Κανονισµό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισµού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013) και την από 13.1.2015 Ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισµού σχετικά µε το χαρακτηρισµό των απορρήτων στοιχείων και τον τρόπο υποβολής µη εµπιστευτικής εκδοχής εγγράφων. Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν µε ενδεικτικά ποσά και αριθµούς ή µε γενικές περιγραφές (εντός […]). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Στη συνεδρίαση η νοµίµως κλητευθείσα εταιρία ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ – ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ παραστάθηκε διά των πληρεξουσίων δικηγόρων Άγγελου Χασαπόπουλου και Πέτρου Πούγγουρα. Επίσης, µε την άδεια της Επιτροπής συµµετείχε στη συζήτηση η εταιρία ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΜΕΤΑΛΛΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΠ.ΑΛ.ΜΕ µε το νόµιµο εκπρόσωπό της […], Διευθύνοντα Σύµβουλο µετά του πληρεξουσίου δικηγόρου Παναγιώτη Περάκη. Στην συνέχεια, η Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον αρµόδιο Εισηγητή Νικόλαο Ζευγώλη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 1814/08.03.2019 γραπτή εισήγησή του, και λαµβάνοντας υπόψη όσα αναφέρονται αναλυτικά σε αυτή, πρότεινε: την έγκριση από την Επιτροπή Ανταγωνισµού, κατ’ άρθρο 8 παρ. 6 και παρ. 8 του ν. 3959/2011, της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης που αφορά στην απόκτηση του 97,8723% των µετοχών της ανώνυµης εταιρίας «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΜΕΤΑΛΛΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΠ.ΑΛ.ΜΕ από την εταιρία «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ – ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ», υπό τους όρους και προϋποθέσεις (διορθωτικά µέτρα), σύµφωνα µε το άρθρο 8 παρ. 8 του ν.3959/11, όπως ισχύει, στη βάση των ανωτέρω δεσµεύσεων, τις οποίες ανέλαβε η εξαγοράζουσα µε το υπ’ αριθ. πρωτ. 1617/01.03.2019 έγγραφό της έναντι της Επιτροπής Ανταγωνισµού. Κατόπιν, το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της εξαγοράζουσας και ο νόµιµος εκπρόσωπος της ΕΠ.ΑΛ.ΜΕ, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της προαναφερόµενης εισήγησης, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινίσεις και απήντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν η Πρόεδρος και τα µέλη της Επιτροπής και κατόπιν αποχώρησαν από την αίθουσα. Μετά την ολοκλήρωση της ακροαµατικής διαδικασίας, η Επιτροπή προχώρησε σε διάσκεψη επί της ως άνω υπόθεσης, µε τη συµµετοχή του Εισηγητή Νικολάου Ζευγώλη, ο οποίος δεν έλαβε µέρος στην ψηφοφορία και αφού έλαβε υπόψη τα στοιχεία του φακέλου της κρινόµενης υπόθεσης, την Εισήγηση, το υπόµνηµα που υπέβαλε η εταιρία ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ καθώς και τις απόψεις που διατύπωσαν προφορικώς οι εταιρίες κατά τη συζήτηση της υπόθεσης: ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: I H ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΠΡΑΞΗ
- Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 6892/20.11.2018 έγγραφο, η εταιρία ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ – ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και τον διακριτικό τίτλο «MYTILINEOS HOLDINGS SA» (εφεξής «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ» ή γνωστοποιούσα) γνωστοποίησε στην Επιτροπή Ανταγωνισµού (εφεξής «ΕΑ»), σύµφωνα µε τα οριζόµενα στο άρθρο 6 παρ. 1-3 του ν 3959/2011, όπως ισχύει, την εξαγορά του 97,8723% των µετοχών της ανώνυµης εταιρίας µε την επωνυµία «ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΜΕΤΑΛΛΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΠ.ΑΛ.ΜΕ» και τον διακριτικό τίτλο «ΕΠΑΛΜΕ Α.Ε.» (εφεξής «ΕΠΑΛΜΕ»).
- Στο πλαίσιο της ως άνω γνωστοποίησης, τα µέρη προσκόµισαν αντίγραφο της από 22.10.2018 Συµφωνίας Μεταβίβασης Μετοχών (εφεξής «Συµφωνία») που συνήφθη αφενός µεταξύ της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ και της ανώνυµης εταιρίας µε την επωνυµία «ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΛΟΥΜΑΝ» και τον διακριτικό τίτλο «ΑΛΟΥΜΑΝ» (εφεξής «ΑΛΟΥΜΑΝ»)1 και αφετέρου, ως εκ τρίτου συµβαλλοµένης, της εταιρίας ΕΠΑΛΜΕ.
- Κύριο αντικείµενο της Συµφωνίας είναι η εξαγορά του 97,8723% των µετοχών ([…] µετοχές) της εταιρίας ΕΠΑΛΜΕ, που ανήκουν στην ΑΛΟΥΜΑΝ από τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ.
- Κατόπιν της ολοκλήρωσης της γνωστοποιηθείσας πράξης, η µετοχική σύνθεση της εταιρίας ΕΠΑΛΜΕ θα διαµορφωθεί ως εξής: Πίνακας 1: Μετοχική σύνθεση ΕΠΑΛΜΕ, µετά την ολοκλήρωση της γνωστοποιηθείσας συναλλαγής Μέτοχοι ΕΠΑΛΜΕ Αριθµός Μετοχών Αξία Μετοχών Μερίδιο Συµµετοχής ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ […] […] 97,8723% […] […] […] 2,1277% ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΤΟΧΩΝ […] […] 100% Πηγή: Έντυπο Γνωστοποίησης I.1 Το Σύµφωνο Μετόχων
- Σύµφωνα µε τη Συµφωνία Μεταβίβασης Μετοχών, η ολοκλήρωση της συναλλαγής εξαρτάται από την πλήρωση ή άρση των ακόλουθων Αιρέσεων2, µεταξύ των οποίων και της αίρεσης ότι η µεταβίβαση των µετοχών θα εγκριθεί από ΕΑ: «(ε) […]3 […]4 […], (η) να έχει εγκριθεί από την Επιτροπή Ανταγωνισµού η συναλλαγή που συµφωνείται στην παρούσα σύµβαση, σύµβαση µε τη διαδικασία των άρθρων 5-10 του Ν. 3959/2011 όπως εκάστοτε ισχύουν, χωρίς όρους και δεσµεύσεις σχετικά µε τη συνέχιση της δραστηριότητας του Αγοραστή και της Εταιρείας µετά την Ηµεροµηνία Μεταβίβασης, ή µε όρους και δεσµεύσεις που ο Αγοραστής θεωρεί κατά την ελεύθερη κρίση του αποδεκτούς και συµφέροντες, [...]».
- Σηµειώνεται, ότι από την υπό κρίση γνωστοποιηθείσα πράξη εξαιρείται ρητά ο τοµέας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, στον οποίο δραστηριοποιείται µέχρι σήµερα η ΕΠΑΛΜΕ µε την εγκατάσταση και λειτουργία Φωτοβολταϊκού Πάρκου εγκατεστηµένης ισχύος 500 kW. Συγκεκριµένα, η εν λόγω δραστηριότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από το Φωτοβολταϊκό Πάρκο ρητώς εξαιρείται από το αντικείµενο της συναλλαγής, καθώς, όπως προβλέπει το άρθρο 6.2.1 της Συµφωνίας Μεταβίβασης Μετοχών «ο Πωλητής θα προβεί στο συντοµότερο δυνατό χρόνο σε κάθε απαραίτητη 1 Κύρια δραστηριότητα της ΑΛΟΥΜΑΝ είναι η παραγωγή δισκίων αλουµινίου άµεσα συνδεδεµένων µε τη συσκευασία, όπως σωληνάρια φαρµακευτικών και καλλυντικών σκευασµάτων και φιάλες αεροζόλ (τύπου deodorant), καθώς επίσης δίσκων αλουµινίου που προορίζονται για την κατασκευή µαγειρικών σκευών. Η εταιρία παράγει και εξάγει το 100% της παραγωγής, ήτοι 30.000 τόνους δισκία αλουµινίου που αποτελούν την πρώτη ύλη για τα πιο πάνω αναφερόµενα προϊόντα. Οι ιδιόκτητες εγκαταστάσεις της οικογενειακής επιχείρησης βρίσκονται στα Οινόφυτα Βοιωτίας και η εταιρία απασχολεί προσωπικό 110 ατόµων. 2 Βλ. Άρθρο 3.1 της Συµφωνίας. 3 Νυν Δ/νων Σύµβουλος της ΕΠΑΛΜΕ, καθώς και της ΑΛΟΥΜΑΝ. 4 Βλ. και όρο 7.2 της Σύµβασης. Σύµφωνα µε την παρ. 64 της υπ’ αριθ. πρωτ. 7529/11.12.2018 Συµπληρωµατικής Γνωστοποίησης, η εν λόγω συµφωνία δεν έχει συναφθεί. 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ενέργεια για την πραγµατοποίηση της µεταβίβασης από την Εταιρεία, µε έξοδα της Εταιρείας, των περιουσιακών στοιχείων που αποτελούν το Φωτοβολταϊκό Πάρκο (πλην του Ακινήτου του Φωτοβολταϊκού Πάρκου) στον Πωλητή ή σε τρίτη εταιρεία, της οποίας αποκλειστικός µέτοχος θα καταλήξει ο Πωλητής».
- Το τίµηµα συναλλαγής έχει συµφωνηθεί ότι θα καθορίζεται µε βάση τον ακόλουθο τύπο: Τίµηµα = ([…]) x 97,8723%
- Το τίµηµα της γνωστοποιούµενης εξαγοράς ανέρχεται, κατά προσέγγιση, σε 20.000.000 €, συµπεριλαµβανοµένου του χρέους
- Το ακριβές ύψος του καταβλητέου ποσού θα προσδιοριστεί µε βάση τις παραµέτρους, οι οποίες ορίζονται στα άρθρα 4.1 και 4.2 της Συµφωνίας Μεταβίβασης Μετοχών. Ο τρόπος καταβολής του τιµήµατος προβλέπεται στο άρθρο 4.4 της ίδιας Συµφωνίας. Η χρηµατοδότηση της υπό κρίση συγκέντρωσης θα πραγµατοποιηθεί […]
- I.2 Ιστορικό Γνωστοποιήσεων Ενώπιον της Ε.Α.
- Την 31.10.1996 υπεγράφη µεταξύ της εταιρίας ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ8 Β.Ε.Α.Ε. (εφεξής ΑτΕ) κατόχου τότε του 43% του µετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας ΕΠΑΛΜΕ και των […], κατόχων µετοχών που αντιστοιχούσαν στο 8% του µετοχικού κεφαλαίου της εν λόγω εταιρίας, προσύµφωνο µε το οποίο συµφωνήθηκε όπως µε τη σύναψη οριστικής µεταξύ τους σύµβασης να µεταβιβασθεί από τις δεύτερες στην πρώτη το εν λόγω πακέτο µετοχών, έτσι ώστε η ΑτΕ να αποκτήσει πλέον το 51% του µετοχικού κεφαλαίου της ΕΠΑΛΜΕ.
- Η εν λόγω πράξη γνωστοποιήθηκε στην ΕΑ, στο πλαίσιο εφαρµογής των περί συγκεντρώσεων διατάξεων του Ν. 703/1977, όπως ίσχυε, ενώ υπεβλήθη σε αυτή και αίτηση χορήγησης άδειας παρέκκλισης κατά το άρθρο 4ε παρ. 3 του Ν. 703/
- Σχετικώς, η ΕΑ εξέδωσε στις 29.11.1996 την υπ’ αριθ. 44/1996 απόφαση µε την οποία χορηγούσε την άδεια παρέκκλισης (ΦΕΚ 1129/Β΄/18.2.1996). Στη συνέχεια, στις 17.2.1997, η ΕΑ εξέδωσε την υπ’ αριθ. 52/1997 απόφασή της (ΦΕΚ 243/Β΄/28.3.1997), µε την οποία επέτρεψε τη συγκέντρωση που πραγµατοποιήθηκε µε την από µέρους της ΑτΕ. Με την ίδια ως άνω απόφασή της η ΕΑ επέβαλε στην ΕΠΑΛΜΕ την υποχρέωση να διαθέτει επί τρία χρόνια το µισό της παραγωγικής της δυναµικότητας για την παροχή υπηρεσιών σε τρίτους («φασόν») κατά προτίµηση παλαιούς πελάτες της (εκτός του οµίλου της ΑτΕ) και µε όρους ανταγωνιστικούς.
- Η ΑτΕ µε την ανωτέρω εξαγορά έλαβε το 51% του µετοχικού κεφαλαίου της ΕΠΑΛΜΕ, το οποίο και διατήρησε µέχρι το έτος 2002 οπότε και το µεταβίβασε στην εταιρία ΑΛΟΥΜΑΝ.
- Βάσει των ανωτέρω η εταιρία ΑΛΟΥΜΑΝ απέκτησε το 97,64% του µετοχικού κεφαλαίου της ΕΠΑΛΜΕ, ενώ µε µικρές µεταβολές στη µετοχική σύνθεση της 5 Βλ. άρθρο 4.1 της Συµφωνίας Μεταβίβασης Μετοχών, όπου παρατίθενται και οι ορισµοί των εννοιών «Αρχική Αξία Επιχείρησης», «Καθαρός Δανεισµός» και «Συγκεκριµένα Ευρήµατα Ελέγχου». 6 Βλ. το από 23.10.2018 Δελτίο Τύπου της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ. 7 Βλ. παρ. 35 του Εντύπου Γνωστοποίησης. 8 Η ΑτΕ από το 2005 ανήκει στον όµιλο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, ενώ το 2017 συγχωνεύτηκε διά απορροφήσεως από τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ (βλ. και Ενότητα II.1). Την περίοδο της αναφερόµενης συγκέντρωσης
(1996)λειτουργούσε ως θυγατρική εταιρία του οµίλου PECHINEY. 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΕΠΑΛΜΕ µεταξύ των µετοχών του […] και της εταιρίας ΑΛΟΥΜΑΝ, η εταιρία ΑΛΟΥΜΑΝ κατέληξε µε το 97,8723% των µετοχών της εταιρίας ΕΠΑΛΜΕ, ποσοστό που αποτελεί και το αντικείµενο της παρούσας συναλλαγής που εξετάζεται από την ΕΑ. I.3 Στρατηγικοί και Οικονοµικοί Λόγοι της Συγκέντρωσης
- Στο κατατεθέν έντυπο γνωστοποίησης η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναφέρει ως στρατηγικούς και οικονοµικούς λόγους που δικαιολογούν την παρούσα συγκέντρωση την αύξηση της συνολικής δυναµικότητας από […] στους […] τόνους µε προοπτική διετίας να φτάσει στους […] τόνους συνολικής παραγωγής προϊόντων αλουµινίου, µε αποτέλεσµα την ενίσχυση της παρουσίας της εταιρίας στις αγορές της Ελλάδας και του εξωτερικού, µε την παροχή ολοκληρωµένων λύσεων στους πελάτες της και την απόκτηση τεχνογνωσίας στη δραστηριότητα της ανακύκλωσης (scrap) αλουµινίου.
- Περαιτέρω, η γνωστοποιούσα επισηµαίνει ως στρατηγικούς στόχους της τους εξής: • • • • • την εδραίωση και ενδυνάµωση του Τοµέα Μεταλλουργίας – Αλουµίνιον της Ελλάδος και τη µεγιστοποίηση της απόδοσής του, τη µείωση της ενέργειας που απαιτείται σε όλα τα στάδια της παραγωγικής της διαδικασίας, µέσω της ανακύκλωσης προϊόντων αλουµινίου (scrap) από προϊόντα που η χρήση τους έχει ολοκληρωθεί, η επίτευξη του µακροχρόνιου σχεδιασµού της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ να γίνει σταδιακά µία πιο «πράσινη βιοµηχανία», µε σηµαντικά µειωµένο το περιβαλλοντικό της αποτύπωµα και ουσιαστική εξοικονόµηση των φυσικών πόρων µέσω της µεγιστοποίησης της ζωής των προϊόντων αλουµινίου µε την επαναχύτευσή τους, τη συµπλήρωση του εύρους ή της «γκάµας» των προϊόντων της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, π.χ. µέσα από τη διάθεση µπιγιετών µικρότερης διαµέτρου από αυτές που µέχρι σήµερα διαθέτει, την πραγµατοποίηση σηµαντικών επενδύσεων, για τον αναγκαίο εκσυγχρονισµό του βιοµηχανικού εξοπλισµού και την αύξηση της παραγωγής µπιγιετών δευτερόχυτου αλουµινίου της ΕΠΑΛΜΕ, µέσω κεφαλαίων, τα οποία θα διατεθούν κατόπιν της πραγµατοποίησης της υπό γνωστοποίηση εξαγοράς.
- […]
- II ΤΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ ΜΕΡΗ II.1 Η Εξαγοράζουσα: ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ – ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
- Σύµφωνα µε τα γνωστοποιηθέντα στοιχεία, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ιδρύθηκε το 1990 και εδρεύει στο Μαρούσι. Είναι εταιρία εισηγµένη στο Χρηµατιστήριο Αθηνών, η οποία δραστηριοποιείται κυρίως στους τοµείς της µεταλλουργίας, των έργων EPC (Engineering – Procurement – Construction), της ηλεκτρικής ενέργειας και της εµπορίας φυσικού αερίου, καθώς και στις συµµετοχές στο κεφάλαιο άλλων επιχειρήσεων. 9 Βλ. το έντυπο γνωστοποίησης, παρ. 20, καθώς και το από 29.01.2018 Πρακτικό συνεδριάσεως του Δ.Σ. της ΑΛΟΥΜΑΝ, το οποίο προσκόµισε η γνωστοποιούσα. 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Ειδικότερα, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναπτύσσει δραστηριότητα στον τοµέα της µεταλλουργίας και µεταλλείων, ως διάδοχο νοµικό πρόσωπο της ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Β.Ε.Α.Ε.. Η ΑτΕ ιδρύθηκε το 1960 ως θυγατρική εταιρία του οµίλου PECHINEY και έκτοτε αποτελεί βιοµηχανία παραγωγής πρωτόχυτου αλουµινίου. Το 2003, ο όµιλος ALCAN εξαγόρασε τον όµιλο PECHINEY και, κατ’ επέκταση, την ΑτΕ. Το 2005, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ εξαγόρασε την ΑτΕ από τον όµιλο ALCAN, ενώ το 2017 η ΑτΕ συγχωνεύθηκε µέσω απορρόφησης από τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ. Σήµερα η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, µέσω της εµπορικής ονοµασίας ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, ασχολείται µε την παραγωγή και εµπορία αλουµίνας, προϊόντων πρωτόχυτου αλουµινίου, τα οποία έχουν τη µορφή µπιγιέτας (ή κολώνας ή κυλίνδρου) και πλάκας.
- Επιπλέον, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ παράγει βωξίτη, µέσω της 100% θυγατρικής της εταιρίας ΔΕΛΦΟΙ – ΔΙΣΤΟΜΟΝ Α.Μ.Ε, η οποία προήλθε από τη συγχώνευση των εταιριών «Βωξίται Δελφών» και «Ελληνικοί Βωξίται Διστόµου» και είναι σήµερα µία από τις δύο ενεργές µεταλλευτικές εταιρίες που ασχολούνται µε την εξόρυξη βωξίτη στην Ελλάδα.
- Παράλληλα, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ δραστηριοποιείται στον κλάδο των κατασκευαστικών έργων µέσω της εµπορικής ονοµασίας ΜΕΤΚΑ, µε εξειδίκευση στη Μελέτη Προµήθεια- Κατασκευή (ΕPC10) στον ενεργειακό κλάδο, αναλαµβάνοντας την υλοποίηση ολοκληρωµένων µονάδων µεγάλης κλίµακας, από τη µελέτη και προµήθεια µέχρι την κατασκευή και θέση των µονάδων αυτών σε λειτουργία. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ειδικεύεται στην κατασκευή ολοκληρωµένων µονάδων παραγωγής ενέργειας, οι οποίες αξιοποιούν το πλήρες εύρος των τεχνολογιών θερµικής ηλεκτροπαραγωγής, υδροηλεκτρικών µονάδων, καθώς και φωτοβολταϊκών µονάδων µεγάλης κλίµακας. Η ΜΕΤΚΑ αποτελούσε θυγατρική εταιρία της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ από το 1999 έως και το 2017, οπότε και συγχωνεύθηκε δι’ απορρόφησης από τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ.
- Η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναπτύσσει, επίσης, δραστηριότητα στον τοµέα της ενέργειας, τόσο µέσω της προαναφερθείσας εµπορικής ονοµασίας ΜΕΤΚΑ, όσο και µέσω της εµπορικής ονοµασίας PROTERGIA. Η PROTERGIA αποτελούσε θυγατρική εταιρία της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ µέχρι το 2017, οπότε και συγχωνεύθηκε δι’ απορρόφησης από την τελευταία, όπως οι πρώην θυγατρικές ΑτΕ και ΜΕΤΚΑ. Ειδικότερα, µέσω της PROTERGIA η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ασχολείται µε την παραγωγή και προµήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, διαθέτοντας θερµικές µονάδες µε καύσιµο φυσικό αέριο, αιολικά πάρκα, φωτοβολταϊκούς σταθµούς και µικρούς υδροηλεκτρικούς σταθµούς. Ακόµη, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ κατέχει το […] του µετοχικού κεφαλαίου της M&M GAS, εταιρία η οποία δραστηριοποιείται στην προµήθεια και εµπορία φυσικού αερίου.
- Μέσω της εµπορικής ονοµασίας ΜΕΤΚΑ, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ δραστηριοποιείται και στον κλάδο των υποδοµών, αναλαµβάνοντας έργα για τον δηµόσιο τοµέα και ιδίως σύνθετα έργα υποδοµής µεγάλης κλίµακας, συµπεριλαµβανοµένων των σιδηροδρόµων, των ιδιωτικών παραχωρήσεων, καθώς και των φιλικών προς το περιβάλλον λύσεων διαχείρισης αποβλήτων. Τέλος, στον τοµέα των έργων βιοµηχανοποίησης η 10 EPC = Engineering – Procurement – Construction. 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναλαµβάνει, µέσω της ΜΕΤΚΑ, έργα συµπαραγωγής αµυντικού εξοπλισµού µε διεθνείς προµηθευτές
- Η δοµή, η µετοχική σύνθεση και το καθεστώς ελέγχου του Οµίλου Επιχειρήσεων Μυτιληναίος12 απεικονίζεται στο παρακάτω διάγραµµα: Διάγραµµα 1: Δοµή Οµίλου ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Πηγή: Στοιχεία προσκοµισθέντα από τη γνωστοποιούσα
- Το Διοικητικό Συµβούλιο της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ είναι ενδεκαµελές και αποτελείται από τους: […], Πρόεδρος και Δ/νων Σύµβουλος, […], Αντιπρόεδρος Α΄, µη εκτελεστικό µέλος, […], Αντιπρόεδρος Β΄, εκτελεστικό µέλος, Δηµήτριος Παπαδόπουλος, εκτελεστικό µέλος, […] (Ανώτερος Ανεξάρτητος Σύµβουλος), ανεξάρτητο µη εκτελεστικό µέλος, και […], […], […], […] και […], ανεξάρτητα µη εκτελεστικά µέλη. II.2 Η Εξαγοραζόµενη: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΜΕΤΑΛΛΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΠ.ΑΛ.ΜΕ
- Σύµφωνα µε τα γνωστοποιηθέντα στοιχεία, η ΕΠΑΛΜΕ συστήθηκε στις αρχές του 1974 από µετατροπή της οµόρρυθµης εταιρίας µε την επωνυµία «Αδελφοί Στρατηγού Ο.Ε.» σε ανώνυµη εταιρία και εδρεύει στην Αθήνα. Η εν λόγω εταιρία δραστηριοποιείται κυρίως στη βιοµηχανική παραγωγή, επεξεργασία και εµπορία µετάλλων και ιδιαίτερα του αλουµινίου, κραµάτων και προϊόντων αυτού. Συγκεκριµένα, η ΕΠΑΛΜΕ 11 Βλ. Παράρτηµα Εισήγησης για τον Κατάλογο θυγατρικών εταιριών του Οµίλου ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ. Βλ. και παρ. 52 της υπ’ αριθ. πρωτ. 7529/11.12.2018 Συµπληρωµατικής Γνωστοποίησης, όπου αναφέρεται ότι «Κατά συνέπεια, µε κανένα τρόπο δεν παρέχεται η δυνατότητα καθοριστικού επηρεασµού των δραστηριοτήτων της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ σε συγκεκριµένο (φυσικό ή νοµικό) πρόσωπο, κατά την έννοια του άρθρου 5 παρ. 3 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, κατά την τελευταία πενταετία». 12 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δραστηριοποιείται στην αγορά του δευτερόχυτου αλουµινίου. Στο πλαίσιο αυτό, επαναχυτεύει και επεξεργάζεται αλουµίνιο το οποίο έχει ήδη παραχθεί (scrap), δηλαδή κυρίως καθαρά βιοµηχανικά αποκόµµατα αλουµινίου (pre-consumer scrap) ή αναλωµένα αποκόµµατα αλουµινίου από περισυλλογή (post-consumer scrap), χρησιµοποιώντας δικό της χυτήριο, στα Οινόφυτα Βοιωτίας, µε ετήσια δυναµικότητα […] τόνων.
- Τη δραστηριότητα της αναχύτευσης ασκεί είτε για δικό της λογαριασµό, αγοράζοντας αποκόµµατα αλουµινίου τα οποία επαναχυτεύει και πουλά ως πρώτη ύλη, είτε για λογαριασµό τρίτων, παρέχοντας την υπηρεσία αναχύτευσης έναντι αµοιβής (φασόν), δηλαδή επαναχυτεύοντας αποκόµµατα ιδιοκτησίας τρίτων. Τα προϊόντα αλουµινίου τα οποία παράγει η ΕΠΑΛΜΕ έχουν τη µορφή µπιγιέτας (κολώνας).
- Επιπλέον, η ΕΠΑΛΜΕ µέχρι σήµερα αναπτύσσει δραστηριότητα στον τοµέα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιµες Πηγές (ΑΠΕ), φιλοξενώντας στις εγκαταστάσεις της ένα Φωτοβολταϊκό Πάρκο συνολικής εγκατεστηµένης ισχύος 500 kW
- II.3 Κύκλοι Εργασιών
- Η υπό κρίση συγκέντρωση υπόκειται σε προηγούµενη γνωστοποίηση, καθώς εµπίπτει στο πεδίο εφαρµογής του άρθρου 6 παρ. 1 ν. 3959/2011 και έχει εθνική διάσταση µε βάση τους γνωστοποιηθέντες, σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα στο άρθρο 10 ν. 3959/2011, όπως ισχύει, κύκλους εργασιών. Ειδικότερα, ο κύκλος εργασιών καθεµίας από τις συµµετέχουσες επιχειρήσεις στην υπό κρίση πράξη, κατά το τελευταίο οικονοµικό έτος (χρήση 1.1.2017 - 31.12.2017), όπως προκύπτει κατά δήλωση της γνωστοποιούσας, στην παγκόσµια και ελληνική αγορά είχε ως εξής: Πίνακας 2: Κύκλοι εργασιών 2017 Εταιρίες Παγκόσµια Αγορά Ελληνική Αγορά (σε εκατ. ευρώ) (σε εκατ. ευρώ) ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ […] […] ΕΠΑΛΜΕ14 […] […] Σύνολο […] Πηγή: Στοιχεία προσκοµισθέντα από τη γνωστοποιούσα […] III ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ III.1 Χαρακτηρισµός της υπό κρίση πράξης
- Κατά το άρθρο 5 παρ. 2 ν. 3959/2011, συγκέντρωση επιχειρήσεων πραγµατοποιείται όταν προκύπτει µόνιµη µεταβολή του ελέγχου, µεταξύ άλλων στην περίπτωση κατά την οποία ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον µία επιχείρηση ή 13 Βλ. και παραπάνω Ενότητα I.
- Στον αναφερόµενο κύκλο εργασιών της ΕΠΑΛΜΕ έχει αφαιρεθεί ο κύκλος εργασιών της δραστηριότητας στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας µέσω ΑΠΕ, η οποία (δραστηριότητα) δεν αποτελεί αντικείµενο τη παρούσας υπόθεσης. Συµπεριλαµβανοµένου του εν λόγω κύκλου εργασιών, ο παγκόσµιος κύκλος εργασιών της ΕΠΑΛΜΕ για το 2017 ανέρχεται σε […] εκατ. ευρώ, ενώ ο ελληνικός κύκλος εργασιών της ανέρχεται σε […] εκατ. ευρώ. 14 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ περισσότερες αποκτούν, άµεσα ή έµµεσα, τον έλεγχο του συνόλου ή τµηµάτων µιας ή περισσοτέρων άλλων επιχειρήσεων, µε την αγορά τίτλων ή στοιχείων του ενεργητικού, µε σύµβαση ή µε άλλο τρόπο.
- Συνεπώς, στην εξεταζόµενη περίπτωση, η εξαγορά από την ΑΛΟΥΜΑΝ του 97,8723% του µετοχικού κεφαλαίου της ΕΠΑΛΜΕ οδηγεί σε απόκτηση του αποκλειστικού ελέγχου της τελευταίας από τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ και ως εκ τούτου συνιστά συγκέντρωση κατά την έννοια της παρ. 2 β) του άρθρου 5 ν. 3959/
- III.2 Αρµοδιότητα ΕΑ
- Σύµφωνα µε το άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, µια συγκέντρωση πρέπει να γνωστοποιείται στην ΕΑ όταν α) ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συµµετέχουν στη συγκέντρωση ανέρχεται στην παγκόσµια αγορά τουλάχιστον σε 150 εκατοµµύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συµµετέχουσες επιχειρήσεις πραγµατοποιούν, η καθεµιά χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 15 εκατοµµυρίων ευρώ στην ελληνική αγορά.
- Εν προκειµένω, η υπό εξέταση απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου υπόκειται σε προηγούµενη γνωστοποίηση, δεδοµένου ότι, σύµφωνα µε τα προσκοµισθέντα από τα συµµετέχοντα µέρη στοιχεία και τις ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις των εταιριών, πληρούνται τα κριτήρια του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει. Η εθνική διάσταση της συγκέντρωσης προκύπτει, σύµφωνα µε το νόµο, από τον προσδιορισµό του κύκλου εργασιών15 όλων των συµµετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων
- Στην υπό εξέταση πράξη, σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις των µερών, ο παγκόσµιος κύκλος εργασιών του οικονοµικού έτους 2017 για τον όµιλο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ανήλθε στα € […] εκατ. και για την ΕΠΑΛΜΕ στα € […] εκατ., ενώ ο κύκλος εργασιών στην ελληνική αγορά για το οικονοµικό έτος 2017 ανήλθε στα […] εκατ. για τον όµιλο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ και στα € […] εκατ. για την ΕΠΑΛΜΕ. Περαιτέρω, η υπό κρίση συγκέντρωση δεν έχει κοινοτική διάσταση, καθώς τα µέρη δεν πληρούν τα κατώφλια του κύκλου εργασιών του άρθρου 1 του Κανονισµού ΕΚ 139/
- Ενόψει των ανωτέρω, η παρούσα γνωστοποίηση υποβάλλεται αρµοδίως ενώπιον της ΕΑ. 15 Ο κύκλος εργασιών των µερών που συµµετέχουν στη συγκέντρωση προκύπτει από το άθροισµα των κύκλων εργασιών των επιχειρήσεων που ορίζει το άρθρο 10 παρ. 4 ν. 3959/2011, όπως ισχύει, κατά τα οριζόµενα και στην παράγραφο 1 του άρθρου αυτού. 16 Για τον ορισµό της συµµετέχουσας επιχείρησης βλέπε άρθρα 5, 6 και 10 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, καθώς και σχετική πρακτική της Επιτροπής Ανταγωνισµού (www.epant.gr) και επικουρικά τη σχετική Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 17 Βλ. άρθρο 1 παρ. 2 και 3 του Κανονισµού του Συµβουλίου της 20.01.2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων µεταξύ επιχειρήσεων («Κοινοτικός κανονισµός συγκεντρώσεων»), ΕΕ L 024 της 29/01/2004, σελ. 0001 – 0022, σύµφωνα µε το οποίο «
- Μία συγκέντρωση έχει κοινοτική διάσταση όταν: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγµατοποιούν παγκοσµίως όλες οι συµµετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 5 δισεκατοµµύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συµµετέχουσες επιχειρήσεις πραγµατοποιούν, κάθε µία χωριστά, εντός της Κοινότητας, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 250 εκατοµµυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε µία από τις συµµετέχουσες επιχειρήσεις πραγµατοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος µέλος.
- Μία συγκέντρωση που δεν υπερβαίνει τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στην παράγραφο 2 έχει κοινοτική διάσταση, εφόσον: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγµατοποιούν παγκοσµίως όλες οι συµµετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 2,5 δισεκατοµµύρια ευρώ· β) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγµατοποιούν όλες οι συµµετέχουσες επιχειρήσεις σε κάθε ένα από τρία τουλάχιστον κράτη µέλη, υπερβαίνει τα 100 εκατοµµύρια ευρώ· γ) σε κάθε ένα από τα τρία τουλάχιστον κράτη µέλη που λαµβάνονται υπόψη για τους 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ III.3 Χρονικό Πλαίσιο
- Το υπ’ αριθ. πρωτ. 6892 έντυπο συνοπτικής γνωστοποίησης υπεβλήθη, σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα στο άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011, στην ΕΑ την 20.11.
- Με την ως άνω γνωστοποίηση συνυποβλήθηκε το προβλεπόµενο στο άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 3959/2011 παράβολο. Ως αφετηρία της προθεσµίας των 30 ηµερών προς γνωστοποίηση λογίζεται η ηµεροµηνία υπογραφής Συµφωνίας Μεταβίβασης Μετοχών των δύο µερών, ήτοι η 22.10.2018, η οποία και προσκοµίσθηκε µε το ως άνω έντυπο γνωστοποίησης. Ως εκ τούτου, η εν λόγω γνωστοποίηση υποβλήθηκε εµπροθέσµως.
- Παράλληλα η γνωστοποιούσα κοινοποίησε στην ΕΑ αντίτυπο του φύλλου της ηµερήσιας οικονοµικής εφηµερίδας πανελλαδικής κυκλοφορίας «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» της 22.11.2018 (µε αριθ. πρωτ. 7048/26.11.2018), στο οποίο δηµοσίευσε την υπό κρίση πράξη, το δε κείµενο αναρτήθηκε στο διαδικτυακό τόπο της ΕΑ στις 28.11.2018, κατά τα προβλεπόµενα στο άρθρο 6 παρ. 6 του ν. 3959/
- Κατά την εξέταση του φακέλου της συνοπτικής γνωστοποίησης, η ΓΔΑ έκρινε ότι δεν προκύπτει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις συµπλήρωσης του απλοποιηµένου Εντύπου Συνοπτικής Γνωστοποίησης, όπως προβλέπονται στην απόφαση της ΕΑ 558/VII/2013 (Ενότητα 1.3) και συνεπώς κρίθηκε απαραίτητη η συµπλήρωση του Εντύπου Πλήρους Γνωστοποίησης και η υποβολή του, προκειµένου να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της γνωστοποιηθείσας πράξης και να διερευνηθούν δεόντως τα ενδεχόµενα προβλήµατα ανταγωνισµού. Επιπλέον της συµπλήρωσης και υποβολής του πλήρους εντύπου γνωστοποίησης απαιτήθηκαν περαιτέρω πληροφορίες και διευκρινίσεις σε όσα στοιχεία είχαν σταλεί µε το συνοπτικό έντυπο γνωστοποίησης. Για τα ανωτέρω η ΓΔΑ απέστειλε τις υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 7188/29.11.2018 και οικ. 7636/13.12.2018 επιστολές προς τη γνωστοποιούσα, βάσει των άρθρων 8 παρ. 11, 12 και 38 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, στις οποίες η γνωστοποιούσα απήντησε µε τις υπ’ αριθ. πρωτ. 7529/11.12.2018 και 7746/18.12.2018 αντιστοίχως επιστολές της.
- Κατά συνέπεια, ως ηµεροµηνία προσήκουσας γνωστοποίησης θεωρείται η 18.12.2018 και ως καταληκτική ηµεροµηνία για την έκδοση της Απόφασης σε σχέση µε την κίνηση της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης (άρθρο 8 παρ. 4 και 11 του ν. 3959/2011) η 18.01.
- σκοπούς του στοιχείου δ), δύο τουλάχιστον από τις συµµετέχουσες επιχειρήσεις πραγµατοποιούν κάθε µία χωριστά συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 25 εκατοµµυρίων ευρώ και ε) δύο τουλάχιστον από τις συµµετέχουσες επιχειρήσεις πραγµατοποιούν, κάθε µία χωριστά, εντός της Κοινότητας συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 100 εκατοµµυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε µία από τις συµµετέχουσες επιχειρήσεις πραγµατοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος µέλος». 18 Σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα στο άρθρο 8 του ν. 3959/2011, «
- Η Επιτροπή Ανταγωνισµού εξετάζει τη γνωστοποιούµενη συγκέντρωση µόλις υποβληθεί η σχετική γνωστοποίηση. […]
- Αν διαπιστωθεί ότι η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση εµπίπτει στο πεδίο εφαρµογής του παρόντος νόµου και προκαλεί σοβαρές αµφιβολίες ως προς το συµβατό αυτής µε τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισµού στις επί µέρους αγορές στις οποίες αφορά, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισµού, µε απόφαση του που εκδίδεται µέσα σε ένα µήνα από την γνωστοποίηση κινεί τη διαδικασία της πλήρους διερεύνησης της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης και ενηµερώνει αµελλητί τις συµµετέχουσες επιχειρήσεις σχετικά µε την απόφασή του. Από τη γνωστοποίηση στις συµµετέχουσες επιχειρήσεις της κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης, οι συµµετέχουσες επιχειρήσεις µπορούν από κοινού να προβαίνουν σε τροποποιήσεις στη συγκέντρωση ή να προτείνουν την ανάληψη δεσµεύσεων, ώστε να µην προκαλούν σοβαρές αµφιβολίες ως προς το συµβατό αυτής µε τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισµού στις επί µέρους αγορές στις οποίες αφορά, και να τις 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Με την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 442/18.01.2019 απόφαση της Αντιπροέδρου της ΕΑ19 εκκίνησε η διαδικασία πλήρους διερεύνησης της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης σύµφωνα µε το άρθρο 8 παρ. 4 του ν. 3959/2011, καθώς διαπιστώθηκε ότι η εν λόγω συγκέντρωση εµπίπτει στο πεδίο εφαρµογής του ν. 3959/2011 και προκαλεί σοβαρές αµφιβολίες ως προς το συµβατό αυτής µε τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισµού σε ορισµένες από τις επιµέρους αγορές στις οποίες αφορά. Ως εκ τούτου καταληκτική ηµεροµηνία για την εισαγωγή της υπόθεσης στην ΕΑ είναι η 04.03.2019, ενώ η προθεσµία έκδοσης απόφασης της ΕΑ επί της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης παρέρχεται στις 18.04.
- Προ της ολοκλήρωσης της Εισήγησης επί της υπό εξέταση συγκέντρωσης, οι συµµετέχουσες επιχειρήσεις, µε το υπ’ αριθ. πρωτ. 1617/01.03.2019 έγγραφό τους [µε το οποίο προέβησαν και στην πρόταση ανάληψης διορθωτικών µέτρων (δεσµεύσεις), βλ. σχετικά παρακάτω Ενότητα VIII)], «[α]ντιλαµβανόµεν[α] το φόρτο εργασίας και το χρονικό σηµείο της διαδικασίας» συµφώνησαν, σύµφωνα µε το άρθρο 8 παρ. 11 στοιχ. α) του ν. 3959/201120, στην παράταση της προθεσµίας εισαγωγής της υπόθεσης στην ΕΑ. κοινοποιούν στην Επιτροπή Ανταγωνισµού.
- Με την επιφύλαξη των παραγράφων 2 και 3, η υπόθεση εισάγεται στην Επιτροπή Ανταγωνισµού µέσα σε προθεσµία σαράντα πέντε ηµερών από την ηµεροµηνία κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης.
- Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισµού, η οποία εκδίδεται µέσα σε ενενήντα ηµέρες από την ηµεροµηνία κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης, απαγορεύεται η συγκέντρωση όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις της παραγράφου 1 του άρθρου 7 και, στην περίπτωση της παραγράφου 5 του άρθρου 5, όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της παραγράφου 3 του άρθρου
- Σε κάθε άλλη περίπτωση, η Επιτροπή Ανταγωνισµού επιτρέπει τη συγκέντρωση. Η πάροδος της προθεσµίας των ενενήντα ηµερών, χωρίς την έκδοση απορριπτικής απόφασης, θεωρείται ως έγκριση της συγκέντρωσης εκ µέρους της Επιτροπής Ανταγωνισµού, η οποία εκδίδει υποχρεωτικώς τη σχετική διαπιστωτική πράξη». Σύµφωνα µε το άρθρο 8 παρ. 11 και 12 ν. 3959/2011: «
- Οι προθεσµίες που προβλέπονται στις προηγούµενες παραγράφους 3, 4, 5 και 6 µπορούν να παραταθούν στις ακόλουθες περιπτώσεις: […] Οι προθεσµίες που προβλέπονται στις παραγράφους 3 και 4 µπορούν επίσης να παραταθούν αν το έντυπο της γνωστοποίησης δεν έχει συµπληρωθεί πλήρως, µε αποτέλεσµα να µην µπορεί η Επιτροπή Ανταγωνισµού να προβεί στην αξιολόγηση της γνωστοποιούµενης συγκέντρωσης. Με εξαίρεση την περίπτωση α΄ της παρούσας παραγράφου, η Επιτροπή υποχρεούται εντός επτά εργάσιµων ηµερών από την ηµεροµηνία της γνωστοποίησης να ζητήσει από τις γνωστοποιούσες επιχειρήσεις τη διόρθωση της αρχικής γνωστοποίησης. Ως χρονικό σηµείο έναρξης των προθεσµιών στην εν λόγω περίπτωση θεωρείται η ηµεροµηνία της προσήκουσας γνωστοποίησης.
- Οι προθεσµίες που προβλέπονται στις παραγράφους 3, 4, 5 και 6 αναστέλλονται κατ’ εξαίρεση όταν οι συµµετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις δεν συµµορφώνονται προς την υποχρέωση παροχής πληροφοριών κατά το άρθρο 38 και εφόσον οι συµµετέχουσες επιχειρήσεις ειδοποιηθούν γι` αυτό µέσα σε αποκλειστική προθεσµία δύο ηµερών από τη λήξη της προθεσµίας που είχε ταχθεί για την παροχή των πληροφοριών. Στην περίπτωση αυτή, ως χρονικό σηµείο επανέναρξης των προθεσµιών θεωρείται η ηµεροµηνία της παροχής από τις συµµετέχουσες επιχειρήσεις των πλήρων και ακριβών πληροφοριών που ζητήθηκαν κατά το άρθρο 38». 19 Η οποία κοινοποιήθηκε στις συµµετέχουσες στις 18.01.
- 20 Σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα στο άρθρο 8 του ν. 3959/2011: «
- Η Επιτροπή Ανταγωνισµού εξετάζει τη γνωστοποιούµενη συγκέντρωση, µόλις υποβληθεί η σχετική γνωστοποίηση...
- Αν διαπιστωθεί ότι η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση, παρ’ ότι εµπίπτει στο πεδίο εφαρµογής της παραγράφου 1 του άρθρου 6, δεν προκαλεί σοβαρές αµφιβολίες ως προς το συµβατό αυτής µε τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισµού στις επί µέρους αγορές στις οποίες αφορά, η Επιτροπή Ανταγωνισµού, µε απόφασή της που εκδίδεται µέσα σε ένα µήνα από τη γνωστοποίηση, εγκρίνει τη συγκέντρωση…
- Οι προθεσµίες που προβλέπονται στις προηγούµενες παραγράφους 3, 4 ,5 και 6 µπορούν να παραταθούν στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) αν συµφωνήσουν οι γνωστοποιούσες επιχειρήσεις, β) αν η γνωστοποίηση είναι λανθασµένη ή παραπλανητική, µε αποτέλεσµα να µην µπορεί η Επιτροπή Ανταγωνισµού να προβεί στην αξιολόγηση της γνωστοποιούµενης συγκέντρωσης. Οι προθεσµίες που προβλέπονται στις παραγράφους 3 και 4 µπορούν επίσης να παραταθούν αν το έντυπο της γνωστοποίησης δεν έχει συµπληρωθεί πλήρως, µε αποτέλεσµα να µην µπορεί η Επιτροπή Ανταγωνισµού να 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Συγκεκριµένα ανέφεραν ότι «δυνάµει του αρ. 8 παρ. 11 περ. α’ του ν. 3959/2011, συναινούν στην παράταση της προθεσµίας η οποία προβλέπεται στο αρ. 8 παρ. 5 του ίδιου νόµου, σχετικά µε την υποβολή εισήγησης προς την Επιτροπή Σας. Προσβλέπουµε δε ότι µε την συνηµµένη πρόταση, η συνολική διαδικασία είναι δυνατόν να επιταχυνθεί, προκειµένου να ολοκληρωθεί άµεσα µετά την υποβολή της Εισήγησης, ακόµα και αν αυτή υποβληθεί µετά την κατ’ αρχήν προβλεπόµενη προθεσµία των σαράντα πέντε
(45)ηµερών». 38. Σηµειώνεται δε ότι η ΓΔΑ απέστειλε επιπλέον, σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 38 του ν. 3959/2011, σειρά επιστολών προς ένα µεγάλο αριθµό διελαστών και χυτηρίων που δραστηριοποιούνται στον υπό εξέταση κλάδο21 για να συµπληρωθεί ο φάκελος της υπόθεσης και να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της γνωστοποιηθείσας πράξης όσον αφορά στα αποτελέσµατά της στις επιµέρους αγορές. IV ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ IV.1 Εισαγωγικά22 39. Η σχετική αγορά προϊόντων περιλαµβάνει το σύνολο των προϊόντων ή/και υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιµα ή δυνάµενα να υποκατασταθούν µεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιµών τους και της χρήσης, για την οποία προορίζονται. Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαµβάνει την περιοχή, όπου οι ενδιαφερόµενες επιχειρήσεις συµµετέχουν στην προµήθεια προϊόντων ή υπηρεσιών και οι όροι του ανταγωνισµού είναι επαρκώς οµοιογενείς, και η οποία µπορεί να διακριθεί προβεί στην αξιολόγηση της γνωστοποιούµενης συγκέντρωσης. Με εξαίρεση την περίπτωση α΄ της παρούσας παραγράφου, η Επιτροπή υποχρεούται εντός επτά εργάσιµων ηµερών από την ηµεροµηνία της γνωστοποίησης να ζητήσει από τις γνωστοποιούσες επιχειρήσεις τη διόρθωση της αρχικής γνωστοποίησης. Ως χρονικό σηµείο έναρξης των προθεσµιών στην εν λόγω περίπτωση θεωρείται η ηµεροµηνία της προσήκουσας γνωστοποίησης…». 21 Κατωτέρω παρατίθενται αναλυτικά οι αριθ. πρωτ. των απαντητικών επιστολών. Εφεξής, η παραποµπή στις επιστολές αυτές θα γίνεται µε απλή αναφορά στην επωνυµία του αποστολέα τους: Η υπ’ αριθ. πρωτ. 439/18.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 556/23.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 221/15.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 258/15.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 181/14.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 273/16.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 430/18.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 1177/12.02.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 222/15.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 535/22.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 49/07.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 149/11.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 98/.09.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 78/08.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 102/09.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 201/14.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 1161/11.02.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 454/18.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 235/15.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 169/11.01.2019 από την εταιρία […], οι υπ’ αριθ. πρωτ. 767/30.01.2019 και 1155/11.02.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 617/25.01.2019 από την εταιρία […]. Επιπλέον, από τα χυτήρια ελήφθησαν οι ακόλουθες απαντητικές επιστολές: οι υπ’ αριθ. πρωτ. 503/21.01.2019 και 1095/11.02.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 165/11.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 534/22.01.2019 από την εταιρία […], η υπ’ αριθ. πρωτ. 198/14.01.2019 από την εταιρία […]. 22 Επισηµαίνεται ότι η γνωστοποιούσα δραστηριοποιείται, όπως προαναφέρθηκε, και σε άλλες προϊοντικές αγορές, χωρίς ταυτόχρονα η ΕΠΑΛΜΕ να έχει παρουσία ως πραγµατικός ή δυνητικός ανταγωνιστής, πελάτης ή προµηθευτής. Ειδικότερα, ο όµιλος ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ δραστηριοποιείται στις αγορές: βωξίτη, µέσω της 100% θυγατρικής της εταιρίας ΔΕΛΦΟΙ ΔΙΣΤΟΜΟΝ Α.Μ.Ε., κατασκευαστικών έργων, µέσω της εµπορικής ονοµασίας ΜΕΤΚΑ, ενέργειας, µέσω της προαναφερθείσας εµπορικής ονοµασίας ΜΕΤΚΑ και µέσω της εµπορικής ονοµασίας PROTERGIA, καθώς και υποδοµών και έργων βιοµηχανοποίησης που αναλαµβάνει µέσω της ΜΕΤΚΑ, οι οποίες δεν θα αναλυθούν περαιτέρω. 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ από γειτονικές κυρίως περιοχές, διότι στις εν λόγω περιοχές οι όροι του ανταγωνισµού διαφέρουν σηµαντικά. 40. Κατά πάγια πρακτική και νοµολογία (τόσο σε Ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο), η ΕΑ επικεντρώνει την έρευνά της στις «επηρεαζόµενες» σχετικές αγορές της εκάστοτε υπό κρίση συγκέντρωσης, δηλαδή, στις αγορές εκείνες όπου παρουσιάζεται σηµαντικός βαθµός επικάλυψης µεταξύ των δραστηριοτήτων των συµµετεχουσών επιχειρήσεων. Ως «επηρεαζόµενη αγορά» νοείται: α) Κάθε σχετική αγορά στην οποία ασκούν επιχειρηµατικές δραστηριότητες δύο ή περισσότερες από τις συµµετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις, εφόσον εκτιµάται ότι η συγκέντρωση θα οδηγήσει σε συνολικό µερίδιο στην αγορά αυτή ύψους τουλάχιστον 15% (η περίπτωση αφορά οριζόντιες σχέσεις), καθώς και β) κάθε σχετική αγορά στην οποία ασκεί επιχειρηµατικές δραστηριότητες οποιαδήποτε συµµετέχουσα επιχείρηση και βρίσκεται σε προηγούµενο ή επόµενο στάδιο της παραγωγικής ή εµπορικής διαδικασίας του προϊόντος σε σχέση µε την αγορά στην οποία δραστηριοποιείται άλλη συµµετέχουσα επιχείρηση, και οποιοδήποτε από τα ατοµικά ή συνδυασµένα µερίδια αγοράς των επιχειρήσεων αυτών, σε οποιοδήποτε στάδιο της παραγωγικής ή εµπορικής διαδικασίας, ανέρχεται σε 25% τουλάχιστον, ανεξάρτητα αν µεταξύ των µερών υφίσταται σχέση προµηθευτή/πελάτη (η περίπτωση αφορά τις κάθετες σχέσεις). 41. Κατά τη γνωστοποιούσα, στο πλαίσιο της γνωστοποιούµενης συγκέντρωσης οι σχετικές αγορές προϊόντος είναι: α) η αγορά της µπιγιέτας πρωτόχυτου αλουµινίου και β) η αγορά της µπιγιέτας δευτερόχυτου αλουµινίου, η οποία διακρίνεται στις υπο-αγορές
- i)της αναχύτευσης καθαρών βιοµηχανικών απορριµµάτων αλουµινίου (pre-consumer scrap) σε δευτερόχυτη µπιγιέτα και
- ii)της παραγωγής δευτερόχυτης µπιγιέτας µέσω της ανάτηξης αναλωµένων απορριµµάτων αλουµινίου από περισυλλογή (post-consumer scrap). Ενώ αναφέρει επικουρικά ότι οι σχετικές αγορές προϊόντος οριοθετούνται και ως (α) η αγορά µπιγιέτας (κολώνας) αλουµινίου, η οποία περιλαµβάνει τόσο το πρωτόχυτο, όσο και δευτερόχυτο αλουµίνιο σε µορφή µπιγιέτας, και (β) η συµπληρωµατική αγορά της παροχής υπηρεσιών αναχύτευσης καθαρών απορριµµάτων αλουµινίου για λογαριασµό τρίτων, υπηρεσίες που παρέχονται από χυτήρια. IV.2 Βασικές Έννοιες 42. Παρακάτω παρατίθενται καταρχήν οι ορισµοί των βασικότερων εννοιών που απαντώνται στις υπό εξέταση σχετικές αγορές, προς υποβοήθηση της οριοθέτησής τους που λαµβάνει χώρα εν συνεχεία. • Πρωτόχυτο Αλουµίνιο: Είναι το αλουµίνιο που παράγεται µε την ηλεκτρόλυση της αλουµίνας, διαδικασία κατά την οποία διαχωρίζεται το οξυγόνο από το καθαρό αλουµίνιο. Η αλουµίνα προέρχεται από µηχανική-χηµική επεξεργασία του ορυκτού βωξίτη που βρίσκεται σε κοιτάσµατα στη φύση. Το καθαρό αλουµίνιο χυτεύεται και µετατρέπεται σε βιοµηχανικά προϊόντα τα οποία διαφέρουν ως προς τη χηµική σύνθεση (κράµατα αλουµινίου) όσο και ως προς τη γεωµετρική µορφή (π.χ. πλάκες, κολώνες, χελώνες) και προορίζονται ως πρώτη ύλη για τις λοιπές βιοµηχανίες αλουµινίου (έλαση/διέλαση). 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ • Ανακύκλωση: Είναι η συστηµατική περισυλλογή χρησιµοποιηµένων προϊόντων ή κατασκευών από αλουµίνιο, για την επαναχύτευση του µετάλλου και παραγωγή χρήσιµων και πάλι προϊόντων αλουµινίου. Με την αναχύτευση του αλουµινίου επιτυγχάνεται οικονοµία ενέργειας σε σχέση µε την ενέργεια που χρειάζεται η ηλεκτρόλυση του πρωτογενούς µετάλλου. • Δευτερόχυτο Αλουµίνιο: Είναι το αλουµίνιο που ανακτάται από ανακύκλωση (αναχύτευση και επεξεργασία) αλουµινίου το οποίο έχει ήδη παραχθεί, δηλαδή είτε πρωτόχυτo αλουµίνιο, είτε καθαρά αποκόµµατα αλουµινίου (pre-consumer scrap), είτε αναλωµένα τελικά προϊόντα από περισυλλογή (post-consumer scrap). • Καθαρά αποκόµµατα αλουµινίου (pre-consumer scrap): δηµιουργούνται στο πλαίσιο της παραγωγικής διαδικασίας στα εργοστάσια επεξεργασίας αλουµινίου (διελαστές). Αποτελούν πρώτη ύλη που αναχυτεύεται και διοχετεύεται στα εργοστάσια παραγωγής αλουµινίου ως δευτερόχυτο αλουµίνιο. • Αναλωµένα τελικά προϊόντα από περισυλλογή (post-consumer scrap): αποτελούν προϊόντα αλουµινίου που περισυλλέγονται µετά τη χρήση τους, από ιδιωτικούς ή δηµόσιους φορείς τα οποία οδηγούνται προς ανάτηξη και µε αυτόν τον τρόπο επίσης ανακυκλώνονται. Η µειωµένη καθαρότητα του post-consumer scrap σε σχέση µε το pre-consumer scrap καθιστά αναγκαία τη µεγαλύτερη χρήση της χελώνας πρωτόχυτου αλουµινίου στη διαδικασία της ανάτηξης σε σχέση µε την αντίστοιχη χρήση στην ανακύκλωση pre-consumer scrap προκειµένου να επιτευχθεί η επιθυµητή χηµική σύνθεση. • Διέλαση: Η διέλαση είναι η κατεργασία αλουµινίου για την παραγωγή προϊόντων σταθερής διατοµής µεγάλου µήκους (επιµήκη προϊόντα αλουµινίου όπως προφίλ και σωλήνες) που χρησιµοποιούνται στη βιοµηχανία και τις κατασκευές. Ειδικότερα, είναι η πλαστική παραµόρφωση µε την οποία παράγεται το βιοµηχανικό και αρχιτεκτονικό προφίλ (πόρτες - παράθυρα). Η πρώτη ύλη που χρησιµοποιείται κατά τη συγκεκριµένη διαδικασία είναι η κολώνα (ή µπιγιέτα) αλουµινίου, η οποία θερµαίνεται και οδηγείται σε ειδικές πρέσσες, και υποχρεώνεται πιεζόµενη να «ρεύσει» µέσα από τη µήτρα που καθορίζει τη µορφή του προφίλ. • Κολώνα (ή Μπιγιέτα ή Ράβδος) Αλουµινίου: Πρόκειται για µορφή αλουµινίου πρωτογενούς ή δευτερογενούς, η οποία χρησιµοποιείται ως πρώτη ύλη στη διέλαση για την παραγωγή αρχιτεκτονικού προφίλ. • Πλάκα Αλουµινίου: Πρόκειται για µορφή αλουµινίου, πρωτογενούς ή δευτερογενούς, η οποία χρησιµοποιείται ως πρώτη ύλη στην έλαση. Έχει ορθογώνιο σχήµα µε πάχος 200 – 600 mm και βάρος 500-1000 kgr. • Χελώνα Αλουµινίου: Πρόκειται για µορφή αλουµινίου που αποτελεί πρώτη ύλη για αναχύτευση και στη συνέχεια παραγωγή χυτών προϊόντων (κολώνας και πλάκας). IV.3 Προϊοντική Αγορά Πρωτόχυτου και Δευτερόχυτου Αλουµινίου 43. Το αλουµίνιο προέρχεται από την επεξεργασία βωξίτη, αφού πρώτα έχει παραχθεί το ενδιάµεσο προϊόν της µεταλλουργίας του αλουµινίου που είναι η αλουµίνα, η οποία 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ παράγεται στην Ελλάδα αποκλειστικά από τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ23. Στη συνέχεια η επεξεργασία της αλουµίνας οδηγεί στην παραγωγή του πρωτόχυτου αλουµινίου, το οποίο επίσης παράγεται αποκλειστικά από τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ στην ελληνική επικράτεια. Το πρωτόχυτο αλουµίνιο, στο επόµενο στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας, υφίσταται την πρώτη µεταποίηση, η οποία αφορά στην παραγωγή ηµιτελών προϊόντων µέσω των βιοµηχανιών της έλασης, διέλασης, καλωδίων και χυτηρίων. 44. Τα αποκόµµατα (scrap) της πρώτης µεταποίησης (καθαρού αλουµινίου), καθώς και τα αποκόµµατα αλουµινίου από περισυλλογή (ανακύκλωση τελικών προϊόντων) χρησιµοποιούνται ως πρώτη ύλη για την παραγωγή του λεγόµενου δευτερόχυτου αλουµινίου, το οποίο προµηθεύονται (όπως και το πρωτόχυτο) οι βιοµηχανίες παραγωγής ηµιτελών προϊόντων (της πρώτης µεταποίησης). Μετά την επιφανειακή επεξεργασία την οποία υφίστανται τα προϊόντα της πρώτης µεταποίησης, η παραγωγική διαδικασία συνεχίζεται µε τη δεύτερη µεταποίηση, η οποία αφορά στην παραγωγή τελικών προϊόντων που χρησιµοποιούνται κυρίως στις οικοδοµές και στη συσκευασία. 45. Η παραγωγή πρωτόχυτου αλουµινίου περιλαµβάνει τις επιχειρήσεις που παράγουν αλουµίνιο µε πρώτη ύλη το βωξίτη και ενδιάµεση την αλουµίνα, µε τελικό αποτέλεσµα την παραγωγή αλουµινίου εµπορικά καθαρού και κραµάτων αλουµινίου σε πρωτόχυτες πλάκες, κολώνες – µπι γιέτες, χελώνες. Η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ είναι ο µοναδικός παραγωγός πρωτόχυτου αλουµινίου στην Ελλάδα. 46. Ωστόσο, όπως φαίνεται από τις απαντήσεις των διελαστών στα ερωτηµατολόγια που εστάλησαν από τη ΓΔΑ, αν και η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αποτελεί έναν από τους βασικούς προµηθευτές των διελαστών που δραστηριοπούνται στην ελληνική επικράτεια, υπάρχουν πολλές εταιρίες διέλασης αλουµινίου που χρησιµοποιούν εισαγόµενο πρωτόχυτο αλουµίνιο (κυρίως από Ρωσία και Ρουµανία), αλλά και αρκετοί διελαστές αναγνωρίζουν και επισηµαίνουν τη δυνατότητα εισαγωγής πρωτόχυτου αλουµινίου. 47. Κατά την επεξεργασία του πρωτόχυτου αλουµινίου από τις επιχειρήσεις πρώτης µεταποίησης (επιχειρήσεις έλασης και διέλασης) µένουν υπολείµµατα (περίπου το 20% της πρώτης ύλης που έτυχε επεξεργασίας), τα οποία αποτελούν αντικείµενο επαναχύτευσης και από τα οποία στη συνέχεια παράγεται το δευτερόχυτο αλουµίνιο. Το πρωτόχυτο αλουµίνιο είναι απαραίτητο για την παραγωγή δευτερόχυτου αλουµινίου. 48. Η αγορά δευτερόχυτου αλουµινίου περιλαµβάνει τις βιοµηχανικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ανακύκλωση αλουµινίου µε πρώτη ύλη: α) αποκόµµατα που καταλείπονται κατά τη διαδικασία της πρώτης µεταποίησης (καθαρά βιοµηχανικά απορρίµµατα), β) µεταχειρισµένα τελικά προϊόντα που περισυλλέγονται (π.χ. µεταχειρισµένες πόρτες, παράθυρα) και γ) χελώνες του πρωτόχυτου αλουµινίου που κατασκευάζονται αποκλειστικά για τον εµπλουτισµό του δευτερόχυτου αλουµινίου24. Η συγκεκριµένη κατηγορία αλουµινίου χρησιµοποιείται για γενική και κυρίως για οικοδοµική χρήση. 23 Η παρούσα ανάλυση στηρίζεται σε πληροφορίες από το δικτυακό τόπο της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ «ΕΕΑ» (www.aluminium.org.gr). 24 Η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ έχει αναφέρει στις σχετικές επιστολές της προς την Υπηρεσία ότι δεν παράγει πλέον χελώνες αλουµινίου. 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49. Η σχέση υποκατάστασης µεταξύ πρωτόχυτου και δευτερόχυτου σχετίζεται άµεσα µε τη σκοπούµενη χρήση / τις ανάγκες προς κάλυψη. Συγκεκριµένα, η διέλαση, γίνεται και µε τις δυο κατηγορίες αλουµινίου, παρότι υφίσταται ποιοτική διαφοροποίηση µεταξύ τους και κάθε µία κατηγορία από αυτές είναι δυνατό να χρησιµοποιείται σε διαφορετικές εφαρµογές από την άλλη. 50. Σύµφωνα µε την άποψη της εξαγοράζουσας, η αγορά µπιγιέτας πρωτόχυτου αλουµινίου αποτελεί µια διακριτή αγορά από την αγορά µπιγιέτας δευτερόχυτου αλουµινίου, καθώς µπορεί να υπάρξει µόνο µερική, όπως υποστηρίζουν, υποκατάσταση. Αυτό οφείλεται κυρίως στις διαφορές των ποιοτικών χαρακτηριστικών των δύο προϊόντων, µεταξύ των οποίων υφίστανται ουσιώδεις διαφορές χηµικής και µεταλλουργικής σύνθεσης και αντοχής. 51. Έτσι αναφέρεται ότι οι µπιγιέτες πρωτόχυτου αλουµινίου της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ έχουν συγκεκριµένα χαρακτηριστικά25 που καθιστούν δυνατή τη χρήση τους όχι µόνο σε εφαρµογές γενικής φύσης, αλλά και σε σειρά εφαρµογών ανεπτυγµένης και εξειδικευµένης τεχνολογίας [π.χ. (αερο)ναυπηγική]. Αντιθέτως, τα χαρακτηριστικά των µπιγιετών δευτερόχυτου αλουµινίου της ΕΠΑΛΜΕ26 καθιστούν τη χρήση τους δυνατή µόνο σε εφαρµογές γενικής φύσης (π.χ. οικοδοµή κα) και όχι σε ανεπτυγµένες τεχνολογικές εφαρµογές. 52. Εξάλλου, σύµφωνα, µεταξύ άλλων, µε τις υπ’ αριθ. Μ1003/1997-Alcoa/Inespal και Μ1161/1998-Alcoa/Alox αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (εφεξής και Ε.Επ.), οι οποίες αφορούν σε συγκεντρώσεις επιχειρήσεων του κλάδου, οι αγορές πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου είναι διακριτές, αλλά στενά συνδεδεµένες, καθώς το προϊόν της µιας αγοράς αποτελεί πρώτη ύλη της άλλης, µε αποτέλεσµα η διακύµανση της τιµής στην αγορά της εισροής να επηρεάζει την τιµή του προϊόντος του επόµενου σταδίου27. 53. Σύµφωνα ωστόσο µε τις υπ’ αριθ. 36/II/199928, 276/IV/200529 και 604/2015 αποφάσεις της ΕΑ30,31, οι αγορές πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου σε µορφή κολώνας 25 Πρόκειται για µπιγιέτες περιορισµένων προσµίξεων εκτός των άλλων στοιχείων (µαγνήσιο, πυρίτιο κλπ) και σε σίδηρο από 0,18 έως 0,22%, γεγονός το οποίο διευκολύνει την περαιτέρω παραγωγική επεξεργασία τους. Περαιτέρω, έχουν µορφή µεταλλουργική µε λεπτόκοκκους κρυστάλλους και προσανατολισµό παράλληλο κατά άξονα, µεγάλη ταχύτητα διέλασης και εξαιρετική αγωγιµότητα, εξαιρετική ανοδίωση και βελτιωµένες µηχανικές ιδιότητες. 26 Όπως αναφέρεται στο έντυπο συνοπτικής γνωστοποίησης οι µπιγιέτες διαφόρων κραµάτων της ΕΠΑΛΜΕ έχουν προσµίξεις άλλων χηµικών στοιχείων (κυρίως σιδήρου) σε µεγαλύτερο ποσοστό που περιορίζει τις δυνατότητες περαιτέρω παραγωγικής επεξεργασίας. Επιπλέον, σε αντίθεση µε τις µπιγιέτες πρωτόχυτου αλουµινίου έχουν µεταλλουργική µορφή µε χονδρόκοκκους κρυστάλλους και ανοµοιόµορφο προσανατολισµό και διεύθυνση, µικρότερη ταχύτητα διέλασης και ηλεκτρική αγωγιµότητα, µέτρια έως κακή ανοδίωση και µέτριες µηχανικές ιδιότητες. 27 Βλ. και την υπ’ αριθ. IV 26870/19.12.1984 απόφαση της Ε.Επ. παρ. 5.2.7. 28 Σηµειώνεται επίσης ότι στην απόφαση του 3916/1997 το ΔΕφΑθ καταλήγει: «… στη σχετική αγορά των «µπιγιετών» διελάσεως διαφόρων κραµάτων που παράγονται από πρωτογενές ή δευτερογενές αλουµίνιο στην οποία το συνολικό µερίδιο των δύο εταιρειών µετά τη συγκέντρωση ανέρχεται σε ποσοστό 67%». Βλ. και αποφάσεις ΔΕφΑθ 1710/2000 και 980/2005. 29 Σύµφωνα µε την εν λόγω απόφαση (V3α), οι δύο βασικές αγορές προϊόντων αλουµινίου στη χώρα µας είναι η οικοδοµή (65%) και η συσκευασία (17%). 30 Πρβλ. και απόφαση Ε.Επ. COMP/M.7019 - TRIMET/ EDF/ NEWCO, σκ. 26 επ. Βλ. και απόφαση ΔΕφΑθ 3916/1997, καθώς και απόφαση ΔΕφΑθ 77/2014, σκ. 6
(2). 31 Πρβλ. και την υπ’ αριθ. 52/1997 απόφαση ΕΑ (έγκριση συγκέντρωσης εταιριών ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ και ΕΠΑΛΜΕ). 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (µπιγιέτας) τείνουν να συγκροτούν µια ενιαία σχετική αγορά προϊόντος. Ειδικότερα, και οι δύο τύποι αλουµινίου µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε εργασίες γενικής φύσεως, όπως οικοδοµικό προφίλ (διέλαση) λόγω της φύσης της ζήτησης στην Ελλάδα και δη της έλλειψης ανεπτυγµένων και εξειδικευµένων βιοµηχανικών κλάδων, όπου απαιτείται η χρήση πρωτόχυτου αλουµινίου.
- Από τη γνωστοποιούσα αναφέρεται ότι ένας σηµαντικός αριθµός πελατών απαιτεί αυστηρά πρωτόχυτο αλουµίνιο, λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του. Ωστόσο, δεν προσκοµίζεται κανένα στοιχείο ούτε γίνεται αναφορά σε συγκεκριµένους πελάτες της οι οποίοι διαχειρίζονται µόνο πρωτόχυτο αλουµίνιο παρά µόνο αναφέρεται ότι, βάσει των εκτιµήσεων της γνωστοποιούσας, από το 2013 έως το 2017 το ποσοστό πωλήσεων του πρωτόχυτου αλουµινίου έναντι του δευτερόχυτου ανερχόταν σε περίπου 65% (µε µικρές αποκλίσεις ανά έτος), καθώς και το ότι µια επιχείρηση είναι πελάτης δευτερόχυτου αλουµινίου δεν αποκλείει ότι προµηθεύεται παράλληλα πρωτόχυτο αλουµίνιο.
- Επιπλέον, όπως αναφέρει και η ίδια η γνωστοποιούσα, µέσω της εξαγοράς η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ θα επιτύχει την αύξηση της παραγωγής µπιγιετών αλουµινίου από 120.000 σε 155.000 τόνους µεγεθύνοντας τη συνολική δυναµικότητα µε προοπτική διετίας να φτάσει στους 250.000 τόνους συνολικής παραγωγής προϊόντων αλουµινίου παρέχοντας ολοκληρωµένες λύσεις στους πελάτες της. Συνεπώς, η ίδια η εξαγοράζουσα αναφέρει ως πρωταρχικό όφελος της εν λόγω εξαγοράς την αύξηση της παραγωγικής της δυναµικότητας και παρουσίας της εταιρίας στην Ελλάδα και το εξωτερικό, χωρίς να διακρίνει µεταξύ δύο προϊόντων, που όπως υποστηρίζεται σε άλλη ενότητα του εντύπου συνοπτικής γνωστοποίησης, ανήκουν σε διαφορετικές σχετικές αγορές.
- Η εναλλαξιµότητα µεταξύ πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου γίνεται ιδιαίτερα εµφανής από τις απαντήσεις των διελαστών και χυτηρίων
- Όλες33 οι απαντήσεις που ελήφθησαν από τη ΓΔΑ αναφέρουν ότι το πρωτόχυτο και δευτερόχυτο αλουµίνιο είναι εναλλάξιµα για συνήθεις εφαρµογές εφόσον τηρούνται τα όρια χηµικών αναλύσεων, και θα πρέπει να χαρακτηριστούν ως διακριτά µόνο στις περιπτώσεις ειδικών κραµάτων.
- Οι µπιγιέτες διαφόρων κραµάτων (πρωτόχυτες και δευτερόχυτες), παρά τις µεταξύ τους διαφορές, που οφείλονται ενδεχοµένως στον πεπαλαιωµένο µηχανολογικό εξοπλισµό της ΕΠΑΛΜΕ, χρησιµοποιούνται από τις βιοµηχανίες µεταποίησης αλουµινίου ως πρώτη ύλη για την παραγωγή του αυτού είδους προϊόντων (οικοδοµικό προφίλ κ.λπ.). Εποµένως οι µπιγιέτες αυτές είναι µεταξύ τους εναλλάξιµες και κατ’ ακολουθίαν αποτελούν ενιαία σχετική αγορά από άποψη προϊόντος στο πλαίσιο εξέτασης της εν λόγω υπόθεσης
- 32 Βλ. υποσηµείωση
- Με εξαίρεση της εταιρίας […], η οποία όµως δεν παρέχει καµία αιτιολογία. 34 Βλ. απόφαση ΕΑ 36/ΙΙ/1999, σκ. 16 επ. καθώς και αποφάσεις ΔΕφΑθ 3916/1997, 1710/2000, 980/2005 και 77/
- 33 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ IV.4 Η αγορά της συµπληρωµατικής υπηρεσίας αναχύτευσης καθαρών απορριµµάτων παραγωγής
- Η υπηρεσία αναχύτευσης απορριµµάτων παραγωγής των διελαστών (βιοµηχανικό σκραπ) περιλαµβάνει την επεξεργασία τους και την επιστροφή έτοιµης πρώτης ύλης προς διέλαση.
- Ειδικότερα, κατά τη διαδικασία παραγωγής στη διέλαση προφίλ αλουµινίου, προκύπτουν αποκόµµατα αλουµινίου, το ποσοστό των οποίων ανέρχεται κατά περίπτωση σε 20% περίπου της πρώτης ύλης (αναλόγως του σχήµατος και των ποιοτικών απαιτήσεων εκάστου προφίλ). Η ανακύκλωση του σκραπ για παραγωγή δευτερόχυτου αλουµινίου είναι καθοριστική για τη διαµόρφωση του τελικού κόστους λειτουργίας. Χωρίς αυτήν, η εταιρία διέλασης συσσωρεύει απόθεµα αλουµινίου, το οποίο παραµένει ανεκµετάλλευτο.
- Ένας διελαστής έχει τις εξής δύο επιλογές σχετικά µε την παραπάνω διαδικασία ανακύκλωσης του σκραπ, η οποία είναι πολύ σηµαντική για την οικονοµική αποδοτικότητα της επιχείρησης: α) να ανακυκλώσει το σκραπ σε δικό του χυτήριο, εφόσον διαθέτει, ή β) να απευθυνθεί σε εταιρία που αναχυτεύει σκραπ για λογαριασµό τρίτων (φασόν).
- Σηµειώνεται ότι ο χρόνος υλοποίησης, το κόστος λειτουργίας και η αβεβαιότητα ως προς τη δυνατότητα εξεύρεσης των πρώτων υλών αποτελούν παράγοντες που είναι πιθανόν να αποθαρρύνουν ένα διελαστή από το να δηµιουργήσει δικό του χυτήριο, εκτός εάν πρόκειται για πολύ µεγάλη επιχείρηση στην αγορά, η οποία ενδεχοµένως να ενδιαφερθεί για µια τέτοια µακροχρόνια επένδυση, όπως διαφαίνεται από απαντήσεις διελαστών που έχουν σταλεί στην Υπηρεσία σε σχετικά ερωτηµατολόγια.
- Συµπερασµατικά, επισηµαίνεται ότι η ανακύκλωση των καθαρών αυτών βιοµηχανικών απορριµµάτων είναι πολύ σηµαντική για λόγους κόστους στους διελαστές και ότι εν προκειµένω, η παροχή υπηρεσιών επαναχύτευσης αλουµινίου προς τρίτους συνιστά επίσης έτερη συνδεόµενη σχετική προϊοντική αγορά. Στην εν λόγω αγορά δεν συµπεριλαµβάνεται η δραστηριότητα των χυτηρίων που επαναχυτεύουν τα αποκόµµατα αλουµινίου αποκλειστικά για δική τους χρήση (καθετοποιηµένες µονάδες), καθώς το προϊόν τους δεν προορίζεται για τρίτους, αλλά συµπεριλαµβάνεται στο τελικό προϊόν που διαθέτουν στην αγορά και κατά συνέπεια αποτυπώνεται στο συνολικό µερίδιο αγοράς τους.
- Τόσο από τη γνωστοποιούσα όσο και µε βάση την έρευνα της ΕΑ εµφανίζονται επίσης τα ακόλουθα χυτήρια στην ελληνική επικράτεια: Τα χυτήρια της ΑΝΟΞΑΛ, της ΑΛΟΥΦΟΝΤ, της ΑΛΚΟ και της ΑΛΟΥΜΙΝΚΟ
- Κατά την άποψη της γνωστοποιούσας, ακόµα και στην περίπτωση που κάποια από αυτά τα χυτήρια είναι ανενεργά µπορούν να λειτουργήσουν κανονικά αναλαµβάνοντας την αναχύτευση τρίτων διελαστών. Ωστόσο, µε βάση την έρευνα της ΕΑ,για τα συγκεκριµένα χυτήρια ισχύουν τα ακόλουθα: Το χυτήριο της […] είναι ανενεργό και δεν λειτουργεί τα τελευταία πέντε έτη. Η εταιρία […] λειτουργεί επίσης ως διελαστής και βάσει των απαντήσεών της στο αντίστοιχο ερωτηµατολόγιο ολόκληρη η φύρα της (που αντιστοιχεί σε περίπου […]%) αναχυτεύεται στην ΕΠΑΛΜΕ. Η εταιρία […] δραστηριοποιείται στον τοµέα της 35 Σύµφωνα µε τη γνωστοποιούσα η δυναµικότητα των χυτηρίων είναι […], […], […] και […] τόνοι αντιστοίχως. Σύµφωνα µε τις απαντήσεις των χυτηρίων, το χυτήριο της ΑΝΟΞΑΛ έχει δυναµικότητα […] τόνων ετησίως, το χυτήριο της ΑΛΟΥΦΟΝΤ […] τόνους ετησίως ενώ το χυτήριο της ΑΛΟΥΜΙΝΚΟ δυνατότητα παραγωγής χυτών µερών κράµατος αλουµινίου (όχι µπιγιέτας) […] τόνων σε ετήσια βάση. 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ χύτευσης σε δύο παραγωγικούς άξονες: ο πρώτος αφορά στην κάθετη αναχύτευση σκραπ αλουµινίου για παραγωγή µπιγιέτας και ο δεύτερος αφορά στη χύτευση σκραπ αλουµινίου για παραγωγή κράµατος αλουµινίου (υλικό που χρησιµοποιείται για κάγκελα, εξαρτήµατα κλπ). Ο πρώτος παραγωγικός άξονας, που είναι σχετικός µε την εν λόγω έρευνα, δεν έχει τεθεί σε παραγωγική λειτουργία. Ο δεύτερος παραγωγικός άξονας αφορά σε δυνατότητα παραγωγής χυτών µερών κράµατος […] τόνων σε ετήσια βάση, ενώ η εν λόγω υπηρεσία δεν διατίθεται σε άλλους διελαστές ούτε υπάρχει αντίστοιχη πρόθεση. Η εταιρία […] λειτουργεί επίσης ως διελαστής και στο σχετικό ερωτηµατολόγιο αναφέρει την ΕΠΑΛΜΕ ως το µοναδικό προµηθευτή σε δευτερόχυτο αλουµίνιο και στην υπηρεσία αναχύτευσης. Το χυτήριο της […] ανήκει στον όµιλο […]36 και αναλαµβάνει να κάνει φασόν σε ύλες που της παρέχονται από τη µητρική της εταιρία
- Έχει µικρό ελεύθερο δυναµικό για να αναλάβει την κατεργασία υλών τρίτων διελαστών. Συνεπώς το µόνο χυτήριο το οποίο αποµένει από τα ανωτέρω και το οποίο παρουσιάζεται να παρέχει τις υπηρεσίες αναχύτευσης και σε διελαστές που δεν είναι καθετοποιηµένοι είναι το χυτήριο της […]
- Σύµφωνα µε τις απαντήσεις διελαστών στα ερωτηµατολόγια που εστάλησαν από τη ΓΔΑ, οι µη καθετοποιηµένοι διελαστές (ενν. από τους ερωτηθέντες) που δραστηριοποιούνται στην ελληνική επικράτεια αναχυτεύουν τα αποκόµµατα αλουµινίου που υπολείπονται από την παραγωγική τους διαδικασία εξ ολοκλήρου στην ΕΠΑΛΜΕ και δεν εξετάζουν το ενδεχόµενο αλλαγής χυτηρίου. Ταυτόχρονα, από τις απαντήσεις των διελαστών39 προκύπτει ότι δεν υπάρχει δυνατότητα κατεύθυνσης προς το εξωτερικό για αναχύτευση λόγω µεγάλου κόστους µεταφοράς.
- Επιπλέον των ανωτέρω, οι διελαστές απαντούν ότι δεν διατίθενται να λειτουργήσουν οι ίδιοι χυτήριο για την ανακύκλωση του σκραπ τους. Αυτό ισχύει για όλες τις εταιρίες που απαντούν στο σχετικό ερώτηµα πλην µιας ([…]), η οποία αναφέρει ότι µελετά εδώ και ένα χρόνο την επένδυση σε χυτήριο. Ωστόσο, πέραν του κόστους της σχετικής επένδυσης, της εξασφάλισης των απαιτούµενων κεφαλαίων και της αναγκαίας τεχνογνωσίας για τη λειτουργία του χυτηρίου ένας πολύ σηµαντικός παράγοντας που επηρεάζει µια τέτοια απόφαση, και αναφέρεται ως ανασταλτικός παράγοντας και από την εταιρία […], έχει να κάνει µε το γεγονός ότι προκειµένου µια τέτοια επένδυση να καταστεί αποδοτική θα πρέπει να συγκεντρωθούν οι απαιτούµενες ποσότητες σκραπ, καθώς το σκραπ του κάθε διελαστή στις περισσότερες περιπτώσεις δεν επαρκεί προκειµένου να καλύψει εξολοκλήρου την απαραίτητη ποσότητα. Το ερωτώµενα χυτήρια επίσης αναφέρουν ότι δεν αναµένουν την είσοδο µιας νέας επιχείρησης στην αγορά αναχύτευσης.
- Βάσει των ανωτέρω συµπεραίνεται ότι η διαδικασία αναχύτευσης αποτελεί µία απολύτως ουσιώδη δραστηριότητα για της εταιρίες διέλασης καθώς το σκραπ τους µπορεί να αντιστοιχεί σε ένα ιδιαίτερα σηµαντικό ποσοστό της τάξης του 20%. Η εταιρία 36 Στον ίδιο όµιλο ανήκει και η […], ως διελαστής που δραστηριοποιείται στην ελληνική επικράτεια. […] ΑΕ. 38 Η […] βάσει της απάντησής της λειτουργεί ως ανεξάρτητο χυτήριο ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται να αναλαµβάνει αναχύτευση µόνο για την εταιρία […] η οποία συµµετέχει και στο µετοχικό της κεφάλαιο. 39 Με εξαίρεση την […], η οποία δεν αναφέρει συγκεκριµένα στοιχεία. 37 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΕΠΑΛΜΕ λειτουργεί σαν το κυριότερο, αν όχι µοναδικό, ανεξάρτητο χυτήριο της ελληνικής επικράτειας το οποίο χρησιµοποιούν οι διελαστές για την αναχύτευση των αποκοµµάτων αλουµινίου που υπολείπονται της παραγωγικής τους διαδικασίας, ενώ η δυνατότητα αναχύτευσης σε χυτήρια του εξωτερικού αξιολογείται ως περιορισµένη, λόγω του υψηλού µεταφορικού κόστους. IV.5 Γεωγραφική οριοθέτηση των αγορών
- Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαµβάνει την περιοχή, στην οποία οι ενδιαφερόµενες επιχειρήσεις προβαίνουν σε προσφορά αγαθών και υπηρεσιών και οι συνθήκες ανταγωνισµού είναι επαρκώς οµοιογενείς, ώστε αυτή να µπορεί να διακριθεί από γειτονικές περιοχές, ιδίως επειδή οι υφιστάµενες συνθήκες ανταγωνισµού στις περιοχές αυτές είναι αισθητά διαφορετικές.
- Ως σχετική γεωγραφική αγορά η γνωστοποιούσα θεωρεί, τόσο για την αγορά του πρωτόχυτου όσο και για την αγορά του δευτερόχυτου αλουµινίου, αλλά και ως προς τη συµπληρωµατική αγορά της παροχής υπηρεσιών αναχύτευσης καθαρών απορριµµάτων αλουµινίου για λογαριασµό τρίτων (υπηρεσίες που παρέχονται από χυτήρια) την παγκόσµια αγορά.
- Από τις απαντήσεις των διελαστών και χυτηρίων φαίνεται ωστόσο ότι υπάρχουν διαφορές αναφορικά µε τη γεωγραφική οριοθέτηση της αγοράς (πρωτόχυτου και δευτερόχυτου) αλουµινίου και των υπηρεσιών αναχύτευσης.
- Κατά τον ορισµό της γεωγραφικής αγοράς, αξιολογούνται διάφορα κριτήρια, µεταξύ των οποίων οι τοπικές διαφορές (π.χ. ως προς τα µερίδια αγοράς), οι διαφορές ως προς τις τιµές των προϊόντων µεταξύ των χωρών µελών της ΕΕ, οι προτιµήσεις των καταναλωτών (αγοραστική συνήθεια), ο βαθµός διείσδυσης των εισαγωγών και το µεταφορικό κόστος
- Γεωγραφική Οριοθέτηση της Αγοράς Πρωτόχυτου και Δευτερόχυτου Αλουµινίου
- Σύµφωνα, µεταξύ άλλων, µε τις υπ’ αριθ. Μ1003/1997-Alcoa/Inespal και Μ1161/1998Alcoa/Alox αποφάσεις Ε.Επ., οι οποίες αφορούν σε συγκεντρώσεις επιχειρήσεων του κλάδου, ως γεωγραφική αγορά πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου κολώνας (µπιγιέτας) θεωρείται η παγκόσµια αγορά, λαµβάνοντας ιδίως υπόψη α) τις εισαγωγικές και εξαγωγικές ροές του αλουµινίου (πρωτόχυτου και δευτερόχυτου), β) η τιµή του πρωτόχυτου αλουµινίου είναι σε σηµαντικό βαθµό οµοιόµορφη, καθώς συνδεέται µε το Χρηµατιστήριο Μετάλλων του Λονδίνου (LME), ενώ και η τιµή του δευτερόχυτου συχνά συνδέεται µε τη χρηµατιστηριακή τιµή του πρωτόχυτου.
- Σύµφωνα ωστόσο µε τις υπ’ αριθ. 36/II/1999, 276/IV/200541 και 604/201542 αποφάσεις της ΕΑ, ως γεωγραφική αγορά πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου σε µορφή κολώνας (µπιγιέτας) θεωρείται αυτή της ελληνικής επικράτειας. 40 Βλ. ενδεικτικά για το σύνολο των παραγόντων που αξιολογούνται σχετικά Levy, ό.π., παρ.3-152-5-170, EU COMPETITION LAW, VOLUME II, Mergers and Acquisitions, Book One, Claeys & Casteels, παρ. 3.267, καθώς και ενδεικτικά Μ.1672, Volvo/Scania, παρ. 233, Μ. 5355/ BASF/ CIBA, παρ.
- 41 Βλ. παρ. IV: «δεδοµένου ότι οι συµµετέχουσες επιχειρήσεις µπορούν να πωλήσουν τα προϊόντα τους υπό οµοιόµορφες συνθήκες ανταγωνισµού σε όλη την επικράτεια». 42 Βλ. παρ. 19: «Εν προκειµένω, κατά την οµόφωνη κρίση της Επιτροπής, ως σχετική γεωγραφική αγορά ορίζεται η ελληνική επικράτεια, δεδοµένων ιδίως του σχετικά περιορισµένου αριθµού εισαγωγών, αλλά και 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Εν γένει, ο κλάδος του αλουµινίου είναι ιδιαίτερα εξωστρεφής, καθώς οι ελληνικές εταιρίες, ανεξαρτήτως µεγέθους, έχουν εστιάσει σταθερά κατά τα τελευταία χρόνια στην εξαγωγική δραστηριότητα
- Βάσει στοιχείων της Ελληνικής Ένωσης Αλουµινίου (ΕΕΑ)44, το αλουµίνιο αποτελεί τον δεύτερο πιο εξαγωγικό κλάδο της Ελλάδας, µε εξαγωγές οι οποίες το 2017 ξεπέρασαν το 1,6 δισ. € και αντιστοιχούν στο 5,5% του συνόλου των εξαγωγών της Χώρας. Οι συνολικές πωλήσεις της πρώτης µεταποίησης παρουσίασαν αύξηση της τάξης του 4%, ενώ οι εξαγωγές ενισχύθηκαν κατά περίπου 56%, εκπροσωπώντας το 75% των συνολικών πωλήσεων.
- Αναφορικά µε την υπό εξέταση γνωστοποιηθείσα πράξη, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ είναι πράγµατι η µόνη εταιρία που δραστηριοποιείται στην ελληνική επικράτεια στην παραγωγή πρωτόχυτου αλουµινίου. Ωστόσο, βάσει των στοιχείων που έχουν προκύψει κατά τη διερεύνηση της γνωστοποιούµενης εξαγοράς διαφαίνεται ότι η αγορά πρωτόχυτου αλουµινίου µπορεί να είναι ευρύτερη από την ελληνική, καθώς υφίστανται σηµαντικές εµπορικές ροές από και προς το εξωτερικό, καθώς αφενός υπάρχουν προµηθευτές που δραστηριοποιούνται εκτός ελληνικής επικράτειας και εξάγουν τα προϊόντα τους στην Ελλάδα και αφετέρου καταγράφονται σηµαντικές εξαγωγές αλουµινίου ελληνικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό
- Σύµφωνα µε στοιχεία της ΕΕΑ, για το έτος 2017 οι πωλήσεις σε πρώτες ύλες (πρωτόχυτο και δευτερόχυτο) έφθασαν τους 215.000 τόνους (µε 58% εξαγωγές)46,
- Ενώ, σύµφωνα µε τα στοιχεία που προσκόµισε η γνωστοποιούσα, το ποσοστό µόνο των εισαγωγών πρωτόχυτου αλουµινίου για το έτος 2017 ανήλθε σε περίπου 34%48 της συνολικής εγχώριας αγοράς πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου. του σχετικά υψηλού κόστους µεταφορών και δασµών που αντιµετώπιζαν οι δυνητικοί εισαγωγείς, τουλάχιστον µέχρι το 1997-1998, απορριπτέων ως αβάσιµων των περί του αντιθέτου ισχυρισµών της ελεγχόµενης εταιρίας ΑτΕ». 43 Βλ. και απαντήσεις ερωτηθέντων διελαστών. 44 Βλ. Παράρτηµα 12 του συνοπτικού εντύπου γνωστοποίησης. 45 Βάσει των στοιχείων της γνωστοποιούσας η εξαγωγική δραστηριότητα της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ για τα έτη 2013-2017 σε όγκο και αξία έχει ως ακολούθως: Όγκος εξαγωγών πρωτόχυτης µπιγιέτας (τόνοι) Αξία εξαγωγών πρωτόχυτης µπιγιέτας (ευρώ) % εξαγωγών στις Συν. Πωλήσεις (σε όγκο) 2013 […] […] […] 2014 […] […] […] 2015 […] […] […] 2016 […] […] […] 2017 […] […] […] Έτος Πηγή: Στοιχεία προσκοµισθέντα από τη γνωστοποιούσα, επεξεργασία από ΓΔΑ 46 Βλ. https://www.alunet.gr/2018/07/8652v. Σύµφωνα επίσης µε στοιχεία της ΕΕΑ (για το έτος 2011), το 60% των πωλήσεων πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου αφορά εξαγωγές και το υπόλοιπο 40% την εγχώρια αγορά. Βλ. http://www.aluminium.org.gr/%CF%80%CF%81%CF%89%CF%84%CF%8C%CF%87%CF%85%CF%8 4%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B5%CF%81%CF%8C%CF%87%CF%85%CF%84%CE% BF-%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%85%CE%BC%CE%AF%CE%BD%CE%B9%CE%BF-p336.html. 48 Βλ. Πίνακες παρ. 67 επ, του πλήρους εντύπου γνωστοποίησης. 47 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Η εξαγοράζουσα αναφέρει ότι η αγορά του πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου είναι παγκόσµια. Η είσοδος νέων επιχειρήσεων γίνεται από µεγάλους οµίλους που δραστηριοποιούνται σε παγκόσµιο επίπεδο. Ενδεικτικά αναφέρονται οι παραγωγοί EMIRATES GLOBAL ALUMINIIUM (EGA) στα Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα, RUSAL στη Ρωσία, NORSK HYDRO στη Ρωσία, ALRO στη Ρουµανία και VEDANTA στην Ινδία και οι έµποροι GLENCORE, MECAM και METRAD. Αναφέρεται επίσης ότι τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται µια συνεχής αυξητική τάση εισαγώγων µπιγιέτας πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου, ενώ εξίσου υψηλά είναι και τα επίπεδα των αντίστοιχων εξαγωγών. Ο αναφερόµενος παγκόσµιος χαρακτήρας της σχετικής αγοράς ενδυναµώνεται από τη διαρκή µείωση του κόστους και των εισαγωγικών δασµών49, από το µηδενικό κόστος σε δίκτυα διανοµής για τις εταιρίες που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή πρωτόχυτης και δευτερόχυτης µπιγιέτας, καθώς και από την απουσία ιδιαίτερων καταναλωτικών προτιµήσεων στην ελληνική επικράτεια καθώς δεν παρουσιάζεται κάποια προτίµηση για τα τοπικά προϊόντα αλουµινίου.
- Από την έρευνα της ΓΔΑ διαφαίνεται ότι υπάρχουν αρκετοί διελαστές οι οποίοι προµηθεύονται πρωτόχυτο αλουµίνιο (και) από το εξωτερικό50, καθώς και διελαστές οι οποίοι αγοράζουν πρωτόχυτο αλουµίνιο από την εταιρία […]51, η οποία εισάγει πρωτόχυτο αλουµίνιο από τη Ρωσία και τη Ρουµανία. Κάποιοι διελαστές52 επιπλέον αναφέρουν ότι προµηθεύονται ένα ποσοστό των αγορών τους σε πρωτόχυτο αλουµίνιο από την εταιρία ΕΠΑΛΜΕ. Επιπλέον, υπάρχουν διελαστές που αναφέρουν ως δυνητικούς προµηθευτές αλουµινίου επιχειρήσεις από τα Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα, τη Νότιο Κορέα, την Ινδία, τη Ρωσία, τη Ρουµανία κ.α.53 Ως κριτήρια για την επιλογή προµηθευτή πρωτόχυτου αλουµινίου αναφέρονται η διάµετρος της προσφερόµενης µπιγιέτας και η ποιότητα του υλικού και κυρίως η τιµή πώλησης και ο ευνοϊκός χρόνος πίστωσης.
- Όσον αφορά τη δευτερόχυτη µπιγιέτα αλουµινίου, η οποία βάσει της ανωτέρω ανάλυσης ανήκει στην ίδια σχετική αγορά µε την πρωτόχυτη µπιγιέτα, οι περισσότεροι διελαστές εµφανίζουν την ΕΠΑΛΜΕ ως το βασικό τους προµηθευτή σε δευτερόχυτη µπιγιέτα ωστόσο και πάλι εµφανίζονται διελαστές που φαίνεται να εισάγουν δευτερόχυτη µπιγιέτα από το εξωτερικό, ενώ υπάρχουν επιχειρήσεις διέλασης που καλύπτουν τις ανάγκες τους για κράµατα δευτερόχυτου αλουµινίου από την ετήσια ποσότητα αναχύτευσης της φύρας τους.
- Σηµαντικό τέλος είναι εν προκειµένω ότι οι παραγωγοί πρωτόχυτου και δευτερόχυτου των υπολοίπων χωρών ασκούν σηµαντική ανταγωνιστική πίεση, και τυχόν προσπάθειες των µερών για αύξηση των τιµών µετά τη συγκέντρωση στην εν λόγω αγορά αναµένεται ότι θα εξουδετερώνονταν από τις εισαγωγές. 49 Οι εισαγωγές µπιγιέτας πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου στην Ελλάδα δεν επηρεάζονται σηµαντικά από ποσοστώσεις και δασµολογικούς ή µη δασµολογικούς φραγµούς. Περαιτέρω, αναφορικά µε τις εισαγωγές από τρίτες χώρες εκτός ΕΕ, όπως αναφέρθηκε στο έντυπο συνοπτικής γνωστοποίησης (βλ. σηµείο 92), παρατηρείται µια διαρκής µείωση του κόστους των εισαγωγικών δασµών, οι οποίοι πλέον ανέρχονται µόλις στο 4% της αξίας των εισαγόµενων προϊόντων (από 6% προγενέστερα). 50 […]. 51 […]. 52 […]. 53 […]. 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Εποµένως, από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η γεωγραφική αγορά πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου ορίζεται η παγκόσµια αγορά. Γεωγραφική Αγορά της Υπηρεσίας Αναχύτευσης
- Σύµφωνα µε την άποψη της εξαγοράζουσας, η γεωγραφική αγορά της παροχής υπηρεσιών αναχύτευσης καθαρών αποκοµµάτων αλουµινίου για λογαριασµό τρίτων θα πρέπει και πάλι να θεωρηθεί η παγκόσµια καθώς οι εγχώριες βιοµηχανίες διέλασης έχουν τη δυνατότητα να αποστέλλουν το σκραπ τους σε χυτήρια που είναι εγκατεστηµένα σε τρίτες χώρες (πχ Βουλγαρία, Ιταλία, Τουρκία) προς επαναχύτευση.
- Ωστόσο, βάσει των απαντήσεων των ερωτώµενων διελαστών φαίνεται ότι δεν υπάρχει εταιρία διέλασης που να δραστηριοποιείται στην ελληνική επικράτεια και να αποστέλλει το σκραπ της προς αναχύτευση σε χυτήριο του εξωτερικού. Επιπλέον, αν και όπως έχει προαναφερθεί η ανακύκλωση του σκραπ είναι ουσιαστικής σηµασίας για τη λειτουργία των επιχειρήσεων διέλασης αλουµινίου, οι επιχειρήσεις αναφέρουν ότι είναι αδύνατον για αυτές να αποστέλλουν το σκραπ τους για αναχύτευση σε χυτήρια του εξωτερικού λόγω του ιδιαίτερα υψηλού µεταφορικού κόστους που θα συνεπάγεται µια τέτοια συναλλαγή. Επιπλέον, λόγω της µικρής ποσότητας σκραπ που δηµιουργείται από κάθε επιχείρηση διέλασης θα καθιστούσε δύσκολη την επίτευξη σωστής τιµής στην περίπτωση που ακολουθούνταν η πολιτική πώλησης του σκραπ στο εξωτερικό. Η άποψη των διελαστών ενισχύεται από τις απαντήσεις των χυτηρίων τα οποία, ανεξάρτητα εάν είναι καθετοποιηµένα ή/και λειτουργούν και ως ανεξάρτητα χυτήρια αναφέρουν ότι θεωρούν δυσχερή την ανταγωνιστική δράση των χυτηρίων του εξωτερικού λόγω του υψηλού µεταφορικού κόστους.
- Από τα ανωτέρω συνεπάγεται ότι η γεωγραφική αγορά της υπηρεσία αναχύτευσης αποκοµµάτων αλουµινίου περιορίζεται στα όρια της ελληνικής επικράτειας. IV.6 Μερίδια Αγοράς
- Βάσει των στοιχείων που έχει προσκοµίσει η γνωστοποιούσα, τα µερίδια αγοράς των συµµετεχουσών στην ελληνική αγορά (µπιγιέτας) πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου (εξαιρουµένης της παροχής υπηρεσιών αναχύτευσης καθαρών απορριµµάτων αλουµινίου για λογαριασµό τρίτων), παρουσιάζονται στον παρακάτω Πίνακα. Πίνακας 3: Μερίδια αγοράς στην ελληνική αγορά (µπιγιέτας) πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου ΣΥΝΟΛΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΕΠΑΛΜΕ Όγκος πωλήσεων Αξία πωλήσεων Όγκος πωλήσεων Αξία πωλήσεων Όγκος πωλήσεων Αξία πωλήσεων (µετρικοί τόνοι) (σε ευρώ) (µετρικοί τόνοι) (σε ευρώ) (µετρικοί τόνοι) (σε ευρώ) 2013 […] […] […] […] […] […] 2014 […] […] […] […] […] […] 2015 […] […] […] […] […] […] 2016 […] […] […] […] […] […] 2017 […] […] […] […] […] […] Έτος 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Έτος ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΕΠΑΛΜΕ Όγκος πωλήσεων Αξία πωλήσεων Όγκος πωλήσεων Αξία πωλήσεων Όγκος πωλήσεων Αξία πωλήσεων (µετρικοί τόνοι) (σε ευρώ) (µετρικοί τόνοι) (σε ευρώ) (µετρικοί τόνοι) (σε ευρώ) ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ & ΕΠΑΛΜΕ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΕΠΑΛΜΕ Όγκος πωλήσεων Αξία πωλήσεων Όγκος πωλήσεων Αξία πωλήσεων Όγκος πωλήσεων Αξία πωλήσεων % % % % % % 2013 [75-85]% [75-85]% [55-65]% [55-65]% [15-25]% [10-15]% 2014 [65-75]% [75-85]% [55-65]% [55-65]% [15-25]% [10-15]% 2015 [65-75]% [65-75]% [45-55]% [45-55]% [15-25]% [10-15]% 2016 [55-65]% [55-65]% [45-55]% [45-55]% [10-15]% [10-15]% 2017 [55-65]% [55-65]% [45-55]% [45-55]% [10-15]% [5-10]% Έτος Πηγή: Στοιχεία προσκοµισθέντα από τη γνωστοποιούσα, επεξεργασία από ΓΔΑ.
- Ωστόσο δεδοµένου ότι η γεωγραφική αγορά για το πρωτόχυτο και δευτερόχυτο αλουµίνιο έχει προσδιοριστεί ότι εκτείνεται στην παγκόσµια αγορά54, σύµφωνα µε τη γνωστοποιούσα, τα αντίστοιχα µερίδια αγοράς, σε παγκόσµιο επίπεδο, για την ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ εκτιµώνται σε περίπου µηδενικό, της τάξης µεγέθους [5-10]% (για το 2017), ενώ για την ΕΠΑΛΜΕ, επίσης, µηδενικό, της τάξης µεγέθους [5-10]% (για το 2017). Συνεπώς τα µερίδια αγοράς των δύο εταιριών αναφορικά µε το πρωτόχυτο και δευτερόχυτο αλουµίνιο στην παγκόσµια αγορά είναι πολύ χαµηλά
- Αναφορικά µε τα µερίδια της ΕΠΑΛΜΕ στην αγορά αναχύτευσης, που όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, βάσει των απαντήσεων των διελαστών περιορίζεται στην ελληνική επικράτεια (οι οποίοι και θεωρούν την ΕΠΑΛΜΕ ως το µόνο ανεξάρτητο χυτήριο που παρέχει την υπηρεσία της αναχύτευσης η κατάσταση είναι διαφορετική). 54 Βλ. IV.
- Παρατηρούνται σχετικά και τα εξής [βλ. Υπόµνηµα αγοράστριας µε αρ. πρωτ. 211/27.03.2019]: «[Η] σε καθηµερινή βάση τιµολόγηση του αλουµινίου από το Χρηµατιστήριο Μετάλλων του Λονδίνου (LME) δεν καταλείπει ουσιαστικό κανένα περιθώριο για «µόχλευση» των τιµών προς τα πάνω στα αντίστοιχα προϊόντα (εν προκειµένω, στην πρωτόχυτη και τη δευτερόχυτη µπιγιέτα). Τούτο επειδή, ενόψει του καθορισµού των σχετικών τιµών από το LME, η κοστολόγηση των προϊόντων αυτών είναι, σύµφωνα και µε τη φρασεολογία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, «ουσιωδώς οµοιόµορφη» (substantially uniform): η τελική τιµή του αλουµινίου καθορίζεται σε συντριπτικό βαθµό από την τιµή του LME, ενώ µόνο σε αµελητέο βαθµό από τις εκάστοτε περιφερειακές υπερτιµήσεις. Όπως έχει, δε, κριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα ανωτέρω ισχύουν αναλλοίωτα και ως προς το πρωτόχυτο αλουµίνιο υπό την ειδικότερη µορφή των µπιγιετών {billets). Παράλληλα, γίνεται δεκτό ότι και η κοστολόγηση του δευτερόχυτου εν γένει αλουµινίου συναρτάται µε τις τιµές οι οποίες τίθενται υπό διαπραγµάτευση και δηµοσιοποιούνται από το LME». 55 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Συγκεκριµένα η ίδια η γνωστοποιούσα έχει εµφανίσει εκτίµηση ενός ιδιαίτερα υψηλού µεριδίου στην αγορά αναχύτευσης. Συγκεκριµένα στο Παράρτηµα 22 του πλήρους εντύπου Γνωστοποίησης αναφέρεται ο κατωτέρω υπολογισµός εκτίµησης του σχετικού µεριδίου αγοράς της ΕΠΑΛΜΕ στην αγορά αναχύτευσης από καθαρά αποκόµµατα αλουµινίου:
- Όπως αναλύει η γνωστοποιούσα οι παρεχόµενες εκτιµήσεις του Παραρτήµατος έχουν γίνει ως ακουλούθως: - Έχουν χρησιµοποιηθεί οι εκτιµήσεις της Ελληνικής Ένωσης Αλουµινίου για το έτος 2017 για την ελληνική αγορά διέλασης. Η εκτίµηση αφορά συνολικά στο αλουµίνιο (πρωτόχυτο και δευτερόχυτο). - Το ποσοστό φύρας διέλασης έχει υπολογιστεί σε 18%. - Από τις ετήσιες πωλήσεις προϊόντων διέλασης προκύπτει η ελάχιστη ποσότητα πρώτης ύλης (µπιγιέτας αλουµινίου) η οποία έχει απαιτηθεί για την παραγωγή τους. Στην ποσότητα αυτή προστίθεται κατ’εκτίµηση στη βάση ποσοστού 18% η επιπλέον απαιτούµενη πρώτη ύλη (φύρα). - Η αγορά αναχύτευσης αφορά στις εταιρίες ΕΠΑΛΜΕ, ΑΛΟΥΦΟΝΤ και ΑΝΟΞΑΛ, καθώς δεν υπάρχουν ενεργές µονάδες αναχύτευσης στην ελληνική επικράτεια και δεν είναι γνωστό στην ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ εάν πραγµατοποιούνται εισαγωγές αναχύτευσης στην Ελλάδα.
- Βάσει των ανωτέρω υπολογισµών και εκτιµήσεων της ίδιας της γνωστοποιούσας το µερίδιο της ΕΠΑΛΜΕ στην αγορά αναχύτευσης στην Ελλάδα για το έτος 2017 ανέρχεται στο πολύ υψηλό ποσοστό του [75-85]%. Συγκεκριµένα η ελληνική αγορά αναχύτευσης για το έτος 2017 χαρακτηρίζεται από τα ακόλουθα µεγέθη: Συνολική Αγορά Αναχύτευσης στην Ελληνική Επικράτεια Αναχύτευση τρίτων (ALUFONT, ANOXAL, ALUMIL, ETEM) ΕΠΑΛΜΕ Ποσότητες (κιλά) Αξία (€) Ποσότητες (κιλά) Αξία (€) Ποσότητες (κιλά) Αξία (€) […] […] […] […] […] […] ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ Αναχύτευση ΕΠΑΛΜΕ Αναχύτευση τρίτων [75-85]% [15-25]% Πηγή: Στοιχεία προσκοµισθέντα από τη γνωστοποιούσα, επεξεργασία από ΓΔΑ
- Ωστόσο, όπως φαίνεται και από την ανωτέρω ανάλυση στην κατηγορία «αναχύτευση τρίτων», εµφανίζεται το καθετοποιηµένο χυτήριο της ANOXAL που λειτουργεί για λογαριασµό της ΕΤΕΜ και συνεπώς δε θα έπρεπε να υπολογίζεται στο συγκεκριµένο µερίδιο. Ταυτόχρονα, το χυτήριο της ALUFONT αν και εµφανίζεται να λειτουργεί ως ανεξάρτητο χυτήριο βάσει των απαντήσεων που έχει λάβει η ΓΔΑ αναλαµβάνει […].
- Βάσει των ανωτέρω αναλύσεων η εκτίµηση της γνωστοποιούσας αναφορικά µε το µερίδιο της ΕΠΑΛΜΕ στην αγορά αναχύτευσης, δηλαδή ότι το ποσοστό της ΕΠΑΛΜΕ ανέρχεται σε [75-85]%, µπορεί να τεθεί µόνο ως το κατώτατο ποσοστό µεριδίου αγοράς που µπορεί να 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ διαθέτει η εταιρία στη σχετική αγορά, ήτοι, ότι κατά την κρίση της ΓΔΑ, η ΕΠΑΛΜΕ διαθέτει µερίδιο αγοράς από [75-85]% - [95-100]%. V ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ
- Δεδοµένου ότι οι δύο επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται στη σχετική αγορά του πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου, όπως προσδιορίστηκε ανωτέρω, µε αθροιστικό µερίδιο αγοράς το οποίο µετά τη συγκέντρωση θα είναι κάτω του 15%, καθώς η σχετική γεωγραφική αγορά εκτείνεται εκτός των ορίων της ελληνικής επικράτειας, η σχετική αγορά πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουµινίου δεν θεωρείται ως επηρεαζόµενη.
- Αναφορικά µε την κάθετη διάσταση της συγκέντρωσης, σηµειώνεται ότι η συµµετέχουσα στη συγκέντρωση εταιρία ΕΠΑΛΜΕ, ασκεί επιχειρηµατικές δραστηριότητες στη σχετική αγορά των υπηρεσιών αναχύτευσης που βρίσκεται σε επόµενο στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας (στάδιο ανακύκλωσης φύρας) όπου το µερίδιό της στην εν λόγω αγορά είναι πολύ ανώτερο του 25% (από [75-85]% - [95100]%) όπως προαναφέρθηκε), καθώς εµφανίζεται ως ο µοναδικός ανεξάρτητος προµηθευτής της συγκεκριµένης υπηρεσίας για την ελληνική αγορά. Συνεπώς, η εγχώρια αγορά υπηρεσιών αναχύτευσης θεωρείται επηρεαζόµενη αγορά για την υπό εξέταση συγκέντρωση (παρόλο που µεταξύ των µερών δεν υφίσταται σχέση πελάτη/προµηθευτή).
- Στην υπό κρίση περίπτωση µάλιστα η δυνατότητα των διελαστών να αλλάξουν προµηθευτή στην αγορά της υπηρεσίας αναχύτευσης είναι ιδιαίτερα περιορισµένη (έως ανύπαρκτη), καθώς η ΕΠΑΛΜΕ είναι σχεδόν το µόνο ανεξάρτητο χυτήριο που µπορεί να ανακυκλώσει τη φύρα τους και η εξεύρεση άλλου χυτηρίου στο εξωτερικό είναι απαγορευτική λόγω του ιδιαίτερα υψηλού κόστους µεταφοράς και της µικρής ποσότητας σκραπ που παράγεται από τον κάθε διελαστή
- VI ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑΣ ΠΡΑΞΗΣ VI.1 Εισαγωγικά για τη γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση
- Η ΕΑ αξιολογεί κατά πόσον µία συγκέντρωση παρακωλύει σηµαντικά τον αποτελεσµατικό ανταγωνισµό, ιδίως µε τη δηµιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης, και λαµβάνει υπόψη κάθε σηµαντική παρακώλυση του αποτελεσµατικού ανταγωνισµού που ενδέχεται να προκληθεί από τη συγκέντρωση. Η δηµιουργία ή ενίσχυση 56 Πάντως, για λόγους πληρότητας, σηµειώνεται ότι η αγοράστρια εταιρία στο Υπόµνηµά της [αρ. πρωτ. 211/27.03.2019] αναφέρει σχετικά τα εξής: «Επιπλέον, η παρουσία πολυάριθµων χυτηρίων σε γειτονικές χώρες (ιδίως στην Ιταλία, Τουρκία, Αλβανία και Βουλγαρία), τα οποία έχουν ήδη τεθεί υπόψη της Επιτροπής Σας από την εταιρεία µας, καθιστά την αναχύτευση στο εξωτερικό µια απολύτως εφικτή και ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή για τους εγχώριους διελαοτές. Επισηµαίνεται δε ότι το σχετικό µεταφορικό κόστος είναι κάθε άλλο παρά απαγορευτικό: όπως εκτέθηκε στο πλαίσιο της συµπληρωµατικής γνωστοποίησης, η Ίδια η ΕΠΑΛΜΕ έχει πραγµατοποιήσει ήδη αναχύτευση για λογαριασµό πελατών οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε άλλες χώρες, και ειδικότερα […]. Αντίστοιχα, η αναχύτευση' στο εξωτερικό για τους εγχώριους διελαστές δεν µπορεί να θεωρείται απαγορευτική από άποψη κόστους µεταφοράς. Και τούτο διότι, εφόσον η υπηρεσία της αναχύτευσης στο εξωτερικό µπορεί να παρασχεθεί έναντι συµφέρουσας τιυής όπως πράγµατι συµβαίνει απορροφάται το σχετικό µεταφορικό κόστος. Συναφώς, το γεγονός ότι οι διελαοτές οι οποίοι αναχυτεύουν τα βιοµηχανικά τους αποκόµµατα στην ΕΠΑΛΜΕ φαίνεται να µην εξετάζουν -προς το παρόν- το ενδεχόµενο αλλαγής χυτηρίου µπορεί να οφείλεται σε ποικίλα αίτια, όπως πρωτίστως στην ικανοποίηση τους από τις υπηρεσίες της ΕΠΑΛΜΕ και όχι βέβαια λόγω ανυπαρξίας εναλλακτικών λύσεων». 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δεσπόζουσας θέσης αποτελεί την κυριότερη µορφή αυτού του περιορισµού του ανταγωνισµού
- Η ΕΑ αξιολογεί τόσο τις οριζόντιες συγκεντρώσεις (δηλαδή όταν οι συµµετέχουσες επιχειρήσεις αποτελούν πραγµατικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές στην ίδια σχετική αγορά), όσο και τις κάθετες συγκεντρώσεις (δηλαδή, συγκεντρώσεις που αφορούν εταιρίες που λειτουργούν σε διαφορετικά επίπεδα της αλυσίδας εφοδιασµού), καθώς και τις συγκεντρώσεις µεταξύ εταιριών ετερογενών δραστηριοτήτων (conglomerate).
- Στην παρούσα απόφαση, κατόπιν της έρευνας που διεξήγαγε η ΓΔΑ στους κλάδους αναχύτευσης και διέλασης αλουµινίου στην ελληνική επικράτεια, διαπιστώνεται ότι υφίσταται εναλλαξιµότητα µεταξύ του πρωτόχυτου και του δευτερόχυτου αλουµινίου.
- Για τον λόγο αυτό, η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση αφορά σε εταιρίες που δραστηριοποιούνται τόσο στην ίδια αγορά (οριζόντια συγκέντρωση), όσο και σε διαφορετικά επίπεδα της αλυσίδας παραγωγής/εφοδιασµού, δηλαδή η µεν ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ στην παραγωγή και διάθεση πρωτόχυτου αλουµινίου, η δε ΕΠΑΛΜΕ στην παραγωγή και διάθεση δευτερόχυτου αλουµινίου και στην παροχή υπηρεσίας αναχύτευσης αλουµινίου αντιστοίχως, και συνεπώς υφίστανται κάθετες συνέπειες από την εξεταζόµενη συγκέντρωση (κάθετη συγκέντρωση)
- VI.2 Οριζόντιες Επιπτώσεις της συγκέντρωσης VI.2.1 Γενικό πλαίσιο
- «Οριζόντιες συγκεντρώσεις» είναι οι συγκεντρώσεις, στις οποίες συµµετέχουν επιχειρήσεις που αποτελούν πραγµατικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές στην ίδια σχετική αγορά.
- Δύο είναι οι βασικοί τρόποι µε τους οποίους οι οριζόντιες συγκεντρώσεις ενδέχεται να εµποδίσουν σηµαντικά τον αποτελεσµατικό ανταγωνισµό, ιδίως µε τη δηµιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης59: α) καταργώντας σηµαντικές ανταγωνιστικές πιέσεις σε µία ή περισσότερες επιχειρήσεις, οι οποίες ως εκ τούτου θα έχουν αυξηµένη ισχύ στην αγορά, χωρίς να καταφύγουν σε συντονισµό της συµπεριφοράς τους (επιπτώσεις µη συντονισµένης συµπεριφοράς)60, 57 Βλ. ν. 3959/2011 άρθρο 7 παρ.
- Όπως αναφέρεται στις Κατευθυντήριες γραµµές για την αξιολόγηση των µη οριζόντιων συγκεντρώσεων σύµφωνα µε τον κανονισµό του Συµβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων µεταξύ επιχειρήσεων (2008/C 265/07), (εφεξής «Κατευθυντήριες γραµµές για την αξιολόγηση των µη οριζόντιων συγκεντρώσεων») σκ. 7: «Στην πράξη, οι συγκεντρώσεις µπορεί να έχουν τόσο οριζόντιες όσο και µη οριζόντιες συνέπειες. Για παράδειγµα, αυτό µπορεί να συµβεί όταν οι συµµετέχουσες επιχειρήσεις δεν έχουν απλώς κάθετη σχέση µεταξύ τους ή δρουν σε διακεκριµένες αγορές, αλλά είναι επίσης πραγµατικοί ή δυνητικοί ανταγωνιστές σε µία ή περισσότερες από τις επίµαχες σχετικές αγορές. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τις οριζόντιες, κάθετες ή/και συσπειρωτικές συνέπειες σύµφωνα µε τις οδηγίες που περιλαµβάνονται στις σχετικές ανακοινώσεις». 59 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 05.02.2004 για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων (εφεξής «Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων»), σηµείο
- Οι ως άνω σχετικές Κατευθυντήριες Γραµµές ακολουθούνται και από την Ε.Α. κατά την ερµηνεία και εφαρµογή του ουσιαστικού κριτηρίου των οριζόντιων συγκεντρώσεων. 60 Πέραν της συµβολής στη δηµιουργία ή ενίσχυση ατοµικής δεσπόζουσας θέσης, µια συγκέντρωση δύναται να περιορίσει σηµαντικά τον ανταγωνισµό, εφόσον λαµβάνει χώρα σε µία ολιγοπωλιακή αγορά και οδηγεί στην κατάργηση σηµαντικών ανταγωνιστικών πιέσεων που ασκούσαν προηγουµένως µεταξύ τους τα µέρη, σε συνδυασµό µε τη µείωση της ανταγωνιστικής πίεσης επί των υπολοίπων ανταγωνιστών. 58 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ β) µεταβάλλοντας τη φύση του ανταγωνισµού ούτως ώστε επιχειρήσεις που προηγουµένως δεν συντόνιζαν τη συµπεριφορά τους, να είναι πλέον πολύ πιθανότερο να τη συντονίζουν και να αυξάνουν τις τιµές ή µε άλλο τρόπο να βλάπτουν τον αποτελεσµατικό ανταγωνισµό (επιπτώσεις συντονισµένης συµπεριφοράς)
- Κατά την εκτίµηση των εν λόγω επιπτώσεων, η ΕΑ λαµβάνει υπόψη της έναν αριθµό παραγόντων και συνθηκών. Οι εν λόγω παράγοντες δεν αξιολογούνται µηχανικά και στο σύνολό τους σε κάθε περίπτωση. Η ανάλυση κάθε συγκεκριµένης υπόθεσης από πλευράς ανταγωνισµού βασίζεται σε µία γενική αξιολόγηση των προβλεπόµενων επιπτώσεων της συγκέντρωσης λαµβάνοντας υπόψη τους εκάστοτε σχετικούς παράγοντες και τις συνθήκες της υπόθεσης
- VI.2.2 Επιπτώσεις µη Συντονισµένης Συµπεριφοράς
- Κατά την εκτίµηση των εν λόγω επιπτώσεων, η ΕΑ λαµβάνει υπόψη της τους ακόλουθους κυρίως παράγοντες:
- Υψηλά µερίδια αγοράς: Τα µερίδια αγοράς και τα επίπεδα συγκέντρωσης αποτελούν χρήσιµες πρώτες ενδείξεις για τη διάρθρωση της αγοράς και τη σπουδαιότητα τόσο των συµµετεχόντων µερών όσο και των ανταγωνιστών τους από πλευράς ανταγωνισµού
- Υψηλά µερίδια αγοράς των συµµετεχουσών επιχειρήσεων είναι κατά κανόνα σηµαντικοί παράγοντες κατά την αξιολόγηση
- Πολύ µεγάλα µερίδια αγοράς (άνω του 50%) µπορούν από µόνα τους, πλην εξαιρετικών περιστάσεων, να µαρτυρούν την ύπαρξη δεσπόζουσας θέσης στη σχετική αγορά65, 66 χωρίς να αποκλείεται η έγκρισή τους, εφόσον συντρέχουν συγκεκριµένοι, ειδικά τεκµηριωµένοι λόγοι
- Μία συγκέντρωση στην οποία συµµετέχει µία επιχείρηση µε µερίδιο αγοράς που θα παραµείνει κάτω του 50% µετά την πραγµατοποίησή της, δύναται να δηµιουργεί προβλήµατα ανταγωνισµού λαµβανοµένων υπόψη και των λοιπών παραγόντων που αναλύονται κατωτέρω (µεταξύ των οποίων, ενδεικτικά η ισχύς και ο αριθµός των ανταγωνιστών, η ύπαρξη περιορισµών παραγωγικής ικανότητας ή ο βαθµός στον οποίο Στην περίπτωση αυτή, ακόµα και αν υπάρχει ελάχιστη πιθανότητα συντονισµού µεταξύ των µελών του ολιγοπωλίου, η συγκέντρωση µπορεί να οδηγήσει επίσης σε σηµαντική παρακώλυση του ανταγωνισµού. Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµείο 25 επ. 61 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµείο 39 επ. Εν προκειµένω, λόγω των µικρών µεριδίων αγοράς των συµµετεχουσών στην αγορά πρωτόχυτου και δευτερόχυτου αλουνιµίου δεν θα επέλθει ουσιαστική µεταβολή στη διάρθρωση της σχετικής αγοράς και δεν αξιολογείται περαιτέρω η τυχόν δηµιουργία συντονισµένων αποτελεσµάτων στην εν λόγω σχετική αγορά. 62 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµείο
- 63 Κατευθυντήριες, ό.π, σηµείο
- 64 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµείο
- 65 Βλ. σε σχέση µε συγκεντρώσεις απόφαση ΠΕΚ T-210/01, General Electric κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σκ. 570 επ.. Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπ Μ.3732 Procter & Gamble/Gilette, σκ. 19-20, 22-24, Μ.774 St Gobain/Wacker/NOM, σκ. 223, Μ.3197 CANDOVER/CINVEN/BERTELSMANN-SPRINGER, σκ. 6063, M.4494 EVRAZ/HIGHVELD, σκ. 91-93, Μ.2861 Siemens/Dragerwerk/JV, σκ.
- Βλ. και E.A. 434/V/2009, σκ.
- 66 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµείο
- 67 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.3090 VOLKSWAGEN/OFFSET/CRESCENT/LEASEPLAN/JV, σκ. 21-25, Μ.3544 BAYER HEALTHCARE/ROCHE, σκ. 41-45, Μ.2568 Haniel/Ytong, σκ. 100-
- 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τα προϊόντα των συµµετεχουσών επιχειρήσεων αποτελούν στενά υποκατάστατα)
- Έτσι, συγκεντρώσεις που οδηγούν σε µερίδια αγοράς µεταξύ 25-40% δεν προκαλούν κατά κανόνα προβλήµατα µη συντονισµένων αποτελεσµάτων ιδίως εφόσον υφίστανται στις σχετικές αγορές άλλοι ισχυροί ανταγωνιστές, καθώς και άλλοι µικρότεροι ανταγωνιστές69, συνεκτιµώµενης της απόστασης των µεριδίων αγοράς µεταξύ της νέας οντότητας και των επόµενων ανταγωνιστών
- Εξάλλου, συγκεντρώσεις που οδηγούν σε µερίδια αγοράς κάτω του 25% δεν είναι πιθανόν να εµποδίσουν τον αποτελεσµατικό ανταγωνισµό
- Τέλος, έχει γίνει δεκτό ότι αύξηση των µεριδίων λόγω της συγκέντρωσης της τάξης του 0-5% θεωρείται καταρχήν µικρή
- Πέραν του ύψους του µεριδίου αγοράς της νέας οντότητας κατά τα ανωτέρω, συνεκτιµάται και η δυνατότητα των εναποµεινάντων ανταγωνιστών να ασκήσουν ανταγωνιστική πίεση στη νέα οντότητα. Παράγοντες που καταδεικνύουν δυνατότητες άσκησης ανταγωνιστικής πίεσης είναι η αύξηση των µεριδίων αγοράς των ανταγωνιστών κατά τα τελευταία έτη, οι δυνατότητες αύξησης της παραγωγικής ικανότητας εκ µέρους αντιπάλων επιχειρήσεων, η µη ύπαρξη σηµαντικών εµποδίων εισόδου, ο βαθµός ανάπτυξης της αγοράς τα τελευταία χρόνια (εκτός αν η αύξηση της παραγωγικής ικανότητας έχει ιδιαίτερο κόστος)
- Επίπεδα συγκέντρωσης (δείκτης ΗΗΙ): Είναι ελάχιστα πιθανό να εντοπισθούν οριζόντια προβλήµατα ανταγωνισµού σε αγορές, όπου ο δείκτης ΗΗΙ µετά τη συγκέντρωση δεν θα ξεπερνά το 1000 ή που κυµαίνεται µεταξύ 1000-2000 µε µεταβολή (Δ) κάτω από 250 ή που ξεπερνά το 2000, αλλά η µεταβολή (Δ) κυµαίνεται κάτω από το 150 εκτός ειδικών περιστάσεων74,
- Εγγύτητα ανταγωνιστών: Μια συγκέντρωση έχει λιγότερες πιθανότητες να παρακωλύει σηµαντικά τον αποτελεσµατικό ανταγωνισµό, ιδίως µε τη δηµιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης, όταν υπάρχουν πολλές δυνατότητες υποκατάστασης µεταξύ των προϊόντων των συµµετεχουσών επιχειρήσεων και εκείνων που προσφέρουν οι αντίπαλοι παραγωγοί
- Εναλλακτικές επιλογές εφοδιασµού: Η δυσκολία των πελατών των συµµετεχουσών επιχειρήσεων να ανεύρουν εναλλακτικούς προµηθευτές, είτε διότι αυτοί είναι ελάχιστοι, 68 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµείο
- Βλ. και απόφαση ΕΕπ Μ.214 Du Pont κατά ICI, σκ. 32-
- 69 Βλ. ενδεικτικά Μ.3267 CRH/CEMENTBOUW, σκ. 21-
- 70 Βλ. ενδεικτικά Μ.3191 Philip Morris/Papastratos, σκ. 17-
- 71 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµείο
- Βλ. επίσης ενδεικτικά Μ.1882 Pirelli/BICC, σκ. 57-58 (όπου εξετάστηκαν συνοπτικά µερίδια ύψους κάτω του 25% και έγινε δεκτό ότι δεν περιόριζαν τον ανταγωνισµό λόγω του ότι η αγορά ήταν αρκετά κατακερµατισµένη, ενώ υπήρχαν και αρκετές εναλλακτικές επιλογές για τους πελάτες). 72 Μ. 5384 BNP PARIBAS/FORTIS, σκ. 95-96, M. 4844 FORTIS/ABN AMRO ASSETS, σκ. 137138,139-140, 155-156, M. 4155 BNP PARIBAS/BNL, σκ. 30-
- 73 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.3287, ό.π., σκ. 34, Μ.3146 Smith & Nephew/Centerpulse, σκ. 20-21, καθώς και Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµεία 33-
- 74 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.4314 Johnson & Johnson/Pfizer, σκ. 73, όπου η αύξηση µετά τη συγκέντρωση του HHI από 2,904 σε 4,482 µε µεταβολή (Δ) 1,578 αποτέλεσε παράγοντα που λήφθηκε υπόψη για τη θεµελίωση δεσπόζουσας θέσης της νέας οντότητας (σε συνδυασµό µε το µερίδιο αγοράς άνω του 50% στη σχετική αγορά). 75 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµεία 19-
- 76 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σκ. 28-
- Βλ. απόφαση ΕΕπ M.2256 Philips Agilent/Health Care Solutions, σκ. 33-
- 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ είτε διότι αντιµετωπίζουν σηµαντικά έξοδα προσαρµογής επιτείνει τις πιθανότητες παρακώλυσης του ανταγωνισµού
- Δυνατότητα αποκλεισµού ανταγωνιστών: Η οντότητα που προκύπτει από τη συγκέντρωση µπορεί να ελέγχει ή να επηρεάζει σε τέτοιο βαθµό τους όρους προµήθειας εισροών (λόγω π.χ. καθετοποίησης)78 ή τις δυνατότητες διανοµής ώστε να είναι περισσότερο δαπανηρή η επέκταση των δραστηριοτήτων ή η είσοδος των αντιπάλων επιχειρήσεων79, οι οικονοµίες κλίµακος της νέας οντότητας80, ο έλεγχος σηµάτων πνευµατικής ή βιοµηχανικής ιδιοκτησίας, η σύναψη συµβάσεων αποκλειστικότητας κλπ.81,
- Aντισταθµιστική ισχύς αγοραστών: Ως αντισταθµιστική αγοραστική ισχύς πρέπει να νοείται η διαπραγµατευτική ισχύς που έχει ο πελάτης έναντι του πωλητή στις µεταξύ τους διαπραγµατεύσεις, λόγω του µεγέθους του, της εµπορικής σηµασίας για τον πωλητή και της ικανότητας του πελάτη να στραφεί σε εναλλακτικούς προµηθευτές
- Δυνητικός ανταγωνισµός – Εµπόδια εισόδου84: Όταν η είσοδος σε µία αγορά είναι πιθανή, έγκαιρη και επαρκής, τότε είναι δυνατόν να µαταιώσει ή να αποτρέψει τις αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις µίας συγκέντρωσης
- VI.3 Κάθετες επιπτώσεις της συγκέντρωσης VI.3.1 Γενικό πλαίσιο
- Συγκεντρώσεις µε κάθετη διάσταση είναι οι συγκεντρώσεις, στις οποίες συµµετέχουν επιχειρήσεις που λειτουργούν σε διαφορετικά επίπεδα της αλυσίδας εφοδιασµού (π.χ. ο 77 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµείο
- Στο πλαίσιο αυτό σηµαντικές πληροφορίες µπορεί να προκύψουν από τα στοιχεία σχετικά µε την προηγούµενη συµπεριφορά των πελατών που στρέφονται σε εναλλακτικές πηγές και τις αντιδράσεις τους στις µεταβολές των τιµών. 78 Βλ. Μ.1630, Air Liquide/BOC, σκ. 78-
- 79 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.1630, Air Liquide/BOC. 80 Μ.1915, The Post Office/TPG/SPP. σκ.111, M.2420, Mitsui/CVRD/Caemi, σκ. 187-
- 81 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµείο 36 (και νοµολογία στην οποία παραπέµπει). 82 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.877 Boeing/McDonnell Douglas, ιδίως σκ. 43-
- 83 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.2533, σκ. 128-
- 84 Η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναφέρει σχετικά στο µε αρ. πρωτ. 211/27.03.2019 υπόµνηµά της ότι «[…] δεν υφίστανται ιδιαίτερα νοµικά ή οικονοµικά εµπόδια εισόδου στη συµπληρωµατική αγορά της παροχής υπηρεσιών αναχύτευσης καθαρών απορριµµάτων αλουµινίου για λογαριασµό τρίτων. Απεναντίας, πρόκειται για µια παραγωγική δραστηριότητα η οποία είναι καθ' όλα ανοικτή και προσβάσιµη από άποψη ανταγωνισµού: τούτο επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι στη χώρα σήµερα υφίστανται και άλλα χυτήρια, πλην της ΕΠΑΛΜΕ, τα οποία είναι πλήρως αδειοδοτηµένα και εγκατεστηµένα, και συγκεκριµένα τα χυτήρια των εταιρειών ΑΝΟΞΑΛ, ΑΛΟΥΦΟΙΜΤ, ΑΛΚΟ και ΑΛΟΥΜΙΝΚΟ. Τα εν λόγω χυτήρια, ανεξαρτήτως του εάν βρίσκονται ή όχι σε λειτουργία ή του εάν είναι ή όχι καθετοποιηµένα στην παρούσα φάση, έχουν, σε κάθε περίπτωση, την ικανότητα και τη δυναµικότητα να διαθέσουν µπιγιέτες δευτερόχυτου αλουµινίου ανά πάσα στιγµή στην αγορά και τούτο είτε ως πώληση προϊόντων είτε ως παροχή υπηρεσιών αναχύτευσης καθαρών απορριµµάτων αλουµινίου. Συνεπώς, ακόµη και αν ήθελε θεωρηθεί ότι η ΕΠΑΛΜΕ συνιστά -επί του παρόντος- το µόνο ανεξάρτητο χυτήριο […] τούτο πάντως δεν αναιρεί τη δυνατότητα άλλων επιχειρήσεων να εισέλθουν οποτεδήποτε στην εν θέµατι αγορά ελλείψει σχετικών φραγµών». 85 Βλ. π.χ. απόφαση ΠΕΚ Τ-342/99, σκ. 262, 266-268, όπου έγινε δεκτή η πιθανότητα άµεσης και έγκαιρης εισόδου επιχειρήσεων οργανώσεων ταξιδίων σε περίπτωση περιορισµού της προσφοράς εκ µέρους του δυοπωλίου. 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ παραγωγός ενός συγκεκριµένου προϊόντος86 συγχωνεύεται µε έναν από τους διανοµείς του87)
- Οι µη οριζόντιες συγκεντρώσεις δεν συνιστούν απειλή για τον αποτελεσµατικό ανταγωνισµό, εκτός εάν η επιχείρηση που προκύπτει από τη συγκέντρωση διαθέτει σηµαντική ισχύ σε µία τουλάχιστον εκ των σχετικών αγορών
- Η αξιολόγηση της ισχύος της νέας οντότητας προηγείται της αξιολόγησης των επιπτώσεων της συγκέντρωσης στον ανταγωνισµό, κατά την αξιολόγηση δε αυτή τα µερίδια αγοράς και τα επίπεδα συγκέντρωσης παρέχουν χρήσιµες ενδείξεις σχετικά µε τη δύναµη της επιχείρησης στην αγορά και την ανταγωνιστική σηµασία των συµµετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων και των ανταγωνιστών τους. Έτσι, αξιολογείται ότι µικρή είναι η πιθανότητα διαπίστωσης προβληµάτων συντονισµένης ή µη φύσεως εάν το µερίδιο αγοράς της νέας οντότητας µετά τη συγκέντρωση σε καθεµία από τις σχετικές αγορές είναι κατώτερο του 30% και ο δείκτης HHI µετά τη συγκέντρωση είναι κατώτερος του
- Δύο είναι οι βασικοί τρόποι µε τους οποίους οι µη οριζόντιες συγκεντρώσεις ενδέχεται να παρεµποδίζουν σηµαντικά τον αποτελεσµατικό ανταγωνισµό: α) µέσω της πρόκλησης µη συντονισµένων αποτελεσµάτων, και β) µέσω της πρόκλησης συντονισµένων αποτελεσµάτων (επηρεασµού δηλαδή της δυνατότητας συντονισµού των επιχειρήσεων στη σχετική αγορά που δραστηριοποιούνται).
- Μη συντονισµένα αποτελέσµατα ενδέχεται κυρίως να προκύψουν όταν µη οριζόντιες συγκεντρώσεις έχουν ως αποτέλεσµα τον αντιανταγωνιστικό αποκλεισµό από την αγορά υφιστάµενων ή δυνητικών ανταγωνιστών, ιδίως µέσω της δυσχέρανσης ή εξάλειψης της πρόσβασης αυτών σε εισροές ή σε πελάτες, µε συνέπεια να µειώνεται µε τον τρόπο αυτό η ικανότητα και τα κίνητρα των εν λόγω εταιριών να ανταγωνισθούν στην αγορά. Περαιτέρω δε, ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί και στη δυνατότητα που δίνεται λόγω της συγκέντρωσης στην νέα οντότητα να επιδοθεί σε πρακτικές σύνδεσης ή δέσµευσης 86 Ήτοι η επιχείρηση που δραστηριοποιείται στην αγορά προηγούµενης οικονοµικής βαθµίδος. Ήτοι η επιχείρηση που δραστηριοποιείται στην αγορά επόµενης οικονοµικής βαθµίδος. 88 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση των µη οριζόντιων συγκεντρώσεων σύµφωνα µε τον Κανονισµό Συµβουλίου για τον έλεγχο συγκεντρώσεων µεταξύ επιχειρήσεων, της 18.10.2008 (εφεξής «Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων»), σηµείο
- 89 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.1157, υπόθεση Skanska/Scancem, σκ. 69,
- Στην υπόθεση αυτή, η εξέταση τυχόν κάθετων αποτελεσµάτων της συγκέντρωσης εκκίνησε από το γεγονός ότι η εταιρία Scancem κατείχε µερίδιο αγοράς στην αγορά παραγωγής τσιµέντου περίπου 80-90%, ενώ η µοναδική ανταγωνίστρια εταιρία που εισήγαγε τσιµέντο από το εξωτερικό, η Embra, κατείχε µερίδιο αγοράς κάτω του 10% (βλ. ιδίως σκ. 75). Βλ. επίσης απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.4314, Johnson/Pfizer, σκ.
- Στην υπόθεση αυτή, το µερίδιο αγοράς περίπου 50% του προµηθευτή σε συνδυασµό µε το γεγονός ότι αυτός παρείχε τα σχετικά προϊόντα NRT µε µακροχρόνιες συµβάσεις αποκλειστικής προµήθειας, µεταξύ των άλλων, και στον κύριο ανταγωνιστή του στη κάθετη συναφή αγορά, GSK, θεωρήθηκε πηγή δηµιουργίας κάθετων προβληµάτων (βλ. και σκ. 125). Βλ. επίσης αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.5005, GALP/EXXONMOBIL, σκ. 62, όπου µερίδιο αγοράς στην αγορά προηγούµενης βαθµίδας ύψους περίπου 90-100% οδηγούσε σε τεκµήριο δηµιουργίας αντιανταγωνιστικών κάθετων αποτελεσµάτων (τελικά η συγκεκριµένη συγκέντρωση εγκρίθηκε µε δεσµεύσεις), Μ.4494, EVRAZ/HIGHVELD, σκ. 94, 97, όπου µερίδιο αγοράς περίπου 40-50% στην αγορά προηγούµενης βαθµίδας (upstream market) θεωρήθηκε ένδειξη πρόκλησης κάθετων επιπτώσεων από την εν λόγω συγκέντρωση. 90 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµεία 23-
- 87 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ των προϊόντων / υπηρεσιών προς τους πελάτες της στα δύο διαφορετικά επίπεδα αγοράς
- Επίσης, προβλήµατα µη συντονισµένης συµπεριφοράς µπορούν να προκύψουν και όταν µέσω της κάθετης ολοκλήρωσης, η νέα οντότητα ενδέχεται να αποκτήσει πρόσβαση σε εµπορικά ευαίσθητες πληροφορίες σχετικά µε τις δραστηριότητες των ανταγωνιστών της στις αγορές προηγούµενης ή επόµενης οικονοµικής βαθµίδας
- Εξάλλου, συντονισµένα αποτελέσµατα προκύπτουν όταν η συγκέντρωση µεταβάλλει τη φύση του ανταγωνισµού κατά τρόπο ώστε να αυξάνεται σηµαντικά η πιθανότητα να συντονίζουν στο εξής τη συµπεριφορά τους επιχειρήσεις που δεν το έπρατταν προηγουµένως, προκειµένου να αυξήσουν τις τιµές ή να παρεµποδίσουν µε οποιονδήποτε άλλο τρόπο τον αποτελεσµατικό ανταγωνισµό. Η συγκέντρωση ενδέχεται επίσης να καταστήσει τον συντονισµό ευκολότερο, πιο σταθερό ή πιο αποτελεσµατικό για επιχειρήσεις, οι οποίες συντόνιζαν τη συµπεριφορά τους πριν από τη συγκέντρωση.
- Όπως προαναφέρθηκε, σύµφωνα µε την αξιολόγηση της ΓΔΑ, η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση αφορά στην –πιθανή- ύπαρξη κάθετων επιπτώσεων µη συντονισµένης συµπεριφοράς. VI.3.2 Κάθετες Επιπτώσεις µη Συντονισµένης Συµπεριφοράς
- Μία συγκέντρωση θεωρείται ότι έχει ως αποτέλεσµα τον αποκλεισµό από την αγορά όταν η πρόσβαση πραγµατικών ή δυνητικών ανταγωνιστών σε προµήθειες ή αγορές εµποδίζεται ή καταργείται λόγω της συγκέντρωσης, µειώνοντας µε τον τρόπο αυτό την ικανότητα και τα κίνητρα των εν λόγω εταιριών να ανταγωνιστούν η µία την άλλη. Ο εν λόγω αποκλεισµός από την αγορά ενδέχεται να αποθαρρύνει την είσοδο ή την επέκταση των ανταγωνιστών στην αγορά ή να ενθαρρύνει την έξοδό τους από αυτήν. Έτσι, αποκλεισµός από την αγορά µπορεί να διαπιστωθεί ακόµη και αν οι αποκλειόµενοι ανταγωνιστές δεν εξαναγκάζονται σε έξοδο από την αγορά: αρκεί το γεγονός ότι οι ανταγωνιστές περιέρχονται σε µειονεκτική θέση και, ως εκ τούτου, ασκούν λιγότερο αποτελεσµατικό ανταγωνισµό. Ο εν λόγω αποκλεισµός θεωρείται επιζήµιος για τον ανταγωνισµό εάν οι συµµετέχουσες εταιρίες και ενδεχοµένως και µερικοί από τους ανταγωνιστές τους αποκτούν έτσι τη δυνατότητα να αυξήσουν επικερδώς τις τιµές που χρεώνουν στους καταναλωτές.
- Οι µορφές αποκλεισµού που διακρίνονται είναι κατά κύριο λόγο ο αποκλεισµός από τις εισροές και ο αποκλεισµός από την πρόσβαση σε πελάτες93, ιδιαιτέρως αναφορικά µε τη δυνατότητα της νέας οντότητας µετά τη συγκέντρωση να ενισχύσει τη θέση της και να αποκλείσει ανταγωνιστές µέσω της δέσµευσης των προϊόντων / υπηρεσιών που παρέχει προς τους πελάτες της είτε προς την επόµενη (κατάντη) ή την προηγούµενη (ανάντη) 91 Βλ. Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης για τον Ανταγωνισµό του ΟΟΣΑ µε θέµα τις «Κάθετες Συγχωνεύσεις» (OECD Policy Roundtables “Vertical Mergers” DAF/COMP
(2007)21), ιδιαιτέρως την ενότητα «2.4.3 Vertical Merger and Tying Complements», ό.π. 92 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 78 (και νοµολογία στην οποία παραπέµπουν). Για παράδειγµα, εάν γίνει προµηθευτής ενός ανταγωνιστή που δραστηριοποιείται σε αγορά επόµενης οικονοµικής βαθµίδας, µια εταιρία ενδέχεται να αποκτήσει κρίσιµες πληροφορίες, οι οποίες θα της επιτρέψουν να εφαρµόσει λιγότερο επιθετική τιµολογιακή πολιτική στην αγορά επόµενης οικονοµικής βαθµίδας εις βάρος των καταναλωτών. 93 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµείο
- 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αγορά. Κατά την ίδια αυτή πρακτική, η νέα οντότητα µπορεί να εκµεταλλευτεί και την ενισχυµένη της θέση έναντι των πελατών της. Ειδικότερα, ως προς τα ανωτέρω αναφέρονται οι ακόλουθες περιπτώσεις: VI.3.3 Αποκλεισµός πρόσβασης σε εισροές
- Αποκλεισµός πρόσβασης σε εισροές υφίσταται όταν, µετά τη συγκέντρωση, η νέα επιχείρηση ενδέχεται να περιορίσει την πρόσβαση στα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που θα παρείχε εάν δεν είχε πραγµατοποιηθεί η συγκέντρωση, αυξάνοντας µε τον τρόπο αυτό το κόστος των ανταγωνιστών που δραστηριοποιούνται στην αγορά επόµενης οικονοµικής βαθµίδος και δυσχεραίνοντας γι’ αυτούς την προµήθεια εισροών υπό παρεµφερείς τιµές και συνθήκες µε εκείνες που ίσχυαν προ της συγκέντρωσης
- Ο αποκλεισµός ανταγωνιστών ενδέχεται να προσλάβει διάφορες µορφές, π.χ. η νέα οντότητα ενδέχεται να αποφασίσει να µη συναλλάσσεται µε τους πραγµατικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές στην κάθετα συναφή αγορά ή να περιορίσει τις προµήθειες ή/και να αυξήσει τις τιµές που χρεώνει όταν προµηθεύει ανταγωνιστές ή/και να καταστήσει µε οποιονδήποτε τρόπο τους όρους εφοδιασµού λιγότερο ευνοϊκούς από εκείνους που θα ίσχυαν αν δεν είχε πραγµατοποιηθεί η συγκέντρωση
- Κατά την αξιολόγηση της πιθανότητας ενός επιζήµιου για τον ανταγωνισµό σεναρίου αποκλεισµού ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε εισροές, εξετάζονται η ικανότητα και το κίνητρο της νέας οντότητας να αποκλείσει την πρόσβαση σε εισροές και τυχόν σηµαντικές δυσµενείς επιπτώσεις στον ανταγωνισµό λόγω του αποκλεισµού αυτού. VI.3.4 Αποκλεισµός ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε πελάτες
- Αποκλεισµός ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε πελάτες ενδέχεται να προκύψει όταν ένας προµηθευτής προβαίνει σε συγκέντρωση µε ένα σηµαντικό πελάτη στην αγορά επόµενης οικονοµικής βαθµίδας. Η νέα οντότητα µπορεί να αποκλείσει την πρόσβαση σε επαρκή βάση πελατών στους πραγµατικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές της προηγούµενης οικονοµικής βαθµίδας (την αγορά εισροών) και να µειώσει την ικανότητα ή τα κίνητρά τους να ανταγωνιστούν, αυξάνοντας παράλληλα το κόστος ανταγωνιστών της αγοράς επόµενης βαθµίδας και δυσκολεύοντάς τους να αποκτήσουν εισροές υπό παρεµφερείς τιµές και όρους που θα ίσχυαν εάν δεν είχε πραγµατοποιηθεί η συγκέντρωση
- Κατ’ αντιστοιχία µε την αξιολόγηση του ενδεχοµένου αποκλεισµού από εισροές, κατά την αξιολόγηση της πιθανότητας ενός επιζήµιου για τον ανταγωνισµό σεναρίου αποκλεισµού ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε πελάτες, εξετάζονται η ικανότητα και 94 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, σηµεία 29-
- Βλ. και απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.469, MSG Media Service, σκ.
- 95 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.4314, JOHNSON & JOHNSON / PFIZER CONSUMER HEALTHCARE, σκ.
- Το γεγονός ότι ήταν ο µοναδικός προµηθευτής του ανταγωνιστή του στη κάθετη συναφή αγορά παρείχε κίνητρο αποκλεισµού ανταγωνιστών καθιστώντας δυσκολότερες τις προµήθειες σε αυτούς και οδηγώντας σε βλάβη των καταναλωτών. Ταυτόχρονα λήφθηκε υπόψη και η πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες (π.χ. ως προς το κόστος παραγωγής, εκτιµήσεις ως προς τις πωλήσεις ανά χώρα και τη στρατηγική πωλήσεων ) που θα αποκτούσε λόγω της συνεργασίας µεταξύ της ALZA και της GSK (διανοµή των προϊόντων από την πρώτη στη δεύτερη) µε αποτέλεσµα να µπορεί να καθορίσει την πολιτική τιµών και πωλήσεων αντίστοιχα µε τη πολιτική του ανταγωνιστή (βλ. ιδίως σκ. 133-135). 96 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ.
- 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ το κίνητρο της νέας οντότητας να αποκλείσει την πρόσβαση σε πελάτες, καθώς και τυχόν σηµαντικές δυσµενείς επιπτώσεις αυτού του αποκλεισµού για τους καταναλωτές στην αγορά επόµενης οικονοµικής βαθµίδας. Ακολούθως: α) Ικανότητα αποκλεισµού
- Μια κάθετη συγκέντρωση ενδέχεται να επηρεάσει τους ανταγωνιστές που δραστηριοποιούνται στην αγορά προηγούµενης οικονοµικής βαθµίδας αυξάνοντας το κόστος τους για την πρόσβαση σε πελάτες στην αγορά επόµενης οικονοµικής βαθµίδας ή περιορίζοντας την πρόσβαση σε σηµαντική βάση πελατών. Ο αποκλεισµός από την πρόσβαση σε πελάτες ενδέχεται να προσλάβει διάφορες µορφές. Για παράδειγµα, η συγχωνευθείσα επιχείρηση ενδέχεται να αποφασίσει να προµηθεύεται το σύνολο των απαιτούµενων προϊόντων ή υπηρεσιών από το τµήµα της κάθετα ολοκληρωµένης επιχείρησης δραστηριοποιούµενη στην αγορά προηγούµενης οικονοµικής βαθµίδας και, ως εκ τούτου, να σταµατήσει να αγοράζει από τους ανταγωνιστές στην αγορά αυτή. Ενδέχεται επίσης να µειώσει τις αγορές της από τους ανταγωνιστές στην αγορά προηγούµενης οικονοµικής βαθµίδας ή να αγοράζει από τους εν λόγω ανταγωνιστές µε λιγότερο ευνοϊκούς όρους από εκείνους που θα ίσχυαν απουσία της συγκέντρωσης
- Όταν αξιολογεί κατά πόσον η συγχωνευθείσα επιχείρηση θα έχει την ικανότητα να δηµιουργήσει εµπόδια πρόσβασης σε αγορές επόµενης οικονοµικής βαθµίδας, η Επιτροπή εξετάζει κατά πόσον υπάρχουν επαρκείς οικονοµικές εναλλακτικές δυνατότητες στην αγορά αυτή ώστε οι (πραγµατικοί ή δυνητικοί) ανταγωνιστές που δραστηριοποιούνται στη αγορά προηγούµενης οικονοµικής βαθµίδας να πωλήσουν την παραγωγή τους
- Για να αποτελεί πρόβληµα ο αποκλεισµός ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε πελάτες, η κάθετη συγκέντρωση πρέπει να αφορά µια εταιρία η οποία είναι σηµαντικός πελάτης µε µεγάλη ισχύ στην αγορά επόµενης οικονοµικής βαθµίδας
- Εάν, αντιθέτως, υπάρχει επαρκώς µεγάλη βάση πελατών, στο παρόν ή στο µέλλον, οι οποίοι είναι πιθανό να στραφούν σε ανεξάρτητους προµηθευτές, δεν είναι πιθανό να εγείρει η Επιτροπή προβλήµατα ανταγωνισµού για τον λόγο αυτό
- Β. Κίνητρα αποκλεισµού της πρόσβασης σε αγορές επόµενης οικονοµικής βαθµίδας
- Προφανώς, το κίνητρο αποκλεισµού ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε πελάτες εξαρτάται από το κατά πόσον αυτός είναι επικερδής. Η συγχωνευθείσα επιχείρηση βρίσκεται αντιµέτωπη µε την αντιστάθµιση του πιθανού κόστους που προέρχεται από τη µη προµήθεια προϊόντων από ανταγωνιστές που δραστηριοποιούνται στην αγορά 97 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρα.
- Όπως αναφέρεται στις Κατευθυντήριες γραµµές, «η απώλεια της ολοκληρωµένης επιχείρησης ως πελάτη είναι συνήθως λιγότερο σηµαντική εάν οι αγορές της συγκεκριµένης επιχείρησης προ της συγκέντρωσης από µη ολοκληρωµένες επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν µικρό µερίδιο της διαθέσιµης βάσης πωλήσεων των εν λόγω επιχειρήσεων. Στην περίπτωση αυτή, είναι πιθανότερο να υπάρχουν επαρκείς εναλλακτικοί πελάτες. Η ύπαρξη αποκλειστικών συµβάσεων µεταξύ της επιχείρησης που προκύπτει από τη συγκέντρωση και άλλων επιχειρήσεων επόµενης οικονοµικής βαθµίδας ενδέχεται να περιορίσει την ικανότητα αντιπάλων προηγούµενου σταδίου να επιτύχουν επαρκή όγκο πωλήσεων» (η υπογράµµιση από την ΕΑ). [βλ. Κατευθυντήριες γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, υποσηµείωση 61]. 99 Βλ. υπόθεση COMP/M.2822 — ENBW/ENI/GVS
(2002), σκ. 54-57. 100 Βλ. υπόθεση COMP/M.81 — VIAG/Continental Can
(1991), σκ. 51, και υπόθεση COMP/M.4389 — WLR/BST, σκ. 33-
- 98 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προηγούµενης οικονοµικής βαθµίδας και των πιθανών οφελών από µια τέτοια προµήθεια, για παράδειγµα, επειδή επιτρέπει στην συγχωνευθείσα επιχείρηση να αυξήσει τις τιµές στις αγορές προηγούµενης ή επόµενης οικονοµικής βαθµίδας
- Συνολικά, ο αποκλεισµός ανταγωνιστών που δραστηριοποιούνται στην αγορά προηγούµενης οικονοµικής βαθµίδας ενδέχεται να έχει δυσµενείς επιπτώσεις στην αγορά επόµενης οικονοµικής βαθµίδας και να βλάψει τους καταναλωτές. Αποκλείοντας την ανταγωνιστική πρόσβαση σε σηµαντική βάση πελατών για τα προϊόντα των ανταγωνιστών που δραστηριοποιούνται στην αγορά προηγούµενης οικονοµικής βαθµίδας και τίθενται εκτός αγοράς, η συγκέντρωση ενδέχεται να µειώσει την ικανότητά τους να ασκήσουν ανταγωνισµό στο εγγύς µέλλον. Ως εκ τούτου, οι ανταγωνιστές που δραστηριοποιούνται στην αγορά επόµενης οικονοµικής βαθµίδας είναι πιθανό να αποκτήσουν ανταγωνιστικό µειονέκτηµα, για παράδειγµα υπό µορφή αυξηµένου κόστους εισροών. Με τη σειρά του, το γεγονός αυτό ενδέχεται να επιτρέψει στην συγχωνευθείσα επιχείρηση να αυξήσει επικερδώς τις τιµές ή να µειώσει τη συνολική παραγωγή στην αγορά επόµενης οικονοµικής βαθµίδας
- Σύµφωνα µε τα ανωτέρω, σε µία κάθετη συγκέντρωση, ενδέχεται να υπάρχει ο αποκλεισµός ανταγωνιστών. Στη συγκεκριµένη περίπτωση διερευνάται το πιθανό αυτό αποτέλεσµα µέσω της χρήσης της δεσµοποίησης προϊόντων / υπηρεσιών. Ακολούθως, αναλύεται το σχετικό θεωρητικό πλαίσιο. VI.3.5 Δεσµοποίηση προϊόντων / υπηρεσιών
- Αρχικά πρέπει να σηµειωθεί ότι οι κύριοι µηχανισµοί τόσο των ανταγωνιστικών ωφελειών όσο όµως και των βλαβών είναι πολύ παρόµοιοι µεταξύ των κάθετων συγκεντρώσεων και αυτών µεταξύ εταιριών ετερογενών δραστηριοτήτων. Και τούτο διότι οι κάθετες συγκεντρώσεις σχεδόν πάντα αφορούν συµπληρωµατικά προϊόντα, δηλαδή προϊόντα που αξίζουν περισσότερο όταν χρησιµοποιούνται σε συνδυασµό / σύστηµα
- Ακολούθως, σύµφωνα µε την αρχική σχετική ανάλυση που διενεργήθηκε στη Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης για τον Ανταγωνισµό του ΟΟΣΑ µε θέµα τις «Κάθετες Συγχωνεύσεις», σε περιπτώσεις όπου οι καταναλωτές χρησιµοποιούν ένα «σύστηµα» δύο προϊόντων / υπηρεσιών (π.χ. προϊόν Α και προϊόν Β) και υφίσταται µία επιχείρηση µε δεσπόζουσα θέση στην αγορά του προϊόντος/υπηρεσίας Α, η οποία δραστηριοποιείται επίσης στην αγορά του προϊόντος/υπηρεσίας Β, στην οποία υπάρχει αποτελεσµατικός ανταγωνισµός, τότε υφίσταται κίνητρο από την πλευρά της επιχείρησης αυτής να εξαρτήσει την αγορά του αγαθού στην οποία κατέχει δεσπόζουσα θέση από την αγορά του δεύτερου αγαθού (το δεσµευµένο αγαθό). Ακολούθως, κατά τη σχετική αυτή ανάλυση εντοπίστηκαν τρεις περιστάσεις υπό τις οποίες η δεσµοποίηση από την κάτοχο της δεσπόζουσας θέσης («µονοπωλητή») του προϊόντος/υπηρεσίας Α µε το προϊόν (ή 101 Βλ. Κατευθυντήριες γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, σκ.
- Βλ. Κατευθυντήριες γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, σκ.
- 103 Δηλαδή, ο κυριότερος τρόπος µε τον οποίο οι κάθετες συγχωνεύσεις ( ή οι συγχωνεύσεις ετερογενών εταιριών) µπορούν να δηµιουργήσουν αποτελεσµατικότητα είναι να επωφεληθούν από το φυσικό κίνητρο των ολοκληρωµένων επιχειρήσεων να µειώσουν τις τιµές των συµπληρωµατικών προϊόντων ή υπηρεσιών. 102 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ υπηρεσία) Β αυξάνει περαιτέρω την ισχύ της στην αγορά και βλάπτει τους καταναλωτές104, ήτοι:
- α) η δεσµοποίηση από τον «µονοπωλητή» του προϊόντος Α µε το αγαθό/ υπηρεσία Β, ενισχύει την ισχύ του στην αγορά όπου κατέχει δεσπόζουσα θέση (αγορά Α)
- β) η δεσµοποίηση του αγαθού / υπηρεσίας Β, µπορεί να εµποδίσει την είσοδο στην αγορά όπου η επιχείρηση κατέχει δεσπόζουσα θέση, διατηρώντας έτσι την ισχύ του «µονοπωλητή» στην αγορά αυτή
- γ), η δεσµοποίηση µπορεί να επιτρέψει την επέκταση (µόχλευση) της δεσπόζουσας θέσης από την αγορά Α στην αγορά Β
- Ακολούθως των ανωτέρω, εκτός της ανάλυσης του ΟΟΣΑ για τις κάθετες συγκεντρώσεις, σε περιπτώσεις όπου υφίσταται η πιθανότητα της χρήσης συνδεδεµένων/δεσµευµένων ή οµαδικών πωλήσεων από µία συγχωνευθείσα επιχείρηση, δηλαδή η προσαρµογή των πωλήσεων µε τρόπο που να συνδέει τα προϊόντα µεταξύ τους ώστε να γίνεται χρήση της δύναµης από µία αγορά σε µία άλλη για τον αποκλεισµό των ανταγωνιστών, µπορεί να χρησιµοποιηθεί και η –παρόµοια- σχετική ανάλυση που αναφέρεται στις Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, αναφορικά µε τα µη-συντονισµένα αποτελέσµατα µέσω της µεταµόχλευσης δύναµης από µία αγορά σε µία άλλη
- Ως εκ τούτου, ο συνδυασµός προϊόντων δύναται να παράσχει στη συγχωνευθείσα επιχείρηση την ικανότητα (αλλά και το κίνητρο) να χρησιµοποιήσει τη δεσπόζουσα θέση, που κατέχει σε µία αγορά, σε µία άλλη αγορά. Αυτό µπορεί να συµβεί µέσω της χρήσης ρητρών συνδεδεµένης ή οµαδικής πώλησης109,110 ή άλλων πρακτικών αποκλεισµού. 104 Βλ. Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης για τον Ανταγωνισµό του ΟΟΣΑ µε θέµα τις «Κάθετες Συγχωνεύσεις», ό.π., σελ.
- 105 Βλ. Whinston, M. D. 1990 “Tying, Foreclosure, and Exclusion” American Economic Review 80:
- 106 Βλ. Carlton, D. W., et M. Waldman
(2002)“The Strategic Use of Tying to Preserve and Create Market Power in Evolving Industries”, RAND Journal of Economics, nο. 33, σελ. 194-
- 107 Βλ. Whinston, M. D. 1990 “Tying, Foreclosure, and Exclusion.” American Economic Review 80:
- 108 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, την σχετική συζήτηση αναφορικά µε τις «συνδεδεµένες πωλήσεις» στην σχετική ενότητα «Ικανότητα αποκλεισµού» παρα.95-
- Σηµειώνεται ότι, αν και η εν λόγω ανάλυση συµπεριλαµβάνεται υπό την ενότητα «Συγκεντρώσεις εταιρειών ετερογενών δραστηριοτήτων», η ίδια ανάλυση µπορεί να χρησιµοποιηθεί και αναφορικά µε τις επιπτώσεις µέσω «tying» σε κάθετες συγκετρώσεις που προφανώς εγείρουν τις υποψίες για αυτές τις πρακτικές. 109 Σύµφωνα µε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, «Δεν υπάρχει καθιερωµένος ορισµός της χρήσης από µια επιχείρηση µε δύναµη αγοράς αντιανταγωνιστικών πρακτικών έτσι ώστε να προστατεύσει ή να ενδυναµώσει την δύναµη αγοράς που κατέχει ή ακόµη να επεκτείνει αυτή σε άλλες αγορές προϊόντος, αλλά, µια ουδέτερη έννοια, υποδηλώνει την ικανότητα αύξησης των πωλήσεων ενός προϊόντος σε µια αγορά (τη «δεσµευµένη αγορά» ή «συνδεδεµένη αγορά»), λόγω της ισχυρής θέσης στην αγορά του προϊόντος µε την οποία δεσµεύεται ή συνδέεται (η «συνδέουσα αγορά» ή «µοχλεύουσα αγορά»)», ό.π., υποσηµείωση
- 110 Σύµφωνα µε τις Κατευθυντήριες γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων (βλ. ό.π., πάρα. 96-98), η «οµαδική πώληση» ή «συνδεδεµένη πώληση» αφορά συνήθως τον τρόπο µε τον οποίο προσφέρονται και τιµολογούνται τα προϊόντα από την συγχωνευθείσα επιχείρηση. Ως εκ τούτου, υπάρχει διάκριση µεταξύ γνήσιας συνδεδεµένης πώλησης και µικτής συνδεδεµένης πώλησης. Στη γνήσια συνδεδεµένη πώληση, τα προϊόντα πωλούνται µόνο µαζί σε προκαθορισµένες αναλογίες. Στην µικτή συνδεδεµένη πώληση, τα προϊόντα πωλούνται και χωριστά, αλλά το άθροισµα των αυτοτελών τιµών είναι υψηλότερο από τη συνδυασµένη τιµή (τιµή του πακέτου). Οι εκπτώσεις, όταν εξαρτώνται από την αγορά 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Γενικότερα, οι δεσµοποιήσεις και οι οµαδικές πωλήσεις είναι αφεαυτές συνηθισµένες πρακτικές που συχνά δεν έχουν καµία δυσµενή επίπτωση στον ανταγωνισµό. Και τούτο διότι, οι εταιρίες εφαρµόζουν συνδεδεµένες και οµαδικές πωλήσεις προκειµένου να παράσχουν στους πελάτες τους καλύτερα προϊόντα ή προσφορές αποδοτικές από άποψη κόστους. Παρ’ όλα αυτά, σε ορισµένες περιπτώσεις, οι εν λόγω πρακτικές ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσµα τη µείωση της ικανότητας ή του κινήτρου των πραγµατικών ή δυνητικών ανταγωνιστών να ασκήσουν ανταγωνισµό. Το γεγονός αυτό ενδέχεται να µειώσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις στην συγχωνευθείσα επιχείρηση, επιτρέποντάς της να αυξήσει τις τιµές της
- Συνεπώς, επί της ικανότητας αποκλεισµού: α) Ικανότητα αποκλεισµού
- Για να αποκλείσει τους ανταγωνιστές της, η νέα επιχείρηση πρέπει να διαθέτει σηµαντική δύναµη σε µία από τις οικείες αγορές (όχι όµως απαραίτητα δεσπόζουσα θέση). Οι συνέπειες της οµαδικής πώλησης ή της δέσµευσης µπορεί να αναµένεται ότι θα είναι σηµαντικές µόνον όταν τουλάχιστον ένα από τα προϊόντα των συµµετεχόντων µερών θεωρείται από πολλούς πελάτες ιδιαίτερα σηµαντικό και υπάρχουν λιγοστές συναφείς εναλλακτικές λύσεις για το συγκεκριµένο προϊόν
- Κατά τη σχετική της ανάλυση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισηµαίνει ότι οι συνέπειες αποκλεισµού των οµαδικών ή δεσµευµένων πωλήσεων ενδέχεται να είναι εντονότερες σε κλάδους στους οποίους υπάρχουν οικονοµίες κλίµακας και το µοντέλο ζήτησης, σε οποιαδήποτε δεδοµένη χρονική στιγµή, έχει δυναµικές συνέπειες για τους όρους προσφοράς στην αγορά στο µέλλον. Συγκεκριµένα, εάν ο προµηθευτής συµπληρωµατικών αγαθών διαθέτει δύναµη στην αγορά σε ένα από τα προϊόντα (προϊόν Α), η απόφαση χρησιµοποίησης οµαδικών ή δεσµευµένων πωλήσεων ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσµα τη µείωση των πωλήσεων για τους µη ολοκληρωµένους προµηθευτές του συµπληρωµατικού αγαθού (προϊόν Β). Εάν υπάρχουν επιπλέον εξωτερικότητες δικτύου, το γεγονός αυτό θα µειώσει σηµαντικά τη δυνατότητα των εν λόγω ανταγωνιστών να αυξήσουν τις πωλήσεις του προϊόντος Β στο µέλλον. Εναλλακτικά, εάν δυνητικοί παράγοντες εξετάζουν το ενδεχόµενο εισόδου στην αγορά όσον αφορά το συµπληρωµατικό προϊόν, η απόφαση χρησιµοποίησης ρητρών οµαδικής πώλησης από την συγχωνευθείσα επιχείρηση ενδέχεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά όσον αφορά την εν λόγω είσοδο. Η περιορισµένη διαθεσιµότητα συµπληρωµατικών προϊόντων µε σκοπό τον συνδυασµό ενδέχεται, µε τη σειρά της, να αποθαρρύνει την είσοδο ενδεχόµενων νέων επιχειρήσεων στην αγορά Α
- β) Κίνητρο αποκλεισµού
- Το κίνητρο αποκλεισµού ανταγωνιστών µέσω οµαδικών ή δεσµευµένων πωλήσεων εξαρτάται από τον βαθµό στον οποίο η εν λόγω στρατηγική είναι επικερδής. Η συγχωνευθείσα επιχείρηση βρίσκεται αντιµέτωπη µε µια αντιστάθµιση µεταξύ του άλλων αγαθών, ενδέχεται να θεωρηθούν µορφή µικτής συνδεδεµένης πώλησης. Η «δεσµευµένη πώληση» αφορά συνήθως καταστάσεις στις οποίες πελάτες που αγοράζουν ένα αγαθό (το δεσµεύον αγαθό) υποχρεώνονται επίσης να αγοράσουν ένα άλλο αγαθό από τον παραγωγό (το δεσµευόµενο αγαθό). Η δεσµευµένη πώληση µπορεί να έχει τεχνικό ή συµβατικό χαρακτήρα. 111 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, ό.π., παρ.
- 112 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, ό.π., παρ.
- 113 Βλ. Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση µη οριζόντιων συγκεντρώσεων, ό.π., παρ.
- 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πιθανού κόστους που συνδέεται µε την οµαδική ή δεσµευµένη πώληση των προϊόντων της και του πιθανού κέρδους από την επέκταση των µεριδίων αγοράς στην (στις) οικεία(ες) αγορά(-ές) ή, ανάλογα µε την περίπτωση, την ικανότητα αύξησης των τιµών στην (στις) εν λόγω αγορά(-ές) λόγω της ισχύος της στην αγορά
- Η γνήσια συνδεδεµένη πώληση και η δεσµευµένη πώληση ενδέχεται να συνεπάγονται ζηµίες για την ίδια την συγχωνευθείσα επιχείρηση. Για παράδειγµα, εάν σηµαντικός αριθµός πελατών δεν ενδιαφέρεται να αγοράσει τα συνδεδεµένα ή δεσµευµένα προϊόντα, αλλά προτιµά αντίθετα να αγοράσει µόνον ένα προϊόν (π.χ. το προϊόν που χρησιµοποιείται για την µεταµόχλευση δύναµης σε άλλη αγορά), οι πωλήσει