1615-decision-732-2021

ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘΜ. 732/2021 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτηρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 1η Απριλίου 2021, ημέρα Πέμπτη και ώρα 11:30, με την εξής σύνθεση: Προεδρεύουσα: Καλλιόπη Μπενετάτου (Αντιπρόεδρος) Μέλη: Ιωάννης Στεφάτος (Εισηγητής), Μαρία-Ιωάννα Ράντου, Μιχαήλ Πολέμης, λόγω κωλύματος του τακτικού Μέλους Ιωάννης Πετρόγλου Γραμματέας: Ηλιάνα Κούτρα. Θέμα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί της γνωστοποίησης συγκέντρωσης σύμφωνα με τα άρθρα 5 έως 10 του Ν. 3959/2011 σχετικά με την απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου κατά την έννοια του άρθρου 5 παρ. 2 (β) του Ν. 3959/2011 από την εταιρεία με την επωνυμία «Assicurazioni Generali - Societa per Azioni» επί της εταιρείας με την επωνυμία «Axa Ασφαλιστική Ανώνυμη Εταιρεία». Πριν την έναρξη της συζητήσεως, η Προεδρεύουσα του Τμήματος της Επιτροπής όρισε Γραμματέα της υπόθεσης την υπάλληλο, Ηλιάνα Κούτρα με αναπληρώτρια την Ευγενία Ντόρντα. Στην αρχή της συζήτησης τον λόγο έλαβε ο Εισηγητής της υπόθεσης, Ιωάννης Στεφάτος, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά το περιεχόμενο της υπ’ αριθ. πρωτ. 2849/30.3.2021 γραπτής εισήγησης επί της κρινόμενης υπόθεσης και πρότεινε, για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά στην Εισήγηση την έγκριση της από 29.11.2021 (αριθ. πρωτ. 850) γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης η οποία αφορά στην απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από την εταιρία με την επωνυμία «Assicurazioni Generali - Societa per Azioni» επί της εταιρίας με την επωνυμία «ΑΧΑ Ασφαλιστική», κατ’ εφαρμογή του άρθρου 8 παρ. 3 του ν. 3959/2011, δεδομένου ότι η εν λόγω συγκέντρωση, καίτοι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 3959/2011, δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις αγορές στις οποίες αφορά.  Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε δύο επιπλέον εκδόσεις με τα διακριτικά: 1) Έκδοση για το ΦΕΚ και 2) Έκδοση για την «Assicurazioni Generali S.p.A.». Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013). 1 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Η Επιτροπή στη συνέχεια, αφού αποχώρησαν από την αίθουσα οι υπηρεσιακοί παράγοντες προχώρησε σε διάσκεψη επί τη υπόθεσης με τη συμμετοχή του Εισηγητή Ιωάννη Στεφάτου, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και αφού έλαβε υπόψη την υπ’ αριθ. πρωτ. 2849/30.3.2021 Έκθεση του αρμοδίου Εισηγητή, τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, και το ισχύον νομικό πλαίσιο, 2 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Α. Η ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΠΡΑΞΗ Α.1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1. Στις 29.1.2021, με το υπ’ αριθ. πρωτ. 850 έντυπο γνωστοποίησης (εφεξής και «Γνωστοποίηση»), γνωστοποιήθηκε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΕΑ»), σύμφωνα με τα άρθρα 5 έως 10 του N. 3959/2011 όπως ισχύουν, η απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από την εταιρεία με την επωνυμία «Assicurazioni Generali - Societa per Azioni» και τον διακριτικό τίτλο «Assicurazioni Generali SpA» (εφεξής και «Generali SpA» ή «Γνωστοποιούσα» ή «Εξαγοράζουσα») επί της εταιρείας με την επωνυμία «Axa Ασφαλιστική Ανώνυμη Εταιρεία» και το διακριτικό τίτλο «AXA Insurance» (εφεξής και «ΑΧΑ Ασφαλιστική» ή «εξαγοραζόμενη») μέσω της εξαγοράς του 99,9843% του μετοχικού της κεφαλαίου, που κατείχε προ της συναλλαγής η εταιρεία «AXA Mediterranean Holding SAU» (εφεξής και «πωλήτρια»). Συγκεκριμένα, η Γνωστοποιούσα και η πωλήτρια προέβησαν στην υπογραφή της από 30.12.2020 Σύμβασης Πώλησης και Αγοράς Μετοχών (Σύμβαση Αγοραπωλησίας) επί τη βάσει της οποίας η εξαγοράζουσα «Generali SpA» θα αποκτήσει υπό τους στην εν λόγω σύμβαση προβλεπόμενους όρους και προϋποθέσεις το 99,9843% του μετοχικού κεφαλαίου της ΑΧΑ Ασφαλιστικής. […]1. 2. Ο Όμιλος Generali, του οποίου ηγείται η Γνωστοποιούσα, και η εξαγοραζόμενη AXA Ασφαλιστική, όπως αναλύεται στις οικείες ενότητες στη συνέχεια της παρούσας2 δραστηριοποιούνται, στην ελληνική επικράτεια, στην αγορά ασφαλιστικών υπηρεσιών και ειδικότερα στην ασφαλιστική κάλυψη ζωής, κατά κινδύνων ζημιάς και στην αντασφάλιση. 3. Σύμφωνα με τη Γνωστοποίηση3, «ο στρατηγικός λόγος και η προστιθέμενη οικονομική αξία της Συναλλαγής» συνδέονται με τη δυνατότητα επίτευξης σημαντικών συνεργιών κόστους στην Ελλάδα που προκύπτουν από την ένταξη της ΑΧΑ Ασφαλιστική στο χαρτοφυλάκιο της Εξαγοράζουσας. Παράλληλα, η συναλλαγή ευθυγραμμίζεται με την επενδυτική στρατηγική του Ομίλου Generali «που στοχεύει στην επέκταση των δραστηριοτήτων ασφάλισης ζημιών, καθώς και με την ενίσχυση της θέσης της Generali στην Ευρώπη». Σύμφωνα με τη Γνωστοποίηση «η νέα επιχειρηματική οντότητα που αναδύεται από τη Συγκέντρωση αναμένεται να ενισχύσει τα δίκτυα διανομής της Generali στην Ελλάδα και θα επιτρέψει στην τελευταία να ανταποκριθεί καλύτερα στις ανάγκες των πελατών της». Α.2 ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΑΓΟΡΑΠΩΛΗΣΙΑΣ 4. Όπως ήδη αναφέρθηκε, η υπό κρίση συναλλαγή αφορά στην απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου επί της AXA Ασφαλιστική από την Generali SpA, μητρική του Ομίλου Generali δυνάμει της από 30.12.2020 Σύμβασης Αγοραπωλησίας. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην ως άνω συναφθείσα Σύμβαση Αγοραπωλησίας, η απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου θα γίνει με την αγοραπωλησία / μεταβίβαση στην Generali SpA του 99,9843% των μετοχών που κατέχει η πωλήτρια «ΑΧA Mediterranean Holding» επί της ΑΧΑ Ασφαλιστική, ήτοι […]4. Βλ. Τμήμα 3.1ε Γνωστοποίησης και όρο 4 της Συμφωνίας Αγοραπωλησίας. Βλ. Κεφάλαιο Β της παρούσας. 3 Βλ. Τμήμα 1δ Γνωστοποίησης. 4 Βλ. Προοίμιο της από 30.12.2020 Σύμβασης Αγοραπωλησίας. […] 1 2 3 / 44 5. ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Σύμφωνα με τον όρο 4 της Σύμβασης Αγοραπωλησίας, η συναλλαγή τελεί […]5, ενώ […]. 6. Το συνολικό τίμημα της συναλλαγής ανέρχεται σε […]6, […]7, […] 7. Περαιτέρω, σύμφωνα με τον όρο 6 της σύμβασης […]8, […]9. 8. Τέλος, στον όρο 13.1. της Σύμβασης Αγοραπωλησίας […] Β. ΤΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ ΜΕΡΗ 9. Στο πλαίσιο της εξεταζόμενης συναλλαγής, τα συμμετέχοντα μέρη είναι αφενός η αποκτώσα τον έλεγχο εταιρία Generali SpA, μητρική του Ομίλου Generali και αφετέρου η εξαγοραζόμενη εταιρία ΑΧΑ Ασφαλιστική10. Β.1 Ο Όμιλος Generali / Generali SpA 10. Η Γνωστοποιούσα, εισηγμένη στο Χρηματιστήριο του Μιλάνου11 είναι η μητρική εταιρεία του Ομίλου Generali, πολυεθνικού ομίλου εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ασφαλίσεων και εντός του χρηματοπιστωτικού τομέα, με παρουσία σε περισσότερες από 50 χώρες12. 11. Σύμφωνα με τη Γνωστοποίηση, ο Όμιλος προσφέρει μία ευρεία γκάμα ασφαλιστικών υπηρεσιών, δύο κύριων κατηγοριών, ήτοι α) ασφάλισης κατά ζημιών, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλισης αυτοκινήτων, ακινήτων και ατυχημάτων και (β) ασφάλισης ζωής, ενώ παράλληλα δραστηριοποιείται και στην αγορά αντασφάλισης. Ο Όμιλος Generali δραστηριοποιείται στον τομέα της διαχείρισης εθελοντικών συνταξιοδοτικών ταμείων, καθώς και της διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων13. 12. Σύμφωνα με την Γνωστοποιούσα, η μητρική του Ομίλου επί του παρόντος δεν ελέγχεται από κανένα νομικό ή φυσικό πρόσωπο. Κατά την έκδοση της παρούσας, απόφασης, το μετοχικό της […]. […] 7 […]. 8 Σύμφωνα με τον όρο 7.2 (ε) της Σύμβασης […]. 9 […]. 10 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (2008/C 95/01), σημείο 134. 11 https://www.generali.com/investors/share-information-analysts 12 Βλ. Τμήμα 2.1.2 Γνωστοποίησης. 13 Καταστατικός σκοπός της Generali SpA είναι: «Η ανάληψη και η άσκηση κάθε είδους ασφάλισης, αντασφάλισης και κεφαλαιοποίησης καθώς και η λειτουργία και διαχείριση οποιωνδήποτε μορφών συμπληρωματικών συντάξεων, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας ανοιχτών κεφαλαίων, στην Ιταλία και στο εξωτερικό, ή στην ανάληψη λοιπών δραστηριοτήτων που διατηρούνται ή γίνονται δεκτές από το νόμο επί ασφαλιστικών εταιρειών. Η Εταιρεία μπορεί γενικά να συμμετέχει και να εκτελεί οποιαδήποτε δραστηριότητα και να πραγματοποιεί οποιαδήποτε συναλλαγή που σχετίζεται, συνδέεται ή ευνοεί την επίτευξη του εταιρικού σκοπού, επίσης μέσω της συμμετοχής σε Ιταλικές ή ξένες Εταιρείες και Φορείς». Επιπλέον ως μητρική εταιρεία του Ομίλου η Generali SpA «οφείλει να υιοθετεί σύμφωνα με τις διατάξεις του Άρθρου 210 παρ. 2 του Ιταλικού Ιδιωτικού Ασφαλιστικού Κώδικα - όλα τα αναγκαία εκείνα μέτρα για να εφαρμόσει τις διατάξεις του Ινστιτούτου Εποπτείας Ασφαλίσεων (IVASS) για να διασφαλίσει την σταθερή και αποτελεσματική διαχείριση του Ομίλου» (βλ. Τμήμα 2.1.2. Γνωστοποίησης). 5 6 4 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κεφάλαιο ανέρχεται σε 1.576.052.047 μετοχές ονομαστικής αξίας 1€ εκάστη14 κατανεμημένες μεταξύ περίπου 200.000 μετόχων15. Βασικοί της μέτοχοι, ήτοι με συμμετοχή άνω του 3% έκαστος, οι οποίοι κατέχουν αθροιστικά τo 27,31% του μετοχικού κεφαλαίου της είναι οι Mediobanca (12,97%), Caltagirone Group (5,58%), Del Vecchio Group (4,84%) και Benetton Group (3,98%), ενώ το 40,76% του μετοχικού της κεφαλαίου ανήκει σε θεσμικούς επενδυτές (όπως asset managers, pension funds και sovereign funds)16, το 23,92% σε ιδιώτες και το υπόλοιπο σε άλλους επενδυτές 17. 13. Στην Ελλάδα, ο Όμιλος Generali δραστηριοποιείται στην παροχή υπηρεσιών ασφάλισης και στην παροχή υπηρεσιών βοήθειας, μέσω της εταιρείας υπό την επωνυμία «Generali Hellas Ανώνυμος Ασφαλιστική Εταιρεία» (εφεξής και ως «Generali Hellas») και των νομικών προσώπων« Europe Assistance SA Greek Branch» και «Europ Assistance Service Greece»18, αντιστοίχως. 14. Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στη Γνωστοποίηση, η Generali Hellas Ανώνυμος Ασφαλιστική Εταιρεία διατηρεί πάνω από 130 χρόνια παρουσίας στην Ελλάδα και είναι η 6η μεγαλύτερη ασφαλιστική στην Ελλάδα. Ειδικότερα, η Generali Hellas προσφέρει ολοκληρωμένες λύσεις σε όλους τους τομείς ασφάλισης όπως: Υγεία, Κατοικία, ασφάλιση Αυτοκινήτου, Σκάφους, Ασφαλίσεις Μικρομεσαίων αλλά και Μεγάλων Επιχειρήσεων κ.α.19 15. Η Europ Assistance S.A. Greek Branch ξεκίνησε τη λειτουργία της στην Ελλάδα το 1991 και αποτελεί πλέον υποκατάστημα της Γαλλικής Ασφαλιστικής Europ Assistance S.A., η οποία είναι μέλος του Ομίλου Generali. Η εταιρεία είναι ενεργή στον Κλάδο Ασφάλισης 18 «Βοήθεια» του άρθρου 4 του ν. 4364/201620. Επιπλέον, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της, η εταιρεία αναλαμβάνει την αντασφάλιση των προϊόντων ασφαλιστικών εταιρειών/πελατών της αναφορικά με τις υπηρεσίες βοήθειας που παρέχει, ενώ παράλληλα παρέχει ασφαλιστική κάλυψη για ταξίδια και άλλους κινδύνους. 16. Η εταιρεία Europ Assistance Service Greece δεν είναι ασφαλιστική εταιρεία. Παρέχει υπηρεσίες βοήθειας σε ασφαλιστικές εταιρείες, σε μεσίτες, σε εισαγωγείς αυτοκινήτων, καθώς και σε εταιρείες ενέργειας, διαθέτοντας άδεια για την παροχή οδικής βοήθειας 21. Βλ. https://www.generali.com/investors/share-information-analysts/share-capital. Βλ και https://www.generali.com/investors/share-information-analysts/ownership-structure. 16 Βλ και https://www.generali.com/investors/share-information-analysts/ownership-structure. 17 Βλ. και την υπ’ αριθ. πρωτ. 1481/16.2.2021 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας. 18 Σύμφωνα με στοιχεία δημοσιευμένα στο ΓΕΜΗ η εταιρία έχει πλήρη επωνυμία «EUROPASSISTANCESERVICEGREECE ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ». 19 Βλ. Τμήμα 2.1.2. Γνωστοποίησης. 20 Βλ. Τμήμα 2.1.2 Γνωστοποίησης καθώς κα την υπ’ αριθ. πρωτ. 1481/16.2.2021 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας. Σύμφωνα με τη σχετική διάταξη (άρθρο 4 Ν. 4364/2016, Κλάδος 18), ο σχετικός κλάδος «Περιλαμβάνει την ανάληψη της υποχρέωσης άμεσης παροχής βοήθειας, στις περιπτώσεις και με τους όρους που προβλέπει σύμβαση, σε χρήμα ή σε είδος, έναντι προηγούμενης καταβολής ασφαλίστρου, προς πρόσωπα, που περιέρχονται σε δυσχερή θέση κατά τη διάρκεια μετακινήσεων ή απουσίας από την κατοικία ή από τον τόπο συνήθους διαμονής τους είτε υπό άλλες περιστάσεις ανεξάρτητα από μετακίνηση ή απουσία. Η σε είδος παροχή βοήθειας είναι δυνατόν να συνίσταται και στην χρησιμοποίηση του προσωπικού και του εξοπλισμού που ανήκουν σε αυτόν που παρέχει την βοήθεια. Δεν συνιστούν υπηρεσίες βοήθειας οι υπηρεσίες συντήρησης ή διατήρησης, η εξυπηρέτηση μετά την πώληση, ούτε η απλή υπόδειξη ή πρόβλεψη παροχής βοήθειας ως μεσολάβηση». 21 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 1481/16.2.2021 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας. 14 15 5 / 44 17. 18. ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τέλος, ο Όμιλος παρουσιάζει δραστηριοποίηση στην Ελλάδα και μέσω άλλων θυγατρικών του μέσω της Ελεύθερης Παροχής Υπηρεσιών (ΕΠΥ), αν και σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα, η δραστηριοποίηση αυτή είναι περιορισμένη και περιστασιακή 22. Στο γράφημα που ακολουθεί παρουσιάζονται συνοπτικά οι σχέσεις μεταξύ της μητρικής του Ομίλου και των δραστηριοποιούμενων στην Ελλάδα θυγατρικών της23. […] Β.1.1 ΑΧΑ Ασφαλιστική 19. Η ΑΧΑ Ασφαλιστική συστάθηκε στις 3 Απριλίου 1940 υπό την επωνυμία «Η Εμπορική Ανώνυμος Ασφαλιστική Εταιρεία» και μετονομάστηκε το 1999 σε «ΑΛΦΑ Ανώνυμος Ασφαλιστική Εταιρεία» και το 2007 στην τρέχουσα ονομασία της «ΑΧΑ Ανώνυμος Ασφαλιστική Εταιρεία»24. 20. Ειδικότερα, η ΑΧΑ Ασφαλιστική ανήκει από τις 23 Μαρτίου 2007 στον Όμιλο ΑΧΑ, ο οποίος είναι παγκόσμιος ηγέτης στον κλάδο καλύψεως χρηματοοικονομικών κινδύνων. Κύριος μέτοχός της είναι η εταιρεία ΑΧΑ Mediterranean Holdings S.A.(μέλος του Ομίλου ΑΧΑ), με ποσοστό συμμετοχής 99,98%, η οποία ενοποιεί την ΑΧΑ Ασφαλιστική με τη μέθοδο της ολικής ενοποίησης. 21. Η ΑΧΑ Ασφαλιστική παρέχει ασφαλιστικές υπηρεσίες που αφορούν τους κλάδους ζωής και ζημιών. Δραστηριοποιείται στην ελληνική ασφαλιστική αγορά με παρουσία τόσο στην Ασφάλιση Ζωής όσο και στην Γενική Ασφάλιση, με 21 γραφεία πωλήσεων σε όλη την Ελλάδα. 22. Σύμφωνα τη Γνωστοποίηση οι ασφαλιστικές δραστηριότητες της ΑΧΑ Ασφαλιστική25 καλύπτουν και προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα προϊόντων αναφορικά με τον κλάδο ασφάλισης της περιουσίας και ατυχημάτων και τον κλάδο ζωής και συντάξεων. Στον κλάδο ασφάλισης της περιουσίας και ατυχημάτων, η ΑΧΑ Ασφαλιστική διαθέτει προϊόντα για ασφάλεια αυτοκινήτου, για περιπτώσεις προσωπικών ατυχημάτων, ασφαλίσεις σκαφών αναψυχής, περιουσιακή ασφάλιση (οικίας, λιανική και εμπορική ιδιοκτησία), για ασφάλεια γενικής ευθύνης, για μηχανολογικές ασφαλίσεις και φορτία πλοίων. Στον κλάδο ζωής και συντάξεων η ΑΧΑ Ασφαλιστική προσφέρει μία ευρεία γκάμα προϊόντων όπως η ασφάλιση αναπηρίας, η συνδεδεμένη με επενδύσεις ασφάλιση, η ομαδική ασφάλιση, καθώς και συνταξιοδοτικά προγράμματα. 23. Επιπρόσθετα, η ΑΧΑ Ασφαλιστική εκτίθεται σε ασφαλίσεις κινδύνων ζωής, επί γενικών ασφαλίσεων καθώς και σε κινδύνους αγοράς. Εκτίθεται, επίσης, σε πιστωτικούς κινδύνους, καθώς και σε κινδύνους αθέτησης υποχρεώσεων των αντισυμβαλλόμενων μερών κυρίως μέσω των επενδύσεων της σε ομόλογα και λόγω του αντασφαλιστικού μεριδίου σε τεχνικές προβλέψεις. Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 1481/16.2.2021 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας και την υπ’ αριθ. πρωτ 1554/18.2.2021 συμπληρωματική αυτής. 23 Βλ. αναλυτικά Παραρτήματα Β και Γ Γνωστοποίησης καθώς και την υπ’ αριθ. πρωτ. 1481/16.2.2021 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας. 24 Βλ. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019, η οποία προσκομίσθηκε ως συνημμένο της Γνωστοποίησης. Η εταιρεία λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ν.2190/1920 και του Ν. 4364/2016 με Αριθμό Μητρώου Ανωνύμου Εταιρειών 12850/5/Β/86/30. 25 Τμήμα 2.2 Γνωστοποίησης. 22 6 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Άλλοι κίνδυνοι περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, λειτουργικούς κινδύνους, αναδυόμενους κινδύνους και κινδύνους φήμης26. 24. Σύμφωνα με το Καταστατικό της27 […] καθώς και […] 25. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Καταστατικού της […]28. 26. […]29 […]30. […]31 […]32, […] 27. […]33. […]34 […]35, […]36. 28. Το μετοχικό κεφάλαιο37 της εταιρείας κατά την 31.12.2019 ανέρχεται σε […]. Συνοπτικά, η κυριότητα των εκδοθεισών κοινών μετοχών και συναφών δικαιωμάτων ψήφου στις 31.12.2019 είχε ως ακολούθως: Μέτοχοι Αριθμός μετοχών Αξία μετοχών σε € AXA MEDITERRANEAN HOLDING S.A.U.(*) Λοιποί μέτοχοι […] […] […] […] […] […] ΣΥΝΟΛΟ (*) 29. Κυριότητα σε % 99,98% 0,02% 100% Δικαιώματα ψήφου […] […] […] […] Επισημαίνεται ότι […]38, ενώ, όπως επισημαίνει η Γνωστοποιούσα39,[…] Β.3. Κύκλοι Εργασιών 30. Σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα, κατά τη χρήση του 2019 ο Όμιλος Generali πραγματοποίησε παγκόσμιο κύκλο εργασιών ύψους €[…] εκ του οποίου €[…] πραγματοποιήθηκαν στην ελληνική αγορά από την Generali Hellas (€[…])40 και την EuropAssistanceGreekBranch (€[…])41. Στον ανωτέρω εθνικό κύκλο εργασιών θα πρέπει να συνυπολογιστεί και η δραστηριότητα εταιρειών του Ομίλου Generali μέσω Ελεύθερης Παροχής Υπηρεσίων, η οποία, σύμφωνα με τα προσκομισθέντα Βλ. περισσότερα εντός: https://www.axa.gr/ Προσκομίστηκε με την υπ’ αριθ. πρωτ. 1481/16.2.2021 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας 28 Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Καταστατικού της εξαγοραζόμενης […]. 29 […] (αρ. 14 Καταστατικού). 30 Σύμφωνα με το άρθρο 6 του Καταστατικού της […] 31 […] (βλ. αρ. 15 Καταστατικού). 32 […] (αρ. 15 Καταστατικού). 33 Αρ. 20 Καταστατικού. 34 Αρ. 24 Καταστατικού. 35 […], βλ. άρθρο 24 παρ. 2 Καταστατικού AXA. 36 Βλ και αρ. 5Β Καταστατικού. 37 Βλ. […] Βλ. και άρθρο 5 Καταστατικού εξαγοραζομένης. 38 […] 39 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 1481/16.2.2021 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας. 40 Βλ. και σελ. 6 Έκθεση Φερεγγυότητας και Χρηματοοικονομικής Κατάστασης 2019 της Generali Hellas ΑΕ. 41 Σημειώνεται συναφώς ότι όσον αφορά στην Europ Assistance Service Greece, καθώς αυτή ιδρύθηκε κατά το 2020 δεν έχει δραστηριότητα κατά τη χρήση του 2019 και ως εκ τούτου είχε μηδενικό κύκλο εργασιών (βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 1481/16.2.2021 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας). 26 27 7 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 42 στοιχεία , ανέρχεται για τη χρήση του 2019 σε €[…]. Ως εκ τούτου, ο εθνικός κύκλος εργασιών του Ομίλου Generali για τη χρήση 2019 ανέρχεται σε €[…]. 31. Αντιστοίχως, αναφορικά με την AXA Ασφαλιστική, σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα, πραγματοποίησε κύκλο εργασιών στην ελληνική αγορά ύψους €[…], ενώ ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών της ταυτίζεται με τον εθνικό43. Β.4. Η Σύμβαση Τραπεζοασφάλισης Εισαγωγή 32. Όπως αναφέρει η Γνωστοποιούσα, η διανομή των ασφαλιστικών προϊόντων στην ελληνική ασφαλιστική αγορά γίνεται είτε άμεσα από τις ασφαλιστικές εταιρείες είτε με τη χρήση ενδιαμέσων/ τρίτων, ήτοι: (α) πρακτόρων (brokers), (β) αποκλειστικών ασφαλιστικών διαμεσολαβητών (tie dinsurance intermediaries), (γ) διαμεσολαβητών (intermediaries),(δ) μη αποκλειστικών πρακτόρων (non-exclusive agents), και (ε) τράπεζες, με τις οποίες συνάπτονται συμφωνίες διανομής ασφαλιστικών προϊόντων (banc assurance agreements). 33. Η έννοια του bancassurance (τραπεζοασφάλεια)44 συνίσταται στη διαδικασία μέσω της οποίας ένα πιστωτικό ίδρυμα χρησιμοποιεί το δίκτυό του (υποκαταστήματα, εναλλακτικό δίκτυο πώλησης και πελατειακές σχέσεις) προκειμένου να αναπτύξει την διάθεση ασφαλιστικών προϊόντων, είτε ενδοομιλικής παραγωγής ή σε συνεργασία με λοιπές ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Είναι αυτή ακριβώς η σύμπτωση των συμφερόντων μεταξύ των τραπεζών και των ασφαλιστικών εταιριών, τόσο σε επίπεδο καθορισμού στρατηγικής και προώθησης συμπληρωματικών προϊόντων όσο και βελτίωσης του δικτύου και του ανθρώπινου δυναμικού τους, που γέννησε το νεολογισμό «τραπεζοασφάλειες». 34. Το bancassurance δεν αποτελεί απλά μια μέθοδο πώλησης τραπεζοασφαλιστικών προϊόντων, αλλά διακριτό κανάλι παροχέτευσης στην αγορά σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων και υπηρεσιών, είτε από ένα μοναδικό δίκτυο διανομής, είτε προς ένα κοινό πελατολόγιο, ή και τα δύο, και συγχρόνως καταδεικνύει έναν συνδυαστικό τρόπο προσέγγισης της τραπεζικής και της ασφαλιστικής δραστηριότητας. 35. Εν προκειμένω, […]45. 36. Γενικότερα, σύμφωνα με την Γνωστοποιούσα46, «οι συμβάσεις αποκλειστικής διανομής, οι οποίες επικεντρώνονται κυρίως στη διανομή ασφαλειών ζωής και οι οποίες έχουν ενδιαφέρουσες δυνατότητες στους τομείς Αστικής Ευθύνης και Υγείας, καθώς και στα δίκτυα πολλαπλών εταιρειών διαθέτουν μία ευρεία πελατειακή βάση η οποία έχει κατά το παρελθόν αποδειχτεί ιδιαιτέρως σημαντική. Ειδικότερα οι συμβάσεις διανομής ασφαλιστικών προϊόντων μέσω τραπέζης (bancassurance agreement) έχουν αποδειχτεί αποτελεσματικές. Επιπρόσθετα οι τελευταίες και σε Βλ την υπ’ αριθ. πρωτ. 1481/16.2.2021 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 1481/16.2.2021 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας. 44 Βλ. ενδεικτικά Απόφαση ΕΑ 562/VII/2013 (παρ. 835 επ. καθώς και παρ. 858-862). 45 Βλ. Τμήμα 8.7 Γνωστοποίησης. Βλ. και την από 30.12.2020 Σύμβαση, που προσκομίσθηκε ως Παράρτημα ΧΙ της υπ’ αριθ. πρωτ. 1481/16.2.2021 επιστολής της Γνωστοποιούσας. 46 Βλ. Τμήμα 8.7 Γνωστοποίησης 42 43 8 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν έναν συνηθισμένο μέσο διανομής μέσω του οποίου επιτυγχάνονται πωλήσεις». 37. Όπως επεξηγεί η Γνωστοποιούσα47, […], αναφορικά με τα προϊόντα που διανέμονται […] 38. Εν προκειμένω48, η ΑΧΑ, […]. Αντιστοίχως η Generali Hellas […]. Συνοπτικά η κατανομή των προϊόντων των μερών ανά δίκτυο διανομής παρατίθεται στον ακόλουθο πίνακα: ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΑ ΔΙΚΤΥΟ ΔΙΑΝΟΜΗΣ Generali Hellas […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] AXA […] […] […] […] […] Βασικά σημεία σύμβασης τραπεζοασφάλειας 39. Όπως προαναφέρθηκε, […] 40. […]49. […]50. […]51. 41. […]52 […]53, […] 42. […]54 […]55 […]56. 43. […]57, […]58 […]59 . 44. […]60 […]61 […]62. 45. […]63. […]64, […]65. Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 1887/1.3.2021 απαντητική επιστολής της Γνωστοποιούσας. […] 49 Βλ. Τμήμα 8.7 Γνωστοποίησης. 50 […] 51 […] 52 […]. 53 […] 54 […] 55 […]. 56 […]. 57 […]. 58 […]. 59 […] 60 […]. 61 […]. 62 […] 63 […]. 64 […] 65 […]. 47 48 9 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 46. […]66,67,68. 47. Τέλος […]: 48. […]69. […] 49. […]70. Γ. ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 50. Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο71 για την ανάληψη και άσκηση πρωτασφαλιστικών και αντασφαλιστικών δραστηριοτήτων72 στην Ελλάδα διέπεται από το Ν. 4364/2016, με τον οποίο ενσωματώθηκαν στην ελληνική νομοθεσία σειρά σχετικών Οδηγιών73. Όπως προκύπτει από τις σχετικές διατάξεις του Ν. 4364/201674, η άσκηση στην Ελλάδα της πρωτασφαλιστικής και αντασφαλιστικής δραστηριότητας διενεργείται από75: […]. […] 68 […]. 69 […] 70 […]. 71 Με την έναρξη ισχύος των διατάξεων του Ν. 4364/2016 καταργήθηκε το ν.δ. 400/1970 «Περί ιδιωτικής επιχειρήσεως ασφαλίσεως» (ΦΕΚ Α 10/17.1.1970), ως ίσχυε, το οποίο μέχρι τότε αποτελούσε το βασικό νομοθετικό πλαίσιο ρύθμισης της άσκησης των εν λόγω εργασιών. 72 Η αντασφάλιση αποτελεί τον μηχανισμό μέσω του οποίου επιτυγχάνεται η διατήρηση του επιπέδου κινδύνου που αναλαμβάνει η κάθε ασφαλιστική εταιρία, λόγω των ασφαλιστικών καλύψεων, στα επιθυμητά επίπεδα. Οι αντασφαλιστές αναλαμβάνουν μέρος του ασφαλιζόμενου κινδύνου έναντι αντασφαλίστρου, ενώ συμμετέχουν στις αποζημιώσεις και στα μη δεδουλευμένα ασφάλιστρα (βλ. απόφαση ΕΑ 562/VII/2013, υποσημείωση 1034). Σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 7 του Ν. 4364/2016, καθώς και το άρθρο 13 παρ. 7 Οδηγίας 2009/138/ΕΚ, ως αντασφάλιση ορίζεται η δραστηριότητα που συνίσταται στην ανάληψη από μία αντασφαλιστική επιχείρηση κινδύνων που εκχωρούνται από άλλη ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση. Συναφώς, η πρωτασφάλιση αφορά στην «αρχική» ανάληψη κινδύνων από τις (πρωτ)ασφαλιστικές επιχειρήσεις από τα εκδοθέντα συμβόλαια προς τους πελάτες τους (ιδιώτες και επιχειρήσεις). 73 Ο Ν. 4364/2016 (ΦΕΚ Α 13/5.2.2016) αφορά στην «Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην Οδηγία 2009/138/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Νοεμβρίου 2009, σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριοτήτων ασφάλισης και αντασφάλισης (Φερεγγυότητα ΙΙ), στα άρθρα 2 και 8 της Οδηγίας 2014/51/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Απριλίου 2014 σχετικά με την τροποποίηση των Οδηγιών 2003/71/ΕΚ και 2009/138/ΕΚ, και των Κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1060/2009, (ΕΕ) αριθ. 1094/2010 και (ΕΕ) αριθ. 1095/2010, όσον αφορά τις εξουσίες της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (εφεξής ΕΑΑΕΣ) και της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών, καθώς και στο άρθρο 4 της Οδηγίας 2011/89/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με τη συμπληρωματική εποπτεία των χρηματοπιστωτικών οντοτήτων που ανήκουν σε χρηματοπιστωτικούς ομίλους ετερογενών δραστηριοτήτων και συναφείς διατάξεις της νομοθεσίας περί της ιδιωτικής ασφάλισης και άλλες διατάξεις». 74 Βλ. ιδίως άρθρο 2 του N. 4364/2016. 75 Βλ. ΕΑ 640/2017, σκ. 67 επ. 66 67 10 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ α) (πρωτ)ασφαλιστικές επιχειρήσεις με έδρα στην Ελλάδα ή που επιθυμούν να αποκτήσουν έδρα στην Ελλάδα, για το σύνολο των ασφαλίσεων ζημιών ή/και ζωής, που αυτές ασκούν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είτε υπό καθεστώς εγκατάστασης76 είτε ελεύθερης παροχής υπηρεσιών 77, β) αντασφαλιστικές επιχειρήσεις με έδρα στην Ελλάδα, ή που επιθυμούν να αποκτήσουν έδρα στην Ελλάδα, για το σύνολο των αντασφαλίσεων, που αυτές ασκούν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), είτε υπό καθεστώς εγκατάστασης είτε ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, γ) ασφαλιστικές και αντασφαλιστικές επιχειρήσεις με έδρα σε οποιοδήποτε κράτος – μέλος της ΕΕ που λειτουργούν στην Ελλάδα, είτε υπό καθεστώς εγκατάστασης είτε υπό καθεστώς ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και δ) ασφαλιστικές και αντασφαλιστικές επιχειρήσεις με έδρα τρίτη, εκτός ΕΕ, χώρα, οι οποίες όμως έχουν εγκατασταθεί στην Ελλάδα μέσω ίδρυσης υποκαταστήματος78. 51. Για την άσκηση της δραστηριότητας ασφάλισης κατά ζημιών και ζωής απαιτείται εκ του νόμου 79 η χορήγηση σχετικής άδειας λειτουργίας από την αρμόδια Εποπτική Αρχή, ήτοι την Τράπεζα της Ελλάδος80. Η άδεια λειτουργίας χορηγείται κατά κλάδο ασφάλισης (ήτοι κατά ζημιών και ζωής) και ισχύει για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως εκ τούτου, η ενδιαφερόμενη και αδειοδοτημένη επιχείρηση δύναται να ασκήσει τις δραστηριότητές της σε άλλο κράτος-μέλος από αυτό στο οποίο βρίσκεται η καταστατική της έδρα, είτε με καθεστώς εγκατάστασης (ίδρυση υποκαταστήματος), είτε με καθεστώς ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις81. Αντίστοιχα, η λήψη σχετικής άδειας κατά τα ως άνω άρθρα απαιτείται και για την Ως εγκατάσταση κατά τους ορισμούς του άρ. 3 του Ν. 4364/2016 ορίζεται είτε η καταστατική έδρα είτε το υποκατάστημα της ασφαλιστικής επιχείρησης. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 11 του Ν. 4364/2016 «Υποκατάστημα» νοείται «το πρακτορείο ή υποκατάστημα ασφαλιστικής ή αντασφαλιστικής επιχείρησης, το οποίο βρίσκεται σε άλλο κράτος - μέλος από το κράτος - μέλος καταγωγής της. Με υποκατάστημα εξομοιώνεται κάθε μόνιμη παρουσία ασφαλιστικής ή αντασφαλιστικής επιχείρησης στην Ελλάδα, που ασκείται μέσω απλού γραφείου το οποίο διευθύνεται από το προσωπικό της ίδιας της επιχείρησης, ή από ανεξάρτητο πρόσωπο, εντεταλμένο να ενεργεί μονίμως για την επιχείρηση όπως θα ενεργούσε ένα πρακτορείο». 77 Η άσκηση εργασιών ασφαλίσεως με ελεύθερη παροχή υπηρεσιών υπόκειται σε κανονισμούς που ορίζονται στα άρθρα 117 και 118 του Ν. 4364/2016 και σχετίζονται πρωτίστως με γνωστοποίηση πληροφοριών για τη λειτουργία, δραστηριοποίηση, αδειοδότηση και κεφαλαιακή επάρκεια της ενδιαφερόμενης ασφαλιστικής επιχείρησης. 78 Οι προϋποθέσεις για την άσκηση εργασιών ασφάλισης εντός Ελλάδας από ασφαλιστικές επιχειρήσεις με έδρα σε τρίτη χώρα ορίζονται στο άρ. 130 του Ν. 4364/2016. 79 Βλ. ιδίως άρ. 10 και 11 του Ν. 4364/2016. 80 Βλ. σχετικά άρ. 3 του Ν. 4364/2016. Ο προϋποθέσεις για τη χορήγηση της άδειας λειτουργίας σε ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση από την Εποπτική Αρχή (βλ. άρ. 14 του Ν. 4364/2016) αφορούν κυρίως στη δραστηριότητα της ενδιαφερόμενης επιχείρησης (η οποία πρέπει να σχετίζεται αποκλειστικά με τις εργασίες ασφαλίσεως και όσες εργασίες προκύπτουν άμεσα από αυτή) και στη διασφάλιση της κατοχής ιδίων κεφαλαίων τέτοιων ώστε να καλύπτεται το κατώτερο όριο της Ελάχιστης Κεφαλαιακής Επάρκειας (βλ. άρ. 102.1 (δ) του Ν. 4364/2016). 81 Βλ. σχετικά άρ. 10 του Ν. 4364/2016. Αντιστοίχως, για τις ευρωπαϊκές ασφαλιστικές ή αντασφαλιστικές επιχειρήσεις που παρέχουν τις υπηρεσίες τους στην Ελλάδα είτε μέσω ίδρυσης υποκαταστήματος είτε μέσω ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, η δραστηριοποίησή τους επιτρέπεται υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις του Ν. 4364/2016, ενώ η εποπτεία επί της δραστηριότητάς τους εναπόκειται στις εποπτικές αρχές των κρατών-μελών στα οποία εδρεύουν (βλ. σχετικά και άρ. 115 του Ν. 4364/2016, με το οποίο ορίζονται οι προϋποθέσεις για τη δραστηριοποίηση ασφαλιστικών επιχειρήσεων έδρας άλλου κράτους – μέλους στην ημεδαπή. Οι εν λόγω προϋποθέσεις σχετίζονται κυρίως με πληροφόρηση της Τράπεζας της Ελλάδος, ως αρμόδια Εποπτική Αρχή, επί του προγράμματος δραστηριότητάς τους, της νομικής εκπροσώπησής τους και της διεύθυνσης επικοινωνίας τους εντός της Ελλάδας, καθώς και με πιστοποίηση ότι πληρούνται οι όροι Κεφαλαιακής Απαίτησης και Φερεγγυότητας και της Ελάχιστης Κεφαλαιακής Απαίτησης). 76 11 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ άσκηση αντασφαλιστικής δραστηριότητας, η οποία χορηγείται είτε μόνο για αντασφαλιστικές εργασίες κατά ζημιών ή ζωής, είτε ενιαία για όλα τα είδη αντασφαλιστικών εργασιών82,83. Δ. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Δ.1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 52. Κατά πάγια πρακτική και νομολογία, η σχετική αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών περιλαμβάνει όλα τα προϊόντα ή και τις υπηρεσίες που είναι δυνατόν να εναλλάσσονται ή να υποκαθίστανται αμοιβαία από τον καταναλωτή, λόγω των χαρακτηριστικών, των τιμών και της χρήσης για την οποία προορίζονται. Βασικό ρόλο στον ορισμό της σχετικής αγοράς πέρα από την υποκατάσταση από πλευράς ζήτησης παίζει και η υποκατάσταση από πλευράς προσφοράς, εφόσον έχει ανάλογα αποτελέσματα με την υποκατάσταση ζήτησης όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και αμεσότητα. Υπό αυτή την προϋπόθεση, η σχετική αγορά περιλαμβάνει όλα τα προϊόντα ή υπηρεσίες που είναι δυνατόν να υποκαθίστανται αμοιβαία, τόσο από την άποψη της ζήτησης όσο και της προσφοράς84. 53. Ομοίως, η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή όπου οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις συμμετέχουν στην προμήθεια προϊόντων ή υπηρεσιών και οι όροι του ανταγωνισμού είναι επαρκώς ομοιογενείς και η οποία μπορεί να διακριθεί από γειτονικές κυρίως περιοχές, διότι στις εν λόγω περιοχές οι όροι του ανταγωνισμού διαφέρουν σημαντικά 85. 54. Ως «επηρεαζόμενη αγορά» νοείται: α) κάθε σχετική αγορά στην οποία ασκούν επιχειρηματικές δραστηριότητες δύο ή περισσότερες από τις συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις, εφόσον εκτιμάται ότι η συγκέντρωση θα οδηγήσει σε συνολικό μερίδιο στην αγορά αυτή ύψους τουλάχιστον 15% (η περίπτωση αφορά οριζόντιες σχέσεις), καθώς και β) κάθε σχετική αγορά στην οποία ασκεί επιχειρηματικές δραστηριότητες οποιαδήποτε συμμετέχουσα επιχείρηση και βρίσκεται σε προηγούμενο ή επόμενο στάδιο της παραγωγικής ή εμπορικής διαδικασίας του προϊόντος σε Βλ. ιδίως άρ. 11 παρ. 4 του Ν. 4364/2016. Σύμφωνα με το ίδιο άρθρο, ασφαλιστικές επιχειρήσεις δύνανται να ασκούν αντασφαλιστικές δραστηριότητες (αναλήψεις) μόνο στους κινδύνους ή τους κλάδους για τους οποίους διαθέτουν άδεια άσκησης πρωτασφαλίσεων, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4364/2016. 83 Όπως αναφέρεται και στη Γνωστοποίηση, με το Ν. 3867/2010 συστάθηκε στην Τράπεζα της Ελλάδος η Διεύθυνση Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης, η οποία είναι επιφορτισμένη με το έργο της αδειοδότησης και εποπτείας των ελληνικών ασφαλιστικών ή αντασφαλιστικών επιχειρήσεων και αλληλασφαλιστικών οργανισμών, καθώς και των υποκαταστημάτων αυτών στην αλλοδαπή, και της εποπτείας των αλλοδαπών ασφαλιστικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα με καθεστώς εγκατάστασης. Αναφορικά με τις κοινοτικές ασφαλιστικές ή αντασφαλιστικές επιχειρήσεις που παρέχουν τις υπηρεσίες τους στην ημεδαπή είτε μέσω ίδρυσης υποκαταστήματος είτε μέσω ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, η δραστηριοποίηση τους επιτρέπεται υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις, που τάσσονται από τις διατάξεις του ν. 4364/2016, ενώ η εποπτεία της δραστηριότητας των εν λόγω επιχειρήσεων εναπόκειται στις εποπτικές αρχές των κρατών-μελών στα οποία εδρεύουν, υπό την προϋπόθεση ότι δεν παραβιάζονται ελληνικές διατάξεις δημοσίου συμφέροντος. 84 Βλ. Ανακοίνωση της Επιτροπής, όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου του ανταγωνισμού (ΕΕ C 372 της 09/12/1997 σ. 5 –13) , σημ. 7 και σημ. 20-23, καθώς και Κανονισμό 802/2004 της Επιτροπής για την εφαρμογή του Κανονισμού του (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (ΕΕ L 133 της 30.4.2004 (Παράρτημα Ι Τμήμα 6.Ι) 85 Βλ. Ανακοίνωση της Επιτροπής, όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου του ανταγωνισμού (ΕΕ C 372 της 09/12/1997 σ. 5 –13) , σημ. 8, καθώς και Κανονισμό 802/2004 της Επιτροπής για την εφαρμογή του Κανονισμού του (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (ΕΕ L 133 της 30.4.2004 (Παράρτημα Ι Τμήμα 6.ΙΙ). 82 12 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σχέση με την αγορά στην οποία δραστηριοποιείται άλλη συμμετέχουσα επιχείρηση, και οποιοδήποτε από τα ατομικά ή συνδυασμένα μερίδια αγοράς των επιχειρήσεων αυτών, σε οποιοδήποτε στάδιο της παραγωγικής ή εμπορικής διαδικασίας, ανέρχεται σε 25% τουλάχιστον, ανεξάρτητα αν μεταξύ των μερών υφίσταται σχέση προμηθευτή/πελάτη (η περίπτωση αφορά τις κάθετες σχέσεις)86. Δ.2. ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ 55. Κατά τα προεκτεθέντα, τόσο η Γνωστοποιούσα, μέσω των θυγατρικών της Generali Hellas και Europe Assistance SA Greek Branch όσο και η εξαγοραζόμενη AXA Ασφαλιστική δραστηριοποιούνται στην παροχή υπηρεσιών ασφάλισης ζωής, ασφάλισης κατά κινδύνων ζημιάς και αντασφάλισης87. Σύμφωνα με πάγια πρακτική της ΕΑ88 και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής89, η ευρύτερη αγορά της παροχής ασφαλιστικών υπηρεσιών διακρίνεται περαιτέρω στις επιμέρους υποαγορές90: Βλ. Κανονισμό 802/2014 της Επιτροπής για την εφαρμογή του Κανονισμού του (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (ΕΕ L 133 της 30.4.2004 (Παράρτημα Ι Τμήμα 6.ΙΙΙ). 87 Βλ. ανωτέρω κεφάλαιο Β.88 Βλ. Ενδεικτικά αποφάσεις Ε.Α. 26/1996, 85/1997, 7/II/1998, 133/II/2000, 179/III/2001, 380/V/2008 και 417/V/2008, αλλά και τις πιο πρόσφατες 534/VΙ/2012 Alpha-Eurobank, 549/VII/2012 Πειραιώς-Αγροτική, 562/VII/2013 Εθνική-Eurobank, 566/VII/2013 Πειραιώς-Millennium, 594/2014 Ergo –ΑΤΕ, καθώς και 677/2019 Όμιλος AIG/AIG Ελλάς. 88 Βλ. Ενδεικτικά αποφάσεις Ε.Α. 26/1996, 85/1997, 7/II/1998, 133/II/2000, 179/III/2001, 380/V/2008 και 417/V/2008, αλλά και τις πιο πρόσφατες 534/VΙ/2012 Alpha-Eurobank, 549/VII/2012 Πειραιώς-Αγροτική, 562/VII/2013 Εθνική-Eurobank, 566/VII/2013 Πειραιώς-Millennium, 594/2014 Ergo –ΑΤΕ, καθώς και 677/2019 Όμιλος AIG/AIG Ελλάς. 89 Βλ. Ενδεικτικά αποφάσειςΕ.Επ. M.4284 AXA/Winterthur, παρ. 7 καιΜ.4844 Fortis /AbnAmbro Assets, παρ. 71-73, M.5293 Santander/Alliance & Leicester, παρ. 15, M.6649 Allianz/Insurance Portfolio and Brokerage Services of Gan Eurocourtage, παρ. 8, M.6053 CVC/Apollo/BritInsurance, παρ. 12, M.6694 Helvetia/Certain parts of GAN Eurocourtage’s Marine Insurance Portfolio, παρ. 8. 90 Βλ. σχετικά άρ. 4 και 5 του Ν. 4364/2016, καθώς και Παράρτημα Ι και ΙΙ της Οδηγίας 138/2009 (Φερεγγυότητα ΙΙ), η οποία ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με τον Ν. 4364/2016. Σημειώνεται επικουρικά ότι σύμφωνα με τον Κανονισμό 2015/35 της Επιτροπής για τη συμπλήρωση της Οδηγίας 138/2009 «Η ομαδοποίηση των ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών υποχρεώσεων σε τομείς επιχειρηματικής δραστηριότητας και ομοιογενείς ομάδες κινδύνου πρέπει να αντικατοπτρίζουν τη φύση των κινδύνων της υποχρέωσης. Η φύση των υποκείμενων κινδύνων μπορεί να δικαιολογεί την ομαδοποίηση η οποία διαφέρει από την κατανομή των ασφαλιστικών δραστηριοτήτων σε δραστηριότητες ασφάλισης ζωής και ασφάλισης ζημιών, από δραστηριότητες ασφάλισης ζημιών των κλάδων που ορίζονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2009/138/ΕΚ, καθώς και από τους κλάδους ασφάλισης ζωής που ορίζονται στο παράρτημα II της οδηγίας 2009/138/ΕΚ.» (παρ. 24 Προοιμίου Κανονισμού). Συναφώς με το άρθρο 55 του εν λόγω Κανονισμού και το άρθρο 80 της Οδηγίας οι κατηγορίες δραστηριοτήτων ομαδοποιημένες σε ομοειδείς ομάδες κινδύνου όπως αυτές παρατίθενται στο Παράρτημα Ι του Κανονισμού 2015/35 αναφορικά με την ασφάλιση κινδύνων ζημιάς είναι: 1. Ασφάλιση ιατρικών δαπανών, 2. Ασφάλιση προστασίας εισοδήματος, 3. Ασφάλιση αποζημίωσης εργαζομένων, 4. Ασφάλιση αστικής ευθύνης αυτοκινήτων, 5. Ασφάλιση άλλων οχημάτων, 6. Ασφάλιση θαλάσσιων, αεροπορικών, και άλλων μεταφορών, 7. Ασφάλιση πυρός και λοιπών υλικών ζημιών, 8. Ασφάλιση γενικής αστικής ευθύνης, 9. Υπηρεσίες ασφάλισης πιστώσεων και εγγυήσεων, 10. Ασφάλιση νομικής προστασίας, 11. Συνδρομή, 12. Διάφορες χρηματικές απώλειες. Αντιστοίχως, αναφορικά με την ασφάλιση ζωής η ομαδοποίηση δραστηριοτήτων του Παραρτήματος I του Κανονισμού 2015/35 είναι: 1. Ασφάλιση ασθενείας, 2. Ασφάλιση με συμμετοχή στα κέρδη, 3. Ασφαλιστικά προϊόντα συνδεόμενα με δείκτες και προϊόντα που συνδυάζουν ασφάλιση ζωής και επένδυση, 4. Άλλα προϊόντα ασφάλισης, 5. Πρόσοδοι από συμβάσεις ασφάλισης ζημιών και συνδεόμενες με υποχρεώσεις ασφάλισης ασθενείας, 6. Πρόσοδοι από συμβάσεις ασφάλισης ζημιών και συνδεόμενες με ασφαλιστικές υποχρεώσεις εκτός από τις υποχρεώσεις ασφάλισης ασθενείας. 86 13 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (α) ασφαλίσεων ζωής91, (β) ασφαλίσεων κατά κινδύνων ζημιών92, (γ) αντασφαλίσεων, η οποία περιλαμβάνει αντασφαλίσεις των ανωτέρω περιγραφόμενων κινδύνων. 56. Αναφορικά με τις ως άνω αγορές και τυχόν περαιτέρω διάκριση αυτών σε υπο-αγορές ανάλογα με τον καλυπτόμενο κίνδυνο, λεκτέα είναι τα εξής: 57. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (εφεξής και «Ε.Επ.») έχει σημειώσει σε πληθώρα αποφάσεών της ότι από πλευράς προσφοράς οι αγορές υπηρεσιών θα μπορούσαν να θεωρηθούν ευρύτερες, καλύπτουσες τον κυρίως κλάδο ασφάλισης (ζωής, κατά ζημιάς, αντασφάλιση), δεδομένου ότι οι όροι παροχής ασφάλισης ανά κλάδο είναι μάλλον ομοειδείς και οι μεγάλες ασφαλιστικές επιχειρήσεις καλύπτουν όλα τα είδη ασφαλιζόμενων κινδύνων. Συνεπώς, και λαμβανομένης υπόψη ιδίως της υποκατάστασης προσφοράς, θα μπορούσαν διαφορετικοί κίνδυνοι να περιλαμβάνονται στην ίδια σχετική αγορά προϊόντος/υπηρεσίας93. 58. Από την πλευρά της ζήτησης όμως, η Ε.Επ. σε προηγούμενες αποφάσεις της έχει σημειώσει ότι όσον αφορά στις ασφαλίσεις ζωής και στις ασφαλίσεις κατά κινδύνων ζημιών, δύναται να γίνει υποδιάκριση σε όσες επιμέρους αγορές υπάρχουν διαφορετικοί καλυπτόμενοι κίνδυνοι, καθώς τα χαρακτηριστικά των επιμέρους ασφαλιστηρίων συμβολαίων είναι εντελώς διαφορετικά και η ασφάλιση κατά συγκεκριμένου κινδύνου από την πλευρά του καταναλωτή/ασφαλισμένου δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί εναλλάξιμη σε σχέση με την ασφαλιστική κάλυψη κατά ενός άλλου κινδύνου94. 59. Στο πλαίσιο αυτό η Ε.Επ. έχει κατά το παρελθόν προβεί σε αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μίας συγκέντρωσης στη σχετική αγορά ακολουθώντας την κατηγοριοποίηση βάσει του εθνικού νομοθετικού πλαισίου, στο οποίο έχουν ενσωματωθεί οι κοινοτικές Οδηγίες 95, ενώ αναφορικά με την ασφάλιση ζημιών έχει προταθεί και η διάκριση σε επιμέρους κλάδους ανάλογα με τον Η ασφάλιση ζωής περιλαμβάνει τους εξής κλάδους, όπως αυτοί καθορίζονται από το άρθρο 5 του Ν. 4364/2016 (βλ. και Παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 138/2009): Ι. Κλάδος ζωής, ΙΙ. Κλάδος γάμου και γεννήσεως, ΙΙΙ. Κλάδος ασφάλισης ζωής, συνδεδεμένων με επενδύσεις, ΙV. Κλάδος διαρκούς ασφάλισης ασθένειας, V. Κλάδος τοντίνας, VI. Κλάδος κεφαλαιοποίησης, VII. Κλάδος διαχειρίσεως συλλογικών συνταξιοδοτικών κεφαλαίων ή οργανισμών, VIII. Κλάδος ασφαλίσεις του γαλλικού κώδικα, IX. Κλάδος εργασίες κοινωνικής ασφάλισης. Βλ. σχετικά και το άρθρο 2 καθώς και το Παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 138/2009 (Φερεγγυότητα ΙΙ) η οποία ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με τον Ν. 4364/2016. 92 Η ασφάλιση κατά ζημιάς περιλαμβάνει τους εξής κλάδους όπως αυτοί καθορίζονται από το άρθρο 4 του Ν. 4364/2016 (Βλ και Παράρτημα Ι Οδηγίας 138/2009): 1. Ατυχήματα, 2. Ασθένειες, 3. Χερσαία οχήματα, 4. Σιδηροδρομικά οχήματα, 5. Αεροσκάφη, 6. Πλοία (θαλάσσια, λιμναία και ποτάμια), 7. Μεταφερόμενα εμπορεύματα, 8. Πυρκαϊά και στοιχεία της φύσεως, 9. Λοιπές ζημίες αγαθών, 10. Αστική ευθύνη από χερσαία αυτοκίνητα οχήματα, 11. Αστική ευθύνη από αεροσκάφη, 12. Αστική ευθύνη από θαλάσσια, λιμναία και ποτάμια σκάφη, 13. Γενική αστική ευθύνη, 14. Πιστώσεις, 15. Εγγυήσεις, 16. Χρηματικές απώλειες, 17. Νομική προστασία, 18. Βοήθεια. 93 Βλ. ενδεικτικά αποφάσειςΕ.Επ. M.4284 AXA/Winterthur, παρ. 9, M.5925 Metlife/Alico/Delam, παρ. 10, M.6217 BaloiseHolding /Nateus / NateusLife, παρ.12, M.6649 Allianz/InsurancePortfolioandBrokerageServicesofGanEurocourtage, παρ. 9. 94 Βλ. Ενδεικτικά αποφάσειςΕ.Επ. M.4284 AXA/Winterthur, παρ. 8, M.6649 Allianz/Insurance Portfolio and Brokerage Services of Gan Eurocourtage, παρ. 10 καιM.6957 IF P&C/ TOPDANMARK, παρ. 16. 95 Ενδεικτικά αναφέρονται οι αποφάσειςΕ.Επ.M.2768 Generali/Banca Intesa/Intesa Vita, M.1712 Generali/INAκαιM.6649 Allianz/Insurance Portfolio and Brokerage Services of Gan Eurocourtage. 91 14 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ασφαλιζόμενο κίνδυνο, ήτοι ασφάλιση για τους κινδύνους α) ασθένειας και ατυχήματος, β)χερσαίων οχημάτων, γ)περιουσίας, δ) αστικής ευθύνης, ε)θαλάσσια, αεροπορική και ασφάλιση μεταφορών (MAT), στ)πιστώσεων και εγγυήσεων και ζ)ταξιδιωτική96, βασιζόμενη κυρίως στο γεγονός ότι τα χαρακτηριστικά και ο σκοπός των ανωτέρω κατηγοριών ασφάλισης είναι διακριτά και δεν υφίσταται τυπικά υποκατάσταση μεταξύ τους για τους ασφαλισμένους, αν και υφίστανται ενδείξεις υποκαταστασιμότητας από πλευρά προσφοράς για κάποια εκ των ασφαλιστικών προϊόντων97. 60. Όσον αφορά την ασφάλιση ζωής, η Ε.Επ. έχει παραδοσιακά διακρίνει μεταξύ ομαδικών και ατομικών ασφαλίσεων ζωής98, ενώ σε άλλες περιπτώσεις έχει υπεισέλθει στην αξιολόγηση της αγοράς με βάση την κατηγοριοποίηση των προϊόντων σε προϊόντα ασφάλισης ζωής, επενδυτικά προϊόντα και συνταξιοδοτικά προγράμματα99. 61. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει στο παρελθόν διαφοροποιήσει την αγορά της αντασφάλισης από τις αγορές της ασφάλισης κατά κινδύνων ζημιών και ζωής, δεδομένου ότι συνιστά μορφή διαχείρισης κινδύνων, υπό την έννοια ότι μετακυλύει τον κίνδυνο από τον ασφαλιστή στον αντασφαλιστή100, αλλά έχει αφήσει ανοικτό το ζήτημα της διάκρισης μεταξύ αντασφάλισης ζωής και αντασφάλισης κατά κινδύνων ζημιών101. 62. Όσον αφορά στη σχετική με τον κλάδο πρακτική της ΕΑ102, το ζήτημα της διάκρισης σε επιμέρους σχετικές αγορές εντός των ανωτέρω ευρύτερων αγορών (ζωής, ζημιάς και αντασφάλισης)έμεινε στις σχετικές αποφάσεις ανοιχτό. 63. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα103, οι ευρύτερες αγορές ασφάλισης ζωής και ασφάλισης κατά ζημιάς δύνανται να διακριθούν στις επιμέρους υπο-κατηγορίες στις οποίες τα μέρη έχουν από κοινού δραστηριοποίηση και ειδικότερα104 στις: α) Ασφάλιση ζωής και αποταμίευσης με ενδεχόμενη περαιτέρω διάκριση σε

1. i)ασφάλιση Υγείας (health)105,
2. ii)ασφάλιση ζωής μέσω παραδοσιακών προϊόντων (traditional life)106 και iii) ασφάλιση ζωής μέσω προϊόντων Βλ. Ενδεικτικά αποφάσεις Ε.Επ. M.4284 AXA/Winterthur, παρ. 14, M.4701 Generali/PPF Insurance Business, παρ. 22, M.6521 Talanx International/Meiji Yasuda Life Insurance/Warta, παρ. 19 καιM.6957 IF P&C/ TOPDANMARK, παρ. 18. 97 Βλ. ενδεικτικά απόφαση Ε.Επ. M.9056 GeneraliCEE/AS, παρ. 11. 98 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις Ε.Επ. Μ.4284 AXA/Winterthur, παρ. 11 και 12, M.5075 ViennaInsuranceGroup / EBV, παρ. 22 και Μ.6883 CanadaLife / IrishLife, παρ. 10. 99 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις Ε.Επ. M.6521 TalanxInternational/ MeijiYasudaLifeInsurance/ Warta, παρ. 16 καθώς και M.4047 AVIVA / ARKLIFE, παρ. 10-11. 100 Υπενθυμίζεται ότι η σχετική αγορά της αντασφάλισης συνίσταται στην παροχή (αντ)ασφαλιστικής κάλυψης σε τρίτο μέρος (τον ασφαλιστή) για το σύνολο ή μέρος του αναληφθέντος κινδύνου δυνάμει ενός ή περισσοτέρων ασφαλιστηρίων συμβολαίων που αυτός έχει εκδώσει, ενώ ο αντασφαλιστής λαμβάνει αντασφάλιστρα και συμμετέχει στις αποζημιώσεις και στα μη δεδουλευμένα ασφάλιστρα. 101 Βλ. Ενδεικτικά απόφαση Ε.Επ. M.6521 Talanx International/ Meiji Yasuda Life Insurance/ Warta, παρ. 51. 102 Βλ. αποφάσεις ΕΑ 26/1996, 85/1997, 7/II/1998, 133/II/2000, 179/III/2001, 380/V/2008, 417/V/2008, αποφάσεις ΕΑ 549/VII/2012 Πειραιώς-Αγροτική, 556/VII/2012 Alpha-Εμπορική, 566/VII/2013 ΠειραιώςMillennium, 562/VII/2013 Εθνική-Eurobank, καθώς και 594/2014 Ergo - ΑΤΕ. 103 Βλ. Τμήμα 6i Γνωστοποίησης (σελ. 25), καθώς και Παραρτήματα Θ και Ι αυτής. 104 Σημειώνεται ότι οι κατηγορίες ασφαλίσεων στις οποίες αναφέρεται η γνωστοποιούσα διαφοροποιούνται από την κατά τα άρθρα 4 και 5 του ν. 4364/2016 διάκριση των κλάδων/υποκλάδων ασφάλισης (βλ. παρ. 55 της παρούσας). 105 Σύμφωνα με […]. 106 Σύμφωνα με […] 96 15 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συνδεδεμένων με επενδύσεις (unit linked) και β) Ασφάλιση περιουσιακών στοιχείων και ατυχημάτων (property and casualty insurance) με ενδεχόμενη περαιτέρω διάκριση σε
3. i)ασφάλιση αυτοκινήτων (motor insurance)107,
4. ii)ασφάλιση κατά πυρκαϊάς και λοιπών ζημιών (fire and other damages)108, iii)ασφάλιση αστικής ευθύνης έναντι τρίτων (general third party liability–GTPL)109,
5. iv)ασφάλιση πλοίων, αεροσκαφών και μεταφορών (maritime, aviation, transport insurance– MAT)110 καιv) ασφάλιση κατά λοιπών ζημιών αγαθών (pecuniary losses)111,112. 64. Εν προκειμένω για τις ανάγκες εξέτασης της παρούσας, όπως αναλύεται στη συνέχεια, δεν απαιτείται ακριβής οριοθέτηση των σχετικών αγορών υπηρεσιών, καθώς η εκτίμηση των μεριδίων των εμπλεκόμενων στη γνωστοποιηθείσα πράξη μερών, ακόμη και υπό τη στενότερη επιμέρους διάκριση, όπως εκείνη προβλέπεται στο εθνικό νομοθετικό πλαίσιο (βλ. άρθρα 4 και 5 του ν. 4364/2016), δεν δημιουργεί προβληματισμό ως προς τις επιπτώσεις της υπό κρίση συγκέντρωσης στις ανταγωνιστικές συνθήκες των επηρεαζόμενων σχετικών αγορών. 65. Αναφορικά με τη γεωγραφική αγορά, τόσο η ΕΑ, σε σειρά αποφάσεών της113 όσο και η Ε.Επ.114, έχουν κρίνει ότι η σχετική γεωγραφική αγορά των ασφαλιστικών υπηρεσιών είναι εγχώρια, ως αποτέλεσμα των εθνικών δικτύων διανομής, των εδραιωμένων δομών της αγοράς, των διαφόρων φύσεων οικονομικών εμποδίων και των διαφορετικών κανονιστικών και εποπτικών συστημάτων115. Ενδεχόμενη εξαίρεση σημειώνεται για κάποιες κατηγορίες κινδύνων [όπως η ευρύτερη κατηγορία θαλάσσιας, αεροπορικής και ασφάλισης μεταφορών(MAT)]ενδεχομένως δεδομένου του διασυνοριακού χαρακτήρα των εν λόγω μεταφορών, καθώς και γενικότερα για κατηγορίες ασφαλίσεως υψηλού κινδύνου με τηνΕ.Επ να αποδέχεται ως σχετική γεωγραφική αγορά ευρύτερη της εγχώριας, αφήνοντας ωστόσο το ζήτημα εντέλει ανοικτό 116. Σύμφωνα με […]. […] 109 Αντιστοιχεί στο κλάδο «13. Γενική Αστική Ευθύνη» της ασφάλισης κατά ζημιών του άρθρου 4 του Ν. 4364/2016. 110 Σύμφωνα με […]. 111 Σύμφωνα με […]. 112 Σημειώνεται ότι οι ανωτέρω κατηγορίες ασφαλίσεων διαφοροποιούνται από την κατά τα άρθρα 4 και 5 του Ν. 4364/2016 διάκριση των κλάδων/υποκλάδων ασφάλισης, καθώς σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα ακολουθούν τη κατηγοριοποίηση που παρέχεται στη Φερεγγυότητα ΙΙ (Οδηγία 2009/138/ΕΚ), βάσει της οποίας αναρτώνται και δημοσιεύονται οι ετήσιες εκθέσεις φερεγγυότητας στις οποίες υποχρεούνται όλες οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις. (Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 1481/16.2.2021 και 1887/1.3.2021 απαντητικές επιστολές). 113 Βλ. τις υπ’ αριθ. 26/1996, 85/1997, 7/II/1998, 133/II/2000, 179/III/2001, 380/V/2008, 417/V/2008, 449/V/2009, αλλά και τις πρόσφατες 534/VI/2012, 549/VII/2012 Πειραιώς-Αγροτική, 556/VII/2012AlphaΕμπορική, 562/VII/2013 Εθνική-Eurobank, 566/VII/2013 Πειραιώς-Millennium, 594/2014 Ergo – ΑΤΕ, καθώς και 677/2019 Όμιλος AIG – AIG Hellas αποφάσεις της ΕΑ. 114 Βλ. ενδεικτικά αποφάσειςM.759 SUNALLIANCE / ROYALINSURANCEκαιM.2343 TOROASSICURAZIONI /LLOYDITALICO 115 Αν και η Ε.Επ. αναγνωρίζει ότι η ασφαλιστική αγορά καθίσταται διαρκώς πιο προσβάσιμη και ανοικτή στον ενδοκοινοτικό ανταγωνισμό, διατηρεί την προσέγγιση ότι οι αγορές της ασφάλισης ζωής και κατά κινδύνων ζημιών είναι εθνικές κατά βάση, επί τη βάσει και των ανωτέρω αναφερομένων λόγων, ήτοι λόγω των ιδιαιτέρων δικτύων διανομής, των καθιερωμένων δομών της αγοράς, των οικονομικών εμποδίων και των διαφορετικών εποπτικών πλαισίων. Βλ. Ενδεικτικά αποφάσεις Ε.Επ. M.6053 CVC/Apollo/Brit Insurance, παρ. 17 καιΜ.6649 Allianz/Insurance Portfolio and Brokerage Services of GAN Eurocourtage, παρ. 18. 116 Βλ. Ενδεικτικά ΑπόφασηΕ.Επ. M.9056-Generali CEE/AS, παρ. 16, M. 6217-Baloise Holding/Nateus/Nateus Life, παρ.31. 107 108 16 / 44 66. 67. ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Εν προκειμένω και για τις ανάγκες της παρούσας λαμβάνεται υπόψη ως σχετική γεωγραφική αγορά αναφορικά με τις σχετικές αγορές υπηρεσιών παροχής ασφάλισης ζωής και κατά ζημιάς, η ελληνική επικράτεια117. Αντιθέτως, όσον αφορά στην οριοθέτηση της γεωγραφικής αγοράς της παροχής υπηρεσιών αντασφάλισης, κατά πάγια πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής118, αυτή λογίζεται ως παγκόσμια, λόγω της ανάγκης ομαδοποίησης κινδύνων σε παγκόσμια βάση και της διεξαγωγής αντασφαλιστικών συναλλαγών σε διεθνές επίπεδο. Εξάλλου, η παρουσία πολυεθνικών εταιριών που παρέχουν αντασφαλιστικές υπηρεσίες σε παγκόσμιο επίπεδο αποτελεί επιπλέον ένδειξη της ύπαρξης παγκόσμιας αγοράς στο συγκεκριμένο κλάδο119. Ως εκ τούτου, εν προκειμένω, η γεωγραφική αγορά της αντασφάλισης δέον να οριοθετηθεί ως παγκόσμια, με βάση την πάγια ευρωπαϊκή νομολογία. Παρά ταύτα, η ακριβής οριοθέτηση της εν λόγω γεωγραφικής αγοράς παρέλκει, δεδομένου ότι ακόμα και υπό τη στενότερη θεώρηση αυτής (σε εθνικό επίπεδο), η υπό κρίση πράξη δεν μεταβάλει τις ανταγωνιστικές συνθήκες στην εν λόγω αγορά120. Δ.3. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ – ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ 68. Όπως αναφέρει η Γνωστοποιούσα, στην Ελλάδα121μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες ασφάλισης αποκλειστικά ιδιωτικές επιχειρήσεις που λειτουργούν στην Ελλάδα είτε υπό καθεστώς εγκατάστασης είτε ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και συγκεκριμένα: ελληνικές ασφαλιστικές εταιρίες, ελληνικοί αλληλασφαλιστικοί συνεταιρισμοί 122, ευρωπαϊκές ασφαλιστικές επιχειρήσεις δυνάμει της ενιαίας τους άδειας, οι οποίες διαθέτουν υποκατάστημα στην Ελλάδα ή ασκούν τη δραστηριότητα τους βάσει του καθεστώτος ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, και ασφαλιστικές επιχειρήσεις με έδρα τρίτη, εκτός EE, χώρα, οι οποίες όμως έχουν εγκατασταθεί στην Ελλάδα σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4364/2016. Όπως ειδικότερα αναφέρεται στη Γνωστοποίηση123, σύμφωνα με τα άρθρα 10 και 11 παρ. 1 Ν. 4364/2016, η λειτουργία ελληνικής ασφαλιστικής επιχείρησης προϋποθέτει άδεια που χορηγείται από την Τράπεζα της Ελλάδος, ως αρμόδια Σημειώνεται ότι με την ανωτέρω θεώρηση της γεωγραφικής αγοράς συμφωνεί και η Γνωστοποιούσα, η οποία επισημαίνει την επιφύλαξή της ως προς την αγορά ασφάλισης ΜΑΤ, η οποία, κατά την άποψή της, μπορεί να ορισθεί ως τουλάχιστον κοινοτική. (βλ. Γνωστοποίηση, Τμήμα 6.ii). 118 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις Ε.Επ. M.4059 SwissRe/GEInsurance Solutions, παρ. 11, M.5083 Groupama /OTP Garancia, παρ.16, M.5925 MetLife/Alico/Delam, παρ.15, M.6053 CVC / Apollo / BritInsurance, παρ. 26, M.6521 Talanx International/ MeijiYasudaLifeInsurance/ Warta, παρ. 61 καιM.6743 Talanx International/Meiji Yasuda Life Insurance Company/HDIPoland, παρ. 50. Ειδικότερα, στις ανωτέρω αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κρίνεται ότι από τη στιγμή που οι αντασφαλιστικές συναλλαγές γίνονται μεταξύ εταιριών του κλάδου και τα σχετικά προϊόντα δεν απευθύνονται στο ευρύ κοινό, η αντασφαλιστική δραστηριότητα ελέγχεται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με την παροχή απευθείας ασφαλιστικών υπηρεσιών στο γενικό κοινό. Τούτο, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η αντασφάλιση διεξάγεται χωρίς την ανάγκη διατήρησης μεγάλου δικτύου διανομής, καταδεικνύει ότι η σχετική γεωγραφική αγορά έχει διεθνή χαρακτήρα. 119 Βλ. ΑποφάσειςΕ.Επ. M.491 General Re/Kolnische Re, παρ. 11 και M.601 Employers Reinsurance Corporation / AachenerRuckversicherungs - Gesellschaft AG, παρ.12. 120 Την ίδια θεώρηση έχει ακολουθήσει και η Ε.Α. σε πρόσφατες αποφάσεις της (βλ. ενδεικτικά 594/2014 Ergo – ΑΤΕ και 677/2019 Όμιλος AIG – AIGHellas), χωρίς ωστόσο να χρειαστεί να προβεί σε ακριβή οριοθέτηση της σχετικής γεωγραφικής αγοράς της αντασφάλισης, λόγω έλλειψης, σε κάθε περίπτωση, αρνητικών επιπτώσεων στον εγχώριο ανταγωνισμό. 121 «[σ]ύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 2, 10 και 11 του ν. 4364/2016και υπό τις εκεί οριζόμενες προϋποθέσεις, εργασίες ασφαλίσεως». Βλ. Τμήμα 8.10 Γνωστοποίησης. 122 Σύμφωνα με το αρ.14 παρ. 1(β) Ν. 4364/2016. 123 Βλ. Τμήμα 8.10 Γνωστοποίησης. 117 17 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εποπτική αρχή κατά κλάδο ασφάλισης (κατά ζημιών ή ζωής). Η άδεια ισχύει για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ενιαία άδεια), συνεπώς η ενδιαφερόμενη επιχείρηση δύναται να ασκήσει τις δραστηριότητες της σε άλλο κράτος-μέλος, είτε με καθεστώς εγκατάστασης (ίδρυση υποκαταστήματος), είτε με καθεστώς ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις. 69. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος (ΕΑΕΕ) την περίοδο 20182020 δραστηριοποιούνταν στη ελληνική αγορά 19 εταιρείες στον κλάδο ζωής και 41 στο κλάδο κατά ζημιάς είτε με μικτή άδεια (ζωής και κατά ζημιάς) είτε με αμιγώς του κλάδου δραστηριοποίησης τους (είτε ζωής είτε κατά ζημιάς), ενώ ο αριθμός αυτός διαφοροποιείται αναλόγως της ειδικότερης κατηγορίας/κλάδου ασφάλισης. Tο σύνολο των μελών της ΕΑΕΕ ανέρχεται σε 48 συνολικά εταιρείες με έδρα στην Ελλάδα, καθώς και υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειών, η δραστηριότητα των οποίων αντιπροσωπεύει, κατά τις εκτιμήσεις της ΕΑΕΕ, περίπου το 95% με 97% της συνολικής ετήσιας παραγωγής ασφαλίστρων των εγκατεστημένων επιχειρήσεων124. Επιπλέον, στα ανωτέρω θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η δραστηριότητα αλλοδαπών εταιρειών μέσω της Ελεύθερης Παροχής Υπηρεσιών (ΕΠΥ), για τις οποίες η ΕΑΕΕ δεν διαθέτει στοιχεία. 70. Συναφώς σημειώνεται ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ125 στην ελληνική αγορά δραστηριοποιείται πληθώρα εταιρειών μέσω της Ελεύθερης Παροχής Υπηρεσιών προερχόμενες από 27 χώρες του ΕΟΧ, καθώς και υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειών 9 χωρών του ΕΟΧ. Ειδικότερα, σύμφωνα με την Έκθεση Διοικητή της ΤτΕ για το 2019 «δραστηριότητα στην Ελλάδα ασκούν και 246 ασφαλιστικές επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ με καθεστώς είτε ελεύθερης εγκατάστασης (υπο-κατάστημα) είτε ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, και οι οποίες εποπτεύονται, ως προς τη χρηματοοικονομική τους κατάσταση, από τις αρμόδιες εποπτικές αρχές των χωρών καταγωγής τους»126. Επισημαίνεται περαιτέρω ότι επί του παρόντος στην Ελλάδα δεν δραστηριοποιούνται υποκαταστήματα ασφαλιστικών εταιρειών τρίτων χωρών 127. 71. Σύμφωνα με την Γνωστοποιούσα, η ελληνική ασφαλιστική αγορά θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «ως ώριμη και κερδοφόρα αγορά ενώ έχει δείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα στο πλαίσιο της πρόσφατης χρηματοπιστωτικής κρίσης»128, Όπως ειδικότερα αναφέρει129 υπάρχουν πολλές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά επί του ασφαλιστικού κλάδου με την πλειοψηφία αυτών να δραστηριοποιούνται στον κλάδο των γενικών ασφαλειών (non-life insurance). Η διείσδυση εντός της Ελληνικής επικράτειας είναι πολύ χαμηλή σε σύγκριση με την Ευρώπη γεγονός που υποδηλώνει σημαντικό ανεκμετάλλευτο δυναμικό, ωστόσο επί τη βάσει των εξελίξεων της τελευταίας δεκαετίας, η διεισδυτικότητα (penetration) της ασφαλιστικής αγοράς παρουσίασε αύξηση σε σχέση με τον εθνικό ΑΕΠ (GDP Growth). Βλ την υπ’ αριθ. πρωτ. 1690/23.2.2021 απαντητική επιστολή της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος (ΕΑΕΕ). 125 Βλ την υπ’ αριθ. πρωτ. 1793/25.02.2021 απαντητική επιστολή της ΤτΕ. 126 σελ 224 Έκθεσης (διαθέσιμη στο https://www.bankofgreece.gr/ekdoseis-ereyna/ekdoseis/ekthesh-dioikhth). 127 βλ. υπ. 125 της παρούσας. 128 Βλ. Τμήμα 8.7 Γνωστοποίησης. 129 Βλ. Τμήμα 8.7 Γνωστοποίησης. 124 18 / 44 72. ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Επιπλέον, συμπληρώνει η γνωστοποιούσα σχετικά ότι η προτίμηση των πελατών είναι ένας σημαντικός παράγοντας, ειδικά τα τελευταία χρόνια και ο κύριος παράγοντας διαμόρφωσης της προτίμησης αυτής είναι η εμπειρία και η εξυπηρέτηση των πελατών. Η ύπαρξη πλήρους γκάμας προϊόντων έχει θετικό αντίκτυπο, εντούτοις η πλειονότητα των Ελλήνων πελατών ασφαλίζεται μόνο για υποχρεωτικούς σκοπούς. Ενώ αναγνωρίζει πολύ σημαντικά οφέλη που δημιουργούνται από την ύπαρξη δικτύου είτε μέσω αποκλειστικών πρακτόρων (tied agency) είτε μέσω συμφωνιών διανομής ασφαλιστικών προϊόντων μέσω τραπέζης (bancassurance agreements). Επιπροσθέτως αναφέρει ότι «η διαφοροποίηση των (ασφαλιστικών) προϊόντων υποχρεωτικής ασφάλισης είναι περιορισμένη και η ζήτηση καθορίζεται από την τιμή του προϊόντος. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες εταιρείες που εξειδικεύονται σε συγκεκριμένη σειρά επιχειρηματικών/ασφαλιστικών καλύψεων. Οι μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρείες και οι πολυεθνικοί ασφαλιστικοί όμιλοι παρέχουν προϊόντα που καλύπτουν ένα ευρύτερο φάσμα ασφαλίσεων»130. 73. Σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα131, οι βασικότερες κατηγορίες πελατών αφορούν: α) Πελάτες που αγοράζουν προϊόντα υποχρεωτικής ασφάλισης. Ένας τυπικός πελάτης αυτής της κατηγορίας επιλέγει κατ’ αρχήν με βάση την τιμή και επιθυμεί ουσιαστικά να εξασφαλίσει τη συμμόρφωσή του με τις προϋποθέσεις του νόμου, β) Πελάτες που αγοράζουν επιπρόσθετα προϊόντα ασφαλιστικής κάλυψης στον κλάδο της ζωής και της υγείας: Ένας τυπικός πελάτης αυτής της ομάδας εκτιμά την ασφαλιστική αξία επιλέγοντας την κατάλληλη εταιρεία και καλύπτεται για τους κλάδους Ζωής/Υγείας και για τον κλάδο Περιουσίας, γ) Μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες ασφαλίζονται για λόγους συμμόρφωσης με τη νομοθεσία και για την κάλυψη των κύριων κινδύνων των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων τους και δ) Μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες κατανοούν την ασφάλιση ως βασική ανάγκη, αγοράζοντας κατάλληλα ασφαλιστικά προϊόντα για τον περιορισμό των πιθανών κινδύνων που σχετίζονται με τις πολύπλοκες επιχειρηματικές δραστηριότητες τους. 74. Αναφορικά με λοιπούς παράγοντες που επηρεάζουν την είσοδο/επέκταση στην (προϊοντική και γεωγραφική) αγορά, σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα132, κύριοι παράγοντες είναι η καλή φήμη, οι ανταγωνιστικές τιμές και τα διαθέσιμα κανάλια πωλήσεων. Σχετικά με τυχόν οικονομίες κλίμακας, σημειώνει ότι ο αντίκτυπος αυτών είναι περιορισμένος σε σύγκριση με άλλες αγορές, επειδή οι διοικητικές δαπάνες είναι ένα μικρό μέρος του συνολικού κόστους. 75. Περαιτέρω επισημαίνει133 ότι η ελληνική αγορά δεν εκτιμάται ως ώριμη όσον αφορά συμφωνίες συνεργασίας, αν και υπάρχουν κάποιες δυνατότητες οριζόντιας συνεργασίας για την κάλυψη πολύ μεγάλων κινδύνων ορισμένων πελατών (coinsurance), όταν αυτοί δεν μπορούν να καλυφθούν από μεμονωμένους ασφαλιστές. Αυτές οι συμφωνίες συνεργασίας (πρόκειται για συμφωνίες 'συνασφάλισης' -coinsurance) τίθενται σε ισχύ με βάση όρους που ισχύουν ανά περίπτωση κατά πρωτοβουλία των μεσιτών, στην Ελλάδα δεν συνάπτονται επί τη βάση της «παθητικής εις ολόκληρον ενοχής», ήτοι ο συμμετέχων σε μια τέτοια συμφωνία (follower) ο οποίος υπογράφει το ασφαλιστήριο του κύριου ασφαλιστή (leader), υπέχει ευθύνη για το δικό του μερίδιο και ο κύριος Βλ. Τμήμα 8.7 Γνωστοποίησης. Βλ. Τμήμα 8.7 Γνωστοποίησης. 132 Βλ. Τμήμα 8.10 Γνωστοποίησης. 133 Βλ. Τμήμα 8.13 Γνωστοποίησης. 130 131 19 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ασφαλιστής δεν υπέχει ευθύνη για το μερίδιο του συμμετέχοντος (follower) ασφαλιστή134. Στο πλαίσιο αυτό η Γνωστοποιούσα έχει συνάψει ορισμένες συμφωνίες 'συνασφάλισης' (coinsurance), με ειδικότερους όρους που συμφωνούνται ανά περίπτωση, ενώ η ΑΧΑ ασφαλιστική δεν διαθέτει ειδικό (τυποποιημένο) πλαίσιο για τη σύναψη συμφωνιών 'συνασφάλισης' (coinsurance). Δ.4. ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ 76. Για τους σκοπούς της πλήρους διερεύνησης των μεριδίων αγοράς των συμμετεχουσών επιχειρήσεων τόσο στις ευρύτερες αγορές των πρωτασφαλίσεων ζωής και ζημιών και αντασφαλίσεων όσο και στις ενδεχόμενες υπο-αγορές αυτών, η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (εφεξής και «Γ.Δ.Α.») συνέλεξε στοιχεία από την Διεύθυνση Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ)135 και την Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδας (ΕΑΕΕ)136. 77. Στη συνέχεια της παρούσας παρουσιάζεται η δραστηριότητα των μερών στην σχετική αγορά παροχής ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών υπηρεσιών και τα μερίδια αγοράς τους στις ευρύτερες αγορές πρωτασφάλισης ζωής, πρωτασφάλισης κατά ζημιάς και αντασφάλισης. Όμιλος Generali -Generali Hellas - Europ Assistance - ΕΠΥ ΑΧΑ Ασφαλιστική Ενιαία Οντότητα ΑΓΟΡΑ ΠΡΩΤΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΖΩΗΣ 137 2018 2019 [0-5]% […] […] [0-5]% εννεάμηνο 2020(**) [5-10]% […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [5-10]% […] […] […] […] […] [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [5-10]% [5-10]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [5-10]% ΣΥΝΟΛΟ ΑΓΟΡΑΣ […] 100,00% […] 100,00% […] 100,00% (*) Περιλαμβάνει τα στοιχεία των εταιρειών – μελών της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδας,όπως παρασχέθηκαν από αυτή, καθώς και τη δραστηριότητα μέσω ΕΠΥ/Υποκαταστημάτων όπως παρασχέθηκε από την ΤτΕ. Στα σύνολα αγοράς δεν έχουν ληφθεί υπόψη υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειών / μέλη της ΕΑΕΕ προς αποφυγή ενδεχόμενου διπλοϋπολογισμού (*) Σημειώνεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 4 του Κανονισμού 267/2010 (ο οποίος δεν ισχύει πια, καθώς η ισχύς του έληξε στις 31.3.2017 δυνάμει του άρθρου 9 αυτού) για την εφαρμογή του άρθρου 101 παρ. 3 της ΣΛΕΕ σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα των ασφαλίσεων (Κανονισμός Ομαδικής Απαλλαγής ή InsuranceBlockExemptionRegulation / IBER) «Με τον όρο «όμιλοι συνασφάλισης», νοούνται όμιλοι που συστήνονται από ασφαλιστικές επιχειρήσεις είτε άμεσα είτε από μεσίτες ή εγκεκριμένους πράκτορες, με εξαίρεση τις ad-hoc συμφωνίες συνασφάλισης στην αγορά ασφαλιστών, βάσει των οποίων μέρος του κινδύνου καλύπτεται από έναν κύριο ασφαλιστή και το υπόλοιπο τμήμα του κινδύνου από άλλους ασφαλιστές που καλούνται να καλύψουν το συγκεκριμένο υπόλοιπο, οι οποίοι: α) συμφωνούν να αναλάβουν εξ ονόματος και για λογαριασμό όλων των συμμετεχόντων την ασφάλιση μιας συγκεκριμένης κατηγορίας κινδύνων· ή β) αναθέτουν την ανάληψη και τη διαχείριση της ασφάλισης μιας συγκεκριμένης κατηγορίας κινδύνων εξ ονόματος και για λογαριασμό τους, σε μία από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις, σε κοινό μεσίτη ή σε κοινό φορέα που δημιουργείται για το σκοπό αυτό». Οι συμφωνίες συνασφάλισης αφορούν τα ασφαλιστικά pools. 135 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 1373/12.2.2021 επιστολή παροχής στοιχείων της ΓΔΑ και την υπ’ αριθ. πρωτ. 1793/25.2.2021 απαντητική επιστολή της ΤτΕ. 136 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 1375/12.2.2021 επιστολή παροχής στοιχείων της ΓΔΑ και την υπ’ αριθ. πρωτ. 1690/23.2.2021 απαντητική επιστολή της της ΕΑΕΕ. 137 Σημειώνεται επικουρικά ότι σε περίπτωση διάκρισης της σχετικής αγοράς πρωτασφάλισης Ζωής σε Ομαδικές και Ατομικές Ασφαλίσεις, σύμφωνα με τα προσκομισθέντα στοιχεία και την έρευνα της Υπηρεσίας το κοινό μερίδιο της ενιαίας οντότητας κυμαίνεται στο [0-5]% με [0-5]% στις ατομικές και στο [0-5]% με [0-5]% στις ομαδικές για τα έτη 2018-2019. 134 20 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΓΟΡΑ ΠΡΩΤΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΖΩΗΣ 137 2018 2019 εννεάμηνο 2020(**) (**) Δεν περιλαμβάνει τη δραστηριότητα μέσω ΕΠΥ, καθώς δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για το εννεάμηνο του 2020. Ωστόσο εάν υποτεθεί ότι η δραστηριότητα των ΕΠΥ του ΟμίλουGeneraliστην πρωτασφάλιση ζωής παραμένει στην ίδια αναλογία (εν προκειμένω περί το [0-5]%-[0-5]%) της συνολικής δραστηριότητας ΕΠΥ στη πρωτασφάλιση ζωής, τότε τα μερίδια αγοράς των μερών και της ενιαίας οντότητας διαμορφώνονται σε χαμηλότερα από τα εδώ παρατιθέμενα. Ειδικότερα ο Όμιλος Generali στο [5-10]%-[5-10]%, η AXAΑσφαλιστική στο [0-5]%-[0-5]% και η ενιαία οντότητα στο [5-10]%-[5-10]% . ΑΓΟΡΑ ΠΡΩΤΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΤΑ ΖΗΜΙΑΣ 2018 Όμιλος Generali […] -Generali Hellas […] 2019 εννεάμηνο 2020 (**) […] [5-10]% [5-10]% […] [0-5]% [0-5]% - Europ Assistance […] [0-5]% [0-5]% […] […] [0-5]% […] [5-10]% [0-5]% - ΕΠΥ […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% ΑΧΑ Ασφαλιστική […] [0-5]% […] [0-5]% […] [5-10]% Ενιαία Οντότητα […] [10-15]% […] [5-10]% […] 10-15]% […] ΣΥΝΟΛΟ ΑΓΟΡΑΣ(*) […] 100,00% […] 100,00% […] 100,00% (*) Περιλαμβάνει τα στοιχεία των εταιρειών– μελών της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδας, όπως παρασχέθηκαν από αυτή, καθώς και τη δραστηριότητα μέσω ΕΠΥ/Υποκαταστημάτων, όπως παρασχέθηκε από την ΤτΕ. Στα σύνολα δεν έχουν ληφθεί υπόψη υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειών / μέλη της ΕΑΕΕ προς αποφυγή ενδεχόμενου διπλοϋπολογισμού. Σημειώνεται ότι παρατηρείται πολύ μικρή διαφοροποίηση μεταξύ των στοιχείων της ΕΑΕΕ και των παρασχεθέντων από τη Γνωστοποιούσα αναφορικά με τη δραστηριότητα της […], η οποία ωστόσο δεν διαφοροποιεί το τελικό μερίδιο αγοράς. (**) Δεν περιλαμβάνει τη δραστηριότητα μέσω ΕΠΥ, καθώς δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για το εννεάμηνο του 2020. Ωστόσο εάν υποτεθεί ότι η δραστηριότητα των ΕΠΥ της Generali στην πρωτασφάλιση κατά ζημιάς παραμένει στην ίδια αναλογία (εν προκειμένω περί το [0-5]%-[0-5]%) της συνολικής δραστηριότητας ΕΠΥ στη πρωτασφάλιση κατά ζημιάς, τότε τα μερίδια αγοράς των μερών και της ενιαίας οντότητας διαμορφώνονται σε χαμηλότερα από τα εδώ παρατιθέμενα. Ειδικότερα ο Όμιλος Generali στο [0-5]%-[5-10]%, η AXAΑσφαλιστική στο [0-5]%-[0-5]% και η ενιαία οντότητα στο [5-10]%-[10-15]% . 78. Σημειώνεται ότι ως προς την ανωτέρω αγορά πρωτασφάλισης κατά ζημιάς, τα στοιχεία των δραστηριοποιούμενων εταιριών, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΕΕ παρατίθενται αναλυτικά στο Παράρτημα 1 της παρούσας. ΑΓΟΡΑ ΑΝΤΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (αναλήψεις) [0-5]% [0-5]% […] [0-5]% -Generali Hellas(*) […] […] εννεάμηνο 2020 (***) […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% - Europ Assistance […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% - ΕΠΥ […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% 2018 Όμιλος Generali ΑΧΑ Ασφαλιστική 2019 […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% Ενιαία Οντότητα ΣΥΝΟΛΟ […] 100,00% […] 100,00% […] 100,00% ΑΓΟΡΑΣ(**) (*) Σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα, […] (**) Σύνολο Αγοράς, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που προσκόμισε η ΤτΕ αναφορικά με τη δραστηριότητα ανάληψης αντασφάλισης των ασφαλιστικών εταιριών που εποπτεύει και τη δραστηριότητα των ΕΠΥ και υποκαταστημάτων ξένων ασφαλιστικών. (***) Σύνολο Αγοράς εννεαμήνου 2020 κατά προσέγγιση. Σημειώνεται ότι αναφορικά με το σύνολο αγοράς για το εννεάμηνο του 2020 υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία μόνο για τη σχετική δραστηριότητα των εποπτευόμενων από την ΤτΕ ασφαλιστικών εταιριών. Ως εκ τούτου η κατά το 2018 και 2019 αναλογία μεταξύ της δραστηριότητας των ΕΠΥ/Υποκαταστημάτων και των εποπτευόμενων από την ΤτΕ εταιριών εφαρμόστηκε για την εν λόγω περίοδο. 21 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 79. Όσον αφορά στις ενδεχόμενες επιμέρους υπο-αγορές δραστηριοποίησης των μερών, υπό τη στενότερη δυνατή θεώρηση αυτών, σύμφωνα με το εθνικό νομοθετικό πλαίσιο, και συγκεκριμένα την κατηγοριοποίηση των άρθρων 4 και 5 του Ν. 4364/2016, σημειώνεται ότι παρουσιάζεται αλληλοεπικάλυψη στους Κλάδους Πρωτασφάλισης Ζωής «I. Ασφαλίσεις Ζωής», «II.Ασφαλίσεις Ζωής συνδεδεμένες με επενδύσεις» και «VII. Διαχείριση συλλογικών συνταξιοδοτικών κεφαλαίων» και στους Κλάδους Πρωτασφάλισης Κατά Ζημιάς «1. Ατυχήματα», «2. Ασθένειες», «3. Χερσαία Οχήματα», «6. Πλοία(θαλάσσια, λιμναία, ποτάμια), «7. Μεταφερόμενα Εμπορεύματα», «8. Πυρκαϊά και στοιχεία φύσης», «9. Λοιπές Ζημίες αγαθών», «10. Αστική Ευθύνη χερσαίων οχημάτων», «12. Αστική ευθύνη πλοίων», «13. Γενική Αστική Ευθύνη», «16. Διάφορες χρηματικές απώλειες», «18. Βοήθεια». 80. Σημειώνεται ότι στη πλειονότητα των ανωτέρω ενδεχόμενων υπο-αγορών τα μέρη κατέχουν από κοινού μερίδιο χαμηλότερο του 15% καθιστώντας τις ακόλουθες μη επηρεαζόμενες. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΕΕ όσον αφορά α) στον κλάδο Ζωής «I. Ασφαλίσεις Ζωής», το κοινό μερίδιο αγοράς για το 2018 ανέρχεται σε [5-10]%, για το 2019 σε [5-10]% και για το εννεάμηνο του 2020 σε [10-15]%, β) στον κλάδο Ζωής «III. Ασφαλίσεις Ζωής συνδεδεμένες με επενδύσεις», το κοινό μερίδιο αγοράς για το 2018 ανέρχεται σε [0-5]%, για το 2019 σε [0-5]% και για το εννεάμηνο του 2020 σε [0-5]%, και γ) στον κλάδο Ζωής «VII. Διαχείριση συλλογικών συνταξιοδοτικών κεφαλαίων», το κοινό μερίδιο αγοράς για το 2018 ανέρχεται σε [10-15]%, για το 2019 σε [5-10]% και για το εννεάμηνο του 2020 σε [10-15]%, δ) στον κλάδο κατά ζημιάς «1. Ατυχήματα», το κοινό μερίδιο αγοράς για το 2018 ανέρχεται σε [5-10]%, για το 2019 σε [10-15]% και για το εννεάμηνο του 2020 σε [10-15]%, ε) στον κλάδο κατά ζημιάς «2. Ασθένειες», το κοινό μερίδιο αγοράς για το 2018 ανέρχεται σε [5-10]%, για το 2019 σε [5-10]%, ενώ για το εννεάμηνο του 2020 δραστηριοποίηση εμφανίζει μόνο η ΑΧΑ, στ) στον κλάδο κατά ζημιάς «3. Χερσαία Οχήματα», το κοινό μερίδιο αγοράς για το 2018 ανέρχεται σε [5-10]%, για το 2019 σε [5-10]% και για το εννεάμηνο του 2020 σε [5-10]%, ζ) στον κλάδο κατά ζημιάς «6. Πλοία (θαλάσσια, λιμναία, ποτάμια)», το κοινό μερίδιο αγοράς για το 2018 ανέρχεται σε [10-15]%, για το 2019 σε [10-15]% και για το εννεάμηνο του 2020 σε [10-15]%, η) στον κλάδο κατά ζημιάς «10. Αστική Ευθύνη χερσαίων οχημάτων», το κοινό μερίδιο αγοράς για το 2018 ανέρχεται σε [5-10]%, για το 2019 σε [5-10]% και για το εννεάμηνο του 2020 σε [5-10]%, θ) στον κλάδο κατά ζημιάς «12. Αστική ευθύνη πλοίων», το κοινό μερίδιο αγοράς για το 2018 ανέρχεται σε 8,68%, για το 2019 σε [5-10]% και για το εννεάμηνο του 2020 σε [5-10]%, ι) στον κλάδο κατά ζημιάς «16. Διάφορες χρηματικές απώλειες», το κοινό μερίδιο αγοράς για το 2018 ανέρχεται σε [10-15]%, για το 2019 σε [10-15]% και για το εννεάμηνο του 2020 σε [10-15]%, ια) στον κλάδο κατά ζημιάς «18. Βοήθεια», το κοινό μερίδιο αγοράς για το 2018 ανέρχεται σε [5-10]%, για το 2019 σε [5-10]% και για το εννεάμηνο του 2020 σε [5-10]%. 81. Εκ των ανωτέρω ενδεχόμενων υπο-αγορών138, ως επηρεαζόμενες δύνανται να θεωρηθούν, με κοινό μερίδιο άνω του 15%, οι ακόλουθες κατηγορίες «7. Μεταφερόμενα εμπορεύματα», «8.Πυρκαϊά Σημειώνεται ότι στα ανωτέρω δεν έχει συμπεριληφθεί η σχετική δραστηριοποίηση εταιρειών μέσω ΕΠΥ, ωστόσο ο συνυπολογισμός της δραστηριότητας μέσω ΕΠΥ στις κατηγορίες που αυτό είναι εφικτό δεν αναμένεται να επηρεάσει ουσιωδώς τα ανωτέρω μερίδια αγοράς. 138 22 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ και στοιχεία φύσης» και «9. Λοιπές Ζημίες αγαθών» οι οποίες παρουσιάζονται αναλυτικά ακολούθως στις επόμενες ενότητες, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΕΕ. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μεριδίων της Γνωστοποιούσας, λαμβάνοντας υπόψη δημοσιευμένα στοιχεία 14 συνολικά εταιριών, συμπεριλαμβανομένων των μερών (βλ. Τμήμα 6 Γνωστοποίησης και Παραρτήματα Θ και Ι αυτής) κατά το 2019 το κοινό μερίδιο των μερών στις επιμέρους σχετικές αγορές της εκ μέρους της προτεινόμενης οριοθέτησης ανερχόταν σε [15-25]% στην ασφάλιση Υγείας (Κλάδος Ι και ενδεχομένως Κλάδος 1 και 2), [15-25]% στην Ασφάλιση κατά Πυρκαϊάς και Λοιπών Ζημιών (Κλάδος 8 και 9), [25-35]% στην ασφάλιση ΜΑΤ (Κλάδος 4,5,6,7,11 και 12), και σε [25-35]% στην ασφάλιση λοιπών ζημιών αγαθών Pecuniary Losses (Κλάδος 16). Σημειώνεται σχετικά ότι όσον αφορά στον Κλάδο κατά ζημιάς «13. Γενική Αστική Ευθύνη» σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΕΕ το κοινό μερίδιο των μερών κυμαίνεται περί το [15-25]% -[1525]% καθιστώντας την εν λόγω αγορά ως επηρεαζόμενη. Ωστόσο λαμβανομένων υπόψη των εταιρειών που δραστηριοποιούνται μέσω της Ελεύθερης Παροχής Υπηρεσιών (ΕΠΥ) στην ασφάλιση του Κλάδου 13, το κοινό μερίδιο των μερίδων καθίσταται κατώτερο του 15%. Ειδικότερα, για το 2018 ο Όμιλος Generali παρουσιάζει συνολική δραστηριότητα ύψους €[…] (€[…] μέσω της Generali Hellas και περί το €[…] μέσω εταιριών ΕΠΥ) και η ΑΧΑ δραστηριότητα ύψους €[…]. Το σύνολο αγοράς για το 2018 για τον κλάδο 13 ανέρχεται σε €[…] (μέλη της ΕΑΕΕ και ΕΠΥ/ υποκαταστήματα – ενώ δεν έχουν υπολογιστεί υποκαταστήματα μέλη της ΕΑΕΕ προς αποφυγή διπλοϋπολογισμών) καθιστώντας το μερίδιο αγορά της ενιαίας οντότητας για το 2018 σε [15-20]%. Αντιστοίχως για το 2019 ο Όμιλος Generali παρουσιάζει συνολική δραστηριότητα ύψους €[…] (€[…]μέσω της Generali Hellas και περί τα €[…]μέσω εταιριών ΕΠΥ) και η ΑΧΑ δραστηριότητα ύψους €[…]€. Το σύνολο αγοράς για το 2019 για τον κλάδο 13 ανέρχεται σε €[…] (μέλη της ΕΑΕΕ και ΕΠΥ/ υποκαταστήματα – ενώ δεν έχουν υπολογιστεί υποκαταστήματα μέλη της ΕΑΕΕ προς αποφυγή διπλοϋπολογισμών) καθιστώντας το μερίδιο αγορά της ενιαίας οντότητας για το 2019 σε περί το [10-15]%. 82. Κλάδος 7: Μεταφερόμενα Εμπορεύματα Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 4364/2016,ο κλάδος 7 της ασφάλισης κατά ζημιών καλύπτει κάθε ζημία την οποία υφίστανται τα μεταφερόμενα εμπορεύματα, περιλαμβανομένων αποσκευών και κάθε άλλου αγαθού, ανεξαρτήτως του μεταφορικού μέσου. Στο συγκεκριμένο κλάδο, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΕΕ, κατά την υπό εξέταση περίοδο εμφανίζουν δραστηριότητα 26 εταιρίες είτε με έδρα στην Ελλάδα είτε ως υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειών. Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται τα μερίδια αγοράς των μερών και των λοιπών δραστηριοποιούμενων εταιρειών όπως αυτά προκύπτουν από τα στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδας, για τα έτη 20182019 και το εννεάμηνο 2020. 83. 1 2 3 4 GENERALI Hellas A.A.E. ΑΧΑ Α.Α.Ε. ALLIANZ ΕΛΛΑΣ Α.Α.Ε. ΙΝΤΕΡΑΜΕΡΙΚΑΝ Ε.Ε.Α. ΖΗΜΙΩΝ ΑΕ ΚΛΑΔΟΣ 7. ΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (Ποσά πρωτασφάλισηςσε €) 2018 2019 Ασφάλιστρα Μ.Α. Ασφάλιστρα Μ.Α. […] [15-25]% […] [15-25]% […] [10-15]% […] [10-15]% [5-10] % […] [5-10] % […] [5-10] % [5-10] % […] […] ΕΝΝΕΑΜΗΝΟ 2020 Ασφάλιστρα Μ.Α. […] [15-25]% […] [15-25]% […] [10-15] % […] [10-15] % 23 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ Α.Ε.Γ.Α. HDI GLOBAL SE, HELLAS ΕΘΝΙΚΗ Α.Α.Ε.Γ.Α. AIG EUROPE LIMITED EUROLIFE ERB Α.Ε.Γ.Α. ΟΡΙΖΩΝ Α.Ε.Γ.Α. GROUPAMA - PHOENIX ERGO A.A.E. ΕΥΡΩΠΗ Α.Ε.Γ.Α. INTERLIFE Α.Α.Ε.Γ.Α. AGA International SA ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ Α.Α.Α.Ε. ΑΤΛΑΝΤΙΚΗ ΕΝΩΣΙΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ Α.Ε.Ε.Γ.Α. ΝΕΟΣ ΠΟΣΕΙΔΩΝ Α.Ε.Α.Ε. ΔΥΝΑΜΙΣ Α.Ε.Γ.Α. ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ PRIME INSURANCE COMPANY LIMITED INTERASCO Α.Ε.Γ.Α. PERSONAL Α.Ε.Γ.Α. ROYAL & SUN ALLIANCE INSURANCE PLC […] [5-10] % […] [5-10] % […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] [0-5] % [0-5] % [5-10] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] […] […] […] [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] […] […] [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] […] […] [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] [0-5] % [0-5] % […] […] [0-5] % [0-5] % […] […] [0-5] % [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % ΕΝΙΑΙΑ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΣΥΝΟΛΟ […] […] [35-45]% 100,00% […] […] [35-45]% 100,00% Πριν τη συγκέντρωση Μετά τη συγκέντρωση Δ: [5-10] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] ΗΗΙ - 2019 […] […] ΗΗΙ – εννεάμηνο 2020 […] […] […] […] Χωρίς να συνυπολογιστεί η δραστηριότητα μέσω ΕΠΥ το κοινό μερίδιο αγοράς των μερών, με βάση τα στοιχεία της ΕΑΕΕ, στην ευρύτερη αγορά ΜΑΤ) ανέρχεται για το 2018 σε [15-25]% και για το 2019 σε [25-35]% (ποσοστά τα οποία συνάδουν με τους υπολογισμούς της Γνωστοποιούσας η οποία στα Παραρτήματα Ι και Θ της Γνωστοποίησης δίνει κοινό μερίδιο της ενιαίας οντότητας ανερχόμενο σε [25-35]% και [25-35]% αντίστοιχα για το 2018 και 2019 επί 14 εταιριών). Συνυπολογίζοντας τη δραστηριότητα μέσω ΕΠΥ και υποκαταστημάτων αλλοδαπών εταιρειών τα ανωτέρω μερίδια διαμορφώνονται σε σημαντικά χαμηλότερα (ήτοι περί το [5-10]% και [5-10]% για το 2018 και 2019 αντίστοιχα, χωρίς να συνυπολογιστεί η δραστηριότητα των αλλοδαπών υποκαταστημάτων μελών της ΕΑΕΕ προς αποφυγή διπλοϋπολογισμού). Κλάδος 8: Πυρκαϊά και στοιχεία φύσης 24 / 44 [25-35]% 100,00% 84. ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 4364/2016, ο κλάδος 8 της ασφάλισης κατά ζημιών καλύπτει κάθε ζημία που υφίστανται αγαθά139, εφόσον προξενείται από: α) πυρκαϊά, β) έκρηξη, γ) θύελλα, δ) στοιχεία της φύσεως άλλα εκτός θυέλλης, ε) πυρηνική ενέργεια και στ) καθίζηση του εδάφους. Στο συγκεκριμένο κλάδο, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΕΕ, κατά την υπό εξέταση περίοδο, εμφανίζουν δραστηριότητα 27 εταιρείες είτε με έδρα στην Ελλάδα είτε ως υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειών. Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται τα μερίδια αγοράς των μερών και των λοιπών δραστηριοποιούμενων εταιρειών, όπως αυτά προκύπτουν από τα στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδας για τα έτη 2018-2019 και το εννεάμηνο 2020. ΚΛΑΔΟΣ 8. ΠΥΡΚΑΙΑ & ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΕΩΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (Ποσά σε €) 2018 2019 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 ΕΘΝΙΚΗ Α.Α.Ε.Γ.Α. ERGO A.A.E. ΑΧΑ Α.Α.Ε. EUROLIFE ERB Α.Ε.Γ.Α. ΙΝΤΕΡΑΜΕΡΙΚΑΝ Ε.Ε.Α. ΖΗΜΙΩΝ ΑΕ GROUPAMA - PHOENIX GENERALI Hellas A.A.E. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ ΑΕΓΑ AIG EUROPE LIMITED ALLIANZ ΕΛΛΑΣ Α.Α.Ε. HDI GLOBAL SE, HELLAS INTERASCO Α.Ε.Γ.Α. ΕΥΡΩΠΗ Α.Ε.Γ.Α. ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ Α.Ε.Ε.Γ.Α. ΑΤΛΑΝΤΙΚΗ ΕΝΩΣΙΣ ΝΕΟΣ ΠΟΣΕΙΔΩΝ Α.Ε.Α.Ε. ΟΡΙΖΩΝ Α.Ε.Γ.Α. INTERLIFE Α.Α.Ε.Γ.Α. ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΥΝΑΜΙΣ Α.Ε.Γ.Α. ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ Α.Α.Α.Ε. ΣΙΔΕΡΗΣ Α.Ε.Γ.Α. PRIME INSURANCE COMPANY LIMITED PERSONAL Α.Ε.Γ.Α. CNP ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ HD Insurance Ltd ROYAL & SUN ALLIANCE INSURANCE PLC ΕΝΙΑΙΑ ΟΝΤΟΤΗΤΑ140 ΣΥΝΟΛΟ Πριν τη συγκέντρωση ΕΝΝΕΑΜΗΝΟ 2020 Ασφάλιστρα […] […] […] […] […] Μ.Α. [15-25] % [15-25] % [10-15]% [5-10] % [5-10] % Ασφάλιστρα […] […] Μ.Α. [15-25] % [15-25] % Ασφάλιστρα […] […] Μ.Α. [15-25] % [15-25] % […] […] […] [10-15]% [10-15] % [5-10] % […] […] […] [10-15]% [5-10] % [5-10] % […] [5-10] % […] [5-10] % […] [5-10] % […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] [0-5]% [0-5] % [0-5] % [5-10] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] [0-5]% [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] [5-10]% [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] […] […] [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] […] […] [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] […] […] [0-5] % [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] [15-25]% 100,00% […] […] [15-25]% 100,00% […] […] [15-25]% 100,00% ΗΗΙ - 2019 ΗΗΙ – εννεάμηνο 2020 […] […] Εξαιρουμένων των αγαθών που περιλαμβάνονται στους κλάδους 3 (Χερσαία Οχήματα), 4 (Σιδηροδρομικά Οχήματα), 5 (Αεροσκάφη), 6 (Πλοία) και 7 (Μεταφερόμενα Εμπορεύματα). 139 25 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Μετά τη συγκέντρωση Δ: […] […] […] […] Σημειώνεται ότι εάν στον πίνακα συνυπολογιστεί η δραστηριότητα του Ομίλου Generali μέσω ΕΠΥ (χωρίς να συνυπολογιστεί τυχόν δραστηριότητα άλλων εταιρειών μέσω ΕΠΥ) τα μερίδια αγοράς της ενιαίας οντότητας δεν διαφοροποιούνται ουσιωδώς. Ειδικότερα με επιπλέον δραστηριότητα της εδώ αναφερόμενης ύψους […]€ για το 2018, […]€ για το 2019 και […]€ για το εννεάμηνο του 2020 τα μερίδια της ενιαίας οντότητας διαμορφώνονται σε [15-25]% για το 2018, σε [15-25]% για το 2019 και σε [15-25]% για το εννεάμηνο του 2020, ήτοι αυξημένα κατά λιγότερο της μισής ποσοστιαίας μονάδας. Κλάδος 9: Λοιπές Ζημίες αγαθών 85. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 4364/2016, ο κλάδος 9 της ασφάλισης κατά ζημιών καλύπτει κάθε ζημία που υφίστανται αγαθά141, εφόσον προξενήθηκε από χαλάζι ή παγετό, καθώς και από κάθε άλλο συμβάν, όπως επί παραδείγματι κλοπή, εκτός των συμβάντων που υπάγονται στον κλάδο 8 (Πυρκαϊά και στοιχεία φύσης). Στο συγκεκριμένο κλάδο, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΕΕ κατά την υπό εξέταση περίοδο εμφανίζουν δραστηριότητα 27 εταιρείες είτε με έδρα στην Ελλάδα είτε ως υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειών. Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται τα μερίδια αγοράς των μερών και των λοιπών δραστηριοποιούμενων εταιρειών, όπως αυτά προκύπτουν από τα στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδας για τα έτη 2018-2019 και το εννεάμηνο 2020. ERGO A.A.E. GENERALI Hellas A.A.E. ΑΧΑ Α.Α.Ε. ΙΝΤΕΡΑΜΕΡΙΚΑΝ ΕΕΑΖΗΜΙΩΝ ΕΘΝΙΚΗ Α.Α.Ε.Γ.Α. HDI GLOBAL SE, HELLAS ALLIANZ ΕΛΛΑΣ Α.Α.Ε. ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ Α.Α.Α.Ε. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ ΑΕΓΑ EUROLIFE ERB Α.Ε.Γ.Α. GROUPAMA - PHOENIX ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ AIG EUROPE LIMITED ΕΥΡΩΠΗ Α.Ε.Γ.Α. ΟΡΙΖΩΝ Α.Ε.Γ.Α. ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΕΕΓΑ ΝΕΟΣ ΠΟΣΕΙΔΩΝ Α.Ε.Α.Ε. PRIME INSURANCE COMPANY LIMITED INTERLIFE Α.Α.Ε.Γ.Α. INTERASCO Α.Ε.Γ.Α. ΚΛΑΔΟΣ 9. ΛΟΙΠΕΣ ΖΗΜΙΕΣ ΑΓΑΘΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (Ποσά σε €) 2018 2019 Ασφάλιστρα Μ.Α. Ασφάλιστρα Μ.Α. […] [15-25] % […] [15-25] % […] […] [15-25]% [15-25]% […] […] [10-15]% [10-15]% […] […] [5-10] % [10-15] % […] [5-10] % […] [5-10] % […] [5-10] % […] [5-10] % […] [5-10] % […] [5-10] % […] […] [0-5] % [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] […] [0-5] % [0-5] % […] […] [0-5] % [0-5] % ΕΝΝΕΑΜΗΝΟ 2020 Ασφάλιστρα Μ.Α. […] [15-25] % […] [15-25]% […] [10-15]% […] [10-15] % […] [5-10] % […] [5-10] % […] [5-10] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] […] [0-5] % [0-5] % Εξαιρουμένων των αγαθών που περιλαμβάνονται στους κλάδους 3 (Χερσαία Οχήματα), 4 (Σιδηροδρομικά Οχήματα), 5 (Αεροσκάφη), 6 (Πλοία) και 7 (Μεταφερόμενα Εμπορεύματα). 141 26 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 21 22 23 24 25 26 27 ΚΛΑΔΟΣ 9. ΛΟΙΠΕΣ ΖΗΜΙΕΣ ΑΓΑΘΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (Ποσά σε €) 2018 2019 […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % ΕΝΝΕΑΜΗΝΟ 2020 […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] [0-5] % […] […] […] [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] […] [0-5] % [0-5] % [0-5] % […] […] […] [0-5] % [0-5] % [0-5] % ΕΝΙΑΙΑ ΟΝΤΟΤΗΤΑ […] [25-35]% […] [25-35]% […] [25-35]% ΣΥΝΟΛΟ […] 100,00% […] 100,00% […] 100,00% ΔΥΝΑΜΙΣ Α.Ε.Γ.Α. HD Insurance Ltd ΑΤΛΑΝΤΙΚΗ ΕΝΩΣΙΣ ΙΝΤΕΡΑΜΕΡΙΚΑΝ ΒΟΗΘΕΙΑΣ Α.Ε.Γ.Α. CNP ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ PERSONAL Α.Ε.Γ.Α. ROYAL & SUN ALLIANCE INSURANCE PLC Πριν τη συγκέντρωση Μετά τη συγκέντρωση Δ: ΗΗΙ - 2019 ΗΗΙ – εννεάμηνο 2020 […] […] […] […] […] […] Σημειώνεται ότι εάν στον πίνακα συνυπολογιστεί η δραστηριότητα του Ομίλου Generali μέσω ΕΠΥ (χωρίς να συνυπολογιστεί τυχόν δραστηριότητα άλλων εταιρειών μέσω ΕΠΥ) τα μερίδια αγοράς της ενιαίας οντότητας δεν διαφοροποιούνται ουσιωδώς. Ειδικότερα με επιπλέον δραστηριότητα της εδώ αναφερόμενης ύψους […]€ για το 2018, […]για το 2019 και […]για το εννεάμηνο του 2020 τα μερίδια της ενιαίας οντότητας διαμορφώνονται σε [25-35]% για το 2018, σε [25-35]% για το 2019 και σε [25-35]% για το εννεάμηνο του 2020, ήτοι αυξημένα κατά λιγότερο […] για το 2018-2019 και οριακά άνω […] για το εννεάμηνο του 2020. 86. Επικουρικά σημειώνεται ότι οι ανωτέρω Κλάδοι 8 και 9 απαρτίζουν την ευρύτερη ενδεχόμενη αγορά πρωτασφάλισης «Πυρκαϊά και λοιπές υλικές Ζημιές»142 για την οποία σημειώνεται ότι εμφανίζεται συνολική δραστηριότητα από εταιρείες του Ομίλου Generali μέσω ΕΠΥ143 ύψους €[…] για το 2018 και €[…] για το 2019 η οποία αντιστοιχεί στο […]% με […]% της συνολικής σχετικής δραστηριότητας μέσω ΕΠΥ, συνεπώς εκτιμάται ότι συνυπολογιζομένης της δραστηριοποίησης των εταιριών ΕΠΥ στους ανωτέρω κλάδους «8. Πυρκαϊά και στοιχεία της φύσεως» και «9. Λοιπές ζημίες αγαθών», είτε αυτές εξεταστούν ξεχωριστά είτε από κοινού, τα μερίδια των μερών καθίστανται χαμηλότερα από τα εδώ παρατιθέμενα. 87. Τέλος χωρίς να συνυπολογιστεί η δραστηριότητα μέσω ΕΠΥ το κοινό μερίδιο αγοράς των μερών, με βάση τα στοιχεία της ΕΑΕΕ, στην ευρύτερη αγορά Πυρκαϊά και λοιπές Ζημιές ανέρχεται για το 2018 σε [15-25]% και για το 2019 σε [15-25]% (ποσοστά τα οποία συνάδουν με τους υπολογισμούς της Γνωστοποιούσας η οποία στα Παραρτήματα Ι και Θ της Γνωστοποίησης δίνει κοινό μερίδιο της ενιαίας οντότητας ανερχόμενο σε [15-25]% και [15-25]% αντίστοιχα για το 2018 και 2019 επί 14 εταιριών). Συνυπολογίζοντας τη δραστηριότητα μέσω ΕΠΥ τα ανωτέρω μερίδια διαμορφώνονται σε χαμηλότερα επίπεδα (ήτοι περί το [15-25]% και [15-25]% για το 2018 και Μαζί με τον κλάδο «16. Διάφορες χρηματικές απώλειες» εκτιμάται ότι αποτελούν την ακόμα ευρύτερη κατηγορία ασφάλισης περιουσίας (βλ και Απόφαση ΕΕπM. 9056/GeneraliCEE/AS παρ. 19). 143 Βλ σχετικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 1554/18.2.2021 απαντητική επιστολή της Γνωστοποιούσας. 142 27 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2019 αντίστοιχα, χωρίς να συνυπολογιστεί η δραστηριότητα των αλλοδαπών υποκαταστημάτων μελών της ΕΑΕΕ προς αποφυγή διπλοϋπολογισμού). Ε. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Ε.1. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΠΡΑΞΗΣ 88. Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 2 του ν. 3959/2011, συγκέντρωση επιχειρήσεων πραγματοποιείται όταν προκύπτει μόνιμη μεταβολή του ελέγχου, μεταξύ άλλων, στην περίπτωση κατά την οποία, ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μια επιχείρηση ή μία ή περισσότερες επιχειρήσεις αποκτούν, άμεσα ή έμμεσα, τον έλεγχο του συνόλου ή τμημάτων μιας ή περισσοτέρων άλλων επιχειρήσεων με την αγορά τίτλων ή στοιχείων του ενεργητικού, με σύμβαση ή με άλλο τρόπο. 89. Ειδικότερα, έλεγχο συνιστά η δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη δραστηριότητα μιας επιχείρησης, ενώ όσον αφορά στα μέσα απόκτησης ελέγχου ορίζεται ότι ο έλεγχος δύναται να απορρέει από την απόκτηση δικαιωμάτων κυριότητας ή επικαρπίας επί του συνόλου ή μέρους των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης και από δικαιώματα ή συμβάσεις που παρέχουν τη δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη σύνθεση, στις συσκέψεις ή στις αποφάσεις των οργάνων μιας επιχείρησης, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών πραγματικών ή νομικών συνθηκών144. 90. Η σκοπούμενη συγκέντρωση συνίσταται, στην απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου, κατά την έννοια του άρθρου 5 παρ. 2 εδ. (β) του ν. 3959/2011. Συγκεκριμένα, η γνωστοποιούμενη συναλλαγή αφορά στην απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από την Generali SpA επί της ΑΧΑ Ασφαλιστική. Ειδικότερα, την 30η Δεκεμβρίου 2020, η Εξαγοράζουσα και η εταιρία με την επωνυμία ΑΧΑ Mediterranean Holding145 (εφεξής και Πωλήτρια),η οποία διατηρεί μετοχικό κεφάλαιο 99,9843% επί της ΑΧΑ Ασφαλιστική, συνήψαν Σύμβαση Πώλησης και Αγοράς Μετοχών σχετικά με την πώληση και αγορά των μετοχών της ΑΧΑ Ασφαλιστική (Συμφωνία Αγοραπωλησίας),επί τη βάσει της οποίας η Εξαγοράζουσα θα κατέχει το 99,9843% του μετοχικού κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου της ΑΧΑ Ασφαλιστική, και συνακόλουθα τον αποκλειστικό έλεγχο επί αυτής146.Συνεπώς, η γνωστοποιηθείσα πράξη συνεπάγεται απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου της ΑΧΑ Ασφαλιστική από την Generali SpA, και συνιστά συγκέντρωση επιχειρήσεων κατά την Βλ. άρθρο 5 παρ. 3 & 4 του ν. 3959/2011, σύμφωνα με τις οποίες: «3. Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου, ο έλεγχος απορρέει από δικαιώματα, συμβάσεις ή άλλα μέσα, τα οποία, είτε μεμονωμένα είτε από κοινού με άλλα, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών πραγματικών ή νομικών συνθηκών, παρέχουν τη δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη δραστηριότητα μιας επιχείρησης, και ιδίως από: α) δικαιώματα κυριότητας ή επικαρπίας επί του συνόλου ή μέρους των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης, β) δικαιώματα ή συμβάσεις που παρέχουν δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη σύνθεση, στις συσκέψεις ή στις αποφάσεις των οργάνων μας επιχείρησης. 4. Ο έλεγχος αποκτάται από το πρόσωπο ή τα πρόσωπα ή τις επιχειρήσεις, τα οποία: α) είναι υποκείμενα αυτών των δικαιωμάτων ή δικαιούχοι από τις συμβάσεις αυτές ή β) χωρίς να είναι υποκείμενα των δικαιωμάτων ή δικαιούχοι από τις συμβάσεις αυτές, δικαιούνται να ακούν τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτές». 145 Ασφαλιστική εταιρεία, εγγεγραμμένη σύμφωνα με τους νόμους της Ισπανίας με αριθμό μητρώου ΡΜ-59.568 στο Μητρώο της Πάλμα ντε Μαγιόρκα με την καταστατική της έδρα στη διεύθυνση CalleMonsenorPalmer, 1· 07014 Πάλμα ντε Μαγιόρκα, Ισπανία. 146 Επιπρόσθετα, όπως προκύπτει από το άρθρο 6, τα οριζόμενα στο Παράρτημα 7.2 (ε) […], βλ. τον όρο 6 της Συμφωνίας Αγοραπωλησίας, που προσκομίσθηκε ως Παράρτημα Ε της Γνωστοποίησης. Βλ. επίσης τα σχετικώς αναφερόμενα στην Ενότητα Α2 ανωτέρω. 144 28 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ έννοια του άρθρου 5 παρ. 2 εδ. (β) του ν. 3959/2011, με αποτέλεσμα να χρήζει γνωστοποίησης, σύμφωνα με το άρθρο 6 του ίδιου νόμου, εφόσον πληρούνται τα σχετικά ποσοτικά όρια που ορίζει η ως άνω διάταξη, κατά τα αμέσως κατωτέρω αναφερόμενα. Ε.2. ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΕΑ 91. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, μια συγκέντρωση πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού όταν α) ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση ανέρχεται στην παγκόσμια αγορά σε τουλάχιστον 150 εκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμιά χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 15 εκατομμυρίων ευρώ στην ελληνική αγορά. 92. Εν προκειμένω, η υπό εξέταση συγκέντρωση υπόκειται σε προηγούμενη γνωστοποίηση, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα προσκομισθέντα από τη γνωστοποιούσα στοιχεία, πληρούνται τα κριτήρια του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει. Η εθνική διάσταση της συγκέντρωσης προκύπτει, σύμφωνα με το νόμο, από τον προσδιορισμό του κύκλου εργασιών 147 όλων των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων 148. Στην υπό κρίση συγκέντρωση, πληρούται το κριτήριο περί του συνολικού κύκλου εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων στην παγκόσμια αγορά, διότι το σχετικό ποσό, ανερχόμενο κατά τη χρήση του έτους 2019 σε €[…], υπερβαίνει το προβλεπόμενο κατώφλι των €150.000.000149. 93. Επίσης, πληρούται το σωρευτικά προβλεπόμενο κριτήριο υπαγωγής, αναφορικά με τον κύκλο εργασιών που πραγματοποιείται στην εθνική αγορά, από δύο, τουλάχιστον, συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις, χωριστά για καθεμία εξ αυτών, καθώς ο κύκλος εργασιών του Ομίλου της εξαγοράζουσας στην ελληνική αγορά, ανερχόμενος κατά τη χρήση του έτους 2019 σε €[…], υπερβαίνει το προβλεπόμενο κατώφλι των €15.000.000150. Περαιτέρω, ο συνολικός κύκλος εργασιών της ΑΧΑ Ασφαλιστική, ανερχόμενος, στην εθνική αγορά, κατά τη χρήση του έτους 2019, σε €[…] επίσης υπερβαίνει το προβλεπόμενο κατώφλι των € 15.000.000. 94. Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 2 εδ. γ΄ του Κανονισμού (ΕΚ) 139/2004, μία συγκέντρωση έχει κοινοτική διάσταση όταν: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 250 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις Ο κύκλος εργασιών των μερών που συμμετέχουν στη συγκέντρωση προκύπτει από το άθροισμα των κύκλων εργασιών των επιχειρήσεων που ορίζει το άρθρο 10 παρ. 4 ν. 3959/2011, όπως ισχύει, κατά τα οριζόμενα και στην παράγραφο 1 του άρθρου αυτού. 148 Για τον ορισμό της συμμετέχουσας επιχείρησης βλ. άρθρα 5, 6 και 10 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, καθώς και σχετική νομολογία της Επιτροπής Ανταγωνισμού (www.epant.
6. gr)και επικουρικά την Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση. Για τις συμμετέχουσες στην προκείμενη συγκέντρωση επιχειρήσεις, βλ. και ανωτέρω υπό Ενότητα Β. 149 Βλ. αναλυτικά ανωτέρω υπό Ενότ. Β.3. Ο συνολικός κύκλος εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων στην παγκόσμια αγορά ανέρχεται, κατά τη χρήση του 2019, σε € […], ήτοι το άθροισμα του κύκλου εργασιών του Ομίλου Generali (€[…]) και της ΑΧΑ Ασφαλιστική (€[…] για την οποία υπενθυμίζεται ότι ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών της ταυτίζεται με τον εθνικό). 150 Βλ. ανωτέρω Ενότ. Β.3. 147 29 / 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος151. 95. Εν προκειμένω, τα Μέρη δεν πληρούν τα κατώφλια του κύκλου εργασιών, σύμφωνα με την ανωτέρω διάταξη, και κατ’ αποτέλεσμα η εξεταζόμενη συναλλαγή δεν έχει κοινοτική διάσταση. Ειδικότερα, όπως προκύπτει από τα ανωτέρω παρατιθέμενα, μολονότι ο συνολικός παγκόσμιος κύκλος εργασιών των δύο συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων υπερβαίνει σαφώς το ποσό των 5 δις ευρώ ανερχόμενος για τη χρήση έτους 2019 στο ποσό των […] ευρώ, εντούτοις δεν πληρούται η δεύτερη προϋπόθεση της εν λόγω διάταξης, καθώς ο κοινοτικός κύκλος εργασιών της δεύτερης συμμετέχουσας AXAΑσφαλιστικής υπολείπεται του οριζόμενου στην ανωτέρω κοινοτική διάταξη ποσού των 250 εκατ. ευρώ ανερχόμενος σε […] ευρώ για τη χρήση έτους 2019152. Κατά συνέπεια, η παρούσα γνωστοποίηση υποβάλλεται αρμοδίως ενώπιον της ΕΑ. Ε.3. ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΔΕΚΤΟΥ, ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ 96. ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΗΚΟΝΤΟΣ Κατόπιν της υπογραφής της Σύμβασης στις 30.12.2020, η Generali SpA προέβη σε εμπρόθεσμη υποβολή γνωστοποίησης της σχετικής συναλλαγής ενώπιον της ΕΑ στις 29.1.2021153, ήτοι προ της λήξης του διαστήματος των τριάντα ημερών για τη γνωστοποίηση της συναλλαγής, που προβλέπεται στο άρθρο 6 του Ν. 3959/2011154. Επιπλέον, η Γνωστοποιούσα απέστειλε στην ΕΑ155αντίτυπο του φύλλου της ημερήσιας οικονομικής εφημερίδας πανελλαδικής κυκλοφορίας «Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» της 2.2.2021, στο οποίο δημοσιεύτηκε η υπό κρίση πράξη, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 6 Ν. 3959/2011 και στη με αριθ. 558/VII/2013 Απόφαση της ΕΑ156 για τον καθορισμό του ειδικότερου περιεχομένου της γνωστοποίησης συγκεντρώσεων. Ως εκ τούτου, η εν λόγω γνωστοποίηση θεωρείται εμπρόθεσμη και παραδεκτή. Το κείμενο της ως άνω δημοσίευσης αναρτήθηκε στο διαδικτυακό τόπο της ΕΑ, κατ’ άρθρο 6 παρ. 6 εδ. β΄ του Ν. 3959/2011. Βλ. άρθρο 1 παρ. 2 του Κοινοτικού Κανονισμού Συγκεντρώσεων. Για τον ίδιο λόγο και συγκεκριμένα επειδή η δεύτερη συμμετέχουσα AXA Ασφαλιστική έχει κύκλο εργασιών μόνο στην ελληνική επικράτεια (βλ. και ανωτέρω υπό Ενότητα Β.3), δεν πληρούται ούτε η παρ. 3 της ανωτέρω αναφερόμενης κοινοτικής διάταξης (σύμφωνα με την οποία: «Μία συγκέντρωση που δεν υπερβαίνει τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στην παράγραφο 2 έχει κοινοτική διάσταση, εφόσον: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ· β) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις σε κάθε ένα από τρία τουλάχιστον κράτη μέλη, υπερβαίνει τα 100 εκατομμύρια ευρώ· γ) σε κάθε ένα από τα τρία τουλάχιστον κράτη μέλη που λαμβάνονται υπόψη για τους σκοπούς του στοιχείου β), δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν κάθε μία χωριστά συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 25 εκατομμυρίων ευρώ και δ) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος»). 153 Αριθ. πρωτ. 850/29.1.2021. 154 Τη γνωστοποίηση συνόδευε το προβλεπόμενο στο άρθρο 45 παρ. 1 Ν. 3959/2011 παράβολο των 1.100 Ευρώ. Βλ. σχετικά άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει. Το υποβληθέν ηλεκτρονικό παράβολο €1.100 εκδόθηκε την 7.1.2021 (κωδικός παραβόλου 362956719951 0308 0025). 155 Με την υπ’ αριθ. πρωτ. 1008/3.2.2021 επιστολή της. 156 ΦΕΚ 91/Β’/21.1.13. 151 152 30 / 44 97. ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Επί του αρχικού εντύπου γνωστοποίησης, η ΓΔΑ ζήτησε διευκρινίσεις και συμπληρωματικά στοιχεία157, απαραίτητα για την αξιολόγηση της συγκέντρωσης, προκειμένου να συλλέξει στοιχεία για την εν λόγω πράξη βάσει του άρθρου 8 παρ. 11 υπό (β) Ν. 3959/2011, ως ισχύει. Η γνωστοποιούσα, αντιστοίχως, παρείχε 158 τα πρόσθετα στοιχεία τα οποία της ζητήθηκαν. Περαιτέρω, η ΓΔΑ απέστειλε επιστολές παροχής στοιχείων προς την Τράπεζα της Ελλάδος και την Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος159.Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 11 και 12 του Ν. 3959/2011, η 1.3.2021 θεωρείται ως ημερομηνία προσήκουσας γνωστοποίησης. Συνεπώς,η προθεσμία έκδοσης απόφασης της ΕΑ επί της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης160 παρέρχεται την 2α.4.2021161. ΣΤ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ 98. Σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 3 του ν. 3959/2011, εφόσον η ΕΑ διαπιστώσει ότι η υποβληθείσα συγκέντρωση, καίτοι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 6 παρ. 1, εντούτοις δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επιμέρους αγορές στις οποίες αφορά, με απόφασή της, εκδιδόμενη εντός μηνός από την πλήρη και προσήκουσα γνωστοποίηση, εγκρίνει τη συγκέντρωση. Ουσιαστικό κριτήριο ελέγχου των συγκεντρώσεων αποτελεί, κατά το άρθρο 7 παρ. 1 του ν. 3959/2011, να μην περιορίζει η συγκέντρωση σημαντικά τον ανταγωνισμό στην εθνική αγορά ή σε σημαντικό τμήμα της, ιδίως με τη δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης. Εν προκειμένω: Με τις υπ’ αριθ. πρωτ. 1224/9.2.2021 και 1659/22.2.2021 επιστολές της, οι οποίες αφορούσαν σε παροχή συμπληρωματικών στοιχείων που κρίθηκαν από τη ΓΔΑ ως απαραίτητα για την αξιολόγηση της σκοπούμενης συγκέντρωσης. 158 Με τις υπ’ αριθ. πρωτ. 1481/16.2.2021, 1554/18.2.2021 και 1887/1.3.2021 επιστολές της προς τη ΓΔΑ. 159 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 1373/12.2.2021 και 1375/12.2.2021 επιστολές της ΓΔΑ αντιστοίχως και οι ερωτηθείσες απάντησαν με τις υπ’ αριθ. πρωτ. 1793/25.2.2021 και 1690/23.2.2021 επιστολές τους, αντιστοίχως 160 Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 8 του ν. 3959/2011: «1. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξετάζει τη γνωστοποιούμενη συγκέντρωση, μόλις υποβληθεί η σχετική γνωστοποίηση... 3. Αν διαπιστωθεί ότι η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση, παρ’ ότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 1 του άρθρου 6, δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επί μέρους αγορές στις οποίες αφορά, η Επιτροπή Ανταγωνισμού, με απόφασή της που εκδίδεται μέσα σε ένα μήνα από τη γνωστοποίηση, εγκρίνει τη συγκέντρωση… 11. Οι προθεσμίες που προβλέπονται στις προηγούμενες παραγράφους 3, 4 ,5 και 6 μπορούν να παραταθούν στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) αν συμφωνήσουν οι γνωστοποιούσες επιχειρήσεις, β) αν η γνωστοποίηση είναι λανθασμένη ή παραπλανητική, με αποτέλεσμα να μην μπορεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού να προβεί στην αξιολόγηση της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης. Οι προθεσμίες που προβλέπονται στις παραγράφους 3 και 4 μπορούν επίσης να παραταθούν αν το έντυπο της γνωστοποίησης δεν έχει συμπληρωθεί πλήρως, με αποτέλεσμα να μην μπορεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού να προβεί στην αξιολόγηση της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης. Με εξαίρεση την περίπτωση α΄ της παρούσας παραγράφου, η Επιτροπή υποχρεούται εντός επτά εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία της γνωστοποίησης να ζητήσει από τις γνωστοποιούσες επιχειρήσεις τη διόρθωση της αρχικής γνωστοποίησης. Ως χρονικό σημείο έναρξης των προθεσμιών στην εν λόγω περίπτωση θεωρείται η ημερομηνία της προσήκουσας γνωστοποίησης…». 161 Βλ. συναφώς το άρθρο 60 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, σύμφωνα με το οποίο «1. Οι Προθεσμίες που ορίζονται από το νόμο ή από τα δικαστήρια αρχίζουν την επόμενη ημέρα από εκείνη κατά την οποία συντελέστηκε το γεγονός που αποτέλεσε την αφετηρία τους και λήγουν στις επτά