← Ελλάδα

1901-decision-730-2021

ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 730/2021 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτηρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 25η Ιανουαρίου 2021, ημέρα Δευτέρα και ώρα 12:00, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Ιωάννης Λιανός Μέλη: Καλλιόπη Μπενετάτου (Αντιπρόεδρος) Παναγιώτης Φώτης Ιωάννης Στεφάτος Μαρία Ιωάννα Ράντου (Εισηγήτρια) Μαρία Ιωαννίδου Σωτήριος Καρκαλάκος και Αφροδίτη Αδαμάκου, λόγω κωλύματος του τακτικού Μέλους, Ιωάννης Πετρόγλου Γραμματέας: Ηλιάνα Κούτρα Θέμα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί της καταγγελίας της εταιρίας με την επωνυμία «ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ – ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» κατά της εταιρίας με την επωνυμία «ΔΗΜΚΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΕΙΔΩΝ ΕΞΟΧΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ», για παράβαση των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011 και 101 και 102 ΣΛΕΕ καθώς και σχετικής αυτεπάγγελτης έρευνας στην αγορά μικροσυσκευών υγραερίου για γενική χρήση Πριν την έναρξη της συνεδρίασης, ο Πρόεδρος της Επιτροπής όρισε Γραμματέα της υπόθεσης την Ηλιάνα Κούτρα με αναπληρώτρια αυτής την Ευγενία Ντόρντα. Στη συζήτηση της υπόθεσης τα νομίμως κλητευθέντα μέρη παραστάθηκαν ως εξής: α) η εταιρία «ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ – ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» με τον νόμιμο εκπρόσωπο Αριστείδη Στεφανίδη μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων Στυλιανού Γρηγορίου και Παναγιώτη Στεφανίδη, και β) η εταιρία «ΔΗΜΚΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΕΙΔΩΝ ΕΞΟΧΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» (νυν «RESOUL») με το νόμιμο εκπρόσωπο Άνθιμο Δημητριάδη μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων Μιχαήλ Μαρίνου, Ευάγγελου Λιάσκου, Περικλή Ποτόλια και Ευθυμίας Λάππα. Στην αρχή της συζήτησης τον λόγο έλαβε η Εισηγήτρια της υπόθεσης, Μαρία Ιωάννα Ράντου, η οποία ανέπτυξε συνοπτικά το περιεχόμενο της υπ’ αριθ. πρωτ. 9298/30.10.2020 γραπτής  Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε τρεις επιπλέον εκδόσεις με τα διακριτικά: 1) Έκδοση για το ΦΕΚ, 2) Έκδοση για την RESOUL (πρώην ΔΗΜΚΑ), 3) Έκδοση για την ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ. Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.04.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.01.2013). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Εισήγησης επί της κρινόμενης υπόθεσης και πρότεινε, για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά στην Εισήγηση: Να διαπιστωθεί η παράβαση των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011 και 101 και 102 ΣΛΕΕ από την εταιρία RESOUL, για τους λόγους που εκτενώς αναφέρονται ανωτέρω, για τη χρονική περίοδο από την 16.05.2008 έως την 31.12.

  1. Να επιβληθεί πρόστιμο στην εταιρία RESOUL αναφορικά με την ως άνω εκτιθέμενη παράβαση των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011 και 101 και 102 ΣΛΕΕ κατά την ως άνω χρονική περίοδο. Να διαπιστωθεί η παράβαση των άρθρων 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ από την εταιρία RESOUL, για τους λόγους που εκτενώς αναφέρονται ανωτέρω για τη χρονική περίοδο από την 01.01.2005 έως την 31.12.
  2. Να επιβληθεί πρόστιμο στην εταιρία RESOUL αναφορικά με την ως άνω εκτιθέμενη παράβαση των άρθρων 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ κατά την ως άνω χρονική περίοδο. Να υποχρεωθεί κατά το ανωτέρω σκεπτικό η εταιρία RESOUL να παραλείπει στο μέλλον τις διαπιστωθείσες παραβάσεις των άρθρων 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ. Να υποχρεωθεί κατά το ανωτέρω σκεπτικό η εταιρία RESOUL να παραλείπει στο μέλλον τις διαπιστωθείσες παραβάσεις των άρθρων 2 ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ. Να απαλειφθούν κατά το ανωτέρω σκεπτικό οι συμβατικοί όροι περί επίτευξης στόχων πωλήσεων από τις συμβάσεις της εταιρίας RESOUL με τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, σε περίπτωση που τέτοιοι όροι παραμένουν σε ισχύ έως και το χρόνο σύνταξης της παρούσης. Να απειληθεί η εταιρία RESOUL με πρόστιμο εάν με απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η συνέχιση ή επανάληψη των διαπιστωθεισών παραβάσεων. Κατά την ως άνω συνεδρίαση οι πληρεξούσιοι δικηγόροι και οι νόμιμοι εκπρόσωποι των εμπλεκομένων μερών, έδωσαν διευκρινίσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις, που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής. Με την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι ζήτησαν και ο Πρόεδρος της Επιτροπής χορήγησε προθεσμία επτά εργάσιμων ημερών μετά την παραλαβή των πρακτικών από τα ενδιαφερόμενα μέρη, προκειμένου να υποβάλουν τα συμπληρωματικά υπομνήματά τους. Η Επιτροπή συνήλθε σε διάσκεψη την 24η Μαρτίου 2021, ημέρα Τετάρτη και ώρα 16:45, η οποία συνεχίσθηκε και ολοκληρώθηκε την 26η Μαρτίου 2021, ημέρα Παρασκευή και ώρα 13:45, με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας της υπόθεσης, Μαρίας Ιωάννας Ράντου, η οποία δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και αφού έλαβε υπόψη την υπ’ αριθ. πρωτ. 9298/30.10.2020 Έκθεση της αρμοδίας Εισηγήτριας, τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, το ισχύον νομικό πλαίσιο, και τις 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ απόψεις που διατυπώθηκαν εγγράφως με τα υπομνήματα που κατέθεσαν και προφορικώς κατά τη συζήτηση της υπόθεσης τα ενδιαφερόμενα Μέρη, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Ι. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ............................................................................ 1.
  3. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ........................................................................................................................................................... 1.
  4. ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ ...................................................................................................... 1.
  5. ΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΔΗΜΚΑ (νυν RESOUL) ............................................................................ 1.
  6. ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ........................................................................................................ ΙΙ. ΤΑ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ............................................................................................................................ 2.
  7. Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗ (ΔΗΜΚΑ, νυν RESOUL) .......................................................................................... 2.
  8. Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΣΑ (ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ) ...................................................................................................... ΙΙΙ. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ......................................................................................................................................... 3.
  9. Η ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ – ΑΓΟΡΑ ΠΩΛΗΣΗΣ ΜΙΚΡΟΣΥΣΚΕΥΩΝ ΥΓΡΑΕΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ .................................................................................................................................................... 3.
  10. Η ΣΧΕΤΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΠΩΛΗΣΗΣ ΜΙΚΡΟΣΥΣΚΕΥΩΝ ΥΓΡΑΕΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ...................................................................................................................................................................... 3.
  11. ΛΟΙΠΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗΣ ......................................................................................... IV. ΔΟΜΗ ΑΓΟΡΑΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΜΙΚΡΟΣΥΣΚΕΥΩΝ ΥΓΡΑΕΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ......................... 4.
  12. ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΜΙΚΡΟΣΥΣΚΕΥΩΝ ΥΓΡΑΕΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ............................................................. 4.
  13. Η ΔΕΣΠΟΖΟΥΣΑ ΘΕΣΗ ΤΗΣ RESOUL ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΠΩΛΗΣΗΣ ΜΙΚΡΟΣΥΣΚΕΥΩΝ ΥΓΡΑΕΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ .................................................................................................................................................... V. ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΥΠΟΘΕΣΗΣ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 1 & 2 Ν. 3959/2011 ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ 101 & 102 ΣΛΕΕ ................................................................................................................................ 5.
  14. ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ....................................................................................................................................... 5.
  15. ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΔΙΚΑΙΟ ..................................................................................................................................... 5.
  16. ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΣ ΕΝΔΟΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ 101 ΚΑΙ 102 ΣΛΕΕ .................................................................................................................................................................... ΜΕΡΟΣ Α: ΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗΣ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΧΟΝΔΡΕΜΠΟΡΟΥΣ/ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ .................................................................................................... 5.
  17. ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ / ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ ............................................................................................................................................................... ΜΕΡΟΣ Α (α): ΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗΣ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 1 ΤΟΥ Ν. 3959/2011 ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ 101 ΣΛΕΕ ........................................................................................................................................................... 5.
  18. ΚΑΘΕΤΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΘΕΤΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ - ΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ (ΕΚ) 2790/1999 ΚΑΙ (ΕΕ) 330/2010 ........................................................................................................................... 5.
  19. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ «ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ» .................................................................................................................... 5.
  20. Η ΥΠΑΡΞΗ «ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ» ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ................................................ 5.
  21. ΝΟΜΙΚΗ ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΧΟΝΔΡΕΜΠΟΡΟΥΣ/ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ ........................................................................................................................... 5.
  22. ΕΞ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΕΚ ΤΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ......... 5.
  23. ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ ΜΕΤΑΠΩΛΗΣΗΣ ..................................................................................................... 5.
  24. ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΑΘΗΤΙΚΩΝ (Ή ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΩΝ, ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ) ΠΩΛΗΣΕΩΝ ............................................................................................. 5.
  25. ΡΗΤΡΕΣ ΜΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ (SINGLE BRANDING) .............................................................................. 5.
  26. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 1 ΠΑΡ. 3 ΤΟΥ Ν. 703/77 ΚΑΙ ΤΟΥ Ν. 3959/11 ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 81 ΠΑΡ. 3 ΣΥΝΘΕΚ ΚΑΙ 101 ΠΑΡ. 3 ΣΛΕΕ ............................... 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΜΕΡΟΣ Α(β): ΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΤΗΣ RESOUL ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 2 ΤΟΥ Ν. 3959/2011 ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ 102 ΣΛΕΕ ......... 5.
  27. ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟΧΩΝ ΠΩΛΗΣΕΩΝ .................................. ΜΕΡΟΣ Β: ΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΤΗΣ RESOUL ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΕ ΤΑ ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ/ ΥΠΕΡΑΓΟΡΕΣ/ ΟΜΙΛΟΥΣ ΑΓΟΡΩΝ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 2 ΤΟΥ Ν. 3959/2011 ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ 102 ΣΛΕΕ..................................................................................................................... 5.
  28. ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ RESOUL ΜΕ ΤΑ ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ/ ΥΠΕΡΑΓΟΡΕΣ/ ΟΜΙΛΟΥΣ ΑΓΟΡΩΝ – Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ............................................................... 5.
  29. Η ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ .............................................................................................. VI ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΒΟΛΗ ΚΥΡΩΣΕΩΝ ......................................................................................................... 6.1 ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ .................................................................................. 6.2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΙΜΟΥ ........................................................................ 6.3 ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΥΠΟΘΕΣΗ..................................................................... 6.4 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΙΜΟΥ ……………………………………………………………………. 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ι. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ 1.
  30. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
  31. Η παρούσα υπόθεση αφορά καταγγελία που κατατέθηκε στις 09.07.2013 (υπ’ αριθ. πρωτ. 5490) στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΓΔΑ») από την εταιρία «ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ-ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» (εφεξής και «καταγγέλλουσα» ή «ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ») κατά της εταιρίας «ΔΗΜΚΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΕΙΔΩΝ ΕΞΟΧΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» (εφεξής και «καταγγελλόμενη» ή ΔΗΜΚΑ ή με την τρέχουσα επωνυμία της, «RESOUL»), για παραβάσεις των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011 και 101 και 102 ΣΛΕΕ, καθώς και αυτεπάγγελτη έρευνα στην αγορά μικροσυσκευών υγραερίου για γενική χρήση, η οποία εκκίνησε με αφορμή την εν λόγω καταγγελία τον Ιούλιο του 2013, για διερεύνηση τυχόν παραβάσεων των ως άνω διατάξεων.
  32. Σημειωτέον ότι, στις 12.06.2013, σε προγενέστερο της υποβολής της καταγγελίας χρόνο, η καταγγελλόμενη υπέβαλε στην Υπηρεσία το υπ’αριθ. 4792 έγγραφο φέρον τίτλο «δήλωση […]» (εφεξής και «Δήλωση […]»), […]1 […]
  33. 1.
  34. ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ
  35. 1 Σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην καταγγελία, η καταγγέλλουσα είχε προβεί στην υπογραφή συμβάσεων «εμπορικής αντιπροσωπείας»3 με τη ΔΗΜΚΑ τα έτη 2008, 2009 και 2010 οι οποίες ήταν στην ουσία συμβάσεις «αποκλειστικής διανομής» και περιείχαν «όρους περιοριστικούς του ελεύθερου ανταγωνισμού»
  36. Ειδικότερα, η καταγγέλλουσα αναφέρει ότι οι σοβαρότερες παραβάσεις που περιείχαν οι εν λόγω συμβάσεις είναι οι εξής: α) Ρήτρες αποκλειστικότητας, οι οποίες, κατά την καταγγέλλουσα, περιορίζουν την περιοχή που δραστηριοποιείται ο διανομέας5· β) Ρήτρες μη ανταγωνισμού, καθώς, σύμφωνα με την καταγγέλλουσα, ο διανομέας δεν μπορεί να εμπορεύεται προϊόντα ανταγωνιστικών εταιριών6· […] Βλ. και υπό 1.3 κατωτέρω. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τα συνημμένα της καταγγελίας προσκομιζόμενα έγγραφα, οι εν λόγω συμβάσεις των ετών 2008 και 2009 ονομάζονται συμβάσεις «εμπορικής συνεργασίας». 4 Βλ. σελ. 9 της καταγγελίας. 5 Βλ. τις σχετικές ρήτρες: «Ο Τοπικός Αντιπρόσωπος αναλαμβάνει την εμπορία και διανομή των προϊόντων αποκλειστικά εντός των γεωγραφικών και διοικητικών ορίων των νομών Ηρακλείου και Λασιθίου» (Συμβάσεις έτους 2008 και 2009) και «Η Εταιρία αναθέτει στον εμπορικό αντιπρόσωπο την αποκλειστική αντιπροσώπευση της στην περιοχή που ορίζεται ρητά και περιοριστικά με το Παράρτημα I (Ν. Ηρακλείου / Ν. Λασιθίου)» (Σύμβαση έτους 2010). 6 Βλ. τις σχετικές ρήτρες: «Ο Τοπικός Αντιπρόσωπος υποχρεώνεται στην αποκλειστική προμήθεια των προϊόντων από την Εταιρία, καθώς και στην τήρηση και συμμόρφωση του με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Εταιρίας […] . Ο Τοπικός Αντιπρόσωπος αναλαμβάνει την υποχρέωση όπως προμηθεύεται αποκλειστικά τα προϊόντα της Εταιρίας και ως εκ τούτου δεν επιτρέπεται να συνεργάζεται με ανταγωνίστριες εταιρίες των προϊόντων της Εταιρίας. Ο Τοπικός Αντιπρόσωπος δηλώνει ρητά ότι δεν συμμετέχει ο ίδιος όσο και άλλο μέλος της οικογένειας του καθ' οιονδήποτε τρόπο σε ανταγωνίστρια εταιρία ή σε δίκτυο πωλήσεων αυτής και, περαιτέρω, αναλαμβάνει την 2 3 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ γ) Καθορισμός τιμής μεταπώλησης των αγαθών, ο οποίος σύμφωνα με την καταγγέλλουσα, «αποδεικνύεται από τις εγκυκλίους [ενν. της καταγγελλόμενης] που θέτουν στόχους και εκπτώσεις καθώς και από τους τιμοκαταλόγους που η καταγγελλόμενη στέλνει στους συνεργάτες της», ενώ περιέχονται και σχετικοί όροι στις συμβάσεις των ετών 2008-
  38. Επιπροσθέτως, η καταγγέλλουσα αναφέρει ως «καταγγελλόμενες πρακτικές συνεργασίας» τις εμπορικές συμφωνίες που συνάπτει η καταγγελλόμενη με τα σούπερ μάρκετ, καθώς σύμφωνα με αυτήν περιέχουν περιοριστικούς όρους του ανταγωνισμού. Η ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ ισχυρίζεται ότι η καταγγελλόμενη υποχρεώνει τους συνεργάτες της να ακολουθούν αυτές τις συμφωνίες, πρακτική που κατά τους ισχυρισμούς της, «αποδεικνύεται και από τα διάφορα πιστωτικά τιμολόγια της ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ προς διάφορους πελάτες της»
  39. Στην καταγγελία αναφέρονται κατά βάση τα κάτωθι είδη παροχών που, κατά την καταγγελόμενη, η ΔΗΜΚΑ χορηγεί προς τους Ομίλους σούπερ μάρκετ: α) Παροχές εκπτώσεων επί τιμολογιακού τζίρου, β) Παροχές εκπτώσεων ετήσιας κλίμακας τζίρου, γ) Παροχές εκπτώσεων για τοποθέτηση νέων κωδικών, δ) Παροχές εκπτώσεων επί τιμολογιακού τζίρου προϊόντων γκάμας, ε) Παροχές εκπτώσεων ετήσιου στόχου πωλήσεων, στ) Παροχές εκπτώσεων για προβολές-φυλλάδια-τοποθέτηση stand, ζ) Παροχές εκπτώσεων Ομίλων, η) Παροχές κεντρικής αποθήκης, θ) Παροχές για άνοιγμα νέων καταστημάτων, ι) Παροχές εκπτώσεων για φιαλίδια C
  41. Τέλος, η καταγγέλλουσα, περιγράφει τις κάτωθι πρακτικές της ΔΗΜΚΑ ως καταχρηστικές9: - Έμμεσος καθορισμός τιμής· - Κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης· - Παρεμποδιστικές πρακτικές· - Χορήγηση εκπτώσεων· - Επιβολή αυθαίρετων όρων συναλλαγής. υποχρέωση, ευθύς μόλις συντρέξει η ανωτέρω περίπτωση να ενημερώσει άμεσα την Εταιρία» (Συμβάσεις 2008 και 2009). Και «Καθ' όλη τη διάρκεια της σύμβασης υποχρεούται ο εμπορικός αντιπρόσωπος να παραλείπει πράξεις ανταγωνισμού, βλαπτικές των συμφερόντων της Εταιρίας. Ειδικότερα, απαγορεύεται στον εμπορικό αντιπρόσωπο να αναλαμβάνει, άμεσα ή έμμεσα, είτε εντός είτε εκτός της περιοχής δράσης του, την αντιπροσώπευση, διανομή ή απλή μεταπώληση προϊόντων, όμοιων ή παρεμφερών προς εκείνο της σύμβασης, ανεξάρτητα αν πρόκειται περί καινούριων ή μεταχειρισμένων. Ο εμπορικός αντιπρόσωπος δηλώνει στην Εταιρία ότι ουδεμία άλλη επιχείρηση με ομοειδή ή ανταγωνιστικά προϊόντα αντιπροσωπεύει» (Σύμβαση 2010). 7 Βλ. σελ. 9 παρ. γ της καταγγελίας καθώς και τις σχετικές ρήτρες: «Ο Τοπικός Αντιπρόσωπος φροντίζει για την τήρηση της εμπορικής και τιμολογιακής πολιτικής της εταιρείας στους πελάτες του» (παρ. 6.3 στις συμβάσεις έτους 2008 και 2009). Στη σύμβαση του έτους 2010 (παρ. 3.5) αναφέρεται ο ίδιος όρος ελάχιστα τροποποιημένος: «Ο εμπορικός αντιπρόσωπος φροντίζει για την τήρηση της εμπορικής και τιμολογιακής πολιτικής της Εταιρίας στους πελάτες Παράρτημα II (Τιμοκατάλογος)». Επιπροσθέτως, στις συμβάσεις των ετών 2008 και 2009 (παρ. 9.1) αναφέρεται ότι: «Η Εταιρία υποχρεούται να παρέχει στον Τοπικό Αντιπρόσωπο έκπτωση 12% επί τιμολογίου στις τιμές τιμοκαταλόγου για αγορές στους κωδικούς φιαλιδίων, έκπτωση 14% επί τιμολογίου στις τιμές τιμοκαταλόγου για αγορές στους λοιπούς κωδικούς, ήτοι συσκευασίες και εποχιακά, έκπτωση επιπλέον 10% επί του τζίρου τιμολογίων». 8 Συγκεκριμένα, αναφέρει τις εξής συμφωνίες της καταγγελλόμενης: α) κατά το έτος 2009: με τον Όμιλο σούπερ μάρκετ ΠΕΝΤΕ Α.Ε. (εφεξής και «ΠΕΝΤΕ» ή «ΓΑΛΑΞΊΑΣ»), τον Όμιλο σούπερ μάρκετ ΕΛΟΜΑΣ (εφεξής και «ΕΛΟΜΑΣ») και ένα από τα μέλη αυτού με την επωνυμία ΙΝΚΑ-ΑΡΒΑΝΙΤΙΔΗ, τον Όμιλο σούπερ μάρκετ ΚΥΨΕΛΗ (εφεξής και «ΚΥΨΕΛΗ»), τον Όμιλο σούπερ μάρκετ ΑΣΠΙΔΑ (εφεξής και «ΑΣΠΙΔΑ»), τον Όμιλο αγορών ΕΛΕΤΑ (εφεξής και «ΕΛΕΤΑ»), β) κατά το έτος 2010 με τον ΕΛΕΤΑ και γ) κατά το έτος 2011 για τον ΑΣΠΙΔΑ και τον Όμιλο ΑΦΟΙ ΒΕΡΟΠΟΥΛΟΙ ΑΕΒΕ (εφεξής και «ΒΕΡΟΠΟΥΛΟΣ»). 9 Βλ. σελ. 21 έως 23 της καταγγελίας. 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  42. Η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται ότι οι ως άνω πρακτικές συνιστούν παραβίαση τόσο του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 (και αντίστοιχα του άρθρου 101 ΣΛΕΕ), όσο και του άρθρου 2 του ν. 3959/2011 (και αντίστοιχα του άρθρου 102 ΣΛΕΕ). Ενόψει των ανωτέρω, η καταγγέλλουσα ζητάει με την καταγγελία της από την ΕΑ να διαταχθεί η παύση των καταχρηστικών πρακτικών εκ μέρους της καταγγελλόμενης εταιρίας και να υποχρεωθεί με απειλή χρηματικής ποινής για κάθε ημέρα μη συμμόρφωσης προς την απόφαση της ΕΑ, καθώς και να επιβληθεί το ανώτατο προβλεπόμενο πρόστιμο λόγω μακροχρόνιας άσκησης των καταχρηστικών πρακτικών. 1.
  43. […]ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΔΗΜΚΑ (νυν RESOUL)
  44. Η RESOUL στη Δήλωση […] που κατέθεσε στην Υπηρεσία στις 12.06.2013 ανέφερε […]
  46. Περαιτέρω, στη Δήλωση […].
  47. Επιπροσθέτως, στην εν λόγω Δήλωση, η καταγγελλόμενη ανέφερε ότι […]
  48. […].
  49. Συμπερασματικά, η καταγγελλόμενη, με τη Δήλωση […].
  50. […].
  51. Μετά την επίδοση της Εισήγησης, η καταγγελλόμενη υπέβαλε στην ΕΑ το υπ’ αριθμ. 586/17.11.2020 έγγραφο με τίτλο «αίτημα για υπαγωγή στη διαδικασία διευθέτησης/ ανάληψης δεσμεύσεων», το οποίο περιείχε αίτημα ανάληψης δεσμεύσεων12 καθώς και αίτημα υπαγωγής σε διαδικασία διευθέτησης διαφορών κατ’ άρθρο 25α του ν. 3959/
  53. Ως προς το αίτημα υπαγωγής σε διαδικασία διευθέτησης διαφορών («ΔΔΔ»), η ΕΑ αποφάσισε στην από 18.11.2020 συνεδρίασή της ότι η εν θέματι υπόθεση δεν προσφέρεται για υπαγωγή σε ΔΔΔ, δεδομένου ότι δεν αφορά σε οριζόντια καρτελική σύμπραξη, όπως προβλέπεται στην υπ’ αρ. 628/2016 απόφαση της ΕΑ, ενώ ανέφερε ότι η διάθεση ενεργού συνεργασίας της εταιρίας, η οποία εκφράστηκε με το ως άνω έγγραφο/ αίτημα, θα αξιολογούνταν κατά την συζήτηση της υπόθεσης. Ως προς το αίτημα ανάληψης δεσμεύσεων, όπως προαναφέρθηκε, η παρούσα υπόθεση δεν μπορεί να θεωρηθεί πρόσφορη για ανάληψη δεσμεύσεων για την επίλυση των προβλημάτων του ανταγωνισμού που εντοπίστηκαν, και για τους λόγους που εκτέθηκαν στην παρ. 11 ανωτέρω, η ΕΑ απέρριψε το σχετικό αίτημα κατά τη συνεδρίαση της 25.01.2021, σε συνέχεια της υπ’ αριθμ. 10711/15.12.2020 Εισήγησης επί των προτεινόμενων δεσμεύσεων
  54. 10 11 […]. […]. Στο έγγραφο αναφερόταν ότι «… Αναλαμβάνουμε … με την παρούσα την επίσημη δέσμευση ότι δεν θα επαναφέρουμε τις ήδη αποσυρθείσες πρακτικές τις οποίες έχει χαρακτηρίσει η Εισήγηση ως παράνομες και θα συμμορφωθούμε πλήρως με τη σχετική Απόφασή Σας. Δεσμευόμαστε επίσης να παρέχουμε εφεξής στην Επιτροπή σας αντίγραφα των ετήσιων εμπορικών πολιτικών μας». 13 Επισημαίνεται ότι η καταγγέλλουσα αιτήθηκε κατά την ακροαματική διαδικασία πρόσβαση στο απόρρητο κείμενο του αιτήματος ανάληψης δεσμεύσεων της καταγγελλομένης. Δεδομένου ότι οι ως άνω δεσμεύσεις απορρίφθηκαν από την ΕΑ, το αίτημα του καταγγέλλοντος κατέστη άνευ αντικειμένου. 12 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1.
  55. ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 1.4.
  56. ΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ ΓΔΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΣΑ (ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ)
  57. Στις 12.12.2013, η ΓΔΑ απέστειλε επιστολή14 παροχής στοιχείων στην καταγγέλλουσα, η οποία απάντησε με υπόμνημα, αναφέροντας τα χαρακτηριστικά της συνεργασίας των δύο εταιριών
  59. Με συμπληρωματικό υπόμνημα της καταγγέλλουσας στις 25.04.201416, υποβλήθηκε λίστα17 ορισμένων αντιπροσώπων/διανομέων της καταγγελλόμενης ανά την Ελλάδα.
  60. Στις 30.07.2014, η ΓΔΑ απέστειλε δεύτερη επιστολή18 παροχής στοιχείων στην καταγγέλλουσα, η οποία απάντησε με νεότερο υπόμνημα
  61. Στις 05.06.2020 η ΓΔΑ απέστειλε την τρίτη και τελευταία επιστολή παροχής στοιχείων προς την καταγγέλλουσα20, η οποία απαντήθηκε με νεότερο υπόμνημά21 της. 1.4.
  62. ΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ ΓΔΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗ (ΔΗΜΚΑ/ νυν RESOUL)
  63. Στις 03.10.2014, η ΓΔΑ απέστειλε επιστολή παροχής στοιχείων22 στην καταγγελλόμενη, η οποία απάντησε με υπόμνημα23, περιγράφοντας το δίκτυο διανομής των προϊόντων της αναφέροντας ότι «[…]»
  65. Σχετικά με το δίκτυο διανομής της ανέφερε ότι η εύρεση πελατών γίνεται είτε με απευθείας επίσκεψη από τους πωλητές της στα καταστήματα και στα κεντρικά της εκάστοτε επιχείρησης και παραγγελιοληψία ανά κατάστημα είτε κεντρικά από το Τμήμα Αγορών τους (αφορά σούπερ μάρκετ, υπεραγορές τύπου PRAKTIKER, καταστήματα τύπου cash and carry και μεμονωμένα εξειδικευμένα καταστήματα). Μέσω συνεργατών της (χονδρέμποροι/ διανομείς, κ.α.) γίνεται επίσης η συναλλαγή που αφορά σούπερ μάρκετ, καταστήματα τύπου cash and carry και μεμονωμένα εξειδικευμένα καταστήματα με επίσκεψη ανά κατάστημα και παραγγελιοληψία. Τέλος μέσω e-shop γίνονται απευθείας πωλήσεις σε τελικούς καταναλωτές. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η καταγγελλόμενη «Από τα ως άνω προκύπτει ότι η εταιρεία μας στο […]% του τζίρου της η ίδια απευθείας βρίσκει τους πελάτες της/λιανέμπορους»
  66. Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 9722/12.12.2013 έγγραφο της ΓΔΑ. Με αριθ. πρωτ. 1316/07.02.
  67. 16 Βλ. το υπ’ αριθ. 2999/25.04.2014 εισερχόμενο έγγραφο. 17 Οι αντιπρόσωποι είναι οι εξής εταιρίες: […] 18 Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 5716/30.07.2014 έγγραφο της ΓΔΑ. 19 Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 6117/26.08.2014 έγγραφο της ΓΔΑ. 20 Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 4977/05.06.2020 έγγραφο της ΓΔΑ. 21 Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 5727/23.06.2020 έγγραφο. 22 Με αριθ. πρωτ. 7231/03.10.
  68. 23 Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 8007/05.11.2014 εισερχόμενο έγγραφο. 24 Η καταγγελλόμενη παραπέμπει στη σελ. 11 της υπ’ αριθ. πρωτ. 4792/12.06.2013 Δήλωσης […]. 25 Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 8007/05.11.2014 έγγραφο της καταγγελλόμενης. 14 15 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  69. Όσον αφορά τα μέσα εξυπηρέτησης των πελατών της, η καταγγελλόμενη ανέφερε ότι oι συμφωνίες που συνάπτει η ίδια με τους πελάτες της εξυπηρετούνται από τους διανομείς/χονδρέμπορους, οι οποίοι συνήθως διανέμουν και άλλα προϊόντα
  70. Περαιτέρω, η καταγγελλόμενη ανάφερε ότι δεν έθετε ως προϋπόθεση ή συμβατικό όρο ειδικές επενδύσεις προς του χονδρεμπόρους/ διανομείς της. Ωστόσο επισήμανε ότι, λόγω της φύσης του προϊόντος, υφίστανται εκ του νόμου συγκεκριμένες ρυθμίσεις αναφορικά με την αποθήκευση και την διακίνησή του, δεδομένου ότι πρόκειται για εμφιαλωμένο βουτάνιο. Επίσης, κατά την καταγγελλόμενη, η καταγγέλλουσα αλλά και όλοι οι λοιποί συνεργάτες της δεν είχαν καμία υποχρέωση διαφημιστικής ή προωθητικής επένδυσης στην περιοχή που δραστηριοποιούνταν ενώ όλα τα σχετικά κόστη καλύπτονταν από την ίδια. Σχετικά με το κόστος μεταφοράς από τις εγκαταστάσεις της στην καταγγέλλουσα η καταγγελλόμενη δήλωσε ότι το αναλάμβανε η ίδια, ενώ το κόστος μεταφοράς από την καταγγέλλουσα στους πελάτες της το αναλάμβανε η καταγγέλλουσα και εν γένει αυτή η πρακτική ακολουθείται για ολόκληρο το δίκτυο στην Ελλάδα. Επιπλέον η καταγγελλόμενη επισήμανε ότι η καταγγέλλουσα μαζί με τα δικά της προϊόντα μετέφερε και προϊόντα άλλων εταιριών. Τέλος, η καταγγελλόμενη ανέφερε ότι δεν επέβαλε στην καταγγέλλουσα τήρηση αποθέματος.
  71. Επιπλέον, η ΓΔΑ απέστειλε επιστολές παροχής στοιχείων προς την καταγγελλόμενη στις 02.12.2016, στις 03.02.2017 και 05.06.202027 προς ολοκλήρωση των μέτρων έρευνας και έλαβε σχετικές απαντήσεις
  72. 1.4.
  73. ΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ ΓΔΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Διανομείς
  74. Η ΓΔΑ απέστειλε το 2015 επιστολές παροχής στοιχείων σε δεκαέξι

(16)από τους διανομείς/αντιπροσώπους της RESOUL29, με στόχο τη διερεύνηση αφενός της φύσης της μεταξύ τους συνεργασίας (εάν δηλαδή πρόκειται για σχέση γνήσιας εμπορικής Αναφέρει επίσης ότι «Συνήθως δεν πωλούν αλλά λαμβάνουν παραγγελία με την σειρά τους από τα καταστήματα των Super Market Τροφίμων με τα οποία η ΔΗΜΚΑ ΑΕ έχει συνάψει εμπορική συμφωνία συνεργασίας και υποστήριξης των προϊόντων της, μαζί ή και όχι, με άλλα προϊόντα που διακινούν. Δεν είναι υπεύθυνοι για την ανεύρεση, εξυπηρέτηση και διατήρηση του πελατολογίου τους. Επίσης, έχουν την ευθύνη της εμπορικής πολιτικής που υπάρχει με το σημείο λιανικής. Το πελατολόγιο είναι ήδη γνωστό στην ΔΗΜΚΑ ΑΕ, αφού το Τμήμα Πωλήσεών της έχει την ευθύνη ανάπτυξης και διατήρησής του», καθώς και ότι […]. Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 8007/05.11.2014 έγγραφο της καταγγελλόμενης. 27 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 8566/02.12.2016, 707/03.02.2017 και 4978/05.06.2020 επιστολές της ΓΔΑ προς την καταγγελλόμενη. 28 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 9174/22.12.2016, 63/04.01.2017, 233/11.01.2017, 383/20.01.2017, 1251/01.03.2017, 5944/30.06.2020 και 6300/08.07.2020 απαντήσεις της καταγγελλόμενης. 29 Βλ. επιστολές […] (αριθ. πρωτ. 2691/30.04.2015), […] (αριθ. πρωτ. 2692/30.04.2015), […] (αριθ. πρωτ. 2693/30.04.2015), […] (αριθ. πρωτ. 2706/30.04.2015), […] (αριθ. πρωτ. 2694/30.04.2015), […] (αριθ. πρωτ. 2695/30.04.2015), […] (αριθ. πρωτ. 2696/30.04.2015), […] (αριθ. πρωτ. 2697/30.04.2015), […] (αριθ. πρωτ. 2698/30.04.2015), […] (αριθ. πρωτ. 2699/30.04.215), […] (αριθ. πρωτ. 2701/30.04.2015), […] (αριθ. πρωτ. 2702/30.04.2015), […] (αριθ. πρωτ. 2700/30.04.2015), […] (αριθ. πρωτ. 2703/30.04.2015), […] (αριθ. πρωτ. 2704/30.04.2015). Επιπλέον, η ΓΔΑ απέστειλε επιστολή παροχής στοιχείων και στο κατάστημα χονδρικής πώλησης ΜΑΡΤ (πρώην ΜΑΚΡΟ). Βλ. απαντητική επιστολή αριθ. πρωτ. 2690/30.04.2015. 26 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αντιπροσωπείας ή ανεξάρτητης διανομής) και αφετέρου τη συμβατότητα των εμπορικών πρακτικών της RESOUL και των συνεργατών της με το δίκαιο του ανταγωνισμού. 22. Στη συνέχεια, το 2020, η ΓΔΑ έστειλε επιστολές παροχής στοιχείων σε δεκαπέντε
(15)διανομείς της RESOUL30 προκειμένου να επικαιροποιηθούν τα στοιχεία του φακέλου.
  1. Οι διανομείς αυτοί επιλέχθηκαν με βάση τα εξής κριτήρια από την ΓΔΑ: α) το ποσοστό πωλήσεων που κατείχαν σε σχέση με τις συνολικές πωλήσεις της RESOUL προς όλους τους διανομείς/αντιπροσώπους με τους οποίους συνεργαζόταν η εν λόγω εταιρία31, β) καθ’ υπόδειξη της καταγγέλλουσας, και γ) σύμφωνα με τις συμβάσεις που είχε στη διάθεσή της η ΓΔΑ ως συνημμένες της καταγγελίας της ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ και της Δήλωσης […]. Υπεραγορές/ σούπερ μάρκετ
  2. Εκτός από τους διανομείς, η ΓΔΑ απέστειλε επίσης, το 2015, επιστολές παροχής στοιχείων και στην υπεραγορά με την επωνυμία PRAKTIKER HELLAS ΑΕ32, καθώς και στους εξής εννέα ομίλους σούπερ μάρκετ33: ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.Γ.Ε., ΑΒ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε., ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ I. & Σ. Α. Ε.Ε., ΜΕΤΡΟ Α.Ε.Β.Ε., ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΜΑΣΟΥΤΗΣ Α.Ε., ΒΕΡΟΠΟΥΛΟΙ ΑΦΟΙ Α.Ε.Β.Ε., ΠΕΝΤΕ Α.Ε., ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ, ΣΥΜΜΕΤΡΟΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Α.Ε.Β.Ε.
  4. Η ΓΔΑ απέστειλε επίσης επιστολές παροχής στοιχείων σε δύο ομίλους αγορών και συγκεκριμένα στον όμιλο αγορών «ΕΛ.ΕΤ.Α.»35 καθώς και στον όμιλο αγορών «ΕΛΟΜΑΣ»36, με τις οποίες ζητήθηκαν στοιχεία σχετικά με τους όρους συνεργασίας τους με την καταγγελλόμενη, καθώς και οι σχετικές συμβάσεις για τα έτη 2005-
  6. Περαιτέρω, το 2016 η ΓΔΑ απέστειλε επιστολές παροχής συμπληρωματικών στοιχείων σε μία
(1)προαναφερθείσα υπεραγορά37, εννέα
(9)ομίλους σούπερ μάρκετ38, δύο
(2)ομίλους […] (αριθ. πρωτ. 4983/05.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 4984/05.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 4990/05.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 4992/05.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 4979/05.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 4985/05.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 4986/05.06.2020), […] (4991/05.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 4988/05.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 4981/05.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 4982/05.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 4987/05.06.2020), […] (5011/05.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 4980/05.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 4993/05.06.2020). 31 Το άθροισμα των ποσοστών πωλήσεων του έτους 2012 (συμπεριλαμβανομένης και της καταγγέλλουσας) των 16 διανομέων/αντιπροσώπων επί του μερικού συνόλου πωλήσεων της RESOUL προς αυτούς ήταν […]%. 32 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2715/30.04.2015 επιστολή παροχής στοιχείων της ΓΔΑ. Σημειώνεται ότι το ποσοστό πωλήσεων του έτους 2012 της εν λόγω υπεραγοράς επί του μερικού συνόλου πωλήσεων της RESOUL προς αυτήν ήταν […]%. 33 Σημειώνεται ότι το άθροισμα των ποσοστών πωλήσεων του έτους 2012 των επτά από τις εννέα αυτές αλυσίδες σούπερ μάρκετ (εκτός από την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ και τη ΣΥΜΜΕΤΡΟΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΕΒΕ) επί του μερικού συνόλου πωλήσεων της RESOUL προς αυτά, υπολογίζεται περίπου σε […]%, γεγονός που δικαιολογεί την απόφαση της ΓΔΑ να αποστείλει επιστολές παροχής στοιχείων στα συγκεκριμένα σούπερ μάρκετ. 34 Οι επιστολές παροχής στοιχείων της ΓΔΑ είχαν ημερομηνία 30.04.2015 και αριθ. πρωτ. 2709, 2710, 2711, 2712, 2713, 2714, 2716, 2722, 2723 αντίστοιχα. 35 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2721/30.04.2015 επιστολή παροχής στοιχείων της ΓΔΑ. 36 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2666/30.04.2015 επιστολή παροχής στοιχείων της ΓΔΑ. 37 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8552/02.12.2016 επιστολή παροχής στοιχείων της PRAKTIKER HELLAS ΑΕ. 30 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αγορών39 και στην καταγγελλόμενη40, με τις οποίες ζητήθηκαν συμπληρωματικά οι συμβάσεις που δεν είχαν προσκομιστεί κατά την προηγούμενη έρευνα της ΓΔΑ καθώς και πρόσθετα πληροφοριακά στοιχεία για την ίδια χρονική περίοδο των ετών 2005-2015. 27. Εν συνεχεία και στις ίδιες εταιρίες η ΓΔΑ απέστειλε επιστολές παροχής συμπληρωματικών στοιχείων στις 05.06.2020 για τη χρονική περίοδο των ετών 2015-2019. Οι εταιρίες απάντησαν με σχετικές επιστολές τους41. Ανταγωνιστές της καταγγελλόμενης 28. Στις 14.07.2016 η ΓΔΑ απέστειλε επιστολές παροχής στοιχείων σε επτά
(7)εταιρίες που αναφέρονται ονομαστικά από την καταγγελλόμενη ως ανταγωνίστριες εταιρίες δραστηριοποιούμενες στον ίδιο κλάδο
  1. Πρόκειται για τις εταιρίες ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ Α.Ε., CORAL GAS A.E.B.E.Y, TAI ABEE, COFFEE GAZ EΠΕ, ΒΟΣΝΑΚΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ & ΣΙΑ Ο.Ε., CAMPER GAS – ΕΜ. ΒΡΥΣΑΝΑΚΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε. και ZEUCAS HELLAS ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΖΕΥΚΙΛΗΣ & ΣΙΑ Ε.Ε.
  3. Τέλος η ΓΔΑ απέστειλε και επιστολές παροχής συμπληρωματικών στοιχείων στις 05.06.2020 σε ανταγωνιστές της καταγγελλόμενης44 και έλαβε τις σχετικές απαντήσεις
  4. ΙΙ. ΤΑ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ 2.
  5. Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗ (ΔΗΜΚΑ, νυν RESOUL)
  6. Η εταιρία ΔΗΜΚΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΕΙΔΩΝ ΕΞΟΧΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ιδρύθηκε το 1982 και εδρεύει στις Αφίδνες Αττικής
  7. Στις Ειδικότερα, η ΓΔΑ απέστειλε επιστολές παροχής στοιχείων στα σούπερ μάρκετ ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.Γ.Ε. (αριθ. πρωτ. 8546/02.12.2016), ΑΒ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε. (αριθ. πρωτ. 8545/02.12.2016), ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ I. & Σ. Α. Ε.Ε. (αριθ. πρωτ. 8544/02.12.2016), ΜΕΤΡΟ ΑΕΒΕ (αριθ. πρωτ. 8550/02.12.2016), ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΜΑΣΟΥΤΗΣ Α.Ε. (αριθ. πρωτ. 8538/02.12.2016), ΒΕΡΟΠΟΥΛΟΙ ΑΦΟΙ Α.Ε.Β.Ε. (αριθ. πρωτ. 8549/02.12.2016), ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ (αριθ. πρωτ. 8540/02.12.2016), ΠΕΝΤΕ ΑΕ (αριθ. πρωτ. 8541/02.12.2016), ΣΥΜΜΕΤΡΟΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΕΒΕ (αριθ. πρωτ. 8551/02.12.2016). 39 ΟΜΙΛΟΣ ΑΓΟΡΩΝ «ΕΛ.ΕΤ.Α» (αριθ. πρωτ. 8548/02.12.2016), ΟΜΙΛΟΣ ΑΓΟΡΩΝ «ΕΛΟΜΑΣ» (αριθ. πρωτ. 8543/02.12.2016). 40 Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 8566/02.12.2016 έγγραφο παροχής στοιχείων της ΓΔΑ. 41 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. επιστολές των ομίλων σούπερ μάρκετ Ι&Σ ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Α.Ε.Ε. (6125/03.07.2020), ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ (5308/15.06.2020), ΜΕΤΡΟ Α.Ε.Β.Ε. (5497/17.06.20), ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΜΑΣΟΥΤΗΣ Α.Ε. (5828/25.06.2020), PRAKTIKER HELLAS Α.Ε. (6011/01.07.2020), ΑΒ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ (5005/05.06.2020), ΟΜΙΛΟ ΑΓΟΡΩΝ ΕΛ.ΕΤ.Α. (5571/18.06.2020), ΠΕΝΤΕ Α.Ε. (5986/30.06.20), ΣΥΜΜΕΤΡΟΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Α.Ε.Β.Ε. (5306/15.06.2020), ΟΜΙΛΟΣ ΑΓΟΡΩΝ ΕΛΟΜΑΣ (6146/03.06.2020). 42 Εστάλησαν επτά επιστολές, γιατί δεν κατέστη δυνατόν να εντοπιστεί το σύνολο των δέκα
(10)εταιριών που αναφέρονται στη Δήλωση […] και έχουν μερίδιο αγοράς […]%. 43 Οι επιστολές παροχής στοιχείων της ΓΔΑ εστάλησαν στις 14.07.2016 με αριθ. πρωτ. 5062, 5063, 5064, 5065, 5067, 5068, 5069 αντίστοιχα. 44 Βλ. τις επιστολές υπ’ αριθ. πρωτ. 4994/05.06.2020 στη ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ Α.Ε., 4997/05.06.2020 στη CORAL GAS A.E.B.E.Y, 4999/05.06.2020 στη TAI ABEE, 4989/05.06.2020 στη COFFEE GAZ EΠΕ, 4996/05.06.2020 στη ΒΟΣΝΑΚΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ & ΣΙΑ Ο.Ε., 4998/05.06.2020 στη CAMPER GAS – ΕΜ. ΒΡΥΣΑΝΑΚΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε. και 4995/05.06.2020 στη ZEUCAS HELLAS ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΖΕΥΚΙΛΗΣ & ΣΙΑ Ε.Ε. 45 […]. 38 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 08.03.2001 καταχωρήθηκε στο μητρώο ανωνύμων εταιριών με την επωνυμία RESOUL ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΕΙΔΩΝ ΕΞΟΧΗΣ Α.Ε.47 και διακριτικό τίτλο «ΚΑΜΠΙΝΓΚΑΖ ΑΕ»48, και στις 05.07.2013 απορρόφησε τον εμπορικό κλάδο της εταιρίας RESOUL ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ LOGISTICS Α.Ε. με διακριτικό τίτλο «RESOUL LOGISTICS Α.Ε.»
  1. Η πλήρης επωνυμία της εταιρίας, από 01.02.201950 είναι «RESOUL ΕΛΛΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ-ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ ΕΙΔΩΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (RESOUL HELLAS CREATORS-DISTRIBUTORS OF GOOD TIME EQUIPMENT PRODUCTS S.A.) με διακριτικό τίτλο «RESOUL».
  2. Καταστατικός σκοπός της εταιρίας είναι, μεταξύ άλλων, η εισαγωγή, εξαγωγή, εμπορία, διανομή και διάθεση πάσης φύσης ειδών εξοχής (camping), παιχνιδιών, σχολικών ειδών, ηλεκτρικών συσκευών, ειδών ταξιδίου, ειδών αναψυχής, χειμερινών σπορ, θαλάσσιων σπορ και τουρισμού, επίπλων, ειδών υγραερίου και πάσης φύσης προϊόντων, τα οποία σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τα ως άνω αναφερόμενη είδη
  3. Λεωφόρος Τυρταίου (31 χλμ. ΕΟ Αθηνών Λαμίας), Τ.Κ. 19014, Αφίδνες (Δήμος Ωρωπού, βλ. αριθ. πρωτ. 5944/30.06.2020). 47 Η σύσταση της εταιρίας έγινε στις 08.03.2001, όπου καταχωρήθηκε στο Μητρώο Ανώνυμων Εταιριών και πήρε αριθμό Μητρώου (αριθ. Μ.Α.Ε.) 48440/04/Β/01/37 δυνάμει της με αριθμό ΕΜ 851/2001 απόφασης της Δ/νσης Εμπορίου της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ανατολικής Αττικής, με την οποία δόθηκε η άδεια σύστασης και εγκρίθηκε το Καταστατικό της, όπως αυτό καταρτίστηκε με την με αριθμό 22932/02.02.2001 Πράξη του συμβολαιογράφου Αθηνών Κωνσταντίνου Νικολάου Γιαννούλα και τροποποιήθηκε με τις με αριθμούς 22979/2001 και 22992/2001 πράξεις του ιδίου συμβολαιογράφου. 48 ΦΕΚ ΑΕ 1581/15.03.
  4. 49 Με την υπ’ αριθ. 2656/13−05.07.2013 απόφαση της Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Ανατολικής Αττικής (ΦΕΚ ΑΕ 4628/25.07.2013). 50 Βλ. ως συνημμένο στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 5944/30.06.2020 απαντητική επιστολή το υπ’ αριθ. πρωτ. 0504344/04.02.2019 έγγραφο της Υπηρεσίας ΓΕΜΗ σχετικά με την Ανακοίνωση Καταχώρησης της εταιρίας στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο. 51 Σύμφωνα με το άρθρο 4, παρ. 4.1 του επικαιροποιημένου κωδικοποιημένου καταστατικού της καταγγελλόμενης, σκοπό της εταιρίας αποτελούν: «4.1.1 Η εισαγωγή, εξαγωγή, εμπορία, διανομή και διάθεση πάσης φύσης ειδών εξοχής (camping), παιχνιδιών, σχολικών ειδών, ηλεκτρικών συσκευών, ειδών ταξιδιού, ειδών αναψυχής, χειμερινών σπορ, θαλάσσιων σπορ και τουρισμού, επίπλων, ειδών υγραερίου και πάσης φύσης προϊόντων, τα οποία σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τα ως άνω αναφερόμενα είδη. 4.1.2 Η εισαγωγή, εξαγωγή, εμπορία, διανομή και διάθεση τυποποιημένων τροφίμων και γενικώς ειδών διατροφής. 4.1.3 Η εισαγωγή, εξαγωγή, εμπορία, διανομή και διάθεση ειδών ένδυσης, υπόδησης και πάσης φύσης αξεσουάρ αυτών. 4.1.4 Η ανοικοδόμηση, διαχείριση και εκμετάλλευση ακινήτων. 4.1.5 Οι πάσης φύσης ναυτιλιακές και τουριστικές επιχειρήσεις καθώς και η εκμετάλλευση και μίσθωση σκαφών αναψυχής. 4.1.6 Η έρευνα, ανάπτυξη, εφαρμογή και επιχειρηματική εκμετάλλευση λογισμικών συστημάτων. 4.1.7 Η παραγωγή τεχνογνωσίας και παροχή υπηρεσιών (μεταξύ άλλων και «after sales service») στους προαναφερόμενους τομείς επιχειρηματικής δραστηριότητας. 4.1.8 Η χονδρική και λιανική πώληση όλων των παραπάνω, συμπεριλαμβανομένης της πώλησης μέσω ηλεκτρονικού καταστήματος (e-shop), είτε δικού της είτε άλλης εταιρίας. 4.1.9 H σύναψη συμβάσεων αποκλειστικής συνεργασίας τύπου franchise (σύμβαση δικαιόχρησης) και η εκτέλεση τεχνικών και επιστημονικών μελετών και παροχή συμβουλών και υπηρεσιών επί θεμάτων marketing, οργάνωσης, παραγωγής και ανάπτυξης ομοειδών επιχειρήσεων. 4.1.10 Η απόκτηση από και παραχώρηση προς επιχειρήσεις παντός είδους αδειών χρήσης και εκμετάλλευσης επί δικαιωμάτων βιομηχανικής ή πνευματικής ιδιοκτησίας, που αφορούν εμπορικά σήματα, σύμβολα ή τεχνογνωσία σχετιζόμενη με μέθοδο πώλησης, παραγωγής ή διανομής προϊόντων, κυρίως για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε κάποια απ’ όλες τις ως άνω περιγραφόμενες (ή/και συναφείς) επιχειρηματικές δραστηριότητες. 4.1.11 Η εγκατάσταση και λειτουργία δια της ιδίας ως άνω μεθόδου δικτύου διανομής προϊόντων και εμπορευμάτων στην ημεδαπή και την αλλοδαπή. 4.1.12 Η αντιπροσώπευση και η πρακτόρευση στην ημεδαπή και στην αλλοδαπή, ημεδαπών και αλλοδαπών, εμπορικών, βιομηχανικών και βιοτεχνικών επιχειρήσεων, με όμοιο ή παρεμφερή σκοπό». Βλ. Υπηρεσία ΓΕΜΗ αριθ. πρωτ. 1816322/11.11.2019 «Ανακοίνωση Καταχώρησης της εταιρίας στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο». 46 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  5. Ειδικότερα, η εταιρία RESOUL52 επικεντρώνεται στη δημιουργία και εμπορία προϊόντων ευρείας κατανάλωσης υγραερίου υπό τα εμπορικά σήματα Campingaz, Ελ Γκρέκο και Θεόφιλος, διαθέτοντας τα εξής προϊόντα: α) φιαλίδια υγραερίου διάτρητα (βάρους 190 γραμμαρίων, υπό το εμπορικό σήμα Campingaz), β) φιαλίδια υγραερίου με βαλβίδα ασφαλείας (βάρους 240 γραμμαρίων και 450 γραμμαρίων)53, γ) αυτόνομες συσκευές που λειτουργούν με φιαλίδιο υγραερίου διάτρητου τύπου, δ) αυτόνομες συσκευές που λειτουργούν με φιαλίδιο υγραερίου με βαλβίδα ασφαλείας54, ε) ψησταριές υγραερίου, στ) αυτόνομες συσκευές μαγειρέματος ενός καυστήρα55 και ζ) ψυγεία και ψυγειοτσάντες
  7. Η καταγγελλόμενη, δραστηριοποιείται σε όλη την Ελλάδα μέσω συμβάσεων με αλυσίδες σούπερ μάρκετ ή υπεραγορών, τις οποίες εξυπηρετεί είτε απευθείας ανά κατάστημα ή μέσω παράδοσης σε κεντρικές αποθήκες, είτε όπου αυτό δεν είναι εφικτό μέσω δικτύου διανομέων /αντιπροσώπων. Σχεδόν το σύνολο των προϊόντων που αγοράζονται από τους διαμεσολαβητές, μεταπωλείται στα σούπερ μάρκετ
  9. Στον Πίνακα 1 παρουσιάζεται η μετοχική σύνθεση της εταιρίας για την περίοδο 2005-
  10. O ελέγχων μέτοχος της RESOUL είναι ο […] με ποσοστό μετοχικού κεφαλαίου […]% για την περίοδο (2015-2020)58: Πίνακας 1 Μέτοχοι Μετοχική Σύνθεση RESOUL για την περίοδο 2005-2020 2013-2014 2005-2006 2006-201259 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 2015-2020 Πηγή: RESOUL (αριθ. πρωτ. 383/20.01.2017 και 5944/30.06.2020).
  11. Οι μεταβολές στη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.) της RESOUL για την περίοδο 2005-2020 παρουσιάζονται στον Πίνακα
  12. Βλ. http://resoul.gr/site/. Με τα εμπορικά σήματα Ελ Γκρέκο (450 γρ.), Θεόφιλος (240 γρ.) και Campingaz (450 γρ.). 54 Με το εμπορικό σήμα Ελ Γκρέκο (Εστία, Εστία Micro, Λάμπα), Θεόφιλος (Καμινετάκι, Λάμπα), Campingaz (καμινέτο, λάμπα). 55 Για τα προϊόντα υπό ε) και στ), τα οποία λειτουργούν με το εμπορικό σήμα Campingaz, απαιτούνται φιάλες υγραερίου μεγάλου βάρους (2 kg, 3kg, 10 kg και 13kg), οι οποίες δεν διατίθενται από τη RESOUL. 56 Βλ. και σελ. 4 της Δήλωσης […]. 57 Βλ. σελ. 11 της Δήλωσης […]. 58 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 5944/30.06.2020 απαντητική επιστολή, σελ.
  13. 59 Επισημαίνεται ότι, προφανώς εκ παραδρομής, στην απάντηση της εταιρίας αναφέρεται το έτος 2014 αντί για
  14. 52 53 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Πίνακας 2 Σύνθεση Δ.Σ. της RESOUL για τη χρονική περίοδο 2005-2020 30.06.200704.05.201123.01.20192005*-30.06.2007 04.05.2011 22.01.2019 2020** Πρόεδρος Δ.Σ. & Πρόεδρος Δ.Σ. & Πρόεδρος Δ.Σ. & Πρόεδρος Δ.Σ. & Δ/νων Σύμβουλος Δ/νων Σύμβουλος Δ/νων Σύμβουλος Δ/νων Σύμβουλος Σύνθεση Δ.Σ. Άνθιμος Ν. Δημητριάδης Εύχαρις Ν. Αντιπρόεδρος Αντιπρόεδρος Δημητριάδου Σταύρος Ν. Μέλος Αντιπρόεδρος Δημητριάδης Περικλής Α. Μέλος Μέλος Ποτόλιας Ιωάννης Σ. Μέλος Αντιπρόεδρος Μέλος Αναδιώτης Ναταλία Τ. Μέλος Σταματάκη *Η συγκεκριμένη σύνθεση Δ.Σ. ίσχυε από την 01.02.2002 **Η θητεία του συγκεκριμένου Δ.Σ. είναι πενταετής και λήγει στις 23.01.2024 ενώ δύναται να παραταθεί μέχρι την πρώτη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά το πέρας της θητείας του (βλ. σχετ. 1 της υπ’ αριθ. πρωτ. 5944/30.06.2020 επιστολής της καταγγελλόμενης. Πηγή: Εταιρία RESOUL (αριθ. πρωτ. 383/20.01.2017 και 5944/30.06.2020).
  15. Ο συνολικός κύκλος εργασιών της εταιρίας για τα έτη 2005 έως και 2018 παρατίθεται στον ακόλουθο πίνακα. Πίνακας 3 Κύκλος εργασιών καταγγελλόμενης (σε €) Έτη Σύνολο 2005 10.221.472,00 2006 12.059.628,64 2007 15.073.463,66 2008 19.348.703,78 2009 21.460.876,05 2010 20.998.681,92 2011 23.046.803,71 2012 20.164.852,40 2013 22.665.867,09 2014 26.003.879,00 2015 22.308.118,00 2016 23.494.611,00 2017 21.575.404,00 2018 21.994.500,00 2019 20.962.802,00 Πηγή: Οι υπ’ αριθ. πρωτ. 383/20.01.2017 και 5944/30.06.2020 επιστολές τις καταγγελλόμενης.
  16. Οι ανωτέρω κύκλοι εργασιών κατά τα έτη 2005-2015 επιμερίζονταν στις κατηγορίες ειδών που πωλούσε η καταγγελλόμενη ως εξής: Πίνακας 4: Πωλήσεις RESOUL, ανά κατηγορία προϊόντος, (2005-2015) (σε €) Έτος Μικροσυσκευές υγραερίου (Σχετική αγορά) Ψησταριές, αξεσουάρ, προσανάμματα Ψυγεία και ψυγειοτσάντες 14 Λοιπά Σύνολο τζίρου Resoul % τζίρου προϊόντων σχετικής αγοράς ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 10.221.472 12.059.628 15.073.463 19.348.704 21.460.876 20.998.682 23.046.803 20.164.852 22.665.867 26.003.879 22.308.118 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Πηγή: RESOUL (Η υπ’ αριθ. πρωτ. 383/20.01.2017 επιστολή).
  17. Από τα στοιχεία του ανωτέρω πίνακα προκύπτει ότι κατά τη διάρκεια της περιόδου 20052012 οι συνολικές πωλήσεις της καταγγελλόμενης αποτελούνταν σχεδόν αποκλειστικά από τα προϊόντα της αγοράς μικροσυσκευών υγραερίου καθώς το ποσοστό πωλήσεων αυτών ήταν σταθερά άνω του […]%, θέση η οποία διατηρήθηκε και την επόμενη τριετία 2013-2015 παρά την πτωτική πορεία αυτών, καταλήγοντας το 2015 στο […]%. 2.
  18. Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΣΑ (ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ)
  19. Η «ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ – ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» με διακριτικό τίτλο «ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ Α.Ε.» και έδρα το Ηράκλειο Κρήτης, προήλθε από μετατροπή ατομικής επιχείρησης60 την 13.07.2010 και ο σκοπός της, βάσει του καταστατικού της61, είναι, μεταξύ άλλων: «Η χονδρική και λιανική πώληση, εμπορία, εισαγωγή, εξαγωγή, επεξεργασία, τυποποίηση, συσκευασία, κατεργασία, παραγωγή, μεταφορά, αποθήκευση, εκμετάλλευση ψυκτικών και αποθηκευτικών χώρων, παροχή Υπηρεσιών Εφοδιαστικής Αλυσίδας (Logistics)».
  20. Η ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ ξεκίνησε να δραστηριοποιείται ως αντιπρόσωπος της RESOUL τουλάχιστον από το έτος 199962, ωστόσο η πρώτη έγγραφη σύμβαση μεταξύ των δύο εταιριών υπογράφηκε το έτος 2008 και η συνεργασία τους σταμάτησε τον Οκτώβριο του Βλ. σχετική αναφορά στην καταγγελία, «η εταιρία είναι καθολικός διάδοχος της ατομικής επιχείρησης του Εμμ. Σταματούλη». 61 ΦΕΚ AE – ΕΠΕ 8357/23.07.
  21. 62 Στο υπ’ αριθ. πρωτ. 1316/07.02.2014 υπόμνημα της ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ αναφέρεται ότι η εν λόγω εταιρία δραστηριοποιείται ως αντιπρόσωπος-διανομέας της RESOUL για περισσότερο από 15 χρόνια. 60 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  22. Η ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ αναφέρει ότι η RESOUL ήταν ο μοναδικός προμηθευτής της σε προϊόντα υγραερίου/φιαλίδια μέχρι τη λύση της συνεργασίας τους
  24. Σήμερα η εταιρία εξακολουθεί να δραστηριοποιείται στην παροχή υπηρεσιών προς την εφοδιαστική αλυσίδα
  25. Το Διοικητικό Συμβούλιο που εκλέχθηκε από τη Γενική Συνέλευση της 24ης Ιουνίου του 2016 και θα διοικεί την εταιρία για 5 έτη (θητεία) και μέχρι τη σύγκληση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων αποτελείται από τους α) Σταματούλη Ευθυμία του Ζαχαρία (ως Πρόεδρος & Διευθ. Σύμβουλος), β) Γεωργάκη Ειρήνη του Αντωνίου (ως Αντιπρόεδρος) και γ) Μαυρουδή Εμμανουήλ του Γεωργίου (ως μέλος). Τέλος, ο συνολικός κύκλος εργασιών της εταιρίας, σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες οικονομικές καταστάσεις65, ήταν για το έτος 2017 5.006.000,29 €. ΙΙΙ. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ 3.
  26. Η ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ – ΑΓΟΡΑ ΠΩΛΗΣΗΣ ΜΙΚΡΟΣΥΣΚΕΥΩΝ ΥΓΡΑΕΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ
  27. Κατά πάγια πρακτική και νομολογία, η σχετική αγορά προϊόντων περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων ή υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμα ή δυνάμενα να υποκατασταθούν μεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, της τιμής τους ή της σκοπούμενης χρήσης τους
  28. Από οικονομική άποψη, για τον καθορισμό της αγοράς του σχετικού προϊόντος, η υποκατάσταση από την πλευρά της ζήτησης αποτελεί το πλέον άμεσο και αποτελεσματικό μέσο ελέγχου των προμηθευτών ενός δεδομένου προϊόντος, ιδίως όσον αφορά τις αποφάσεις τους για τον καθορισμό των τιμών. Από την άλλη πλευρά, οι περιορισμοί που προκύπτουν αναφορικά με τη δυνατότητα υποκατάστασης από την πλευρά της προσφοράς είναι, κατά κανόνα, λιγότερο άμεσοι και απαιτούν την ανάλυση και άλλων παραγόντων και, ως εκ τούτου, λαμβάνονται πρωτίστως υπόψη σε μεταγενέστερο στάδιο (δηλ. στο στάδιο της ουσιαστικής αξιολόγησης από την άποψη του ανταγωνισμού)
  30. Η σχετική αγορά, στο πλαίσιο της οποίας πρέπει να εξετάζεται ένα συγκεκριμένο πρόβλημα όσον αφορά τον ανταγωνισμό, προσδιορίζεται από τον συνδυασμό της αγοράς του σχετικού προϊόντος και της γεωγραφικής αγοράς. Η αγορά του σχετικού προϊόντος περιλαμβάνει όλα τα προϊόντα ή και τις υπηρεσίες που είναι δυνατόν να εναλλάσσονται ή να υποκαθίστανται αμοιβαία από τον καταναλωτή, λόγω των χαρακτηριστικών, των τιμών και της χρήσης για την οποία προορίζονται. 3.1.
  31. Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 1316/07.02.2014 υπόμνημα της ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ. Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 1146198/23.02.2018 ανακοίνωση του Επιμελητηρίου Ηρακλείου-Υπηρεσία ΓΕΜΗ σχετικά με το πλέον πρόσφατο καταστατικό της εταιρίας. 65 Αναρτημένες στον ιστότοπο του ΓΕΜΗ. 66 Bλ. ενδεικτικά Ανακοίνωση της Ευρ. Επιτροπής για τον ορισμό της σχετικής αγοράς (97/C 372/03), σημ. 7 και σχετική νομολογία στην οποία παραπέμπει και η απόφαση ΕΑ 520/VI/2011 (Tasty). 67 Βλ. ενδεικτικά Ανακοίνωση της Επιτροπής για τον ορισμό της σχετικής αγοράς, ό.π. σημ. 13-
  32. 63 64 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  33. Κατά την καταγγελλόμενη, ως σχετική αγορά προϊόντων ορίζεται η χονδρική πώληση μικροσυσκευών υγραερίου για γενική χρήση, η οποία μπορεί να διακριθεί περαιτέρω σε δύο υπό-αγορές: α) την αγορά συσκευών και φιαλιδίων διάτρητων· και β) την αγορά συσκευών και φιαλιδίων με βαλβίδα
  34. 3.1.
  35. Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ
  36. Από τις συλλεχθείσες απαντήσεις των επτά κυριότερων ανταγωνιστών προκύπτει ότι τρεις εταιρίες69 θεωρούν ότι η σχετική αγορά προϊόντος είναι η αγορά της χονδρικής πώλησης μικροσυσκευών υγραερίου για γενική χρήση70, ενώ μια εταιρία ανέφερε ότι μπορεί να υπάρχει και περαιτέρω κατάτμηση της αγοράς, σε διακριτές αγορές (α) φιαλιδίων γενικής χρήσης, (β) φιαλών για εστίες, και (γ) συσκευές για φιάλες υγραερίου (εστίες & λάμπες) και ανταλλακτικά και εξαρτήματα για αυτές
  37. Οι υπόλοιπες εταιρίες δεν τοποθετήθηκαν σαφώς στη συγκεκριμένη ερώτηση
  38. 3.1.
  39. Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ
  40. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, καθώς και τις συμβάσεις της καταγγελλόμενης με τους διανομείς/αντιπροσώπους της, οι οποίες αποτελούν βασικό στοιχείο της ίδιας της καταγγελίας, ως σχετική αγορά στην παρούσα ανάλυση μπορεί να θεωρηθεί η αγορά χονδρικής πώλησης μικροσυσκευών υγραερίου για γενική χρήση (τόσο σε εσωτερικούς όσο και σε εξωτερικούς χώρους). Η εν λόγω αγορά αποτελείται από τα προϊόντα: 1) καμινέτα και λάμπες φιαλιδίου καθώς και σχετικά εξαρτήματα, 2) εστίες φιαλιδίου, 3) φιαλίδια για καμινέτα, εστίες και λάμπες, 4) εστίες φιάλης, 5) φιάλες για εστίες, 6) καμινευτήρες φιαλιδίου και σχετικά εξαρτήματα, και 7) φιαλίδια για καμινευτήρες.
  41. Προκειμένου να εκτιμηθεί η υποκατάσταση, τόσο από την πλευρά της ζήτησης όσο και από την πλευρά της προσφοράς, στα ανωτέρω προϊόντα, θα πρέπει να αξιολογηθεί αφενός η χρηστικότητα των μικροσυσκευών υγραερίου από τον καταναλωτή, καθώς και η ποικιλομορφία των συσκευών που προσφέρονται από την καταγγελλόμενη και τους ανταγωνιστές της. 68 […]. Βλ. απαντήσεις των εταιριών […] υπ’ αριθ. πρωτ. 5678/04.08.2016, […] υπ’ αριθ. πρωτ. 5625/02.08.2016 και […] υπ’ αριθ. πρωτ. 5613/02.08.
  42. 70 Βλ. χαρακτηριστικά απάντηση της […] «Ελλείψει σχετικής νομολογίας αναφορικά ιδίως με τις μικροσυσκευές υγραερίου, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε ελληνικό επίπεδο, και λαμβάνοντας ενδεικτικά υπόψη τον ορισμό της αγοράς προϊόντος σε υποθέσεις σχετικά με υγραέριο αφενός, και με ηλεκτρικές μικροσυσκευές αφετέρου, καθώς και τα ως άνω αναφερόμενα για τις συνθήκες προσφοράς και ζήτησης μικροσυσκευών υγραερίου, πιθανολογούμε ότι, πράγματι, η χονδρική πώληση μικροσυσκευών υγραερίου για γενική χρήση αποτελεί ενιαία αγορά και δεν θα έπρεπε να διακριθεί περαιτέρω ανάλογα με τις κατηγορίες πελατών». 71 Βλ. απάντηση της […], υπ’ αριθ. πρωτ. 5622/02.08.
  43. 72 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 5934/19.08.2016, 5603/02.08.2016 και 6008/25.08.2016 απαντήσεις των εταιριών αντίστοιχα. 69 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  44. Κύρια χαρακτηριστικά αυτών των συσκευών είναι, αφενός η φορητότητα δεδομένου ότι δεν απαιτείται η διασύνδεσή τους με πηγή συνεχούς ροής ενέργειας, και αφετέρου η υποχρεωτική διασύνδεσή τους με κάποιας μορφής και μεγέθους φιαλίδιο που περιέχει μείγμα υγρού καυσίμου. Η χρηστικότητα όλων αυτών των συσκευών σχετίζεται με την παρασκευή ροφημάτων και γευμάτων, τον φωτισμό και διάφορες εργασίες που απαιτούν τη χρήση φλόγας. Κοινός παρανομαστής σε όλες αυτές τις συσκευές είναι το υγραέριο. Ακόμη και αν ήθελε θεωρηθεί ότι διαφοροποιούνται τα φιαλίδια ή οι βαλβίδες εξαγωγής που φέρουν κάποια από αυτά λόγω πιθανής ταύτισής τους με διπλώματα ευρεσιτεχνίας του κατασκευαστή τους, η χρηστικότητα των συσκευών που χρησιμοποιούν τα εκάστοτε φιαλίδια, για τον τελικό καταναλωτή παραμένει η ίδια.
  45. Ως εκ τούτου, η παρούσα υπόθεση αφορά πρωτίστως τα φιαλίδια υγραερίου και τις αντίστοιχες μικροσυσκευές υγραερίου που προορίζονται για γενική χρήση σε εσωτερικούς ή εξωτερικούς χώρους (οικίες, κήποι σπιτιών, κάμπινγκ κ.λπ.). 3.
  46. Η ΣΧΕΤΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΠΩΛΗΣΗΣ ΜΙΚΡΟΣΥΣΚΕΥΩΝ ΥΓΡΑΕΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ
  47. Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή όπου οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις συμμετέχουν στην προμήθεια προϊόντων ή υπηρεσιών ενώ οι όροι του ανταγωνισμού είναι επαρκώς ομοιογενείς και η οποία μπορεί να διακριθεί από γειτονικές κυρίως περιοχές, διότι στις εν λόγω περιοχές οι όροι του ανταγωνισμού διαφέρουν σημαντικά
  49. Εν προκειμένω, και με βάση τις συνθήκες της αγοράς όπως προκύπτουν από τη μελέτη των συμβάσεων και των εμπορικών συμφωνιών μεταξύ της καταγγελλόμενης, των διανομέων/αντιπροσώπων και των σούπερ μάρκετ, καθώς και ότι τα προϊόντα προσφέρονται υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού, κατά την Επιτροπή σχετική γεωγραφική αγορά στην υπό κρίση υπόθεση θεωρείται το σύνολο της ελληνικής επικράτειας. 3.
  50. ΛΟΙΠΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗΣ 3.3.
  51. ΨΗΣΤΑΡΙΕΣ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΞΕΣΟΥΑΡ
  52. Η καταγγελλόμενη δραστηριοποιείται επίσης στην αγορά ψησταριών οικιακής χρήσης και των σχετικών αξεσουάρ.
  53. Η εν λόγω αγορά, η οποία διακρίνεται σαφώς από τις μικροσυσκευές υγραερίου, περιλαμβάνει πλήθος προϊόντων που μπορούν από πλευράς ζήτησης και σκοπούμενης χρήσης να θεωρηθούν όμοια όπως π.χ. ψησταριές υγραερίου, κάρβουνου, ηλεκτρικού ρεύματος. Περαιτέρω, το κόστος κτήσης τους ποικίλει ανάλογα με το μέγεθός τους, το υλικό κατασκευής τους, τον κατασκευαστή τους και την πηγή ενέργειας που χρησιμοποιούν. Εκ των ανωτέρω προϊόντων, η καταγγελλόμενη εμπορεύεται ψησταριές υγραερίου και Βλ. Ανακοίνωση της Επιτροπής όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού (97/C 372/03), σκ.
  54. 73 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κάρβουνου καθώς και τα αξεσουάρ αυτών. Επιπλέον, εμπορεύεται ψησταριές μιας χρήσης (στιγμής).
  55. Σημειώνεται ότι λόγω της απλότητας της κατασκευής των ψησταριών, του πλήθους των προμηθευτών που υπάρχουν στη συγκεκριμένη σχετική αγορά και της μεγάλης ποικιλίας σε καύσιμη ύλη, η οποία διατίθεται στην αγορά, οι εταιρίες που δραστηριοποιούνται στη συγκεκριμένη σχετική αγορά ψησταριών οικιακής χρήσης (και αξεσουάρ) έχουν μικρά μερίδια αγοράς, συνεπώς δεν δύναται να θεωρηθεί ότι, κατά την υπό κρίση περίοδο, κάποια από αυτές κατέχει δεσπόζουσα θέση σε αυτή την αγορά. 3.3.
  56. ΦΟΡΗΤΑ ΨΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΨΥΓΕΙΟΤΣΑΝΤΕΣ
  57. Περαιτέρω, η καταγγελλόμενη δραστηριοποιείται στην αγορά φορητών ψυγείων (συσκευές μεταφοράς τροφίμων και ποτών κατασκευασμένες από άκαμπτο υλικό με ισοθερμικές ιδιότητες ή και με δυνατότητα ψύξης με τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας) και ψυγειοτσαντών (τσάντες μεταφοράς τροφίμων και ποτών κατασκευασμένες από εύκαμπτο ισοθερμικό υλικό). Τα εν λόγω προϊόντα δεν σχετίζονται με τις μικροσυσκευές που χρησιμοποιούν φιαλίδια υγραερίου.
  58. Στη συγκεκριμένη αγορά υπάρχει υψηλή κατάτμηση και εξαιτίας του γεγονότος ότι είναι ευρέως διαδεδομένη η χρήση παγοκυψελών. Από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, εκτιμάται ότι δεν δύναται να θεωρηθεί ότι, κατά την υπό κρίση περίοδο, κατέχει κάποια εταιρία δεσπόζουσα θέση στη συγκεκριμένη αγορά. 3.3.
  59. ΑΛΛΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
  60. Πέραν των ανωτέρω, η καταγγελλόμενη διακινεί μέσω των ίδιων αντιπροσώπωνχονδρεμπόρων της και διάφορα άλλα προϊόντα (αιθέρια έλαια, χόβολη, ανταλλακτική άμμο χόβολης κ.α.). Τα εν λόγω προϊόντα λόγω της ποικιλομορφίας τους δεν αποτελούν μέρος των ανωτέρω οριζόμενων σχετικών αγορών. Επιπρόσθετα, τα προϊόντα αυτά είτε δεν σχετίζονται με τις μικροσυσκευές που χρησιμοποιούν φιαλίδια υγραερίου (λ.χ. αιθέρια έλαια), είτε σχετίζονται μερικώς (λ.χ. χόβολη). Τα προϊόντα αυτά μπορούν να αποτελέσουν έτερη σχετική αγορά των λοιπών ειδών που διακινεί η καταγγελλόμενη και περιλαμβάνονται στις υπό κρίση συμβάσεις.
  61. Λόγω της δραστηριοποίησης πολλών επιχειρήσεων στη συγκεκριμένη αγορά, καθώς και της ύπαρξης πολλών υποκατάστατων, από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, εκτιμάται ότι δεν δύναται να θεωρηθεί ότι, κατά την υπό κρίση περίοδο, κάποια εταιρία κατέχει δεσπόζουσα θέση στη συγκεκριμένη αγορά. IV. ΔΟΜΗ ΑΓΟΡΑΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΜΙΚΡΟΣΥΣΚΕΥΩΝ ΥΓΡΑΕΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ 4.
  62. ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΜΙΚΡΟΣΥΣΚΕΥΩΝ ΥΓΡΑΕΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  63. […]
  64. Αυτό καταδεικνύει ότι το πελατολόγιο και των διανομέων/αντιπροσώπων είναι τα σούπερ μάρκετ
  65. Στον Πίνακα 5 κατωτέρω παρατίθεται το ποσοστό πωλήσεων της RESOUL συνολικά ανά κατηγορία πελατών για το χρονικό διάστημα 2005-2019: ΕΤΗ 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 Πίνακας 5 Ποσοστό των Πωλήσεων RESOUL ανά κατηγορία πελάτη για το χρονικό διάστημα 2005-2019 SUPER ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ ΛΟΙΠΟΙ ΣΥΝΟΛΟ MARKET […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] n/a n/a n/a 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% n/a Πηγή: RESOUL (υπ’ αριθ. πρωτ. 383/20.01.2017 και 5944/30.06.2020).
  66. Από την ανάλυση του Πίνακα 5 ανωτέρω προκύπτει ότι οι πωλήσεις της καταγγελλόμενης προς τους διανομείς για το χρονικό διάστημα 2005-2018 βαίνουν μειούμενες. Ενώ δηλαδή το 2005 αποτελούν περίπου το […]% των πωλήσεων της RESOUL, το 2018 φτάνουν μόλις το […]%. Αντίστροφα, αυξάνονται οι απευθείας (άμεσες) πωλήσεις προς τα σούπερ μάρκετ. Πράγματι, το 2005 το εν λόγω ποσοστό ήταν περίπου […]%, ενώ το 2018 ξεπέρασε το […]%. Σημειώνεται ότι το ποσοστό των «λοιπών» πελατών, που αφορά κυρίως σε εξειδικευμένα καταστήματα πώλησης, έως το 2012 κυμαίνονταν περίπου στο […]%, από το 2013 έως το 2018 κυμαίνεται από […]% έως […]% σημειώνοντας σημαντική αύξηση. 74 75 Βλ. σελ. 13 της Δήλωσης […] Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 383/20.01.2017 απάντηση της καταγγελλόμενης. 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
  67. Συμπερασματικά, τα ποσοστά των πωλήσεων της καταγγελλόμενης προς τους διανομείς μειώθηκαν σταδιακά κατά τη διάρκεια της ερευνώμενης περιόδου, ενώ αντιθέτως αυξήθηκαν τα ποσοστά των απευθείας πωλήσεών της προς τα σούπερ μάρκετ και τους λοιπούς πελάτες της. Συνεπώς, προκύπτει ότι με την πάροδο των ετών, ο μεγαλύτερος όγκος πωλήσεων της καταγγελλόμενης μεταφέρθηκε σταδιακά από τους διανομείς προς τα σούπερ μάρκετ και τους λοιπούς πελάτες. Ειδικότερα για την τελευταία κατηγορία πελατών της RESOUL παρατηρείται έντονη αύξηση του ποσοστού της το έτος 2013, που είναι και το έτος που απαλείφθηκαν οι περισσότεροι από τους υπό διερεύνηση όρους από τις συμβάσεις που είχε συνάψει η RESOUL με τους διανομείς της. 4.1.
  68. ΓΚΑΜΑ ΜΙΚΡΟΣΥΣΚΕΥΩΝ ΥΓΡΑΕΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ
  69. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η αγορά μικροσυσκευών υγραερίου γενικής χρήσης αποτελείται από τα εξής προϊόντα: 1) καμινέτα και λάμπες φιαλιδίου καθώς και σχετικά εξαρτήματα, 2) εστίες φιαλιδίου, 3) φιαλίδια για καμινέτα, εστίες και λάμπες, 4) εστίες φιάλης, 5) φιάλες για εστίες, 6) καμινευτήρες φιαλιδίου και σχετικά εξαρτήματα, και 7) φιαλίδια για καμινευτήρες. 4.1.
  70. ΚΑΝΑΛΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΚΑΙ ΠΩΛΗΣΗΣ ΜΙΚΡΟΣΥΣΚΕΥΩΝ ΥΓΡΑΕΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ
  71. Σύμφωνα με τη Δήλωση […].
  72. Περαιτέρω, η ίδια η RESOUL έχει περιγράψει76 το δίκτυο διανομής των προϊόντων της ως εξής:
(1)Σούπερ μάρκετ τροφίμων/ Αλυσίδες πανελλήνιας και τοπικής εμβέλειας (με περισσότερα από δύο ταμεία): - με απευθείας επίσκεψη από τους πωλητές της στα καταστήματα και στα κεντρικά και παραγγελιοληψία ανά κατάστημα είτε κεντρικά από το Τμήμα Αγορών τους, ή - μέσω συνεργατών της (αντιπρόσωποι/ διανομείς, κ.α.), με επίσκεψη και παραγγελιοληψία ανά κατάστημα από τον υπεύθυνο της κατηγορίας των προϊόντων ή τον διευθυντή του καταστήματος.
(2)Υπεραγορές γενικού εμπορίου: με απευθείας επίσκεψη από τους πωλητές της στα καταστήματα και παραγγελιοληψία ανά κατάστημα.
(3)Cash & Carry - με απευθείας επίσκεψη από τους πωλητές της στα καταστήματα και στα κεντρικά και παραγγελιοληψία είτε ανά κατάστημα είτε κεντρικά από το Τμήμα Αγορών τους, ή 76 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 8007/05.11.2014 έγγραφο. 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ - μέσω των συνεργατών της (αντιπρόσωποι/ διανομείς, κ.α.) με επίσκεψη ανά κατάστημα και παραγγελιοληψία ανά κατάστημα από τον υπεύθυνο της κατηγορίας των προϊόντων ή τον διευθυντή του καταστήματος.
(4)Μεμονωμένα καταστήματα (ενδεικτικά: καταστήματα υγραερίου, είδη σπιτιού, είδη κήπου, κ.α.): Με απευθείας επίσκεψη από τους πωλητές της ή από τους συνεργάτες της (αντιπρόσωποι/ διανομείς, κ.α.) στα καταστήματα και παραγγελιοληψία ανά κατάστημα.
(5)Ε-shop: Απευθείας πώληση στον τελικό καταναλωτή μέσω του διαδικτυακού καταστήματός της.
  1. Σύμφωνα με τις απαντήσεις των διανομέων/αντιπροσώπων77 σε σχετικό ερώτημα, οι κατηγορίες πελατών τους είναι οι εξής: Υπεραγορές, όμιλοι σούπερ μάρκετ, σούπερ μάρκετ, παντοπωλεία, κρεοπωλεία, ψιλικά, μίνι μάρκετ, καταστήματα εισαγωγών-εμπορίου τροφίμων, ταβέρνες-εστιατόρια, καφετέριες, σνακ-μπαρ, ζαχαροπλαστεία, πρατήρια ποτών, καταστήματα ηλεκτρικών ειδών, χρωματοπωλεία, εξειδικευμένα καταστήματα, στρατιωτικά πρατήρια κ.α.
  2. Επιπλέον, από τις απαντήσεις των οκτώ
(8)διανομέων/αντιπροσώπων78 που απάντησαν στο ερώτημα σχετικά με το ποιο μέρος των πωλήσεών τους αντιπροσωπεύουν οι πωλήσεις της καταγγελλόμενης, εξάγεται το συμπέρασμα ότι δεν διανέμουν μόνο τα προϊόντα της, αλλά και προϊόντα άλλων εταιριών της εφοδιαστικής αλυσίδας. Συγκεκριμένα, οι πωλήσεις των διανομέων/αντιπροσώπων σε προϊόντα της καταγγελλόμενης αντιπροσωπεύουν κατά ανώτατο όριο το […]% των συνολικών τους πωλήσεων για το χρονικό διάστημα 2008-2015. 4.1.3. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗΣ 67. Όπως προαναφέρθηκε, προκειμένου να διερευνηθεί η αγορά που δραστηριοποιείται η καταγγελλόμενη, η ΓΔΑ απέστειλε επιστολές παροχής στοιχείων σε ανταγωνίστριες εταιρίες79. Κατά το έτος 2012, προ της υποβολής της καταγγελίας, οι εν λόγω εταιρίες (μαζί […] (αριθ. πρωτ. 3244/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3299/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3158/20.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3159/20.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3298/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3233/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3231/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3220/22.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3201/21.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3109/19.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3188/21.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3280/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3280/25.05.2015 και 3284/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3225/25.05.2015). 78 Βλ. επιστολές […] (αριθ. πρωτ. 3158/20.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3159/20.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3298/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3231/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3220/22.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3201/21.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3109/19.05.2015) και […] (αριθ. πρωτ. 3280/25.05.2015 και 3284/26.05.2015). 79 Τις εταιρίες αυτές ανέφερε ως ανταγωνιστές η ίδια η καταγγελλόμενη: ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ (Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 5062/14.07.2016 έγγραφο παροχής στοιχείων της Γ.Δ.Α.), CORAL GAS (Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 5063/14.07.2016 έγγραφο παροχής στοιχείων της Γ.Δ.Α.), TAI (Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 5064/14.07.2016 έγγραφο παροχής στοιχείων της Γ.Δ.Α), COFFEE GAZ (Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 5065/14.07.2016 έγγραφο παροχής στοιχείων της Γ.Δ.Α.), ΒΟΣΝΑΚΗΣ (Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 5067/14.07.2016 έγγραφο παροχής στοιχείων της Γ.Δ.Α.), CAMPER GAΖ (Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 5068/14.07.2016 έγγραφο παροχής στοιχείων της Γ.Δ.Α.) και ZEUCAS HELLAS. 77 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ με την εταιρία […], […])80, ήταν οι κυριότεροι ανταγωνιστές της καταγγελλόμενης με συνολικό μερίδιο αγοράς μόλις [5-10]%81. 68. Οι επιχειρήσεις αυτές, όπως και η καταγγελλόμενη, διακινούν τα εμπορεύματά τους μέσω χονδρεμπόρων/μεταπωλητών και σούπερ μάρκετ82. Στις επόμενες παραγράφους συνοψίζονται τα κύρια σημεία των τοποθετήσεων των ανταγωνιστών της καταγγελλόμενης. 69. Η […], η μεγαλύτερη ανταγωνίστρια της καταγγελλόμενης σε όρους μεριδίων αγοράς, ανέφερε83 ότι οι πελάτες της είναι κατηγοριοποιημένοι σε τρεις διαφορετικές ομάδες, α) τους πελάτες εξαγωγών, β) τις αλυσίδες/υπεραγορές σούπερ μάρκετ, και γ) τους χονδρέμπορους. Κατά τα έτη 2005-2013 οι χονδρέμποροι διακινούσαν τουλάχιστον το […] του κύκλου εργασιών της εταιρίας έχοντας όμως […] καταλήγοντας στο […]% του κύκλου εργασιών της το 2019. 70. Η […] στις σχετικές επιστολές της84 για όλη τη χρονική περίοδο 2005-2019, παρόλο που προσκόμισε τις κατηγορίες του πελατολογίου της, δεν είχε καμία αναφορά σε χονδρεμπόρους ως κανάλι διανομής των προϊόντων της. 71. Η […] στις σχετικές επιστολές της85 ανέφερε ότι από το έτος 2009 έως και το 2019 χρησιμοποιεί χονδρεμπόρους για τη διανομή των προϊόντων της. Στο εν λόγω όμως χρονικό διάστημα παρατηρείται ότι ενώ από το 2009 έως το 2015 το ποσοστό του κύκλου εργασιών της που προερχόταν από χονδρεμπόρους κινήθηκε […] (από […]% το 2009 σε […]% το 2015), από το 2016 παρατηρείται ότι έχει μια τεράστια […] του συνολικού κύκλου εργασιών της και παράλληλα μία τεράστια […] του κύκλου εργασιών της που προέρχεται από χονδρεμπόρους (από το […]% του 2015, […] σε […]% το 2016 και […]% το 2019). 72. Η […] στις σχετικές επιστολές86 ανέφερε ότι από το έτος 2011 έως και το 2015 χρησιμοποιεί χονδρεμπόρους για τη διανομή των προϊόντων (άλλοι πελάτες της είναι σούπερ μάρκετ και μίνι μάρκετ). Στο εν λόγω όμως χρονικό διάστημα παρατηρείται ότι το ποσοστό του κύκλου εργασιών της που προερχόταν από χονδρεμπόρους κινήθηκε […] (από […]% το 2011 σε […]% το 2015). Βλ. Δήλωση […]. Επισημαίνεται ότι το 2012 τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας είχαν μερίδιο αγοράς σχεδόν [10-15]%, ενώ όλοι οι υπόλοιποι ανταγωνιστές είχαν μερίδιο κάτω του [0-5]%. 82 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. επιστολές της […] (5613/02.08.2016 και 5825/25.06.2020), […]. (5155/18.07.2016 και 5618/19.06.2020), […] (5625/02.08.2016 και υπό τη νέα ονομασία της […] την 5307/15.06.2020), […] (5603/02.08.2016 και 5616/19.06.2020), […] (5934/19.08.2016), […] και γι’ αυτό δεν απάντησε στις υποβληθείσες από τη ΓΔΑ ερωτήσεις, […] (6008/25.08.2016 και υπό την νέα της ονομασία […]την 6337/09.07.2020), […] (5678/04.08.2016 και 5409/16.06.2020). 83 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 5678/04.08.2016 και 5409/16.06.2020 επιστολές της. 84 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 5603/02.08.2016 και 5616/19.06.2020 επιστολές της. 85 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 5625/02.08.2016 και 5307/15.06.2020 επιστολές της. 86 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 5613/02.08.2016 και 5825/25.06.2020 επιστολές της. 80 81 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 73. Η […] στις σχετικές επιστολές της87 ανέφερε ότι από το έτος 2005 έως και το 2019 […] χονδρεμπόρους για τη διανομή των προϊόντων της, […] μεταπωλητής διαφόρων εμπορικών σημάτων έως το 2015 και από το 2016 ως μεταπωλητής […]. 74. Η […] στις σχετικές επιστολές της88 ανέφερε ότι από το έτος 2015 έως και το 2019 χρησιμοποιεί χονδρεμπόρους για τη διανομή των προϊόντων της. Στο εν λόγω χρονικό διάστημα παρατηρείται ότι ποσοστό του κύκλου εργασιών της που προερχόταν από χονδρεμπόρους κυμάνθηκε περίπου στο […]%. Σχετικά με τον πιθανό αποκλεισμό της ως αποτέλεσμα της εμπορικής πολιτικής της καταγγελλόμενης, η ερωτώμενη εταιρία ανέφερε ότι το χρονικό διάστημα 2015-2020, για τα μη επαναπληρούμενα φιαλίδια για καμινέτα και καμινευτήρες, σύμφωνα με την έως τώρα εμπειρία της, αντιμετωπίζει δυσκολία πρόσβασης στην τοποθέτηση των ανωτέρω προϊόντων στα σούπερ μάρκετ, ιδιαίτερα στα μεσαίου και μικρού μεγέθους καταστήματα, καθώς οι θέσεις αυτές είναι περιορισμένες και συνήθως ήδη κατειλημμένες από τα προϊόντα της εταιρίας RESOUL. Ως προς τις υπεραγορές μεγάλου μεγέθους η εταιρία ανέφερε ότι η προβολή των προϊόντων της τόσο σε εύρος ραφιού όσο και σε ποιότητα του σημείου προβολής (ορατότητα/πρόσβασης), είναι εμφανώς υποδεέστερη αυτής των προϊόντων της καταγγελλόμενης89. 75. Σημειώνεται ότι οι λοιπές εταιρίες, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα της ΓΔΑ σχετικά με πιθανό αποκλεισμό τους ως αποτέλεσμα της εμπορικής πολιτικής της καταγγελλόμενης, ανέφεραν ότι δεν είχαν δεχθεί τέτοιο αποκλεισμό ή ότι δεν γνώριζαν κάτι τέτοιο. 4.2. Η ΔΕΣΠΟΖΟΥΣΑ ΘΕΣΗ ΤΗΣ RESOUL ΣΤΗΝ ΜΙΚΡΟΣΥΣΚΕΥΩΝ ΥΓΡΑΕΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΓΟΡΑ ΠΩΛΗΣΗΣ 4.2.1. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 76. Νομολογιακά έχει γίνει δεκτό ότι μερίδιο αγοράς που υπερβαίνει το 50% για διάστημα άνω των τριών ετών αποτελεί, πλην εξαιρετικών περιστάσεων, απόδειξη ύπαρξης δεσπόζουσας θέσης90. Σύμφωνα με τη σχετική νομολογία, τόσο υψηλά μερίδια αγοράς επαρκούν ως αποδείξεις κατοχής δεσπόζουσας θέσης, ενώ άλλες ενδείξεις συνεκτιμώνται συμπληρωματικά, προς ενίσχυση του ήδη εξαχθέντος συμπεράσματος. 4.2.2. ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΤΗΣ 77. Στους κατωτέρω πίνακες παρατίθενται, κατά σειρά, τα μερίδια αγοράς τόσο σε αξία (Πίνακας 6) όσο και σε όγκο (Πίνακας 7) των εταιριών που δραστηριοποιούνται στην αγορά πώλησης μικροσυσκευών υγραερίου για γενική χρήση (τόσο σε εσωτερικούς όσο και σε Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 6008/25.08.2016 και 6337/09.07.2020 επιστολές της. Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 5155/18.07.2016 και 5618/19.06.2020 επιστολές της. 89 Επισημαίνεται ότι για τις αναφερόμενες πρακτικές η εταιρία δεν προσκόμισε σχετικό αποδεικτικό υλικό. 90 Βλ. ενδεικτικά ΔΕΕ C-62/86, AKZO κατά Επιτροπής, EU:C:1991:286, σκ. 60-61. Στην εν λόγω υπόθεση η προσφεύγουσα επιχείρηση κρίθηκε ότι είχε δεσπόζουσα θέση επειδή κατείχε σταθερό επί τριετία μερίδιο αγοράς 50%, διαπίστωση που ενισχύθηκε από το γεγονός ότι επρόκειτο για εταιρία με τεχνολογικό προβάδισμα και πρωτοπορία στην αγορά. Βλ. επίσης ΓενΔΕΕ Τ-228/97, Irish Sugar κατά Επιτροπής, EU:T:1999:246, σκ. 70, ΔΕφΑθ. 2265/2010, σκ. 30, Ε.Ε. COMP/37.990/13.05.2009 Intel, σκ. 852. 87 88 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εξωτερικούς χώρους) για τη χρονική περίοδο 2004-2019, τα οποία έχουν προσκομιστεί από την καταγγελλόμενη91. Πίνακας 6: Μερίδια αγοράς (%), (σε όρους αξίας), στην αγορά πώλησης μικροσυσκευών υγραερίου για γενική χρήση για τη χρονική περίοδο 2005 έως Α’ 5μηνο 2020 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 Ιαν.Μαϊ. 2020 Resoul 55-65 55-65 65-75 65-75 75-85 75-85 75-85 75-85 75-85 65-75 65-75 65-75 65-75 65-75 65-75 65-75 Seral 5-10 5-10 5-10 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 coral gaz 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 Petrogaz 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 Tai 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 coffee gaz 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 Olbi 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 Vosnakis 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 Eyrelko 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 Intergaz 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 pitsos 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 camper gaz 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 5-10 5-10 5-10 5-10 10-15 Zeucas 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 bello_bag 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 dobs* 15-25 10-15 10-15 10-15 10-15 10-15 10-15 10-15 10-15 10-15 10-15 10-15 10-15 10-15 10-15 10-15 others 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 *Προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (private labels) ή Distributors Own Brands Πηγή: Eταιρία RESOUL (με τις υπ’ αριθ. πρωτ. 4792/12.06.2013 και 5944/30.06.2020 επιστολές) Πίνακας 7: Μερίδια αγοράς (%), (σε όρους όγκου), στην αγορά πώλησης μικροσυσκευών υγραερίου για γενική χρήση για τη χρονική περίοδο 2005 έως Α’ 5μηνο 2020 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 Ιαν.Μαϊ. 2020 Resoul 35-45 35-45 35-45 45-55 45-55 45-55 45-55 45-55 35-45 45-55 45-55 45-55 45-55 45-55 35-45 35-45 Seral 5-10 5-10 5-10 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 coral gaz 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 5-10 5-10 5-10 0-5 Petrogaz 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 Tai 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 coffee gaz 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 Olbi 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 Κατά την εκτίμηση της ΓΔΑ, τα μερίδια αυτά έχουν υπολογισθεί βάσει πωλήσεων λιανικής των σούπερ μάρκετ σε Ηπειρωτική Ελλάδα και Κρήτη σε καταστήματα που διαθέτουν τουλάχιστον δύο ταμεία. Ειδικότερα, τα δεδομένα προέρχονται από την υπ’ αριθ. πρωτ. 5944/30.06.2020 επιστολή της καταγγελλομένης χωρίς να διευκρινίζεται η πηγή τους. Με τη Δήλωση […]. Περαιτέρω, οι εταιρίες – ανταγωνιστές της καταγγελλόμενης […] και […] εκτιμούν ότι το μερίδιο αγοράς της καταγγελλόμενης στη σχετική αγορά για τα έτη 2015-2019 είναι περίπου […]% (βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 5409/16.06.2020 και 5619/19.06.2020 επιστολές τους αντίστοιχα). 91 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Vosnakis 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 Eyrelko 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 Intergaz 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 pitsos 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 camper gaz 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 5-10 5-10 5-10 5-10 5-10 5-10 5-10 10-15 Zeucas 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 bello_bag 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 dobs* 35-45 35-45 35-45 35-45 35-45 35-45 35-45 35-45 35-45 25-35 25-35 25-35 25-35 25-35 25-35 25-35 others 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 5-10 5-10 5-10 *Προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (private labels) ή Distributors Own Brands Πηγή: Eταιρία RESOUL (με τις υπ’ αριθ. πρωτ. 4792/12.06.2013 και 5944/30.06.2020 επιστολές) 78. Επισημαίνεται ότι, όπως προκύπτει από τα ως άνω στοιχεία, υπάρχει μεγάλη απόκλιση του μεριδίου αγοράς της RESOUL σε αξία από το μερίδιο αγοράς της σε όγκο (τεμάχια). Αυτό καταδεικνύει ότι η λιανική τιμή των προϊόντων της είναι υψηλή, σε αντίθεση π.χ. με τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. 79. Επίσης από τα στοιχεία των Πινάκων 6 και 7, προκύπτει ότι η καταγγελλόμενη εταιρία RESOUL διατηρεί σταθερά την πρώτη θέση στη χονδρική αγορά πώλησης μικροσυσκευών υγραερίου για γενική χρήση, κατέχοντας δεσπόζουσα θέση με μερίδια άνω του [65-75]% (σε όρους αξίας) και άνω του [35-45]% (σε όρους όγκου) καθ’ όλη την περίοδο 2005- Α’ 5μηνο 2020. Οι αμέσως επόμενοι ανταγωνιστές της κατέχουν μερίδιο έως [10-15]% σε όρους αξίας, και [10-15]% σε όρους όγκου. 80. Με βάση τα ανωτέρω στοιχεία, και συνδυάζοντας αυτά με την κατανομή των πωλήσεων της καταγγελλόμενης σε χονδρεμπόρους/διανομείς, σούπερ μάρκετ και λοιπά κανάλια που παρατέθηκε στον Πίνακα 5, αμέσως κατωτέρω τα στοιχεία εκείνου του πίνακα συμπληρώνονται ως ακολούθως: ΕΤΗ 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Πίνακας 8 Ποσοστό των Πωλήσεων RESOUL ανά κατηγορία πελάτη και μερίδιο αγοράς για το χρονικό διάστημα 2005-2019 ΜΕΡΙΔΙΟ ΜΕΡΙΔΙΟ ΑΓΟΡΑΣ SUPER ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ ΛΟΙΠΟΙ ΣΥΝΟΛΟ ΑΓΟΡΑΣ RESOUL ΑΠΟ MARKET RESOUL ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ […]% […]% […]% 100,00% 55-65% 25-35% […]% […]% […]% 100,00% 55-65% 25-35% […]% […]% […]% 100,00% 65-75% 25-35% […]% […]% […]% 100,00% 65-75% 35-45% […]% […]% […]% 100,00% 75-85% 35-45% […]% […]% […]% 100,00% 75-85% 25-35% […]% […]% […]% 100,00% 75-85% 25-35% […]% […]% […]% 100,00% 75-85% 15-25% […]% […]% […]% 100,00% 75-85% 15-25% […]% […]% […]% 100,00% 65-75% 15-25% […]% […]% […]% 100,00% 65-75% 10-15% […]% […]% […]% 100,00% 65-75% 15-25% […]% […]% […]% 100,00% 65-75% 10-15% 26 2018 2019 […]% n/a […]% n/a […]% n/a 100,00% n/a 65-75% 65-75% ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10-15% n/a Πηγή: RESOUL (υπ’ αριθ. πρωτ. 4792/12.06.2013, 383/20.01.2017 και 5944/30.06.2020) 81. Από τον ανωτέρω πίνακα εξάγεται το συμπέρασμα ότι το μερίδιο αγοράς της καταγγελλόμενης προερχόμενο από πωλήσεις των χονδρεμπόρων/ διανομέων της, κατά το διάστημα 2005-2013 κυμαίνεται από [15-25]% έως[35-45]%. 82. Συνεπώς, υπό το φως των ανωτέρω στοιχείων, η καταγγελλόμενη RESOUL κατέχει δεσπόζουσα θέση στη συγκεκριμένη αγορά, καθ’ όλη την ερευνώμενη περίοδο92. 4.2.3. ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΤΙΚΗ ΙΣΧΥΣ ΤΩΝ ΠΕΛΑΤΩΝ ΜΑΡΚΕΤ/ΥΠΕΡΑΓΟΡΩΝ/ΟΜΙΛΩΝ ΑΓΟΡΩΝ) (ΙΔΙΩΣ ΤΩΝ ΣΟΥΠΕΡ 83. Όπως έχει αναφερθεί και ανωτέρω, οι βασικοί πελάτες των εταιριών που δραστηριοποιούνται στην εν λόγω αγορά είναι τα σούπερ μάρκετ. Μέχρι το 2012, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η καταγγελλόμενη, « […]»93. Κατ’ επέκταση, η ποσότητα των προϊόντων που πώλησε η RESOUL μέχρι εκείνη τη χρονική στιγμή, ταυτίζεται ουσιαστικά με την ποσότητα των προϊόντων RESOUL που πώλησαν τα σούπερ μάρκετ. Από το 2013 και μετά, το ποσοστό των πωλήσεων της εταιρίας που πραγματοποιείται μέσω σούπερ μάρκετ μειώνεται, ωστόσο παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα, της τάξης του […]% έως […]%. 84. Μια σημαντική ένδειξη της πιθανής αντισταθμιστικής αγοραστικής ισχύος των μεγαλύτερων αλυσίδων σούπερ μάρκετ αποτελεί το μέγεθός τους94. 85. Από την πρόσφατη Κλαδική Έρευνα της ΕΑ95 προκύπτει ότι στην αγορά λιανικής πώλησης ειδών σούπερ μάρκετ, δραστηριοποιείται μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων, χωρίς κάποια από αυτές να κατέχει ιδιαίτερα σημαντική θέση. Η διαπραγματευτική δύναμη των αλυσίδων σούπερ μάρκετ εξαρτάται από την εμπορική σημασία που έχουν αυτές. Εν προκειμένω, όσο μεγαλύτερο μέρος των πωλήσεων της καταγγελλόμενης διοχετεύεται μέσα από την κάθε αλυσίδα, τόσο μεγαλύτερη η εμπορική σημασία της. Όπως έχει εκτεθεί όμως και ανωτέρω, η καταγγελλόμενη πραγματοποιεί αρκετά μεγάλο μέρος των πωλήσεών της μέσω των πέντε μεγαλύτερων αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Συνεπώς, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην Κλαδική Έρευνα 2/2020 της ΕΑ, «…η διαπραγματευτική δύναμη των προμηθευτών του κλάδου ποικίλλει ανάλογα με το προϊόν του προμηθευτή και το μέγεθος του σούπερ μάρκετ. Έτσι, προμηθευτές με ισχυρά σήματα προϊόντων έχουν σημαντικό πλεονέκτημα έναντι των πελατών τους, το οποίο, όμως, αντισταθμίζεται στις περιπτώσεις των μεγάλων αλυσίδων Σημειώνεται ότι η ΓΔΑ απέστειλε επιστολές παροχής στοιχείων στους επτά σημαντικότερους ανταγωνιστές της, προκειμένου μεταξύ άλλων να εκτιμήσει τα μερίδια αγοράς τους στη σχετική υπό εξέταση αγορά. Ωστόσο αυτό δεν κατέστη δυνατό, είτε διότι δεν προσκομίστηκαν στοιχεία είτε διότι προσκομίστηκαν ακατάλληλα στοιχεία για συναγωγή συμπερασμάτων, καθώς κάποιες από τις εταιρίες αυτές προμηθεύουν την αγορά με προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Λόγω των ανωτέρω η ΓΔΑ υιοθέτησε τα προσκομιζόμενα από τη ίδια την καταγγελλόμενη δεδομένα από τα οποία προκύπτει ότι, για το διάστημα των ετών 2005 έως και 2019 είχε μερίδια αγοράς σε αξία μεταξύ [55-65]%-[75-85]%. 93 Βλ. σελ. 13 και 14 της Δήλωσης […]. 94 Βλ. την 583/VII/2013 απόφαση της ΕΑ (ΠΡΟΚΤΕΡ & ΓΚΑΜΠΛ). 95 Βλ. Τελική Έκθεση κλαδικής έρευνας της ΕΑ στα Βασικά Καταναλωτικά Είδη, παρ. 49. 92 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σούπερ μάρκετ, οι οποίες, όπως προαναφέρθηκε, αντιπροσωπεύουν και το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών πωλήσεων της αγοράς. …». Υπό το φως των ανωτέρω, η έννοια της αντισταθμιστικής ισχύος των πέντε μεγαλύτερων σούπερ μάρκετ, χαρακτηρίζεται ως μια αμφίδρομη μεν σχέση με την καταγγελλόμενη, η οποία όμως αφήνει περιθώρια ανάκαμψης στην καταγγελλόμενη στην περίπτωση που χάσει ένα σούπερ μάρκετ από το πελατολόγιό της. 4.2.4. ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΣΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΠΙΣΤΗ 86. Η σχετική διαπραγματευτική ισχύς των σούπερ μάρκετ εξαρτάται εξάλλου και από την αναγνωρισιμότητα του σήματος του προμηθευτή. Τα εμπορικά σήματα που διακινεί η καταγγελλόμενη, δεδομένων των ανωτέρω μεριδίων αγοράς τους είναι απαραίτητο να βρίσκονται στα ράφια των σούπερ μάρκετ («must have»). Εξάλλου, όπως η ίδια η καταγγελλόμενη αναφέρει στη Δήλωση […]96 […]97. […]. 87. Συμπέρασμα αυτής της συλλογιστικής που παρατίθεται από την ίδια την καταγγελλόμενη είναι ότι τα προϊόντα της αφενός χαίρουν μεγάλης αναγνωρισιμότητας, αφετέρου μπορούν να χαρακτηριστούν ως «must have» για τα σούπερ μάρκετ. 88. Συνοψίζοντας τα ανωτέρω, διαπιστώνεται ότι η όποια αντισταθμιστική ισχύς των πελατώνσούπερ μάρκετ έναντι της καταγγελλόμενης, μπορεί να θεωρηθεί ότι περιορίζεται από την αναγνωρισιμότητα των προϊόντων της από το καταναλωτικό κοινό και τη δύναμη των σημάτων της (Campingaz, El Greco, Θεόφιλος), καθώς και από τα υψηλά μερίδια αγοράς της, που την καθιστούν αναπόφευκτο εμπορικό εταίρο. 89. Λαμβάνοντας, επομένως, υπόψη την επώνυμη γκάμα προϊόντων της καταγγελλόμενης, την τεχνολογική υπεροχή τους και την καταναλωτική πίστη, αλλά και το μικρό μερίδιο των ανταγωνιστών της, προκύπτει ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι κάποια από τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ-πελάτες της καταγγελλόμενης διαθέτει επαρκή αντισταθμιστική ισχύ. V. ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΥΠΟΘΕΣΗΣ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 1 & 2 Ν. 3959/2011 ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ 101 & 102 ΣΛΕΕ 5.1. ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ 90. Με την έναρξη ισχύος του ν. 3959/2011 για την προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού την 20.04.2011, αντικαταστάθηκε ο ν. 703/1977 (Περί ελέγχου μονοπωλίων και ολιγοπωλίων και προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού). Βάσει των αρχών που διέπουν τη διαχρονική εφαρμογή του δικαίου, καθώς και βάσει των αρχών της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των διοικουμένων, ισχύει ως γενικός κανόνας ότι εφαρμοστέες είναι οι διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, οι οποίες ίσχυαν κατά τον χρόνο επελεύσεως των γεγονότων που συνιστούν την παράβαση, χωρίς να έχει σημασία ο 96 97 […] […] 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ χρόνος κατά τον οποίο εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις και επιβάλλονται οι σχετικές κυρώσεις98. Επομένως, κάθε συμπεριφορά επιχείρησης, η οποία εκδηλώθηκε και έπαυσε προ της 20.04.2011 (ημερομηνία κατάργησης του ν. 703/1977 και θέσης σε ισχύ του ν. 3959/2011) και η οποία πιθανολογείται ότι πληροί τις προϋποθέσεις εφαρμογής των προβλεπόμενων στα άρθρα 1 και 2 του ν. 703/1977 παραβάσεων, αξιολογείται βάσει των προαναφερόμενων άρθρων. Προκειμένου, ωστόσο, περί παραβατικής συμπεριφοράς διαρκείας, με χρονική αφετηρία εκδήλωσης προγενέστερη της θέσης σε ισχύ του ν. 3959/2011, η οποία διαρκεί και μετά τη θέσπιση του νόμου αυτού, ως χρόνος διάπραξης της παράβασης θεωρείται εκείνος κατά τον οποίον εξακολουθεί η δημιουργηθείσα από τη συμπεριφορά του δράστη κατάσταση99 και, επομένως, η συμπεριφορά αυτή καταλαμβάνεται από το ρυθμιστικό πεδίο του νεότερου νόμου που θεσπίστηκε διαρκούσης της παράβασης100. Στην υπό κρίση υπόθεση, οι παραβατικές συμπεριφορές της ελεγχόμενης επιχείρησης, εκδηλώθηκαν μεν προ της 20.04.2011, αλλά διήρκεσαν και μετά το χρονικό αυτό σημείο, επομένως αξιολογούνται βάσει των αντίστοιχων άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011101. Σε κάθε περίπτωση, αναφορικά με τις περιοριστικές του ανταγωνισμού συμφωνίες και την καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης, σημειώνεται ότι οι σχετικές διατάξεις του προϊσχύοντος (άρθρα 1 και 2 του ν. 703/1977) και του διάδοχου αυτού νόμου (άρθρα 1 και 2 του ν. 3959/2011) είναι κατ’ ουσίαν όμοιες. 5.2. ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΔΙΚΑΙΟ 5.2.1. ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ 91. Σύμφωνα με τη διάταξη 1 παρ. 1 του ν. 3959/11: «Με την επιφύλαξη της παραγράφου 3, απαγορεύονται όλες οι συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ επιχειρήσεων και όλες οι αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού στην Ελληνική Επικράτεια, και ιδίως εκείνες οι οποίες συνίστανται: α) στον άμεσο ή έμμεσο καθορισμό των τιμών αγοράς ή πώλησης ή άλλων όρων συναλλαγής, […] γ) στην κατανομή των αγορών ή των πηγών εφοδιασμού […]». Επομένως, προϋποθέσεις για την εφαρμογή των εν λόγω απαγορευτικών διατάξεων είναι:
  1. i)η ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ ανεξάρτητων επιχειρήσεων (ή εναρμονισμένης πρακτικής ή απόφασης ένωσης επιχειρήσεων), και
  2. ii)αντικείμενο ή αποτέλεσμα της ανωτέρω συμφωνίας να είναι ο περιορισμός, η παρακώλυση ή η νόθευση του ανταγωνισμού. Αντίστοιχες είναι και οι βασικές προϋποθέσεις που τάσσονται από τον ενωσιακό νομοθέτη για την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφο 1 ΣΛΕΕ, το οποίο, υπό την επιφύλαξη της πλήρωσης του κριτηρίου του επηρεασμού του διακοινοτικού εμπορίου, είναι εφαρμοστέο και βάσει του άρθρου 3 του Κανονισμού 1/2003102. Ουσιαστικά, μοναδική Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΔΕΕ C-201/09 και C-216/09, ArcelorMittal Luxembourg SA κατά Επιτροπής, EU:C:2011:190, σκ. 67-71. 99 Κατ’ αναλογία προς τις σχετικές διατάξεις του γενικού ποινικού δικαίου περί διαρκούς και στιγμιαίου εγκλήματος. 100 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΕΑ 676/2018, σκ. 127, ΕΑ663/2018, σκ. 175, ΕΑ 639/2017, σκ. 85. 101 Διάφορο ως ένα βαθμό είναι το ζήτημα της αρμοδιότητας έκδοσης απόφασης περί διαπίστωσης ή μη παράβασης και επιβολής των όποιων κυρώσεων καθώς και των εφαρμοστέων κανόνων για την επιμέτρηση του προστίμου. 102 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης, ΕΕ L 1/1, της 04.01.2003. 98 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επιπλέον προϋπόθεση εφαρμογής της ενωσιακής διάταξης, σε σχέση με τη διάταξη του εθνικού δικαίου, αποτελεί αυτή της δυνατότητας επίδρασης στο ενδοκοινοτικό εμπόριο103. 92. Το άρθρο 1 παρ. 3 του ν. 3959/11 προβλέπει εξαίρεση από τους εν λόγω απαγορευτικούς κανόνες για τις συμφωνίες, οι οποίες (α) συμβάλλουν στη βελτίωση της παραγωγής ή της διανομής των προϊόντων ή στην προώθηση της τεχνικής ή οικονομικής προόδου, (β) εξασφαλίζουν συγχρόνως στους καταναλωτές δίκαιο τμήμα από το όφελος που προκύπτει, (γ) δεν επιβάλλουν περιορισμούς που δεν είναι απαραίτητοι για την επίτευξη των στόχων αυτών, και (δ) δεν παρέχουν στις επιχειρήσεις αυτές τη δυνατότητα καταργήσεως του ανταγωνισμού σε σημαντικό τμήμα των σχετικών προϊόντων. Οι τέσσερις προαναφερόμενες προϋποθέσεις πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά προκειμένου να τύχει εφαρμογής η ατομική απαλλαγή που προβλέπουν οι ανωτέρω διατάξεις. Εφόσον έστω και μία από αυτές δεν πληρούται, η συμφωνία είναι αυτοδικαίως άκυρη κατ’ άρθρο 1 παρ. 2 ν. 3959/11104. H επιχείρηση που διεκδικεί τη χορήγηση ατομικής απαλλαγής, φέρει το βάρος να αποδείξει ότι πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, με πειστικά επιχειρήματα και αποδεικτικά στοιχεία105. Αντίστοιχες είναι και οι προβλέψεις του άρθρου 101 παρ. 3 ΣΛΕΕ. 93. Στην υπό κρίση υπόθεση, οι πρακτικές της καταγγελλόμενης στην εμπορική συνεργασία της με τους χονδρεμπόρους - μεταπωλητές της περιλαμβάνουν: (α) ρήτρες καθορισμού από τη RESOUL των τιμών μεταπώλησης των προϊόντων της από τους χονδρεμπόρους· (β) ρήτρες περιορισμού των παθητικών ή και ενεργητικών (κατά περίπτωση) πωλήσεων των χονδρεμπόρων σε πελάτες οι οποίοι βρίσκονται εκτός της γεωγραφικής περιοχής ως προς την οποία η RESOUL τους έχει παραχωρήσει το (αποκλειστικό κατά περίπτωση) δικαίωμα να μεταπωλούν τα προϊόντα της· καθώς και (γ) ρήτρες αποκλειστικής προώθησης του σήματος της RESOUL εκ μέρους των χονδρεμπόρων. 94. Οι ως άνω συμβατικοί όροι θα αξιολογηθούν ως «κάθετες συμφωνίες» υπό το πρίσμα των άρθρων 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ, στο μέτρο που περιλαμβάνουν «κάθετους περιορισμούς» του ανταγωνισμού, όπως η αξιολόγηση αυτή παρατίθεται εκτενώς κατωτέρω (βλ. Τμήμα V, Μέρος Α (α)). 5.2.2. ΚΑΤΑΧΡΗΣΤΙΚΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΔΕΣΠΟΖΟΥΣΑΣ ΘΕΣΗΣ 95. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 2 του ν. 3959/2011 «Απαγορεύεται η καταχρηστική εκμετάλλευση από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις της δεσπόζουσας θέσης στο σύνολο ή μέρος της αγοράς της Ελληνικής Επικράτειας. Η καταχρηστική αυτή εκμετάλλευση μπορεί να συνίσταται ιδίως: α) στην άμεση ή έμμεση επιβολή μη εύλογων τιμών αγοράς ή πωλήσεως ή άλλων όρων συναλλαγής, β) στον περιορισμό της παραγωγής, της διάθεσης ή της τεχνολογικής ανάπτυξης με ζημία των καταναλωτών, γ) στην εφαρμογή στο εμπόριο άνισων όρων για Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 133, ΣτΕ 1731/2001. Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 81 παρ. 3 της Συνθήκης, ΕΕ C 101 της 27.4.2004, σημ. 42 με περαιτέρω παραπομπές σε ενωσιακή νομολογία. 105 Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 267, καθώς και αποφάσεις ΔΕφΑθ 559/2010, σκ. 18, ΔΕφΑθ 2891/2009, σκ. 19, ΔΕφΑθ 1682/2009, σκ. 28 με περαιτέρω παραπομπές σε ενωσιακή νομολογία. 103 104 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ισοδύναμες παροχές, ιδίως στην αδικαιολόγητη άρνηση πώλησης, αγοράς ή άλλης συναλλαγής, με αποτέλεσμα να περιέρχονται ορισμένες επιχειρήσεις σε μειονεκτική θέση στον ανταγωνισμό, δ) στην εξάρτηση της σύναψης συμβάσεων από την αποδοχή, εκ μέρους των συναλλασσόμενων, πρόσθετων παροχών, οι οποίες από τη φύση τους ή σύμφωνα με τις εμπορικές συνήθειες δεν συνδέονται με το αντικείμενο των συμβάσεων αυτών». Επομένως, προϋποθέσεις για την εφαρμογή της εν λόγω απαγορευτικής διάταξης είναι: (
  3. i)η κατοχή δεσπόζουσας θέσης στο σύνολο ή μέρος της σχετικής αγοράς (προϊόντος ή γεωγραφικής), και (
  4. ii)η καταχρηστική εκμετάλλευση αυτής. Αντίστοιχες είναι και οι βασικές προϋποθέσεις που τάσσονται από τον ενωσιακό νομοθέτη για την εφαρμογή του άρθρου 102 ΣΛΕΕ, εφόσον υπάρχει επηρεασμός του διακοινοτικού εμπορίου. 96. Οι ανωτέρω δύο προϋποθέσεις είναι σωρευτικές, υπό την έννοια ότι οι διατάξεις των άρθρων 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ δεν απαγορεύουν την κατοχή ή απόκτηση δεσπόζουσας θέσης καθαυτή, αλλά την καταχρηστική εκμετάλλευση αυτής. Κατά πάγια νομολογία, καίτοι η διαπίστωση της ύπαρξης δεσπόζουσας θέσεως δεν αποδίδει καθεαυτή καμία μομφή στην οικεία επιχείρηση, η επιχείρηση αυτή εντούτοις, ανεξάρτητα από τα αίτια δημιουργίας τέτοιας θέσεως, φέρει ιδιαίτερη ευθύνη να μη βλάπτει με τη συμπεριφορά της την ύπαρξη πραγματικού και ανόθευτου ανταγωνισμού στην αγορά106. Η ιδιαίτερη ευθύνη, την οποία συνεπάγεται η κατοχή δεσπόζουσας θέσης δεν αφαιρεί, μεν, από την επιχείρηση που βρίσκεται στη θέση αυτή, το δικαίωμα να διαφυλάξει τα εμπορικά της συμφέροντα και να έχει την ευχέρεια, σε λογικό μέτρο, να ενεργεί κατά τρόπο που κρίνει πρόσφορο για την προστασία των συμφερόντων της, πλην όμως δεν μπορούν να γίνουν δεκτές ενέργειες που αποσκοπούν στη διατήρηση και ενίσχυση αυτής της δεσπόζουσας θέσης και στην καταχρηστική εκμετάλλευσή της107. 97. Εισαγωγικά, αναφέρεται ότι η έννοια της καταχρηστικής εκμετάλλευσης δεσπόζουσας θέσης δεν ορίζεται στις διατάξεις των άρθρων 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ, οι οποίες περιορίζονται στην ενδεικτική απαρίθμηση ορισμένων μορφών κατάχρησης από επιχείρηση που κατέχει δεσπόζουσα θέση. Ωστόσο, έχει νομολογηθεί ότι η έννοια της καταχρηστικής εκμετάλλευσης έχει αντικειμενικό χαρακτήρα, καταλαμβάνει δε κάθε συμπεριφορά δεσπόζουσας επιχείρησης, η οποία είναι σε θέση να επηρεάσει τη δομή μιας αγοράς όπου, ακριβώς και λόγω της παρουσίας της εν λόγω επιχείρησης, ο ανταγωνισμός ενδέχεται να είναι ήδη εξασθενημένος και η οποία (συμπεριφορά) έχει ως συνέπεια την παρεμπόδιση της διατήρησης του υφιστάμενου στην αγορά ανταγωνισμού ή της ανάπτυξής του, με την προσφυγή σε μέσα διαφορετικά από εκείνα που διέπουν τον συνήθη ανταγωνισμό μεταξύ των προσφερομένων από τους επιχειρηματίες προϊόντων ή υπηρεσιών108. 98. Κάτι τέτοιο συμβαίνει όταν η κατέχουσα δεσπόζουσα θέση επιχείρηση αποκλείει την αποτελεσματική πρόσβαση των πραγματικών ή δυνητικών της ανταγωνιστών σε προμήθειες Βλ. ενδεικτικά ΔΕΚ C-322/81, Michelin κατά Επιτροπής (Michelin I), σκ. 57, ΠΕΚ Τ-219/99, British Airways κατά Επιτροπής, σκ. 242, ΠΕΚ Τ-201/04, Microsoft κατά Επιτροπής, σκ. 229 και ΔΕΕ C-23/14, Post Danmark A/S v Konkurrencerådet (Post Danmark II), σκ. 70-71. 107 Βλ. ενδεικτικά ΠΕΚ Τ-203/01, Michelin κατά Επιτροπής (Michelin II), σκ. 55 με περαιτέρω παραπομπές σε νομολογία καθώς και αποφάσεις ΕΑ 590/2014, σκ 242 και 581/VII/2013, σκ. 262. 108 Βλ. ενδεικτικά ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 130, όπου και εκτενής αναφορά σε ενωσιακή νομολογία, καθώς και ΔΕΕ C-549/10 P, Tomra and Others v Commission, σκ. 17, ΔΕΕ C-52/09, TeliaSonera Sverige, σκ. 27. Βλ. επίσης ενδεικτικά, ΔΕφΑθ 4055/2017, σκ. 7, ΔΕφΑθ 869/2013, σκ. 35. 106 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ή αγορές, με αποτέλεσμα οι παράμετροι του ανταγωνισμού στην αγορά να είναι πιθανόν να επηρεαστούν εις βάρος των καταναλωτών109. Συναφώς, ο εκτοπισμός ενός ανταγωνιστή της δεσπόζουσας επιχείρησης από την αγορά δεν σημαίνει οπωσδήποτε ότι πλήττεται η λειτουργία του ανταγωνισμού (και εμμέσως οι καταναλωτές), αλλά είναι επίσης απαραίτητο ο αποκλεισμός αυτός να φέρει κάποιες αρνητικές συνέπειες για τους καταναλωτές από άποψη τιμών, επιλογών, ποιότητας ή καινοτομίας. Σε κάθε περίπτωση, οι διατάξεις του άρθρου 102 ΣΛΕΕ (αλλά και του άρθρου 2 του ν. 3959/2011) απαγορεύουν, μεταξύ άλλων, σε κατέχουσα δεσπόζουσα θέση επιχείρηση να εφαρμόζει πρακτικές που οδηγούν σε εκτοπισμό των θεωρούμενων ως εξίσου αποτελεσματικών με αυτήν ανταγωνιστών της από την αγορά και να ενισχύει κατ’ αυτόν τον τρόπο τη δεσπόζουσα θέση της, καταφεύγοντας σε άλλα μέσα εκτός από εκείνα που εντάσσονται στο πλαίσιο του υγιούς ανταγωνισμού110. 99. Παραδείγματα πρακτικών που ενδεχομένως συνιστούν καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης είναι οι συμφωνίες αποκλειστικότητας, είτε συνοδεύονται από τη χορήγηση εκπτώσεων είτε όχι, καθώς και (αυτοτελώς) η χορήγηση εκπτώσεων υπό προϋποθέσεις, όπως η χορήγηση εκπτώσεων στόχων ή γκάμας (εκπτώσεων υπέρ πιστών πελατών). 100. Εν προκειμένω, όπως έχει αναλυτικά εκτεθεί ανωτέρω, η καταγγελλόμενη εταιρία RESOUL κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά πώλησης μικροσυσκευών υγραερίου για γενική χρήση καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, με μερίδια αγοράς που κυμαίνονται σταθερά άνω του [65-75]% σε αξία των σχετικών πωλήσεων. Επομένως, η πρώτη προϋπόθεση κατά τις διατάξεις των άρθρων 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ πληρούται. 101. Επιπλέον, οι πρακτικές της καταγγελλόμενης RESOUL περιλαμβάνουν ρήτρες αποκλειστικότητας σε συνδυασμό με τη χορήγηση εκπτώσεων στόχων στις συμβάσεις της με τους χονδρεμπόρους - μεταπωλητές της, ενώ οι συμβάσεις της RESOUL με τα σούπερ μάρκετ/ ομίλους αγορών/ υπεραγορές περιλαμβάνουν τη χορήγηση εκπτώσεων υπό προϋποθέσεις (ιδίως εκπτώσεων στόχων και γκάμας προϊόντων). 102. Οι ως άνω πρακτικές θα αξιολογηθούν ως καταχρήσεις δεσπόζουσας θέσης υπό το πρίσμα των άρθρων 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ, όπως εκτενώς παρατίθεται η αξιολόγηση αυτή κατωτέρω (βλ. Τμήμα V, Μέρος Α (β) για τις πρακτικές της RESOUL στη σχέση της με τους χονδρεμπόρους, και Τμήμα V, Μέρος Β για τις πρακτικές της RESOUL στη σχέση της με τα σούπερ μάρκετ, αντίστοιχα). 5.3. ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΣ ΕΝΔΟΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ 101 ΚΑΙ 102 ΣΛΕΕ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ 103. Για την εφαρμογή, παράλληλα προς τις διατάξεις του εθνικού δικαίου, των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ βάσει του άρθρου 3 παρ. 1 του Κανονισμού (ΕΚ) 1/2003, θα πρέπει να εξεταστεί Βλ. Ανακοίνωση της Επιτροπής – Κατευθύνσεις σχετικά με τις προτεραιότητες της Επιτροπής κατά τον έλεγχο της εφαρμογής του άρθρου 82 της συνθήκης ΕΚ σε καταχρηστικές συμπεριφορές αποκλεισμού που υιοθετούν δεσπόζουσες επιχειρήσεις, ΕΕ C 45/02 της 24.02.2009, σημ. 19. 110 Βλ. C-209/10, Post Danmark A/S v Konkurrencerådet (Post Danmark I), σκ. 22-25, C-413/14 P, Intel κατά Επιτροπής, σκ.133-136. Βλ. επίσης και ΕΑ 663/2018, σκ. 315 και ΔΕφΑθ 1611/2020, σκ. 27. 109 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εάν στην κρινόμενη υπόθεση συντρέχει το κριτήριο του επηρεασμού του διακοινοτικού εμπορίου. 104. Το εν λόγω κριτήριο είναι αυτόνομο κριτήριο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, το οποίο εκτιμάται ad hoc111, και οριοθετεί το πεδίο εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου του ανταγωνισμού. Συγκεκριμένα, για την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου, οι συμφωνίες και μονομερείς πρακτικές πρέπει να δύνανται να έχουν ένα ελάχιστο επίπεδο διασυνοριακών επιπτώσεων στο εσωτερικό της Ένωσης και ως εκ τούτου να δύνανται να επηρεάσουν «αισθητά» το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών112. 105. Για να είναι σε θέση μια συμφωνία ή κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης να επηρεάσει αισθητά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, θα πρέπει, βάσει ενός συνόλου νομικών και πραγματικών στοιχείων, να μπορεί να πιθανολογηθεί επαρκώς ότι μπορεί να ασκήσει άμεση ή έμμεση, πραγματική ή δυνητική, επίδραση στα εμπορικά ρεύματα μεταξύ κρατών μελών, τούτο δε κατά τρόπο που να προκαλείται φόβος ότι θα μπορούσε να εμποδίσει την πραγματοποίηση ενιαίας αγοράς μεταξύ κρατών μελών113. 106. Είναι δε πάγια η νομολογία ότι οι περιοριστικές του ανταγωνισμού πρακτικές που καλύπτουν ολόκληρο το έδαφος ενός εκ των κρατών μελών, ζωτικό δηλαδή τμήμα της κοινής αγοράς, έχουν εξ ορισμού αποτέλεσμα την παρακώλυση της οικονομικής αλληλοδιεισδύσεως που επιδιώκεται με τη Συνθήκη και, ως εκ τούτου, πληρούται το κριτήριο επηρεασμού του διακοινοτικού εμπορίου για τους σκοπούς εφαρμογής των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ114. 107. Ειδικά για τις κάθετες συμφωνίες που καλύπτουν το σύνολο ενός κράτους μέλους, αυτές δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών ιδίως όταν δυσχεραίνουν την είσοδο, με εξαγωγές ή με εγκατάσταση, επιχειρήσεων από άλλα κράτη μέλη στη σχετική εθνική αγορά (αποτέλεσμα αποκλεισμού). Όταν κάθετες συμφωνίες έχουν παρόμοια αποτελέσματα αποκλεισμού, συμβάλλουν στον κατακερματισμό των αγορών σε εθνική βάση και εμποδίζουν έτσι την οικονομική αλληλοδιείσδυση που επιδιώκεται από τη Συνθήκη. Επιπλέον, οι κάθετες συμφωνίες οι οποίες καλύπτουν το σύνολο ενός κράτους μέλους και αφορούν προϊόντα που αποτελούν αντικείμενο διασυνοριακών ανταλλαγών δύνανται επίσης να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, ακόμα και εάν δεν δημιουργούν άμεσα εμπόδια σε αυτό115. 108. Αντίστοιχα, όταν μία επιχείρηση κατέχει δεσπόζουσα θέση που καλύπτει το σύνολο κράτους μέλους και η συμπεριφορά της έχει ως αποτέλεσμα τον καταχρηστικό αποκλεισμό Βλ. Ανακοίνωση της Επιτροπής – Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ΕΕ C 101/81, της 27.04.2004, σημ. 12 (εφεξής «Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου»), καθώς και αποφάσεις ΕΑ 663/2018, σκ. 187, ΕΑ 590/2014, σκ. 246, ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 271. 112 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου, σημ. 13. 113 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΕΑ 663/2018, σκ. 189, ΕΑ 590/2014, σκ. 246, ΔΕΚ C-209/78 Van Landewyck κατά Επιτροπής, σκ. 170, και ΔΕΚ C-219/95P Ferriere Nord κατά Επιτροπής, σκ. 20. 114 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΕΑ 663/2018, σκ. 192, ΕΑ 590/2014, σκ. 246, ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 275, καθώς και αποφάσεις ΔΕΚ 8/72, Vereeniging van Cementhandelaren κατά Επιτροπής, σκ. 29, ΔΕΚ 42/84, Remia και λοιποί κατά Επιτροπής, σκ. 22, ΔΕΚ C-35/96 Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκ. 48 και ΔΕΕ C-309/99 Wouters και λοιποί, σκ. 95. 115 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου, σημ. 86-88. 111 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ανταγωνιστών από την αγορά, το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών δύναται να επηρεαστεί, διότι η συμπεριφορά αυτή δυσχεραίνει γενικά την είσοδο ανταγωνιστών από άλλα κράτη μέλη στην αγορά. Περαιτέρω, όταν μια επιχείρηση κατέχει δεσπόζουσα θέση που καλύπτει το σύνολο κράτους μέλους, είναι καταρχήν αδιάφορο εάν η κατάχρηση που διαπράττει η δεσπόζουσα επιχείρηση επηρεάζει τμήμα μόνο του εδάφους του κράτους μέλους ή ορισμένους μόνο αγοραστές στο έδαφός του. Μια δεσπόζουσα επιχείρηση μπορεί να εμποδίσει το εμπόριο με ουσιαστικό τρόπο, εάν υιοθετεί καταχρηστική συμπεριφορά σε τομείς ή έναντι πελατών που ενδέχεται να αποτελέσουν στόχο ανταγωνιστών από άλλα κράτη μέλη. Έτσι, κάποιοι δίαυλοι διανομής αποτελούν σε ορισμένες περιπτώσεις ιδιαίτερα σημαντικό μέσο για την απόκτηση πρόσβασης σε μεγάλες κατηγορίες καταναλωτών. Η παρεμπόδιση της πρόσβασης σε παρόμοιους διαύλους μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο εμπόριο μεταξύ κρατών μελών116. 109. Εν προκειμένω, όπως προαναφέρθηκε, οι υπό εξέταση πρακτικές της καταγγελλόμενης RESOUL αφορούν το σύνολο της ελληνικής επικράτειας (εθνική αγορά). Συγκεκριμένα, τα προϊόντα της διανέμονται σε όλη την επικράτεια, κατέχει δεσπόζουσα θέση που καταλαμβάνει την κατά τα ανωτέρω ορισθείσα αγορά των προϊόντων μικροσυσκευών υγραερίου γενικής χρήσης στο σύνολο του κράτους μέλους (της Ελλάδας) και οι πρακτικές της καταλαμβάνουν και επηρεάζουν το σύνολο της ελληνικής αγοράς. Ειδικότερα, η έρευνα της ΓΔΑ καταδεικνύει ότι η συμπεριφορά της RESOUL εκτείνεται στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας και αφορά τη συνεργασία της τόσο με τους χονδρεμπόρους – μεταπωλητές της όσο και με τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Οι υπό εξέταση συμβάσεις της με τους χονδρεμπόρους/ διανομείς της, στους οποίους παραχωρεί το δικαίωμα να μεταπωλούν τα προϊόντα της κατ’ αποκλειστικότητα σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές, καταλαμβάνουν, ως σύνολο, το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής επικράτειας. Αντίστοιχα, οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ, με τις οποίες έχουν συναφθεί τα υπό εξέταση στην παρούσα υπόθεση ιδιωτικά συμφωνητικά, διαθέτουν πολλά καταστήματα τα οποία καλύπτουν το σύνολο της ελληνικής επικράτειας και δύνανται να αποτελούν στόχο ανταγωνιστών από άλλα κράτη μέλη, καθώς συνιστούν σημαντικό μέσο για την απόκτηση πρόσβασης σε μεγάλες κατηγορίες καταναλωτών. 110. Ενόψει των ανωτέρω, εκτιμάται ότι οι πρακτικές της RESOUL είναι ικανές να επηρεάσουν αισθητά το ενδοκοινοτικό εμπόριο, κατά την έννοια των ενωσιακών κανόνων ανταγωνισμού και, ως εκ τούτου, τα άρθρα 101 και 102 ΣΛΕΕ τυγχάνουν εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση. ΜΕΡΟΣ Α: ΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗΣ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΧΟΝΔΡΕΜΠΟΡΟΥΣ/ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ 5.4. ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ/ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ 116 ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου, σημ. 93-96. 34 ΤΗΣ ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 111. Οι συναφθείσες συμφωνίες/συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς/αντιπροσώπους της κατά την υπό εξέταση χρονική περίοδο, έχουν διάρκεια ενός έτους και είναι είτε διαδοχικές συμβάσεις διάρκειας ενός έτους είτε παρατάσεις των αρχικών συμβάσεων. 112. Στη συνέχεια, αναφέρονται επιγραμματικά, οι συμφωνίες/ συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς/ αντιπροσώπους της, οι οποίες δύναται να ομαδοποιηθούν ως εξής:
  5. i)Συμφωνία εμπορικής συνεργασίας της RESOUL με την […]117·
  6. ii)Συμφωνία εμπορικής συνεργασίας της RESOUL με τη […]118· iii) Συμβάσεις εμπορικής συνεργασίας της RESOUL με τους διανομείς για τα έτη 20081192009120·
  7. iv)Συμβάσεις εμπορικής αντιπροσωπείας της RESOUL με τους διανομείς για τα έτη 2010121-2011122-2012123·
  8. v)Συμβάσεις διαμεσολάβησης της RESOUL με τους διανομείς για τα έτη 20131242014125-2015126-2016127-2017128-2018129. Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3244/25.05.2015 απαντητική επιστολή της […]. Η 1η χρονικά συμφωνία με την […] που προσκομίστηκε είναι μία […] συμφωνία για το 2005 με ημερομηνία […]. Επισημαίνεται ότι στην υπ’ αριθ. πρωτ. 3244/2015 επιστολή της εταιρίας αναφέρει ως […]. 118 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3299/26.05.2015 απαντητική επιστολή της […]. Δεν αναφέρεται ρητά έτος σύναψης, θεωρείται ότι αφορά το έτος 2006. Το 2008 συνήφθη νέα σύμβαση. Αντίστοιχη σύμβαση υπάρχει και για την εταιρία […]. 119 Οι συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς/αντιπροσώπους της για το έτος 2008 επισυνάπτονται συνημμένες στη Δήλωση […] της RESOUL (αριθ. πρωτ. 4792/12.06.2013) καθώς και στις υπ’ αριθ. πρωτ. 63/04.01.2017 και 1251/01.03.2017 επιστολές της, στην καταγγελία της ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ (αριθ. πρωτ. 5490/09.07.2013) και στις κάτωθι απαντητικές επιστολές των εμπλεκόμενων […] (αριθ. πρωτ. 3284/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3201/21.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3299/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3280/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3244/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3258/25.05.2015). 120 Επίσης, οι συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς/αντιπροσώπους της για το έτος 2009 επισυνάπτονται ως συνημμένες στην καταγγελία της ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ (αριθ. πρωτ. 5490/09.07.2013), στις απαντητικές επιστολές των διανομέων […] (αριθ. πρωτ. 3284/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3201/21.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3299/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3280/25.05.2015) και […] (αριθ. πρωτ. 3244/25.05.2015) και στις υπ’ αριθ. πρωτ. 63/04.01.2017 και 1251/01.03.2017 επιστολές της RESOUL. Επίσης, η σύμβαση εμπορικής συνεργασίας της […] με τη RESOUL επισυνάπτεται στην υπ’ αριθ. πρωτ. 3258/25.05.2015 επιστολή της πρώτης. 121 Οι συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς/αντιπροσώπους της για το έτος 2010 επισυνάπτονται συνημμένες στη Δήλωση […] της RESOUL (αριθ. πρωτ. 4792/12.06.2013) καθώς και στις υπ’ αριθ. πρωτ. 63/04.01.2017 και 1251/01.03.2017 επιστολές της, στην καταγγελία της ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΗΣ (αριθ. πρωτ. 5490/09.07.2013), στις απαντητικές επιστολές των διανομέων/αντιπροσώπων […] (αριθ. πρωτ. 3284/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3201/21.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3299/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3280/25.05.2015) και […] (αριθ. πρωτ. 3244/25.05.2015) καθώς και στις υπ’ αριθ. πρωτ. 63/04.01.2017 και 1251/01.03.2017 επιστολές της RESOUL. 122 Οι συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς/αντιπροσώπους της για το έτος 2011 επισυνάπτονται ως συνημμένες στις απαντητικές επιστολές των εμπλεκόμενων μερών […] (αριθ. πρωτ. 3284/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3201/21.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3299/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3280/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3220/22.05.2015), RESOUL (αριθ. πρωτ. 63/04.01.2017), […] (αριθ. πρωτ. 3233/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3258/25.05.2015). 123 Οι συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς/αντιπροσώπους της για το έτος 2012 επισυνάπτονται ως συνημμένες στις απαντητικές επιστολές των διανομέων […] (αριθ. πρωτ. 3284/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3299/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3280/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3244/25.05.2015) και […] (αριθ. πρωτ. 3233/25.05.2015) καθώς και στην υπ’ αριθ. πρωτ. 63/04.01.2017 επιστολή της RESOUL. Επίσης επισυνάπτεται στην απάντηση της […] (αριθ. πρωτ. 3258/25.05.2015). 124 Οι συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς/αντιπροσώπους της για το έτος 2013 επισυνάπτονται ως συνημμένες στη Δήλωση […] της RESOUL καθώς και στην υπ’ αριθ. πρωτ. 63/04.01.2017 επιστολή της, στις 117 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 113. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της Επιτροπής, γίνεται σαφές το εξής: οι αποκαλούμενες «συμφωνίες εμπορικής συνεργασίας» των κατηγοριών (
  9. i)και (
  10. ii)ανωτέρω, αντικαταστάθηκαν από τις «συμβάσεις εμπορικής συνεργασίας» (υπό (iii) ανωτέρω), οι οποίες αφορούν στη χρονική περίοδο 2008-2009. Στη συνέχεια αυτές αντικαταστάθηκαν από τις αποκαλούμενες «συμβάσεις εμπορικής αντιπροσωπείας» (υπό (
  11. iv)ανωτέρω) που αφορούν στα έτη 2010, 2011 και 2012. Ομοίως, οι συμβάσεις αυτές αντικαταστάθηκαν από τις αποκαλούμενες «συμβάσεις διαμεσολάβησης» των ετών 2013-2015130 καθώς και των ετών 2016-2018 (υπό (
  12. v)ανωτέρω). 114. Από τις ανωτέρω συμβάσεις που τέθηκαν υπόψη της Επιτροπής για το έτος 2008, όλες έχουν ως ημερομηνία υπογραφής και έναρξης ισχύος την 16.05.2008, πλην μίας σύμβασης η απαντητικές επιστολές των εμπλεκόμενων μερών […] (αριθ. πρωτ. 3284/26.05.2015), […] (3299/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3201/21.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3225/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3158/20.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3159/20.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3244/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3188/21.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3233/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3109/19.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3220/22.05.2015). Επίσης, υπάρχουν συνημμένες στην απαντητική επιστολή της […] (αριθ. πρωτ. 3258/25.05.2015). 125 Οι συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς/αντιπροσώπους της για το έτος 2014 επισυνάπτονται στις απαντητικές επιστολές των διανομέων […] (αριθ. πρωτ. 3284/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3201/21.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3299/26.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3280/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3225/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3158/20.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3159/20.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3244/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3188/21.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3233/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3220/22.05.2015) καθώς και στην υπ’ αριθ. πρωτ. 63/04.01.2017 απάντηση της RESOUL. Επίσης, υπάρχουν συνημμένες στην απαντητική επιστολή της […] (αριθ. πρωτ. 3258/25.05.2015). 126 Οι συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς/αντιπροσώπους της για το έτος 2015 επισυνάπτονται στις απαντήσεις της RESOUL (αριθ. πρωτ. 63/04.01.2017, 9174/22.12.2016, 5944/30.06.2020), καθώς και των εμπλεκόμενων μερών […] (αριθ. πρωτ. 3280/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3225/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3158/20.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3159/20.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3233/25.05.2015), […] (αριθ. πρωτ. 3109/19.05.2015) και […] (αριθ. πρωτ. 3220/22.05.2015 και αριθ. πρωτ. 6616/16.07.2020), […] (αριθ. πρωτ. 6245/07.07.2020), […] (αριθ. πρωτ. 6078/02.07.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5580/5580/18.06.2020) […] (αριθ. πρωτ. 5717/22.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 6183/06.07.2020). 127 Οι συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς/αντιπροσώπους της για το έτος 2016 επισυνάπτονται στις εξής απαντητικές επιστολές των εμπλεκόμενων μερών: […] (αριθ. πρωτ. 6245/07.07.2020), RESOUL (αριθ. πρωτ. 5944/30.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 6616/16.07.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5685/22.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5724/23.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5964/30.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 6078/ 02.07.2020), […] αριθ. πρωτ. 5657/22.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5580/18.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5717/22.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 6183/06.07.2020). 128 Οι συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς/αντιπροσώπους της για το έτος 2017 επισυνάπτονται στις εξής απαντητικές επιστολές των εμπλεκόμενων μερών: […] (αριθ. πρωτ. 6245/07.07.2020), RESOUL (αριθ. πρωτ. 5944/30.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 6616/16.07.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5685/22.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5724/23.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5964/30.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 6078/ 02.07.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5657/22.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5580/18.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5717/22.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 6183/06.07.2020). 129 Οι συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς/αντιπροσώπους της για το έτος 2018 επισυνάπτονται στις εξής απαντητικές επιστολές των εμπλεκόμενων μερών: […] (αριθ. πρωτ. 6245/07.07.2020), RESOUL (αριθ. πρωτ. 5944/30.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 6616/16.07.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5685/22.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5724/23.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5964/30.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 6078/ 02.07.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5657/22.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5580/18.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5599/19.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 5717/22.06.2020), […] (αριθ. πρωτ. 6183/06.07.2020). 130 Επισημαίνεται ότι η σύμβαση διαμεσολάβησης του έτους 2015 ήταν ίδια με αυτή του έτους 2013 με τη μόνη διαφορά ότι έχει αντικατασταθεί ο όρος «αντιπρόσωπος» από τη λέξη «συνεργάτης». 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οποία υπεγράφη και τέθηκε σε ισχύ μεταγενέστερα131. Περαιτέρω οι ανωτέρω συμβάσεις του 2012, που τέθηκαν υπόψη της Επιτροπής, ανεξαρτήτως της συμβατικής τους διάρκειας, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις εκτείνεται χρονικά και στο 2013, έληξαν την 31.12.2012, δεδομένου ότι για όλες τις εν λόγω συμβάσεις, προσκομίσθηκαν νεώτερες συμβάσεις του 2013, οι οποίες προέβλεπαν την αναδρομική ισχύ τους από 01.01.2013. Σημειώνεται ότι η αναφορά γίνεται στις συμβάσεις των ετών 2008 και 2012, καθώς τα εν λόγω έτη οριοθετούν την περίοδο εντός της οποίας εντοπίζονται παραβατικοί όροι στις συμβάσεις της RESOUL έναντι των διανομέων, όπως θα εκτεθεί αναλυτικά κατωτέρω. ΜΕΡΟΣ Α (α): ΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗΣ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 1 ΤΟΥ Ν. 3959/2011 ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ 101 ΣΛΕΕ 5.5. ΚΑΘΕΤΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΘΕΤΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ - ΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ (ΕΚ) 2790/1999 ΚΑΙ (ΕΕ) 330/2010 ΤΟΥ 115. Οι συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε διαφορετική οικονομική βαθμίδα, οι οποίες αφορούν στις προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα μέρη δύνανται να προμηθεύονται, πωλούν ή μεταπωλούν αγαθά και υπηρεσίες (εφεξής και «κάθετες συμφωνίες») εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 1 παρ. 1 ν. 3959/2011 και 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ, στο μέτρο που περιλαμβάνουν περιορισμούς του ανταγωνισμού υπό την έννοια των ως άνω διατάξεων (εφεξής και «κάθετοι περιορισμοί»). Εν προκειμένω, η καταγγελλόμενη RESOUL και οι χονδρέμποροι – διανομείς της δραστηριοποιούνται σε διαφορετικό επίπεδο στην αλυσίδα πώλησης των προϊόντων υγραερίου γενικής χρήσης, ώστε οι μεταξύ τους συμβάσεις όπως αναφέρθηκαν ανωτέρω, να αποτελούν κάθετες συμφωνίες υπαγόμενες στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 1 παρ. 1 ν. 3959/2011 και 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ, στο μέτρο που περιλαμβάνουν κάθετους περιορισμούς του ανταγωνισμού. 116. Οι Κανονισμοί (ΕΚ) 2790/1999132 και (ΕΕ) 330/2010133, σε συνδυασμό με τις ερμηνευτικές κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τους κάθετους περιορισμούς134, εισάγουν τεκμήριο νομιμότητας (ευεργέτημα απαλλαγής) για τις κάθετες συμφωνίες από την απαγορευτική διάταξη του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, υπό την προϋπόθεση αφενός ότι οι σχετικές συμφωνίες δεν περιέχουν μορφές ιδιαίτερα σοβαρών περιορισμών και αφετέρου ότι το Πρόκειται για τη συνημμένη στην υπ’ αριθ. πρωτ. 63/04.01.2017 επιστολή της RESOUL σύμβαση μεταξύ της RESOUL Α.Ε. και του […]. 132 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2790/1999 της Επιτροπής για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της Συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών, ΕΕ L 336 της 29.12.1999, σελ. 21 (εφεξής και «Κανονισμός απαλλαγής κατά κατηγορίες» ή «Κανονισμός 2790/1999» ή «ΚΑΚ»). 133 Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 330/2010 της Επιτροπής για την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών, ΕΕ L 102 της 23.4.2010, σελ. 1 (εφεξής και «νέος Κανονισμός απαλλαγής κατά κατηγορίες» ή «Κανονισμός 330/2010» ή «νέος ΚΑΚ»). 134 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ΕΕ C 291 της 13.10.2000, σελ. 1 (εφεξής και «προγενέστερες Κατευθυντήριες Γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς») και τη σχετική νομολογία που παραπέμπει. Βλ. επίσης Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ΕΕ C 130 της 19.5.2010, σελ. 1 (εφεξής και «Κατευθυντήριες Γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς»). 131 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μερίδιο αγοράς του προμηθευτή και του αγοραστή δεν υπερβαίνει έκαστο το 30% στην οικεία σχετική αγορά135. 117. Ειδικότερα, προβλέπονται περιοριστικά συγκεκριμένοι κάθετοι περιορισμοί, που αξιολογούνται ως «ιδιαιτέρως σοβαροί» (εξ αντικειμένου) περιορισμοί του ανταγωνισμού (αποκαλούμενοι και «hardcore restrictions») και οι οποίοι δεν απαλλάσσονται, ακόμη κι όταν τα μερίδια αγοράς προμηθευτή (ή/και διανομέα) υπολείπονται του ανωτέρω ορίου, ενώ συγχρόνως συμπαρασύρουν εκτός πεδίου εφαρμογής της ομαδικής απαλλαγής τη συμφωνία στο σύνολό της136. Οι εν λόγω περιορισμοί (όπως για παράδειγμα ο καθορισμός παγίου ή ελάχιστου επιπέδου τιμής μεταπώλησης και ορισμένα είδη εδαφικής προστασίας) δεν καλύπτονται ούτε από τον «ασφαλή λιμένα» που δημιουργείται για τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας με βάση τη σχετική Ανακοίνωση της Ε. Επ., ενώ παράλληλα είναι ελάχιστα πιθανό να πληρούν τις προϋποθέσεις χορήγησης ατομικής απαλλαγής κατ’ άρθρο 101 παρ. 3 ΣΛΕΕ137. 118. Εν προκειμένω, θα αξιολογηθούν σε επόμενες ενότητες ορισμένοι όροι στις συμβάσεις της RESOUL με τους χονδρεμπόρους της ως ρήτρες καθορισμού από τη RESOUL των τιμών μεταπώλησης των προϊόντων της από τους χονδρεμπόρους και ρήτρες περιορισμού των παθητικών ή και ενεργητικών (κατά περίπτωση) πωλήσεων των χονδρεμπόρων σε πελάτες, οι οποίοι βρίσκονται εκτός της γεωγραφικής περιοχής ως προς την οποία η RESOUL τους έχει παραχωρήσει το (αποκλειστικό κατά περίπτωση) δικαίωμα να μεταπωλούν τα προϊόντα της. 119. Για τους λοιπούς κάθετους περιορισμούς, οι οποίοι καλύπτονται από την ομαδική απαλλαγή όταν τα μερίδια αγοράς του προμηθευτή (ή/και του διανομέα) υπολείπονται του ορίου του 30% και πληρούνται τυχόν άλλοι όροι που θέτουν οι Κανονισμοί 2790/1999 και 330/2010 (όπως για παράδειγμα η ρήτρα μη ανταγωνισμού/αποκλειστικής προώθησης συγκεκριμένου σήματος), απαιτείται ατομική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους στον ανταγωνισμό σε περίπτωση που τα μερίδια αγοράς του προμηθευτή (ή/και του διανομέα) υπερβαίνουν το ως άνω όριο (ή οι τυχόν ειδικότεροι όροι που θέτουν οι ως άνω Κανονισμοί δεν πληρούνται). 120. Εν προκειμένω, θα αξιολογηθούν σε επόμενες ενότητες ορισμένοι όροι στις συμβάσεις της RESOUL με τους χονδρεμπόρους της ως ρήτρες αποκλειστικής προώθησης του σήματος της RESOUL εκ μέρους των χονδρεμπόρων (ρήτρες μη ανταγωνισμού) ως προς τα αποτελέσματά τους στον ανταγωνισμό στη σχετική αγορά. Διευκρινίζεται στο σημείο αυτό ότι ο Κανονισμός (ΕΚ) 2790/1999 αναφέρεται μόνο στο μερίδιο αγοράς του προμηθευτή (βλ. σχετ. προοίμιο σκ. 8 και άρθρο 3 παρ. 1 αυτού), ενώ ο Κανονισμός (ΕΕ) 330/2010 αναφέρεται τόσο στο μερίδιο αγοράς του προμηθευτή όσο και του αγοραστή, καθένα εκ των οποίων πρέπει να μην υπερβαίνει το 30% στην οικεία σχετική αγορά (βλ. σχετ. προοίμιο σκ. 8 και άρθρο 3 παρ.1 αυτού). 136 Κανονισμός 2790/1999, ό.π. άρθρο 4, Κανονισμός 330/2010, ό.π. άρθρο 4. 137 Βλ. Ανακοίνωση σχετικά με τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας οι οποίες δεν περιορίζουν σημαντικά τον ανταγωνισμό σύμφωνα με το άρθρο 101 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ (εφεξής και «Ανακοίνωση de minimis»), ΕΕ C 291 της 30.08.2014, παρ. 13, και Commission staff working document, Guidance on restrictions of competition "by object" for the purpose of defining which agreements may benefit from the De Minimis Notice, 25.06.2014, σελ. 3-4, υπό στοιχείο 1 καθώς και υποενότητες 3.1 και 3.4, σελ. 13 και 16 αντίστοιχα. Βλ. επίσης Κατευθυντήριες Γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης, ΕΕ C 101 της 27.04.2004, σελ. 97, παρ. 23 καθώς και προγενέστερες Κατευθυντήριες Γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ό.π., παρ. 46 και Κατευθυντήριες Γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ό.π., παρ. 47. 135 38 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 121. Στο πλαίσιο της ομοιόμορφης εφαρμογής του εθνικού και του ενωσιακού δικαίου για την προστασία του ανταγωνισμού, οι κάθετοι περιορισμοί του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 3959/2011 ερμηνεύονται και εξετάζονται σύμφωνα με τις διατάξεις των Κανονισμών 2790/1999 και 330/2010 (οι οποίοι σε κάθε περίπτωση έχουν άμεση εφαρμογή στις περιπτώσεις εφαρμογής εκ μέρους της ΕΑ του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ) και σύμφωνα με τις σχετικές Κατευθυντήριες Γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς. Τούτο προκύπτει ευθέως από το άρθρο 1 παρ. 4 του ν. 3959/2011 αλλά και από τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΚ) 1/2003 περί ομοιόμορφης εφαρμογής του άρθρου 101 ΣΛΕΕ138. 5.6. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ «ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ» 122. Όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω, για τους σκοπούς του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 3959/2011 (και αντίστοιχα του άρθρου 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ), απαιτείται η ύπαρξη συμφωνίας που περιορίζει τον ανταγωνισμό, μεταξύ δύο τουλάχιστον ανεξάρτητων οικονομικά μεταξύ τους επιχειρήσεων. Ως «επιχείρηση» νοείται κάθε φυσικό πρόσωπο ή οικονομική ενότητα που ασκεί εμπορική ή άλλη οικονομική δραστηριότητα, νοούμενη ως προσφορά αγαθών ή υπηρεσιών σε μια δεδομένη αγορά, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς του και από τον τρόπο χρηματοδότησής του (λειτουργικό κριτήριο)139. Επιπροσθέτως, η ύπαρξη επιχείρησης προϋποθέτει αυτονομία οικονομικής δράσης και συνακόλουθα πλήρη ανάληψη των οικονομικών κινδύνων που συνεπάγεται η εκάστοτε οικονομική δραστηριότητα140. 123. Εν προκειμένω, τόσο η καταγγελλόμενη RESOUL όσο και οι χονδρέμποροι/ διανομείς, με τους οποίους η καταγγελλόμενη έχει συμβληθεί, ασκούν οικονομική δραστηριότητα υπό την έννοια της προσφοράς εν προκειμένω μικροσυσκευών υγραερίου γενικής χρήσης στην ελληνική επικράτεια και, ως εκ τούτου λογίζονται ως επιχειρήσεις, κατά την έννοια των διατάξεων περί ελεύθερου ανταγωνισμού. Σημειώνεται, ότι σύμφωνα με το άρθρο 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 330/2010, «Ο παρών Κανονισμός αρχίζει να ισχύει από την 1η Ιουνίου 2010», και σύμφωνα με το άρθρο 13 του Κανονισμού (ΕΚ) 2790/1999 «Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2000», ενώ στο άρθρο 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 330/2010 προβλέπεται μεταβατική περίοδος ενός έτους (έως την 31η Μαΐου 2011) για κάθετες συμφωνίες, οι οποίες, κατά την έναρξη ισχύος του Κανονισμού (ΕΕ) 330/2010 δεν πληρούσαν τους όρους απαλλαγής βάσει αυτού, αλλά οι οποίες πληρούσαν τους όρους απαλλαγής που προβλέπονται στον Κανονισμό (ΕΚ) 2790/1999. Εκ των ως άνω συνάγεται ότι κάθετες συμφωνίες με ισχύ προ της 31.05.2010 (πριν δηλ. την έναρξη ισχύος του Κανονισμού (ΕΕ) 330/2010) όπως οι συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς της των ετών 2008 και 2009 εξετάζονται υπό το πρίσμα του Κανονισμού (ΕΚ) 2790/1999 και των ερμηνευτικών αυτού κατευθυντηρίων γραμμών, με την επιφύλαξη της μεταβατικής περιόδου του άρθρου 9 του Κανονισμού 330/2010. Στις δε περιπτώσεις κάθετων συμφωνιών με ισχύ μετά τη 31.5.2010, όπως οι συμβάσεις της RESOUL με τους διανομείς της των ετών 2010 και εξής, εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 330/2010 και των ερμηνευτικών αυτού κατευθυντηρίων γραμμών. 139 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΔΕΚ C-180-184/98, Pavel Pavlov κ.ά. κατά Stichting Pensioenfonds Medische Specialisten, σκ. 74, ΔΕΚ C-55/96, Job Centre coop.arl, σκ. 21 κ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.