ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘΜ. 737/2021* Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτιρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 10η Μαΐου 2021, ημέρα Δευτέρα και ώρα 10:00, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Ιωάννης Λιανός Μέλη: Καλλιόπη Μπενετάτου (Αντιπρόεδρο) Παναγιώτης Φώτης (Εισηγητής) Ιωάννης Στεφάτος Μαρία Ιωάννα Ράντου Μαρία Ιωαννίδου Σωτήριος Καρκαλάκος και Ιωάννης Πετρόγλου Γραμματέας: Ηλιάνα Κούτρα Θέμα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί αιτήματος της ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε. για επανεξέταση από την Επιτροπή Ανταγωνισμού και την τυχόν απαλλαγή της από τις Δεσμεύσεις που έχει αναλάβει δυνάμει της υπ’ αριθ. 551/VII/2012 Απόφασης ΕΑ, όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει βάσει των υπ’ αριθ. 589/2014, 596/2014, 618/2015, 631/2016 και 651/2017 Αποφάσεών της. Πριν την έναρξη της συνεδρίασης, ο Πρόεδρος της Επιτροπής όρισε Γραμματέα της υποθέσεως την Ηλιάνα Κούτρα με αναπληρώτρια αυτής την Ευγενία Ντόρντα. Στη συνεδρίαση η νομίμως κλητευθείσα εταιρία ΔΕΠΑ ΑΕ παραστάθηκε διά του πληρεξουσίου δικηγόρου, Θωμά Αμοργιανιώτη. Επίσης, συμμετείχε στη συνεδρίαση μετά από πρόσκληση του Προέδρου και η ΡΑΕ, με τους εκπροσώπους της, […]. Στην αρχή της συζήτησης τον λόγο έλαβε ο Εισηγητής της υπόθεσης, Παναγιώτης Φώτης, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά το περιεχόμενο της υπ’ αριθ. πρωτ. 2587/22.3.2021 γραπτής Εισήγησης επί της κρινόμενης υπόθεσης και πρότεινε, για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά στην Εισήγηση η Επιτροπή: 1. Να διαπιστώσει ότι έχει επέλθει ουσιαστική μεταβολή των γεγονότων στα οποία βασίστηκε η υπ’ αριθ. 551/VII/2012 απόφαση της ΕΑ, όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει, αναφορικά με τις υπ’ αριθ. 1, 2, 4, 5, 6 και 7 Δεσμεύσεις της ΔΕΠΑ και 2. Να κάνει δεκτό το αίτημα της ΔΕΠΑ περί απαλλαγής της από κάθε μία εκ των ανωτέρω δεσμεύσεων. Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε δύο
(2)εκδόσεις: 1) Έκδοση για την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και 2) Έκδοση για την εταιρία ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε. Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του Ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013). Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν με ενδεικτικά ποσά και αριθμούς ή με γενικές περιγραφές (εντός […]). * 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Κατόπιν, τον λόγο έλαβε ο πληρεξούσιος δικηγόρος της εταιρίας ΔΕΠΑ, ο οποίος ανέπτυξε τις απόψεις του, έδωσε διευκρινίσεις και απάντησε σε ερωτήσεις που του υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής. Στη συνέχεια τον λόγο έλαβαν οι εκπρόσωποι της ΡΑΕ, οι οποίοι εξέφρασαν την άποψη της Ανεξάρτητης Αρχής επί του αιτήματος της ΔΕΠΑ. Η εταιρία ΔΕΠΑ ζήτησε από την Επιτροπή την εξέταση μάρτυρα και η Επιτροπή αποδεχόμενη το αίτημά της εξέτασε τον μάρτυρα […]. Η εταιρία ΔΕΠΑ παραιτήθηκε από τη λήψη πρακτικών και την κατάθεση συμπληρωματικού υπομνήματος. Η Επιτροπή συνήλθε σε διάσκεψη την 9η Ιουνίου 2021 (ημέρα Τετάρτη και ώρα 15:00), στην ως άνω αίθουσα συνεδριάσεων του 1ου ορόφου των Γραφείων της, με τη συμμετοχή του Εισηγητή Παναγιώτη Φώτη, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία και αφού έλαβε υπόψη τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, την Εισήγηση, τις απόψεις που διατύπωσε προφορικώς η αιτούσα εταιρία κατά τη συζήτηση της υπόθεσης καθώς και τα όσα κατέθεσε ο μάρτυρας κατά την ακροαματική διαδικασία, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: I.ΕΙΣΑΓΩΓΗ I.1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ - ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ 1. Με την υπ’ αριθ. 551/VII/2012 Απόφασή της (εφεξής και/ή «Απόφαση»), η Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής και/ή «ΕΑ») αποδέχθηκε και κατέστησε υποχρεωτικές τις επτά
(7)Δεσμεύσεις (εφεξής και/ή «Δεσμεύσεις») που ανέλαβε η Δημόσια Επιχείρηση Αερίου Α.Ε. (εφεξής και/ή «ΔΕΠΑ», «ΔΕΠΑ Εμπορίας»)1,2, βάσει του άρθρου 25 παρ. 6 του Ν. 3959/2011, για παύση πιθανολογούμενων παραβάσεων των άρθρων 1 και 2 του Ν. 3959/2011 (πρώην άρθρα 1 και 2 του Ν. 703/1977) και 101, 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής και/ή ΣΛΕΕ) στην αγορά προμήθειας φυσικού αερίου και στη δευτερογενή αγορά πρόσβασης στο δίκτυο φυσικού αερίου, προκειμένου να διασφαλισθεί, ιδίως, ο διαχωρισμός της προμήθειας από τη μεταφορά φυσικού αερίου (εφεξής και/ή «φ.α.»), η παροχή μεγαλύτερης ρευστότητας στην αγορά, η αυξημένη ευελιξία των πελατών ως προς τη διαχείριση των συμβάσεών τους με τη ΔΕΠΑ και η σταδιακή μείωση δυναμικότητας που δεσμεύει η ΔΕΠΑ στα σημεία εισόδου του δικτύου του Εθνικού Συστήματος Η μητρική εταιρία του Ομίλου «ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΕΡΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ», με διακριτικό τίτλο «ΔΕΠΑ Α.Ε.», ιδρύθηκε στην Ελλάδα το 1988 ως μια κρατική ανώνυμη εταιρία, με σκοπό την εισαγωγή του φυσικού αερίου στην ελληνική ενεργειακή αγορά. Η ΔΕΠΑ είναι μια ελληνική επιχείρηση παροχής φυσικού αερίου που ασχολείται με την προμήθεια, τη χονδρική και λιανική εμπορία φυσικού αερίου, ενώ μέσω της ΕΠΑ Αττικής («Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρία Ενέργειας») δραστηριοποιείται και στη λιανική εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας. Η ΔΕΠΑ μετασχηματίστηκε σύμφωνα με τις τελευταίες τροποποιήσεις που εισήγαγε στο άρθρο 80Ι παρ. 6 του Ν. 4001/2011, το άρθρο 16 του Ν. 4643/2019 και ισχύει από 3.12.2019 και το οποίο άρθρο 80Ι είχε τροποποιηθεί και ίσχυε, από το άρθρο 53 Ν. 4602/
- Συγκεκριμένα, η ΔΕΠΑ διασπάστηκε σε τρεις εταιρίες: τη ΔΕΠΑ Εμπορίας Α.Ε., τη ΔΕΠΑ Υποδομών Α.Ε. και τη ΔΕΠΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΡΓΩΝ Α.Ε. 2 Ο αποκλειστικός έλεγχος της εταιρίας ασκείται από το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (εφεξής και/ή «ΤΑΙΠΕΔ»), το οποίο κατέχει ποσοστό 65% του μετοχικού κεφαλαίου της. Ο μέτοχος μειοψηφίας είναι η εταιρία Ελληνικά Πετρέλαια Α.Ε. (εφεξής και/ή «ΕΛΠΕ»), η οποία κατέχει το υπόλοιπο 35% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας. 1 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Μεταφοράς Φυσικού Αερίου (εφεξής και/ή «ΕΣΜΦΑ», αποτελεσματικότερη πρόσβαση των ανταγωνιστών στην αγορά. «ΕΣΦΑ»), με σκοπό την
- Η Απόφαση ελήφθη επί: (α) της υπ’ αριθ. πρωτ. (ΡΑΕ) Ι-102370/10.12.2009 καταγγελίας, η οποία υποβλήθηκε αρχικά στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (εφεξής και/ή «ΡΑΕ») και διαβιβάστηκε στη συνέχεια στην EA, της εταιρίας με την επωνυμία «Αλουμίνιον Ανώνυμος Εταιρεία» κατά της εταιρίας με την επωνυμία «Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου Ανώνυμη Εταιρεία» (εφεξής και/ή «ΔΕΣΦΑ»)3 και της ΔΕΠΑ και (β) της υπ’ αριθ. πρωτ. 5518/14.9.2010 καταγγελίας ενώπιον της ΕΑ της εταιρίας «Αλουμίνιον Ανώνυμος Εταιρεία» κατά της εταιρίας ΔΕΠΑ, για τη διερεύνηση παραβάσεων των άρθρων 101, 102 της ΣΛΕΕ και 1, 2 του Ν. 703/77/ Ν. 3959/2011, καθώς και (γ) των υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 6103/25.7.2012 και 7115/19.9.2012 Εκθέσεων επί των ανωτέρω καταγγελιών και των προτεινόμενων από την εταιρία ΔΕΠΑ Δεσμεύσεων.
- Οι Δεσμεύσεις έχουν αναληφθεί από τη ΔΕΠΑ από τις 12.11.2012 και για περίοδο τήρησης αυτών δέκα
(10)ετών (δηλαδή έως τη 12.11.2022), όπως αποτυπώθηκαν στην υπ’ αριθ. 551/VII/2012 Απόφαση ΕΑ, όπως αυτή τροποποιήθηκε διά των επόμενων σχετικών υπ’ αριθ. 589/2014, 596/2014, 618/2015, 631/2016 και 651/2017 Αποφάσεων ΕΑ, κατόπιν σχετικών αιτημάτων της ΔΕΠΑ
- Με τις εν λόγω τροποποιητικές Αποφάσεις της, η ΕΑ, σε συνέχεια διαβουλεύσεων με τις εταιρίες του κλάδου και σε συνεργασία με τη ΡΑΕ, διαμόρφωσε, κατά βάση, τις παραμέτρους και τον τρόπο λειτουργίας του προγράμματος διάθεσης ποσοτήτων φυσικού αερίου μέσω ηλεκτρονικών δημοπρασιών, προκειμένου, ιδίως, να επιτευχθεί η αποτελεσματικότερη λειτουργία του εν λόγω συστήματος ηλεκτρονικών δημοπρασιών, η διεύρυνση της συμμετοχής επιχειρήσεων σε αυτές, η βελτιστοποίηση των πηγών προμήθειας φυσικού αερίου των πελατών και η ανάπτυξη ανταγωνιστών στην αγορά προμήθειας φυσικού αερίου, μέσω της πρόσβασής τους σε ένα ευέλικτο συνολικό χαρτοφυλάκιο προμήθειας φυσικού αερίου. Περαιτέρω, με τις ανωτέρω Αποφάσεις τροποποιήθηκαν οι επιμέρους όροι που είχαν τεθεί στη ΔΕΠΑ αναφορικά με τη δέσμευση δυναμικότητας στα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ.
- Επιγραμματικά, οι Δεσμεύσεις της ΔΕΠΑ, όπως αυτές τροποποιήθηκαν και ισχύουν5, αφορούν σε 1) προσφορά προς τους Πελάτες της αποσυζευγμένης σύμβασης προμήθειας φ.α. χωρίς διαφοροποίηση τιμής προμήθειας μεταξύ συζευγμένων και αποσυζευγμένων συμβάσεων, 2) μείωση της εξάρτησης των Πελατών της ΔΕΠΑ από την ίδια με τις εκάστοτε Ετήσιες Συμβατικές Ποσότητες (εφεξής και/ή «ΕΣΠ») αυτών, την παροχή αυξημένης ευελιξίας ως προς τη διαχείριση των συμβάσεών τους, καθώς και την εύλογη και αναλογική τιμολόγηση φ.α. αιχμής, 3) θέσπιση προγράμματος διάθεσης ποσοστήτων φ.α. μέσω ηλεκτρονικών δημοπρασιών6, 4) κατάρτιση προτύπου σύμβασης πλαισίου αγοραπωλησίας φ.α. εντός της δεξαμενής Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (εφεξής και/ή «ΥΦΑ»), 5) εκχώρηση Δεσμευμένης Μεταφορικής Ικανότητας (εφεξής και/ή «ΔΜΙ») στο σημείο εξόδου Από το 2018 η ιταλική εταιρία SNAM έχει τον αποκλειστικό έλεγχο του ΔΕΣΦΑ κατέχοντας το 66% του μετοχικού κεφαλαίου ενώ το υπόλοιπο 34% ανήκει στο ελληνικό δημόσιο (βλ. Απόφαση ΕΕπ Μ.8953 SNAM/DESFA/13.7.2018). 4 Στην Απόφαση προβλέπεται ρητά, στο σημείο 9 του διατακτικού (σελ. 69) η ύπαρξη ρήτρας επανεξέτασης των Δεσμεύσεων από την Επιτροπή Ανταγωνισμού με βάση το πρότυπο Ε.Ε. 5 Οι Δεσμεύσεις αναλύονται λεπτομερώς στις Ενότητες ΙΙΙ - VI της παρούσας. 6 Η οποία υποχρέωση ήρθη με την υπ’ αριθ. 723/2020 Απόφαση της ΕΑ. Βλ. σχετικά Ενότητα «Η ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 723/2020 ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΑ» της παρούσας. 3 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εγκαταστάσεων πελατών άνευ ανταλλάγματος και κατάρτιση σχετικού προτύπου σύμβασης εκχώρησης ΔΜΙ, 6) εκχώρηση μη χρησιμοποιούμενης ΔΜΙ στα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ και 7) δέσμευση συγκεριμένου ανώτατου ποσοστού ΜΙ από τη ΔΕΠΑ στα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ.
- Επίσης, σε περίπτωση παράλειψης συμμόρφωσης με τις Δεσμεύσεις, η ΕΑ δύναται να επιβάλει τα πρόστιμα που προβλέπονται στο άρθρο 25 παρ. 1 (δ) και (στ) και παρ. 2 (α) και (β) του Ν. 3959/
- Στο ως άνω πλαίσιο, κατόπιν αυτεπάγγελτης έρευνας της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού (εφεξής και/ή «ΓΔΑ»), η ΕΑ εξέδωσε την υπ’ αριθ. 635/2016 Απόφαση σχετικά με τον έλεγχο της συμμόρφωσης της ΔΕΠΑ με την υπ’ αριθ. 551/VII/2012 Απόφασή της, με την οποία έκρινε ότι: 1) η ΔΕΠΑ συμμορφώθηκε στις έξι
(6)από τις επτά
(7)συνολικά Δεσμεύσεις που είχε αναλάβει με την ανωτέρω Απόφαση, οι οποίες αφορούσαν α) στην εισαγωγή του συντελεστή ευελιξίας, β) στην εισαγωγή της χρέωσης εισόδου ΕΣΦΑ στο νέο σύστημα τιμολόγησης της ΔΕΠΑ, γ) στο πρόγραμμα διάθεσης ποσοτήτων φυσικού αερίου μέσω ηλεκτρονικών δημοπρασιών, δ) στις πρότυπες συμβάσεις εκχώρησης ΔΜΙ, ε) στις πρότυπες συμβάσεις αγοροπωλησίας φυσικού αερίου εντός της δεξαμενής ΥΦΑ και στ) στην εκχώρηση μη χρησιμοποιούμενης ΔΜΙ και δέσμευση μεταφορικής ικανότητας από τη ΔΕΠΑ στα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ αντίστοιχα7 και 2) κατά πλειοψηφία, ότι η ΔΕΠΑ δεν συμμορφώθηκε στο διατακτικό της υπ’ αριθ. 551/VII/2012 Απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού αναφορικά με την πρώτη
(1)από τις επτά
(7)Δεσμεύσεις που αναφερόταν στην υποχρέωσή της να προσφέρει από τις 30 Νοεμβρίου 2012 και εφεξής στους Πελάτες της συγκεκριμένο τύπο Σύμβασης Πώλησης φυσικού αερίου χωρίς την υπηρεσία μεταφοράς φυσικού αερίου, να μη διαφοροποιεί τις αποσυζευγμένες συμβάσεις, ως προς την τιμή προμήθειας φυσικού αερίου, από τους όρους των συζευγμένων συμβάσεων, καθώς και να μη χορηγεί βάσει των όρων τους ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο οποιοδήποτε κίνητρο για τη σύναψη συζευγμένης σύμβασης ούτε αντιστρόφως να δημιουργεί αντικίνητρο στη σύναψη αποσυζευγμένης σύμβασης. Με την ίδια Απόφασή της, η Επιτροπή, κατά πλειοψηφία, αφού συνεκτίμησε το περιορισμένο εύρος της διαπιστωθείσας μη συμμόρφωσης της ΔΕΠΑ προς τις Δεσμεύσεις της και την ειλικρινή διάθεση συνεργασίας της στην κατεύθυνση του ανοίγματος της αγοράς φυσικού αερίου, α) της επέβαλε πρόστιμο ύψους εξήντα χιλιάδων (60.000) ευρώ για τη μη συμμόρφωσή της προς την εν λόγω Δέσμευση και β) την απείλησε με πρόστιμο και χρηματική ποινή, αν με Απόφαση της Επιτροπής βεβαιωθεί η συνέχιση ή η επανάληψη των διαπιστωθεισών παραβάσεων. I.2 ΤΟ ΑΙΤΗΜΑ ΤΗΣ ΔΕΠΑ
- Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 5659/22.6.2020 αίτημά της, η ΔΕΠΑ αιτείται την επανεξέταση από την ΕΑ και την άμεση απαλλαγή της από τις Δεσμεύσεις, λόγω εξαιρετικών περιστάσεων, όπως αυτές παρουσιάζονται σε αυτό και καταδεικνύουν, σύμφωνα με την ίδια, ότι οι συνθήκες της αγοράς έχουν μεταβληθεί σημαντικά και οριστικά. Σημειωτέον ότι η εταιρία υπέβαλε την υπ’ αριθ. πρωτ. 10056/24.11.2020 επιστολή, ζητώντας την κατά προτεραιότητα εξέταση της υπ’ αρ. 3 Δέσμευσης, την οποία η ΕΑ εξέτασε και εξέδωσε σχετική Απόφαση (βλ. και Ενότητα Ι.3 της παρούσας).
- Συγκεκριμένα, η ΔΕΠΑ αναφέρει ότι, δεδομένης της ραγδαίας απελευθέρωσης της εγχώριας αγοράς φυσικού αερίου και της συνακόλουθης αλλαγής των ανταγωνιστικών και εμπορικών συνθηκών στην αγορά, οι αναληφθείσες Δεσμεύσεις αποτελούν πλέον παρωχημένες ρυθμίσεις, μη συνάδουσες με τις 7 Η κρίση της αυτή για τις υπό στοιχεία α) και β) Δεσμεύσεις ήταν κατά πλειοψηφία και για τις λοιπές ομόφωνα. 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σημερινές συνθήκες της αγοράς, με αποτέλεσμα να συνιστούν αδικαιολόγητα επαχθείς ρυθμιστικές παρεμβάσεις για την εμπορική λειτουργία της ΔΕΠΑ και συνακόλουθα, στρεβλώσεις του ανταγωνισμού σε βάρος της.
- Ειδικότερα, σύμφωνα με τη ΔΕΠΑ, το 2019, η εταιρία κατείχε μερίδιο στην εγχώρια αγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου που υπολογίστηκε, κατά προσέγγιση, σε […]%. Κατά δε τους πρώτους πέντε
(5)μήνες του 2020, το αντίστοιχο μερίδιο αγοράς της υπολογίστηκε από την ίδια, κατά προσέγγιση, σε […]%. Επιπροσθέτως, οι συνολικές πωλήσεις της εταιρίας για το 2019 στην εγχώρια αγορά φυσικού αερίου, ήτοι στο σύνολο των επιμέρους υποαγορών χονδρικής και λιανικής προμήθειας, ανήλθαν, σύμφωνα με την ίδια, σε […] MWh, ποσότητα που αντιστοιχεί στο […]% των ποσοτήτων φυσικού αερίου που συνολικά καταναλώθηκαν στην Ελλάδα το 2019 ([…]MWh). Αντίστοιχα, οι συνολικές πωλήσεις της ΔΕΠΑ για τους πρώτους πέντε
(5)μήνες του 2020 […] MWh) προσέγγισαν το […]% των ποσοτήτων ([…] MWh) που καταναλώθηκαν στην Ελλάδα κατά την ίδια χρονική περίοδο.
- Σύμφωνα με τη ΔΕΠΑ, η ως άνω σημαντική απομείωση της δύναμής της στην αγορά είναι το αποτέλεσμα της εδραίωσης των υφιστάμενων ανταγωνιστών της, καθώς και της δυναμικής εισόδου νέων ανταγωνιστών στην αγορά, η οποία χαρακτηρίζεται από αυτάρκεια και μονιμότητα
- Ειδικότερα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΡΑΕ, σήμερα υπάρχουν περίπου εξήντα
(60)κάτοχοι άδειας προμήθειας φυσικού αερίου στην Ελλάδα. Δύο τουλάχιστον εξ’ αυτών, σύμφωνα με τη ΔΕΠΑ, κατέχουν μερίδια αγοράς στη χονδρική αγορά φυσικού αερίου άνω του […]% και ένας εκ των δύο κατέχει, πλέον, αφενός μερίδιο που ενδεχομένως υπερβαίνει το […]% της εν λόγω αγοράς και αφετέρου μερίδιο άνω του […]% επί του συνολικού Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου που εισήχθη στη Ρεβυθούσα κατά το 2019 και, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία στην ιστοσελίδα του ΔΕΣΦΑ, άνω του 40%, κατά τους πρώτους πέντε
(5)μήνες του
- Με βάση τα ως άνω δεδομένα, η ΔΕΠΑ παραθέτει στο αίτημά της, ανά Δέσμευση, τα κύρια σημεία που συνηγορούν, κατά την άποψή της, προς την κατεύθυνση της άμεσης απαλλαγής της από τις Δεσμεύσεις που ανέλαβε το
- Σύμφωνα με τη ΔΕΠΑ, η ουσιαστική επίδραση των Δεσμεύσεων στην αγορά έχει παρέλθει, οι ανησυχίες της ΕΑ κατά τον χρόνο ανάληψης των Δεσμεύσεων σχετικά με τον ανταγωνισμό στην αγορά έχουν εξαλειφθεί, η αγορά λειτουργεί σύμφωνα με ισότιμους όρους ανταγωνισμού, η απαλλαγή της ΔΕΠΑ από την εφαρμογή των Δεσμεύσεων δεν θίγει δικαιώματα που έχουν ήδη αποκτήσει τρίτοι και η τυχόν διατήρηση των Δεσμεύσεων για περισσότερο χρόνο θα συνιστούσε αδικαιολόγητη στρέβλωση του ανταγωνισμού στην αγορά επί ζημία της ΔΕΠΑ.
- Κατά συνέπεια, σύμφωνα πάντα με τη ΔΕΠΑ, συντρέχουν, εν προκειμένω, οι εξαιρετικές περιστάσεις που, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή10, δικαιολογούν απόλυτα την απαλλαγή μιας Η ΔΕΠΑ παραπέμπει σχετικά στην υπ’ αριθ. 672/2018 Απόφαση ΕΑ (σκ. 97), όπου αναφέρεται ότι «[…] υπάρχει ένας αριθμός αδειοδοτημένων προμηθευτών, οι οποίοι δεν ενεργούν ακόμη ως εισαγωγείς, αλλά δραστηριοποιούνται σε επίπεδο χονδρικής και πλέον, μετά την απελευθέρωση της αγοράς και σε επίπεδο λιανικής και στους οποίους περιλαμβάνονται επιχειρήσεις με παγιωμένη παρουσία (ήτοι καταναλωτική βάση και δίκτυα/δραστηριότητες) τόσο στην αγορά προμήθειας φυσικού αερίου, όσο και στη γειτνιάζουσα αγορά λιανικής προμήθειας ηλεκτρικού ρεύματος, όπως οι εταιρείες ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ (PROTERGIA, ΚΟΡΙΝΘΟΣ POWER), ELPEDISON, ΗΡΩΝ, ΔΕΗ, ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ (CORAL, LPC) κ.α., οι οποίες παρέχουν πλέον και συνδυαστικά πακέτα φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας». 9 Βλ. αναλυτικά κατωτέρω τις Ενότητες IV - VII. 8 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εταιρίας από δεσμεύσεις που ανέλαβε. Περαιτέρω, σύμφωνα με τη ΔΕΠΑ, η συμβολή της εταιρίας στην πλήρη και χωρίς στρεβλώσεις απελευθέρωση της εγχώριας αγοράς φυσικού αερίου υπήρξε καθοριστική και κατά την εξέταση του αιτήματός της, η ΕΑ θα πρέπει να λάβει υπόψη και την άμεση και ουσιαστική συνεργασία που επιδεικνύει διαχρονικά η ΔΕΠΑ έναντι της ΕΑ, καθώς και το πλήθος των δύσκολων εμπορικών και τεχνικών αλλαγών που έχουν επιτευχθεί κατά την πιστή εφαρμογή των Δεσμεύσεων.
- Τέλος, η ΔΕΠΑ αιτείται την κατά το δυνατό ταχεία εξέταση του αιτήματός της από την ΕΑ ενόψει της ανάγκης άμεσης προσαρμογής της εμπορικής και τιμολογιακής πολιτικής της στη σύγχρονη εμπορική πραγματικότητα, καθώς και του γεγονότος ότι, σε συνέχεια του εταιρικού μετασχηματισμού της, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, μεταξύ άλλων, πλειοδοτική διαγωνιστική διαδικασία πώλησης του μετοχικού κεφαλαίου της. Συνεπώς, όπως επισημαίνει, είναι κρίσιμο, για την αξιολόγηση της ΔΕΠΑ από τις τρίτες εγχώριες ή/και αλλοδαπές επιχειρήσεις που συμμετέχουν στην ως άνω πλειοδοτική διαγωνιστική διαδικασία, να έχει αποσαφηνιστεί πλήρως το πλαίσιο των δεσμεύσεων που θα κληθούν ή όχι να αναλάβουν σε περίπτωση απόκτησης του μετοχικού κεφαλαίου της
- I.3 Η ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 723/2020 ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΑ
- Κατά τη διάρκεια της έρευνας της Υπηρεσίας σχετικά με το από 22.6.2020 αίτημα της ΔΕΠΑ, η εταιρία υπέβαλε την από 24.11.2020 επιστολή, ζητώντας την κατά προτεραιότητα εξέταση της υπ’ αρ. 3 Δέσμευσης.
- Ειδικότερα, με το υπ’ αριθ. πρωτ. 10056/24.11.2020 έγγραφό της, η ΔΕΠΑ αιτήθηκε την τμηματική εξέταση από την ΕΑ του υπ' αριθ. πρωτ. 5659/22.6.2020 αιτήματός της, διά της κατά προτεραιότητα εξέτασης της Δέσμευσης υπ' αριθ. 3, λόγω μείωσης του μεριδίου αγοράς της εταιρίας κάτω από 60% και της έκδοσης σχετικής απόφασης της ΕΑ, κατά τα οριζόμενα στην υπ’ αριθ. 631/2016 Απόφαση ΕΑ, και την εν συνεχεία εξέταση του υπ’ αριθ. πρωτ. 5659/22.6.2020 αιτήματός της ως προς τις υπόλοιπες, υπ' αριθ. 1, 2, 4, 5, 6 και 7, Δεσμεύσεις
- Η ΕΑ, με την υπ’ αριθ. 723/2020 Απόφασή της (ΦΕΚ 731/Β΄ 25.02.2021), ομόφωνα διαπίστωσε ότι έχει επέλθει ουσιαστική μεταβολή των γεγονότων, στα οποία βασίστηκε η υπ’ αριθ. 551/VII/2012 Απόφαση ΕΑ, όπως αυτή τροποποιήθηκε και ίσχυε μέχρι τότε, αναφορικά με την υπ’ αριθ. 3 Δέσμευση της ΔΕΠΑ και έκανε δεκτό το αίτημα της ΔΕΠΑ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην υπ’ Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τα διορθωτικά μέτρα που είναι αποδεκτά βάσει του κανονισμού (EΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου και του Κανονισμού (EΚ) αριθ. 802/2004 της Επιτροπής, σημείο
- 11 Σημαντικό ρόλο στην ιδιωτικοποίηση της εταιρίας κατέχει η εξέλιξη της δικαστικής διαμάχης με την εταιρία ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΑ ELFE Α.Β.Ε.Ε. (ELFE). Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον τύπο η εκδίκαση της υπόθεσης, η οποία αρχικώς ήταν προγραμματισμένη για την 28η Ιανουαρίου τ.ε., αναβλήθηκε για τον Σεπτέμβριο του 2021 (βλ. σχετικά https://energypress.gr/news/anavlithike-gia-septemvrio-i-ekdikasi-tis-ypothesisdepa-elfe-sto-efeteio-ishyri-avevaiotita). Αυτό το γεγονός ενδεχομένως να συμπαρασύρει και την καταληκτική ημερομηνία υποβολής των δεσμευτικών προσφορών στον διαγωνισμό για την εξαγορά του 65% της ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΕ, που αρχικώς είχε ορισθεί στις 19 Μαρτίου 2021 (βλ. σχετικά https://energypress.gr/news/hfloydopoylos-pros-anavoli-gia-aprilio-oi-desmeytikes-prosfores-gia-ti-depa-emporias). 12 Βλ. σχετικά και Ενότητα 2 της υπ’ αριθ. 723/2020 Απόφασης ΕΑ. 10 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αριθ. 631/2016 Απόφαση ΕΑ, περί απαλλαγής της από την υποχρέωση εφαρμογής προγράμματος διάθεσης ποσοτήτων φυσικού αερίου μέσω ηλεκτρονικών δημοπρασιών
- I.4 Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ
- Η αξιολόγηση του αιτήματος της ΔΕΠΑ περί απαλλαγής της από τις Δεσμεύσεις που ανέλαβε, προϋποθέτει τη διαπίστωση ουσιαστικής μεταβολής των γεγονότων, στα οποία βασίστηκε η Απόφαση της ΕΑ, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν οι συνθήκες της αγοράς, όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί από το 2012 και εντεύθεν, έχουν μεταβληθεί σημαντικά και οριστικά. Στο πλαίσιο αυτό, για την εξέταση του αιτήματος της ΔΕΠΑ, η ΓΔΑ απέστειλε επιστολές παροχής στοιχείων σε δέκα
(10)επιχειρήσεις/ενώσεις του κλάδου14, στη ΡΑΕ15 και στον ΔΕΣΦΑ16, διαβιβάζοντάς τους παράλληλα το υπό κρίση αίτημα της ΔΕΠΑ. Στη συνέχεια, εστάλη στη ΔΕΠΑ επιστολή παροχής στοιχείων επί του συνόλου των αναληφθεισών από αυτήν Δεσμεύσεων
- Περαιτέρω, ζητήθηκαν διευκρινίσεις σχετικά με τις απαντητικές επιστολές ορισμένων εκ των ανωτέρω ερωτηθεισών επιχειρήσεων18, καθώς και συμπληρωματικά στοιχεία, για την επικαιροποίηση των ήδη παρασχεθέντων, σε ορισμένες εκ των εταιριών, στη ΔΕΠΑ και στον ΔΕΣΦΑ
- II. II.1 Η ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ – ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ II.1.1 Προσφορά – Ζήτηση
- Η αγορά της προμήθειας φυσικού αερίου περιλαμβάνει τη χονδρική και τη λιανική προμήθεια φυσικού αερίου. Όπως αναφέρεται στην υπ’ αριθ. 672/2018 Απόφαση της ΕΑ, ως προς τη διάκριση των σχετικών αγορών χονδρικής και λιανικής προμήθειας φυσικού αερίου, το κριτήριο που θέτει η ευρωπαϊκή νομολογία συνίσταται στο αν ο αγοραστής μεταπωλεί ή ιδιοκαταναλώνει το φυσικό αέριο που προμηθεύεται. Ωστόσο, η ακριβής οριοθέτηση, με συγκεκριμένα στοιχεία ως προς τις ποσότητες του φυσικού αερίου που ιδιοκαταναλώνονται και αυτές που μεταπωλούνται, είναι ιδιαίτερα δυσχερής, αφού Επιλέγοντες Πελάτες, όπως ηλεκτροπαραγωγοί και μεγάλοι βιομηχανικοί πελάτες, μεταπωλούν σε άλλους Επιλέγοντες Πελάτες ορισμένες από τις αγορασθείσες ποσότητες φυσικού αερίου. Σύμφωνα με το άρθρο 81 παρ. 1 του Ν. 4001/2011, όπως ισχύει, για την προμήθεια φυσικού αερίου σε «Τελικούς» Πελάτες απαιτείται Άδεια προμήθειας, ενώ για την εισαγωγή, εξαγωγή και πώληση σε προμηθευτή ή εν γένει Πελάτη Χονδρικής δεν απαιτείται Άδεια Προμήθειας. Η τροποποίηση αυτή δίνει την εντύπωση ότι ο νομοθέτης επιδιώκει να οριοθετήσει τα δύο κανάλια (ιδιοκατανάλωση και μεταπώληση), ωστόσο, προς το παρόν, η νομοθεσία δεν προβλέπει μηχανισμό Βλ. το σχετικό Δελτίο Τύπου της ΕΑ, της 21.12.2020, https://www.epant.gr/enimerosi/deltia-typou/item/1252-deltiotypou-apofasi-epi-tou-aitimatos-tis-depa-emporias-a-e-gia-epaneksetasi-desmefsis.html και την υπ’ αριθ. 723/2020 Απόφαση ΕΑ στον ιστότοπο της Επιτροπής (https://www.epant.gr/apofaseis-gnomodotiseis/item/1296-apofasi-7232020.html και https://www.epant.gr/files/2020/apofaseis/723_2020.pdf). 14 Βλ. […]. 15 Βλ. […]. 16 Βλ. […]. 17 Βλ. […]. 18 Βλ. […]. 19 […]. 13 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ διάκρισης των ποσοτήτων φυσικού αερίου που πωλούνται με σκοπό την ιδιοκατανάλωση ή τη μεταπώληση, αντίστοιχα.
- Παρά το γεγονός ότι δεν απαιτείται Άδεια Προμήθειας για την εισαγωγή, εξαγωγή και πώληση φυσικού αερίου σε Προμηθευτή ή Πελάτη Χονδρικής, η πρόσβαση στις εισαγωγές φυσικού αερίου είναι σχετικά δυσχερής, καθώς απαιτεί υψηλά κεφάλαια και εξασφάλιση πελατειακής βάσης, προκειμένου να προωθηθεί το εισαγόμενο προϊόν. Για αυτό, όπως θα καταδειχθεί και στη συνέχεια, οι εισαγωγείς φ.α., εκτός από τη ΔΕΠΑ, είναι ηλεκτροπαραγωγοί και βιομηχανίες που όχι μόνο διαθέτουν κεφάλαια, αλλά ιδιοκαταναλώνουν φ.α. στο πλαίσιο του ομίλου τους, επομένως έχουν το πλεονέκτημα της εξασφαλισμένης κατανάλωσης του εισαγόμενου φ.α.
- Όπως προκύπτει από το Μητρώο Ενεργών Χρηστών (Προμηθευτών) φυσικού αερίου της ΡΑΕ, το Σεπτέμβριο του 2020, ήταν ενεργοί είκοσι πέντε
(25)Προμηθευτές φυσικού αερίου20, δεκατρείς
(13)από τους οποίους μεταπώλησαν φυσικό αέριο σε οικιακούς και εμπορικούς πελάτες
- Επιπλέον, στην πρωτογενή αγορά των εισαγωγών φ.α. δραστηριοποιήθηκαν το 2020 επτά εταιρίες. Πρόκειται για τις εταιρίες/ομίλους ΔΕΠΑ, ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS, ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ, ELPEDISON, ΔΕΗ και ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ22, με τις δύο πρώτες να κατέχουν τα υψηλότερα μερίδια. Όλες οι ανωτέρω εταιρίες, εκτός από τη ΔΕΠΑ και την […], ιδιοκαταναλώνουν σχεδόν το σύνολο των ποσοτήτων που προμηθεύονται, καθώς είναι ηλεκτροπαραγωγοί ή βιομηχανίες και μεταπωλούν ένα μικρό μέρος της εισαγόμενης ποσότητας φ.α. σε άλλους εισαγωγείς (ηλεκτροπαραγωγούς ή βιομηχανίες) ή σε άλλους πελάτες λιανικής προμήθειας φ.α. Το μεγαλύτερο ποσοστό φυσικού αερίου το 2019, όπως και όλα τα προηγούμενα έτη, καταναλώθηκε στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τις θερμικές μονάδες της ΔΕΗ και των ιδιωτών ηλεκτροπαραγωγών. Μάλιστα, ο ρόλος του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή ενισχύθηκε σημαντικά το 2019, σε σχέση με το
- Η παραγωγή των μονάδων με καύσιμο φ.α. αυξήθηκε το 2019 κατά 15%, σε σχέση με το 2018, ενώ, αντίθετα, η παραγωγή των μονάδων με καύσιμο λιγνίτη μειώθηκε το 2019 κατά 30%, σε σχέση με το
- Όσον αφορά στην προμήθεια Βλ. Μητρώο Ενεργών Προμηθευτών φυσικού αερίου στην επίσημη ιστοσελίδα της ΡΑΕ, www.rae.gr. Πρόκειται για τις εταιρίες ΔΕΠΑ, ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΑΕΡΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Α.Ε. (ΖΕΝΙΘ), ΕΠΑ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS A.E., ELPEDISON Α.Ε., ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ - ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α.Ε., ΑΝΟΞΑΛ Α.Ε. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (ANOXAL A.E.), FULGOR ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΚΑΛΩΔΙΩΝ Α.Ε., ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ ΑΕ (ΕΛΒΑΛ Α.Ε.), MNG Trading, ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ Α.Ε., ΣΙΔΕΝΟΡ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΑ Α.Ε., GREENSTEEL - CEDALION, SOVEL A.E. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ, ΜΟΤΟΡΟΪΛ ΕΛΛΑΣ ΔΙΥΛΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε., ΒΑ ΥΑΛΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε., CORAL A.E., WATT AND VOLT A.E., ΕΦΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Α.Ε., VOLTERRA A.E., NRG TRADING HOUSE S.A., KEN ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ, ΕΛΙΝΟΙΛ - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΩΝ Α.Ε., ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ Α.Ε. και ΔΕΗ Α.Ε. 21 Πρόκειται για τις εταιρίες ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΑΕΡΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Α.Ε. (ΖΕΝΙΘ), ΕΠΑ ΑΤΤΙΚΗΣ, ELPEDISON Α.Ε., ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ - ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α.Ε., ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ Α.Ε., WATT AND VOLT A.E., ΕΦΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Α.Ε., VOLTERRA A.E., NRG TRADING HOUSE S.A., KEN ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ, ΕΛΙΝΟΙΛ - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΩΝ Α.Ε., ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ Α.Ε. και ΔΕΗ Α.Ε. Βλ. δημοσιευμένα στοιχεία της ΕΔΑ Θεσσαλίας Θεσσαλονίκης στην ηλεκτρονική Διεύθυνση https://www.edathess.gr/uploads/file/2715ed7193064735825363b7f4033798/%CE%9F%CE%9A%CE%A4%CE%A9 %CE%92%CE%A1%CE%99%CE%9F%CE%A3_2020.pdf, ημερομηνία πρόσβασης 9.12.
- 22 Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. 23 Ετήσια Έκθεση του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ), O Ελληνικός Ενεργειακός Τομέας, 2020, σελ. 51 (https://www.iene.gr/articlefiles/iene_meleti_2020_final1.pdf). 20 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σε επίπεδο λιανικής, η ΖΕΝΙΘ και το Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας παρέμειναν τον Σεπτέμβριο του 2019 οι βασικοί Προμηθευτές στο σύνολο της λιανικής αγοράς φυσικού αερίου, εκπροσωπώντας το 69% και το 26% αντίστοιχα του συνολικού αριθμού συνδέσεων/πελατών. Οι τρεις εναλλακτικοί προμηθευτές με τα μεγαλύτερα μερίδια ήταν η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ (2%), η ELPEDISON (1%) και η NRG Trading
- Η εν λόγω αγορά βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης και ως προς την εκτιμώμενη ζήτηση φυσικού αερίου για τα επόμενα έτη και σύμφωνα με τη Μελέτη Ανάπτυξης 2020 - 2029 του ΔΕΣΦΑ25, αυτή αναμένεται να αυξηθεί, βάσει του βασικού σεναρίου, κατά +17% (από 4.965 bcm φυσικού αερίου το 2020 σε 5.821 bcm φυσικού αερίου το 2029). Η ζήτηση για ηλεκτροπαραγωγή το 2020 αναμένεται να υπερβεί, σύμφωνα με το βασικό σενάριο, το 60% της συνολικής ζήτησης. Σύμφωνα δε με το ΙΕΝΕ26, η ζήτηση εκτιμάται να ανέλθει σε υψηλότερα επίπεδα των αντίστοιχων εκτιμήσεων του ΔΕΣΦΑ, λόγω και της απολιγνιτοποίησης και της επέκτασης των δικτύων φυσικού αερίου στα αστικά κέντρα και στην περιφέρεια (σε επίπεδα των 8.0 bcm και άνω, αύξηση κατά 100%). II.1.2 Πρόσβαση - Υποδομές
- Η πρόσβαση σε πηγές εφοδιασμού και σε αναγκαία υποδομή είναι κρίσιμη για τη δραστηριοποίηση οποιουδήποτε θελήσει να εισέλθει στην ελληνική αγορά φ.α. Η εισαγωγή φυσικού αερίου στην Ελλάδα γίνεται πλέον από τέσσερα σημεία, ήτοι, για το αέριο αγωγού, μέσω των υφιστάμενων διασυνδέσεων Βουλγαρίας και Τουρκίας, καθώς και του νέου σημείου εισόδου Νέα Μεσημβρία, το οποίο τέθηκε σε εμπορική λειτουργία από το τέλος Δεκεμβρίου 2020 και το οποίο συνδέει το ΕΣΦΑ με τον Διαδριατικό αγωγό (TAP) και για το ΥΦΑ μέσω Ρεβυθούσας, με τη χρήση του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς.
- Στον Πίνακα 1, παρουσιάζεται η τεχνική δυναμικότητα κάθε ενός από τα σημεία εισόδου του ΕΣΜΦΑ («Σιδηρόκαστρο», «Κήποι», «Αγία Τριάδα» και «Νέα Μεσημβρία»)27, ενώ εμφανίζονται, ανά σημείο εισόδου28, οι αναβαθμίσεις δυναμικοτήτων που έχουν επέλθει από τις 13.11.2012 και εντεύθεν, οι ημερομηνίες κατά τις οποίες αυτές επήλθαν, καθώς και το μέγεθος της σχετικής αύξησης της τεχνικής δυναμικότητας. Πίνακας
- Τεχνική Δυναμικότητα (kWh/ημέρα) ανά σημείο εισόδου του ΕΣΜΦΑ, 2012 - 2021 ΣΗΜΕΙΟ ΕΙΣΟΔΟΥ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟ ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ από 01.02.2013 Τεχνική Δυναμικότητα [kWh/ημέρα] από από από από 05.06.2014 07.05.2015 01.10.2018 28.03.2019 από 01.10.2020 από 21.12.2020 108.716.515 130.659.298 121.722.601 121.291.724 122.580.000 122.580.000 117.804.036 117.804.036 139.292.900 139.292.900 149.623.847 149.872.698 149.872.698 204.481.800 204.481.800 204.481.800 Ό.π. σελ.
- https://www.desfa.gr/userfiles/5fd9503d-e7c5-4ed8-9993a84700d05071/f_%CE%9C%CE%B5%CE%BB%CE%AD%CF%84%CE%B7%20%CE%91%CE%BD%CE%AC%C F%80%CF%84%CF%85%CE%BE%CE%B7%CF%82%202021-2030_GR.pdf. 26 Ετήσια Έκθεση του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ), O Ελληνικός Ενεργειακός Τομέας, 2020, σελ.
- 27 Το φ.α. που εισάγεται και από τα τέσσερα σημεία εισόδου (Κήποι, Σιδηρόκαστρο, Νέα Μεσημβρία και Αγία Τριάδα) θεωρείται ότι ανήκει στην ίδια προϊοντική αγορά, καθώς έχει τα ίδια ποιοτικά χαρακτηριστικά. Στο σημείο Αγία Τριάδα εισάγεται στον αγωγό το υγροποιημένο φ.α. που έχει εισαχθεί από τις λιμενικές εγκαταστάσεις της Ρεβυθούσας ως ΥΦΑ. 28 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 10292/2.12.2020 επιστολή παροχής στοιχείων προς τη ΓΔΑ και το Παράρτημα 4 αυτής. 24 25 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 30.320.936 60.329.687 48.463.628 48.592.292 48.592.292 48.592.292 48.592.292 48.592.292 ΚΗΠΟΙ ΝΕΑ 53.368.256 ΜΕΣΗΜΒΡΙΑ Σημείωση: Η Τεχνική Δυναμικότητα στα Σημεία Εισόδου «Κήποι» και «Νέα Μεσημβρία» από 21.12.2020 διατίθεται μέσω ανταγωνιστικών δημοπρασιών29, κατά τα προβλεπόμενα στον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/459 και στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ. Ήτοι, λόγω τεχνικών περιορισμών στο ΕΣΜΦΑ, το άθροισμα της Μεταφορικής Ικανότητας που δεσμεύεται και στα δύο σημεία εισόδου δεν μπορεί να υπερβαίνει το επίπεδο των 53.368.256 kWh/ημέρα. Πηγή: ΔΕΣΦΑ
- Σημαντικές εξελίξεις έχουν λάβει χώρα κατά τα τελευταία έτη και αναμένονται και τα επόμενα έτη σε έργα υποδομών φυσικού αερίου
- Πρώτη εξ αυτών είναι η αναβάθμιση του τερματικού σταθμού ΥΦΑ στη Ρεβυθούσα, που ολοκληρώθηκε στα τέλη του Νοεμβρίου του 2018, αυξάνοντας κατά 70% την αποθηκευτική ικανότητα των εγκαταστάσεων (με την προσθήκη τρίτης δεξαμενής χωρητικότητας 95.000 κυβικών μέτρων, αυξάνοντας με αυτόν τον τρόπο την εγγυημένη χωρητικότητα της Ρεβυθούσας στα 220.000 κυβικά μέτρα) και κατά 40% τον ρυθμό αεριοποίησης του ΥΦΑ. Στο πλαίσιο της αναβάθμισης, προβλέπεται η περαιτέρω επέκταση των λιμενικών εγκαταστάσεων, ώστε να μπορούν να ελλιμενισθούν πλοία μεταφοράς ΥΦΑ, χωρητικότητας φορτίου έως 260.000 κυβικών μέτρων.
- Προς την ίδια κατεύθυνση αναμένεται να συμβάλει και ο πλωτός τερματικός σταθμός ΥΦΑ ή FSRU στην Αλεξανδρούπολη, που αναμένεται να ολοκληρωθεί το
- Το FSRU θα διαθέτει αποθηκευτικούς χώρους 170.000 κυβικών μέτρων και θα συνδέεται με αγωγό με το εθνικό σύστημα φυσικού αερίου, για να αποτελέσει το πέμπτο σημείο εισαγωγής φ.α. στην Ελλάδα και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Το έργο αυτό αναμένεται να λειτουργεί συμπληρωματικά με τον διασυνδετήριο αγωγό φυσικού αερίου Ελλάδας Βουλγαρίας (IGB), η κατασκευή του οποίου ξεκίνησε το 2019 και αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2021 ή αρχές του
- Το σημείο εισόδου του αγωγού θα βρίσκεται στην Κομοτηνή και εξόδου στη Stara Zagora στη Βουλγαρία
- Η βελτίωση των εγκαταστάσεων ΥΦΑ έχει ήδη επιτρέψει στις εταιρίες – πελάτες/ανταγωνιστές της ΔΕΠΑ που δεν διαθέτουν τη διαπραγματευτική ικανότητα της ίδιας, η οποία της επιτρέπει να συνάπτει διμερείς συμβάσεις με τους ανάντη προμηθευτές με ανταγωνιστικούς όρους (ποσοτήτων τιμών) να πραγματοποιούν άμεσες εισαγωγές φ.α. Κατά συνέπεια, πλέον δεν είναι δύσκολο για κάποιον υφιστάμενο ή δυνητικό ανταγωνιστή της ΔΕΠΑ να μπορέσει να προσφέρει αέριο με τους ίδιους ή πιο ανταγωνιστικούς όρους σε σχέση με το αυξημένης ευελιξίας αέριο της ΔΕΠΑ, η οποία, ως εδραιωμένος εισαγωγέας φυσικού αερίου και προμηθευτής χονδρικής, διατηρεί κρίσιμες ποσότητες, μεγάλη δυναμικότητα και ευελιξία να παραδίδει τις απαραίτητες ποσότητες φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του έτους, συμπεριλαμβανομένης της χειμερινής περιόδου, κατά την οποία η ζήτηση για φυσικό αέριο κορυφώνεται. Βλ. σχετικά και αναφορές της ΔΕΠΑ και ΡΑΕ, Πρακτικά της 45ης Συνεδρίασης της ΕΑ της 10ης Μαΐου 2021, σελ. 20 και 25 αντίστοιχα. 30 Ο Αγωγός Φυσικού Αερίου East Med (υπογράφηκε συμφωνία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου Ισραήλ και Ιταλίας στις αρχές του 2020, δεν έχει κατασκευαστεί), ο Αγωγός Φυσικού Αερίου TAP (ήδη ξεκίνησε η εμπορική του λειτουργία το Νοέμβριο του 2020), ο Αγωγός Φυσικού Αερίου IGB (ελληνοβουλγαρικός αγωγός IGB) βρίσκεται σε στάδιο κατασκευής με προοπτική να είναι ολοκληρωμένος το 2021 και o πλωτός σταθμός υποδοχής, προσωρινής αποθήκευσης και αεριοποίησης Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου FSRU της Αλεξανδρούπολης, ο οποίος αναμένεται να λειτουργήσει το
- 31 Ετήσια Έκθεση του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ), O Ελληνικός Ενεργειακός Τομέας, 2020, σελ.
- Βλ. σχετικά και την υπ’ αριθ. πρωτ. 1007/3.2.2021 επιστολή παροχής στοιχείων της ΔΕΠΑ προς τη ΓΔΑ. 29 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Περαιτέρω, σημαντικό είναι και το έργο της Υπόγειας Αποθήκης Φυσικού Αερίου Νότιας Καβάλας32, το οποίο αφορά στην αξιοποίηση του σχεδόν υπό εξάντληση υποθαλάσσιου κοιτάσματος φυσικού αερίου της Νοτίου Καβάλας ως υπόγειας αποθήκης φυσικού αερίου (UGS)
- Το εν λόγω κοίτασμα, λόγω της γεωλογίας του, του μεγέθους του, της εγγύτητάς του με τη νότια δίοδο αγωγών, των υφιστάμενων υποδομών και της μοναδικότητας του στην Ελλάδα, καθίσταται ιδανικό για την προτεινόμενη χρήση. Σύμφωνα με το ΤΑΙΠΕΔ34, η Υπόγεια Αποθήκη της Νοτίου Καβάλας αποτελεί ενεργειακή υποδομή που θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού της Ελληνικής Αγοράς και θα βελτιώσει τη διαχείριση του χαρτοφυλακίου των Προμηθευτών φυσικού αερίου. Η εν λόγω υποδομή θα συμβάλλει καθοριστικά στη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του (εξισορρόπηση φορτίου, gas hub) και θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της αγοράς φυσικού αερίου (ασφάλεια εφοδιασμού), σε εθνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προς όφελος του τελικού καταναλωτή. Στις 19.10.2020, το ΤΑΙΠΕΔ ανακοίνωσε ότι τρία ενδιαφερόμενα μέρη (China Machinery Engineering Co. Ltd. (CΜΕC) –Maison Group, Energean και ΔΕΣΦΑ – ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ) υπέβαλαν αίτηση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για την ΥΑΦΑ της «Νότιας Καβάλας», με την Energean να έχει συνάψει συνεργασία με την Αιγυπτιακή East Gas. Η λίστα με τους υποψήφιους επενδυτές που θα περάσουν στην τελική φάση του διαγωνισμού για την παραχώρηση της Υπόγειας Αποθήκης Φυσικού Αερίου στη Νότια Καβάλα αναμένεται να ανακοινωθεί τον Απρίλιο 2021 από το ΤΑΙΠΕΔ
- Αναφορικά με την εξέλιξη των υποδομών σε αγωγούς μεταφοράς αερίου, σημαντική είναι η έναρξη λειτουργίας του Διαδριατικού Αγωγού φυσικού αερίου (TAP), ο οποίος αποτελεί μια υποδομή μεταφοράς φυσικού αερίου από τα ελληνοτουρκικά σύνορα έως τη Νότια Ιταλία, η οποία επιτρέπει σε ενδιαφερόμενα μέρη να εμπορεύονται φυσικό αέριο σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Ο TAP αποτελεί μέρος του Νότιου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου36, ξεκινά από τους Κήπους (στα ελληνοτουρκικά σύνορα), όπου έχει συνδεθεί με τον αγωγό φ.α. της Ανατολίας (TANAP), διασχίζει τη Βόρεια Ελλάδα και περνώντας από την Αλβανία και την Αδριατική Θάλασσα, εξέρχεται στη στεριά στη Νότια Ιταλία, όπου συνδέεται με το ιταλικό δίκτυο διανομής φυσικού αερίου. Η όδευση του TAP μπορεί να διευκολύνει την προμήθεια φυσικού αερίου σε αρκετές χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και η προσγειάλωση του αγωγού στις ακτές της Ιταλίας παρέχει πολλαπλές δυνατότητες για περαιτέρω μεταφορά αερίου της Κασπίας στις ευρύτερες ευρωπαϊκές αγορές. Το κοίτασμα «Νότιος Καβάλα» με επιφάνεια 5 km 2 βρίσκεται στον Κόλπο της Καβάλας, 11 km νότια του πετρελαϊκού κοιτάσματος του Πρίνου και σε βάθος 1.700 μέτρων. Βλ. https://www.hradf.com/portfolio/view/26/southkavala-natural-gas-storage. 33 Βλ. την από 22.6.2020 σχετική πρόσκληση του ΤΑΙΠΕΔ «ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ, ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΤΟΥ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ «ΝΟΤΙΑ ΚΑΒΑΛΑ» ΩΣ ΧΩΡΟΥ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ». Βλ. https://www.hradf.com/portfolio/view/26/south-kavala-natural-gas-storage. 34 Ό.π. 35 Ωστόσο, η διαδικασία αυτή παρότι μπορεί να προχωρήσει, φαίνεται ότι βρίσκεται ακόμη σε εκκρεμότητα το πλαίσιο τιμολόγησης από τη ΡΑΕ αλλά και σειρά άλλων τεχνικών μελετών για την ωρίμανση του επενδυτικού σχεδίου. (Βλ. ιστοσελίδα https://energypress.gr/news/freno-stis-energeiakes-apokratikopoiiseis-pros-fthinoporo-oi-prosfores-gia-tisdyo-depa-toy, ημερομηνίας 12.3.2021). 36 Ο Νότιος Διάδρομος Φυσικού Αερίου αποτελεί ένα σύστημα αγωγών φυσικού αερίου, συνολικού μήκους 3.500 χλμ., που εκτείνεται από την Κασπία Θάλασσα έως την Ευρώπη. 32 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Η αρχική δυναμικότητα του TAP ανέρχεται σε 10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου τον χρόνο. Με την προσθήκη, ωστόσο, δύο επιπλέον σταθμών συμπίεσης και την τροποποίηση των υπαρχόντων, η παρούσα δυναμικότητα του αγωγού μπορεί να αυξηθεί στα 20 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως.
- Σύμφωνα με τα στοιχεία που εμφανίζονται στην ιστοσελίδα του37, σε συνέχεια της έναρξης της εμπορικής του λειτουργίας στις 15 Νοεμβρίου 2020, ο ΤΑΡ ξεκίνησε τη μεταφορά φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν στις 31 Δεκεμβρίου 2020, με τις πρώτες ποσότητες αερίου να φτάνουν στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία, μέσω του σημείου διασύνδεσης με τον ΔΕΣΦΑ στη Νέα Μεσημβρία, καθώς και στην Ιταλία, μέσω του σημείου διασύνδεσης με τη SNAM Rete Gas στο Melendugno.
- Επιπλέον των σημαντικών έργων υποδομών, το κανονιστικό και ρυθμιστικό πλαίσιο βελτιώθηκε σημαντικά, κατά τα τελευταία έτη, με τις αποφάσεις της ΡΑΕ, ενισχύοντας την πρόσβαση στις υποδομές του ΕΣΦΑ με γνώμονα τις διατάξεις του Τρίτου Ενεργειακού Πακέτου και δίνοντας τη δυνατότητα στους Χρήστες του ΕΣΦΑ να δραστηριοποιηθούν στην αγορά φυσικού αερίου. Επιγραμματικά, οι σημαντικότερες αλλαγές που έγιναν στο κανονιστικό πλαίσιο κατά τη διάρκεια των τελευταίων οκτώ ετών (ήτοι από τον χρόνο ανάληψης των Δεσμεύσεων της ΔΕΠΑ ενώπιον της ΕΑ) και βοήθησαν στην κατά τα ανωτέρω απελευθέρωση της αγοράς είναι οι εξής38: ➢ Πλήρης εφαρμογή του συστήματος Εισόδου - Εξόδου που προβλέπεται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, παρέχοντας τη δυνατότητα δέσμευσης δυναμικότητας χωρίς να υπάρχει συσχετισμός εισόδου και εξόδου. ➢ Απλοποίηση της διαδικασίας σύναψης σύμβασης μεταφοράς με την εισαγωγή της Σύμβασης Πλαισίου. ➢ Διενέργεια Δημοπρασιών για τη δέσμευση δυναμικότητας στα Σημεία Εισόδου «Σιδηρόκαστρο» «Κήποι», «Νέα Μεσημβρία» και «Αγία Τριάδα». ➢ Τροποποίηση της διαδικασίας Ημερήσιου Προγραμματισμού, σε συμφωνία με τον Ευρωπαϊκό Κώδικα Εξισορρόπησης (Κανονισμός 312/2014), με την εισαγωγή τριάντα πέντε κύκλων επαναδηλώσεων, για τον καλύτερο προγραμματισμό Χρηστών και Διαχειριστή. ➢ Παροχή Υπηρεσιών Μεταφοράς Φυσικού Αερίου σε Αδιάλειπτη Βάση με τη διαδικασία της Αντίστροφης Ροής. ➢ Λειτουργία Βάθρου Εξισορρόπησης. ➢ Δημιουργία Εικονικού Σημείου Συναλλαγών (μετεξέλιξη του Εικονικού Σημείου Δηλώσεων)
- 37 www.tap-ag.gr. Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8191/21.9.2020 επιστολή της ΡΑΕ προς την ΕΑ Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ (6η αναθεώρηση - τροποποιημένο κείμενο) καθώς και ενότητα ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΑΕΡΙΟΥ - Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΩΝ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΚΑΙ ΥΦΑ. 39 Στη χώρα μας το ΕΣΔ δημιουργήθηκε τον Δεκέμβριο του 2013, με την έγκριση από τη ΡΑΕ της 2ης Αναθεώρησης του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ (ΦΕΚ Β΄3131/9.12.2013). Στο άρθρο 4 παρ. 5 του ανωτέρω Κώδικα, οριζόταν ως Εικονικό Σημείο Δηλώσεων (ΕΣΔ) σημείο του ΕΣΦΑ, πλην των σημείων εισόδου και εξόδου, όπου δύνανται να λαμβάνουν χώρα συναλλαγές ποσοτήτων φυσικού αερίου μεταξύ των χρηστών μεταφοράς. Στο ΕΣΔ θεωρείται ότι λαμβάνει χώρα εικονική παράδοση και εικονική παραλαβή ποσοτήτων φυσικού αερίου μεταξύ χρηστών μεταφοράς και Διαχειριστή - βλ. και υπ’ αριθ. 635/2016 απόφαση ΕΑ, παρ. 17 και
- Από την 1η Ιουλίου 2018 κι εφεξής, το ΕΣΦΑ διαθέτει Εικονικό Σημείο Συναλλαγών (Virtual Trading Point). Μέσω του εν λόγω Εικονικού Σημείου, προσφέρεται στους Χρήστες του ΕΣΦΑ, αλλά και σε εμπόρους φυσικού αερίου που δεν έχουν ως αντικείμενο τη φυσική διακίνηση αερίου, η δυνατότητα διενέργειας συναλλαγών ποσοτήτων φυσικού αερίου (είτε συναλλαγών ποσοτήτων φυσικού αερίου που εισάγονται στη χώρα μέσω αγωγών είτε και ανταλλαγών τέτοιου είδους ποσοτήτων με ποσότητες ΥΦΑ που 38 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ➢ Προσφορά Ενδοημερήσιων Προϊόντων Δυναμικότητας στα Σημεία Διασύνδεσης μέσω Δημοπρασιών. ➢ Ενεργοποίηση δυνατότητας ενδοημερήσιας δέσμευσης Δυναμικότητας στην Αγία Τριάδα (από 1η Αυγούστου 2020).
- Επιπλέον, ειδικά ως προς το πλαίσιο πρόσβασης στην εγκατάσταση ΥΦΑ, τροποποιήθηκε η διαδικασία του ετήσιου προγραμματισμού εκφορτώσεων φορτίων ΥΦΑ στη Ρεβυθούσα. Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει τη διεξαγωγή δημοπρασιών για τη δέσμευση χρονοπαραθύρων (slots) για την εισαγωγή φορτίων ΥΦΑ που ταυτόχρονα ισοδυναμεί με δέσμευση δυναμικότητας στις δεξαμενές και δυναμικότητα αεριοποίησης, με οικονομικές συνέπειες στους χρήστες ανεξάρτητα με το αν θα χρησιμοποιήσουν την εν λόγω δυναμικότητα. Το νέο πλαίσιο εφαρμόστηκε για τον ετήσιο προγραμματισμό εκφορτώσεων ΥΦΑ του
- Περαιτέρω, οι Δεσμεύσεις που ανέλαβε η ΔΕΠΑ ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού, αποτέλεσαν σημαντικό βήμα για την απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου στη χώρα. Τα μέτρα που υιοθετήθηκαν βοήθησαν στην απεξάρτηση των πελατών από τη ΔΕΠΑ, όπως επίσης και στη δραστηριοποίηση εναλλακτικών προμηθευτών, μέσω του μηχανισμού διάθεσης ποσοτήτων με ηλεκτρονικές δημοπρασίες.
- Πράγματι, από τις απαντήσεις των ανταγωνιστών της ΔΕΠΑ σχετικά με τις συμβάσεις προμήθειας φ.α. μέσω εισαγωγών, προκύπτει ότι, πλην της ΔΕΠΑ - η οποία, όπως αναφέρεται κατωτέρω41, έχει συνάψει μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας φ.α. μέσω αγωγού για την εισαγωγή φ.α. στη χώρα με τις […]42 (Σιδηρόκαστρο), […]43 (Κήποι) και […]44 (Νέα Μεσημβρία)45 - τέσσερις
(4)από τις έξι
(6)εταιρίες εισάγουν φ.α. αγωγού. Συγκεκριμένα η […] έχει σε ισχύ μακροχρόνια σύμβαση με τη […]46, […]. Η μακροχρόνια σύμβαση μεταξύ […] έχει ισχύ από […]47, […]48. Η […] έχει συνάψει συμβάσεις προμήθειας φ.α. αγωγού με τις […]49 και […]50. Σημειώνεται ότι η σύμβαση της εταιρίας με τη […] έχει ημερομηνία λήξης στις […], ενώ με τον […] προμηθευτή έχει συνάψει […] συμβάσεις, από […]. Περαιτέρω, η […] πραγματοποίησε εισαγωγές φ.α. αγωγού τα έτη […] από τη […] μέσω […] συμβάσεων προμήθειας φ.α.51 και η […]προμηθεύεται φ.α. αγωγού από το […] από την […], μέσω […] συμβάσεων52. εισάγονται στη χώρα μέσω της Ρεβυθούσας), χωρίς την προϋπόθεση προηγούμενης δέσμευσης δυναμικότητας σε φυσικά Σημεία Εισόδου/Εξόδου, όπως ίσχυε μέχρι τότε – βλ. και το υπ’ αριθ. πρωτ. 5659/22.6.2020 αίτημα της ΔΕΠΑ. 40 Βλ. την υπ’ αριθ. 1513/2020 Απόφαση ΡΑΕ. 41 Βλ. κατωτέρω Ενότ. H ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 2 και την υπ’ αριθ. πρωτ. 819/28.1.2021 επιστολή παροχής στοιχείων της ΔΕΠΑ προς τη ΓΔΑ. 42 Η […]. 43 Η […]. 44 […]. 45 Επίσης, όπως προαναφέρθηκε, […]. 46 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. […] απαντητικές επιστολές. 47 […]. 48 […]. 49 […]. 50 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή. 51 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. […]και […]απαντητικές επιστολές. 52 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή. 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 37. Η δραστηριοποίηση περισσότερων εισαγωγέων προκύπτει και από τα στοιχεία που συνέλεξε η ΓΔΑ από τον ΔΕΣΦΑ, αναφορικά με τη δέσμευση μεταφορικής ικανότητας από τους εισαγωγείς ανά σημείο εισόδου του ΕΣΦΑ (Σιδηρόκαστρο, Κήποι, Αγ. Τριάδα και Νέα Μεσημβρία)53. Από τα εν λόγω στοιχεία προκύπτουν τα ακόλουθα:
- i)Στο Σιδηρόκαστρο, εκτός από τη ΔΕΠΑ, έχουν δεσμεύσει δυναμικότητα, από το 2012 (οπότε και ελήφθησαν οι Δεσμεύσεις της ΔΕΠΑ) και εντεύθεν και οι […]54,
- ii)Στους Κήπους, από το 2012 και εντεύθεν, έχει δεσμεύσει δυναμικότητα, εκτός από τη ΔΕΠΑ και […], iii) Στην Αγία Τριάδα (σταθμός ΥΦΑ Ρεβυθούσας), από το 2012 και εντεύθεν, έχουν δεσμεύσει δυναμικότητα, εκτός από τη ΔΕΠΑ και οι […] και
- iv)Στη Νέα Μεσημβρία, έχει δεσμεύσει δυναμικότητα η ΔΕΠΑ και […]. II.1.3 Μηχανισμοί κατανομής δυναμικότητας στα συστήματα μεταφοράς αερίου - Ο θεσμός των δημοπρασιών στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών μεταφοράς φυσικού αερίου αγωγού και ΥΦΑ 38. Με τον Κανονισμό 2017/459 (ΕΕ)55 θεσπίσθηκε κώδικας δικτύου σχετικά με μηχανισμούς κατανομής δυναμικότητας στα συστήματα μεταφοράς φ.α. για την υπάρχουσα και την επαυξημένη δυναμικότητα56 προς τον σκοπό δημιουργίας συνθηκών αποτελεσματικού ανταγωνισμού μεταξύ προμηθευτών στην αγορά χονδρικής και ισότιμης και διαφανούς πρόσβασης στη δυναμικότητα μεταφοράς. Ο ως άνω σκοπός επιτυγχάνεται μέσω της ευέλικτης χρήσης των υφιστάμενων συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου, με περαιτέρω επιδίωξη την προσέλκυση περισσότερων προμηθευτών και ακόλουθη συνέπεια την αύξηση της ρευστότητας στους κόμβους εμπορίας και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των μηχανισμών διαμόρφωσης τιμών, οι οποίες οδηγούν σε δίκαιες τιμές φυσικού αερίου βασιζόμενες στην αρχή της προσφοράς και της ζήτησης57. Πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού είναι τα σημεία διασύνδεσης ενώ δεν εφαρμόζεται, εκτός των άλλων, σε σημεία εισόδου από τερματικούς σταθμούς υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ)58. Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 716/26.1.2021 επιστολή παροχής στοιχείων του ΔΕΣΦΑ προς τη ΓΔΑ και το Παράρτημα 5ii αυτής, καθώς και την υπ’ αριθ. πρωτ. 2283/12.3.2021 συμπληρωματική επιστολή παροχής στοιχείων. 54 Για τα ποσοστά δεσμευμένης μεταφορικής ικανότητας έκαστου εισαγωγέα ανά σημείο εισόδου του ΔΕΣΦΑ, βλ. κατωτέρω Ενότ. ΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 6 ΚΑΙ 7. 55 Κανονισμός (ΕΕ) 2017/459 της Επιτροπής της 16ης Μαρτίου 2017 για τη θέσπιση κώδικα δικτύου σχετικά με μηχανισμούς κατανομής δυναμικότητας στα συστήματα μεταφοράς αερίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 984/2013, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 16. 3.2017. Σύμφωνα με το άρθ. 2 του Καν. (ΕΕ) 2017/459, πεδίο εφαρμογής του είναι τα σημεία διασύνδεσης. Μπορεί να εφαρμόζεται επίσης στα σημεία εισόδου-εξόδου από και προς τρίτες χώρες, υπό την αίρεση απόφασης της σχετικής εθνικής ρυθμιστικής αρχής. Ο Κανονισμός δεν εφαρμόζεται σε σημεία εξόδου προς τελικούς καταναλωτές και δίκτυα διανομής, σημεία εισόδου από τερματικούς σταθμούς υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) και εγκαταστάσεις παραγωγής, καθώς και σημεία εισόδου από ή σημεία εξόδου προς εγκαταστάσεις αποθήκευσης. 56 «Επαυξημένη δυναμικότητα»: πιθανή μελλοντική αύξηση της τεχνικής δυναμικότητας μέσω βασιζόμενων στην αγορά διαδικασιών ή πιθανή νέα δυναμικότητα που δημιουργείται σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει επί του παρόντος καμία δυναμικότητα, και η οποία μπορεί να προσφερθεί με επενδύσεις σε υλικές υποδομές ή τη βελτιστοποίηση της μακροπρόθεσμης δυναμικότητας και στη συνέχεια κατανέμεται, εφόσον το αποτέλεσμα οικονομικής δοκιμής είναι θετικό, στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) σε υφιστάμενα σημεία διασύνδεσης· β) με τη δημιουργία νέου ή νέων σημείων διασύνδεσης· γ) ως δυναμικότητα υλικής αντίστροφης ροής σε ένα ή περισσότερα σημεία διασύνδεσης, η οποία δεν έχει προσφερθεί στο παρελθόν· (Άρθ. 3 «Ορισμοί» του Καν. (ΕΕ). 2017/459). 57 Βλ. αιτιολογικές σκέψεις 2,4 του Καν. (ΕΕ) 2017/459. 58 Σύμφωνα με το άρθ. 2 του Καν. (ΕΕ) 2017/459, πεδίο εφαρμογής του είναι τα σημεία διασύνδεσης. Μπορεί να εφαρμόζεται επίσης στα σημεία εισόδου-εξόδου από και προς τρίτες χώρες, υπό την αίρεση απόφασης της σχετικής εθνικής ρυθμιστικής αρχής. Ο Κανονισμός δεν εφαρμόζεται σε σημεία εξόδου προς τελικούς καταναλωτές και δίκτυα διανομής, σημεία εισόδου από τερματικούς σταθμούς υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) και εγκαταστάσεις παραγωγής, καθώς και σημεία εισόδου από ή σημεία εξόδου προς εγκαταστάσεις αποθήκευσης. 53 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 39. Η κατανομή της δυναμικότητας στα σημεία διασύνδεσης για τα τυποποιημένα προϊόντα δυναμικότητας, τα οποία προσφέρονται και κατανέμονται, γίνεται με δημοπρασία. Σκοπός των δημοπρασιών είναι η διασφάλιση του υψηλότερου δυνατού επιπέδου διαφάνειας και αποφυγής διακρίσεων59. Σε όλα τα σημεία διασύνδεσης εφαρμόζεται ο ίδιος τύπος δημοπρασίας και οι σχετικές διαδικασίες δημοπράτησης αρχίζουν ταυτόχρονα για όλα τα οικεία σημεία διασύνδεσης. Με κάθε διαδικασία δημοπράτησης, σχετική με ένα και μόνο τυποποιημένο προϊόν δυναμικότητας, κατανέμεται δυναμικότητα ανεξάρτητα από οποιαδήποτε άλλη διαδικασία δημοπράτησης, εκτός εάν προσφέρεται επαυξημένη δυναμικότητα60. Οι διαχειριστές συστήματος μεταφοράς, και εν προκειμένω ο ΔΕΣΦΑ, προσφέρουν ετήσια, τριμηνιαία61, μηνιαία62, ημερήσια63 και ενδοημερήσια64 τυποποιημένα προϊόντα δυναμικότητας65. Τα τυποποιημένα προϊόντα δυναμικότητας ακολουθούν λογική σειρά, σύμφωνα με την οποία τα προϊόντα που καλύπτουν ετήσια δυναμικότητα δημοπρατούνται πρώτα, ακολουθούμενα από το προϊόν με την αμέσως βραχύτερη διάρκεια για χρήση κατά την ίδια περίοδο. 40. Με τον όρο «ετήσια τυποποιημένα προϊόντα δυναμικότητας» νοείται η δυναμικότητα η οποία μπορεί να ζητηθεί σε δεδομένη ποσότητα από χρήστη δικτύου για όλες τις ημέρες ροής αερίου σε συγκεκριμένο έτος φ.α. (με αφετηρία την 1η Οκτωβρίου)66. Οι δημοπρασίες ετήσιας δυναμικότητας πραγματοποιούνται μία φορά το έτος. Στην εν λόγω διαδικασία δημοπράτησης προσφέρεται δυναμικότητα τουλάχιστον για τα επόμενα 5 έτη φ.α. και το πολύ για τα επόμενα 15 έτη φ.α., όσον αφορά την υπάρχουσα δυναμικότητα. Όταν προσφέρεται επαυξημένη δυναμικότητα, τα επίπεδα προσφοράς μπορούν να προσφέρονται σε ετήσιες δημοπρασίες δυναμικότητας για μέγιστο διάστημα 15 ετών μετά την έναρξη της επιχειρησιακής χρήσης. Στη διάρκεια της ετήσιας δημοπρασίας ετήσιας δυναμικότητας οι χρήστες δικτύου μπορούν να συμμετάσχουν σε μία ή περισσότερες παράλληλες δημοπρασίες σε σχέση με κάθε σημείο διασύνδεσης, για να ζητήσουν τυποποιημένα προϊόντα δυναμικότητας. Η προσφερόμενη δυναμικότητα μπορεί να είναι είτε δεσμοποιημένη είτε αδεσμοποίητη67. «Σημείο διασύνδεσης»: πραγματικό ή εικονικό σημείο που συνδέει γειτονικά συστήματα εισόδου-εξόδου ή συνδέει σύστημα εισόδου-εξόδου με γραμμή διασύνδεσης, στο μέτρο που τα σημεία αυτά αποτελούν αντικείμενο διαδικασιών δέσμευσης από χρήστες του δικτύου (Άρθ. 3 «Ορισμοί» του Καν. (ΕΕ). 2017/459). 59 Βλ. αιτιολογική σκέψη 12 του Καν. (ΕΕ) 2017/459. 60 Άρθ. 8 παρ. 1 και 2 του Καν. (ΕΕ) 2017/459. 61 Κατά τη διάρκεια κάθε έτους φυσικού αερίου διεξάγονται τέσσερις ετήσιες δημοπρασίες τριμηνιαίας δυναμικότητας (Άρθ. 12 του Καν. (ΕΕ) 2017/459). 62 Η κυλιόμενη δημοπρασία μηνιαίας δυναμικότητας πραγματοποιείται μία φορά τον μήνα (Άρθ. 13 του Καν. (ΕΕ) 2017/459). 63 Η κυλιόμενη δημοπρασία δυναμικότητας επόμενης ημέρας πραγματοποιείται μία φορά την ημέρα (Άρθ. 14 του Καν. (ΕΕ) 2017/459). 64 Με την επιφύλαξη ύπαρξης διαθέσιμης δυναμικότητας, δημοπρασία ενδοημερήσιας δυναμικότητας πραγματοποιείται ανά ώρα στη διάρκεια της ημέρας ροής αερίου, με τη χρήση αλγορίθμου δημοπρασίας ενιαίας τιμής (Άρθ. 15 παρ. 1 του Καν. (ΕΕ) 2017/459). 65 Άρθ. 9 παρ. 1 του Καν. (ΕΕ) 2017/459. 66 Άρθ. 9 παρ. 2 του Καν. (ΕΕ) 2017/459. 67 Άρθ. 11 παρ. 1, 3, 5 και 7 του Καν. (ΕΕ) 2017/459. Τουλάχιστον έναν μήνα πριν την έναρξη της δημοπρασίας, οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς γνωστοποιούν στους χρήστες δικτύου την ποσότητα εξασφαλισμένης δυναμικότητας που πρόκειται να προσφερθεί για κάθε έτος για την προσεχή ετήσια δημοπρασία ετήσιας δυναμικότητας. «Δεσμοποιημένη δυναμικότητα»: τυποποιημένο προϊόν δυναμικότητας, το οποίο προσφέρεται σε εξασφαλισμένη βάση και συνίσταται σε αντίστοιχη δυναμικότητα εισόδου και εξόδου σε αμφότερες τις πλευρές εκάστου σημείου διασύνδεσης (Άρθ. 3 «Ορισμοί» του Καν. (ΕΕ). 2017/459). 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 41. Τα, κατά τα ανωτέρω, οριζόμενα από τον Κανονισμό προβλέπονται και στον Κώδικα Διαχείρισης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (εφεξής «Κώδικας ΕΣΦΑ»), ο οποίος αναθεωρήθηκε στις 30.10.202068. Σύμφωνα με το άρθ. 20Θ του Κώδικα ΕΣΦΑ η διάθεση μεταφορικής ικανότητας παράδοσης, παραλαβής σε αδιάλειπτη ή διακοπτόμενη69 βάση σε σημεία δημοπράτησης μεταφορικής ικανότητας πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του Καν. 459/2017 αποκλειστικά μέσω δημοπρασιών που διεξάγονται με χρήση ηλεκτρονικού υπόβαθρου δέσμευσης μεταφορικής ικανότητας για τυποποιημένα προϊόντα70 σε αδιάλειπτη ή διακοπτόμενη βάση71. Δικαίωμα συμμετοχής στις δημοπρασίες έχουν όλοι οι χρήστες μεταφοράς72. 42. Κάθε χρήστης μεταφοράς (εκχωρών χρήστης) μπορεί να συνάπτει σύμβαση εκχώρησης (ή μίσθωσης) με άλλο χρήστη μεταφοράς (εκδοχέας χρήστης) για το σύνολο της μεταφορικής ικανότητας που έχει δεσμεύσει σε σημείο εισόδου, εξόδου, σημείο εισόδου αντίστροφης ροής ή εξόδου αντίστροφης ροής (εκχωρούμενη δεσμευμένη μεταφορική ικανότητα)73,74. 43. Σε σχέση, ειδικότερα, με το ΥΦΑ, το οποίο δεν εμπίπτει στο ρυθμιστικό πλαίσιο του Κανονισμού 459/2017, αλλά ρυθμίζεται σύμφωνα με τον Κώδικα ΕΣΦΑ, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί και ισχύει, ο Διαχειριστής - ΔΕΣΦΑ εκπονεί ετήσιο προγραμματισμό ΥΦΑ προς τον σκοπό της καλής, αξιόπιστης, ασφαλούς και πλέον οικονομικής λειτουργίας εγκατάστασης ΥΦΑ. Σύμφωνα με το άρθ. 81 του Κώδικα ΕΣΦΑ ο ετήσιος προγραμματισμός ΥΦΑ εκπονείται κάθε έτος, αφορά σε κάθε ένα από τα επόμενα πέντε έτη και περιλαμβάνει σωρευτικώς για κάθε έτος στο οποίο αφορά τον ετήσιο Βλ. Κωδικοποιημένο Κείμενο του Κώδικα Διαχείρισης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (6η αναθεώρησηΦΕΚ τ. Β΄ 4799/30.10.2020) 69 Διακοπτόμενη δυναμικότητα (μεταφορική ικανότητα): η δυναμικότητα μεταφοράς φυσικού αερίου που είναι δυνατόν να διακόπτεται από τον διαχειριστή συστημάτων μεταφοράς ανάλογα με τους όρους που καθορίζονται στη σύμβαση μεταφοράς (Άρθ. 2 «Ορισμοί» του Καν. (ΕΕ) 715/2009). 70 Τυποποιημένο Προϊόν Μεταφορικής Ικανότητας παράδοσης/παραλαβής: ποσότητα μεταφορικής ικανότητας παράδοσης/παραλαβής σε αδιάλειπτη βάση για συγκεκριμένη χρονική διάρκεια σε συγκεκριμένο σημείο δημοπράτησης μεταφορικής ικανότητας. Τυποποιημένο Προϊόν Διακοπτόμενης Μεταφορικής Ικανότητας παράδοσης/παραλαβής σε διακοπτόμενη βάση για συγκεκριμένη χρονική διάρκεια σε συγκεκριμένο σημείο δημοπράτησης μεταφορικής ικανότητας (Άρθ. 1 «Ορισμοί» Κώδικα ΕΣΦΑ). 71 Διακοπτόμενη Μεταφορική Ικανότητα Παράδοσης: η μέγιστη ποσότητα φυσικού αερίου για κάθε σημείο εισόδου ή σημείο εισόδου αντίστροφης ροής η οποία δύναται να παραδοθεί ανά ημέρα στο συγκεκριμένο σημείο σε διακοπτόμενη βάση (kw/ημέρα). Αντίστοιχα ορίζεται και η Διακοπτόμενη Μεταφορική Ικανότητα Παραλαβής για κάθε σημείο εξόδου ή σημείο εξόδου αντίστροφης ροής (Άρθ. 1 «Ορισμοί» Κώδικα ΕΣΦΑ). 72 Προϋπόθεση συμμετοχής των χρηστών μεταφοράς στις δημοπρασίες αποτελεί η τήρηση των σχετικών διατάξεων του Κώδικα ΕΣΦΑ, και ιδίως η εκπλήρωση των προϋποθέσεων συμμετοχής στο ηλεκτρονικό υπόβαθρο δέσμευσης μεταφορικής ικανότητας και η τήρηση των λειτουργικών κανόνων του διαχειριστή του ηλεκτρονικού υπόβαθρου. 73 Βλ. άρθ. 14 και 14Α Κώδικα ΕΣΦΑ. Ομοίως, μπορεί να συνάπτεται σύμβαση μίσθωσης μεταφορικής ικανότητας παράδοσης/παραλαβής μεταξύ του χρήστη μεταφοράς και άλλου χρήστη, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθ. 14 Α του Κώδικα ΕΣΦΑ. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθ. 20 Α Κώδικα ΕΣΦΑ, κάθε χρήστης μεταφοράς δύναται να διαθέτει σε τρίτους ενδιαφερόμενους χρήστες στη δευτερογενή αγορά με εκχώρηση ή μίσθωση το τμήμα της δεσμευμένης μεταφορικής ικανότητας παράδοσης, παραλαβής το οποίο δεν θα χρησιμοποιήσει για συγκεκριμένη χρονική περίοδο είτε μέσω του Ηλεκτρονικού Συστήματος Συναλλαγών είτε με απευθείας διαπραγμάτευση. 74 Σύμφωνα με το άρθ. 15 του Κώδικα ΕΣΦΑ, ο ΔΕΣΦΑ αποδεσμεύει με αιτιολογημένη απόφασή του το σύνολο ή τμήμα της μεταφορικής ικανότητας, η οποία έχει δεσμευτεί από χρήστη μεταφοράς, λαμβάνοντας υπ’ όψιν και τις εκάστοτε μεταβολές της, εφόσον αυτή δεν χρησιμοποιήθηκε και δεν διατέθηκε με τη διαδικασία της εκχώρησης και τη διαδικασία επιστροφής της δεσμευμένης μεταφορικής ικανότητας, χωρίς τη συναίνεση του χρήστη μεταφοράς από τον οποίο αποδεσμεύεται η μεταφορική ικανότητα παράδοσης, παραλαβής. 68 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προγραμματισμό εκφορτώσεων ΥΦΑ στην εγκατάσταση ΥΦΑ κατά τη διάρκεια του έτους και τη δέσμευση δεσμοποιημένης δυναμικότητας ΥΦΑ75. 44. Ο ετήσιος προγραμματισμός ΥΦΑ διενεργείται μέσω διαδικασίας δημοπρασίας, διακριτής για κάθε έτος του ετήσιου προγραμματισμού ΥΦΑ, η οποία διεξάγεται με τη χρήση ηλεκτρονικού βάθρου. Οι δημοπρασίες ΥΦΑ διενεργούνται διαδοχικά αρχής γενομένης με αυτήν που αντιστοιχεί στο πρώτο έτος του ετήσιου προγραμματισμού. Κάθε δημοπρασία περιλαμβάνει δύο φάσεις. Στην α΄ φάση προσφέρονται τυποποιημένες χρονοθυρίδες ΥΦΑ76 και στη β΄ φάση προσφέρεται συμπληρωματική δυναμικότητα ΥΦΑ, η οποία υποχρεωτικά ενοποιείται με τμήματα δεσμοποιημένης δυναμικότητας ΥΦΑ της α΄ φάσης σε συνεχή δυναμικότητα ΥΦΑ για κάθε χρήστη. Δικαίωμα συμμετοχής στις δημοπρασίες ΥΦΑ έχουν όλοι οι χρήστες ΥΦΑ, οι οποίοι είναι ταυτόχρονα και χρήστες μεταφοράς77. Κάθε χρήστης ΥΦΑ, ο οποίος αναδείχθηκε πλειοδότης έστω και για μία τυποποιημένη χρονοθυρίδα ΥΦΑ α΄ φάσης δικαιούται να συμμετάσχει στη β΄ φάση. 45. Επιπλέον της εκπόνησης ετήσιου προγραμματισμού ΥΦΑ, ο Διαχειριστής - ΔΕΣΦΑ εκπονεί μηνιαίο προγραμματισμό εκφόρτωσης φορτίων ΥΦΑ για τον οποίο κάθε χρήστης ΥΦΑ δικαιούται να υποβάλει στον Διαχειριστή - ΔΕΣΦΑ δήλωση μηνιαίου προγραμματισμού εκφόρτωσης φορτίων ΥΦΑ (μηνιαία δήλωση ΥΦΑ)78. Χρήστης ΥΦΑ ο οποίος επιθυμεί να πραγματοποιήσει εκφόρτωση φορτίου ΥΦΑ, η οποία δεν έχει συμπεριληφθεί στο τελικό μηνιαίο πρόγραμμα ΥΦΑ του ΔΕΣΦΑ για έναν συγκεκριμένο μήνα, δύναται να υποβάλει στον Διαχειριστή αίτηση μη προγραμματισμένης εκφόρτωσης φορτίου ΥΦΑ79. 46. Αντίστοιχα προς το φ.α. αγωγού, κάθε χρήστης ΥΦΑ (εκχωρών χρήστης) μπορεί να συνάπτει σύμβαση εκχώρησης (ή μίσθωσης) με άλλο χρήστη ΥΦΑ (εκδοχέας χρήστης) α) για το σύνολο ή μέρος της δυναμικότητας αεριοποίησης την οποία έχει δεσμεύσει μέσω αίτησης χρήσης εγκατάστασης ΥΦΑ80 ή κατά τη διαδικασία του ετήσιου προγραμματισμού, μέσω δημοπρασίας, β) για το σύνολο ή μέρος του πρόσθετου αποθηκευτικού χώρου, τον οποίο έχει δεσμεύσει και γ) για το σύνολο ή τμήμα τυποποιημένης χρονοθυρίδας ΥΦΑ ή χρονοθυρίδας ΥΦΑ που έχει ενταχθεί για λογαριασμό του στο ετήσιο πρόγραμμα ΥΦΑ81. Δεσμοποιημένη Δυναμικότητα ΥΦΑ (Δυναμικότητα ΥΦΑ): Δυναμικότητα αεριοποίησης εγκατάστασης ΥΦΑ και ίσου μεγέθους και χρονικής διάρκειας μεταφορική ικανότητα παράδοσης σε αδιάλειπτη βάση στο σημείο εισόδου ΥΦΑ, οι οποίες διατίθενται από κοινού και δεσμεύονται ταυτόχρονα (KWH/ημέρα) (Άρθ. 1 «Ορισμοί» Κώδικα ΕΣΦΑ). 76 Χρονοθυρίδα ΥΦΑ: συγκεκριμένος συνδυασμός μεγέθους φορτίου ΥΦΑ, ημέρας εκφόρτωσης, χρόνου έγχυσης, περιόδου προσωρινής αποθήκευσης και χώρου προσωρινής αποθήκευσης που διατίθενται για το εν λόγω φορτίο, καθώς και δυναμικότητας ΥΦΑ, ίσου μεγέθους με την ελάχιστη δυναμικότητα αεριοποίησης του φορτίου ΥΦΑ, η οποία διατίθεται για το εν λόγω φορτίο κατά την ημέρα εκφόρτωσης και καθόλη την περίοδο προσωρινής αποθήκευσης. (Άρθ. 1 «Ορισμοί» Κώδικα ΕΣΦΑ). 77 Χρήστης Μεταφοράς: χρήστης ο οποίος έχει συνάψει με τον διαχειριστή σύμβαση πλαίσιο για τη μεταφορά φυσικού αερίου (σύμβαση μεταφοράς), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 Α (Άρθ. 1 «Ορισμοί» Κώδικα ΕΣΦΑ). 78 Άρθ. 84 του Κώδικα ΕΣΦΑ. 79 Άρθ. 88 του Κώδικα ΕΣΦΑ. 80 Άρθ. 71 και 84 επ. του Κώδικα ΕΣΦΑ. Πρόκειται περί διαδικασίας αίτησης χρήσης εγκατάστασης ΥΦΑ, εκτός της διαδικασίας δημοπρασιών που διενεργούνται κατά τα άρθ. 81-83 Κώδικα ΕΣΦΑ. 81 Άρθ. 73- 73Α του Κώδικα ΕΣΦΑ. 75 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΙΙ.1.4 Δραστηριότητα Χρηστών Μεταφοράς στα σημεία εξόδου του ΕΣΜΦΑ 47. Σε εφαρμογή σχετικής Απόφασης της ΡΑΕ82, ο ΔΕΣΦΑ δημοσιεύει στην ιστοσελίδα του83 μηνιαία και τριμηναία στοιχεία μεριδίων της αγοράς φυσικού αερίου. Ειδικότερα, όσον αφορά στα μηνιαία στοιχεία, ο ΔΕΣΦΑ δημοσιεύει στοιχεία σχετικά με το πλήθος των σημείων εξόδου του ΕΣΜΦΑ, μέσω των οποίων τροφοδοτούνται τελικοί πελάτες που εξυπηρετεί η ΔΕΠΑ και οι λοιποί Χρήστες Μεταφοράς, καθώς και τις μηνιαίες ποσότητες που παραδίδονται από την κάθε εταιρία, ενώ, αναφορικά με τα τριμηνιαία, ο ΔΕΣΦΑ δημοσιεύει στοιχεία σχετικά με τα ποσοστά των ενεργοποιημένων μετρητών και της καταναλωθείσας ενέργειας, ανά Χρήστη Μεταφοράς. 48. Από τα εν λόγω μηνιαία στοιχεία προκύπτει ότι, κατά το έτος 2020, η ΔΕΠΑ δέσμευε σταθερά τα περισσότερα
(7)σημεία εξόδου του ΔΕΣΦΑ (με εξαίρεση τον μήνα Απρίλιο, οπότε και δέσμευσε πέντε
(5)σημεία), επί συνόλου 21 - 24 σημείων (αναλόγως τον μήνα), ακολουθούμενη από τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, η οποία δέσμευε τέσσερα
(4)σημεία, τη ΔΕΗ, η οποία, κατά το μεγαλύτερο μέρος του έτους, δέσμευε επίσης τέσσερα
(4)σημεία και την ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, η οποία δέσμευε τρία
(3)σημεία εξόδου.
- Όσον αφορά στις μηνιαίες παραδοθείσες ποσότητες φ.α., το ποσοστό της ΔΕΠΑ κυμάνθηκε, κατά τη διάρκεια του 2020, από 1,29% έως 37,14%, παραμένοντας σταθερά άνω του 30% κατά το β’ εξάμηνο του έτους. Το αντίστοιχο ποσοστό της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ κυμάνθηκε μεταξύ 23,16% και 30,87% κατά τη διάρκεια του έτους, παραμένοντας κοντά στο 25% κατά το β’ εξάμηνο αυτού. Ακολούθησαν οι εταιρίες ELPEDISON (με ποσοστό μεταξύ 8,60% και 21,68%) και ΔΕΗ (με ποσοστό μεταξύ 7,85% και 26,95%).
- Αναφορικά με τα τριμηνιαία στοιχεία, με βάση το ποσοστό των ενεργοποιημένων μετρητών, το μερίδιο αγοράς της ΔΕΠΑ κυμαινόταν γύρω στο 30% κατά το σύνολο του έτους 2020 και ακολουθούσαν οι ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ και ΔΕΗ, με μερίδια που κυμαίνονταν γύρω στο 17% έκαστη, καθώς και η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, με μερίδιο που κυμαινόταν γύρω στο 13%. Ωστόσο, με βάση το ποσοστό της καταναλωθείσας ενέργειας, τα σχετικά μερίδια εμφάνισαν σημαντικές διακυμάνσεις. Συγκεκριμένα, το μερίδιο αγοράς της ΔΕΠΑ κυμάνθηκε από 10,20% έως 33,87% κατά τη διάρκεια του έτους 2020, ενώ της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ παρέμεινε σχετικά σταθερό, σε επίπεδα μεταξύ 24,37% και 28,75%. Επιπλέον, το ποσοστό της ΔΕΗ κυμάνθηκε από 9,85% έως 22,14%, της ELPEDISON από 9,40% έως 18,19%, ενώ το μερίδιο της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ κυμάνθηκε από 5,98% έως 9,50%.
- Από τη συνολική επισκόπηση των ανωτέρω στοιχείων προκύπτει το συμπέρασμα ότι, με βάση τους συγκεκριμένους δείκτες, η ΔΕΠΑ κατέχει σημαντική θέση στην αγορά, όπως αυτή περιγράφεται από τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ, με μερίδιο που υπολογίζεται, κατά προσέγγιση, σε 30%, με βάση όλους τους δείκτες, για το έτος 2020, ενώ υπάρχουν και άλλες εταιρίες με σημαντικά μερίδια, όπως, κυρίως, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, με μερίδιο που κυμαίνεται από 17% έως 31% περίπου, ανάλογα με τη χρονική περίοδο και το χρησιμοποιούμενο δείκτη. 82 83 Βλ. Απόφαση ΡΑΕ Ο-82729/
- 6.
- https://www.desfa.gr/regulated-services/transmission/pliroforisimetaforas-page/ng-market-data/market-shares-data. 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ II.1.5 Πηγές φυσικού αερίου - Εξέλιξη τιμών
- Σύμφωνα με τον ΔΕΣΦΑ, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2020, οι εισαγωγές ΥΦΑ αποτέλεσαν το 54,54% των συνολικών εισαγόμενων ποσοτήτων φ.α. στην ελληνική επικράτεια, δηλαδή πάνω από το μισό, ενώ βάσει στοιχείων του ΔΕΣΦΑ συνολικά για το έτος, οι εισαγωγές ΥΦΑ παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα, ανερχόμενες σε περίπου 46% των συνολικών εισαγωγών φ.α.84
- Σχετικά με τα προηγούμενα έτη, σε ερώτηση της ΓΔΑ σχετικά με το ποσοστό που αντιπροσωπεύει το ΥΦΑ σε σχέση με τη συνολική εισαγόμενη ποσότητα φυσικού αερίου στην ελληνική αγορά, ο ΔΕΣΦΑ παρέθεσε τα ακόλουθα στοιχεία85: Πίνακας
- Τελικές Κατανομές Ποσοτήτων Χρηστών Μεταφοράς στα Σημεία Εισόδου [kWh], 2012 2020 (α' εξάμηνο) ΕΤΟΣ ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ ΚΗΠΟΙ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟ ΣΥΝΟΛΟ ΥΦΑ […] […] […] […] […] 2012 […] […] […] […] […] 2013 […] […] […] […] […] 2014 […] […] […] […] […] 2015 […] […] […] […] […] 2016 […] […] […] […] […] 2017 […] […] […] […] […] 2018 […] […] […] […] […] 2019 2020 (α΄ […] […] […] […] […] εξ.) Πηγή: ΔΕΣΦΑ
- Ως βασικοί λόγοι που οδήγησαν στην κατακόρυφη αύξηση της συμμετοχής του ΥΦΑ στο μίγμα του 2019 αναφέρονται η πλήρης εμπορική λειτουργία του τερματικού σταθμού ΥΦΑ στη Ρεβυθούσα μετά και τη 2η φάση αναβάθμισης του Δεκεμβρίου του 2018 και η σημαντική μείωση των διεθνών τιμών στην αγορά spot ΥΦΑ σε σχέση με το 201886, στοιχείο το οποίο διατηρήθηκε και κατά το έτος
- Οι επιχειρήσεις που εισάγουν φυσικό αέριο στο ΕΣΦΑ υποχρεούνται να παρέχουν στη ΡΑΕ, ανά τρίμηνο, στοιχεία τιμών και ποσοτήτων του εισαγόμενου φυσικού αερίου. Η ΡΑΕ, στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς της για εποπτεία της αγοράς ενέργειας, προβαίνει από 2.8.2011 στην ανάρτηση της υπολογισθείσας μηνιαίας μεσοσταθμικής τιμής εισαγωγής φυσικού αερίου στο ΕΣΦΑ, βάσει των στοιχείων που παρέχονται κατά δήλωση των εισαγωγέων. Με τη δημοσιοποίηση της μεσοσταθμικής τιμής εισαγωγής φ.α., σε συνδυασμό με την Ημερήσια Τιμή Αερίου Εξισορρόπησης, παρέχεται σε υφιστάμενους και δυνητικούς συμμετέχοντες στην αγορά, σημαντική πληροφόρηση σχετικά με τις Βλ. επίσημη ιστοσελίδα ΔΕΣΦΑ https://www.desfa.gr/press-center/press-releases/stoixeia-desfa-gia-thn-katanalwshfysikoy-aerioy-to-2020 (ημερομηνία πρόσβασης 9.3.2021). 85 Βλ. Παράρτημα 7 της υπ' αριθ. πρωτ. 8250/22.9.2020 επιστολής του ΔΕΣΦΑ. 86 Βλ. Ετήσια Έκθεση του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ), O Ελληνικός Ενεργειακός Τομέας, 2020, σελ.
- 87 Βλ. και ιστοσελίδα https://www.desfa.gr/press-center/press-releases/stoixeia-desfa-gia-thn-katanalwsh-fysikoyaerioy-to-2020 (ημερομηνία 9.3.2021). 84 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συνθήκες τιμών που επικρατούν στην ελληνική αγορά, γεγονός που διευκολύνει την ανάπτυξη του ανταγωνισμού
- Από τα στοιχεία που συγκεντρώνει η ΡΑΕ σχετικά με τις τιμές εισαγωγής φυσικού αερίου, προκύπτει σημαντική μείωση των τιμών το 2020 σε σχέση με το
- Ειδικότερα, το δεύτερο τρίμηνο του 2020, η μείωση των τιμών ανήλθε σε ποσοστό 68% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο του 2019, ενώ ακόμη και μέσα στο ίδιο έτος
(2020)η μείωση είναι σημαντική, καθώς οι τιμές του δεύτερου τριμήνου του 2020 παρουσιάζουν μείωση κατά 50% σε σχέση με τις τιμές του πρώτου τριμήνου. Καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση αυτής της τάσης αποτελεί η αυξανόμενη συμμετοχή του ΥΦΑ στο ενεργειακό μείγμα της χώρας, με αντίστοιχα μειωμένες τιμές, αλλά και η μείωση των τιμών αερίου αγωγού, καθώς τα συμβόλαια προμήθειας αγωγού που προσφέρονται πια στους προμηθευτές συσχετίζουν την τιμή πώλησης με τις τιμές που διαμορφώνονται σε εικονικά σημεία συναλλαγών με μεγάλη ρευστότητα (π.χ. TTF90). Το ίδιο ισχύει και για το μακροχρόνιο συμβόλαιο προμήθειας της ΔΕΠΑ με […], καθώς, από τα στοιχεία που είναι στη διάθεση της ΡΑΕ αναφορικά με την πιστοποίηση της τιμής των δημοπρασιών, προκύπτει ότι η τιμολόγηση ενός μεγάλου μέρους της συμβολαιοποιημένης ποσότητας σχετίζεται πλέον με τιμές TTF, οι οποίες είναι χαμηλότερες91 και δεν συνδέεται με δείκτες πετρελαίου, όπως ίσχυε παλιότερα. Επιπλέον, η τιμή της σύμβασης προμήθειας της ΔΕΠΑ με […] έχει μειωθεί σημαντικά, έπειτα από απόφαση διαιτητικού δικαστηρίου για θέμα τιμής, το οποίο είχαν παραπέμψει οι δύο εταιρίες.
- Ειδικά για τις χαμηλές τιμές ΥΦΑ, η ΡΑΕ αναφέρει92 ως χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ενώ το 2017 και το 2018 μόνο δύο Χρήστες εισήγαγαν φορτία ΥΦΑ στον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας (η […] και […]), το 2019 δραστηριοποιήθηκαν στις εισαγωγές ΥΦΑ επτά εταιρίες, με τα ποσοστά τεσσάρων εξ αυτών να ξεπερνούν το 5% ([…]), ενώ το πρώτο εξάμηνο του 2020, έξι εταιρίες πραγματοποίησαν εισαγωγές ΥΦΑ, τα μερίδια των οποίων είχαν ως εξής: […].
- Στο διάγραμμα που ακολουθεί, σύμφωνα με την από 11.2020 ανακοίνωση της ΡΑΕ93, παρουσιάζεται (α) η μεσοσταθμική τιμή εισαγωγής (ΜΤΕ), ανά μήνα, για το διάστημα Ιανουάριος 2018 – Δεκέμβριος 2020 βάσει των στοιχείων που καταγράφηκαν κατά δήλωση των εισαγωγέων, καθώς και η εξέλιξη της μηνιαίας μεσοσταθμικής τιμής εισαγωγής σε σχέση με την ημερήσια τιμή αερίου εξισορρόπησης (ΗΤΑΕ) για το χρονικό διάστημα Ιανουάριος 2018 – Ιούνιος 2018, την τιμή αναφοράς αερίου εξισορρόπησης (ΤΑΑΕ), την οριακή τιμή αγοράς αερίου εξισορρόπησης (ΟΤΑΑΕ) και την οριακή τιμή πώλησης αερίου Εξισορρόπησης (ΟΤΠΑΕ) για το χρονικό διάστημα Ιούλιος 2018 – Δεκέμβριος
- Τα στοιχεία των τιμών ανακοινώνονται στην ιστοσελίδα του Διαχειριστή του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ).94 Βλ. την υπ’ αριθ. 672/2018 Απόφαση ΕΑ, σκ. 216-
- Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 8191/21.9.2020 απαντητική επιστολή της ΡΑΕ. 90 Το TTF (Title Transfer Facility ή Ταμείο Μεταφοράς Τίτλων) είναι ένα εικονικό σημείο διαπραγμάτευσης/συναλλαγών φυσικού αερίου στην Ολλανδία, οι τιμές του οποίου έχουν καταστεί τα βασικά τιμολόγια αναφοράς της χονδρεμπορικής αγοράς φυσικού αερίου για όλη την υπόλοιπη Ευρώπη. Βλ. ιστοσελίδα ΖΕΝΙΘ, https://www.zenith.gr/uploads/file/7cb92181ba484fdb92967ae0eea0b2b4/TTF_info__updated.pdf, ημερομηνία πρόσβασης 9.12.
- 91 Βλ. https://www.powernext.com/spot-market-data. 92 Στην υπ’ αριθ. πρωτ. 8191/21.9.2020 επιστολή της (10612/14.12.2020 μη εμπιστευτική εκδοχή). 93 Βλ. http://www.rae.gr/site/categories_new/gas/market/wholesale_gr/170620.csp?viewMode=normal. 88 89 94 https://www.rae.gr/2020/11/19/%ce%bc%ce%b5%cf%83%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%b8%ce%bc%ce%b9 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Διάγραμμα
- Εξέλιξη Μεσοσταθμικής Τιμής Εισαγωγής, Ιανουάριος 2018 - Δεκέμβριος 2020 Μεσοσταθμική Τιμή Εισαγωγής Φ.Α. (€/MWh) Ημερήσια Τιμή Αερίου Εξισορρόπησης (HTAE, €/MWh) Τιμή Αναφοράς Αερίου Εξισορρόπησης (ΤΑΑΕ, €/ΜWh) Οριακή Τιμή Αγοράς Αερίου Εξισορρόπησης (ΟΤΑΑΕ, €/ΜWh) Οριακή Τιμή Πώλησης Αερίου Εξισορρόπησης (ΟΤΠΑΕ, €/ΜWh) 45 3… 40 37,2 35 24,9 23,2 23,2 23,2 23,1 23,1 2… 21,8 22,1 20,6 20,5 18,1 19,4 19,5 17,7 17,0 18,7 15,7 16,8 21,7 15,2 15,5 15,2 16,1 14,3 18,3 13,5 17,8 14,4 14,0 12,2 13,2 13,7 10,3 12,9 10,1 11,2 11,4 10,4 11,4 11,2 9,6 14,6 10,9 9,1 13,8 10,0 9,3 8,6 12,3 8,0 8,1 4,6 4,9 4,9 7,3 11,1 11,2 10,7 5,7 6,6 3,3 6,5 10,1 11,2 8,58,1 8,8 3,9 3,7 7,9 8,2 4,3 7,6 6,2 13,4 12,8 11,0 6,1 8,5 6,1 5,4 8,6 6,8 11,9 13,1 20,7 16,2 Δεκ-19 Ιαν-20 Φεβ-20 Μαρ-20 Απρ-20 Μαϊ-20 Ιουν-20 Ιουλ-20 Αυγ-20 Σεπ-20 Οκτ-20 Νοε-20 Δεκ-20 20,0 18,5 19,2 16,9 19,1 21,0 20,8 22,8 22,8 24,8 24,1 22,8 22,2 22,3 20,0 19,8 19,6 17,3 18,4 Ιαν-18 Φεβ-18 Μαρ-18 Απρ-18 Μαϊ-18 Ιουν-18 Ιουλ-18 Αυγ-18 Σεπ-18 Οκτ-18 Νοε-18 Δεκ-18 Ιαν-19 Φεβ-19 Μαρ-19 Απρ-19 Μαϊ-19 Ιουν-19 Ιουλ-19 Αυγ-19 Σεπ-19 Οκτ-19 Νοε-19 18,1 10 23,4 18,1 24,4 17,5 15 - 2… 18,7 21,1 20 5 3… 30,1 28,1 27,7 25,7 24,5 23,8 23,7 22,7 21,6 22,2 25,1 €/MWh 23,1 30 25 37,4 36,0 Πηγή: ΡΑΕ
- Όπως προκύπτει από την εξέλιξη των τιμών, καταγράφηκε σημαντική μείωση το έτος 2019 (η οποία οφείλεται στην αυξημένη συμμετοχή ΥΦΑ και τις σημαντικές μειώσεις τιμών στην αγορά φορτίων spot ΥΦΑ), ενώ η μείωση των τιμών συνεχίζεται και στις αρχές του
- Από τον Ιούλιο του 2020 η ΜΤΕ παρουσιάζει αυξητική τάση, ωστόσο παραμένει ακόμα σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με την ΜΤΕ τον Νοέμβριο του 2018 και τον Δεκέμβριο του 2019 (11ος 2018: ΜΤΕ 25,1 – 12ος 2019: ΜΤΕ 20,7 - 12ος 2020: ΜΤΕ 13,4). II.1.6 Εμπορική σχέση μεταξύ των εταιριών
- Παράλληλα με την αγορά των εισαγωγών, έχει αναπτυχθεί και η αγορά μεταπώλησης μεταξύ των εταιριών που δραστηριοποιούνται στην ελληνική επικράτεια. Στον Πίνακα 3 διακρίνονται οι σχέσεις αγοράς ή/και πώλησης φ.α. μεταξύ των εταιριών που δραστηριοποιούνται στη χονδρική προμήθεια φ.α.95 Πίνακας
- H αγορά / πώληση φ.α. μεταξύ των εταιριών που δραστηριοποιούνται στην πώληση φ.α. σε επίπεδο χονδρικής προμήθειας ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΕΠΑ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS ELPEDISON ΗΡΩΝ ΔΕΗ ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ ΖΕΝΙΘ %ce%ba%ce%ae-%cf%84%ce%b9%ce%bc%ce%ae-%ce%b5%ce%b9%cf%83%ce%b1%ce%b3%cf%89%ce%b3%ce%ae%cf%82-%cf%86-%ce%b1-%ce%bf%ce%ba%cf%84%cf%8e%ce%b2/. 95 Περιορισμένη δραστηριότητα στη μεταπώληση σημειώνει η […], η οποία έχει μεταπωλήσει μόνο στην […], ενώ προμηθεύεται από […]. 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Σημείωση: Π= πώληση, Α= Αγορά, Π/Α= Πώληση και Αγορά (περιλαμβάνονται οι εταιρίες των ομίλων). Η ανάγνωση του πίνακα ξεκινά από την πρώτη στήλη, π.χ. η […] πωλεί και αγοράζει από […]. Πηγή: Απαντήσεις εταιριών
- Παράλληλα οι εταιρίες […], […] και […] πραγματοποιούν και εξαγωγές φ.α. II.1.7 Αναμενόμενες εξελίξεις στην αγορά - το Χρηματιστήριο Ενέργειας
- Σημαντική ώθηση προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης του ανταγωνισμού στην αγορά φυσικού αερίου αναμένεται να δώσει η συμπερίληψη της εν λόγω αγοράς στη λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας
- Σχετικά με τον ρόλο που αναμένεται να διαδραματίσει η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, η ΔΕΠΑ97 ανέφερε ότι εκτιμά πως μέσω της λειτουργίας του και για το φυσικό αέριο, θα διευκολυνθεί ακόμη περισσότερο η διαμόρφωση των τιμών πώλησης του φυσικού αερίου με βάση τη σχέση προσφοράς και ζήτησης, προς όφελος του υγιούς ανταγωνισμού και των τελικών καταναλωτών
- Όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα του, https://www.enexgroup.gr/el/web/guest/enexgroup, ο Όμιλος Χρηματιστηρίου Ενέργειας αποτελείται από το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας Α.Ε. (ΕΧΕ Α.Ε.) και την Εταιρεία Εκκαθάρισης Συναλλαγών Χρηματιστηρίου Ενέργειας Α.Ε. (ΕΕΣΧΕ Α.Ε. ή EnExClear). H ΕΧΕ Α.Ε. ιδρύθηκε στις 18.6.2018, μετά την απόσχιση του κλάδου της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας από τη ΛΑΓΗΕ Α.Ε., που ακολούθως μετονομάστηκε σε ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε. Με βάση την εμπειρία της από τη λειτουργία του Συστήματος Συναλλαγών Ημερήσιου Ενεργειακού Προγραμματισμού, η ΕΧΕ Α.Ε. ορίσθηκε από τη ΡΑΕ ως Ορισθείς Διαχειριστής Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΟΔΑΗΕ) για τη λειτουργία της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και της Ενδοημερήσιας Αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Από την 16.3.2020, κατόπιν έγκρισης της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, λειτουργεί την Ενεργειακή Χρηματοπιστωτική Αγορά ως Διαχειριστής Αγοράς Παραγώγων Ενέργειας. Η θυγατρική εταιρία EnExClear, η οποία ιδρύθηκε στις 2.11.2018, είναι υπεύθυνη για την εκκαθάριση και τoν διακανονισμό των συναλλαγών της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και Ενδοημερήσιας Αγοράς, καθώς και για την εκκαθάριση των θέσεων της Αγοράς Εξισορρόπησης. Ο Όμιλος Χρηματιστηρίου Ενέργειας έχει, επίσης, αναλάβει την οργάνωση και λειτουργία των Ελληνικών Αγορών Φυσικού Αερίου και της Αγοράς Περιβαλλοντικών Προϊόντων. 97 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 10233/1.12.2020 επιστολή παροχής στοιχείων προς τη ΓΔΑ. 98 Ειδικότερα, η ΔΕΠΑ εκτιμά ότι θα δοθεί η δυνατότητα σε εγχώριους και αλλοδαπούς προμηθευτές, συμπληρωματικά προς τις όποιες ετήσιες και υπερετήσιες συμφωνίες με τους πελάτες τους, να συναλλάσσονται άμεσα και με διαφάνεια μέσω μιας ενιαίας και ανώνυμης πλατφόρμας συναλλαγών (στην οποία θα υποβάλλονται προσφορές για πώληση και αγορά φυσικού αερίου) με τους συμμετέχοντες στην αγορά, εξυπηρετώντας τις ανάγκες της αγοράς σε πραγματικό χρόνο. Κατά συνέπεια, θα υπάρχει, στην πλευρά των προμηθευτών, μεγαλύτερη βεβαιότητα ως προς την ύπαρξη τακτικής ή έκτακτης ζήτησης, κατά το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου, βασισμένης στις εκάστοτε κλιματικές συνθήκες, τις συνθήκες λειτουργίας των μονάδων των πελατών, τις εμπορικές ευκαιρίες κατά τη διάρκεια του έτους κ.λπ. Έτσι, οι προμηθευτές που εισάγουν φυσικό αέριο στην Ελλάδα θα διατρέχουν μειωμένο κίνδυνο να μην διαθέσουν τις ποσότητές τους στην αγορά, καθώς ακόμη και τα ανέλικτα προϊόντα θα δύνανται μέσω χρηματιστηρίου να εξυπηρετήσουν συγκεκριμένες έκτακτες ανάγκες της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, οι προμηθευτές που δραστηριοποιούνται στην εγχώρια αγορά θα ανταγωνίζονται για την αγορά του καλύτερου δυνατού συνδυασμού 96 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Στο ίδιο πνεύμα, ο ΔΕΣΦΑ σημειώνει99 σχετικά ότι, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στις εισαγωγικές σημειώσεις του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 312/2014 της Επιτροπής για τη θέσπιση κώδικα δικτύου όσον αφορά στην εξισορρόπηση του φυσικού αερίου στα δίκτυα μεταφοράς «Η επείγουσα ολοκλήρωση πλήρως λειτουργικής και διασυνδεδεμένης εσωτερικής ενεργειακής αγοράς που συμβάλλει στην εξασφάλιση του εφοδιασμού της ενωσιακής οικονομίας με οικονομικά προσιτή και βιώσιμη ενέργεια, είναι θεμελιώδους σημασίας για την επίτευξη του στόχου της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της εξασφάλισης της δυνατότητας των καταναλωτών να προμηθεύονται ενέργεια στις πλέον ανταγωνιστικές τιμές».
- Ο ΔΕΣΦΑ αναφέρει ότι η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς φ.α. επιτυγχάνεται με την υιοθέτηση κοινών και εναρμονισμένων κανόνων πρόσβασης στα δίκτυα μεταφοράς και μηχανισμών εξισορρόπησης, οι οποίοι διευκολύνουν τις διασυνοριακές συναλλαγές, προάγουν τη ρευστότητα της βραχυπρόθεσμης αγοράς φ.α. και παρέχουν ευελιξία στους συμμετέχοντες, μέσω της εφαρμογής μηχανισμών αγοράς. Οι κανόνες αυτοί περιλαμβάνονται στους Κανονισμούς του Τρίτου Ενεργειακού Πακέτου, οι οποίοι έχουν εν πολλοίς ενσωματωθεί στο εθνικό ρυθμιστικό πλαίσιο. Μεταξύ των προαναφερόμενων κανόνων, προβλέπεται και η υποχρέωση του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς να συναλλάσσεται σε βάθρο εμπορίας για την αγορά και πώληση φ.α. αποκλειστικά για σκοπούς εξισορρόπησης του συστήματος μεταφοράς φ.α. που διαχειρίζεται
- Ο ΔΕΣΦΑ εκτιμά ότι η λειτουργία ενός βάθρου εμπορίας υπό ρυθμιζόμενο καθεστώς θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό στην αγορά φυσικού αερίου, καθώς διασφαλίζει την ανωνυμία των συναλλαγών, παρέχοντας παράλληλα τη διαφάνεια που απαιτείται για την ανάπτυξη μιας ρευστής αγοράς, με τη δημοσίευση των όγκων των συναλλαγών και των οριακών τιμών ανά κατηγορία προϊόντος.
- Περαιτέρω, ο ΔΕΣΦΑ επισημαίνει ότι, με την έναρξη λειτουργίας του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, θα δοθεί η δυνατότητα στους ενδιαφερομένους να προβαίνουν σε ανώνυμες συναλλαγές σε βάθρο εμπορίας που θα πληροί τα προαναφερόμενα κριτήρια που προβλέπονται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 312/2014, ενώ τη διαχείριση του κινδύνου για την επιτυχή ολοκλήρωση των συναλλαγών θα αναλάβει πλέον ο Κεντρικός Αντισυμβαλλόμενος (οίκος εκκαθάρισης συναλλαγών). Επιπλέον, το προϊόντων, με τους καλύτερους δυνατούς όρους προμήθειας, πιεζόμενοι από την αυξημένη ρευστότητα αερίου που θα φέρει το Χρηματιστήριο Ενέργειας και οι τελικοί καταναλωτές θα απολαμβάνουν ποικιλία προϊόντων, ώστε να καλύπτεται κάθε είδους τακτική ή έκτακτη ανάγκη τους, καθώς και καλύτερες, δημόσια γνωστές, τιμές. 99 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8250/22.9.2020 επιστολή παροχής στοιχείων προς τη ΓΔΑ. 100 Ο ΔΕΣΦΑ αναφέρει ότι σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 312/2014, ένα βάθρο εμπορίας πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια: Α) να παρέχει επαρκή στήριξη καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας παροχής αερίου τόσο στους χρήστες του δικτύου για τις εμπορικές τους συναλλαγές όσο και στους διαχειριστές των συστημάτων μεταφοράς για την ανάληψη κατάλληλων πράξεων εξισορρόπησης, μέσω της εμπορίας των σχετικών βραχυπρόθεσμων τυποποιημένων προϊόντων Β) να παρέχει διαφανή πρόσβαση χωρίς διακρίσεις Γ) να παρέχει υπηρεσίες με βάση την ισότιμη μεταχείριση Δ) να διασφαλίζει την ανωνυμία της διαδικασίας μέχρι να ολοκληρωθεί η συναλλαγή Ε) να παρέχει λεπτομερή επισκόπηση των τρεχουσών προσφορών σε όλους τους συμμετέχοντες στη συναλλαγή ΣΤ) να διασφαλίζει ότι όλες οι συναλλαγές κοινοποιούνται δεόντως στο διαχειριστή του συστήματος μεταφοράς. Επιπλέον, ο διαχειριστής του βάθρου εμπορίας, ο οποίος είναι διαφορετικός από τον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς, θα πρέπει να «δημοσιεύει χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση την εξέλιξη της οριακής τιμής αγοράς και της οριακής τιμής πώλησης έπειτα από κάθε συναλλαγή ή να παρέχει στον διαχειριστή του συστήματος μεταφοράς πληροφορίες στην περίπτωση που ο εν λόγω διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς επιλέγει να δημοσιεύσει την εξέλιξη της οριακής τιμής αγοράς και της οριακής τιμής πώλησης. Ο διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς δημοσιεύει τις πληροφορίες αυτές χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση». 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Χρηματιστήριο Ενέργειας θα δημοσιεύει άμεσα στοιχεία σχετικά με τις συναλλαγές αυτές (όγκος συναλλαγών και οριακές τιμές ανά προϊόν), παρέχοντας στους συμμετέχοντες στην αγορά τις απαραίτητες πληροφορίες, καθώς και την απαιτούμενη ασφάλεια, για τη διεξαγωγή αποτελεσματικών συναλλαγών
- Εν κατακλείδι, ο ΔΕΣΦΑ εκτιμά ότι η έναρξη λειτουργίας του Χρηματιστηρίου Ενέργειας θα συμβάλει στην ενίσχυση της ρευστότητας και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής αγοράς φυσικού αερίου.
- Αντίστοιχα στο ίδιο πλαίσιο οι εταιρίες ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ102, ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS103 και ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ104, σε απάντηση σχετικής ερώτησης της ΓΔΑ, θεωρούν ότι η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας πρόκειται να ενισχύσει τον ανταγωνισμό στην αγορά φ.α.
- Ομοίως, η ELPEDISON ανέφερε105 ότι η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας θα δώσει τη δυνατότητα συναλλαγών μεταξύ των εταιριών εισαγωγής, εμπορίας και προμήθειας φυσικού αερίου, καθώς και τους μεγάλους βιομηχανικούς καταναλωτές. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την επαρκή ρευστότητα στις νέες αγορές, θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό, ο οποίος με τη σειρά του θα βελτιστοποιήσει τις συνθήκες προμήθειας, εξασφαλίζοντας έτσι μικρότερο κόστος για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Επίσης, θα δώσει τη δυνατότητα εισόδου νέων παικτών στην αγορά. Επίσης, η ΔΕΗ απάντησε ότι η λειτουργία του Χρηματιστήριου Ενέργειας για το φυσικό αέριο θα συμβάλει στη δημιουργία μιας χονδρεμπορικής αγοράς, μέσω της οποίας η τιμή του θα διαμορφώνεται στη βάση της σχέσης προσφοράς και ζήτησης
- Μέχρι σήμερα, το σύνολο των συναλλαγών που λαμβάνουν χώρα στην ελληνική χονδρική αγορά φ.α. (με εξαίρεση τις συναλλαγές μεταξύ ΔΕΣΦΑ και Χρηστών Μεταφοράς που αφορούν στην εξισορρόπηση του ΕΣΜΦΑ, οι οποίες προς το παρόν λαμβάνουν χώρα στο βάθρο εξισορρόπησης) βασίζεται σε διμερείς συμφωνίες μεταξύ των ενδιαφερομένων. Περαιτέρω, δεν δημοσιεύονται στοιχεία, έστω και συγκεντρωτικά, σχετικά με τις συναλλαγές αυτές, όπως ο όγκος και οι τιμές. Επίσης, ο ΔΕΣΦΑ σημειώνει ότι, μετά την έναρξη της λειτουργίας του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, και οι συναλλαγές μεταξύ ΔΕΣΦΑ και Χρηστών Μεταφοράς για την εξισορρόπηση του ΕΣΜΦΑ, οι οποίες προς το παρόν διεξάγονται (ως μεταβατική λύση) στο βάθρο εξισορρόπησης, θα διεξάγονται στο βάθρο εμπορίας του Χρηματιστηρίου Ενέργειας. 102 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8624/6.10.2020 επιστολή παροχής στοιχείων προς τη ΓΔΑ. Η εταιρία θεωρεί ότι η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας θα αυξήσει το βάθος και τη ρευστότητα της αγοράς αερίου, προάγοντας τον ανταγωνισμό, προς όφελος του τελικού καταναλωτή. 103 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8004/14.9.2020 επιστολή παροχής στοιχείων προς τη ΓΔΑ. Η εταιρία θεωρεί ότι η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας πρόκειται να ενισχύσει τον ανταγωνισμό στην αγορά φυσικού αερίου, καθώς θα δώσει τη δυνατότητα απευθείας αγοραπωλησιών φυσικού αερίου μεταξύ των συμμετεχόντων με όρους της αγοράς, πέραν των πλαισίων των διμερών συμβάσεων. 104 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8201/21.9.2020 επιστολή παροχής στοιχείων προς τη ΓΔΑ. Η εταιρία έχει την άποψη ότι η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, στην οποία θα συναλλάσσεται ως ενεργειακό προϊόν και το φυσικό αέριο, θα δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες για την ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά φυσικού αερίου. Η εταιρία εκτιμά ότι η πιθανή έναρξη λειτουργίας πλατφόρμας συναλλαγών φυσικού αερίου υπό το Χρηματιστήριο Ενέργειας, όπου, σύμφωνα με τα προσδοκώμενα, θα λειτουργεί ένα νέο μοντέλο συναλλαγών ανάμεσα στις εταιρίες εισαγωγής, εμπορίας και προμήθειας φ.α., καθώς και τους μεγάλους βιομηχανικούς καταναλωτές, σε ανώνυμη βάση, θα συνδράμει προς τη σκοπό της δημιουργίας καλύτερων συνθηκών για τις συναλλαγές προμήθειας μεταξύ των συμμετεχόντων στην αγορά, γεγονός που θα οδηγήσει σε ανταγωνιστικότερη αγορά, όπου οι τιμές θα διαμορφώνονται και θα αντανακλούν σε μεγαλύτερο βαθμό την προσφορά και τη ζήτηση του φ.α., προς όφελος των καταναλωτών. Επίσης, ένας εκ των στόχων, στο πλαίσιο του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, είναι να εμφανιστούν και νέοι συμμετέχοντες που θα θελήσουν να δραστηριοποιηθούν στην αγορά. 105 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 10467/9.12.2020 επιστολή παροχής στοιχείων προς τη ΓΔΑ. 106 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8109/17.9.2020 επιστολή παροχής στοιχείων προς τη ΓΔΑ. Συγκεκριμένα, η εταιρία τονίζει ότι, με το Χρηματιστήριο Ενέργειας, προστίθενται στις εξωχρηματιστηριακές αγοραπωλησίες (over the counter), με τις οποίες λειτουργεί σήμερα η εγχώρια χονδρεμπορική αγορά φυσικού αερίου, οι ανώνυμες συναλλαγές μεταξύ των 101 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Από την άλλη πλευρά, ορισμένες εταιρίες εξέφρασαν συγκεκριμένες επιφυλάξεις και περιέγραψαν τις προϋποθέσεις, υπό τις οποίες η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας μπορεί, κατά την άποψή τους, να συμβάλλει στην ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά φυσικού αερίου. Συγκεκριμένα, η ΖΕΝΙΘ107 επεσήμανε την πιθανότητα της καθυστέρησης της έναρξης λειτουργίας του Χρηματιστήριου Ενέργειας για το φυσικό αέριο, το οποίο, όπως αναφέρει, είναι προγραμματισμένο να ξεκινήσει, εκτός απροόπτου, το 2021, δεδομένων και των πολλαπλών παρατάσεων που έχει λάβει η έναρξη λειτουργίας των νέων αγορών στην ηλεκτρική ενέργεια. Η εταιρία ανέφερε ότι αναντίρρητα, η έναρξη λειτουργίας μιας χρηματιστηριακής αγοράς φ.α. αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα για την ωρίμανση της χονδρικής αγοράς και της ενίσχυσης του ανταγωνισμού, τόνισε, ωστόσο, ότι το ζητούμενο από επιχειρηματική σκοπιά παραμένει η επάρκεια της ρευστότητας στην εν λόγω αγορά
- Ομοίως, η CEDALION ENERGY109 σημείωσε ότι το Χρηματιστήριο Ενέργειας αποτελεί ένα εργαλείο συναλλαγών, το οποίο, από μόνο του, δεν εγγυάται την ύπαρξη ανταγωνισμού. Σύμφωνα με την εταιρία, βασική προϋπόθεση είναι να διασφαλιστεί επαρκής ρευστότητα, ώστε το Χρηματιστήριο Ενέργειας να μπορεί να προσφέρει διαφάνεια τιμών και ανταγωνισμό.
- Η ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ110 εκτιμά πως η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας δύναται να επιφέρει ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά φυσικού αερίου, χωρίς, ωστόσο, να αποτελεί συνθήκη που από μόνη της μπορεί να ικανοποιήσει τον εν λόγω στόχο. Δεδομένου ότι σήμερα στη χώρα μας δεν υφίσταται οργανωμένη χονδρεμπορική αγορά για το φυσικό αέριο και οι εμπορικές συναλλαγές βασίζονται κυρίως σε διμερή συμβόλαια με φυσική παράδοση, η μελλοντική θέσπιση και λειτουργία Χρηματιστηρίου Ενέργειας για το φυσικό αέριο, σε συνέχεια αυτού για τον ηλεκτρισμό, συμμετεχόντων στην αγορά, οι οποίες και θα διαμορφώνουν τις οριακές τιμές αγοράς και πώλησής του. Όπως δείχνει η διεθνής εμπειρία, η υπό όρους χρηματιστηριακής αγοράς οργάνωση της χονδρεμπορικής αγοράς φ.α. αναμένεται να ενισχύσει τον ανταγωνισμό, καθότι η διαμόρφωση των τιμών θα αντανακλά εναργέστερα τα εκάστοτε δεδομένα προσφοράς και ζήτησης. Κατά συνέπεια, η ΔΕΗ εκτιμά πως η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας θα συμβάλει στη δημιουργία συνθηκών περαιτέρω μείωσης του κόστους φ.α., δίνοντας, παράλληλα, τη δυνατότητα να δραστηριοποιηθούν νέες εταιρίες στη χονδρεμπορική αγορά. 107 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8403/28.9.2020 επιστολή παροχής στοιχείων προς τη ΓΔΑ. 108 Η εταιρία σημείωσε ότι για την ομαλότερη λειτουργία του ανταγωνισμού την εν λόγω αγορά είναι απαραίτητη η ύπαρξη επαρκούς ρευστότητας, προκειμένου να λειτουργούν ομαλά οι αρχές της προσφοράς και της ζήτησης, με σκοπό την ύπαρξη ανταγωνιστικότερων τιμών που θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στην αγορά και θα προκαλέσουν το μεγαλύτερο κοινωνικό όφελος. Συνεπώς, κατά την άποψη της εταιρίας, παράγοντα ενίσχυσης του ανταγωνισμού μπορεί να αποτελέσει μια χρηματιστηριακή αγορά αερίου με επαρκή ρευστότητα, όπου η ολοένα αυξανόμενη ζήτηση θα βρίσκει ίση προσφορά σε ανταγωνιστικές τιμές, όπου η ημερήσια τελική τιμή θα αποτελεί την τιμή αναφοράς της χώρας και όπου η ρευστότητα, οι ποσότητες που θα εμπορεύονται και ο αριθμός των συμμετεχόντων θα είναι τέτοιος, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα για αποτελεσματική επιχειρηματική διαχείριση του κινδύνου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, σύμφωνα με τη ΖΕΝΙΘ, αποτελεί η πρόσφατη χρηματιστηριακή προθεσμιακή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία εν απουσία ρευστότητας, επί της ουσίας υπολειτουργεί και έχει ελάχιστη συνεισφορά στην ενίσχυση του ανταγωνισμού στη χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 109 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8369/25.9.2020 επιστολή παροχής στοιχείων προς τη ΓΔΑ. 110 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8258/22.9.2020 επιστολή παροχής στοιχείων προς τη ΓΔΑ. Η εταιρία αναφέρει, καταρχήν, ότι η επικείμενη λειτουργία της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, υπό τις διατάξεις του νέου Μοντέλου Στόχου (Target Model), σε συνδυασμό με την εν εξελίξει διαδικασία απόσυρσης των λιγνιτικών μονάδων από το εγχώριο μίγμα ηλεκτροπαραγωγής και τη συνακόλουθη αύξηση του ανταγωνισμού μεταξύ των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο για την κάλυψη αυτού του κενού, αναμένεται να αυξήσει αντίστοιχα τον ανταγωνισμό στην αγορά φυσικού αερίου, δεδομένου του σημαντικού μεριδίου που κατέχει η χρήση φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή στο σύνολο της κατανάλωσης του ΕΣΦΑ (ενδεικτικά, η εταιρία αναφέρει ότι το μερίδιο αυτό, για το 2019, ανήλθε σε 65%). 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό, μέσω του διαφανούς καθορισμού των τιμών χονδρικής από την προσφορά και τη ζήτηση
- Αναφορικά με τον σημαντικό ρόλο της εγκατάστασης ΥΦΑ της Ρεβυθούσας στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής αγοράς φυσικού αερίου, η ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ επισημαίνει, επίσης, την ύπαρξη συμφόρησης στην εν λόγω εγκατάσταση και σημειώνει ότι ο ετήσιος προγραμματισμός εκφορτώσεων φορτίων ΥΦΑ στη Ρεβυθούσα, όπως μέχρι σήμερα εφαρμόστηκε και ειδικότερα για το έτος 2020, δημιούργησε εν τοις πράγμασι μια αγορά με συνθήκες ολιγοπωλίου, καθώς δόθηκε η δυνατότητα συμμετοχής στην αγορά ΥΦΑ σε τέσσερις μόνο από τις αρχικά δεκατρείς εταιρίες που υπέβαλαν ετήσια δήλωση ΥΦΑ
- Το «κλείσιμο» του τερματικού της Ρεβυθούσας για αποκλειστική χρήση ορισμένων μόνο παικτών, αποτελεί, κατά την άποψη της ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ, σημαντική στρέβλωση του ανταγωνισμού, ενώ ο αποκλεισμός των ενδιαφερομένων από την αγορά ΥΦΑ, μέσω του ετήσιου προγραμματισμού ΥΦΑ, δημιουργεί σημαντικό και τεχνητά κατασκευασμένο ανταγωνιστικό μειονέκτημα, καθώς και εμπόδιο για τη βελτιστοποίηση του ενεργειακού κόστους των δραστηριοτήτων τους
- Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, η εταιρία εκτιμά ότι η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας από μόνη της δεν είναι σε θέση να επιφέρει ουσιαστική ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά του φυσικού αερίου.
- Η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ και η ΕΒΙΚΕΝ, στις απαντήσεις τους, αναφέρονται κυρίως στο Χρηματιστήριο Ενέργειας, ως προς το σκέλος της λειτουργίας του που αφορά στην ηλεκτρική Ωστόσο, η εταιρία τονίζει την απουσία, μέχρι σήμερα, χρονοδιαγράμματος για την υλοποίησή του. Επιπλέον, η ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ τονίζει τη δυναμική μετεξέλιξη της χονδρεμπορικής αγοράς φυσικού αερίου από μονοπώλιο σε δυοπώλιο, καθώς και το υψηλό, κατά την άποψή της, ενδεχόμενο εκ νέου δημιουργίας μονοπωλίου στην εν λόγω αγορά, εις βάρος του ανταγωνισμού και εν τέλει των καταναλωτών, στην περίπτωση που η εν εξελίξει διαγωνιστική διαδικασία πώλησης της ΔΕΠΑ οδηγήσει σε απόκτηση του μετοχικού της κεφαλαίου από τον προμηθευτή φυσικού αερίου με το μεγαλύτερο μερίδιο στη χονδρεμπορική αγορά το
- Η εταιρία αναφέρει ειδικά ότι, ενώ το 2012, το μερίδιο αγοράς του δεσπόζοντα προμηθευτή ήταν άνω του 60%, το 2019, δύο προμηθευτές είχαν μερίδια άνω του 20%, με έναν εκ των δύο να κατέχει πλέον αφενός μερίδιο που ενδεχομένως υπερβαίνει το 40% της χονδρεμπορικής αγοράς και αφετέρου μερίδιο αγοράς άνω του 50% επί του ΥΦΑ που εισήχθη στη Ρεβυθούσα. Επιπρόσθετα, η εταιρία σημειώνει ότι η ύπαρξη δυοπωλίου στην αγορά ΥΦΑ συνεπάγεται την προνομιακή παροχή σε αυτό αφενός μεν της ικανότητας κάλυψης των αιχμιακών αναγκών της αγοράς φ.α. και της σχετικής τιμολόγησης των υπολοίπων Χρηστών κατά το δοκούν, αφετέρου δε της δυνατότητας εξασφάλισης ποσοτήτων φυσικού αερίου, οι οποίες δε συνοδεύονται από οποιουσδήποτε περιορισμούς είτε γεωγραφικής προέλευσης ή ρητρών υποχρεωτικής παραλαβής (take or pay) που συνοδεύουν συνήθως τις συμβάσεις προμήθειας αερίου αγωγού. 112 Κατά την ΔΕΠΑ, «……. […]……..». Βλ. σχετικά Πρακτικά της 45ης Συνεδρίασης της ΕΑ της 10ης Μαΐου 2021, σελ. 19 και Ενότητα V.3 της παρούσας. 113 Η ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ αναφέρεται, επίσης, στα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης της ΡΑΕ επί της πρότασης του Διαχειριστή του ΕΣΦΑ για την τροποποίηση της διαδικασίας ετήσιου προγραμματισμού εκφόρτωσης φορτίων ΥΦΑ στην Εγκατάσταση ΥΦΑ της Ρεβυθούσας, επισημαίνοντας την καταγεγραμμένη πρόταση του Χρήστη ΥΦΑ με το μεγαλύτερο μερίδιο σήμερα στην εισαγωγή ΥΦΑ στη Ρεβυθούσα για θέσπιση νέας διαδικασίας ετήσιου προγραμματισμού που, ουσιαστικά, αναμένεται να ισχυροποιήσει περαιτέρω τη δυνατότητα εξασφάλισης των επιθυμητών χρονοθυρίδων ΥΦΑ (slots) από το σημερινό δυοπώλιο στην αγορά ΥΦΑ, δημιουργώντας μια αγορά δύο ταχυτήτων, προς όφελος του δυοπωλίου, στην οποία οι μικρότεροι Χρήστες θα έχουν ελάχιστες πιθανότητες εξασφάλισης των επιθυμητών για αυτούς slots και οι νεοεισερχόμενοι Χρήστες θα πρέπει να αντιμετωπίσουν σημαντικά εμπόδια εισόδου (barriers to entry). Η εταιρία τονίζει ότι, δεδομένης της ύπαρξης συμφόρησης στην εγκατάσταση ΥΦΑ της Ρεβυθούσας, καθίσταται προφανής και η σημασία αύξησης της δυναμικότητας αποθήκευσης ΥΦΑ στο ΕΣΦΑ, μέσω της υλοποίησης σημαντικών έργων υποδομής, όπως το έργο της ίδιας «ΑΣΦΑ ΔΙΩΡΥΓΑ GAS», το οποίο αναμένεται να ενισχύσει το ΕΣΦΑ με περίπου 85% επιπρόσθετη δυναμικότητα ΥΦΑ, αυξάνοντας την ασφάλεια εφοδιασμού, καθώς και να αποσυμφορήσει την εγκατάσταση ΥΦΑ της Ρεβυθούσας, ευνοώντας παράλληλα την ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά φυσικού αερίου, όντας υποδομή με ανοιχτή πρόσβαση σε όλους τους Χρήστες του ΕΣΦΑ. Βλ. σχετικά Ενότητα V.3 της παρούσας. 111 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ενέργεια. Συγκεκριμένα, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ απάντησε114 ότι η λειτουργία του Χρηματιστηρίου (Ηλεκτρικής) Ενέργειας δύναται, υπό προϋποθέσεις, να ενισχύσει τον ήδη έντονο ανταγωνισμό στην αγορά της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο το φυσικό αέριο, αλλά (κυρίως) να επιτρέψει την αποτύπωση της αξίας σπανιότητας (scarcity pricing) στις νέες αγορές. Τούτο θα μπορούσε να έχει θετικό αντίκτυπο και στην αγορά του φυσικού αερίου, επηρεάζοντας την τιμολόγηση και κατ' επέκταση, την προμήθεια (sourcing) του φυσικού αερίου. Ωστόσο, κατά την άποψη της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, αναγκαία συνθήκη για την υλοποίηση αυτών των θετικών αποτελεσμάτων, είναι η υγιώς ανταγωνιστική λειτουργία της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρισμού. Ως εκ τούτου, η εταιρία τονίζει τον καίριο ρόλο που καλείται να διαδραματίσει στις νέες αγορές ηλεκτρισμού η αποτελεσματική και (κατά το δυνατό) άμεση εποπτεία της αγοράς, μέσω εργαλείων και μηχανισμών που θα μετριάζουν ή θα εξαλείφουν τη δυνατότητα των παικτών (ιδίως του κατέχοντος δεσπόζουσα θέση στις αγορές της παραγωγής, της χονδρεμπορικής και της προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας) να χειραγωγούν την αγορά και να στρεβλώνουν τα οικονομικά σήματα που αυτή παράγει.
- Τέλος, η ΕΒΙΚΕΝ115 σημειώνει ότι υπάρχει ελλιπής ενημέρωση σχετικά με το Χρηματιστήριο αγοράς φυσικού αερίου, εκτιμά πως η λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας δεν θα έχει επίδραση στον ανταγωνισμό στην αγορά φυσικού αερίου πλέον αυτής που ήδη έχει δημιουργηθεί, λόγω της αντικατάστασης του λιγνίτη από το φ.α. στο μεγαλύτερο μέρος του και τονίζει πως η τιμή προμήθειας του φυσικού αερίου είναι ιδιαιτέρως κρίσιμη για την ηλεκτροπαραγωγή σε περιόδους χαμηλής ζήτησης ή/και υψηλής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ. II.2 Η ΑΓΟΡΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
- Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζεται η ανάντη αγορά μεταφοράς φυσικού αερίου
- Ως αγορά της μεταφοράς φυσικού αερίου ορίζεται η μεταφορά φυσικού αερίου σε συνθήκες υψηλής πίεσης μέσω του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, η οποία διακρίνεται σε πρωτογενή και δευτερογενή αγορά: i. Ως πρωτογενής αγορά μεταφοράς ορίζεται η αγορά, στην οποία η δραστηριότητα της μεταφοράς φυσικού αερίου ασκείται από το ΔΕΣΦΑ, ο οποίος λειτουργεί ως ανεξάρτητος διαχειριστής. Ο ΔΕΣΦΑ ασκεί τη διαχείριση, συντήρηση και ανάπτυξη του ΕΣΦΑ σύμφωνα με τον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ, ο οποίος θεσπίζεται με απόφαση της ΡΑΕ, ύστερα από εισήγηση του ΔΕΣΦΑ και αντισυμβάλλεται με όποιον θέλει να μεταφέρει φυσικό αέριο και μόνο εφόσον είναι «Χρήστης ΕΣΦΑ». Οι τιμές στην πρωτογενή αγορά είναι ρυθμισμένες. ii. Ως δευτερογενής αγορά μεταφοράς ορίζεται η αγορά, στην οποία δραστηριοποιούνται αποκλειστικά οι «Χρήστες ΕΣΦΑ», οι οποίοι θέλουν να μεταπωλήσουν, εκχωρήσουν ή μισθώσουν δεσμευμένη μεταφορική ικανότητα παράδοσης και παραλαβής σε τρίτους. Η δευτερογενής αγορά έχει ως σκοπό να ενισχύσει τις συνθήκες ανταγωνισμού στην αγορά προμήθειας φ.α., αντιμετωπίζοντας, μεταξύ άλλων, προληπτικά και το πρόβλημα της συμφόρησης που μπορεί να προκληθεί στην πρωτογενή αγορά πρόσβασης. Αφορά στη δεσμευμένη μεταφορική ικανότητα και Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8013/15.9.2020 επιστολή παροχής στοιχείων προς τη ΓΔΑ. Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8476/30.9.2020 επιστολή παροχής στοιχείων προς τη ΓΔΑ. 116 Βλ. αναλυτικά και υπ’ αριθ. 672/2018 Απόφαση ΕΑ. 114 115 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ όχι σε όλη, ανεξαιρέτως, τη δυναμικότητα του δικτύου. Δίνει, επομένως, αφενός στον αρχικό χρήστη τη δυνατότητα να εκχωρήσει τη μη χρησιμοποιούμενη - αλλά δεσμευμένη από αυτόν μεταφορική ικανότητα, απαλλασσόμενος από το αντίστοιχο κόστος, αφετέρου στο νέο χρήστη τη δυνατότητα ανεύρεσης, στη δευτερογενή αγορά, της απαραίτητης για τις ανάγκες του μεταφορικής ικανότητας. Σημειώνεται ότι οι τιμές στη δευτερογενή αγορά διαμορφώνονται από τις εκάστοτε συνθήκες προσφοράς και ζήτησης δυναμικότητας.
- Αντισυμβαλλόμενοι του ΔΕΣΦΑ στην πρωτογενή αγορά και δραστηριοποιούμενοι στη δευτερογενή αγορά είναι οι «Χρήστες ΕΣΦΑ»117, οι οποίοι μπορούν να είναι: o Οι Προμηθευτές φυσικού αερίου, o Οι Επιλέγοντες πελάτες για τις ποσότητες φυσικού αερίου που προμηθεύονται, και o Κάθε πρόσωπο που παρέχει επαρκείς εγγυήσεις οικονομικής φερεγγυότητας και τεχνικής επάρκειας για τη μεταφορά φυσικού αερίου.
- Σημειώνεται ότι η δραστηριοποίηση της ΔΕΠΑ στη δευτερογενή αγορά μεταφοράς υπόκειται σε δεσμεύσεις, σύμφωνα με τις αποφάσεις 551/VII/2012 και 631/2016 της ΕΑ
- Μέχρι το 2007, η ΔΕΠΑ διέθετε το ανεκχώρητο δικαίωμα προγραμματισμού, κατασκευής, κυριότητας και εκμετάλλευσης του ΕΣΦΑ, ενώ αρχικά και έως την ίδρυση του ΔΕΣΦΑ, είχε οριστεί και ως ο Φορέας Διαχείρισης ΕΣΦΑ σε όλη την ελληνική επικράτεια. Το 2007119, η διαχείριση του ΕΣΦΑ ανατέθηκε στην εταιρία ∆ΕΣΦΑ, στην οποία μεταβιβάστηκε ο κλάδος μεταφοράς αερίου. Με τη μεταβίβαση του ανωτέρω κλάδου, η θυγατρική εταιρία της ΔΕΠΑ απέκτησε πλήρες και αποκλειστικό δικαίωμα στη λειτουργία, διαχείριση, εκμετάλλευση και ανάπτυξη του ΕΣΦΑ
- Στις 13.7.2018 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως προαναφέρθηκε, ενέκρινε την πώληση του 66% του ΔΕΣΦΑ στην ιταλική εταιρία SΝΑΜ, η οποία απέκτησε και τον αποκλειστικό έλεγχο, ενώ το υπόλοιπο 34% ανήκει στο ελληνικό δημόσιο. II.3 ΑΝΑΛΥΣΗ AΓΟΡΑΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ - ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ
- Για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, πραγματοποιείται ανάλυση της αγοράς χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου, η οποία αποτελεί και την αγορά, στην απελευθέρωση της οποίας αποσκοπούσε κυρίως η ανάληψη των Δεσμεύσεων της ΔΕΠΑ.
- Όπως αναφέρεται στην υπ’ αριθ. 672/2018 Απόφαση της ΕΑ, η ελληνική αγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου αφορά στην προμήθεια από εισαγωγείς ή/και χονδρεμπόρους που προτίθενται να μεταπωλήσουν φυσικό αέριο σε άλλους χονδρέμπορους ή/και προμηθευτές επόμενης βαθμίδας ή/και προμηθευτές λιανικής
- Επομένως, η αγορά χονδρικής προμήθειας διακρίνεται: Βλ. άρθρο 72 Ν. 4001/
- Βλ. κατωτέρω Ενότ. ΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΥΠ’ΑΡΙΘ. 6 ΚΑΙ
- 119 Με την ολοκλήρωση της απόσχισης του κλάδου μεταφοράς. 120 Ο ΔΕΣΦΑ συστάθηκε σύµφωνα µε το άρθρο 7 του Ν. 3428/2005 περί απελευθέρωσης της αγοράς φυσικού αερίου. Το µετοχικό κεφάλαιο της θυγατρικής εταιρίας ΔΕΣΦΑ ΑΕ καλύφθηκε από τη μητρική εταιρία ΔΕΠΑ ΑΕ κατά ποσοστό 100%. Η απόσχιση ολοκληρώθηκε µε τα Προεδρικά ∆ιατάγµατα 33/2007 και 34/2007 (ΦΕΚ Α31/20.2.2007) και την ίδρυση της θυγατρικής εταιρίας ΔΕΣΦΑ ΑΕ στις 30.3.
- 121 Στην εν λόγω αγορά περιλαμβάνεται η δραστηριότητα της εμπορίας («gas trading»), όπως αυτή ορίζεται στις Αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 117 118 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ α) Στην πρωτογενή αγορά εισαγωγής και προμήθειας φυσικού αερίου, όπου δραστηριοποιούνται οι εισαγωγείς/χονδρέμποροι που εισάγουν φυσικό αέριο από παραγωγούς/χονδρεμπόρους εκτός επικράτειας και το μεταπωλούν σε χονδρέμπορους εντός της ελληνικής επικράτειας, και β) Στη δευτερογενή αγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου, όπου δραστηριοποιούνται οι χονδρέμποροι που προμηθεύονται φυσικό αέριο από τους ως άνω εισαγωγείς (συμπεριλαμβανομένων των δημοπρασιών της ΔΕΠΑ), προκειμένου να το πωλήσουν σε μικρότερους προμηθευτές
- Ως σχετική γεωγραφική αγορά για την προμήθεια φυσικού αερίου σε επίπεδο χονδρικής (και για τις δύο επιμέρους αγορές αυτής) ορίζεται η ελληνική επικράτεια. ΙI.2.1 Εισαγωγές φυσικού αερίου
- Εισαγωγές φυσικού αερίου πραγματοποιούνται, εκτός από τη ΔΕΠΑ, από τις εταιρίες ELPEDISON, ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ, ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS, ΔΕΗ, ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ και ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ. Στους Πίνακες 4 και 5, εμφανίζονται οι εισαγωγές φυσικού αερίου (αγωγού και ΥΦΑ), που πραγματοποίησε η ΔΕΠΑ και οι ανταγωνιστές της, κατά τα έτη 2015 – 2020, καθώς και τα αντίστοιχα ποσοστά συμμετοχής, ανά εταιρία, στο σύνολο των εισαγωγών
- Πίνακας 4 Εισαγωγές σε ποσότητα (kWh) κατά τα έτη 2015 – 2020 Εισαγωγέας 2015 ΔΕΠΑ MYTIΛHNAIOΣ ELPEDISON ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS ΔΕΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚ- 2016 […] […] 2017 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 2018 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 2020 […] […] […] […] […] […] […] 2019 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Περαιτέρω ως αγορά λιανικής προμήθειας φυσικού αερίου σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 672/2018 Απόφαση, ορίζεται η προμήθεια φυσικού αερίου σε τελικούς καταναλωτές, η οποία διακρίνεται περαιτέρω στις εξής υποαγορές: α) Προμήθεια σε ηλεκτροπαραγωγούς, ήτοι κατόχους άδειας ηλεκτροπαραγωγής, οι οποίοι χρησιμοποιούν φυσικό αέριο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, β) Προμήθεια σε μεγάλους βιομηχανικούς πελάτες, ήτοι πελάτες που προμηθεύονται φυσικό αέριο για βιομηχανική χρήση, με πραγματική κατανάλωση μεγαλύτερη των 100 GWh ανά έτος, γ) Προμήθεια σε μεσαίους βιομηχανικούς πελάτες, ήτοι πελάτες που προμηθεύονται φυσικό αέριο για βιομηχανική χρήση, με πραγματική κατανάλωση μεγαλύτερη των 2,2 GWh και μικρότερη των 100 GWh ανά έτος, μικρούς βιομηχανικούς πελάτες, ήτοι πελάτες που προμηθεύονται φυσικό αέριο για βιομηχανική χρήση, με πραγματική κατανάλωση μικρότερη των 2,2 GWh ανά έτος και εμπορικούς πελάτες, δ) Προμήθεια σε οικιακούς πελάτες, ήτοι πελάτες που προμηθεύονται φυσικό αέριο για οικιακή χρήση. Η σχετική γεωγραφική αγορά της προμήθειας φυσικού αερίου σε επίπεδο λιανικής θεωρείται ότι περιλαμβάνει το σύνολο της ελληνικής επικράτειας, όπου οι δραστηριοποιούμενες επιχειρήσεις ανταγωνίζονται μεταξύ τους υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού. 123 Βλ. και την υπ’ αριθ. 672/2018 Απόφαση ΕΑ. Τα στοιχεία σχετικά με τα έτη 2015 – 2017 προσκομίστηκαν από τις εταιρίες στο πλαίσιο της εξέτασης της από 16.7.2018 (υπ’ αριθμ. πρωτ. 4437) γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης που αφορούσε στην απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από τη ΔΕΠΑ επί των εταιριών (α) ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ και (β) ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ. 122 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΡΙΚΗ CEDALION […] […] Σύνολο 34.406.737.383 M&M124 […] […] […] 44.745.523.726 […] […] […] […] […] […] […] 55.778.711.693 53.601.352.064 64.479.481.700 73.165.511.506 Πηγή: Απαντήσεις εταιριών, Επεξεργασία στοιχείων: ΓΔΑ Πίνακας.
- Ποσοστιαία κατανομή εισαγωγών κατά τα έτη 2015 – 2020 Εισαγωγέας 2015 (%) 2016 (%) 2017 (%) 2018 (%) 2019 (%) 2020 (%) CEDALION […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Σύνολο 100 100 100 100 100 100 ΔΕΠΑ MYTIΛHNAIOΣ ELPEDISON ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS ΔΕΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ M&M Πηγή: Απαντήσεις εταιριών, Επεξεργασία στοιχείων: ΓΔΑ
- Όπως προκύπτει από τα στοιχεία των ανωτέρω πινάκων, το ποσοστό/μερίδιο αγοράς των εισαγωγών της ΔΕΠΑ επί του συνόλου των εισαγωγών φυσικού αερίου στην ελληνική αγορά μειώνεται διαχρονικά, καθώς δραστηριοποιούνται νέοι εισαγωγείς, με σημαντικότερες τις εταιρίες ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, ELPEDISON και ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS. Έτσι, κατά την πενταετία 2015 - 2019, παρότι η ΔΕΠΑ κατέχει την πρώτη θέση καθόλη τη διάρκεια αυτής, το ποσοστό των εισαγωγών της μειώθηκε σημαντικά, από […]% σε […]% (ήτοι σημειώνοντας μείωση κατά […]%), ενώ, αντίθετα, καταγράφηκε αξιοσημείωτα υψηλή αύξηση του ποσοστού των εισαγωγών της δεύτερης, κατά σειρά, εταιρίας ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, από […]% σε […]% (ήτοι σημειώνοντας αύξηση κατά […]%). Κατά το 2020, το ποσοστό της ΔΕΠΑ επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου μειώθηκε περαιτέρω και ανέρχεται σε […]%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ είναι ελαφρώς υψηλότερο καθώς ανέρχεται σε […]% καταλαμβάνοντας, οριακά, την πρώτη θέση.
- Αντίστοιχη εικόνα εμφανίζουν τα μερίδια και βάσει των εκτιμήσεων της ΡΑΕ, όπως παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα, για τη χρονική περίοδο 2015 - 2020 (α' εξάμηνο)125 Πίνακας
- Μερίδια εισαγωγών φυσικού αερίου (αγωγού και ΥΦΑ), κατά τα έτη 2015 – 2020 (α΄ εξάμηνο) - εκτίμηση ΡΑΕ Εταιρία ΔΕΠΑ MYTIΛHNAIOΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS 2015 2016 2017 2018 2019 2020 (α΄εξ.) […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Η Μ&Μ ήταν μέχρι το 2018 κοινή εταιρία των ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ και ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ. Το 2018 η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ απέκτησε το 100%. 125 Βλ. σχετικά Πίνακα 7 της υπ’ αριθ. 723/2020 Απόφασης ΕΑ (ΦΕΚ Β΄ 731/25.02.2021). 124 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] ΗΡΩΝ […] […] […] […] […] […] ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ […] […] […] […] […] […] ELPEDISON Πηγή: Η υπ' αριθ. πρωτ. 8191/21.9.2020 απαντητική επιστολή της ΡΑΕ (10612/14.12.2020 μη εμπιστευτική εκδοχή) ΔΕΗ
- Στους πίνακες που ακολουθούν, παρουσιάζεται ο ανωτέρω υπολογισμός των εισαγωγών φυσικού αερίου που πραγματοποίησε η ΔΕΠΑ και οι ανταγωνιστές της, κατά τα έτη 2015 – 2020, καθώς και τα αντίστοιχα ποσοστά συμμετοχής, ανά εταιρία, στο σύνολο των εισαγωγών, χωρίς τη συμπερίληψη των ποσοτήτων φυσικού αερίου που διατέθηκαν από τη ΔΕΠΑ μέσω των ηλεκτρονικών δημοπρασιών
- Πίνακας
- Εισαγωγές σε ποσότητα (kWh) κατά τα έτη 2015 – 2020, εξαιρουμένων των ποσοτήτων που διατέθηκαν μέσω Δημοπρασιών Εισαγωγέας 2015 2017 2018 2019 2020 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 31.693.079.047 41.473.245.993 49.846.494.128 46.373.837.064 59.271.628.700 72.867.245.506 ΔΕΠΑ MYTIΛHNAIOΣ ELPEDISON ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS ΔΕΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ M&M CEDALION Σύνολο 2016 […] […] […] […] […] Πηγή: Απαντήσεις εταιριών, Επεξεργασία στοιχείων: ΓΔΑ Πίνακας
- Ποσοστιαία κατανομή εισαγωγών κατά τα έτη 2015 – 2020, εξαιρουμένων των ποσοτήτων που διατέθηκαν μέσω Δημοπρασιών Εισαγωγέας ΔΕΠΑ MYTIΛHNAIOΣ ELPEDISON ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS ΔΕΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ M&M CEDALION 126 2015 (%) 2016 (%) 2017 (%) 2018 (%) 2019 (%) 2020 (%) […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Βλ. την υπ’ αριθ. 631/2016 Απόφαση ΕΑ, παρ. 21 και σημείο 14 του διατακτικού. 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Σύνολο 100 100 100 100 100 100 Πηγή: Απαντήσεις εταιριών, Επεξεργασία στοιχείων: ΓΔΑ
- Επομένως, όπως προκύπτει από τα ανωτέρω στοιχεία, το μερίδιο εισαγωγών της ΔΕΠΑ βαίνει διαρκώς μειούμενο από το 2015 και μετά, ενώ μειώνεται σε ποσοστό κάτω του 60% από το 2019 και μετά, συνυπολογιζόμενης ή μη της απώλειας μεριδίου μέσω δημοπρασιών
- Κατά δε το έτος 2020, το μερίδιο της ΔΕΠΑ επί των εισαγωγών είναι μικρότερο εκείνου της […]. ΙI.2.2 Πωλήσεις φυσικού αερίου - Αγορά χονδρικής προμήθειας
- Στην αγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου δραστηριοποιούνται, εκτός από τη ΔΕΠΑ, οι εταιρίες […]. Στους πίνακες που ακολουθούν παρουσιάζονται οι ποσότητες φυσικού αερίου που μεταπωλήθηκαν σε επίπεδο χονδρικής από εισαγωγείς και χονδρεμπόρους και τα αντίστοιχα μερίδια αγοράς τους, κατά τη χρονική περίοδο 2015 –
- Πίνακας
- Χονδρικές πωλήσεις φυσικού αερίου σε ποσότητα (kWh), 2015 – 2020 Εταιρία […] […] […] 129 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Σύνολο 2015 2016 2017 2018 2019 2020 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Πηγή: Απαντήσεις εταιριών, Επεξεργασία στοιχείων: ΓΔΑ Πίνακας
- Μερίδια αγοράς Χονδρικών πωλήσεων φυσικού αερίου, 2015 – 2020 Εταιρία […] […] […] 130 2015 (%) 2016 (%) 2017 (%) 2018 (%) 2019 (%) 2020 (%) […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Βλ. και σκ. 82 της υπ’ αριθμ. 721/2020 Απόφασης ΕΑ. Βλ. υποσημείωση
- 129 Για τα έτη 2017 - 2020, οι πωλήσεις της ΔΕΠΑ στην αγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου αποτελούν το άθροισμα των πωλήσεων της εταιρίας στην πρωτογενή και τη δευτερογενή αγορά χονδρικής προμήθειας φ.α., ο δε τρόπος υπολογισμού των πωλήσεων της εταιρίας στις δύο επιμέρους αγορές περιγράφεται κατωτέρω (βλ. υποσημ. 132 και 134). 130 Ό.π. 127 128 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Εταιρία 2015 (%) 2016 (%) 2017 (%) 2018 (%) 2019 (%) 2020 (%) […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Σύνολο 100 100 100 100 100 100 Πηγή: Απαντήσεις εταιριών, Επεξεργασία στοιχείων: ΓΔΑ
- Όπως φαίνεται και στους ανωτέρω πίνακες, έως και το 2015, η ΔΕΠΑ ήταν η μοναδική εταιρία που δραστηριοποιούνταν στην αγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου. Από το 2016 και μετά, παρατηρείται είσοδος νέων και πολλών ανταγωνιστών και το μερίδιο αγοράς της ΔΕΠΑ μειώνεται, ακολουθώντας πτωτική πορεία από το 2015, καταλήγοντας το 2019 σε […]% (μείωση κατά […]εκατοστιαίες μονάδες). Αντίθετα, ενισχύονται τα μερίδια αγοράς των κυριότερων ανταγωνιστών της, […] και […], ανερχόμενα το 2019 σε […]% και […]%, αντίστοιχα. Κατά το 2020, το μερίδιο αγοράς της ΔΕΠΑ αυξάνεται οριακά (σε […]%), ενώ τα αντίστοιχα μερίδια των άλλων δύο προαναφερθεισών εταιριών είναι περίπου ισοδύναμα και ανέρχονται σε […]% ([…]) και […]% ([…]). II.2.2.1 Πρωτογενής αγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου
- Όπως προαναφέρθηκε, η αγορά της χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου μπορεί να διακριθεί περαιτέρω μεταξύ της πρωτογενούς (εισαγωγή – προμήθεια) και της δευτερογενούς αγοράς (μεταπώληση). Στους Πίνακες 11 και 12 παρουσιάζονται οι ποσότητες φυσικού αερίου που πωλήθηκαν σε επίπεδο χονδρικής από εισαγωγείς και τα αντίστοιχα μερίδια αγοράς τους, κατά τη χρονική περίοδο 2015 –
- Πίνακας
- Χονδρικές πωλήσεις φυσικού αερίου εισαγωγέων σε ποσότητα (kWh), 2015 – 2020 Εισαγωγέας 131 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Βλ. υποσημείωση
- 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ […]132 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Σύνολο 6.987.395.106 6.838.661.072 15.246.177.090 33.236.020.285 32.416.379.497 44.247.022.236 Πηγή: Απαντήσεις εταιριών, Επεξεργασία στοιχείων: ΓΔΑ Πίνακας
- Χονδρικές πωλήσεις φυσικού αερίου εισαγωγέων τα έτη 2015 – 2020 – Μερίδια αγοράς Εισαγωγέας 2015 (%) 2016 (%) 2017 (%) 2018 (%) 2019 (%) 2020 (%) […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Σύνολο 100 100 100 100 100 100 Πηγή: Απαντήσεις εταιριών, Επεξεργασία στοιχείων: ΓΔΑ
- Όπως προκύπτει από τους ανωτέρω πίνακες, κατά τη χρονική περίοδο 2015 - 2019, το μερίδιο της ΔΕΠΑ στην πρωτογενή αγορά εισαγωγής και προμήθειας φυσικού αερίου εμφανίζει διαχρονικά μείωση, με την είσοδο και την εδραίωση στην αγορά νέων ανταγωνιστών. Συγκεκριμένα, η είσοδος στην αγορά των εταιριών […] και […] μείωσε την ισχύ της ΔΕΠΑ, με αποτέλεσμα το μερίδιό της, κατά το 2019, να ανέλθει σε […]%, με το μερίδιο αγοράς της […] να ανέρχεται σε […]% και της […] σε […]%. Κατά το 2020, το μερίδιο αγοράς των τριών εταιριών ανήλθε σε […]%, […]% και […]%, αντίστοιχα, ενώ ενισχύθηκε σημαντικά και η παρουσία της […], της οποίας το μερίδιο αγοράς ανήλθε σε […]%. Για τα έτη 2017 - 2020, οι πωλήσεις της ΔΕΠΑ στην πρωτογενή αγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου έχουν υπολογιστεί, κατ' έτος, ως το άθροισμα των ποσοτήτων που δήλωσαν οι χονδρέμποροι ότι προμηθεύτηκαν από την εταιρία, εξαιρουμένων των ποσοτήτων που προμηθεύτηκαν μέσω Δημοπρασιών και της θυγατρικής εταιρίας της ΔΕΠΑ, Φυσικό Αέριο Αττικής (σημειώνεται ότι η τυχόν συμπερίληψη των ποσοτήτων που προμηθεύτηκαν οι χονδρέμποροι από την Φυσικό Αέριο Αττικής δεν επηρεάζει ουσιαστικά το αποτέλεσμα της ανάλυσης, καθώς, ενδεικτικά, για το έτος 2020, η συμπερίληψη αυτή οδηγεί σε μεταβολή του μεριδίου αγοράς της ΔΕΠΑ στη χονδρική αγορά προμήθειας φυσικού αερίου κατά […]%, από […]% σε […]%). Καθώς μέρος των ποσοτήτων που αγοράστηκαν από τους χονδρεμπόρους (εξαιρουμένων των ΔΕΠΑ και […]) ιδιοκαταναλώνεται, οι κατά τα ανωτέρω υπολογισθείσες πωληθείσες ποσότητες από τη ΔΕΠΑ και κατά συνέπεια, το μερίδιο της ΔΕΠΑ τα έτη 2017 – 2020 στην εν λόγω αγορά δύναται να είναι, στην πραγματικότητα, χαμηλότερο. 132 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ II.2.2.2 Δευτερογενής αγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου
- Στους πίνακες που ακολουθούν παρουσιάζονται οι ποσότητες φυσικού αερίου που πωλήθηκαν σε επίπεδο χονδρικής από χονδρεμπόρους – μεταπωλητές και τα αντίστοιχα μερίδια αγοράς τους, κατά τη χρονική περίοδο 2015 –
- Πίνακας
- Πωλήσεις φυσικού αερίου χονδρεμπόρων σε ποσότητα (kWh) τα έτη 2015 – 2020 στη δευτερογενή αγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου Έμπορος 2015 2016 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […]134 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Σύνολο […] 2017 […] […] […] […] […] […] […] 5.835.658.151 10.512.381.903 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 335.269.576 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 790.493.879 2020 […] […] […] […] […] […] 2019 […] […] […] 0 2018 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 1.515.963.539 Πηγή: Απαντήσεις εταιριών, Επεξεργασία στοιχείων: ΓΔΑ Πίνακας
- Πωλήσεις φυσικού αερίου χονδρεμπόρων τα έτη 2015 – 2020 στη δευτερογενή αγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου – Μερίδια αγοράς Έμπορος […]135 […] […] […] […] […] […] […] […] […] 2015 (%) 2016 (%) 2017 (%) […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 2018 (%) […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 2019 (%) […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 2020 (%) […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Βλ. υποσημείωση
- Για τα έτη 2018 - 2020, λαμβάνονται υπ’ όψιν οι πωλήσεις της ΔΕΠΑ στη δευτερογενή αγορά χονδρικής προμήθειας φ.α., όπως αυτές δηλώθηκαν από την ίδια. 135 Ό.π. 133 134 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Σύνολο 100 100 100 100 100 100 Πηγή: Απαντήσεις εταιριών, Επεξεργασία στοιχείων: ΓΔΑ
- Όπως προκύπτει από τους παραπάνω πίνακες, η παρουσία της ΔΕΠΑ στη δευτερογενή αγορά χονδρικής προμήθειας φυσικού αερίου είναι […], παρόλο που η ίδια αποτελεί τον μεγαλύτερο εισαγωγέα φυσικού αερίου στην ελληνική αγορά. Εξάλλου, όπως είχε διαπιστωθεί και στην υπ’ αριθ. 672/2018 Απόφαση της ΕΑ, η ΔΕΠΑ κατά το 2018 δεν δραστηριοποιούνταν στην εν λόγω αγορά.
- Στον Πίνακα 15 εμφανίζονται οι ποσότητες που αγοράστηκαν μέσω Δημοπρασιών και μεταπωλήθηκαν136 από τις εταιρίες που δραστηριοποιούνται στη δευτερογενή αγορά χονδρικής προμήθειας, κατά τα έτη 2018 - 2020, καθώς και τα σχετικά ποσοστά. Πίνακας
- Φυσικό αέριο που αγοράστηκε μέσω Δημοπρασιών και μεταπωλήθηκε από τους χονδρεμπόρους, 2018 - 2020 Ποσότητα προμήθειας μέσω Δημοπρασιών Ποσότητα προμήθειας μέσω Δημοπρασιών που μεταπωλήθηκε Ποσοστό ποσότητας προμήθειας μέσω Δημοπρασιών που μεταπωλήθηκε Εταιρία 2018 2019 2020 2018 2019 2020 2018 2019 2020 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Πηγή: Απαντήσεις εταιριών, Επεξεργασία στοιχείων: ΓΔΑ
- Από τα στοιχεία του Πίνακα 15 φαίνεται ότι η πλειονότητα των συμμετεχόντων στις Δημοπρασίες της ΔΕΠΑ προμηθεύτηκε φ.α. κυρίως προς ιδιοκατανάλωση, πλην των […] και […], οι οποίες μεταπώλησαν το σύνολο της ποσότητας που προμηθεύτηκαν. Οι εν λόγω ποσότητες έχουν υπολογιστεί με την αφαίρεση, από τις ποσότητες που αγοράστηκαν από τη ΔΕΠΑ μέσω Δημοπρασιών, των ποσοτήτων που ιδιοκαταναλώθηκαν. 136 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ III. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΔΕΠΑ ΠΕΡΙ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ III.1 ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΩΝ
- Σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 6 του Ν. 3959/2011, «Αν η Επιτροπή Ανταγωνισμού πιθανολογεί, κατά τη διάρκεια σχετικής έρευνας που διεξάγεται είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήματος του Υπουργού Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, ή καταγγελίας, παράβαση των διατάξεων των άρθρων 1 και 2 ή των άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορεί με απόφασή της να αποδέχεται, εκ μέρους των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων ή ενώσεων επιχειρήσεων, την ανάληψη δεσμεύσεων προς παύση της πιθανολογούμενης παράβασης και να καθιστά τις δεσμεύσεις αυτές υποχρεωτικές για τις επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων. Η απόφαση της Επιτροπής μπορεί να εκδοθεί για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, εφόσον κρίνεται ότι δεν συντρέχουν λόγοι για περαιτέρω δράση αυτής. Η Επιτροπή μπορεί, ύστερα από αίτηση που υποβάλλει κάθε ενδιαφερόμενος ή αυτεπαγγέλτως, να κινήσει εκ νέου τη διαδικασία όταν υπήρξε ουσιαστική μεταβολή των γεγονότων στα οποία βασίσθηκε η απόφαση, ή οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις αθετήσουν τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει, ή η απόφαση βασίσθηκε σε ελλιπείς, ανακριβείς ή παραπλανητικές πληροφορίες των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων»
- Η διαδικασία εκκινεί ύστερα από αίτηση που υποβάλλει κάθε ενδιαφερόμενος ή αυτεπαγγέλτως.
- Αντίστοιχη ρύθμιση επαναλαμβάνεται και στην παρ. 26 της υπ’ αριθ. 588/2014 απόφασης της Επιτροπής «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία αποδοχής δεσμεύσεων εκ μέρους των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων και θέματα σχετικά με την αναστολή των προθεσμιών των παραγράφων 4 και 5 του άρθρου 15 του Ν. 3959/2011», σύμφωνα με την οποία «Η Επιτροπή έχει το δικαίωμα ύστερα από αίτηση που υποβάλλει κάθε ενδιαφερόμενος ή αυτεπαγγέλτως να κινήσει εκ νέου τη διαδικασία στις εξής περιπτώσεις: α. όταν προκύπτει ουσιαστική μεταβολή των συνθη