ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 645/2017* Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτιρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 3η Φεβρουαρίου 2017, ημέρα Παρασκευή και ώρα 10:00, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Δημήτριος Κυριτσάκης. Μέλη: Βικτωρία Μερτικοπούλου, Λευκοθέα Ντέκα, Νικόλαος Ζευγώλης (Εισηγητής), Παναγιώτης Φώτης, Δημήτριος Δανηλάτος και Ιωάννης Αυγερινός. Γραμματέας: Ηλιάνα Κούτρα. Θέμα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί της αυτεπάγγελτης έρευνας της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού στη σχετική αγορά καλλυντικών προϊόντων υψηλής ποιότητας και τιμής, σε συνέχεια καταγγελιών της εταιρίας «NOTOS COM ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ Α.Ε.Β.Ε» για πιθανή παράβαση των διατάξεων των άρθρων 1 και 2 του ν. 703/77 (νυν άρθρα 1 και 2 του Ν. 3959/2011, όπως ισχύει) ήτοι παραβάσεις οι οποίες έχουν μείνει εκτός της διαδικασίας διευθέτησης που ήδη έχει ακολουθηθεί από τις εταιρίες συμφερόντων ΧΟΝΤΟΥ που ασχολούνται με το Λιανεμπόριο. Ο Αντιπρόεδρος Δημήτριος Λουκάς δεν συμμετείχε λόγω δικαιολογημένου κωλύματος. Πριν την έναρξη της συνεδρίασης, ο Πρόεδρος της Επιτροπής όρισε Γραμματέα της υπόθεσης την υπάλληλο της Γραμματείας Προέδρου, Αντιπροέδρου και Εισηγητών, Ηλιάνα Κούτρα με αναπληρώτρια αυτής την Ευαγγελία Ρουμπή. Στη συνεδρίαση της 4ης.11.2016 (αριθ. 80) μετά από αίτημα των εταιριών του λιανεμπορίου (υπ’ αριθ. πρωτ. 541/3.11.2016) για χωρισμό της υπόθεσης ως προς τις εταιρίες των ΑΦΩΝ ΧΟΝΤΟΥ, (HONDOS CENTER ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ, ANSWER, ΧΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑ, ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ, MAKALDI, ΑΤΗΝΗ * Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε τέσσερις
(4)επιπλέον εκδόσεις με τα εξής διακριτικά: 1) Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, 2) Έκδοση για την εταιρία HONDOS (ΧΟΝΤΟΣ) CENTER (ΣΕΝΤΕΡ) ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ, 3) Έκδοση για την εταιρία ΧΟΝΤΟΣ ΠΑΛΛΑΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και 4) Έκδοση για την εταιρία NOTOS COM ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ. Από τις τέσσερις αυτές εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013). Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν με ενδεικτικά ποσά και αριθμούς ή με γενικές περιγραφές (εντός […]). ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΧΟΝΤΟΣ, ΑΦΟΙ Σ. ΧΟΝΤΟΥ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ και STEP), η Ολομέλεια της Επιτροπής αποφάσισε και κατά παραδοχή της υπ’ αριθ. πρωτ. 3808/1.6.2016 εισήγησης, διαχώρισε την υπόθεση με βάση το άρθρο 21 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής (ΦΕΚ/Β΄/54/16.1.2013), σε ότι αφορά τις αιτιάσεις της ως άνω εισήγησης αναφορικά με τις εταιρίες ΧΟΝΤΟΥ οι οποίες (πλην μιας) ακολούθησαν τη διαδικασία Διευθέτησης. Στη συνεδρίαση είχαν νομίμως κλητευθεί και παραστάθηκαν τα ενδιαφερόμενα μέρη ως εξής: α) η εταιρία HONDOS (ΧΟΝΤΟΣ) CENTER (ΣΕΝΤΕΡ) ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ, β) η εταιρία ANSWER ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΩΝ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΩΝ ΝΕΩΤΕΡΙΣΜΟΥ, γ) η εταιρία ΧΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ, δ) η εταιρία ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ ΕΙΔΗ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ε) η εταιρία MAKALDI ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΙΔΩΝ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ, στ) η εταιρία ΑΤΗΝΗ ΧΟΝΤΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑ, ζ) η εταιρία ΑΦΟΙ Σ. ΧΟΝΤΟΥ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ Α.Β.Ε.Ε. και η) η εταιρία STEP ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΩΝ μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων τους Εμμανουήλ Δρυλλεράκη και Κλεομένη Γιαννίκα. Οι εταιρίες NOTOS COM ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και ΧΟΝΤΟΣ ΠΑΛΛΑΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ καίτοι κλητεύθηκαν νομίμως (σχετικές οι υπ’ αριθ. 11645/Β΄/17.01.2017 και 11644/Β΄/17.01.2017 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών, Νικολάου Ανδρικόπουλου), δεν κατέθεσαν υπόμνημα ούτε και παραστάθηκαν κατά την παρούσα συνεδρίαση. Στην αρχή της συζήτησης ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον αρμόδιο Εισηγητή Νικόλαο Ζευγώλη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 3808/01.06.2016 εισήγησή του για το μέρος που αφορά την παρούσα συνεδρίαση καθώς και την υπ’ αριθ. 636/2017 απόφαση της Επιτροπής, και λαμβάνοντας υπόψη τα όσα αναφέρονται αναλυτικά σε αυτές, πρότεινε ότι με βάση τα στοιχεία που διαθέτει η Υπηρεσία θα πρέπει: Να επιβληθεί πρόστιμο στην εταιρία ΧΟΝΤΟΣ ΠΑΛΛΑΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΑΕΕ, αναφορικά με τις ανωτέρω στο σκεπτικό εκτιθέμενες παραβάσεις του αρ. 1 παρ. 1 και 81 της συνθήκης και ειδικότερα της αντι-ανταγωνιστικής οριζόντιας σύμπραξης μεταξύ της ΧΟΝΤΟΣ ΠΑΛΛΑΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και των εταιριών συμφερόντων των αδελφών Χόντου, HONDOS CENTER ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ, ANSWER, ΧΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑ, ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ, MAKALDI, ΑΤΗΝΗ ΧΟΝΤΟΣ, ΑΦΟΙ Σ. ΧΟΝΤΟΥ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ και STEP, υπολογιζόμενο κατά τον τρόπο που επισταμένα αναλύθηκε στην υπ’ αριθμ. 636/2017 απόφαση της Επιτροπής, με τη διαφοροποίηση ότι η ΧΟΝΤΟΣ ΠΑΛΛΑΣ μη συμμετέχοντας στη διαδικασία διευθέτησης δεν δύναται να τύχει της επιπλέον μείωσης κατά 15% λόγω της μη συμμετοχής της στη διαδικασία διευθέτησης. 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ να γίνει σύσταση στην εταιρία HONDOS (ΧΟΝΤΟΣ) CENTER (ΣΕΝΤΕΡ) ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ αναφορικά με τις ανωτέρω εκτιθέμενες παραβάσεις του αρ. 1 παρ. 1 και 81 και ειδικότερα της αντιανταγωνιστικής κάθετης σύμπραξης ώστε να μην προβαίνει η Hondos Center στην αποστολή στο δίκτυό της άμεσα ή έμμεσα καθοριζόμενων τιμών μεταπώλησης. Κατόπιν, το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των εταιριών οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της προαναφερόμενης εισήγησης, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινίσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής. Με την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας οι πληρεξούσιοι δικηγόροι ζήτησαν και ο Πρόεδρος της Επιτροπής χορήγησε προθεσμία τριών
(3)ημερολογιακών ημερών μετά την παραλαβή των πρακτικών από τα ενδιαφερόμενα μέρη, προκειμένου να υποβάλουν τυχόν συμπληρωματικά υπομνήματα. Η Επιτροπή συνήλθε σε διάσκεψη στην ως άνω αίθουσα συνεδριάσεων του 1ου ορόφου των Γραφείων της, την 23η Μαρτίου 2017 (ημέρα Πέμπτη και ώρα 13:30 π.μ.), η οποία συνεχίσθηκε την 27η Μαρτίου 2017 (ημέρα Δευτέρα και ώρα 10:00) οπότε και η Ολομέλεια της ΕΑ αποφάσισε να συνεχίσει τη διάσκεψή της στις 31.3.2017 προκειμένου να προσκομιστούν πρόσθετα στοιχεία από την εταιρία HONDOS CENTER ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ βάσει των άρθρων 27 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Ε.Α. και 38 του Ν. 3959/2011 (υπ’ αριθ. πρωτ. 424/27.3.2017 επιστολή) τα οποία και προσκομίστηκαν στις 30.03.
- Η διακοπείσα διάσκεψη συνεχίστηκε την 31η Μαρτίου 2017 (ημέρα Παρασκευή και ώρα 15:00) και ολοκληρώθηκε την 5η Απριλίου 2017 (ημέρα Τετάρτη και ώρα 10:00) οπότε και η Επιτροπή με τη συμμετοχή του Εισηγητή Νικολάου Ζευγώλη, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, αφού έλαβε υπόψη τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, την Εισήγηση, τις απόψεις που διατύπωσαν προφορικώς τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη συζήτηση της υπόθεσης και με τα υπομνήματά τα οποία υπέβαλαν, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ Α. Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ NOTOS COM
- Η από 19.07.2016 καταγγελία της NOTOS COM (αρ. πρωτ. 4559) αναφερόταν σε παράβαση του άρθρου 2 του ν. 703/77 (νυν 3959/11), όπως ίσχυε, καθώς και του άρθρου 2α του ν. 703/1977, όπως ίσχυε και στρεφόταν κατά των επιχειρήσεων λιανικής εμπορίας επώνυμων καλλυντικών οι οποίες χρησιμοποιούν το σήμα HONDOS CENTER και ήταν οι εξής: α) «MAKALDI Α.Ε.Ε.» (εφεξής και «MAKALDI» ή «ΠΕΙΡΑΙΑΣ HONDOS CENTER»), β) «ΧΟΝΤΟΣ Α.Ε.Ε. Ειδών Πολυκαταστήματος» (εφεξής και «ΑΤΗΝΗ»), γ) «ΧΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ Α.Ε.Β.Ε.» (εφεξής και «ΧΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑ»), δ) «ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ ΕΙΔΗ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ Α.Ε.Β.Ε.» (εφεξής και «ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ» ή «APOLLONIA POLITIA»), ε) «ΧΟΝΤΟΣ Σ. ΑΦΟΙ Α.Β.Ε.Ε.» (εφεξής και «ΑΦΟΙ Σ. ΧΟΝΤΟΥ»), στ) «ΧΟΝΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑ Α.Ε.Ε.» (εφεξής και «ΧΟΝΤΟΣ ΠΑΛΛΑΣ», ζ) «ANSWER Α.Ε.Ε.» (εφεξής και «ANSWER», η) «STEP Α.Ε.Ε.» (εφεξής και «STEP») και θ) 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ «ROGE Α.Ε.Ε. ΕΙΔΩΝ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ» (νυν HONDOS CENTER Α.Ε.Ε. ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ - εφεξής και «ROGE» ή «HONDOS CENTER Α.Ε.») (εφεξής από κοινού και ως «καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής εμπορίας καλλυντικών προϊόντων», ή «καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής».
- Σημειωτέον, η NOTOS COM θεωρεί ότι οι καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής αποτελούν ενιαία οικονομική ενότητα κι ως εκ τούτου, στην καταγγελία της τις αποκαλεί από κοινού ως «Όμιλο Χόντου». Με την ανωτέρω καταγγελία, η NOTOS COM, με την ιδιότητά της ως χονδρέμπορος, κατήγγειλε τις ανωτέρω επιχειρήσεις για διακριτική μεταχείριση σε βάρος της κατά τις χειμερινές εκπτώσεις του Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου 2006 (για την ίδια χρονική περίοδο δηλαδή που αφορούσε και η πρώτη καταγγελία), πρακτική που συνεχίστηκε και κατά την περίοδο εκπτώσεων του θέρους 2006, παρά την προ της έναρξης της προαναφερόμενης θερινής περιόδου εκπτώσεων αποστολή εξωδίκου προς τις καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής για αποφυγή επανάληψης της ίδιας συμπεριφοράς.
- Κατά τους ισχυρισμούς της καταγγέλλουσας, «[ο] Όμιλος HONDOS CENTER κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά, με μερίδιο άνω του 63%... Με την ιδιότητά αυτή, δεν επιθυμεί την είσοδο στην αγορά λιανικής νέου ανταγωνιστή…», εκμεταλλευόμενος το μεν τη δεσπόζουσα θέση που κατέχει στην αγορά, το δε την οικονομική εξάρτηση της καταγγέλλουσας από τις καταγγελλόμενες.
- Ειδικότερα, σημειώνονται τα εξής: η NOTOS COM θεωρεί ότι οι καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής αποτελούν ενιαία οικονομική ενότητα κι ως εκ τούτου, στην καταγγελία της τις αποκαλεί από κοινού ως «Όμιλο Χόντου». Θεμελιώνει δε την αξιολόγησή της αυτή, μεταξύ άλλων, ως εξής: ««ο όμιλος εταιριών Hondos Center αποτελείται από 9 εταιρίες συμφερόντων αμιγώς της οικογένειας…κι άλλες 34 εταιρίες συνδεδεμένες – ελεγχόμενες με το θεσμό της δικαιόχρησης –franchise που λειτουργούν με την ίδια εμπορική επωνυμία… Άλλωστε, είναι από όλα τα πιο πάνω στοιχεία αδιαμφισβήτητο ότι ο εν λόγω όμιλος, ανεξάρτητα της εσωτερικής του διάρθρωσης, ελέγχεται και λειτουργεί κατά τρόπο ενιαίο, όπως οι ίδιοι οι «ηγέτες» του ομίλου διακηρύσσουν πανταχόθεν, με τεράστιο μερίδιο - δεσπόζουσα θέση στη λιανική αγορά καλλυντικών προϊόντων στην Ελλάδα, πωλώντας όλα τα είδη στις ίδιες ακριβώς τιμές, διαβιβάζοντας ομοιόμορφες και ομοειδείς παραγγελίες, με ίδιες τιμές, προχωρώντας σε κοινές διαφημιστικές εκστρατείες και πάντως ακολουθώντας απολύτως κοινή εμπορική πολιτική, κλπ»
- Με την εν λόγω καταγγελία, η NOTOS COM, με την ιδιότητά της ως χονδρέμπορος, καταγγέλλει τις ανωτέρω επιχειρήσεις για διακριτική μεταχείριση σε βάρος της κατά τις χειμερινές εκπτώσεις του Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου 2006 (για την ίδια χρονική περίοδο δηλαδή που αφορούσε και η πρώτη καταγγελία), πρακτική που συνεχίστηκε και κατά την περίοδο εκπτώσεων του θέρους 2006, παρά την προ της έναρξης της προαναφερόμενης θερινής περιόδου εκπτώσεων αποστολή εξωδίκου προς τις καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής για αποφυγή επανάληψης της ίδιας συμπεριφοράς.
- Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στη συνημμένη στην καταγγελία, από 30.1.2006, Εξώδικη Διαμαρτυρία-Πρόσκληση-Δήλωση της NOTOS COM προς τις καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής (εφεξής και «πρώτο εξώδικο»), κατά την περίοδο των χειμερινών εκπτώσεων 1 Βλ. την υπ’ αρ. πρωτ. 4267/14.7.2006 επιστολή της NOTOS COM. 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2006), οι εταιρίες αυτές, παρά τις οχλήσεις της καταγγέλλουσας, αρνήθηκαν αδικαιολόγητα να προσφέρουν στο κοινό εκπτώσεις επί των καλλυντικών προϊόντων που διανέμει στην Ελλάδα η NOTOS COM, με συνέπεια να υποστεί, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, «σημαντική βλάβη». Αναλυτικότερα, παρότι η καταγγέλλουσα είχε ενημερώσει τις καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής την «ετοιμότητά της» να καλύψει τις εκπτώσεις (απόδειξη της οποίας, σύμφωνα με το εξώδικο, ήταν η διενέργεια εκπτώσεων στα προϊόντα της από άλλους λιανοπωλητές2), οι καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής αρνήθηκαν να προσφέρουν τα προϊόντα της με έκπτωση 50% και ταυτόχρονα έπεισαν «και άλλους λιανοπωλητές, μέλη του δικτύου franchise [της HONDOS CENTER] και τρίτους λιανοπωλητές, να μην διενεργούν εκπτώσεις επί των καλλυντικών που διανέμει [η NOTOS COM]», ενώ ταυτόχρονα «διενεργούσατε εσείς [καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής] και οι υπόλοιποι ως άνω λιανοπωλητές εκπτώσεις στο σύνολο των προϊόντων που διανέμονται από τους ανταγωνιστές [της NOTOS COM]». Σύμφωνα με το εξώδικο, η πρακτική των καταγγελλόμενων εταιριών λιανικής συνιστά «διακριτική μεταχείριση» εις βάρος της και «κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης», ενώ καλεί τις καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής να προβούν στην προσφορά εκπτώσεων στα προϊόντα της, καλύπτοντας το ποσό που αναλογεί στους λιανοπωλητές μέχρι τις 3/2/
- Στη συνέχεια, η NOTOS COM απέστειλε, στις 25/2/2006 νέα Εξώδικη ΔιαμαρτυρίαΠρόσκληση-Δήλωση στις καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής εφεξής και «δεύτερο εξώδικο», η οποία επίσης επισυνάπτεται στην καταγγελία. Σε αυτήν αναφέρεται ότι οι καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής συνέχισαν, καθ’ όλη την περίοδο των εκπτώσεων να μην καλύπτουν τις εκπτώσεις στα προϊόντα της, ενώ ταυτόχρονα, κατά το χρόνο που μεσολάβησε από την αποστολή του πρώτου εξωδίκου, οι καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής: α) μείωσαν δραστικά τις παραγγελίες τους ή/και σταμάτησαν ολωσδιόλου να προμηθεύονται και να διανέμουν μέσω των καταστημάτων τους όλα τα καλλυντικά προϊόντα που αντιπροσωπεύει η καταγγέλλουσα στην Ελληνική Επικράτεια και παρότρυναν και τους δικαιοδόχους τους να αναπτύξουν παρόμοια συμπεριφορά. β) υποβάθμισαν τη φήμη και την αξία των προϊόντων της, ιδίως μέσω της «αυθαίρετης» τοποθέτησής τους σε διαφορετικό σημείο πώλησης και της απομάκρυνσης των διακριτικών σημάτων τους, γεγονός που υποδηλώνει, κατά την καταγγέλλουσα, την πρόθεσή τους να διακόψουν τη συνεργασία τους με την ίδια, γ) ακύρωσαν όλες τις προγραμματισμένες, για το έτος 2006, προωθητικές ενέργειες και προβολές των προϊόντων της καταγγέλλουσας εντός των καταστημάτων τους με τη δικαιολογία ότι θα έπρεπε να καταβληθεί επί πλέον τίμημα προκειμένου να πραγματοποιηθούν, το οποίο ωστόσο αξίωσαν μόνο από τη NOTOS COM κι όχι από τις υπόλοιπες εταιρίες χονδρικής πώλησης καλλυντικών αυτές, εφαρμόζοντας έτσι «διακριτική μεταχείριση» κατά της NOTOS COM και υπέρ των λοιπών εταιριών χονδρικής και δ) απέστειλαν επιστολές προς όλους τους αλλοδαπούς οίκους των οποίων η καταγγέλλουσα τυγχάνει αντιπρόσωπος/διανομέας στην Ελλάδα με «ψευδές περιεχόμενο», πρακτική που είχε ξεκινήσει ήδη πριν την αποστολή του πρώτου εξωδίκου. 2 Αναφέρονται οι αλυσίδες Beauty Shop, Gallerie de Beaute, Sephora «και λοιποί μικροί πελάτες». 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ε) παρακώλυαν την είσοδο και παραμονή των υπαλλήλων-αισθητικών της καταγγέλλουσας εντός των καταστημάτων τους και δη στα «stands» των καλλυντικών που εμπορεύεται η ίδια.
- Κατά την καταγγέλλουσα, η ως άνω υπό α) συμπεριφορά συνιστά παράβαση του άρ. 2α ν. 703/77 ως ίσχυε, ενώ η συνολική τους συμπεριφορά συνιστά παράβαση του άρ. 2 στοιχ. α), 2α ν. 703/77 ως ίσχυε, δεδομένου ότι εξαναγκάζουν την καταγγέλλουσα σε μη εύλογους όρους συναλλαγής και την καθιστούν σε μειονεκτική θέση έναντι του ανταγωνισμού στην αγορά της χονδρικής εμπορίας καλλυντικών. Καλεί δε τις καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής να παύσουν τις εν λόγω πρακτικές και να ανακαλέσουν/ανασκευάσουν τις επιστολές προς τους αλλοδαπούς οίκους.
- Όσον αφορά στις θερινές εκπτώσεις του 2006, σύμφωνα με την καταγγελία και τη συνημμένη σε αυτήν, από 12.7.2006, Εξώδικη Διαμαρτυρία-Πρόσκληση-Δήλωση της NOTOS COM προς τις καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής (εφεξής και «τρίτο εξώδικο»), η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται τα εξής: Από την 17η Ιουλίου 2006 (πρώτη ημέρα θερινών εκπτώσεων) τα καλλυντικά προϊόντα υψηλής ποιότητας και τιμής της NOTOS COM, διατίθεντο από τις καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής με έκπτωση 15% αντί της έκπτωσης του 30% που χορηγούνταν προς όλα τα ανταγωνιστικά προϊόντα και από όλα τα λοιπά καταστήματα λιανικής πώλησης καλλυντικών. Αυτή η πρακτική εφαρμόστηκε, παρά το γεγονός ότι η καταγγέλλουσα είχε αποστείλει προς τις καταγγελλόμενες επιστολή προσφοράς παροχής πρόσθετων εκπτώσεων, έτσι ώστε οι καταγγελλόμενες να είναι σε θέση να παρέχουν τις αντίστοιχες εκπτώσεις σε όλα τα εν λόγω καλλυντικά προϊόντα που διένειμε η καταγγέλλουσα για όλο το διάστημα που θα διαρκούσαν οι θερινές εκπτώσεις 2006, προκειμένου τα προϊόντα της να πωλούνται στον τελικό καταναλωτή με έκπτωση τουλάχιστον ίση με αυτή των ομοειδών ανταγωνιστικών προϊόντων που πωλούνταν στα καταστήματα των καταγγελλόμενων. Ως εκ τούτου, από τη συμπεριφορά των καταγγελλόμενων εταιριών λιανικής, η NOTOS COM υπέστη μεγάλη «μεγάλη οικονομική και ηθική ζημιά»
- Η καταγγέλλουσα υποστηρίζει (όπως ήδη αναφέρθηκε) ότι «[ο] Όμιλος HONDOS CENTER κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά, με μερίδιο άνω του 63%... Με την ιδιότητά αυτή, δεν επιθυμεί την είσοδο στην αγορά λιανικής νέου ανταγωνιστή. Η εταιρεία μας ανακοίνωσε την επέκταση του δικτύου πολυκαταστημάτων της με την δημιουργία καταρχήν 2 νέων σημείων πώλησης, στην Καλαμάτα και την Λάρισα. Και στις δύο αυτές πόλεις, δεσπόζει, όσον αφορά τη λιανική πώληση καλλυντικών επιλεκτικής διανομής, το κατάστημα HONDOS CENTER. Επίσης, περαιτέρω επέκταση του δικτύου μας έχει προγραμματιστεί για την Πάτρα, Ηράκλειο, Βόλο, Λαμία, Ιωάννινα, πόλεις στις οποίες επίσης δραστηριοποιείται με δεσπόζουσα θέση ο όμιλος HONDOS CENTER. Θεωρώντας ότι η επέκταση του δικτύου μας θα αποσπάσει μερίδιο αγοράς, ο εν λόγω όμιλος προσπαθεί να την αποτρέψει ενεργώντας σε δύο επίπεδα: ΛΙΑΝΙΚΗΣ: Περιορίζοντας το μερίδιο αγοράς των προϊόντων μας στην αλυσίδα του, καταφέρνει να μειώσει σημαντικά τις πωλήσεις χονδρικής της εταιρείας μας στα καταστήματά του. Λόγω του τεράστιου μεριδίου του αγοράς (πάνω από 63%), κάθε 10% μείωση πωλήσεων των προϊόντων μας στα καταστήματά του, συνεπάγεται (τουλάχιστον αναλογικά) 6,3% μείωση του μεριδίου μας στο σύνολο της αγοράς. Επειδή τα μερίδια αγοράς δύσκολα κατακτώνται και εύκολα χάνονται, το χαμένο αυτό μερίδιο χρειάζεται πολύ χρόνο για να ανακτηθεί από τις λοιπές εταιρείες λιανικής και 3 Βλ. συν. 1 της υπ’αρ. πρωτ. 4559/19.7.2006 καταγγελίας της NOTOS COM. 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πάντως ο χρόνος αυτός είναι αρκετός για να δημιουργήσει προβλήματα με τους οίκους του εξωτερικού, οι οποίοι πολύ σύντομα θα εξετάσουν πιθανότατα την πιθανή μετακίνησή τους σε άλλη εταιρεία διανομής η οποία έχει «καλές σχέσεις» με τον όμιλο HONDOS CENTER. Με αυτόν τον τρόπο, ο εν λόγω όμιλος αποσκοπεί να μειώσει τον κύκλο εργασιών μας, άρα και την δυνατότητα να τον ανταγωνιστούμε επεκτείνοντας το δίκτυο πολυκαταστημάτων μας. ΧΟΝΔΡΙΚΗΣ: Προτρέποντας τις εταιρείες διανομής (υποσχόμενος καλύτερη μεταχείριση, προνομιακότερες θέσεις εντός των καταστημάτων του κλπ.), να μην υποστηρίξουν τα πολυκαταστήματά μας (αφαιρώντας αισθητικούς, μη καλύπτοντας εκπτώσεις, κλπ.), ούτως ώστε αυτά να καταστούν διαχρονικά λιγότερο ανταγωνιστικά έναντι της αλυσίδας καταστημάτων του. Και φυσικά οι εταιρείες διανομής ευελπιστούν ότι, όχι μόνο θα κερδίσουν μερίδια αγοράς, αλλά και θα αποσπάσουν από την εταιρεία μας οίκους τα προϊόντα των οποίων σήμερα διανέμουμε εμείς.»4
- Στην ίδια καταγγελία, η NOTOS COM υποστηρίζει ότι η ανωτέρω περιγραφόμενη συμπεριφορά των καταγγελλόμενων εταιριών λιανικής συνιστά: Παραβίαση του άρθρου 2 ν. 703/1977 ως ίσχυε, δεδομένου ότι οι καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής έχουν δεσπόζουσα θέση στη λιανική πώληση καλλυντικών. Η καταγγέλλουσα θεμελιώνει την ύπαρξη δεσπόζουσας θέσης του «Ομίλου Χόντου» στην υπ’ αρ. πρωτ. 3941/4.7.2006 επιστολή της, αναφέροντας ότι «…στην Ελλάδα, εδώ και αρκετά χρόνια, υπάρχει μια αλυσίδα καταστημάτων λιανικής πώλησης με μερίδιο αγοράς πάνω από 62% (!), κατέχουσα έτσι δεσπόζουσα (σχεδόν μονοπωλιακή) θέση που της επιτρέπει να «επιτηρεί» τις τιμές λιανικής σε όλη την αγορά προκειμένου αφενός μεν να διατηρήσει απαράλλακτα τα μερίδια (προστατεύοντας έτσι τη «θέση» της), αφετέρου δε να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της, αλλά ΚΑΙ να ελέγχει/τιθασεύει/υποτάσσει σε κάθε περίπτωση τον ανταγωνισμό (διασφαλίζοντας ότι κανένα άλλο κατάστημα ή αλυσίδα λιανικής δεν θα την ανταγωνίζεται στο πεδίο των τιμών), τόσο σε επίπεδο προμήθειας, όσο και σε επίπεδο λιανικής…». Παραβίαση του άρθρου 2α του ν. 703/1977, ως ίσχυε, δεδομένου ότι η NOTOS COM τελεί σε σχέση οικονομικής εξάρτησης από τις καταγγελλόμενες εταιρίες λιανικής (ως ίσχυαν). Θεμελιώνει δε τη θέση της αυτή στη με αρ. πρωτ. 8357/20.11.2014 επιστολή της, αναφέροντας ότι «…στην αγορά της λιανικής ο όμιλος Χόντος έχει τη δυνατότητα να πιέσει τις εταιρίες χονδρικής να ακολουθούν την πολιτική του, δεδομένου ότι είναι εξαρτημένες από τον όμιλο ΧΟΝΤΟΣ λόγω των σημαντικών αγορών που πραγματοποιεί από αυτές (π.χ. μπορεί να σταματήσει τις αγορές, να μειώσει δραστικά τις παραγγελίες, να ακυρώσει προωθητικές ενέργειες, να μην παρέχει εκπτώσεις ή να μετατοπίσει αυθαίρετα τη θέση πώλησης των προϊόντων τους και να απομακρύνει τις επιγραφές). Η εξάρτηση της Εταιρίας από τον όμιλο ΧΟΝΤΟΣ (κάτι το οποίο λογικά συμβαίνει και για οποιαδήποτε άλλη εταιρία χονδρικής) φαίνεται με γλαφυρό τρόπο στην απάντησή μας στην ερώτηση
- Στο σχετικό πίνακα φαίνεται ότι τα καταστήματα με το εμπορικό σήμα HONDOS CENTER απορροφούν τουλάχιστον το 60% των χονδρικών πωλήσεών μας κατά τα έτη 20042013, ενώ κατά το έτος 2009 το ποσοστό αυτό υπερέβη και το 68%...».
- Για το λόγο αυτό, η καταγγέλλουσα ζητούσε από την ΕΑ να «…ασκήσει αυτεπαγγέλτως την αποκλειστική αρμοδιότητα της και διατάξει ασφαλιστικά μέτρα εις βάρος των 4 Βλ. υπ’ αρ. πρωτ. 5268/21.8.2006 έγγραφο της καταγγέλλουσας, σελ. 11-
- 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καταγγελλομένων…»5 και συγκεκριμένα να διατάξει τις καταγγελλόμενες να παύσουν τη διακριτική μεταχείριση κατά της καταγγέλλουσας και να χορηγήσουν άμεσα και καθ’ όλη τη διάρκεια των θερινών εκπτώσεων του 2006, τη συνήθη έκπτωση του 30% που απολάμβαναν στα καταστήματα τους τα προϊόντα των ανταγωνιστικών της καταγγέλλουσας εταιριών. Σύμφωνα με την καταγγελία, «[η] διαταγή άρσης των προσβολών του ελεύθερου ανταγωνισμού με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων από την Επιτροπή σας καθίσταται επείγουσα και αναγκαία, διότι η συμπεριφορά των καταγγελλομένων εταιριών: α) Γεννά κίνδυνο ανεπανόρθωτης βλάβης στο δημόσιο συμφέρον, μέσω της ουσιώδους διατάραξης των εμπορικών σχέσεων στη σχετική αγορά που οδηγεί σε σημαντική αύξηση των τιμών των καλλυντικών προϊόντων …η διακριτική εις βάρος μας μεταχείριση εκ μέρους των καταγγελλόμενων εταιριών καταλήγει στο να «εξαφανιστούν» τα δικά μας προϊόντα από την αγορά ή να πωλούνται σε πολύ υψηλές τιμές, στερώντας έτσι από μια μεγάλη μερίδα των καταναλωτών τη δυνατότητα πρόσβασης σε αυτά»… β) Προκαλεί ανεπανόρθωτη οικονομική ζημιά στην εταιρία μας». Β. ΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Β.
- Συμβατική σχέση μεταξύ των επιχειρήσεων που λειτουργούν υπό το σήμα HONDOS CENTER
- Από τα έγγραφα και τα στοιχεία της διαδικασίας αποδείχτηκε ότι: οι εταιρίες που χρησιμοποιούν το σήμα HONDOS CENTER λειτουργούν υπό τη σκέπη ενός συστήματος δικαιόχρησης, στο οποίο δικαιοπάροχος είναι η HONDOS CENTER Α.Ε. και δικαιοδόχοι είναι οι επιχειρήσεις των αδελφών Χόντου και οι επιχειρήσεις τρίτων προσώπων. Στο εν λόγω σύστημα, διακρίνονται δύο τύποι συμβάσεων, οι οποίοι αφορούν στη ρύθμιση της συμβατικής σχέσης της HONDOS CENTER Α.Ε. αφενός με τις επιχειρήσεις των αδελφών Χόντου («Σύμβαση παραχώρησης χρήσεως σήματος») και αφετέρου με τις τρίτες επιχειρήσεις («Σύμβαση δικαιόχρησης»). Σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά της υπό εξέταση συμβατικής σχέσης, όπως περιγράφονται και αξιολογούνται στη συνέχεια6, τα συμβαλλόμενα μέρη λογίζονται ως ανεξάρτητες επιχειρήσεις υπό το πρίσμα του δικαίου του ανταγωνισμού.7
- Στη συνέχεια εκτίθενται οι βασικοί όροι των δύο κύριων τύπων συμβάσεων, ήτοι της σύμβασης παραχώρησης χρήσης σήματος και της σύμβασης δικαιόχρησης. 5 Βλ. την υπ’ αρ. πρωτ. 4559/19.7.2006 καταγγελία της NOTOS COM κατά των εταιριών λιανικής HONDOS CENTER (σελ. 5). 6 Για την αξιολόγηση του συστήματος δικαιόχρησης, βλ. κατωτέρω υπό παρ. 93 επ. για την έννοια της επιχείρησης. 7 Υπενθυμίζεται ότι σχετικά με το ζήτημα της ανεξαρτησίας των συμβαλλομένων μερών, η δικαιοπάροχος αναφέρει ότι η αλυσίδα καταστημάτων HONDOS CENTER αποτελείται από ανεξάρτητες και αυτοτελείς επιχειρήσεις αφ’ενός εκάστου των αδελφών Χόντου και αφ’ετέρου τρίτων ξένων προς αυτούς συνεργατών (franchisees). . 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Β.2 Συμβάσεις παραχώρησης χρήσεως σήματος HONDOS CENTER
- Στις 20.02.2002, η HONDOS CENTER Α.Ε. υπέγραψε συμβάσεις παραχώρησης σήματος με τις εξής 8 εταιρίες, οι οποίες φέρουν το διακριτικό σήμα “HONDOS CENTER”: α) ΧΟΝΤΟΣ ΠΑΛΛΑΣ, β) STEP, γ) ANSWER, δ) ΑΦΟΙ Σ. ΧΟΝΤΟΥ, ε) ΧΟΝΤΟΣ Πολυκατάστημα, στ) MAKALDI, ζ) ΑΤΗΝΗ, η) ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ
- Οι ανωτέρω συμβάσεις αντικαταστάθηκαν από νεότερες, οι οποίες υπεγράφησαν στις 15.10.
- Από το σύνολο των συμβάσεων που προσκομίστηκαν, προκύπτει ότι η σύναψη των υπό εξέταση συμβάσεων εκτείνεται χρονικά από το 1994 έως και το 2009, ρυθμίζοντας τη συμβατική σχέση ανάμεσα στην επιχείρηση HONDOS CENTER A.E. (εφεξής «δικαιοπάροχος») και τους χρήστες, καθ’ όλο το χρονικό διάστημα από το 1994 έως και τη χρονική στιγμή της εξέτασής τους10, είτε με διαδοχικές συμβάσεις, είτε με παρατάσεις των αρχικών συμβάσεων. Για λόγους συστηματοποίησης της μελέτης των συμβάσεων παραχώρησης σήματος, οι τελευταίες διακρίνονται σε 2 κατηγορίες, ήτοι στις συμβάσεις προ και μετά του
- Το κριτήριο για αυτή τη διάκριση είναι ότι, προ του 2004, η παραχώρηση της χρήσης σήματος λάμβανε χώρα με τη σύναψη ιδιωτικού συμφωνητικού, το οποίο περιείχε τα βασικά χαρακτηριστικά της συμφωνίας, ενώ, μετά το 2004, οι συμβάσεις παραχώρησης σήματος ρυθμίζουν τη συμβατική σχέση περισσότερο λεπτομερειακά. Και στις δύο κατηγορίες συμβάσεων, οι κύριοι συμβατικοί όροι αναφορικά με την παραχώρηση της χρήσης σήματος εμφανίζονται παρεμφερείς ως προς τη διατύπωσή τους. α) Μέρη της σύμβασης
- Τα μέρη της Σύμβασης είναι αφενός η HONDOS CENTER A.E., η οποία είναι η «δικαιούχος» των εθνικών και κοινοτικών σημάτων και αφετέρου έκαστη εκ των εταιριών των αδελφών Χόντου, η οποία αναφέρεται στη σύμβαση ως «χρήστης»
- Ο χρήστης διαθέτει και λειτουργεί πολυκαταστήματα καλλυντικών εσωρούχων, ειδών ταξιδίου κλπ, τα οποία είναι συμφερόντων μετόχου του Δικαιούχου, ενώ η υπό εξέταση σύμβαση συνδέεται άμεσα με την υπάρχουσα μετοχική σύνθεση του Χρήστη
- Επιπρόσθετα, συμφωνείται ότι ο χρήστης παραμένει καθ’όλα ανεξάρτητη και αυτοτελής επιχείρηση, φέρουσα αποκλειστικώς τον πλήρη εμπορικό κίνδυνο από τη δραστηριότητα 8 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3828/10.05.2011 απαντητικής επιστολής της εταιρίας HONDOS CENTER Α.Ε. σε ερωτηματολόγιο της ΓΔΑ. 9 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3828/10.05.2013 απαντητική επιστολή της εταιρίας σε ερωτηματολόγιο της ΓΔΑ. 10 Σημειώνεται ότι οι συμβάσεις του 2009, που αντικαθιστούν τις προγενέστερες, είναι αορίστου χρόνου, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 1 («3.1 Η παρούσα σύμβαση αρχίζει να ισχύει από την υπογραφή της και θα ισχύει χωρίς χρονικό περιορισμό μέχρι καταγγελίας της από κάποιο των Μερών, κατόπιν εξάμηνης προηγούμενης έγγραφης προειδοποίησης»). Το ίδιο ισχύει για το σύνολο των υπό εξέταση συμβάσεων, πλην της σύμβασης του 1994 που είχε πενταετή διάρκεια και των συμβάσεων του 1998 και του 2001, οι οποίες είχαν ετήσια διάρκεια. 11 Βλ. Προοίμιο της σύμβασης, στοιχείο β). 12 Βλ. Προοίμιο της σύμβασης, στοιχείο γ). 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ του, χωρίς να δημιουργείται οποιαδήποτε άλλη (πλην της χρήσης) σχέση ή τυχόν ευθύνη του Δικαιούχου
- συμφωνούμενης άδειας β) Αντικείμενο της σύμβασης παραχώρησης σήματος
- Στη σύμβαση αναφέρεται ότι: «Ο Χρήστης επιθυμεί και ο Δικαιούχος αποδέχεται την μη αποκλειστική παραχώρηση της άδειας χρήσεως των Σημάτων υπό τους κάτωθι όρους, προϋποθέσεις και περιορισμούς»
- Επίσης, αναφέρεται ότι: «1.1 Ο Δικαιούχος παρέχει στον Χρήστη το δικαίωμα της μη αποκλειστικής άδειας χρήσεως των Σημάτων στα καταστήματα που αναφέρονται στο Παράρτημα II της παρούσας (εφεξής τα Καταστήματα), την οποία άδεια ο Χρήστης αποδέχεται. Η παρούσα σύμβαση καλύπτει και κάθε νέα κατάθεση παραλλαγής ή συμπληρώσεως του Σήματος, για την οποία ο δικαιούχος θα ενημερώνει τον Χρήστη»15..
- Επιπροσθέτως, όσον αφορά στο αντικείμενο της σύμβασης, αναφέρεται ότι ο Χρήστης αναγνωρίζει ρητά ότι εκτός του συγκεκριμένου μη αποκλειστικού δικαιώματος χρήσης που προκύπτει από την υπογραφή της συγκεκριμένης σύμβασης, δεν αποκτά κανένα άλλο δικαίωμα ή αξίωση επί των σημάτων
- Το αντικείμενο της σύμβασης εξειδικεύεται περαιτέρω: «1.5 Η χρήση συνίσταται: α) στην τοποθέτηση επιγραφής στην πιο ευδιάκριτη θέση της εξωτερικής όψης του καταστήματος ή πολυκαταστήματος, η οποία δεν θα συνοδεύεται από οποιαδήποτε άλλη ένδειξη, επωνυμία ή διακριτικό γνώρισμα, β) στην υπό τους όρους της παρούσας χρησιμοποίηση τους εντός του καταστήματος με τρόπο που να αναδεικνύει το κύρος των Σημάτων, γ) στην ευπρόσωπη χρησιμοποίηση τους στην ένδυση εργασίας του προσωπικού».
- Ο χρήστης υποχρεούται να χρησιμοποιεί τα σήματα μόνο στα καταστήματά του, τα οποία ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά17 καθώς και στα πολυκαταστήματα του που ανταποκρίνονται σε κάποια άλλα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά
- Επιπροσθέτως, στη σύμβαση αναφέρεται ότι: «2.2 Σε κάθε περίπτωση 13 Βλ. άρθρο 1, παρ. 1.
- της σύμβασης. Στις συμβάσεις προ του 2004, δεν υπάρχει το εδάφιο που αναφέρεται στην ανεξαρτησία των «χρηστών» (βλ. πίνακα 1 του παραρτήματος). 14 Βλ. Προοίμιο της σύμβασης, στοιχείo δ). Σημειώνεται ότι η χρήση του όρου «δικαίωμα της μη αποκλειστικής άδειας χρήσεως των σημάτων» απαντάται στις συμβάσεις που συνομολογούνται από το 2002 και μετά. Στις συμβάσεις που υπογράφονται από το 1994 έως και 2001, γίνεται χρήση του όρου «το δικαίωμα παράλληλης χρήσης του διακριτικού τίτλου και σήματος». Πρόκειται για όρους που αποδίδουν το ίδιο περιεχόμενο (βλ. πίνακα 1 του παραρτήματος). 15 Σημειώνεται ότι η υπογράμμιση του κειμένου με πιο έντονους χαρακτήρες (bold) είναι της σύμβασης. 16 Βλ. άρθρο 1, παράγραφος 1.2 της σύμβασης. 17 Αναφέρεται χαρακτηριστικά στο άρθρο 2, στοιχείο α) της σύμβασης: «…διαθέτουν χώρους επιφάνειας από 200 έως 1.500 m2 έκθεσης και διάθεσης στο κοινό επώνυμων προϊόντων (brands) κατεξοχήν ομορφιάς και αρωματοποιίας (καλλυντικά και αρώματα) εσωρούχων, ειδών δώρων, ταξιδιού, δερμάτινων, σπιτιού, αξεσουάρ…». 18 Αναφέρεται χαρακτηριστικά στο άρθρο 2, στοιχείο β) της σύμβασης: «…διαθέτουν χώρους επιφάνειας από 1.500 m2 και άνω έκθεσης και διάθεσης στο κοινό μέσω ειδικών τμημάτων ευρείας ποικιλίας επώνυμων προϊόντων (brands) ομορφιάς και αρωματοποιίας (καλλυντικά και αρώματα), ειδών εσωρούχων, δερμάτινων, δώρων, σπιτιού, ρολογιών χειρός, τουρισμού, φωτογραφικών, παιχνιδιών, αξεσουάρ, ένδυσης και υπόδησης, βιβλιοπωλείου, καφέ-κυλικείου-εστιατορίου, νεωτερισμού, δισκοπωλείου επίπλων, κ.λ.π.». 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ νέου καταστήματος ή πολυκαταστήματος του Χρήστη, απαιτείται η προηγούμενη έγγραφη έγκριση του Δικαιούχου για την κατά τα ανωτέρω χρήση των Σημάτων σε αυτά».
- Σχετικά με την παροχή τεχνογνωσίας, στη σύμβαση αναφέρεται ότι: «Υπό την επιφύλαξη της εφαρμογής του άρθρου 2 της παρούσας, διευκρινίζεται ρητώς ότι η παρούσα Σύμβαση παραχώρησης δεν διαλαμβάνει και δεν αφορά τις οδηγίες, τις τεχνικές πληροφορίες και τις προδιαγραφές, τις τεχνικές οργάνωσης, την εκπαίδευση, την τεχνογνωσία και γενικά οιαδήποτε άλλη παροχή υπηρεσιών κλπ του ολοκληρωμένου Συστήματος HONDOS CENTER»
- γ) Επί μέρους συμβατικοί όροι
- Επιπλέον, από τη σύμβαση προκύπτουν και τα εξής: i) Έλεγχος-παρακολούθηση: Ως προς τον έλεγχο και την παρακολούθηση του δικαιούχου προς τον χρήστη20, στη σύμβαση αναφέρονται τα εξής: «2.6 Ο Δικαιούχος δικαιούται να ελέγχει την τήρηση των προδιαγραφών του, να απαιτεί την συμμόρφωση κάθε παραβάτη και να ασκεί τα νόμιμα δικαιώματα του κατά παντός, που παραβιάζει τις ανωτέρω υποχρεώσεις και βλάπτει τα συμφέροντα του Δικαιούχου. Προς το σκοπό αυτό, ο Χρήστης υποχρεούνται να παρέχει ακώλυτη πρόσβαση σε όλα τα εξουσιοδοτημένα προς τούτο εγγράφως στελέχη-εκπροσώπους των κεντρικών γραφείων του Δικαιούχου, για τον έλεγχο και την εποπτεία της τήρησης των προδιαγραφών και των όρων χρησιμοποίησης του Σήματος από τα καταστήματα του Χρήστη». Επίσης, στην ως άνω σύμβαση προβλέπεται ότι: «
- Για την κατά την παρούσα σύμβαση παραχώρησης της μη αποκλειστικής χρήσης του Σήματος συμφωνείται από τα δύο μέρη ετησίως καταβαλλόμενη αμοιβή του Δικαιούχου, η οποία θα υπολογίζεται ποσοστιαίως επί του εκάστοτε ετήσιου κύκλου εργασιών του Χρήστη κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος και θα ανέρχεται σε ποσοστό 0,03% στον κύκλο εργασιών του χρήστη. Κατ' εξαίρεση, για την χρήση 2009, η αμοιβή θα υπολογισθεί για το χρονικό διάστημα από την υπογραφή της παρούσας μέχρι τέλους 2009». Στη σύμβαση αναφέρεται ότι για τις ανάγκες του ανωτέρω άρθρου, ο Χρήστης έχει την υποχρέωση να κοινοποιεί στον Δικαιούχο όλα τα οικονομικά στοιχεία που κρίνονται απαραίτητα για τον υπολογισμό του ανταλλάγματος και να επιτρέπει τον έλεγχο των βιβλίων και στοιχείων του, με δαπάνη του Δικαιούχου, από ορκωτό ελεγκτή επιλογής του Δικαιούχου
- ii) Διαφημιστικη δαπάνη: Ως προς τη διαφημιστική δαπάνη, αναφέρεται στη σύμβαση το εξής: «4.4 Η διαφημιστική δαπάνη του Δικαιούχου, πλέον των φόρων και/ή τελών, για τη διαφήμιση των Σημάτων του, μέσω των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ), κατανέμονται μεταξύ των Χρηστών και των Δικαιοδόχων των Σημάτων, συμπεριλαμβανομένου και του Δικαιούχου όσον αφορά την άσκηση λιανικής πώλησης από τον ίδιο, με βάση τον κύκλο εργασιών εκάστου κατά το προηγούμενο ημερολογιακό εξάμηνο». 19 Βλ. άρθρο 1, παρ. 1.
- της σύμβασης. Στις συμβάσεις προ του 2004, δεν υπάρχει αντίστοιχη συμβατική πρόβλεψη. 20 Στις συμβάσεις προ του 2004 (βλ. σχετικά Πίνακα 1 του Παραρτήματος της με αρ. πρωτ. 3808/01.06.2016 Εισήγησης.), δεν υπήρχε συμβατική πρόβλεψη αναφορικά με το ζήτημα του ελέγχου του χρήστη από το δικαιοπάροχο. 21 Βλ. άρθρο 4, παρ. 4.3 της σύμβασης. 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ iii) Τιμές: Όσον αφορά στις τιμές, αν και η υπό εξέταση σύμβαση δεν περιέχει σχετική πρόβλεψη, σημειώνεται ότι η εταιρία HONDOS CENTER Α.Ε. αναφέρει ότι: «οι τιμοκατάλογοι έχουν προτεινόμενες τιμές οι οποίες είναι οι ανώτατες»
- Επιπλέον, αναφέρεται ότι: «Οι τιμοκατάλογοι είναι κοινοί για όλες τις επιχειρήσεις του Ομίλου και των καταστημάτων franchise. Τους τιμοκαταλόγους τους αποστέλλουν οι προμηθεύτριες εταιρειες χονδρικής»
- Β.3 Η σύμβαση δικαιόχρησης HONDOS CENTER
- Από το σύνολο των συμβάσεων που προσκομίστηκαν, προκύπτει ότι η σύναψη των υπό εξέταση συμβάσεων εκτείνεται χρονικά από το 1995 έως και το 2009, ρυθμίζοντας τη συμβατική σχέση ανάμεσα στην δικαιοπάροχο και τους δικαιοδόχους, καθ’ όλο το χρονικό διάστημα από το 1995 έως το 2018, είτε με διαδοχικές συμβάσεις, είτε με παρατάσεις των αρχικών συμβάσεων. Παρατηρείται ότι ο αρχικός τύπος των συμβάσεων είχε απλούστερη διατύπωση και περιείχε τους βασικούς όρους ενός συστήματος δικαιόχρησης, ενώ με την πάροδο του χρόνου οι συμβάσεις εμπλουτίζονταν με τη λεπτομερέστερη ρύθμιση των επιμέρους ζητημάτων της συμβατικής σχέσης. Η πληρέστερη σύμβαση δικαιόχρησης της HONDOS CENTER με τους δικαιοδόχους, που αποτυπώνει αναλυτικότερα την υπό εξέταση συμβατική σχέση δικαιόχρησης, είναι η σύμβαση του 2008 και μπορεί να θεωρηθεί ως σύμβαση-πλαίσιο, για τους σκοπούς της παρούσας έρευνας.
- H υπό εξέταση σύμβαση-πλαίσιο αποτελείται από ένα προοίμιο και δεκαπέντε
(15)άρθρα με υποπαραγράφους. Στην ενότητα που ακολουθεί, εκτίθενται τα βασικότερα στοιχεία αυτής της σύμβασης. Σημειώνεται ότι διαπιστώθηκαν διαφορές με τις συμβάσεις άλλων ετών, οι οποίες επισημαίνονται στις υποσημειώσεις και στο κυρίως κείμενο όταν κρίνονται ουσιώδεις
- Στη συνέχεια, εκτίθενται οι βασικοί όροι που χαρακτηρίζουν τη σύμβαση αυτή ως σύμβαση δικαιόχρησης: α) Μέρη της σύμβασης
- Η πρώτη συμβαλλόμενη εταιρία είναι η HONDOS CENTER AE (στις συμβάσεις αναφέρεται ως «δικαιοπάροχος») και συγκεκριμένα αναφέρεται ότι: «Ιβ) Η «Δικαιοπάροχος» έχει σαν σκοπό, μεταξύ των άλλων, την εμπορική και γενικά κάθε είδους εκμετάλλευση του σήματος 'HONDOS CENTER ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΆ* (αριθμ. κατάθεσης 154102, Υπουργείο Ανάπτυξης) και κάθε αντίστοιχου προς αυτό διακριτικού γνωρίσματος, τίτλου, φίρμας και σλόγκαν με το λογότυπο 'HONDOS CENTER', καθώς και την παροχή τεχνογνωσίας (know how) με τη μέθοδο του franchising σε ομοειδείς επιχειρήσεις»
- Ως προς τη δεύτερη συμβαλλόμενη εταιρία, στη σύμβαση σημειώνεται ότι: «Ιε) Η «Δικαιοδόχος» διατηρεί επιχείρηση που δραστηριοποιείται στον κλάδο εμπορίας των καλλυντικών και ειδών κομμωτηρίου, λειτουργώντας κατάστημα στην πόλη της …, στην 22 Βλ. ερωτηματολόγιο (ερωτώμενος ο κ. […]) που συμπληρώθηκε στο πλαίσιο του επιτόπιου ελέγχου της ΓΔΑ στα γραφεία της εταιρίας HONDOS CENTER A.E. με αρ. πρωτ. εντολής ελέγχου 3944/
- 23 Βλ. ερωτηματολόγιο (ερωτώμενες οι κ.κ. […] και […]) που συμπληρώθηκε στο πλαίσιο του επιτόπιου ελέγχου της ΓΔΑ στα γραφεία της εταιρίας HONDOS CENTER A.E. με αρ. πρωτ. εντολής ελέγχου 3944/
- 24 Η αλλαγή στην αρίθμηση των όρων δεν καταγράφεται, ως επουσιώδης. 25 Βλ. προοίμιο της σύμβασης. 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οδό …. αριθ. …. Γι' αυτό η «Δικαιοδόχος» θέλει να επωφεληθεί και να αξιοποιήσει την πολύτιμη εμπειρία και τεχνογνωσία της «Δικαιοπαρόχου» μέσω του θεσμού του franchising και να επωφεληθεί του "prestige' και της εμπορικής αξίας του διακριτικού τίτλου – φίρμας 'HONDOS CENTER' κάνοντας παράλληλη χρήση αυτού»
- Επιπροσθέτως, αναφέρεται στη σύμβαση ότι οι τα συμβαλλόμενα μέρη δηλώνουν ότι οι επιχειρήσεις τους είναι αυτοτελείς και πλήρως ανεξάρτητες μεταξύ τους και πως δεν υπάρχει κανένας άλλος δεσμός ή σχέση μεταξύ τους εκτός της παρούσας σύμβασης
- Σε συνέχεια της ανωτέρω συμβατικής πρόβλεψης, αναφέρεται ότι «Κάθε συμβαλλόμενο μέρος συναλλάσσεται με τρίτους στο όνομα του, για λογαριασμό του και με δικό του κίνδυνο και κανένα συμβαλλόμενο μέρος δεν αναλαμβάνει δεσμεύσεις για λογαριασμό και επ' ονόματι του άλλου μέρους»
- β) Αντικείμενο της σύμβασης δικαιόχρησης
- Στο Προοίμιο της σύμβασης αναφέρεται ότι «… αντικείμενο της παρούσας σύμβασης, με τους ειδικότερους όρους που διαλαμβάνονται παρακάτω, είναι η παραχώρηση από την «Δικαιοπάροχο» στη «Δικαιοδόχο» του δικαιώματος να χρησιμοποιεί τον διακριτικό τίτλο -φίρμα "HONDOS CENTER' και η παροχή τεχνογνωσίας (Know How) για την οργάνωση και λειτουργία αποκλειστικά και μόνο του καταστήματος της …».
- Πιο συγκεκριμένα, ως προς το δικαίωμα χρήσης του διακριτικού τίτλου «HONDOS CENTER», η δικαιοπάροχος παρέχει το δικαίωμα στη δικαιοδόχο να τον χρησιμοποιεί, για όσο χρονικό διάστημα ισχύει η εν λόγω συμφωνία και δεν έχει λυθεί ή καταγγελθεί
- Η χρήση του διακριτικού τίτλου «HONDOS CENTER» γίνεται σε πινακίδες και επιγραφές (στο εσωτερικό και στο εξωτερικό του καταστήματος), σακούλες, χαρτί περιτυλίγματος, συσκευασίας δώρων, αυτοκόλλητα και λοιπό βοηθητικό υλικό
- Επιπλέον, η χρήση του διακριτικού τίτλου «HONDOS CENTER» γίνεται επίσης σε επιστολόχαρτα, φακέλους και άλλο έντυπο υλικό με τη σαφή διάκριση ότι τα έντυπα αυτά προέρχονται από τη δικαιοδόχο, της οποίας τα στοιχεία θα πρέπει να αναφέρονται με σαφήνεια
- Ομοίως, στα φορολογικά στοιχεία, παραστατικά και κάθε συναφές προς αυτά έντυπο, η δικαιοδόχος χρησιμοποιεί τα δικά της στοιχεία
- Απαγορεύεται αυστηρά στη δικαιοδόχο να χρησιμοποιεί στη σφραγίδα της και σε κάθε είδους επιταγές, αξιόγραφα και χρεώγραφα το λογότυπο «HONDOS CENTER»
- Ως προς τον προσδιορισμό της εδαφικής περιοχής, στην οποία ο δικαιοδόχος έχει το δικαίωμα χρήσης του διακριτικού τίτλου «HONDOS CENTER», αυτή περιορίζεται μόνο στο συγκεκριμένο κατάστημά της
- Συγκεκριμένα, στο άρθρο 235 της κύριας σύμβασης 26 Ό.π. Βλ. σχετικά άρθρο 15, παρ. 1, το οποίο διατυπώνει την αυτοτέλεια και την ανεξαρτησία των επιχειρήσεων του δικαιοπαρόχου και του δικαιοδόχου. Αντίστοιχη πρόβλεψη, με το ίδιο περιεχόμενο, αλλά με διαφορετική αρίθμηση, υπάρχει σε όλες τις υπό εξέταση συμβάσεις, εκτός από τη σύμβαση του
- 28 Βλ. άρθρο 15, παρ. 1 της κύριας σύμβασης. 29 Βλ. άρθρο 1, παρ. 1 της κύριας σύμβασης. 30 Βλ. άρθρο 1, παρ. 1.1 και 1.
- της κύριας σύμβασης. 31 Βλ. άρθρο 1, παρ. 1.
- της κύριας σύμβασης. 32 Βλ. άρθρο 1, παρ. 1.
- της κύριας σύμβασης. 33 Βλ. άρθρο 1, παρ. 1.
- της κύριας σύμβασης. 34 Βλ. πίνακα 2 του παραρτήματος της με αρ. πρωτ. 3808/01.06.2016 Εισήγησης. 27 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δικαιόχρησης, αναφέρεται ότι απαγορεύεται στη δικαιοδόχο να χρησιμοποιήσει το διακριτικό τίτλο «HONDOS CENTER» σε άλλο κατάστημα, πλην του αναφερόμενου στη σύμβαση χωρίς την προηγούμενη έγγραφη έγκριση της δικαιοπαρόχου. Αντίστοιχα, η δικαιοπάροχος δεσμεύεται να μην παραχωρήσει δικαίωμα χρήσης του διακριτικού τίτλου «HONDOS CENTER» και της τεχνογνωσίας (Know How) σε άλλα πρόσωπα, φυσικά ή νομικά στην συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή.
- Ως προς την παροχή τεχνογνωσίας, η σύμβαση αναφέρει ότι «
- Βασική αρχή για την παροχή τεχνογνωσίας είναι να μη κοινοποιεί ή γνωστοποιεί η «Δικαιοδόχος» σε τρίτους την τεχνογνωσία της οποίας καθίσταται κοινωνός και αποδέκτης από τη «Δικαιοπάροχο». Η «Δικαιοπάροχος» παρέχει στη «Δικαιοδόχο» τεχνογνωσία για την οργάνωση και λειτουργία του ως άνω καταστήματος της. Η τεχνογνωσία αυτή, η εμπορική και τεχνική υποστήριξη παρέχονται από τη «Δικαιοπάροχο» κατά τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης αυτής». Σύμφωνα με τη σύμβαση, η τεχνογνωσία αυτή εκδηλώνεται με τις εξής μορφές και πρακτικές: i. Το κατάστημα της δικαιοδόχου πρέπει να βρίσκεται σε κεντρικό σημείο από άποψη εμπορικότητας και να διαθέτει χώρους επαρκείς και κατάλληλους για την άσκηση της δραστηριότητας της. Δεν μπορεί να γίνει μείωση των χώρων αυτών χωρίς προηγούμενη έγκριση της δικαιοπαρόχου, αφού η τήρηση ορισμένων προδιαγραφών από άποψη χώρων, έκτασης και εμφάνισης των καταστημάτων των δικαιοδόχων αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη διαφύλαξη του γοήτρου της δικαιοπαρόχου
- ii. Η δικαιοπάροχος αποδίδει μέγιστη σημασία στην άψογη αισθητικά εμφάνιση και στη λειτουργικότητα των στοιχείων που αναφέρονται στη συνέχεια αφού συμβάλλουν αποφασιστικά στη φήμη και καταξίωση του σήματος HONDOS CENTER
- iii. Επίσης, δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν αλλαγές στους χώρους που αναφέρονται ανωτέρω, χωρίς την προηγούμενη έγκριση της δικαιοπαρόχου
- iv. Σε σχέση με την εκπαίδευση του προσωπικού, η δικαιοπάροχος παρέχει δωρεάν εκπαίδευση στο προσωπικό που θα στελεχώσει τις θέσεις εργασίας στο αρχικό στάδιο της οργάνωσης του καταστήματος της δικαιοδόχου με τις εξής διακρίσεις: Αρχική εκπαίδευση: Όσον αφορά στα διευθυντικά στελέχη στα οποία «[π]αρέχεται πρακτική εκπαίδευση σε οποιοδήποτε από τα καταστήματα "HONDOS CENTER", σε όλα τα τμήματα τους για απεριόριστο χρονικό διάστημα»39, οι δαπάνες μετακίνησης και διαμονής τους στην Αθήνα και τον Πειραιά, επιβαρύνουν τη δικαιοδόχο. Όσον αφορά στις πωλήτριες και τις ταμίες, «Παρέχεται πρακτική εκπαίδευση σε όλα τα καταστήματα «HONDOS CENTER», σε οποιοδήποτε τμήμα τους με μέγιστη διάρκεια τις 35 Βλ. παρ. 1.
- και 1.
- Βλ. άρθρο 4, παρ. 1, υποπαράγραφος 1.
- της κύριας σύμβασης. 37 Βλ. άρθρο 4, παρ. 1.2, στοιχεία α,β και γ. 38 Βλ. άρθρο
- 39 Βλ. άρθρο 4, παρ. 1.5., στοιχείο Α της κύριας σύμβασης. 36 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ v. 20 μέρες. Οι δαπάνες μεταφοράς στην Αθήνα και Πειραιά και τα έξοδα διαμονής των εκπαιδευομένων αυτών βαρύνουν την «Δικαιοδόχο». Στο ίδιο χρονικό διάστημα η «Δικαιοπάροχος» μπορεί να παράσχει με τις υπευθύνους των καταστημάτων «HONDOS CENTER» και θεωρητική επιμόρφωση»
- Μελλοντική εκπαίδευση: H μελλοντική εκπαίδευση αφορά εκπαίδευση και πραγματοποιείται με τη μορφή σεμιναρίων. Την επιμέλεια, οργάνωση και λειτουργία της σεμιναριακής εκπαίδευσης έχει η δικαιοπάροχος ενώ οι δαπάνες μετακίνησης και διαμονής των εκπαιδευομένων επιβαρύνουν την δικαιοδόχο
- Η δικαιοπάροχος παρακολουθεί και ελέγχει τις υπηρεσίες που παρέχει το προσωπικό της δικαιοδόχου και παρεμβαίνει όταν χρειάζονται βελτιώσεις στην παροχή υπηρεσιών της τελευταίας, εισηγούμενη πρότυπα συμπεριφοράς και τεχνικές πωλήσεων. Επιπλέον, η δικαιοπάροχος διατηρεί το δικαίωμα της μη έγκρισης της πρόσληψης ή της συνέχισης της εργασίας οποιουδήποτε μέλους του προσωπικού της δικαιοδόχου, οπότε στην περίπτωση αυτή η δικαιοδόχος υποχρεούται στην άμεση αντικατάσταση του μέλους αυτού. Στην υπό εξέταση σύμβαση, θεωρείται δεδομένη η παροχή υπηρεσιών υψηλής ποιότητας από το προσωπικό της δικαιοδόχου, συνεπώς η δικαιοδόχος έχει την υποχρέωση να δίνει ιδιαίτερη σημασία σε αυτό το θέμα και να καταβάλει τη μέγιστη δυνατή προσπάθεια προς την επίτευξη αυτού του σκοπού
- γ) Επί μέρους συμβατικοί όροι
- Επιπλέον, από τη σύμβαση προκύπτουν και τα εξής: i. Έλεγχος-παρακολούθηση: Αναφορικά με το λογιστικό σχέδιο και τη μηχανογράφηση, η υπό εξέταση σύμβαση δικαιόχρησης αναφέρει τα εξής: «Για τον έλεγχο και την παρακολούθηση των δραστηριοτήτων της «Δικαιοδόχου», σύμφωνα με τους όρους και τις δεσμεύσεις της συμφωνίας αυτής, η «Δικαιοδόχος» θα εφαρμόζει Μηχανογραφημένο Λογιστικό Σχέδιο. Η «Δικαιοδόχος» μπορεί, εάν θέλει να εγκαταστήσει Λογιστικό Σχέδιο που θα υποδείξει η «Δικαιοπάροχος». Στη σύμβαση δικαιόχρησης αναφέρεται ότι η δαπάνη αγοράς και λειτουργίας του συγκεκριμένου λογιστικού σχεδίου επιβαρύνει τη δικαιοδόχο και επίσης αναφέρεται ότι το λογιστικό σχέδιο θα εναρμονίζεται μελλοντικά σε τυχόν αλλαγές του λογιστικού σχεδίου των «HONDOS CENTER». Επίσης, αναφέρεται ότι: «Η «Δικαιοδόχος» είναι υποχρεωμένη να διατηρεί μηχανογραφημένο λογιστικό σύστημα, οργανωμένο με βάση τα σύγχρονα πρότυπα της λογιστικής επιστήμης». Στους υπαλλήλους του λογιστηρίου της δικαιοδόχου παρέχεται δωρεάν πρακτική άσκηση στο λογιστικό σχέδιο των «HONDOS CENTER», με την επιβάρυνση του δικαιοδόχου για τις σχετικές δαπάνες μετακίνησης και διαμονής
- Όσον αφορά στον έλεγχο που ασκεί ο δικαιοπάροχος στο δικαιοδόχο, 40 Ό.π. Βλ. άρθρο 4, παρ. 1.5., στοιχείο Β της κύριας σύμβασης. 42 Βλ. άρθρο 4, παρ. 1.
- της κύριας σύμβασης. 43 Βλ. άρθρο 4, παρ. 1.
- της κύριας σύμβασης. Στις συμβάσεις προ του 2004, δεν υπήρχε αντίστοιχη συμβατική πρόβλεψη. 41 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επισημαίνονται τα εξής: «Η «Δικαιοπάροχος» έχει το δικαίωμα, για την εξακρίβωση της σωστής λειτουργίας του καταστήματος της «Δικαιοδόχου» σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έχει ορίσει, να ελέγχει, με άλλα άτομα της δικής της επιλογής, οποτεδήποτε και για όσο χρονικό διάστημα χρειάζεται, το κατάστημα της «Δικαιοδόχου»
- Επιπλέον, αναφέρεται στη σύμβαση ότι η δικαιοπάροχος διατηρεί να δικαίωμα να ασκεί λογιστικό έλεγχο, προκειμένου να διασταυρώσει και να επαληθεύσει τα οικονομικά στοιχεία οποτεδήποτε θεωρεί σκόπιμη μια τέτοια ενέργεια και για όσο διάστημα κρίνεται απαραίτητο. Στο πλαίσιο των ελέγχων αυτών, «αφού η αμοιβή της «Δικαιοπαρόχου» ορίζεται σε ποσοστό επί των αγορών για τη διασφάλιση και τον έλεγχο της ειλικρίνειας των συναλλαγών της «Δικαιοδόχου», τυχόν φορολογικές παραβάσεις της δικαιοδόχου (μη έκδοση φορολογικών στοιχείων που προβλέπει ο νόμος, έκδοση ανακριβών βιβλίων και στοιχείων Κώδικα Φορολογικών Στοιχείων) συνιστούν άμεσο λόγο καταγγελίας της σύμβασης από τον δικαιοπάροχο
- ii. Τιμές: Όσον αφορά στις τιμές, αναφέρονται στη σύμβαση τα εξής: «Η «Δικαιοδόχος» δεν μπορεί να ακολουθεί πρακτικές που παραβιάζουν τις αγορανομικές διατάξεις ή συνιστούν πράξεις αθέμιτου ανταγωνισμού. Η «Δικαιοπάροχος» μπορεί να συνιστά τιμές πώλησης μη δεσμευτικές»
- Αναφορικά με το ίδιο ζήτημα, η εταιρία HONDOS CENTER Α.Ε. αναφέρει ότι: «οι τιμοκατάλογοι έχουν προτεινόμενες τιμές οι οποίες είναι οι ανώτατες»
- Επιπλέον, για το επίμαχο ζήτημα αναφέρεται ότι: «Οι τιμοκατάλογοι είναι κοινοί για όλες τις επιχειρήσεις του Ομίλου και των καταστημάτων franchise. Τους τιμοκαταλόγους τους αποστέλλουν οι προμηθεύτριες εταιρειες χονδρικής»
- iii. Υποχρέωση μη ανταγωνισμού: Ως προς την υποχρέωση μη ανταγωνισμού, αναφέρεται ότι: «Η «Δικαιοδόχος» δεν μπορεί να ανοίξει ή να διατηρεί και άλλα καταστήματα καλλυντικών ή υποκαταστήματα στην πόλη της…. ή και σε οποιαδήποτε άλλη εδαφική περιοχή, χωρίς την προηγούμενη έγκριση της «Δικαιοπαρόχου» και τούτο για να διασφαλιστεί η «Δικαιοπάροχος» ότι δεν θα γίνει έμμεση και εκ πλαγίου μεταφορά της τεχνογνωσίας που παρέχεται στη «Δικαιοδόχο», σε άλλες περιοχές και καταστήματα που δεν καλύπτονται από την παρούσα σύμβαση»
- iv. Δικαίωμα αμοιβής της δικαιοπαρόχου: Στη σύμβαση αναφέρεται ότι για την παροχή τεχνογνωσίας (know how), την παραχώρηση δικαιώματος παράλληλης χρήσης του σήματος HONDOS CENTER και για τη διοικητική υποστήριξη, 44 Βλ. άρθρο 9, παρ.
- της κύριας σύμβασης. Βλ. άρθρο 9, παρ. 1.
- της κύριας σύμβασης. 46 Βλ. άρθρο 6, παρ. 1.
- της κύριας σύμβασης. 47 Βλ. ερωτηματολόγιο (ερωτώμενος ο κ. […]) που συμπληρώθηκε στο πλαίσιο του επιτόπιου ελέγχου της ΓΔΑ στα γραφεία της εταιρίας HONDOS CENTER A.E. με αρ. πρωτ. εντολής ελέγχου 3944/
- 48 Βλ. ερωτηματολόγιο (ερωτώμενες οι κ.κ. […] και […]) που συμπληρώθηκε στο πλαίσιο του επιτόπιου ελέγχου της ΓΔΑ στα γραφεία της εταιρίας HONDOS CENTER A.E. με αρ. πρωτ. εντολής ελέγχου 3944/
- 49 Βλ. άρθρο 8, παρ. 1.
- της κύριας σύμβασης. 45 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οργάνωση, βελτίωση και επαύξηση της παρεχόμενης τεχνογνωσίας καθώς επίσης και για την προστασία τόσον αυτής όσο και του σήματος αυτού, η Δικαιοπάροχος δικαιούται αμοιβής. Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι: «Η αμοιβή αυτή για τις παραπάνω αναφερόμενες υπηρεσίες προσδιορίζεται σε ποσοστό τρία επί τοις εκατό (3%) επί των αγορών κάθε μήνα που πραγματοποιεί η «Δικαιοδόχος» στο κατάστημα της. Ο υπολογισμός του ανωτέρω ποσοστού τρία επί τοις εκατό (3%) γίνεται επί των καθαρών αγορών, αφού αφαιρεθεί ο Φ.Π.Α. των τιμολογίων και οι κάθε μορφής εκπτώσεις»
- v. Διαφημιστική δαπάνη: Σχετικά με τη διαφημιστική δαπάνη αναφέρεται στη σύμβαση ότι ο γενικός κανόνας είναι να αθροίζονται οι τζίροι των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν το διακριτικό τίτλο HONDOS CENTER σε εξαμηνιαία βάση και στη συνέχεια να εξάγεται επί αυτών ένας συντελεστής που αντιπροσωπεύει το ποσοστό συμμετοχής κάθε εταιρίας στο σύνολο του τζίρου. Βάσει αυτού του συντελεστή, προκύπτει η συμμετοχή της κάθε εταιρίας στη διαφημιστική δαπάνη
- Συγκεκριμένα, αναφέρεται στη σύμβαση ότι: «Η «Δικαιοδόχος» φέρει το αποκλειστικό βάρος των δαπανών της τοπικής διαφήμισης»
- Β.4 Συμπέρασμα
- Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω και όπως καταδεικνύεται κατωτέρω κατά την αξιολόγησή τους53, τα συμβαλλόμενα μέρη των περιγραφόμενων συμβάσεων λογίζονται ως ανεξάρτητες επιχειρήσεις υπό το πρίσμα του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού και όχι ενιαία οικονομική ενότητα, όπως η καταγγέλλουσα διατείνεται. Γ. ΑΓΟΡΑ ΛΙΑΝΙΚΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ Γ.
- Μέγεθος και μερίδια αγοράς
- Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στην διάθεση της η Υπηρεσία οι σημαντικότερες εταιρίες που δραστηριοποιούνται στην αγορά λιανικής πώλησης καλλυντικών υψηλής ποιότητας και τιμής είναι οι εξής: 54 HONDOS CENTER Α.Ε. ΧΟΝΤΟΣ ΠΑΛΛΑΣ 50 Βλ. άρθρο 7, παρ. 1.1, στοιχεία Α και Β της σύμβασης. Βλ. άρθρο 5, παρ. 1 της σύμβασης. 52 Βλ. άρθρο 5, παρ. 1.1 της σύμβασης. 53 Για την αξιολόγηση του συστήματος δικαιόχρησης, βλ. κατωτέρω υπό παρ.
- 54 Βλ. σχετικά τις επιστολές με ημ. αρ. πρωτ. 5743/10.9.2010, 6702/25.10.2011, 7064/29.9.2014 (NOTOS COM), 5543/15.9.2010, 6199/9.10.2011, 7308/7.10.2014 (SEPHORA ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.), 5448/10.9.2010, 6333/7.10.2011, 7072/29.9.2014 (GALERIE DE BEAUTE), 5141/25.8.2010, 6324/6.10.2011, 7285/6.10.14 (ATTICA ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ Α.Ε.), 6323/6.10.2011 (NORTH LANDMARK A.E.), 5644/21.9.2010 (ROGE AEE ΕΙΔΩΝ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ), 6723/26.10.2011, 6741/26.10.2011, 7561/16.10.2014 (HONDOS CENTER A.E.), 7324/7.10.2014 (STEP-HONDOS CENTER A.E.), 7322/7.10.2014 (ANSWER), 7323/7.10.2014 (ΑΦΟΙ Σ. ΧΟΝΤΟΥ), 7325/7.10.2014 (ΧΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑ), 7321/7.10.2014 (MAKALDI), 7328/7.10.2014 (ATHNH), 7326/7.10.2014 (ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ), 7091/30.9.2014 (ΧΟΝΤΟΣ ΠΑΛΛΑΣ). 51 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ STEP-HONDOS CENTER ANSWER55 ΑΦΟΙ Σ. ΧΟΝΤΟΥ ΧΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑ MAKALDI56 ATHNH ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ57 SEPHORA ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε58 GALERIE DE BEAUTE (GDB) ATTICA ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ Α.Ε. NOTOS COM
- Σημειώνεται ότι η ανάλυση που ακολουθεί έχει λάβει υπόψη της το σύνολο των πωλήσεων των ως άνω εταιριών, λόγω έλλειψης διαθέσιμων στοιχείων για το σύνολο της εγχώριας αγοράς.
- Το μέγεθος της αγοράς λιανικής πώλησης καλλυντικών υψηλής ποιότητας και τιμής κατά την περίοδο 2003 – 2013 παρουσιάζεται στο Διάγραμμα
- Από το εν λόγω Διάγραμμα διαφαίνεται ότι το μέγεθος αγοράς λιανικής πώλησης καλλυντικών υψηλής ποιότητας και τιμής χαρακτηρίζεται από δύο περιόδους: την περίοδο άνθησής του όπου διαρκεί από το 2003 έως το 2007 και την περίοδο ύφεσης από το 2008 έως το 2013, με εξαίρεση μόνο το 2009, όπου καταγράφεται μικρή άνοδος. Διάγραμμα 2: Μέγεθος αγοράς λιανικής πώλησης καλλυντικών υψηλής ποιότητας και τιμής
- Συγκεκριμένα, κατά την περίοδο 2003-2007, το μέγεθος αγοράς λιανικής πώλησης καλλυντικών υψηλής ποιότητας και τιμής αυξάνεται με μειούμενους όμως, ρυθμούς 55 Άλλως ΕΡΜΟΥ HONDOS CENTER. Άλλως ΠΕΙΡΑΙΑΣ HONDOS CENTER. 57 Άλλως APOLLONIA POLITIA. 58 Η εταιρία μετονομάστηκε το 2012 σε SEPHORA GREECE AE (βλ. ΦΕΚ ΑΕ-ΕΠΕ 10369/27.9.2012). 56 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καταλήγοντας το 2007 στα υψηλότερά του επίπεδα αξίας 303.372.034,68 ευρώ (2007:2006 αύξηση 4,9%, έναντι 2004:2003 αύξηση 20,3%). Από το 2008, καταγράφεται πτώση της αγοράς (-2,6%), η οποία, με εξαίρεση τη μικρή αύξηση κατά 1,4% το 2009, επανέρχεται με σημαντικά υψηλότερους ρυθμούς καθόλη τη διάρκεια της τετραετίας 2010-2013 (μέσος ετήσιος ρυθμός μείωσης 11,5%).
- Από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι: α) Το υψηλότερο μερίδιο αγοράς που καταγράφεται κατά την περίοδο 2003-2008 είναι της τάξης του [15-25]% και αφορά στην εταιρία SEPHORA ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ, ενώ την πρώτη θέση για την επόμενη περίοδο 2009-2013 καταλαμβάνει η GDP με μερίδιο αγοράς της τάξης του [15-25]%. β) Το μερίδιο αγοράς της εταιρίας NOTOS COM σε όλη την υπό εξέταση περίοδο κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα, της τάξης του [0-5]% για την πενταετία 2003-2010 (με εξαίρεση μόνο το 2009 όταν και κατέγραψε μερίδιο [5-10]%) και της τάξης του [5-10]% για την τριετία 2011-
- γ) Το αθροιστικό μερίδιο αγοράς των εταιριών υπό το σήμα HONDOS των Αδελφών Χόντου (μη συμπεριλαμβανομένων των ανεξάρτητων καταστημάτων franchise) κατά τη διάρκεια της πενταετίας 2003-2007 διατηρείται στα ίδια περίπου επίπεδα της τάξης του [55-65]%. Από το 2007 και έπειτα ακολουθεί πτωτική πορεία καταλήγοντας το 2013 στο [35-15]%. Αυτό οφείλεται στο συνδυασμό των εξής παραγόντων: στη μείωση του μεριδίου αγοράς των εταιριών των Αδελφών Χόντου κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες το 2008 (ήτοι [55-65]%) και τη διατήρησή του σε αυτά τα επίπεδα για τα επόμενα έτη, στη σταδιακή αύξηση του μεριδίου αγοράς των καταστημάτων HONDOS υπό το σύστημα franchise τρίτων (2013: [10-15]% έναντι 2007:[5-10]%), καθώς και στην ενίσχυση των μεριδίων αγοράς της Gallerie de Beaute (2013: [15-25]% έναντι 2007: [10-15]%) και της (νεοεισερχόμενης του 2005) Attica (2013: [5-10]% έναντι 2007: [0-5]%). δ) Τέλος, το μερίδιο αγοράς της εταιρίας NOTOS COM σε όλη την υπό εξέταση περίοδο κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα, της τάξης του [5-10]% για την πενταετία 2003-2007 και της τάξης του [5-10]% για την επόμενη περίοδο έως και το
- Δ. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ
- […]59 […]
- […]60, […].
- […].
- […].
- […]
- […]
- […]
- 59 60 Ηλεκτρονικά αρχεία. Δεν αναφέρει σε ποιους συνεργάτες απευθύνεται. Ηλεκτρονικά αρχεία. 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- […] Ε. ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ROGE ΠΡΟΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΧΟΥΣ ΥΠΟ ΤΟ ΣΗΜΑ HONDOS CENTER Ε.1 Η θέση της ROGE (HONDOS CENTER AE)
- Η ROGE αποτελεί κοινή επιχείρηση, μέλη της οποίας είναι τα φυσικά πρόσωπα αδελφοί Χόντοι και είναι ο αποκλειστικός δικαιούχος του σήματος «HONDOS CENTER» το οποίο παραχωρεί, δυνάμει σχετικών συμβάσεων, τόσο στις επιχειρήσεις που ελέγχουν έκαστος εκ των αδελφών Χόντου όσο και σε ανεξάρτητες επιχειρήσεις-δικαιοδόχους. Ο […] (Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου της ROGE) απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις αναφορικά με την εμπορική πολιτική των καταστημάτων υπό το σήμα HONDOS CENTER, δήλωσε ότι62:
- «Τα καταστήματα του ομίλου έχουν κοινή εμπορική πολιτική. Γίνονται όμως διαφοροποιήσεις από το εκάστοτε κατάστημα στις τιμές ανάλογα με τον τοπικό ανταγωνισμό και τον πελάτη που αγοράζει. Τελικά οι τιμές δεν είναι ίδιες σε ένα μεγάλο ποσοστό προϊόντων στα εκάστοτε καταστήματα του ομίλου. Τα καταστήματα franchise κανονίζουν αυτόνομα τις τιμές τους σύμφωνα με τον τοπικό ανταγωνισμό».
- «Οι τιμοκατάλογοι με προτεινόμενες τιμές αποστέλλονται από τους προμηθευτές σε όλα τα καταστήματα απευθείας (και του ομίλου και άλλων). Δεν είναι γνωστό ποιος είναι αρμόδιος για την κατάρτισή τους. Οι προτεινόμενες είναι ανώτατες τιμές. Οι τιμοκατάλογοι αποστέλλονται και στα γραφεία στην Ομήρου 4 για τήρηση αρχείου».
- Αναφορικά με τον τρόπο τιμολόγησης των υπό εξέταση προϊόντων, από τα καταστήματα του σήματος HONDOS CENTER ο […] δήλωσε ότι «Βάση αποτελούν οι τιμοκατάλογοι με τις προτεινόμενες τιμές. Οι τιμές αυτές προσαρμόζονται στον ανταγωνισμό. Το κάθε κατάστημα ξεχωριστά κάνει δειγματοληπτικούς ελέγχους στην περιοχή που δραστηριοποιείται. Γι’ αυτό το λόγο και οι τιμές διαφοροποιούνται από κατάστημα σε κατάστημα».
- Σχετικά με τη σκοπιμότητα ύπαρξης τιμοκαταλόγων ο ερωτώμενος δήλωσε ότι «Οι τιμοκατάλογοι έχουν προτεινόμενες τιμές, οι οποίες είναι οι ανώτατες, προς αποφυγή μεγαλύτερων τιμολογήσεων από καταστήματα νησιωτικών περιοχών. Αυτό ισχύει τώρα. Πριν από 15 χρόνια οι τιμές οι προτεινόμενες ήταν και λιανικής, καθώς στην συσκευασία αναγράφονταν οι τιμές».
- Σχετικά με τον τρόπο σύναψης των συμβάσεων προμήθειας «Δεν υπάρχει κεντρική συμφωνία. Το κάθε κατάστημα έχει τη δική του συμφωνία με τους προμηθευτές. Τα καταστήματα έχουν απόλυτη ελευθερία για τα προϊόντα που πωλούνται- καμία υποχρέωση πώλησης κάποιων προϊόντων με την εξαίρεση των παράλληλων εισαγωγών. Οι παραγγελίες γίνονται από το κάθε κατάστημα αυτόνομα. Οι συμφωνίες είναι προφορικές και δεν γνωρίζω αν υπάρχουν έγγραφες». 61 […]. Απαντώντας σε σχετικό ερωτηματολόγιο κατά τη διάρκεια του από 5.7.2006 ελέγχου στα γραφεία της εταιρίας. 62 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Σχετικά με προβλήματα με προμηθευτές που αντιμετώπισε ο όμιλος απάντησε ότι «Προβλήματα παρουσιάστηκαν πρόσφατα μόνο με την εταιρία NOTOS η οποία έδινε στο παρελθόν ένα bonus 3% το οποίο δήλωσε προφορικά ότι θα το σταματήσει. Η δήλωση αυτή έγινε πριν από περίπου 2 μήνες».
- Επί του ιδίου θέματος, η […] (Υπεύθυνη Εμπορικού Τμήματος της HONDOS CENTER) και η […] (Υπεύθυνη προϊόντων ευρείας – Τμήμα Marketing της ROGE -HONDOS CENTER)63, δήλωσαν ότι: «Υπάρχει απόλυτη ταύτιση της τιμολογιακής πολιτικής, της εκπτωτικής πολιτικής και της πολιτικής προβολής προϊόντων σε όλα τα καταστήματα HONDOS CENTER, τόσο σε αυτά που είναι ιδιόκτητα όσο και σε αυτά που συνδέονται με το σύστημα franchise»
- «Οι τιμοκατάλογοι [λιανικής] είναι κοινοί για όλες τις επιχειρήσεις του ομίλου και των καταστημάτων franchise». Τους τιμοκαταλόγους προτεινόμενων τιμών λιανικής πώλησης τους αποστέλλουν οι προμηθεύτριες εταιρίες χονδρικής. Οι εν λόγω τιμές δεν είναι δεσμευτικές, η εταιρία HONDOS είναι αυτή που διαμορφώνει τις τελικές τιμές, «αναλόγως της αγοράς μετά από δειγματοληπτικό έλεγχο». Το ύψος των εκπτώσεων δεν επιβάλλεται από τους προμηθευτές, αλλά «είναι απόφαση η οποία λαμβάνεται από τη διοίκηση του ομίλου σε συνάρτηση με τις εκάστοτε τοπικές συνθήκες της αγοράς. Οι εκπτώσεις δεν έχουν σταθερό ύψος, ρυθμίζονται από τις τοπικές συνθήκες αγοράς».
- Κατά την περίοδο εκπτώσεων Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2006 «υπήρχαν διαφοροποιήσεις στο ποσοστό εκπτώσεων ανάμεσα στις διάφορες μάρκες καλλυντικών επιλεκτικής διανομής.»
- Αρμόδιοι για τη σύναψη συμφωνιών με τους διανομείς καλλυντικών προϊόντων επιλεκτικής διανομής είναι οι κ.κ. Χόντοι. «Ως προς τη διενέργεια παραγγελιών, αρμόδια είναι τα καταστήματα βάσει αποκεντρωμένου συστήματος προμηθειών». Ε.2 Ευρήματα έρευνας
- Σε αντιδιαστολή με τις προαναφερθείσες καταθέσεις στελεχών της ROGE, από πληθώρα ηλεκτρονικών ταχυδρομείων και ορισμένων επιστολών μεταξύ των 9 εταιριών λιανικής πώλησης καλλυντικών καθώς και εσωτερικών ηλεκτρονικών ταχυδρομείων της ROGE βρέθηκαν στοιχεία που συνομολογούν την εφαρμογή ενιαίας πολιτικής από τις εν λόγω 9 εταιρίες τόσο μεταξύ τους όσο και προς τους δικαιοδόχους όσον αφορά την τιμολογιακή πολιτική και τις συμφωνίες με τις προμηθεύτριες εταιρίες, τουλάχιστον από το
- Η φιλοσοφία της ενιαίας πολιτικής των 9 εταιριών λιανικής πώλησης καλλυντικών προκύπτει από σχέδιο επιστολής απευθυνόμενο στους κ.κ. […], […], […], […] και […] και προς υπογραφή από τους ίδιους, με ημερομηνία 17.06.200365, στο οποίο αναγράφεται ότι «οι οραματιστές που δημιούργησαν το όνομα των Hondos Center δημιούργησαν ταυτόχρονα μια ενιαία πολιτική, όσον αφορά στην εμφάνιση των καταστημάτων, στις τιμές των προϊόντων, στις προωθητικές ενέργειες και στις συμφωνίες 63 Απαντώντας σε κοινό ερωτηματολόγιο κατά τη διάρκεια του από 5.7.2006 ελέγχου στα γραφεία της ROGE (εντολή ελέγχου με α.π. 3944/4.7.2006). 64 Προσθήκη έμφασης. 65 Υπ’ αρ. 8 στοιχείο ληφθέν κατά τον έλεγχο της 5.7.2006 στην ROGE από την αίθουσα συνεδρίων. Βρέθηκε και στα ληφθέντα αντίγραφα ηλεκτρονικών αρχείων της […] (ROGE). 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ με τις προμηθεύτριες εταιρίες και ακόμα ίδρυσαν κεντρικά γραφεία για τον καλύτερο έλεγχο της σωστής λειτουργίας των καταστημάτων Hondos Center. Οι κ.κ. Χόντου, καθώς και οι υπεύθυνες των καταστημάτων της αλυσίδας Hondos Center, οφείλουν να υποδέχονται στα καταστήματά τους όλα τα στελέχη των κεντρικών γραφείων, τα οποία έχουν ορισθεί και εξουσιοδοτηθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρίας ώστε να εφαρμόζουν τις αποφάσεις και να επιβλέπουν/ καθοδηγούν τα καταστήματα Hondos Center διατηρώντας την ενιαία πολιτική που έχει ορίσει το Διοικητικό Συμβούλιο. Καθότι όλα τα παραπάνω αποτελούν όρο άκρως απαράβατο για την ομαλή και απρόσκοπτη λειτουργία των καταστημάτων της αλυσίδας Hondos Center, απαγορεύεται ρητώς η οποιασδήποτε μορφής δημοσίευση/διαφήμιση, κατά την οποία θα προκαλείται με οποιονδήποτε τρόπο ανταγωνιστικότητα μεταξύ των καταστημάτων της αλυσίδας ή θα αναφέρεται η λέξη «μόνο». […] Σε περίπτωση που διαπιστωθεί μη συμμόρφωση στους όρους που διέπουν την ενιαία αυτή πολιτική των Hondos Center, θα αφαιρείται το δικαίωμα συμμετοχής στο Διοικητικό Συμβούλιο του Ομίλου.»
- Το περιεχόμενο της εν λόγω επιστολής είχε συζητηθεί στο ΔΣ της ROGE, όπως προκύπτει και από ανευρεθέν πρακτικό Διοικητικού Συμβουλίου με ημερομηνία 2.9.200366, στο οποίο υπό «Θέμα 1ο : Επίσκεψη των στελεχών των κεντρικών γραφείων HONDOS CENTER σε όλα τα κατ/τα της αλυσίδας HONDOS CENTER Θέμα 2ο: Χρήση του ονόματος Hondos Center με προηγούμενη έγκριση από τα κεντρικά γραφεία των HONDOS Center», αναγράφεται, μεταξύ άλλων, ότι ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβούλιου εισηγείται τα εν λόγω θέματα και κατόπιν συζήτησης το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα ενιαία πολιτική των HONDOS Center. Ε.2.1 Εφαρμογή ενιαίας πολιτικής
- Η εφαρμογή της προαναφερθείσας ενιαίας πολιτικής και η παρακολούθηση της τήρησης αυτής από τα κεντρικά γραφεία της ROGE – HONDOS CENTER προκύπτει από τα κάτωθι στοιχεία, τα οποία καλύπτουν τόσο τον τρόπο παρακολούθησης της τήρησης αυτής στο δίκτυο ειδικά όσον αφορά την εφαρμογή των τιμών (μέσω και επιθεωρητών) όσο και την έναρξη νέων καταστημάτων υπό το σύστημα franchising και την πλήρη ανάληψη από τα κεντρικά γραφεία της οργάνωσης των παραγγελιών και της σχετικής επικοινωνίας με τους προμηθευτές. Αναλυτικά, από τους ελέγχους της ΓΔΑ βρέθηκαν:
- Σχέδιο επιστολής από τον […] (ROGE και MAKALDI) προς HONDOS CENTER ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ (κα […]), με ημερομηνία 24.7.2003, στο οποίο αναγράφονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: «… Δεχόμαστε παράπονα και διαμαρτυρίες καταναλωτών ότι δεν εφαρμόζετε τις τιμές HONDOS CENTER στο κατάστημά σας, κατά κύριο λόγο, και δεν ακολουθείτε το ενιαίο παρουσίασης του καταστήματός σας ως HONDOS CENTER, σε αντίθεση με αυτά που έχουμε συμφωνήσει. Το Σήμα HONDOS CENTER δεν συνάδει όπως εμφανίζετε και λειτουργείται το κατάστημα. Εφιστούμε πολύ την προσοχή σας στην τήρηση των όρων συνεργασίας μας για να συνεχιστεί. Θα παρακολουθούμε από πολύ κοντά το θέμα σας και σε νέο κρούσμα θα λάβουμε άμεσα την απόφασή μας….»
- 66 Υπ’ αρ. 5 στοιχείο ληφθέν κατά τον από 5.7.2006 έλεγχο στην ROGE. Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου είναι Πρόεδρος – […], Δ/νων Σύμβουλος – […], Μέλη ([…], […], […]) 67 Αντίγραφα ηλεκτρονικών αρχείων της […] (ROGE). 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Έγγραφο από την […] (ROGE - HONDOS CENTER) με ημερομηνία 16.9.2003 και τίτλο «Θέματα Συμβουλίου»68, στο οποίο αναγράφεται, μεταξύ άλλων, ότι «
- Επιθεώρηση στα καταστήματα Ν. Ερυθραίας [ΑΦΟΙ Σ. ΧΟΝΤΟΥ] & Κολωνάκι [ΧΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑ]». Στο ως άνω έγγραφο, επισυνάπτονται δύο εκθέσεις ελέγχου/αξιολόγησης των προαναφερόμενων καταστημάτων. Στο κατάστημα (της Hondos) στο Κολωνάκι, στις 15/9/03, διενεργήθηκε έλεγχος από την ανωτέρω επιθεωρήτρια, κατά τον οποίο εκτός των άλλων ελέγχθηκαν και οι τιμές, που κατά δήλωσή της ήταν «σωστές». Ομοίως, σε έλεγχό της στη Ν. Ερυθραία (κατάστημα Hondos) την ίδια μέρα οι τιμές ήταν επίσης «σωστές».
- Έγγραφο από την […] (ROGE) με ημερομηνία 16.9.2003 και τίτλο «Θέματα Συμβουλίου», αναγράφεται, μεταξύ άλλων, ότι: «[…]
- ΠΕΜΠΤΗ 11/9/03: […] Επιθεώρηση στη Μπουμπουλίνας και Τσαμαδού [MAKALDI]
- ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 12/9/03: Επιθεώρηση στο κατάστημα της Ρόδου [ROGE] […]
- ΔΕΥΤΕΡΑ 15/9/03: Επιθεώρηση στη Ν. Σμύρνη [ΑΦΟΙ Σ. ΧΟΝΤΟΥ] […]».
- Προς επίρρωση της πολιτικής της εταιρίας HONDOS CENTER παρουσιάζονται τα ακόλουθα ηλεκτρονικά μηνύματα ανά περιοχή και κατάστημα που αποστέλλονται από το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο της […]
- Τα εν λόγω μηνύματα περιλαμβάνουν επιστολή πρότυπο, η οποία αποστέλλεται από τα κεντρικά γραφεία της HONDOS CENTER ΑΕ (με υπογραφή της […]) προς διάφορους προμηθευτές τους οποίους και ενημερώνουν για την έναρξη νέου καταστήματος HONDOS CENTER με το σύστημα Franchising σε κάποια πόλη της χώρας. Η επιστολή – πρότυπο (με ελάχιστες διαφοροποιήσεις σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει ως εξής: «Αγαπητοί Συνεργάτες , Με την παρούσα επιστολή επιθυμούμε να σας πληροφορήσουμε ότι από [ημ/νία] τα HONDOS CENTER θα προχωρήσουν σε συνεργασία με την : [ στοιχεία εταιρίας – νέου συνεργάτη] Για την δημιουργία HONDOS CENTER με το σύστημα Franchising στην [πόλη]. Θέλουμε να τονίσουμε ότι στο εξής τα εκάστοτε προγράμματά σας προβολών, προωθήσεων και ειδικών προωθητικών ενεργειών, θα πρέπει να ισχύουν για όλα τα καταστήματα HONDOS CENTER, συμπεριλαμβανομένων και των καταστημάτων Franchising. Αναφέρουμε ότι όλα τα καταστήματα Franchising, συμπεριλαμβανομένου και του νέου καταστήματος στην Έδεσσα, ακολουθούν και εφαρμόζουν τη στρατηγική φιλοσοφία των HONDOS CENTER σε όλους τους τομείς. 68 Υπ’ αρ. 13 στοιχείο ληφθέν κατά τον από 5.7.2006 έλεγχο στην ROGE. Τα εν λόγω ηλ. μηνύματα είναι αποθηκευμένα στο φάκελο «καταστήματα», ο οποίος αποτελεί μέρος του φακέλου «sent items» του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της […]. 69 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Όσον αφορά το διακανονισμό επί των προμηθευόμενων προϊόντων σας στα καταστήματα Franchising, δεδομένου ότι πρόκειται για αυτόνομες επιχειρήσεις, κάθε χρηματοοικονομική συναλλαγή μαζί τους, βαρύνει αποκλειστικά και μόνον αυτά. Παρακαλώ όπως μας στείλετε προτεινόμενη παραγγελία (π.χ όπως κατ/μα [πόλη]), έως [ημέρα] [ημ/νία] : (Υ/Ο: […], fax.: 210 3231895 ή e-mail: hcgr@otenet .gr) **Παράδοση εμπορευμάτων: [ημ/νία] Με φιλικούς χαιρετισμούς, […] HONDOS CENTER Κεντρικά Γραφεία»
- Κατά την έρευνα της υπηρεσίας, βρέθηκαν επιστολές με περιεχόμενο σχεδόν πανομοιότυπο με το ανωτέρω που αφορούν την έναρξη νέων καταστημάτων HONDOS CENTER σε διάφορες περιοχές της Ελλάδος
- Πέραν της ενημέρωσης των προμηθευτών για την έναρξη νέων καταστημάτων franchising, τα κεντρικά γραφεία HONDOS CENTER αναλαμβάνουν και τη σχετική επικοινωνία με τους προμηθευτές για τις παραγγελίες των νέων καταστημάτων αποστέλλοντας ηλεκτρονικά μηνύματα με διάφορα στοιχεία παραγγελιών. Ενδεικτικά παρουσιάζονται μηνύματα από την […] (ROGE) προς την […] (Υπεύθυνη Μάρκετινγκ της ίδιας εταιρίας) για το (τότε) νέο κατάστημα Βέροιας71:
- Με ημερομηνία 02.6.2006 και θέμα «pros […]@sarantis.gr» και περιεχόμενο «Αγαπητέ κύριε […], σας στέλνω την παραγγελία για την Βέροια. Παράδοση 5-8/6/06 (θα λάβετε επόμενα e-mail και για τα υπόλοιπα) Ευχαριστώ, […]», στο οποίο περιλαμβάνεται αρχείο excel με τίτλο «PROCTER & GAMBLE
(2)». Το εν λόγω αρχείο περιλαμβάνει στοιχεία παραγγελίας (συμπεριλαμβανομένων των λιανικών, χονδρικών τιμών και ακαθάριστων πωλήσεων) διαφόρων προϊόντων όπως Valentino, Hugo Boss, κ.α. 73. Με ημερομηνία 02.6.2006 με θέμα «ΠΡΟΣ […]@sarantis.gr» και περιεχόμενο «Αγαπητέ κύριε […], σας στέλνω την παραγγελία για την Βέροια. Παράδοση 5-8/6/06 Ευχαριστώ, […]», στο οποίο περιλαμβάνεται αρχείο excel με τίτλο «LOLITA, LIFE STYLE
(2)». Το εν λόγω αρχείο περιλαμβάνει στοιχεία παραγγελίας (συμπεριλαμβανομένων των λιανικών, χονδρικών τιμών και ακαθάριστων πωλήσεων) διαφόρων προϊόντων όπως Elite Model, Miss Sixty, LALIQUE, κ.α. 74. Με ημερομηνία 02.6.2006 με θέμα «ΠΡΟΣ […]@sarantis.gr» και περιεχόμενο «Αγαπητέ κύριε […], σας στέλνω την παραγγελία για την Βέροια. Παράδοση 5-8/6/06 Ευχαριστώ, […]», στο οποίο περιλαμβάνεται αρχείο excel με τίτλο «PRADA, COME, CARTIER
(3)». Το εν λόγω αρχείο περιλαμβάνει στοιχεία παραγγελίας (συμπεριλαμβανομένων των νέων λιανικών, νέων χονδρικών τιμών και ακαθάριστων πωλήσεων) διαφόρων προϊόντων όπως Prada, Come, κ.α. 70 Στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο της […]. Τα εν λόγω ηλ. μηνύματα είναι αποθηκευμένα στο φάκελο «καταστήματα», ο οποίος αποτελεί μέρος του φακέλου «sent items» του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της […]. 71 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 75. Με ημερομηνία 02.6.2006 και με θέμα «ΠΡΟΣ […]@sarantis.gr» και περιεχόμενο «Αγαπητέ κύριε […], σας στέλνω την παραγγελία για την Βέροια. Παράδοση 5-8/6/06 Ευχαριστώ, […]», στο οποίο περιλαμβάνεται αρχείο excel με τίτλο «CAVALLI, FERRE, EXTE
(2)». Το εν λόγω αρχείο περιλαμβάνει στοιχεία παραγγελίας (συμπεριλαμβανομένων των νέων λιανικών, νέων χονδρικών τιμών, νέων αναγραφόμενων τιμών και τελικών αξιών) διαφόρων προϊόντων όπως Cavalli, Ferre, κ.α. 76. Πέραν των ανωτέρω, βρέθηκαν διάφορα ηλεκτρονικά μηνύματα από την […] (ROGE) προς την […] (Υπεύθυνη Μάρκετινγκ της ίδιας εταιρίας) τα οποία καταδεικνύουν την εφαρμογή σταθερής τιμολογιακής πολιτικής της εταιρίας HONDOS CENTER ως προς το δίκτυο πώλησης των προϊόντων της (καταστήματα HONDOS CENTER, συμπεριλαμβανομένων και των καταστημάτων Franchising) και τη διαχείριση αυτής από τα κεντρικά γραφεία72. 77. Αναλυτικότερα, βρέθηκαν έγγραφα με ημερομηνίες ετών 2004, 2005 και 2006, στα οποία αναγράφεται «ΕΠΕΙΓΟΝ! ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΝΑ ΒΑΛΕΤΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΤΙΜΕΣ» είτε «ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΝΑ ΑΛΛΑΧΘΟΥΝ ΑΜΕΣΑ ΟΙ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΤΙΜΕΣ» είτε «ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΤΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΛΙΑΝΙΚΗ» κλπ. και ακολουθεί πίνακας με την περιγραφή των προϊόντων και στήλη με τίτλο «ΝΕΑ ΛΙΑΝΙΚΗ» ή «ΤΙΜΗ ΡΑΦΙΟΥ». Ενδεικτικά: Μήνυμα της 6.4.2005 με θέμα «ΑΝΑΤΙΜΗΣΗ Νο» 5:39 στο οποίο αναγράφεται «ΝΟΤΟS ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΝΕΟΙ ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΜΕ ΦΠΑ 19% ΣΕ: BULGARI, E.ARDEN, E.TAYLOR, CH.THOMASS, R.LEZARD, ZIRH, FCUK. ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΝΑ ΠΡΟΒΕΙΤΕ ΣΕ ΑΛΛΑΓΕΣ ΛΙΑΝΙΚΩΝ ΤΙΜΩΝ.[ακολουθούν οι τιμοκατάλογοι των υπόλοιπων εμπορικών σημάτων που αναφέρονται στην αρχή του e-mail]». Μήνυμα της 3.3.2006 με θέμα «ΝΕΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΗΣΗ - ΜΟΝΟ ΕΠΑΡΧΙΑ» στο οποίο αναγράφεται « PLH ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΚΑΠΟΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΙΑΝ-ΦΕΒΡ 2006 ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΝΔΕΧΕΤΑΙ ΝΑΜΗΝ ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟ ΤΙΜ/ΓΟ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΤΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΤΙΜΕΣ: [ακολουθεί τιμοκατάλογος με διάφορα σήματα L’oreal]». 78. Επιπρόσθετα, από το ίδιο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, προκύπτει επικοινωνία με μεμονωμένα καταστήματα της επαρχίας, η οποία αφορά στο συντονισμό της τιμολογιακής πολιτικής. Αναλυτικά, ανά περιοχή: α) ΒΕΡΟΙΑ: Με ημερομηνία 4.7.2006 με θέμα «ΦΟΡΜΑ ΤΙΜΩΝ –ΠΡΟΣ ΒΕΡΟΙΑ» και περιεχόμενο: «ΘΕΜΑ: ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΛΙΑΝΙΚΩΝ ΤΙΜΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΚΗ ΣΑΣ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ , ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ: 1. ΝΑ ΕΚΤΥΠΩΣΕΤΕ ΤΗΝ ΣΕΛΙΔΑ ΠΟΥ ΕΠΙΣΥΝΑΠΤΕΤΑΙ ΚΑΙ 72 Δεν προκύπτει από το email σε ποιους στάλθηκε αλλά βρίσκεται στο φάκελο ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ο οποίος περιέχει υποφακέλους για όλες τις περιοχές της Ελλάδας που υπάρχουν ΧΟΝΤΟΣ. Οπότε συμπεραίνεται ότι αποστέλλεται σε όλα τα καταστήματα υπό το σήμα ΧΟΝΤΟΣ. 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2. ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ ΠΟΥ ΕΠΙΘΥΜΕΙΤΕ ΝΑ ΣΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΜΙΑ ΛΙΑΝΙΚΗ ΤΙΜΗ 3. ΝΑ ΣΤΕΛΝΕΤΕ ΣΤΑ ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ (ΜΕ FAX ή Ε-MAIL) ΤΗ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΦΟΡΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΟΝΤΑΣ ΟΣΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΣΤΗΛΕΣ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ. 4. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΩΣΤΕ ΝΑ ΜΗΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟ ΛΑΘΟΣ ΝΑ ΑΝΑΓΡΑΦΕΤΕ ΤΟ ΒΑRCODE ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ . …». β) ΒΟΛΟΣ: Ηλεκτρονικό μήνυμα από την κα […] (ROGE) προς την […] (HONDOS) με ημερομηνία 8.9.2005 «ΒΟΛΟΣ-ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΙΜΩΝ» και περιεχόμενο: «…ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΑΜΕΣΑ ΟΙ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΙΜΩΝ.…» και ακολουθεί πίνακας με στήλη «ΝΕΑ ΛΙΑΝΙΚΗ». 73 γ) ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ: Με ημερομηνία 13.5.2005 «ΠΡΟΣ ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» με το οποίο προωθείται μεταξύ των ιδίων με ημερομηνία 6.4.2005 ηλεκτρονικό μήνυμα με περιεχόμενο « NOTOS ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΝΕΟΙ ΤΙΜ/ΓΟΙ ΜΕ ΦΠΑ 19% ΣΕ GUERLAIN, HERMES, FERRAGAMO, UNGARO. ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΝΑ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕΤΕ ΣΕ ΑΛΛΑΓΕΣ ΛΙΑΝΙΚΩΝ ΤΙΜΩΝ.» δ) ΗΡΑΚΛΕΙΟ: Ηλεκτρονικό μήνυμα από την […] (ROGE) προς την […] (HONDOS) με ημερομηνία 14.3.2006 «KENZO» το οποίο αναφέρει «[…], ΣΕ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΜΕΡΩΝΩ ΠΩΣ Η ΑΝΑΤΙΜΗΣΗ KENZO ΕΙΝΑΙ ΝΕΑ ΑΝΑΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΙΣΧΥΕΙ ΑΠΟ 1/4/2006. ΤΙΜΕΣ ΘΑ ΑΛΛΑΞΕΤΕ ΑΦΟΥ ΠΡΩΤΑ ΑΛΛΑΞΕΙ Η ΑΓΟΡΑ (ΟΠΩΣ ΚΑΝΟΥΜΕ ΠΑΝΤΑ ΔΗΛΑΔΗ) […]». ε) ΚΕΡΚΥΡΑ: Ηλεκτρονικό μήνυμα από την […] (ROGE) προς την […] (Υπεύθυνη Μάρκετινγκ HONDOS) με ημερομηνία 9.11.2005 με τίτλο «ΠΡΟΣ ΚΕΡΚΥΡΑ», το οποίο αναφέρει «ΣΕ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ, ΣΑΣ ENHMEΡΩΝΟΥΜΕ ΠΩΣ ΣΑΣ ΕΧΟΥΜΕ ΣΤΕΙΛΕΙ ΜΕ MAIL ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΤΙΜ/ΓΟΥΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ "ΚΑΡΑΣΤΕΦΑΝΟΥ" .[αναφέρεται στο προηγούμενο e-mail της ίδιας ημέρας] ΕΠΙΣΗΣ: ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΛΙΑΝΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ WEST, ΣΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΥΜΕ ΠΩΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΟΝΤΑΙ ΒΑΣΕΙ ΤΙΜ/ΓΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΣΕ ΚΑΘΕ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: " ΝΕΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ" ΠΟΥ ΣΑΣ ΑΠΟΣΤΕΛΛΕΤΑΙ ΚΑΤΑ ΚΑΙΡΟΥΣ ΑΠΟ ΤΑ ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ». 79. Η σταθερή τιμολογιακή πολιτική της εταιρίας HONDOS CENTER ως προς το δίκτυο πώλησης των προϊόντων της (καταστήματα HONDOS CENTER, συμπεριλαμβανομένων και των καταστημάτων Franchising), προκύπτει και από τα ηλεκτρονικά ταχυδρομεία που ακολουθούν, βάσει των οποίων τιμοκατάλογοι προμηθευτριών εταιριών (με προτεινόμενες ή καθορισμένες λιανικές τιμές) προωθούνται από τα κεντρικά γραφεία, με τελικό αποδέκτη εν τέλει όλο το δίκτυο υπό το σήμα HONDOS και συστάσεις να ακολουθηθούν οι τιμές αυτές. Οι συστάσεις αυτές αφορούν τόσο νέα προϊόντα όσο και ανατιμήσεις σε προϊόντα που ήδη διατίθενται. Αναλυτικότερα: 73 Αφορά προϊόντα επιλεκτικής διανομής της L’OREAL […]. 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ηλεκτρονικό μήνυμα από την […] (ROGE) προς την […] (ESTEE LAUDER) και τον […] (Δ/ντής Marketing ARAMIS-ESTEE LAUDER) με ημερομηνία 6.4.2005, χωρίς θέμα, στο οποίο αναγράφεται: «Αγαπητοί συνεργάτες, παρακαλώ να μου στείλετε τον πλήρη τιμοκατάλογό σας (με Χ.Τ.& Λ.Τ.) σύμφωνα με το νέο Φ.Π.Α. 19%, ώστε να το αποστείλω στα καταστήματα». Το εν λόγω μήνυμα προωθήθηκε εσωτερικά την ίδια μέρα, από την […] στον […] (Εμπορικός Δ/ντής της ESTEE), με θέμα «Τιμοκατάλογος LA MER» και αναφέρει, «…Συμφωνείς να στείλουμε τον τιμοκατάλογο που ισχύει σήμερα (χωρίς δηλαδή να αλλάξουμε τις χονδρικές τιμές) με προσαυξημένες κατά 1% τις λιανικές; Μήπως χρειάζεται πριν αποσταλεί να έχει υπογραφεί από τον […];»74. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο από την […] (ROGE) προς την […] (Υπεύθυνη Μάρκετινγκ HONDOS), με ημερομηνία 8.4.2005 και θέμα «ΑΝΑΤΙΜΗΣΗ Νο 137 διορθωτικό», στο οποίο αναγράφεται «ΣΑΡΑΝΤΗΣ σας στέλνω τον τιμοκατάλογο για τα προϊόντα Prada […] Νέα Χονδ, Νέα Τελ. Λ. , Νέα Αρχ. Λ. …» Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο από την […] (ROGE- κεντρικά HONDOS)75 προς τον Στ. […] (Beauty Prestige) με ημερομηνία 21.4.2005 στο οποίο αναγράφεται «ΕΠΕΙΓΟΝ!!!!! ΠΡΟΣ: κo […]Σας υπενθυμίζουμε πως επείγει να έχουμε το πλήρη τιμοκατάλογο των προϊόντων Beauty Prestige (με Χ.Τ & Λ.Τ) σύμφωνα με το νέο ΦΠΑ 19%, ώστε να το αποστείλουμε στα κατ/τα. Ευχαριστώ, […] Κεντρικά Γραφεία Hondos Center». Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο από την […] (ROGE) προς την […] (HONDOS), με ημερομηνία 27.5.2005 και θέμα «ΑΝΑΤΙΜΗΣΗ 265 συμπληρωματικό», στο οποίο αναγράφεται «VICHY ΕΠΕΙΓΟΝ …όσον αφορά στις προσφορές …θα πρέπει να τηρήσετε τις λιανικές τιμές της συσκευασίας και όχι του τιμοκαταλόγου ΑΝΑΤΙΜΗΣΗ 265….έπειτα θα επαναφέρετε τις λιανικές τιμές σύμφωνα με τον τιμοκατάλογο.» Hλεκτρονικό ταχυδρομείο από την […] (ROGE) προς την […] (HONDOS), με ημερομηνία 22.9.2005 και θέμα «ΑΝΑΤΙΜΗΣΗ 318-διορθωτικό», στο οποίο αναγράφεται «SARANTIS σχετικά με τον κωδικό ….EAU DE CARTIER D’ETE 100ml, οι σωστές τιμές είναι οι εξής Χονδρική Τιμή…Αρχ. Λιαν. Τιμή…Τελική Λιανική…». Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο από την […] (ROGE) προς τον […] (ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΣ), με ημερομηνία 17.3.2006, στο οποίο αναγράφεται «…τα καταστήματα τα έχω ήδη ενημερώσει για τις νέες τιμές.» Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο από την […] (ROGE) προς την […] (HONDOS), με ημερομηνία 5.4.2006 και θέμα «ΑΝΑΤΙΜΗΣΗ Νο 207 (19.04.05) - ΚΟ […]», στο οποίο αναγράφεται «Αγαπητέ κύριε […], σας στέλνω τον τιμοκατάλογο (με Χ.Τ +Λ.Τ) που ισχύει από ΑΠΡΙΛΙΟ 2005 (το συγκεκριμένο mail εστάλει όπως θα δείτε και παρακάτω στις 19/4/2005). Εάν σας λείπει κάποιο άλλο ενημερωτικό παρακαλώ ενημερώστε με. …». Στο αρχικό 74 75 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του […] (ESTEE LAUDER). Ηλεκτρονικά αρχεία. 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μήνυμα της 19.4.2005 αναγράφεται «ESTEE LAUDER HELLAS ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΙΜ/ΓΟΙ ESTEE LAUDER + ARAMIS ΜΕ ΦΠΑ 19%. ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΝΑ ΒΑΛΕΤΕ ΑΜΕΣΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΤΙΜΕΣ: …» και ακολουθεί πίνακας με στήλη «Τελική Λιανική Τιμή με ΦΠΑ 19%». Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο από την […] (ROGE) προς την […] (HONDOS), με ημερομηνία 16.5.2006 και θέμα «ΑΝΑΤΙΜΗΣΗ Νο», στο οποίο αναγράφεται «Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για τις καινούριες τιμές ανατίμησης ορισμένων κωδικών όσον αφορά τα καλλυντικά Prestige [..] Χ.Τ. Λ.Τ.». Τέσσερα ηλεκτρονικά ταχυδρομεία σταλθέντα από την […] (ROGE) προς την […] (HONDOS) με ημερομηνίες από την 3.6.2006 έως και την 21.6.2006, και θέμα «Ανατίμηση Νο», με τα οποία αποστέλλονται τιμοκατάλογοι των εταιριών NOTOS COM, ΣΑΡΑΝΤΗΣ76, P.L.H. από τα οποία προκύπτει ότι συστήνεται να ακολουθηθούν οι λιανικές τιμές. Ειδικότερα, στο από 13.6.2006 ηλ. ταχυδρομείο αναγράφεται «P.L.H ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΟΤΙ ΟΙ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΚΩΔΙΚΟΙ ΔΕΝ ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΝ ΣΤΟΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟ P.L.H ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΙΧΕ ΠΑΛΙΟΤΕΡΑ ΣΤΑΛΕΙ ΣΑΣ ΣΤΕΛΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΑΡΧΙΚΕΣ ΛΙΑΝΙΚΕΣ ΠΟΥ ΙΣΧΥΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΤΕ», ενώ στα υπόλοιπα αναγράφεται «.. τα καταστήματα της επαρχίας θα αλλάξουν τιμές εφόσον γίνει πρώτα έρευνα αγοράς .... τα καταστήματα των Αθηνών δεν θα αλλάξουν τιμές εάν πρώτα δεν λάβουν ενημέρωση από τα κεντρικά γραφεία.» Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο από την […] (ROGE) προς την […] (HONDOS), με ημερομηνία 7.6.2006 και θέμα «ΑΝΑΤΙΜΗΣΗ Νο», στο οποίο αναγράφεται «ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΣ ..από 1/7/06 στα αρώματα PUMA θα ισχύει νέος τιμοκατάλογος επιλεκτικής. […] Προσοχή!! .. τα καταστήματα της επαρχίας θα αλλάξουν τιμές εφόσον γίνει πρώτα έρευνα αγοράς .. τα καταστήματα των Αθηνών δεν θα αλλάξουν τιμές εάν πρώτα δεν λάβουν ενημέρωση από τα κεντρικά γραφεία.». Ε.2.2 Αποστολή ενημερωτικών αναφορών 80. Από την έρευνα της υπηρεσίας βρέθηκαν, επίσης, διάφορα ηλεκτρονικά μηνύματα από την […] (ROGE) με παραλήπτες τους υπεύθυνους λογιστηρίων διαφόρων επιχειρήσεων υπό το σήμα HONDOS (τόσο αυτών ιδιοκτησίας των αδερφών Χόντου όσο και των ανεξάρτητων δικαιοδόχων) από τους οποίους ζητούνται αναλυτικές πληροφορίες – αναφορές πωλήσεων ανά προμηθευτή, ποσά δωροεπιταγών, ποσά για πιστωτικά σημειώματα ή τους προμηθευτές των καταστημάτων στους οποίους αποστέλλεται αναλυτική αναφορά των πωλήσεων όλων των καταστημάτων. Ενδεικτικά:
- i)Διάφορα ηλεκτρονικά μηνύματα από την […] (ROGE) προς προμηθευτές – εταιρίες χονδρικής πώλησης καλλυντικών (LOREAL, PAYOT, ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΣ, ΣΟΣΙΦΑΡ, DIOR, KANEBO) με ημερομηνία 25.5.2006 με τα οποία αποστέλλονται πίνακες πωλήσεων προϊόντων τους για συγκεκριμένες 76 Την 3.6.2006 προς NOTOS COM για MAX FAXTOR, την 7.6.2006 προς ΣΑΡΑΝΤΗΣ για CARTIER κ.ά. και την 21.6.2006 προς ΣΑΡΑΝΤΗΣ για PUPA. 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ χρονικές περιόδους ανά κατάστημα ΧΟΝΤΟΣ τόσο ιδιόκτητων όσο και δικαιοδόχων77. Ενδεικτικά, στο ηλ. ταχυδρομείο με θέμα «DIOR – κ. […]»: ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 77 DIOR DIOR ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ ΑΔΥΝΑΤΙΣΤΙΚΑ […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Στο ηλ. ταχυδρομείο της […] υπό το φάκελο «[…]». 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ […] […] […] […] […] […] […] […] DIOR […] […] […] […] […] […] […] […] DIOR […] […] […] […] […] […] […] […] […]»
- ii)Ηλεκτρονικό μήνυμα από την […] (ROGE) προς ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΟΜΗΡΟΥ, ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ STEP2, ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΠΑΤΡΑΣ, ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ MAKALDI, ΙΠΠΟΚΡΑΤΟΥΣ, ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΕΡΜΟΥ με ημερομηνία 5.12.2005 και θέμα «ενημερωτικο 40% Νοεμβρίου 2005.doc», στο οποίο αναγράφεται «… Προς: Λογιστήριο … Παρακαλώ ν' αποστείλετε άμεσα στα κεντρικά γραφεία τις παρακάτω πωλήσεις: ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΕΙΔΗ ΑΠΟ 21/11/05 ΩΣ 29/11/05 ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΣ ESTEE LAUDER HELLAS ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ DIOR *ΠΩΛΗΣΕΙΣ -40% ΠΡΟ ΦΠΑ * ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΙ ΤΑ SETS.»78 iii) Ηλεκτρονικό μήνυμα από την […] (ROGE) προς ΙΠΠΟΚΡΑΤΟΥΣ <[…]@hondos.gr>; ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ MAKALDI <[…]@hondos.gr>; ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ STEP2 <[…]@hondos.gr>; ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΕΡΜΟΥ <[…]@hondos.gr>; ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΟΜΗΡΟΥ <[…]@hondos.gr>; ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΠΑΤΡΑΣ […]@hondos.gr με ημερομηνία 20.12.2005 στο οποίο αναγράφεται «Προς: Λογιστήριο …Παρακαλώ ν’ αποστείλετε άμεσα στα κεντρικά γραφεία τις παρακάτω πωλήσεις: ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΗΣ ΑΠΟ 21/11/05 ΩΣ 30/11/05 […] […] […] […] *Πωλήσεις -40%, προ φπα *Οι πωλήσεις των παραπάνω εταιρειών θα αφορούν μόνο προϊόντα επιλεκτικής. 78 Στο ηλ. ταχυδρομείο της […] υπό το φάκελο «[…]». 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ *Διευκρινίστε αν στις παραπάνω εταιρείες έγινε η έκπτωση 40% και από πότε ξεκίνησε. Δίπλα στις πωλήσεις ν’ αναγράφετε και την ημερομηνία που ξεκίνησε το 40%. …»79
- iv)Ηλεκτρονικό μήνυμα από την […] (ROGE) προς […] (ROGE) με ημερομηνία 1.6.2006 και θέμα «ΥΠΕΥΘΥΝΟΥΣ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΩΝ ΑΘΗΝΑ-FRANCHISΕ», στο οποίο αναγράφεται «ΠΡΟΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΥΣ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΩΝ ... ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΤΣΕΚΑΡΕΤΕ ΤΑ ΠΟΣΑ ΤΩΝ ΔΩΡΟΕΠΙΤΑΓΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΗΣ ΑΠΟ 8/3/06 ΕΩΣ 15/4/2006 ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ESTEE, DIOR, SOSIFAR,, ΣΑΡΑΝΤΗΣ, ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΣ, ΙΜΠΑ ΚΑΙ NOTOS.ΘΕΛΑΜΕ ΤΑ ΠΟΣΑ ΤΩΝ ΔΩΡΟΕΠΙΤΑΓΩΝ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΑ ΠΟΣΑ ΤΩΝ ΠΩΛΗΣΕΩΝ. ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΑΠΑΝΤΗΣΤΕ ΑΜΕΣΑ ΩΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2/6/2006 Υ/Ο κας […].» 80 ΣΤ. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤ.1. ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤ.1.1. Εφαρμοστέες διατάξεις 81. Βάσει των αρχών που διέπουν τη διαχρονική εφαρμογή του δικαίου και των γενικών αρχών της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των διοικουμένων, εφαρμοστέες είναι οι διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, οι οποίες ίσχυαν κατά το χρόνο επελεύσεως των γεγονότων που συνιστούν την παράβαση, χωρίς να έχει σημασία ο χρόνος, κατά τον οποίο εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις81. Δυνάμει του άρθρου 51 Ν. 3959/2011, με την έναρξη ισχύος του Ν. 3959/2011 για την προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού την 20.4.2011, καταργήθηκε ο Ν. 703/1977 (περί ελέγχου μονοπωλίων και ολιγοπωλίων και προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού). Έτσι, κάθε συμπεριφορά, η οποία εκδηλώθηκε και έπαυσε μέχρι την 20.4.2011 (ημερομηνία θέσης σε ισχύ του Ν. 3959/2011) και η οποία πιθανολογείται ότι πληροί τις προϋποθέσεις εφαρμογής των άρθρων 1 και 2 Ν. 703/1977, αξιολογείται βάσει των προαναφερόμενων άρθρων82. Συνεπώς, στα πραγματικά περιστατικά της υπό κρίση υπόθεσης, τα οποία εμπίπτουν στο ratione materiae και ratione temporis πεδίο εφαρμογής των άρθρων 1 και 2 Ν. 703/1977, εφαρμόζονται οι ουσιαστικού δικαίου κανόνες των εν λόγω άρθρων. Σε κάθε περίπτωση, ουδεμία ουσιαστική διαφοροποίηση υφίσταται μεταξύ των διατάξεων των άρθρων 1 και 2 του Ν. 703/1977 και 1 και 2 του Ν. 3959/2011, αλλά τουναντίον οι διατάξεις των άρθρων 1 και 2 του Ν.703/77 έχουν αντίστοιχο περιεχόμενο με τις 79 Στο ηλ. ταχυδρομείο της […] υπό το φάκελο «[…]». Στο ηλ. ταχυδρομείο της […] υπό το φάκελο «[…]». 81 Η αρχή περί της μη αναδρομικής ισχύος των νεώτερων νόμων θεμελιώνεται ρητά στο άρθρο 2 του ΑΚ. Η αρχή αυτή γίνεται δεκτή και από το ευρωπαϊκό δίκαιο. Βλ. ενδεικτικά απόφαση C-201&216/09, ArcelorMittal Luxembourg SA κατά Επιτροπής, Συλλ. 2011, σελ. Ι- 2239, σκ. 67-71. 82 Για τη διαχρονική εφαρμογή του δικαίου βλ. αποφάσεις ΕΑ 571/VII/2013, σκ. 57-59, 547/VII/2012, σκ. 47, 536/VII/2013, σκ. 20, 533/VII/2012, σκ. 27, 590/2014, σκ. 236. Διάφορο ως ένα βαθμό είναι το ζήτημα της αρμοδιότητας έκδοσης απόφασης περί διαπίστωσης ή μη παράβασης και επιβολής των όποιων κυρώσεων καθώς και των εφαρμοστέων κανόνων για την επιμέτρηση του προστίμου που θα αναλυθεί στο οικείο κεφάλαιο. 80 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ διατάξεις των άρθρων 1 και 2 του Ν. 3959/2011. Επίσης, οι ανωτέρω διατάξεις του εθνικού δικαίου είναι και κατ’ ουσίαν όμοιες (εκτός του κριτηρίου του επηρεασμού του διακοινοτικού εμπορίου) με τις αντίστοιχες διατάξεις των άρθρων 81 και 82 της ΣυνθΕΚ (πλέον 101 και 102 της ΣΛΕΕ)83, οι οποίες λόγω πλήρωσης του κριτηρίου του επηρεασμού του διακοινοτικού εμπορίου84 και βάσει του άρθρου 3 του Κανονισμού 1/200385 εφαρμόζονται παράλληλα στην κρινόμενη υπόθεση. 82. Ειδικά, ως προς το άρθρο 2α του Ν.703/77, σημειώνεται ότι εξακολουθεί να εφαρμόζεται από την ΕΑ, παρά το γεγονός ότι έχει πλέον (από το 2009) μεταφερθεί στο πλαίσιο των διατάξεων περί αθέμιτου ανταγωνισμού (Ν.146/1914) και στην αρμοδιότητα των πολιτικών δικαστηρίων, βάσει ρητής πρόβλεψης στις μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 38 του Ν.3784/2009, η οποία ρύθμισε οριστικά το ζήτημα της αρμοδιότητας επί εκκρεμών υποθέσεων ενώπιον της ΕΑ86. Επομένως, κατά το χρόνο που τέθηκε σε ισχύ ο Ν.3784/200987, η ΕΑ εξακολουθεί να είναι αρμόδια επί εκκρεμών υποθέσεων που αφορούν σε πράξεις που δύνανται να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του 2α του Ν.703/7788. 83. Σύμφωνα με το άρθρο 1 του Ν. 703/1977 απαγορεύονται όλες οι συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων, όλες οι αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και κάθε εναρμονισμένη πρακτική, που έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού, και ιδίως εκείνες οι οποίες συνίστανται στον άμεσο ή έμμεσο καθορισμό των τιμών αγοράς ή πωλήσεως ή άλλων όρων συναλλαγής, στον περιορισμό ή στον έλεγχο της παραγωγής και των αγορών, ή στην κατανομή των αγορών 83 Βλ. Ενοποιημένη απόδοση της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής ΣΛΕΕ), άρθρα 101 και 102 (πρώην άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας – εφεξής ΣυνθΕΚ), ΕΕ 115 της 9.5.2008 σ. 89. Από την 1η Δεκεμβρίου 2009, με την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας, τα άρθρα 81 και 82 της ΣυνθΕΚ αναριθμήθηκαν σε άρθρα 101 και 102 αντίστοιχα, της ΣΛΕΕ. Τα δύο σύνολα διατάξεων είναι κατ’ ουσία ταυτόσημα. Το (πρώην) άρθρο 82 της ΣυνθΕΚ προήλθε, επίσης, από αναρίθμηση του άρθρου 86 ΣυνθΕΚ (πρώην άρθρο 86 ΣυνθΕΟΚ), δυνάμει σχετικής πρόβλεψης της «Συνθήκης του Άμστερνταμ», η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1.5.1999. Για τους σκοπούς της παρούσας, οι αναφορές στα άρθρα 101 και 102 της ΣΛΕΕ νοούνται, κατά περίπτωση, ως αναφορές στα άρθρα 81 και 82 της ΣυνθΕΚ ή/και 85 και 86 ΣυνθΕΟΚ και αντίστροφα. 84 Για τις ανάγκες του παρόντος κειμένου, η ανάλυση του κριτηρίου του επηρεασμού του ενδο-ενωσιακού εμπορίου πραγματοποιείται κατωτέρω υπό παρ.88 επ. 85 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης, ΕΕ L 1 της 04.01.2003,σελ.1. 86 Σύμφωνα με το άρθρο 38 του Ν.3784/2009 : «…3. Για τις υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού, κατά τη θέση σε ισχύ του παρόντος νόμου, το άρθρο 2α του ν.703/77 εφαρμόζεται ως είχε προ της καταργήσεώς του. 4. Με την επιφύλαξη της προηγούμενης παραγράφου του παρόντος άρθρου, κάθε άλλη υπόθεση που εκκρεμεί στην Επιτροπή Ανταγωνισμού και για την οποία δεν έχει εκδοθεί απόφαση από αυτή διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου.». 87 Η ημερομηνία που τέθηκε σε εφαρμογή το Ν.3784/2009 ήταν η 07.08.2009, σύμφωνα με ΦΕΚ Α΄ 137, 07.08.2009. 88 ΕΑ 540/VII/2012, σκ.60. Στην ίδια απόφαση (με παραπομπή σε ΔΕφΑθ 2498/2010, σκ.3), αναφέρεται ότι οι εν λόγω μεταβατικές διατάξεις καταλαμβάνουν και τις υποθέσεις που αναπέμπονται εκ νέου από το Διοικητικό Εφετείο στην ΕΑ για ουσιαστική κρίση, κατόπιν αποδοχής σχετικής προσφυγής, με αιτιολογική βάση την ταυτότητα του νομικού λόγου και την ασφάλεια δικαίου. Σε διαφορετική περίπτωση θα καθίστατο ατελέσφορη η απόφαση του Διοικητικού Εφετείου και η προσφεύγουσα επιχείρηση θα στερείτο της συνταγματικά κατοχυρωμένης δικαστικής προστασίας. 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ή των πηγών εφοδιασμού. Επομένως, προϋποθέσεις για την εφαρμογή της εν λόγω απαγορευτικής διάταξης είναι: α) η ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ ανεξάρτητων επιχειρήσεων (ή εναρμονισμένης πρακτικής ή απόφασης ένωσης επιχειρήσεων), και β) αντικείμενο ή αποτέλεσμα της ανωτέρω συμφωνίας να είναι ο αισθητός περιορισμός, η παρακώλυση ή η νόθευση του ανταγωνισμού89. Αντίστοιχες είναι και οι βασικές προϋποθέσεις που τάσσονται από τον ενωσιακό νομοθέτη για την εφαρμογή του άρθρου 81 παρ.1 ΣυνθΕΚ, πλέον 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ. 84. Το άρθρο 1 παρ. 3 του Ν. 703/1977 (νυν άρθρο 1 παρ. 3 του Ν. 3959/2011) προβλέπει εξαίρεση από τον εν λόγω απαγορευτικό κανόνα για τις συμφωνίες, οι οποίες (α) συμβάλλουν στη βελτίωση της παραγωγής ή της διανομής των προϊόντων ή στην προώθηση της τεχνικής ή οικονομικής προόδου, (β) εξασφαλίζουν συγχρόνως στους καταναλωτές δίκαιο τμήμα από το όφελος που προκύπτει, (γ) δεν επιβάλλουν περιορισμούς που δεν είναι απαραίτητοι για την επίτευξη των στόχων αυτών και (δ) δεν παρέχουν στις επιχειρήσεις αυτές τη δυνατότητα καταργήσεως του ανταγωνισμού σε σημαντικό τμήμα των σχετικών προϊόντων. Οι τέσσερις προαναφερόμενες προϋποθέσεις πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά προκειμένου να τύχει εφαρμογής η ατομική απαλλαγή που προβλέπουν οι ανωτέρω διατάξεις. Εφόσον έστω και μία από αυτές δεν πληρούται, η συμφωνία είναι αυτοδικαίως άκυρη κατ’ άρθρο 1 παρ. 2 του Ν. 703/1977 (και κατ’ άρθρο 1 παρ. 2 του Ν. 3959/2011)90. H επιχείρηση που διεκδικεί τη χορήγηση ατομικής απαλλαγής, φέρει το βάρος να αποδείξει ότι πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, με πειστικά επιχειρήματα και αποδεικτικά στοιχεία91. Αντίστοιχες είναι και οι προβλέψεις του άρθρου 81 παρ. 3 ΣυνθΕΚ92, νυν άρθρου 101 παρ. 3 ΣΛΕΕ. 85. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 2 του Ν. 703/1977 (νυν άρθρου 2 του Ν. 3959/2011): «Απαγορεύεται η υπό μιας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων καταχρηστική εκμετάλλευσις της δεσποζούσης θέσεως αυτών επί του συνόλου ή μέρους της αγοράς της χώρας…». Επομένως, προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 2 του Ν. 703/77 είναι: α) η κατοχή δεσπόζουσας θέσης από επιχείρηση στο σύνολο ή μέρος της σχετικής αγοράς και β) η καταχρηστική εκμετάλλευση της θέσης αυτής93. Αντίστοιχες είναι και οι βασικές 89 Για τις ανάγκες του παρόντος κειμένου, η ανάλυση της συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου 1 του Ν.703/77 (νυν άρθρου 1 του Ν.3959/2011) πραγματοποιείται κατωτέρω υπό παρ.122 επ. 90 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 81 (νυν 101) παρ. 3 της Συνθήκης, ΕΕ C 101 της 27.4.2004, παρ. 42 και σχετική νομολογία στην οποία παραπέμπει. 91 Βλ. ενδεικτικά ΔΕφΑθ 559/2010, σκ. 18, ΔΕφΑθ 2891/2009, σκ. 19, και ΔΕφΑθ 1682/2009, σκ. 28 και ενωσιακή νομολογία στην οποία παραπέμπουν. 92 Σύμφωνα με το άρθρο 81 παρ. 3 ΣυνθΕΚ, ορίζεται ότι «Οι διατάξεις της παραγράφου 1 δύνανται να κηρυχθούν ανεφάρμοστες: σε κάθε συμφωνία ή κατηγορία συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων, σε κάθε απόφαση ή κατηγορία αποφάσεων μεταξύ επιχειρήσεων, και σε κάθε εναρμονισμένη πρακτική ή κατηγορία εναρμονισμένων πρακτικών, η οποία συμβάλλει στη βελτίωση της παραγωγής ή της διανομής των προϊόντων ή στην προώθηση της τεχνικής ή οικονομικής προόδου, εξασφαλίζοντας συγχρόνως στους καταναλωτές δίκαιο τίμημα από το όφελος που προκύπτει, και η οποία: α) δεν επιβάλλει στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις περιορισμούς μη απαραίτητους για την επίτευξη των στόχων αυτών και β) δεν παρέχει στις επιχειρήσεις αυτές τη δυνατότητα καταργήσεως του ανταγωνισμού επί σημαντικού τμήματος των σχετικών προϊόντων». Για τις ανάγκες του παρόντος κειμένου, η ανάλυση της συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου 81 παρ. 3 ΣυνθΕΚ πραγματοποιείται κατωτέρω υπό παρ. 177επ. 93 Για τις ανάγκες του παρόντος κειμένου, η ανάλυση της συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου 2 του Ν.703/77 (νυν άρθρου 2 του Ν.3959/11) πραγματοποιείται κατωτέρω υπό παρ. 184 επ.(ΣΤ6. Διερεύνηση κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης). 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προϋποθέσεις που τάσσονται από τον ενωσιακό νομοθέτη για την εφαρμογή του άρθρου 82 ΣυνθΕΚ (νυν άρθρου 102 ΣΛΕΕ), εφόσον υπάρχει επηρεασμός του διακοινοτικού εμπορίου. 86. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 2α του Ν.703/77 (πλέον καταργηθείσα94): « …, απαγορεύεται η καταχρηστική εκμετάλλευση, από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, της σχέσης οικονομικής εξάρτησης στην οποία βρίσκεται προς αυτήν ή αυτές μια επιχείρηση, η οποία κατέχει θέση πελάτη ή προμηθευτή, ακόμη και ως προς ένα ορισμένο είδος προϊόντων ή υπηρεσιών και δεν διαθέτει ισοδύναμη εναλλακτική λύση…». Επομένως, προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 2α του Ν.703/77 είναι : α) η ύπαρξη σχέσης οικονομικής εξάρτησης μιας επιχείρησης από άλλη ή άλλες επιχειρήσεις, από τις οποίες προμηθεύεται ένα ορισμένο είδος προϊόντων ή υπηρεσιών, β) επιχείρηση αυτή να μην διαθέτει ισοδύναμη εναλλακτική λύση, γ) η καταχρηστική εκμετάλλευση της ανωτέρω οικονομικής εξάρτησης95. 87. Οι διατάξεις για τις απαγορευμένες συμπράξεις και οι διατάξεις για την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης δύνανται να εφαρμοστούν ταυτόχρονα με βάση τα ίδια πραγματικά περιστατικά, αφού «η ίδια πρακτική μπορεί να οδηγήσει σε παράβαση και των δύο διατάξεων»96. Συνεπώς, η εκάστοτε αρχή ανταγωνισμού καταρχήν απολαμβάνει ευχέρειας κατά την επιλογή της νομικής βάσης υπό το πρίσμα της οποίας θα εξετάσει μια παραβατική συμπεριφορά97. ΣΤ.1.2. Επηρεασμός του ενδο-ενωσιακού εμπορίου 88. Για την εφαρμογή των ενωσιακών διατάξεων των άρθρων 81 ΣυνθΕΚ, πλέον 101 ΣΛΕΕ και 82 ΣυνθΕΚ, πλέον 102 ΣΛΕΕ, μοναδική πρόσθετη προϋπόθεση σε σχέση με αυτές που τάσσουν οι ανωτέρω διατάξεις του εθνικού δικαίου, αποτελεί η δυνατότητα της υπό εξέταση συμπεριφοράς να επηρεάσει το ενωσιακό εμπόριο. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ.1 του Κανονισμού 1/200398, οι αρχές ανταγωνισμού και τα δικαστήρια των κρατών μελών οφείλουν να εφαρμόζουν το άρθρο 81 σε συμφωνίες, αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων ή εναρμονισμένες πρακτικές κατά την έννοια του άρθρου 81 παρ.1 της ΣυνθΕΚ, οι οποίες δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών κατά την έννοια της διάταξης αυτής, όταν εφαρμόζουν την εθνική νομοθεσία ανταγωνισμού στις εν λόγω συμφωνίες, αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές. Επίσης, όταν οι εθνικές αρχές ανταγωνισμού ή τα εθνικά δικαστήρια εφαρμόζουν την εθνική νομοθεσία 94 Σημειώνεται ότι οι διατάξεις του άρθρου 2α τυγχάνουν εφαρμογής στην υπό εξέταση υπόθεση. Βλ. ανωτέρω υπό παρ. 82. 95 Για τις ανάγκες του παρόντος κειμένου, η ανάλυση της συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου 2α του Ν.703/77 πραγματοποιείται κατωτέρω υπό παρ.210 επ. (ΣΤ.7.Απαγόρευση καταχρηστικής εκμετάλλευσης σχέσης οικονομικής εξάρτησης). 96 Βλ. σχετικά C-395 & 396/96 P Compagnie Maritime Belge Transports SA κ.λ κατά Επιτροπής, Συλλ. 2000, σελ. Ι-1365, σκ. 33, ΔΕΚ 85/76 Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής, Συλλ. 1979, σελ. 461, σκ. 116, και Τ-65/98 Van den Bergh Foods κατά Επιτροπής, Συλλ. 2003, σελ. ΙΙ-4653, σκ. 162. Βλ. και Ritter L. & Braun D., European Competition Law, 3rd ed., Kluwer Law, 2005, p. 485. 97 ΔΕΚ 85/76 Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής, Συλλ. 1979, σελ. 461, σκ. 116. 98 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης, ΕΕ L 1 της 04.01.2003, σελ.1. βλ. και Ανακοίνωση Επιτροπής «Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης» ΕΕ C 2004 101/81 παρ. 9. 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σε τυχόν καταχρηστική πρακτική που απαγορεύεται από το άρθρο 82 ΣυνθΕΚ, εφαρμόζουν επίσης και αυτή τη διάταξη99. 89. Οι συμφωνίες και εν γένει οι περιοριστικές του ανταγωνισμού πρακτικές, που εκτείνονται στο σύνολο του εδάφους κράτους μέλους, έχουν από την ίδια τους τη φύση ως αποτέλεσμα την παγίωση εθνικών στεγανοποιήσεων των αγορών και εμποδίζουν έτσι την οικονομική αλληλοδιείσδυση που επιδιώκεται από τη Συνθήκη100. 90. Ειδικότερα ως προς την περίπτωση του άρθρου 82 ΣυνθΕΚ, η κατάχρηση είναι εκείνη που πρέπει να επηρεάζει το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών, χωρίς όμως αυτό να συνεπάγεται ότι πρέπει να εκτιμάται μεμονωμένα κάθε στοιχείο της συμπεριφοράς αυτής101. 91. Στην υπό κρίση υπόθεση, η δυνατότητα επηρεασμού του ενδο-ενωσιακού εμπορίου προκύπτει ευθέως από το γεγονός ότι οι υπό εξέταση πρακτικές εντάσσονται στο πλαίσιο μιας ενιαίας στρατηγικής των εμπλεκόμενων μερών, που καλύπτουν το σύνολο της ελληνικής επικράτειας. Πιο συγκεκριμένα, η εξεταζόμενη οριζόντια συμφωνία ανάμεσα στις εννέα
(9)επιχειρήσεις συμφερόντων των αδελφών Χόντου (HONDOS CENTER Α.Ε. ΑΦΟΙ Σ. ΧΟΝΤΟΥ, ANSWER, ΑΤΗΝΗ, MAKALDI, ΧΟΝΤΟΣ ΠΑΛΛΑΣ, ΧΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑ, STEP, ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ) αναφέρεται στη δραστηριότητα του συνόλου του δικτύου καταστημάτων HONDOS CENTER. Τέλος, ως προς τον υπό εξέταση καθορισμό τιμών στο πλαίσιο του δικτύου καταστημάτων HONDOS CENTER, ο καθορισμός των λιανικών τιμών πώλησης των καλλυντικών υψηλής ποιότητας και τιμής εκ μέρους της HONDOS CENTER A.E. εκτείνεται σε όλο το εύρος του δικτύου των καταστημάτων (συμπεριλαμβανομένων των καταστημάτων συμφερόντων των αδελφών Χόντου και των καταστημάτων franchise)
- Η δυνατότητα επηρεασμού του ενδο-ενωσιακού εμπορίου προκύπτει, επίσης, από το χαρακτήρα της υπό εξέταση συμπεριφοράς (άμεσος και έμμεσος καθορισμός τιμών), δεδομένου ότι οι εφαρμοζόμενες πρακτικές αφενός σε οριζόντιο και κάθετο επίπεδο κι αφετέρου η επίδραση ιδίως των οριζοντίων πρακτικών σε κάθετο επίπεδο δύνανται από τη φύση τους να περιορίσουν την αυτόνομη και ανεξάρτητη άσκηση των δραστηριοτήτων των ενωσιακών επιχειρήσεων στην ελληνική αγορά. Η φύση των προϊόντων που περιέχονται στον ορισμό της σχετικής αγοράς, δηλαδή των καλλυντικών υψηλής ποιότητας και τιμής, επί των οποίων εξετάζονται οι κατωτέρω αναλυόμενες παραβάσεις αποτελεί αντικείμενο διασυνοριακών συναλλαγών
- Περαιτέρω, υφίστανται εισαγωγές από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης 99 Αναφορικά με το κριτήριο του επηρεασμού του ενδο-ενωσιακού εμπορίου, βλ. Αποφάσεις ΕΑ 563/VII/2013, σκ.60-.64, 580/VII/2013, σκ.75, 520/VI/2011, σκ.137 επ., 495/VI/2010, σκ.
- 100 Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης» ΕΕ C 2004 101/81, παρ.77 επ., 86-88, 93-
- Βλ. επίσης ενδεικτικά αποφάσεις ΔΕφΑθ 869/2013, σκ. 41, ΔΕφΑθ 559/2010, ΔΕφΑθ 2891/2009 και ΔΕφΑθ 1001/2006, καθώς και αποφάσεις Τ-65/89, BPB Industries Plc & British Gypsum Ltd κατά Επιτροπής, Συλλ. 1993, σ. ΙΙ-389, σκ. 135, ΔΕΚ 8/72, Vereeniging van Cementhandelaren κατά Επιτροπής, Συλλ. 1972-1973, σ. 221, σκ. 29, 42/84, Remia και λοιποί κατά Επιτροπής, Συλλ. 1985, σ. 2545, σκ. 22, C35/96, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλ. 1998, σ. Ι-3851, σκ. 48, C-309/99, Wouters και λοιποί, Συλλ. 2002, σ. I-1577, σκ.
- 101 Βλ. θεωρητικές παρατηρήσεις αναφορικά με τον επηρεασμό του ενδοενωσιακού εμπορίου κατά την εφαρμογή του άρθρου 82 ΣυνθΕΚ στη Απόφαση ΕΑ 590/2014, σκ.247 επ., με περαιτέρω παραπομπές. 102 Βλ. σχετικά και την υπ’ αρ. 636/2017 απόφαση ΕΑ. 103 Απόφαση ΕΑ 590/2014, σκ.
- 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ των ανωτέρω προϊόντων στο σύνολο των σχετικών προϊόντων, σύμφωνα με συμβάσεις προμήθειας με οίκους του εξωτερικού, που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι υπό εξέταση πρακτικές επηρεάζουν αισθητά το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών
- Τέλος, λαμβάνοντας υπόψη την εισαγωγική διείσδυση στην υπό εξέταση σχετική αγορά, η αντίστοιχη ελληνική αγορά διέπεται από έντονα στοιχεία διασυνοριακού εμπορίου, κυρίως από τις χώρες της Ένωσης.
- Επομένως, οι υπό εξέταση πρακτικές επηρεάζουν αισθητά το ενδο-ενωσιακό εμπόριο, ανεξαρτήτως μάλιστα της πραγματικής επίπτωσης στις διασυνοριακές ροές αγαθών και υπηρεσιών105 και ως εκ τούτου, τα άρθρα 81 και 82 ΣυνθΕΚ τυγχάνουν εφαρμογής εν προκειμένω, παράλληλα με το εθνικό δίκαιο. ΣΤ.
- ΕΝΝΟΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΣΤ.2.
- Γενικά
- Ως «επιχείρηση» νοείται κάθε φυσικό πρόσωπο ή οικονομική ενότητα που ασκεί εμπορική ή άλλη οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς που το διέπει και από τον τρόπο χρηματοδότησής του
- Μια τέτοια οικονομική ενότητα συνίσταται σε ενιαία οργάνωση προσωπικών, υλικών και άυλων στοιχείων, τα οποία έχουν ταχθεί στη διαρκή επιδίωξη ορισμένου οικονομικού σκοπού, η οποία οργάνωση μπορεί να συντελέσει στη διάπραξη παράβασης του δικαίου του ανταγωνισμού
- Ειδικότερα, η ύπαρξη επιχείρησης προϋποθέτει αυτονομία οικονομικής δράσης και συνακόλουθα πλήρη ανάληψη των οικονομικών κινδύνων που συνεπάγεται η εκάστοτε οικονομική δραστηριότητα
- Ως οικονομική δραστηριότητα νοείται κάθε δυνατότητα προσφοράς αγαθών ή υπηρεσιών σε δεδομένη αγορά
- Η έννοια της «επιχείρησης» είναι περισσότερο οικονομική παρά νομική, με αποτέλεσμα, το αποφασιστικό κριτήριο της έννοιας αυτής στο δίκαιο της προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού να είναι η οικονομική και όχι η νομική της αυτοτέλεια
- ΣΤ.2.
- Εξέταση καθέτων σχέσεων
- Κατά πάγια ενωσιακή νομολογία, όταν οι αντιπρόσωποι δεν φέρουν κανέναν κίνδυνο απορρέοντα από τις συμβάσεις τις οποίες διαπραγματεύονται, αυτοί παύουν να έχουν την ιδιότητα του ανεξάρτητου επιχειρηματία
- Στην εθνική έννομη τάξη112, στις 104 ΕΑ 563/VII/2013, σκ.
- Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου, ό.π. παρ.
- 106 ΕΑ 495/VI/2010, σκ.59, 563/VII/2013, σκ. 71, με παραπομπή σε ενωσιακή νομολογία. Ενδεικτικά βλ. C-55/96, Job Centre II, Συλλ. 1997, σελ. Ι-7119, σκ.21, C-180-184/98, Pavlov κλπ, Συλλ. 2000, σελ. Ι6451, σκ.74, C-218/00, Cosal di Batistello Venanzio & Co κατά INAIL, Συλλ. 2002, σελ. Ι-691, σκ.
- 107 ΠΕΚ Τ-66/99, Μινωικές Γραμμές ΑΝΕ, Συλλ. 2003, σελ. ΙΙ-5515, σκ.
- 108 ΕΑ 563/VII/2013, σκ. 71, με παραπομπή σε σχετική νομολογία. Ενδεικτικά βλ.Τ-23/09, CNOP & CCG κατά Επιτροπής, Συλλ. 2010, σελ. ΙΙ-5291, σκ. 70-71, C-55/96, ό.π., C-180-184/98, ό.π., ΕΑ 292/IV/2005, σημ.2.
- 109 ΕΑ 563/VII/2013, σκ. 71, με παραπομπή σε σχετική νομολογία. Ενδεικτικά βλ.C-35/96, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλ. 1987, σελ. Ι-3851, σκ.36, ΕΑ 430/V/2009, σελ.6, EA 317/V/2006, σελ. 16-
- 110 ΕΑ 563/VII/2013, σκ.
- 111 ΠΕΚ Τ-325/01, DaimlerChrysler κατά Επιτροπής, Συλλ. 2005, σελ. ΙΙ-3319, σκ. 85-87 επ. 105 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ περιπτώσεις αυτές γίνεται λόγος για «γνήσιες συμβάσεις εμπορικής αντιπροσωπείας» και οι συνακόλουθες υποχρεώσεις που επιβάλλονται στον αντιπρόσωπο όσον αφορά στις συμβάσεις που διαπραγματεύεται ή και συνάπτει για λογαριασμό του αντιπροσωπευόμενου δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 1 Ν. 703/
- Ο χρηματοοικονομικός ή ο εμπορικός κίνδυνος που φέρει ο αντιπρόσωπος ως προς τις δραστηριότητες για τις οποίες έχει διοριστεί ως αντιπρόσωπος από τον αντιπροσωπευόμενο συνιστά το καθοριστικό κριτήριο για τον χαρακτηρισμό μιας συμφωνίας ως συμφωνίας εμπορικής αντιπροσωπείας ή συμφωνίας διανομής για την εφαρμογή του άρθρου 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ
- Συμβάσεις διανομής, που συνάπτονται μεταξύ μητρικής και θυγατρικής επιχείρησης, δεν δύναται να υπαχθούν στις απαγορεύσεις του άρθρου 1 του Ν.703/77, καθώς αυτές οι συμφωνίες θεωρούνται ότι αποτελούν κατανομή λειτουργίας προσπαθειών ή ρόλου εντός της ιδίας οικονομικής οντότητας
- Αντίθετα, η εν λόγω διάταξη εφαρμόζεται στις μη γνήσιες συμβάσεις εμπορικής αντιπροσωπείας, όπου ο αντιπρόσωπος διατηρεί την ιδιότητά του ως ανεξάρτητη οικονομικά επιχείρηση. Όσον αφορά στη διάκριση μεταξύ γνήσιας και μη γνήσιας σύμβασης εμπορικής αντιπροσωπείας, γίνεται καταρχάς δεκτό ότι ο αντιπρόσωπος διατηρεί την ιδιότητα του ανεξάρτητου επιχειρηματία, εφόσον αυτός αποκτά την κυριότητα επί των συμβατικών προϊόντων που αγοράζονται ή πωλούνται ή παρέχει ο ίδιος τις υπηρεσίες που αφορά η σύμβαση και εφόσον αναλαμβάνει έστω έναν από τους κατωτέρω κινδύνους ή δαπάνες116: δαπάνες μεταφοράς των προϊόντων, συμμετοχή στις διαφημιστικές δαπάνες για την προώθηση των προϊόντων του αντιπροσωπευόμενου, διατήρηση του κόστους χρηματοδότησης και διατήρησης των αποθεμάτων, ειδικές επενδύσεις σε εξοπλισμό, εγκαταστάσεις ή εκπαίδευση 112 A contrario, στην ευρωπαϊκή έννομη τάξη η συγκεκριμένη διάκριση πλέον δεν υφίσταται υπό την έννοια ότι στις νέες Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς (ΕΕ C 130 της 19.5.2010, σελ. 1) ελλείπει πλέον η αναφορά ή διάκριση σε γνήσιες ή μη γνήσιες συμβάσεις εμπορικής αντιπροσωπείας (Βλ. Ν. Ζευγώλη, Κάθετες συμφωνίες & ανταγωνισμός, εκδ. Σάκκουλα Αθήνα – Θεσσα/κη, 2012, σελ. 29). Αντίθετα, στις προηγούμενες κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς [ΕΕ C 291 της 13.10.2000, σελ.1] γινόταν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σαφής διάκριση ανάμεσα σε γνήσια και μη γνήσια σύμβαση εμπορικής αντιπροσωπείας. Βλέπε λόγου χάριν παρ. 13 εδ. α΄, όπου αναφερόταν χαρακτηριστικά ότι «Εφόσον πρόκειται για γνήσιες συμβάσεις εμπορικής αντιπροσωπείας, οι υποχρεώσεις που επιβάλλονται στον αντιπρόσωπο όσον αφορά στις συμβάσεις που διαπραγματεύεται ή και συνάπτει για λογαριασμό του αντιπροσωπευόμενου δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1». 113 Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ΕΕ C 291 της 13.10.2000, σελ. 1, παρ. 13, όπου ορίζεται ότι: «…. Καθοριστικό κριτήριο για να διαπιστωθεί αν το άρθρο 81 παράγραφος 1 έχει εφαρμογή είναι ο χρηματοοικονομικός ή ο εμπορικός κίνδυνος που φέρει ο αντιπρόσωπος ως προς τις δραστηριότητες για τις οποίες έχει οριστεί ως αντιπρόσωπος από τον αντιπροσωπευόμενο...». Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς», ΕΕ C 130 της 19.5.2010, σ. 1 (εφεξής «Νέες Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς»), παρ.
- 114 Βλ. Αποφάσεις Γενικού Δικαστηρίου T-325/01, Daimler Chrysler κατά Επιτροπής, Συλλ. 2005, σελ. ΙΙ3319, σκ. 87, ΔΕΕ C-217/05, Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio κατά CEPSA, Συλλ. 2006, σελ. Ι-11987, σκ. 44-46 & 60 και C-279/06, CEPSA Estaciones de Servicio SA κατά LV Tobar e Hijos SL, Συλλογή 2008, σελ. Ι-6681, σκ.36 επ. 115 ΔΕΚ C-73/95P, Viho Europe v. Επιτροπής, Συλλ. 1996, σελ.Ι-5457, σκ.15-
- 116 Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ό.π., παρ. 17: «… εφόσον ο αντιπρόσωπος αναλαμβάνει έναν ή περισσότερους από τους παραπάνω κινδύνους ή δαπάνες, τότε το άρθρο 81, παράγραφος 1 μπορεί να έχει εφαρμογή όπως για οποιαδήποτε άλλη κάθετη συμφωνία» και ομοίου περιεχομένου σκ. 17 στις νέες κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ό.π., παρ.
- 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προσωπικού, ευθύνη έναντι τρίτων για ζημίες που προκαλούνται από πωλούμενο προϊόν (ενδεικτική απαρίθμηση)
- Με βάση την ανωτέρω ανάλυση, ειδικά ως προς τις επιχειρήσεις που λειτουργούν υπό το σήμα HONDOS CENTER, η δικαιοπάροχος εταιρία (HONDOS CENTER Α.Ε.), οι εταιρίες των αδελφών Χόντου, (ΑΦΟΙ Σ. ΧΟΝΤΟΥ, ANSWER, ΑΤΗΝΗ, MAKALDI, ΧΟΝΤΟΣ ΠΑΛΛΑΣ, ΧΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑ, STEP, ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ) και οι επιχειρήσεις των συνεργατών-δικαιοδόχων, που λειτουργούν υπό το σήμα HONDOS CENTER) διεξάγουν ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα και ως εκ τούτου λογίζονται ως επιχειρήσεις. ΣΤ.2.3 Σύστημα παραχώρησης σήματος Hondos
- Μια κάθετη συμφωνία μπορεί να έχει ως αντικείμενο την άδεια εκμετάλλευσης εμπορικού σήματος ή διακριτικού τίτλου με σκοπό την εμπορία
- Στην παρούσα υπόθεση, η HONDOS CENTER Α.Ε. (εφεξής και «δικαιούχος») έχει συνάψει συμβάσεις παραχώρησης σήματος με τις 8 εταιρίες των αδελφών Χόντου (εφεξής και «χρήστες»), ήτοι: α) ΧΟΝΤΟΣ ΠΑΛΛΑΣ, β) STEP, γ) ANSWER, δ) ΑΦΟΙ Σ. ΧΟΝΤΟΥ, ε) ΧΟΝΤΟΣ Πολυκατάστημα, στ) MAKALDI, ζ) ΑΤΗΝΗ, η) ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ
- Μετά την εξέταση των γραπτών συμβάσεων μεταξύ των αδελφών Χόντου και της HONDOS CENTER Α.Ε., διαπιστώνονται τα ακόλουθα: α) Οι επιχειρήσεις των αδελφών Χόντου ασκούν ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα, εμπορευόμενες στο όνομά τους και με δικό τους κίνδυνο. β) Οι επιχειρήσεις των αδελφών Χόντου που λειτουργούν υπό το σήμα HC αποκτούν την κυριότητα των προς πώληση των προϊόντων. γ) Ο δικαιούχος μεταβιβάζει στις επιχειρήσεις των αδελφών Χόντου το δικαίωμα χρήσης των διακριτικών σημάτων, με ειδική συμβατική πρόβλεψη ως προς τον τρόπο χρήσης αυτών των σημάτων (π.χ. πινακίδες, επιγραφές, σακούλες, συσκευασίες). δ) Οι επιχειρήσεις των αδελφών Χόντου αναλαμβάνουν τις δαπάνες για τη διαφήμιση των καταστημάτων, βάσει ποσοστού επί του κύκλου εργασιών τους, σε πανελλήνιο επίπεδο. ε) Οι επιχειρήσεις των αδελφών Χόντου καταβάλουν αμοιβή για τη χρήση σήματος HC, το οποίο υπολογίζεται σε ποσοστό […]% επί του κύκλου εργασιών τους. Για τη διασφάλιση της εν λόγω αμοιβής, η δικαιούχος διατηρεί δικαίωμα άσκησης λογιστικού ελέγχου για τη διασταύρωση των οικονομικών στοιχείων των δικαιοδόχων. 117 Βλ. ενδεικτικά ΔΕΚ C-266/93, Bundeskartellamt κατά Volkswagen AG και VAG Leasing GmbH, Συλλ. 1995 σ. Ι-3477, σκ. 18-
- Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, παρ. 16-18 και Νέες Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, παρ. 16-
- 118 Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ό.π., παρ.32, τρίτη περίπτωση, όπου σημειώνεται ότι η καθαρή άδεια εκμετάλλευσης ενός εμπορικού σήματος ή διακριτικού τίτλου με σκοπό την εμπορία δεν καλύπτεται από τον κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορίες. Σε ότι αφορά πάντως την υπό εξέταση περίπτωση είτε θεωρηθεί ότι πρόκειται για κάθετη είτε για οριζόντια συμφωνία, δεν αλλάζει κάτι ως προς την αξιολόγηση αυτής. 119 Βλ. ανωτέρω υπό παρ.
- 38 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Εκ των ανωτέρω συμβατικών όρων, καταδεικνύεται με σαφήνεια ότι η σχέση της HONDOS CENTER Α.Ε. με τους αδελφούς Χόντου, διεπόμενη από τη σύμβαση με αντικείμενο την άδεια εκμετάλλευσης εμπορικού σήματος, συνιστά συμφωνία μεταξύ ανεξάρτητων επιχειρήσεων, γεγονός το οποίο έχει ως αποτέλεσμα να συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή τόσο του άρθρου 1 Ν. 703/1977 όσο και του άρθρου 81 ΣυνθΕΚ. ΣΤ.2.4 Σύστημα δικαιόχρησης Hondos
- Με δεδομένο ότι οι συμφωνίες δικαιόχρησης αποτελούν ένα σύνθετο σύστημα διανομής προϊόντων ή υπηρεσιών, στα πλαίσια του οποίου ο δικαιοπάροχος (franchisor) παρέχει στους δικαιοδόχους (franchisees) έναντι αμοιβής ή τελών, άδειες εκμετάλλευσης σημάτων και τεχνογνωσίας για την πώληση των συμβατικών προϊόντων ή υπηρεσιών120, κατά κανόνα ο δικαιοπάροχος μιας σύμβασης δικαιόχρησης δεν προμηθεύει απλώς αγαθά που προορίζονται για μεταπώληση. Αντίθετα, σε αυτές τις περιπτώσεις ο δικαιοπάροχος συνήθως παρέχει μια δέσμη προϊόντων και υπηρεσιών σε συνδυασμό με διατάξεις για δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (εφεξής και «ΔΔΙ»), οι οποίες λαμβανόμενες υπόψη από κοινού - συνιστούν την επιχειρηματική μέθοδο, στην οποία αφορά η σύμβαση δικαιόχρησης. Οι συμφωνίες δικαιόχρησης περιλαμβάνουν άδειες εκμετάλλευσης δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας που αφορούν κυρίως εμπορικά σήματα ή διακριτικούς τίτλους και τεχνογνωσία για τη χρήση και τη διανομή αγαθών ή υπηρεσιών. Οι κατευθυντήριες γραμμές που εφαρμόζονται για τα ως άνω είδη περιορισμών ισχύουν επομένως και για τη δικαιόχρηση
- Πέρα από τις άδειες εκμετάλλευσης ΔΔΙ, ο δικαιοπάροχος παρέχει συνήθως εμπορική ή τεχνική συνδρομή στο δικαιοδόχο, κατά τη διάρκεια ισχύος της συμφωνίας. Ο δικαιοπάροχος εισπράττει εν γένει από το δικαιοδόχο αμοιβή για τη χρήση των παραχωρούμενων σημάτων και της συγκεκριμένης επιχειρηματικής μεθόδου
- Με βάση την εξέταση και ανάλυση των γραπτών συμβάσεων μεταξύ των δικαιοδόχων και της HONDOS CENTER Α.Ε., διαπιστώνονται τα ακόλουθα: α) Οι δικαιοδόχοι ασκούν ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα, εμπορευόμενοι στο όνομά τους και με δικό τους κίνδυνο. β) Οι δικαιοδόχοι που λειτουργούν υπό το σήμα HC αποκτούν την κυριότητα των προς πώληση των προϊόντων. γ) Ο δικαιοπάροχος μεταβιβάζει στους δικαιοδόχους το δικαίωμα χρήσης των διακριτικών σημάτων, με ειδική συμβατική πρόβλεψη ως προς τον τρόπο χρήσης αυτών των σημάτων (π.χ. πινακίδες, επιγραφές, σακούλες, συσκευασίες). δ) Ο δικαιοπάροχος οφείλει να εντάξει την επιχείρηση της δικαιοδόχου στο σύστημά του, και επομένως να παράσχει τεχνογνωσία, σχετικά με τον τρόπο διαμόρφωσης του καταστήματος, την εκπαίδευση της δικαιοδόχου και του προσωπικού της, κ.α.. 120 Βλ. Καρύδης Γ., Ευρωπαϊκό Δίκαιο Συναλλαγών, Νομική Βιβλιοθήκη, 2012, σελ. 187, 215-
- Βλ. απόφαση ΕΑ 495/VI/2010, επικυρωθείσα – βλ. σχετικές αποφάσεις ΣτΕ 2121/2013 και ΔΕφΑθ 2803/
- 122 Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ό.π., παρ.
- 121 39 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ε) Οι δικαιοπάροχοι αναλαμβάνουν τα έξοδα της εκπαίδευσης του προσωπικού των καταστημάτων, ενώ οι δικαιοδόχοι αναλαμβάνουν τα αντίστοιχα έξοδα μετακίνησης και διαμονής για την ανωτέρω εκπαίδευση. στ) Οι δικαιοδόχοι αναλαμβάνουν τις δαπάνες για τη διαφήμιση των καταστημάτων, βάσει ποσοστού επί του κύκλου εργασιών τους, σε πανελλήνιο επίπεδο, και αποκλειστικά οι ίδιοι για την τοπική διαφήμιση. ζ) Οι δικαιοδόχοι καταβάλουν αμοιβή για τη χρήση σήματος HC, το οποίο υπολογίζεται σε ποσοστό […]% επί των καθαρών αγορών που πραγματοποιούνται στα καταστήματα των δικαιοδόχων. Για τη διασφάλιση της εν λόγω αμοιβής, η δικαιοπάροχος διατηρεί δικαίωμα άσκησης λογιστικού ελέγχου για τη διασταύρωση των οικονομικών στοιχείων των δικαιοδόχων.
- Εκ των ανωτέρω συμβατικών όρων, συνάγεται σαφώς ότι η σχέση της HONDOS CENTER Α.Ε. με τους δικαιοδόχους της συνιστά σύμβαση δικαιόχρησης μεταξύ ανεξάρτητων επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα να συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή τόσο του άρθρου 1 Ν. 703/1977 όσο και του άρθρου 81 ΣυνθΕΚ. ΣΤ.2.
- Εξέταση σχέσης επιχειρήσεων συμφερόντων αδελφών Χόντου
- Από τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά, προκύπτει ότι οι αδελφοί Χόντοι και δη […],[…],[…],[…] και […], κατέχουν ποσοστό […]% ο καθένας εξ αυτών επί της εταιρίας HONDOS CENTER Α.Ε. Το ΔΣ της εταιρίας είναι πενταμελές και αποτελείται από τους ως άνω αδελφούς. Από τα διαθέσιμα στοιχεία, προκύπτει ότι η HONDOS CENTER Α.Ε. είναι μια κοινή επιχείρηση (joint venture), η οποία ελέγχεται από κοινού από τους αδελφούς Χόντου και η οποία λειτουργεί ως «όχημα» για τη μεταξύ τους συνεργασία. Σύμφωνα με τις καταστατικές προβλέψεις και τα πρακτικά του Δ.Σ. της HONDOS CENTER Α.Ε., η πραγματική άσκηση της εξουσίας διοίκησης πραγματοποιείται από κοινού εκ μέρους των φυσικών προσώπων (ενν. αδελφοί Χόντου), με αποτέλεσμα να εκτιμάται ότι πρόκειται για όχημα συνεργασίας, με τη μορφή μιας αυτόνομης και ανεξάρτητης επιχείρησης, στην οποία οι πέντε αδελφοί έχουν μειοψηφική ισότιμη συμμετοχή
- Συνεπώς, η HONDOS CENTER Α.Ε. είναι μια κοινοπραξία που ελέγχεται από κοινού από τους αδελφούς Χόντου.
- Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ο κοινός έλεγχος επί της κοινοπραξίας HONDOS CENTER Α.Ε. δεν εκτείνεται σε άλλα καταστήματα, επιχειρήσεις ή δραστηριότητες των αδελφών Χόντου ή επί των καταστημάτων των δικαιοδόχων του συστήματος δικαιόχρησης HONDOS CENTER.
- Ως προς την αναφορά της καταγγέλλουσας στο δίκτυο καταστημάτων HONDOS CENTER ως «όμιλος», σημειώνονται τα ακόλουθα. Αναφορικά με τον όμιλο επιχειρήσεων124, οι διατάξεις για την προστασία του ανταγωνισμού εφαρμόζονται σε οικονομικές μονάδες, έκαστη των οποίων περικλείει ενιαία οργάνωση προσωπικών, 123 Απόφαση της Επιτροπής 91/50/ΕΟΚ, ΙJsselcecentrale, Υποθ. IV/32.732, σκ. 21 επ. και ιδίως
- Βλ. σχετικά Faull & Nikpay, The EU Law of Competition, 3rd ed., Oxford University Press, 2014, p. 202, με περαιτέρω παραπομπή σε Τ-145/89, Baustahlgewebe κατά Επιτροπής, Συλλ. 1995, σελ. ΙΙ-987, σκ. 101 επ. και ιδίως
- 124 Περαιτέρω θεωρητικές παρατηρήσεις για την έννοια του ομίλου σε Καρύδης Γ., Ευρωπαϊκό Δίκαιο Επιχειρήσεων και Ανταγωνισμού, εκδ. Αντ.Ν.Σάκκουλα, 2001, σ.
- 40 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ υλικών και άυλων στοιχείων, τα οποία έχουν ταχθεί στη διαρκή επιδίωξη ορισμένου οικονομικού σκοπού
- Για το δίκαιο του ανταγωνισμού ο όρος «επιχείρηση» πρέπει να ερμηνευθεί ότι αναφέρεται σε μια ενιαία οικονομική μονάδα για το σκοπό και το αντικείμενο της κρινόμενης συμφωνίας, ακόμα και αν σύμφωνα με το νόμο η οικονομική αυτή μονάδα αποτελείται από περισσότερα πρόσωπα, φυσικά ή νομικά
- Για τη διαπίστωση της ύπαρξης ενός ομίλου απαιτείται η σχέση σύνδεσης μεταξύ επιχειρήσεων που δίνει τη δυνατότητα σε μια εταιρία (μητρική) να ασκεί πραγματικά δεσπόζουσα επιρροή στην εξαρτημένη εταιρία (θυγατρική), οι επιχειρήσεις μέλη του να έχουν τεθεί κάτω από ενιαία διοίκηση
- Η ενιαία διοίκηση αποτελεί αναγκαίο στοιχείο για την έννοια του ομίλου, που αποτελεί μια οικονομική ενότητα128, ως μια ενιαία διοικούμενη επιχείρηση περισσότερων αυτοτελών νομικών προσώπων.
- Με βάση τις ανωτέρω επισημάνσεις, αναφορικά με τις επιχειρήσεις που λειτουργούν υπό το σήμα HONDOS CENTER, δεν πληρούνται τα κριτήρια για το χαρακτηρισμό τους ως ομίλου (π.χ. ύπαρξη μητρικής εταιρίας, που ελέγχει τις υπόλοιπες, ενοποιημένος ισολογισμός για κάποιες τουλάχιστον εκ των εταιριών). Στην υπό εξέταση περίπτωση, η δομή της αλυσίδας δεν συνίσταται στο σχήμα μητρικής - θυγατρικής, αλλά αποτελείται από ανεξάρτητες εταιρίες με οριζόντια κατά βάση σχέση μεταξύ τους. Επίσης, δεν γίνεται κοινός / ενοποιημένος ισολογισμός, αλλά κάθε εταιρία έχει το δικό της ισολογισμό. Στην ίδια κατεύθυνση και προς επίρρωση της ανωτέρω θέσης, η ίδια η HONDOS CENTER Α.Ε. διευκρινίζει ότι δεν υφίσταται όμιλος Hondos, αλλά χωριστές επιχειρήσεις, οι οποίες συναποτελούν την αλυσίδα καταστημάτων HONDOS CENTER. Η αλυσίδα αυτή αποτελείται από ανεξάρτητες και αυτοτελείς επιχειρήσεις αφ’ ενός εκάστου των αδελφών Χόντου και αφ’ ετέρου τρίτων ξένων προς αυτούς συνεργατών 125 T-352/94, Mo Och Domsjö AB κατά Επιτροπής, Συλλ. 1998, σ. II-1989, σκ. 87, Απόφαση ΕΕπ. 2003/675/ΕΚ, Nintendo, ΕΕ 2003, L 255, σ.33, σκ.
- 126 C-170/83, Hydrotherm v. Andreolli, Συλλ. 1984, σ. 2999, σκ. 11, όπου αναφέρεται ότι όταν ένα από τα μέρη αποτελείται από εταιρίες που έχουν τα ίδια συμφέροντα και ελέγχονται από το ίδιο φυσικό πρόσωπο, το οποίο μετέχει επίσης στη συμφωνία. Υπό τις συνθήκες αυτές πράγματι δεν υπάρχει καμία δυνατότητα ανταγωνισμού μεταξύ των προσώπων που μετέχουν ταυτόχρονα, ως μοναδικό συμβαλλόμενο μέρος, στην οικεία συμφωνία. Σκ. 12: … το δίκαιο του ανταγωνισμού εφαρμόζεται επίσης όταν στη συμφωνία μετέχουν ως συμβαλλόμενο μέρος, περισσότερες ανεξάρτητες κατά το νόμο επιχειρήσεις, εφόσον οι επιχειρήσεις αυτές αποτελούν, από την άποψη της συμφωνίας, οικονομική ενότητα. Επίσης, έχει κριθεί ότι σωματεία, ενώσεις, σύνδεσμοι θεωρούνται ενώσεις επιχειρήσεων, ανεξάρτητα από τη νομική τους μορφή και από τον κερδοσκοπικό ή μη χαρακτήρα τους (ΕΑ 312/V/2006, Ενότητα IV, Α.1, ΔΕΚ 209-215/78, Van Landewyck v Commision, Συλλ. 1978, 21111, C-41/90, Höfner και Elser, Συλλ. 1991, Ι-1979, σκ. 21, C244/94, Fédération française des sociétés d'assurances κ.λπ., Συλλ. 1995, σ. Ι-4013, σκ.14.). Στην ελληνική έννομη τάξη βλ. ενδεικτικά ΣΤΕ (Ολ.) 149 & 150/
- Βλ. επίσης την υπ’ αριθμ. 3657/2013 Απόφαση του Διοικ.Εφ.Αθ. 127 Παμπούκης Κ., Επιχείρηση και όμιλος επιχειρήσεων με κοινοτική διάσταση στο δίκαιο της Κοινότητας για την ενημέρωση των εργαζομένων, ΕΕΕυρΔ 1996, σ. 10, Παμπούκης Κ., Επιχείρηση και όμιλος επιχειρήσεων με κοινοτική διάσταση στο δίκαιο της Κοινότητας για την ενημέρωση των εργαζομένων, ΕΕΕυρΔ 1998, σ. 710, Τελλής Ν., Η έννοια της επιχείρησης στις διατάξεις περί συνδεδεμένων επιχειρήσεων του νόμου περί α.ε., ΕΕμπΔ 1994, σ. 319, Ρούσσης Δ., Η εφαρμογή του άρθ