← Ελλάδα

1904-decision-743-2021

ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 743/2021* Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτηρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 5η Αυγούστου 2021, ημέρα Πέμπτη και ώρα 13:00, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Ιωάννης Λιανός Μέλη: Καλλιόπη Μπενετάτου (Αντιπρόεδρος) Παναγιώτης Φώτης (Εισηγητής) Ιωάννης Στεφάτος Μαρία Ιωάννα Ράντου Μαρία Ιωαννίδου Σωτήριος Καρκαλάκος και Ιωάννης Πετρόγλου Γραμματέας: Ευγενία Ντόρντα Θέμα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί της επί της προηγούμενης γνωστοποίησης, κατ’ άρθρο 6 παρ. 1 έως 3 του ν. 3959/2011, που αφορά την μεταβολή ελέγχου επί της εταιρείας ΔΩΔΩΝΗ Α.Ε. - ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ (ΔΩΔΩΝΗ) και των θυγατρικών της, από τον αποκλειστικό έλεγχο της εταιρείας SI FOODS LIMITED σε κοινό έλεγχο της εταιρείας SI FOODS LIMITED και της εταιρείας VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε., η οποία ελέγχεται εμμέσως από την εταιρεία CVC Capital Partners SICAV-FIS S.A., μέσω της απόκτησης από τις εταιρείες αυτές κοινού ελέγχου επί της εταιρείας SI FOODS HOLDINGS LIMITED, στην οποία η SI FOODS LIMITED θα εισφέρει τη συνολική συμμετοχή της στο κεφάλαιο της ΔΩΔΩΝΗ". Πριν την έναρξη της συζητήσεως, ο Πρόεδρος της Επιτροπής όρισε Γραμματέα της συνεδριάσεως την υπάλληλο της Γραμματείας Προέδρου, Αντιπροέδρου και Εισηγητών, Ευγενία Ντόρντα με αναπληρώτρια την Ηλιάνα Κούτρα. * Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε τρεις

(3)επιπλέον εκδόσεις με τα διακριτικά:
(1)Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως,
(2)Έκδοση για την εταιρεία «VENETIKO HOLDINGS M.A.E.» και
(3)Έκδοση για την εταιρεία «SI FOODS LIMITED». Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Στην αρχή της συζήτησης, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον Εισηγητή της υπόθεσης, Παναγιώτη Φώτη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ.6511/03.08.2021 γραπτή Εισήγηση επί της κρινόμενης υπόθεσης και πρότεινε, για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά στην Εισήγηση, να εγκριθεί η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση. Με την ολοκλήρωση της ανάπτυξης της εισήγησης, η Επιτροπή, προχώρησε σε διάσκεψη επί της ως άνω υπόθεσης με τη συμμετοχή του Εισηγητή, Παναγιώτη Φώτη, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία και αφού έλαβε υπόψη την έκθεση του αρμόδιου Εισηγητή, όλα τα στοιχεία του φακέλου της ανωτέρω υπόθεσης, τις απόψεις των μελών και το ισχύον νομικό πλαίσιο, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ : 1. Η ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΠΡΑΞΗ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1. Στις 19.5.2021 υπεβλήθη στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΕΑ») το υπ’ αριθ. πρωτ. 4405 έντυπο πλήρους γνωστοποίησης συγκέντρωσης επιχειρήσεων (εφεξής και «Γνωστοποίηση») από την εταιρεία VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε. (εφεξής και «VENETIKO») από κοινού με την εταιρεία SI FOODS LIMITED (εφεξής και «SIF», και από κοινού και οι «Γνωστοποιούντες» ή/και τα «γνωστοποιούντα μέρη»), αναφορικά με την απόκτηση από τη VENETIKO, η οποία ελέγχεται εμμέσως από την εταιρεία CVC Capital Partners SICAV-FIS S.A. (εφεξής και «CVC»), ποσοστού περίπου […]% επί του μετοχικού κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου της νεοσυσταθείσας εταιρείας SI FOODS HOLDINGS LIMITED (εφεξής και «SIF HOLDINGS»), η οποία επί του παρόντος ανήκει πλήρως στην SIF, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με τους Γνωστοποιούντες, την απόκτηση κοινού ελέγχου από τις εταιρείες CVC (μέσω της VENETIKO) και SIF επί της εταιρείας αυτής. Στο πλαίσιο της γνωστοποιηθείσας συναλλαγής, η SIF έχει δεσμευθεί ότι, ως προϋπόθεση για την ολοκλήρωση αυτής, θα εισφέρει στην SIF HOLDINGS τη συνολική συμμετοχή της στην εταιρεία ΔΩΔΩΝΗ Α.Ε. - ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ (εφεξής «ΔΩΔΩΝΗ») ύψους […]% του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου της εταιρείας αυτής, και, συνεπώς, μετά την ολοκλήρωση της συναλλαγής, οι εταιρείες CVC (μέσω της VENETIKO) και SIF θα ελέγχουν από κοινού την εταιρεία ΔΩΔΩΝΗ. 1.2 ΤΑ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΟΥΝΤΑ ΜΕΡΗ 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1.2.1 VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε. 2. Η VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε. συστάθηκε στις 23.3.2021 στην Ελλάδα από την εταιρεία Venetiko Holdings S.a.r.l., και ελέγχεται εμμέσως από τη CVC, μέσω ορισμένων Κεφαλαίων CVC1. 3. Στις 30.3.2021, η VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε. απέκτησε ποσοστό […]% επί του μετοχικού κεφαλαίου της VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. (εφεξής και «VIVARTIA»). Κατά τις 6.5.2021, το ποσοστό της VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε. στη VIVARTIA είχε αυξηθεί σε […]%. Η εν λόγω συναλλαγή γνωστοποιήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή (εφεξής και «Ε.Επ.), η οποία την ενέκρινε με απόφαση της στις 8.3.20212. 4. Η VIVARTIA είναι εταιρεία συμμετοχών (holding) και επικεφαλής του ομίλου VIVARTIA, ομίλου παραγωγής τροφίμων. Συνολικά, οι δραστηριότητες του ομίλου VIVARTIA μπορούν να κατηγοριοποιηθούν στους εξής επιχειρηματικούς κλάδους: (
  1. i)Κλάδος Γαλακτοκομικών και Ποτών, με αντικείμενο την παραγωγή και διανομή γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως γάλα και παρεμφερή προϊόντα γιαουρτιού και χυμών φρούτων, μέσω της ΔΕΛΤΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. (εφεξής και «ΔΕΛΤΑ») και των θυγατρικών της, (
  2. ii)Κλάδος Καταψυγμένων Τροφίμων, με αντικείμενο την παραγωγή και διανομή καταψυγμένων τροφίμων και ζυμών, όπως λαχανικά και έτοιμες συνταγές γευμάτων, μέσω της ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (εφεξής και «ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ») και των θυγατρικών της, και (iii) Κλάδος Υπηρεσιών Εστίασης και Ψυχαγωγίας, με αντικείμενο τη λειτουργία εστιατορίων ταχείας εστίασης και καφέζαχαροπλαστείων και την παροχή υπηρεσιών catering, μέσω της GOODY'S ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΣΤΙΑΣΗΣ (εφεξής και «GOODY'S») και EVEREST ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ (εφεξής και «EVEREST») και των θυγατρικών τους. 5. Η εταιρεία ΔΕΛΤΑ είναι θυγατρική της VIVARTIA και δραστηριοποιείται στον κλάδο τροφίμων και ποτών. Η ΔΕΛΤΑ υπάγεται στον αποκλειστικό έλεγχο της VIVARTIA, καθώς η τελευταία ελέγχει το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της. 6. Οι άμεσες και έμμεσες θυγατρικές της ΔΕΛΤΑ είναι οι εξής: • ΕΥΡΩΤΡΟΦΕΣ ΕΛΛΑΣ AEBE, Ελληνική κατά 100% θυγατρική της ΔΕΛΤΑ, η οποία δραστηριοποιείται στην παραγωγή και εμπορία ζωοτροφών. • UNITED MILK COMPANY AD, εταιρεία εδρεύουσα στη Βουλγαρία, η οποία είναι κατά 100% θυγατρική τη ΔΕΛΤΑ και δραστηριοποιείται στην παραγωγή και εμπορία γαλακτοκομικών προϊόντων. 7. Περαιτέρω, κατά το χρόνο της γνωστοποιηθείσας πράξης, ο όμιλος VIVARTIA ασκούσε, 1 Το Δίκτυο CVC περιλαμβάνει τη CVC και τις θυγατρικές της και τη CVC Capital Partners Advisory Group Holdings Foundation και τις θυγατρικές της, οι οποίες είναι μη εισηγμένες εταιρείες, και οι δραστηριότητες των οποίων περιλαμβάνουν την παροχή επενδυτικών συμβουλών ή/και τη διαχείριση επενδύσεων για λογαριασμό διαφόρων επενδυτικών κεφαλαίων και πλατφόρμων (τα «Κεφάλαια CVC»). Τα Κεφάλαια CVC κατέχουν συμμετοχές σε διάφορες εταιρείες που ανήκουν σε διαφορετικούς κλάδους, κυρίως στην Ευρώπη, στις Η.Π.Α. και στην περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού (οι «Εταιρείες Χαρτοφυλακίου των Κεφαλαίων CVC»). […]. 2 Υπόθεση M.10111 - CVC / Vivartia Holdings. 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μέσω της ΔΕΛΤΑ, κοινό έλεγχο επί της εταιρείας με την επωνυμία ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ - ΜΕΒΓΑΛ - ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και το διακριτικό τίτλο ΜΕΒΓΑΛ Α.Ε. (εφεξής και «ΜΕΒΓΑΛ»), η οποία είναι ελληνική εταιρεία παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων3, 4. Ειδικότερα, η ΔΕΛΤΑ κατείχε, κατά τη γνωστοποίηση, ποσοστό 43,20% επί του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας ΜΕΒΓΑΛ και ασκούσε κοινό έλεγχο επί της εταιρείας αυτής μαζί με μέλη της οικογένειας Χατζάκου5. Η ΜΕΒΓΑΛ επίσης δραστηριοποιείται στον κλάδο των γαλακτοκομικών προϊόντων και, ειδικότερα, στην παραγωγή προϊόντων γάλακτος (λευκού και σοκολατούχου γάλακτος), γιαουρτιού, τυροκομικών προϊόντων και επιδορπίων. 8. Η ΜΕΒΓΑΛ ελέγχει 100% τις παρακάτω εταιρείες: • ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ, ελληνική εταιρεία με έδρα στο Βόλο στο Νομό Μαγνησίας, η οποία είναι σήμερα αδρανής. • ΕΒΡΟΓΑΛ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Β.Ε.Ε., ελληνική εταιρεία που εδρεύει στις Φέρες στο Νομό Έβρου, η οποία δραστηριοποιούταν στο παρελθόν στην παραγωγή τυροκομικών και προϊόντων γιαουρτιού, και είναι σήμερα αδρανής. • MEVGAL ENTERPRISES LIMITED, κυπριακή εταιρεία που ιδρύθηκε το Μάιο του 2002 με μοναδική μέτοχο τη ΜΕΒΓΑΛ και ως κάτοχος του συνόλου του κεφαλαίου της MEVGAL BULGARIA EOOD, η οποία, όμως, είναι σήμερα αδρανής. • MEVGAL USA INC, εταιρεία εδρεύουσα στις ΗΠΑ, η οποία συστάθηκε τον Αύγουστο του 2007 και είναι σήμερα αδρανής. • MEVGAL UK LIMITED, εταιρεία εδρεύουσα στο Ηνωμένο Βασίλειο, που ιδρύθηκε το Μάρτιο του 2015 με σκοπό να αναλάβει τη διαχείριση των εμπορικών σημάτων της ΜΕΒΓΑΛ στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η εταιρεία είναι σήμερα αδρανής και τα σήματα έχουν επιστραφεί στη ΜΕΒΓΑΛ. 9. Η ΜΕΒΓΑΛ έχει, επίσης, συμμετοχή 20% στην εταιρεία ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α.Ε., η οποία ασχολείτο με την παραγωγή παστεριωμένου εμφιαλωμένου γάλακτος για λογαριασμό της ΜΕΒΓΑΛ. Η εταιρεία αυτή έχει διακόψει τη δραστηριότητά της από το β' εξάμηνο του 2013. 10. Πέραν της VIVARTIA, την οποία ελέγχουν μέσω της VENETIKO κατά τα ανωτέρω, οι Εταιρείες Χαρτοφυλακίου των Κεφαλαίων CVC δραστηριοποιούνται σήμερα στην Ελλάδα κυρίως στους εξής επιχειρηματικούς τομείς6: 3 Βλ. κατωτέρω Ενότητα 2.5. Πλήρης κατάλογος όλων των άμεσων και έμμεσων θυγατρικών της VIVARTIA περιλαμβάνεται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2019, προσκομισθείσες ως Παράρτημα Μ της Γνωστοποίησης (βλ. σελ. 105-110 του εν λόγω Παραρτήματος). 5 Βλ. σχετικά την υπ’αριθ. 650/2017 Απόφαση ΕΑ. 6 Όπως αναφέρεται στη γνωστοποιηθείσα πράξη το «Δίκτυο CVC» περιλαμβάνει τη CVC και τις θυγατρικές της και τη CVC Capital Partners Advisory Group Holdings Foundation και τις θυγατρικές της, οι οποίες είναι μη εισηγμένες εταιρείες, οι δραστηριότητες των οποίων περιλαμβάνουν την παροχή επενδυτικώνν συμβουλών ή/και τη διαχείριση επενδύσεων για λογαριασμό διαφόρων επενδυτικών κεφαλαίων και πλατφορώμ («Κεφάλαια CVC»). Τα Κεφάλαια CVC κατέχουν συμμετοχές σε διάφορες εταιρείες που ανήκουν σε διαφορετικούς κλάδους, κυρίως στην Ευρώπη, στις Η.Π.Α. και στην περιοχή της Ασίας- Ειρηνικού («Εταιρείες Χαρτοφυλακίου των Κεφαλαίων CVC»). […]. 4 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (α) Στην αγορά παροχής ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας μέσω της HELLENIC HEALTHCARE S.A.R.L. (εφεξής και «HELLENIC HEALTHCARE»), εταιρείας συμμετοχών, συσταθείσας στο Λουξεμβούργο, η οποία σήμερα κατέχει, άμεσα ή έμμεσα, ποσοστό […]%: (
  3. i)Της εταιρείας με την επωνυμία ΠΕΡΣΕΥΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΦΟΡΕΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ και το διακριτικό τίτλο ΠΕΡΣΕΥΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ Α.Ε. (εφεξής και «ΠΕΡΣΕΥΣ»), επικεφαλής του ομίλου Περσεύς, η οποία λειτουργεί το Νοσοκομείο Metropolitan, μία ιδιωτική γενική κλινική που βρίσκεται στην περιοχή του Νέου Φαλήρου στην Αττική. (
  4. ii)Της εταιρείας με την επωνυμία ΜΕΤΡΟΠΟΛΙΤΑΝ ΤΖΕΝΕΡΑΛ ΧΟΣΠΙΤΑΛ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΦΟΡΕΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ και το διακριτικό τίτλο METROPOLITAN GENERAL Α.Ε. (πρώην ΙΑΣΩ GENERAL Α.Ε.) (εφεξής και «METROPOLITAN GENERAL»), που λειτουργεί το Νοσοκομείο Metropolitan General (πρώην Νοσοκομείο ΙΑΣΩ General) στο Χολαργό Αττικής. (iii) Της εταιρείας με την επωνυμία ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΝ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΝ ΚΕΝΤΡΟΝ AΘΗΝΩΝ ΥΓΕΙΑ Α.Ε. και το διακριτικό τίτλο ΥΓΕΙΑ ή ΥΓΕΙΑ Α.Ε. (εφεξής και «ΥΓΕΙΑ»), η οποία είναι η μητρική εταιρεία του ομίλου ΥΓΕΙΑ. Ο όμιλος ΥΓΕΙΑ δραστηριοποιείται, κυρίως, στην αγορά παροχής υπηρεσιών ιδιωτικών γενικών κλινικών μέσω του Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ και του Νοσοκομείου Μητέρα και, σε μικρότερο βαθμό, μέσω του Νοσοκομείου Λητώ, και στην αγορά ιδιωτικών μαιευτικών κλινικών, μέσω του Νοσοκομείου Μητέρα και του Νοσοκομείου Λητώ. Ο όμιλος ΥΓΕΙΑ έχει, επίσης, περιορισμένη δραστηριότητα στην αγορά ιδιωτικών διαγνωστικών κέντρων μέσω της εταιρείας A-LAB, και (
  5. iv)Της εταιρείας με την επωνυμία ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ CRETA INTERCLINIC ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ - ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και το διακριτικό τίτλο CRETA INTERCLINIC Α.Ε. (εφεξής και «CRETA INTERCLINIC»), η οποία λειτουργεί μία ιδιωτική γενική κλινική στο Ηράκλειο Κρήτης. (β) Στην αγορά παροχής λιμενικών υπηρεσιών από τουριστικούς λιμένες - μαρίνες στα σκάφη αναψυχής και τους χρήστες τους, μέσω της VENILIA INVESTMENTS S.A.R.L. (εφεξής και «VENILIA INVESTMENTS»), εταιρείας συμμετοχών συσταθείσας στο Λουξεμβούργο, εμμέσως ελεγχόμενης από τη CVC, μέσω ορισμένων Κεφαλαίων CVC, η οποία έχει αποκτήσει τον αποκλειστικό έλεγχο, και κατέχει σήμερα ποσοστό […]%, επί της D MARINAS HELLAS Α.Ε., η οποία, με τη σειρά της, έχει τον αποκλειστικό έλεγχο των εταιρειών που λειτουργούν τις μαρίνες Λευκάδας (στο νησί της Λευκάδας), Γουβιών (στο νησί της Κέρκυρας) και Ζέας στην Αττική. (γ) Στην αγορά ηλεκτρονικού εμπορίου, μέσω της SAIGA S.à.r.l. (εφεξής και «SAIGA»), εταιρείας συσταθείσας στο Λουξεμβούργο, έμμεσα ελεγχόμενης από τη CVC, μέσω ορισμένων Κεφαλαίων CVC, η οποία έχει αποκτήσει ποσοστό […]%, που της παρέχει 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αρνητικό αποκλειστικό έλεγχο, επί της ΣΚΡΟΥΤΖ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ (εφεξής και «ΣΚΡΟΥΤΖ»). 1.2.2 SI FOODS LIMITED 11. Η εταιρεία SIF είναι κυπριακή εταιρεία […] το 20127. Κατά το χρόνο της γνωστοποίησης, η SIF κατείχε ποσοστό […]% επί του μετοχικού κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου της ΔΩΔΩΝΗ. 12. Περαιτέρω, στο πλαίσιο της γνωστοποιηθείσας συναλλαγής, η SIF ίδρυσε στις 9.4.2021 την εταιρεία SI FOODS HOLDINGS LIMITED, εταιρεία κατά 100% θυγατρική της, με έδρα την Κύπρο, στην οποία, όπως θα εκτεθεί κατωτέρω, έχει δεσμευθεί ότι θα μεταβιβάσει, πριν από την ολοκλήρωση της συναλλαγής, το σύνολο της συμμετοχής και των δικαιωμάτων ψήφων της στη ΔΩΔΩΝΗ. 13. […]. 14. […]8. […]9. […]10, […]. 15. Η ΔΩΔΩΝΗ είναι ελληνική εταιρεία παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων. H SIF ασκεί, επί του παρόντος, αποκλειστικό έλεγχο επί της ΔΩΔΩΝΗ και των θυγατρικών της, κατέχοντας, άμεσα, ποσοστό συμμετοχής […]% στην εταιρεία. Το εναπομείναν μετοχικό κεφάλαιο της ΔΩΔΩΝΗ ανήκει […]. 16. Ο όμιλος ΔΩΔΩΝΗ αποτελείται από τις ακόλουθες κατά 100% ανήκουσες στη ΔΩΔΩΝΗ θυγατρικές: • DODONI (CYPRUS) LIMITED (εφεξής και «ΔΩΔΩΝΗ ΚΥΠΡΟΣ»), με έδρα την Κύπρο, η οποία ασχολείται κυρίως με την παραγωγή και εξαγωγή χαλουμιού. • DODONI GmbH, με έδρα τη Γερμανία, η οποία ξεκίνησε την εμπορική της δραστηριότητα εντός του 2020. • DODONI Netherlands BV, με έδρα την Ολλανδία, με σκοπό την αντιπροσώπευση της ΔΩΔΩΝΗ στις αγορές της BeNeLux και την είσπραξη απαιτήσεων από συγκεκριμένους πελάτες εξαγωγών. Η εταιρεία δεν έχει παραγωγική και εμπορική δραστηριότητα. • DODONI UK Limited, με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, με σκοπό την πιο άμεση και ενεργή πρόσβαση στην αγορά του εν λόγω κράτους. 17. Η SIF HOLDINGS είναι εταιρεία με έδρα την Κύπρο, η οποία συστάθηκε στις 9.4.2021 από τη SIF ως 100% θυγατρική της εταιρείας αυτής για τους σκοπούς της γνωστοποιηθείσας συναλλαγής. Ο σκοπός και ο τρόπος διοίκησης της εταιρείας αυτής περιγράφονται στο καταστατικό της11. Η εταιρεία αυτή αποτελεί, σύμφωνα με τη γνωστοποίηση, την επιχείρησηστόχο της γνωστοποιηθείσας συναλλαγής καθώς αυτή έγκειται στην απόκτηση από την VENETIKO HOLDINGS M.A.E. ποσοστού περίπου […]% του μετοχικού της κεφαλαίου, το 7 Η εταιρεία συστάθηκε αρχικά με την επωνυμία TODYRO LIMITED και εν συνεχεία μετονομάστηκε σε SI FOODS LIMITED […]. […]. […]. 10 […]. 11 […]. 8 9 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οποίο επί του παρόντος κατέχει η SIF σε ποστοστό 100%12. Στο σημείο αυτό, επισημαίνεται, ωστόσο, ότι, μετά την ολοκλήρωση της γνωστοποιηθείσας συναλλαγής, οι σχέσεις των μετόχων και η διοίκηση της SIF HOLDINGS θα ρυθμίζονται από τη Συμφωνία Μετόχων που θα συναφθεί από τους γνωστοποιούντες κατά τον τρόπο που ορίζεται στη Σύμβαση Αγοραπωλησίας Μετοχών13. 18. […]14, […]. 1.3 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑΣ ΠΡΑΞΗΣ 19. […]15, […]16. 20. […]. 21. Στις 19.4.2021 υπεγράφη η Σύμβαση Αγοραπωλησίας Μετοχών μεταξύ της VENETIKO, ως αγοραστή, και της SIF, ως πωλητή. Δυνάμει της εν λόγω Σύμβασης, η VENETIKO συμφωνεί να αγοράσει από τη SIF ποσοστό περίπου […]% του μετοχικού κεφαλαίου της SIF HOLDINGS17 (εφεξής και «γνωστοποιηθείσα συναλλαγή» ή «γνωστοποιηθείσα πράξη»). Η σχετική συμφωνία τελεί υπό την αίρεση της συνεισφοράς εκ μέρους της SIF στη SIF HOLDINGS της συνολικής συμμετοχής της στη ΔΩΔΩΝΗ, που αντιστοιχεί σε ποσοστό […]% του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου αυτής18,19. 22. […]20. 23. Μετά την ολοκλήρωση της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης η μετοχική σύνθεση της SIF HOLDINGS θα έχει ως εξής21: SIF: […]% και VENETIKO: […]%. 24. Στο διάγραμμα που ακολουθεί παρατίθεται η μετοχική σύνθεση της ΔΩΔΩΝΗ Α.Ε. πριν και μετά την ολοκλήρωση της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης. 12 Οι όροι της συναλλαγής αυτής θα εκτεθούν κατωτέρω στην Ενότητα 1.3. […]. 14 […]. 15 […]. 16 […]. 17 […]. 18 […]. 19 […]. 20 […]. 21 […]. 13 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ […] Πηγή: Επεξαργασία στοιχείων Εντύπου Γνωστοποίησης ΓΔΑ 25. Σύμφωνα με τη Σύμβαση Αγοραπωλησίας Μετοχών22, κατά την ολοκλήρωση της συγκέντρωσης κατά τα ανωτέρω, οι γνωστοποιούσες εταιρείες SIF και VENETIKO θα συνάψουν Συμφωνία Μετόχων […]23, […]24. 26. Τα γνωστοποιούντα μέρη θεωρούν ότι η SIF, μέσω της συμμετοχής της με ποσοστό περίπου […]% στο μετοχικό κεφάλαιο της SIF HOLDINGS σε συνδυασμό με τα προβλεπόμενα στη Συμφωνία Μετόχων για τις σχέσεις των μετόχων της SIF HOLDINGS, θα έχει το δικαίωμα αρνησικυρίας επί αποφάσεων […]25. Ενόψει αυτού, τα γνωστοποιούντα μέρη θεωρούν ότι, μετά την ολοκλήρωση της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης, οι εταιρείες VENETIKO και SIF θα ασκούν κοινό έλεγχο επί της SIF HOLDINGS και, εμμέσως, επί της ΔΩΔΩΝΗ και των θυγατρικών της. Η γνωστοποιούμενη συναλλαγή συνεπάγεται, συνεπώς, κατά την άποψη των γνωστοποιούντων, αφενός, τη μετάβαση από αποκλειστικό έλεγχο επί της SIF HOLDINGS (τον οποίο σήμερα ασκεί η SIF) σε κοινό έλεγχο επί της εταιρείας αυτής από τις VENETIKO και SIF, και αφετέρου, τη μετάβαση από αποκλειστικό έλεγχο επί της ΔΩΔΩΝΗ (τον οποίο σήμερα ασκεί η SIF) σε κοινό έλεγχο επί της εταιρείας αυτής από τις VENETIKO και SIF μέσω της SIF HOLDINGS. Σημειωτέον είναι δε ότι η VENETIKO ελέγχεται εμμέσως από την CVC, και κατά συνέπεια, με την ολοκλήρωση της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης, η CVC θα ασκεί, σύμφωνα με τους γνωστοποιούντες, μέσω της VENETIKO, κοινό έλεγχο με την SIF τόσο επί της SIF HOLDINGS όσο και επί της ΔΩΔΩΝΗ. 27. Ως προς τους λόγους που δικαιολογούν την πραγματοποίηση της γνωστοποιηθείσας πράξης, σύμφωνα με τα γνωστοποιούντα μέρη, […]. Η συνεργασία της SIF με τη CVC έχει ως σκοπό να επιτρέψει στην εταιρεία ΔΩΔΩΝΗ να αναπτυχθεί περαιτέρω, καθώς και να παρέχει σταθερότητα και ασφάλεια στους προμηθευτές και εργαζομένους της εταιρείας και να συνεχίσει να εξασφαλίζει την παραγωγή προϊόντων άριστης ποιότητας για τους τελικούς καταναλωτές. […]. 2. ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ 38. Υποχρέωση προηγούμενης γνωστοποίησης μιας σχεδιαζόμενης συναλλαγής στην ΕΑ υφίσταται όταν συντρέχει η βασική προϋπόθεση της υπαγωγής της πράξης στην έννοια της συγκέντρωσης και επιπλέον πληρούνται τα ποσοτικά κριτήρια και οι τυπικές προϋποθέσεις του άρθρου 6 του ν. 3959/2011. 2.1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΠΡΑΞΗΣ - ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ 2.1.1 Θεωρητικό πλαίσιο […]. […]. 24 […]. 22 23 25 Η εξέταση των όρων της Συμφωνίας Μετόχων που αφορούν στη σχέση των μετόχων της της SIF HOLDINGS θα γίνει κατωτέρω στο πλαίσιο της αξιολόγησης της γνωστοποιηθείσας συναλλαγής. 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 39. Σύμφωνα με το άρθρο 5 του ν. 3959/2011 «2. [σ]υγκέντρωση θεωρείται ότι υπάρχει όταν προκύπτει μόνιμη μεταβολή του ελέγχου από: …β) την απόκτηση, από ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μία επιχείρηση ή από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, άμεσα ή έμμεσα, με την αγορά τίτλων ή στοιχείων του ενεργητικού, με σύμβαση ή με άλλον τρόπο, ελέγχου στο σύνολο ή σε τμήματα μιας ή περισσότερων άλλων επιχειρήσεων…». Ταυτόσημο είναι και το περιεχόμενο του άρθρου 3 του Κανονισμού 139/2004 («Κοινοτικός κανονισμός συγκεντρώσεων»). 40. Η αξιολόγηση της ποιότητας του ελέγχου που αποκτάται σε συνέχεια μίας συγκέντρωσης επιχειρήσεων διευκρινίζεται στην «Κωδικοποιημένη ανακοίνωση της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων» (Ανακοίνωση)26. Ο έλεγχος διακρίνεται σε: α) αποκλειστικό, όταν μία και μόνη επιχείρηση μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά μία άλλη επιχείρηση27 και β) κοινό, όταν δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ή πρόσωπα έχουν τη δυνατότητα να ασκούν αποφασιστική επιρροή σε μία άλλη επιχείρηση28. Η απόκτηση ελέγχου μπορεί γίνει σε νομική (de jure) και/ή σε πραγματική (de facto) βάση. 41. Ο αποκλειστικός έλεγχος εξασφαλίζεται, συνήθως, μέσω της εξουσίας της αποκλειστικά ελέγχουσας επιχείρησης να καθορίζει τις στρατηγικές εμπορικές αποφάσεις της άλλης επιχείρησης, ωστόσο, δεν αποκλείεται να διαμορφώνεται και μέσω της δυνατότητας που έχει ένας μόνο μέτοχος να προβάλλει αρνησικυρία στις στρατηγικές αποφάσεις μίας επιχείρησης (αρνητικός έλεγχος)29. Ειδικότερα, αποκτάται σε νομική βάση (de jure), «όταν μια επιχείρηση αποκτά την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου μιας εταιρείας. […] Εφόσον το καταστατικό της εταιρείας απαιτεί ενισχυμένη πλειοψηφία για τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων, η απόκτηση απλής πλειοψηφίας των δικαιωμάτων ψήφου μπορεί να μην παρέχει την εξουσία καθορισμού των στρατηγικών αποφάσεων, αλλά να αρκεί για την απόκτηση δικαιώματος αναστολής των αποφάσεων από τον αποκτώντα, και επομένως αρνητικό έλεγχο»30. Ακόμη και σε περίπτωση μειοψηφικής συμμετοχής, μπορεί να υπάρχει αποκλειστικός έλεγχος σε νομική βάση, «στις περιπτώσεις που η συμμετοχή αυτή συνοδεύεται από ειδικά δικαιώματα»31. Τυπική περίπτωση αρνητικού αποκλειστικού ελέγχου «είναι εκείνη κατά την οποία […] απαιτείται ενισχυμένη πλειοψηφία για τις στρατηγικές αποφάσεις, πράγμα που παρέχει δικαίωμα αρνησικυρίας σε ένα μόνο εταίρο, ανεξάρτητα αν έχει πλειοψηφική ή μειοψηφική συμμετοχή»32. Σε πραγματική βάση (de facto), αποκλειστικός έλεγχος αποκτάται ιδίως όταν, «λόγω του επιπέδου της συμμετοχής του και της παρουσίας των μετόχων στις συνελεύσεις κατά τα προηγούμενα χρόνια, ο μέτοχος έχει πολλές πιθανότητες να εξασφαλίσει πλειοψηφία στις συνελεύσεις των μετόχων»33. 26 Βλ. ανωτέρω. Ανακοίνωση, παρ. 54. 28 Ανακοίνωση, παρ. 62. 29 Ανακοίνωση, παρ. 54. 30 Ανακοίνωση, παρ. 56. 31 Ανακοίνωση, παρ. 57. 32 Ανακοίνωση, παρ. 58. 33 Ανακοίνωση, παρ. 59. Ειδικότερα, η Επιτροπή εκτιμά ιδίως τα ακόλουθα: τις αναμενόμενες μεταβολές στην παρουσία των μετόχων που μπορεί να προκύψουν στο μέλλον κατόπιν της συγκέντρωσης, με βάση τον τρόπο 27 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 42. Κοινός έλεγχος υφίσταται όταν δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ή πρόσωπα έχουν τη δυνατότητα να ασκούν αποφασιστική επιρροή σε μια άλλη επιχείρηση. Ως αποφασιστική επιρροή με την έννοια αυτή νοείται, κατά κανόνα, η εξουσία αναστολής ενεργειών που καθορίζουν την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά μιας επιχείρησης. Κοινός έλεγχος μπορεί να προκύψει στην περίπτωση που δύο μητρικές έχουν ίσα δικαιώματα ψήφου ή εκπροσώπησης στα όργανα λήψης αποφάσεων μιας άλλης επιχείρησης, στην περίπτωση που δεν υπάρχει ισότητα ψήφων ή εκπροσώπησης κατά τα ανωτέρω, αλλά ο μειοψηφών μέτοχος διατηρεί δικαιώματα αρνησικυρίας σε στρατηγικές πολιτικές της επιχείρησης, καθώς και στην περίπτωση που δύο ή περισσότερες μητρικές ασκούν από κοινού την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου σε μία άλλη επιχείρηση. Ο κοινός έλεγχος μπορεί να χαρακτηρίζεται από τη δυνατότητα δημιουργίας αδιεξόδου, λόγω της εξουσίας ενός ή περισσοτέρων μητρικών επιχειρήσεων να απορρίπτουν τις προτεινόμενες στρατηγικές αποφάσεις. Ως εκ τούτου, οι μέτοχοι αυτοί πρέπει να καταλήξουν σε μια από κοινού συνεννόηση για τον καθορισμό της εμπορικής πολιτικής της κοινής επιχείρησης, και πρέπει να συνεργασθούν34. 43. Στην πράξη αυτό δύναται να συμβεί όταν οι μειοψηφούντες μέτοχοι διαθέτουν πρόσθετα δικαιώματα, τα οποία τους επιτρέπουν να ασκούν αρνησικυρία σε αποφάσεις που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά της κοινής επιχείρησης35. Αυτά τα δικαιώματα αρνησικυρίας μπορεί να προβλέπονται στο καταστατικό της κοινής επιχείρησης ή σε συμφωνία μεταξύ των επιχειρήσεων ή προσώπων που ασκούν τoν κοινό έλεγχο (συμφωνίες μετόχων) ή να προκύπτουν από την ειδική πλειοψηφία που απαιτείται για τις αποφάσεις της γενικής συνέλευσης ή του διοικητικού συμβουλίου, στον βαθμό που οι ιδρυτικές επιχειρήσεις εκπροσωπούνται στο εν λόγω συμβούλιο. Τα ως άνω δικαιώματα αρνησικυρίας, τα οποία συνήθως συνεπάγονται κοινό έλεγχο αφορούν αποφάσεις και θέματα, όπως ο προϋπολογισμός, το επιχειρηματικό σχέδιο, σημαντικές επενδύσεις ή διορισμός των ανώτερων διοικητικών στελεχών36. Κρίσιμο στοιχείο, συνεπώς, είναι τα δικαιώματα αρνησικυρίας να παρέχουν επαρκείς δυνατότητες στις αφορώσες επιχειρήσεις, ώστε να ασκούν την εν λόγω επιρροή όσον αφορά τη στρατηγική επιχειρησιακή συμπεριφορά της κοινής επιχείρησης37. Αντιθέτως, δικαιώματα τα οποία αφορούν στις αποφάσεις καθοριστικής σημασίας για την «ουσία» της κατανομής των ψήφων κατά το παρελθόν, τη θέση των άλλων μετόχων και τον ρόλο τους. Η αξιολόγηση αυτή βασίζεται «ιδίως σε κριτήρια όπως η ευρεία διασπορά των υπόλοιπων μετοχών, οι τυχόν διαρθρωτικοί, οικονομικοί ή οικογενειακοί δεσμοί άλλων σημαντικών μετόχων με τον μειοψηφούντα μέτοχο ή η ύπαρξη στρατηγικού ή καθαρά οικονομικού συμφέροντος των άλλων μετόχων στην επιχείρηση στόχο· τα κριτήρια αυτά θα αξιολογούνται κατά περίπτωση». Εφόσον, με βάση τη συμμετοχή του, την παραδοσιακή κατανομή των ψήφων στις συνελεύσεις των μετόχων και τη θέση των άλλων μετόχων, ο μειοψηφών μέτοχος είναι πιθανόν να έχει σταθερή πλειοψηφία κατά τις ψηφοφορίες αυτές, τότε αυτός ο σημαντικός μειοψηφών μέτοχος δύναται να ασκεί αποκλειστικό έλεγχο. 34 Βλ. Ανακοίνωση, παρ. 62, και απόφαση ΠΕΚ T- 282/02, Cementbouw Handel & Industrie BV κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σκ. 42, 52 και 67. 35 Βλ. απόφαση ΠΕΚ Τ-2/93, Air France κατά Επιτροπής, σκ. 64-65. Βλ. επίσης αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.010, Conagra/Idea, σκ. 6, M.409, ΑΒΒ/RENAULT AUTOMATION σκ. 6. 36 Σημειώνεται ότι για την άσκηση του κοινού ελέγχου δεν απαιτείται να έχουν οι επιχειρήσεις εξουσία άσκησης αποφασιστικής επιρροής στην καθημερινή λειτουργία της επιχείρησης. 37 Βλ. Ανακοίνωση, παρ. 67. 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επιχείρησης, για τις οποίες κατ’ εξοχήν προβλέπεται δικαίωμα αρνησικυρίας των μειοψηφούντων μετόχων προς προστασία των οικονομικών τους συμφερόντων δεν συνεπάγονται κοινό έλεγχο38. 44. Ειδικότερα, το δικαίωμα αρνησικυρίας σχετικά με το επιχειρηματικό σχέδιο, μπορεί να αρκεί για την απόκτηση κοινού ελέγχου στο μέτρο που περιλαμβάνει τους συγκεκριμένους στόχους μιας επιχείρησης, καθώς και μια λεπτομερή στρατηγική σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την επίτευξη των στόχων αυτών. Αντίθετα, εφόσον περιέχει απλώς γενικές δηλώσεις σχετικά με τους στόχους της κοινής επιχείρησης, χωρίς ιδιαίτερη πρακτική σημασία, η ύπαρξη δικαιώματος αρνησικυρίας μπορεί να αποτελέσει ένα μόνο από τα στοιχεία για τη γενική εκτίμηση του κοινού ελέγχου, αλλά δεν αρκεί, από μόνο του, για την απόκτηση κοινού ελέγχου39. 2.1.2 Το είδος του ελέγχου στην παρούσα υπόθεση 45. Όπως εξετέθη ανωτέρω στην Ενότητα 1.3, τα γνωστοποιούντα μέρη θεωρούν ότι, μετά την ολοκλήρωση της συγκέντρωσης, οι εταιρείες VENETIKO και SIF θα ασκούν κοινό έλεγχο επί της SIF HOLDINGS και, εμμέσως, επί της ΔΩΔΩΝΗ και των θυγατρικών της. 46. […]40 […]41. 47. […]42 […][…]43. […]. 48. […]44. […]. 49. […]45. 50. […]46. […]47. 51. […]48, […]49 […]50. […]51. 52. […]: […] 38 Αυτή η συνήθης προστασία των δικαιωμάτων της μειοψηφίας σχετίζεται με αποφάσεις θεμελιώδους σημασίας για την κοινή επιχείρηση, όπως τροποποιήσεις του καταστατικού, αύξηση ή μείωση του κεφαλαίου ή εκκαθάριση. Για παράδειγμα, το δικαίωμα αρνησικυρίας όσον αφορά την πώληση ή τη λύση της κοινής επιχείρησης δεν συνεπάγεται κοινό έλεγχο εκ μέρους των εν λόγω μειοψηφούντων μετόχων. Βλ. ακόμα Ανακοίνωση, παρ. 66, και European Merger Control, υποσ. 9, σελ. 34 παρ. 47 (με περαιτέρω παραπομπή σε αποφάσεις που αφορούν την «ουσία» – “essence” της επιχείρησης). 39 Βλ. Ανακοίνωση, παρ. 70. Βλ. ακόμα Faull & Nikpay, The EU Law of Competition, OUP, 2014, παρ. 5.92. 40 41 […]. […] […]. […] 44 […]. 42 43 45 […]. […] […]. 48 […]. 49 […] 50 […]. 51 […]. 46 47 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ […]52. 53. 54. Ενόψει των ανωτέρω, η συμπερίληψη […] στα θέματα επί των οποίων δύναται να ασκήσει δικαίωμα αρνησικυρίας η SIF, παρόλο που θεωρητικά και δυνητικά θα μπορούσε να αποτελεί παράμετρο που θα συνέκλινε στην απόκτηση κοινού ελέγχου εκ μέρους των γνωστοποιουσών, εν προκειμένω, δεν είναι επαρκής για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων σχετικά με τον τρόπο, με τον οποίο θα ασκείται το εν λόγω δικαίωμα στην πράξη και κατά πόσο η άσκησή του θα παρέχει επαρκείς δυνατότητες στη SIF να επηρεάσει τη στρατηγική επιχειρησιακή συμπεριφορά της SIF HOLDINGS και συνακόλουθα της ΔΩΔΩΝΗ. […]. 55. Περαιτέρω, ως προς τα λοιπά […], παρατηρείται ότι πρόκειται μάλλον για συνήθη δικαιώματα προστασίας του μειοψηφούντος μετόχου και δεν αφορούν αποφάσεις που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά της αποκτώμενης επιχείρησης και, συνεπώς, το σχετικό δικαίωμα αρνησικυρίας της SIF ως προς αυτά δεν δύναται να αποτελέσει ένδειξη ύπαρξης κοινού ελέγχου. 56. Συνεπώς, δεν μπορεί να διαπιστωθεί με βεβαιότητα η άσκηση κοινού ελέγχου και η παρούσα συγκέντρωση προσήκει να αξιολογηθεί ως απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από τη CVC (μέσω της VENETIΚO) ενόψει όσων εκτενώς αναφέρονται στην ανάλυση που έχει προηγηθεί. […]53. 57. 2.2 ΟΙ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΣΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 58. Ενόψει των όσων εξετέθησαν ανωτέρω, η παρούσα συγκέντρωση, αν και γνωστοποιήθηκε ως απόκτηση κοινού ελέγχου από τις γνωστοποιούσες, άμεσα, επί της SIF HOLDINGS και, έμμεσα, επί της ΔΩΔΩΝΗ, συνίσταται -εν τέλει- στην μεταβολή ελέγχου της SIF HOLDINGS και, έμμεσα, της ΔΩΔΩΝΗ, από τον αποκλειστικό έλεγχο της SIF στον αποκλειστικό έλεγχο της VENETIKO. Στο πλαίσιο αυτό, συμμετέχουσες επιχειρήσεις θεωρούνται, κατά συνέπεια, αφενός, η αποκτώσα επιχείρηση VENETIKO και, αφετέρου, η επιχείρηση-στόχος, ήτοι άμεσα η SIF HOLDINGS και, έμμεσα, η ΔΩΔΩΝΗ (εφεξής και οι «συμμετέχουσες επιχειρήσεις»)54. 59. Ως προς τον υπολογισμό των κύκλων εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων, σημειώνεται ότι α) η εταιρεία VENETIKO, συσταθείσα στις 23.3.2021 και ελεγχόμενη εμμέσως από τα Κεφάλαια CVC, ελέγχει αποκλειστικά τη VIVARTIA, η οποία, μεταξύ άλλων, ελέγχει αποκλειστικά τη ΔΕΛΤΑ και, μέσω της ΔΕΛΤΑ, ασκούσε κατά τη γνωστοποίηση της συγκέντρωσης, κοινό έλεγχο στη ΜΕΒΓΑΛ, β) η SIF HOLDINGS, ως νεοσυσταθείσα επιχείρηση χωρίς καμία δραστηριότητα, δεν πραγματοποίησε έσοδα το 2020 και δεν διαθέτει 52 53 54 […]. […]. Βλ. παράγραφο 134 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (EΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (ΕΕ C 95 της 16.4.2008) (εφεξής «Ανακοίνωση»). 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ακόμα δικό της κύκλο εργασιών, και γ) ο κύκλος εργασιών της SIF, μητρικής εταιρείας της ΔΩΔΩΝΗ, ταυτίζεται με τον κύκλο εργασιών του ομίλου ΔΩΔΩΝΗ. 60. Ενόψει των ανωτέρω, το οικονομικό έτος 2020, ο κύκλος εργασιών στην ελληνική και παγκόσμια αγορά για καθεμία από τις συμμετέχουσες στην υπό κρίση πράξη επιχειρήσεις, βάσει των εκτιμήσεών τους55, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 10 ν. 3959/2011, όπως ισχύει, είχε ως ακολούθως: Πίνακας 1: Κύκλος εργασιών συμμετεχουσών επιχειρήσεων ΚΥΚΛΟΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2020 (σε €) Συμμετέχουσες επιχειρήσεις CVC56
(1)ΔΩΔΩΝΗ
(2)ΣΥΝΟΛΟ (1+2) Παγκόσμια Αγορά […] […] […] Ελληνική Αγορά […] […] […] 61. Για λόγους πληρότητας, σημειώνεται ότι ο κύκλος εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων για τους σκοπούς της παρούσας αξιολόγησης δεν διαφοροποιείται από τον υπολογισμό που θα αντιστοιχούσε στην, κατά τη γνωστοποίηση, απόκτηση κοινού ελέγχου από τις εταιρείες SIF και VENETIKO, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη ότι ο κύκλος εργασιών της ΔΩΔΩΝΗ ταυτίζεται με τον κύκλο εργασιών της γνωστοποιούσας μητρικής της εταιρείας SIF57. 2.3 ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΕΑ 55 Καθώς οι οικονομικές καταστάσεις των συμμετεχουσών επιχειρήσεων και των ομίλων τους για το οικονομικό έτος 2020 δεν είναι ακόμα διαθέσιμες, προσκομίστηκαν οι εκτιμήσεις των μερών για τα εν λόγω στοιχεία […] 56 57 […]. Σε κάθε περίπτωση, ως προς την περίπτωση απόκτησης κοινού ελέγχου από τα γνωστοποιούντα μέρη σημειώνονται τα ακόλουθα: «Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 3 Ν. 3959/2011, σε περίπτωση απόκτησης κοινού ελέγχου, υπόχρεοι προ γνωστοποίηση είναι από κοινού οι επιχειρήσεις που αποκτούν τον κοινό έλεγχο. Περαιτέρω, στην περίπτωση της απόκτησης κοινού ελέγχου νεοσυσταθείσας επιχείρησης, ως συμμετέχουσες επιχειρήσεις θεωρούνται όλες οι εταιρείες οι οποίες αποκτούν τον έλεγχο της νεοσυσταθείσας κοινής επιχείρησης (η οποία, καθώς δεν υπάρχει ακόμα, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συμμετέχουσα επιχείρηση, και επιπλέον δεν έχει ακόμα δικό της κύκλο εργασιών). Ο ίδιος κανόνας ισχύει όταν μια επιχείρηση συνεισφέρει προϋπάρχουσα θυγατρική ή δραστηριότητα (επί της οποίας ασκούσε προηγουμένως αποκλειστικό έλεγχο) σε νεοσύστατη κοινή επιχείρηση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, καθεμιά από τις επιχειρήσεις που ασκούν από κοινού έλεγχο θεωρείται ως συμμετέχουσα επιχείρηση, ενώ κάθε εταιρεία ή δραστηριότητα που έχει παραχωρηθεί στην κοινή επιχείρηση δεν αποτελεί συμμετέχουσα επιχείρηση, και ο κύκλος εργασιών της συνιστά μέρος του κύκλου εργασιών της αρχικής μητρικής εταιρείας (βλ. παράγραφο 139 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης). Εν προκειμένω, σύμφωνα με τη γνωστοποίηση, κατά την ολοκλήρωση της συναλλαγής, η ΔΩΔΩΝΗ θα υπόκειται στον αποκλειστικό έλεγχο της SIF HOLDINGS, ενώ, αφενός, η SIF HOLDINGS είναι νεοσυσταθείσα επιχείρηση χωρίς καμία δραστηριότητα και χωρίς ακόμα δικό της κύκλο εργασιών και, αφετέρου, η ΔΩΔΩΝΗ θα εισφερθεί στη SIF HOLDINGS ως μέρος της συναλλαγής. Συνεπώς, συμμετέχουσες επιχειρήσεις (και υπόχρεοι προς γνωστοποίηση κατά την έννοια του άρθρου 6 παρ. 3 Ν. 3959/2011) στην περίπτωση απόκτησης κοινού ελέγχου θα θεωρούνται έκαστος εκ των μετόχων που αποκτούν κοινό έλεγχο επί της SIF HOLDINGS (και εμμέσως επί της ΔΩΔΩΝΗ), ήτοι οι γνωστοποιούντες εν προκειμένω VENETIKO και SIF, ενώ ούτε η SIF HOLDINGS ούτε η ΔΩΔΩΝΗ θα θεωρούνται ότι αποτελούν χωριστά συμμετέχουσες επιχειρήσεις». 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 62. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 3959/201158, όπως ισχύει, μια συγκέντρωση πρέπει να γνωστοποιείται στην EA όταν α) ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση ανέρχεται στην παγκόσμια αγορά τουλάχιστον σε 150 εκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμιά χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 15 εκατομμυρίων ευρώ στην ελληνική αγορά. 63. Εν προκειμένω, η υπό εξέταση συναλλαγή υπόκειται σε προηγούμενη γνωστοποίηση, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα προσκομισθέντα από τα συμμετέχοντα μέρη στοιχεία, πληρούνται τα κριτήρια του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, καθώς, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των μερών, ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών του οικονομικού έτους 2020 για την ελέγχουσα την γνωστοποιούσα εταιρεία VENETIKO, CVC ανήλθε στα € […]59, και για την ΔΩΔΩΝΗ στα € […], ενώ ο κύκλος εργασιών στην ελληνική αγορά για το οικονομικό έτος 2020 ανήλθε στα € […]60 για την CVC και στα € […]για την ΔΩΔΩΝΗ. Περαιτέρω, η υπό κρίση συναλλαγή δεν έχει ενωσιακή διάσταση, καθώς τα μέρη δεν πληρούν τα κατώφλια του κύκλου εργασιών του άρθρου 1 του Κανονισμού ΕΚ 139/200461. Ενόψει των ανωτέρω, η παρούσα γνωστοποίηση υποβάλλεται αρμοδίως ενώπιον της ΕΑ. […]62. 2.4 ΈΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΔΕΚΤΟΥ, ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΗΚΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ 58 Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1: «Κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα σε τριάντα ημέρες από τη σύναψη συμφωνίας ή τη δημοσίευση προσφοράς ή ανταλλαγής ή την ανάληψη υποχρέωσης για την απόκτηση συμμετοχής, που εξασφαλίζει τον έλεγχο της επιχείρησης όταν ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση κατά το άρθρο 10 ανέρχεται, στην παγκόσμια αγορά τουλάχιστον σε εκατόν πενήντα εκατομμύρια (150.000.000) ευρώ και δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμία χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των δεκαπέντε εκατομμυρίων (15.000.000) ευρώ στην ελληνική αγορά». 59 Αφορά το έτος 2019 λόγω μη διαθεσιμότητας ενοποιημένων ελεγμένων οικονομικών στοιχείων για το 2020 τις εταιρείες χαρτοφυλακίων των κεφαλαίων CVC. 60 Αφορά επίσης στοιχεία του έτους 2019. 61 Βλ. άρθρο 1 παρ. 2 και 3 του Κανονισμού του Συμβουλίου της 20.01.2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («Κοινοτικός κανονισμός συγκεντρώσεων»), ΕΕ L 024 της 29/01/2004, σελ. 0001 – 0022, σύμφωνα με το οποίο «2. Μία συγκέντρωση έχει κοινοτική διάσταση όταν: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 250 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος. 3. Μία συγκέντρωση που δεν υπερβαίνει τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στην παράγραφο 2 έχει κοινοτική διάσταση, εφόσον: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ· β) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις σε κάθε ένα από τρία τουλάχιστον κράτη μέλη, υπερβαίνει τα 100 εκατομμύρια ευρώ· γ) σε κάθε ένα από τα τρία τουλάχιστον κράτη μέλη που λαμβάνονται υπόψη για τους σκοπούς του στοιχείου β), δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν κάθε μία χωριστά συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 25 εκατομμυρίων ευρώ και δ) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος». 62 […]. 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 64. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011, το έντυπο γνωστοποίησης (αριθ. πρωτ. 4405) υπεβλήθη στην ΕΑ την 19.5.2021, ήτοι εντός 30 ημερών από την υπογραφή της από 19.4.2021 ανωτέρω αναφερόμενης Σύμβασης Αγοραπωλησίας Μετοχών. Επιπλέον, όπως ρητά προβλέπεται στη Σύμβαση Αγοραπωλησίας Μετοχών, η ολοκλήρωση της γνωστοποιηθείσας πράξης τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της συγκέντρωσης από την ΕΑ63. 65. Με την ως άνω γνωστοποίηση συνυποβλήθηκε το προβλεπόμενο - με ποινή απαραδέκτου64 - στο άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 3959/2011 παράβολο των 1.100 ευρώ65. Προσκομίστηκε, περαιτέρω, το φύλλο της εφημερίδας «Ναυτεμπορική» της 20.5.202166, στο οποίο δημοσιεύθηκε η υπό κρίση συναλλαγή, ενώ σχετική ανάρτηση έγινε και στο διαδικτυακό τόπο της ΕΑ κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 6 του ν. 3959/2011 και στην Απόφαση ΕΑ 558/2013. Ως εκ τούτου, η εν λόγω γνωστοποίηση θεωρείται εμπρόθεσμη και παραδεκτή. 66. Καθώς το ανωτέρω έντυπο γνωστοποίησης δεν είχε συμπληρωθεί πλήρως, με αποτέλεσμα να μη δύναται η ΕΑ να προβεί στην αξιολόγηση της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης, η Υπηρεσία απέστειλε την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 4729/28.5.2021 επιστολή παροχής στοιχείων προς τα γνωστοποιούντα μέρη, κατά τα προβλεπόμενα στο εδ. β΄ της παραγράφου 11 του άρθρου 8 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, προκειμένου να συμπληρωθεί προσηκόντως ο φάκελος της γνωστοποίησης, στην οποία τα μέρη απάντησαν μερικώς67. Επί των απαντήσεων αυτών, η Υπηρεσία ζήτησε με την υπ’ αριθ. πρωτ. 5187/14.6.2021 επιστολή της διευκρινιστικά και συμπληρωματικά στοιχεία, στην δε επιστολή αυτή οι γνωστοποιούντες απάντησαν μερικώς68. Η Υπηρεσία επανήλθε ζητώντας περαιτέρω διευκρινίσεις69, και οι Γνωστοποιούντες απάντησαν τελικώς την 5.7.202170. Κατά συνέπεια, ως ημερομηνία προσήκουσας γνωστοποίησης θεωρείται η 5.7.2021 και, ως εκ τούτου, η προθεσμία έκδοσης απόφασης της ΕΑ επί της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης παρέρχεται στις 6.8.202171. 63 64 […]. Βλ. σχετικά άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, σύμφωνα με το οποίο: «Οι γνωστοποιήσεις του άρθρου 6 και οι αιτήσεις της παραγράφου 3 του άρθρου 9 συνοδεύονται, με ποινή το απαράδεκτο αυτών, από γραμμάτιο καταβολής παραβόλου. Το ποσό του παραβόλου ορίζεται στο ποσό των χιλίων εκατό (1.100) ευρώ για την γνωστοποίηση του άρθρου 6 και για τις αιτήσεις των παραγράφων 9 και 3 των άρθρων 8 και 9, αντιστοίχως». 65 Ηλεκτρονικό παράβολο με κωδικό 37709172895107160041 εκδοθέν για την εταιρεία VENETIKO HOLDINGS MAE. 66 Επιστολή με αριθ. πρωτ. 4432/20.5.2021. 67 Επιστολή με αριθ. πρωτ. 5103/10.6.2021. 68 Επιστολή με αριθ. πρωτ. 5514/24.6.2021. 69 Επιστολή με αριθ. πρωτ. 5582/28.6.2021. 70 Επιστολή με αριθ. πρωτ. 5776/5.7.2021. 71 Σημειωτέον, επίσης, ότι η Υπηρεσία με επιστολές της προς τις ανταγωνίστριες επιχειρήσεις των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων και φορείς της αγοράς, ζήτησε την παροχή στοιχείων για να συμπληρωθεί ο φάκελος της υπόθεσης και να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της γνωστοποιηθείσας πράξης όσον αφορά στα αποτελέσματά της στις επιμέρους αγορές. Κατωτέρω παρατίθενται αναλυτικά οι αριθ. πρωτ. των απαντητικών επιστολών. Εφεξής, η παραπομπή στις επιστολές αυτές θα γίνεται με απλή αναφορά στην επωνυμία του αποστολέα τους: ΓΑΛΑΚΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ Βλ. τις επιστολές υπ’ αριθ. πρωτ. 6031/14.7.2021 της MONDELEZ HELLAS SA, 5730/2.7.2021 της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΑ Α.Ε., 5689/1.7.2021 της ΟΠΤΙΜΑ Α.Ε., 5628/29.6.2021 της ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΔΡΑΜΑΣ Α.Ε. - ΝΕΟΓΑΛ, 5955/12.7.2021 της ΦΑΡΜΑ ΚΟΥΚΑΚΗ Α.Ε., 6062/15.7.2021 της ΣΕΡΓΑΛ Α.Ε., 5724/2.7.2021 της ΚΡΙ-ΚΡΙ Α.Ε. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ, 5971/12.7.2021 της ΦΑΓΕ Α.Ε., 6012/13.7.2021 της ΗΠΕΙΡΟΣ Α.Ε.Β.Ε., 6235/21.7.2021 της ΤΡΙΚΚΗ Α.Ε., 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2.5 ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ 67. Λίγες ημέρες προ της παρέλευσης της ανωτέρω προθεσμίας έκδοσης απόφασης της ΕΑ, περιήλθαν σε γνώση της Υπηρεσίας πληροφορίες από δημοσιεύματα στον ελληνικό τύπο, σύμφωνα με τις οποίες επίκειται πραγματοποίηση συναλλαγής, συνιστάμενη στη μεταβίβαση μετοχών της εταιρείας ΜΕΒΓΑΛ ΑΕ από την οποία εκτιμήθηκε ότι θα μπορούσε να επέλθει μεταβολή του καθεστώτος ελέγχου επί της εταιρείας αυτής. Ακολούθως, απεστάλη προς τη VENETIKO η με αριθ. πρωτ. οικ. 6258/21.7.2021 επιστολή προς παροχή περαιτέρω διευκρινίσεων, προκειμένου να αξιολογηθεί αφενός κατά πόσο η εν λόγω συναλλαγή επιφέρει ουσιώδη αλλαγή στα αναφερόμενα στη γνωστοποίηση πραγματικά περιστατικά, αφετέρου εάν δύναται να επηρεάσει σημαντικά την εκτίμηση της υπό κρίση συγκέντρωσης. 68. Σε απάντηση σχετικών ερωτήσεων, η VENETIKO διευκρίνισε […]72, […]73. […]74. 69. […]. 70. Επισημαίνεται ότι, όπως προκύπτει από σχετικό δελτίο τύπου της ΜΕΒΓΑΛ της 30.7.202175, σε συνέχεια των κατά τα ανωτέρω αλλαγών της μετοχικής σύνθεσης της εταιρείας και την αποχώρηση της ΔΕΛΤΑ, τροποποιήθηκε αντίστοιχα και η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΜΕΒΓΑΛ. 71. Σύμφωνα με την πρόσφατη πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε περίπτωση παράλληλων συγκεντρώσεων, ήτοι περισσότερων συγκεντρώσεων επιχειρήσεων, που επηρεάζουν την ίδια αγορά και γνωστοποιούνται ταυτόχρονα ή σε σχετικά κοντινό χρονικό διάστημα, εφαρμόζεται -κατά κανόνα- η αρχή της χρονικής προτεραιότητας. Συνεπώς, αξιολογείται η πρώτη συναλλαγή στη βάση των πραγματικών και νομικών περιστατικών, όπως αυτά γνωστοποιήθηκαν, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η επόμενη (χρονικά) γνωστοποιηθείσα πράξη. Ακολούθως, η δεύτερη πράξη αξιολογείται υπό το πρίσμα της δομικής αλλαγής της αγοράς που προκλήθηκε από την πρώτη. Ειδικά σε περιπτώσεις όπου η συγκέντρωση αφορά και κοινούς εμπλεκόμενους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είθισται να αξιολογεί την πρώτη γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση επί τη βάσει του δυσμενέστερου σεναρίου για τον ανταγωνισμό. Συνεπώς, σε περίπτωση που η δεύτερη συγκέντρωση αφορά εξαγορά, η ανάλυση πραγματοποιείται με την παραδοχή ότι η δεύτερη συναλλαγή θα προχωρήσει. Συναφώς, σε περίπτωση που η δεύτερη συγκέντρωση αφορά πώληση συμμετοχής/ αποεπένδυση, όπως εν προκειμένω, δύναται να ακολουθηθεί μια περισσότερο επιφυλακτική ανάλυση, η οποία 6276/22.7.2021 του ΕΑΣ ΒΟΛΟΥ – ΕΒΟΛ, 6049/15.7.2021 της FRIESLANDCAMPINA ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε., 5952/9.7.2021 της ARLA FOODS ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε, 5754/5.7.2021 της ΚΑΡΑΛΗΣ Α.Ε., 6128/19.7.2021 της ΜΙΝΕΡΒΑ Α.Ε. και 6139/23.7.2021 της ΣΤΑΜΟΥ Α.Β.Ε.Ε. ΣΥΛΛΟΓΟΙ ΑΓΕΛΑΔΟΤΡΟΦΩΝ Βλ. την επιστολή υπ’ αριθ. πρωτ. 5972/12.7.2021 της ΕΝΩΣΗΣ ΦΥΛΗΣ ΧΟΛΣΤΑΪΝ ΕΛΛΑΔΑΣ. ΕΛ.Γ.Ο. – ΔΗΜΗΤΡΑ (Ελληνικός Οργανισμός Γάλακτος & Κρέατος) Βλ. τις επιστολές υπ’ αριθ. πρωτ. 5956/12.7.2021 και 6016/13.7.2021 του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΛ.Γ.Ο. – ΔΗΜΗΤΡΑ). […]. […]. 74 […]. 72 73 75 https://www.mevgal.gr/frontend/article_news.php?aid=1221&cid=120&t=Neo-Dioikitiko-Sumboulio-stiMEBGAL . 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συνεκτιμά το ενδεχόμενο η δεύτερη συναλλαγή να μην προχωρήσει76. 72. Εν προκειμένω, λαμβάνοντας υπόψη, πρώτον, ότι η μεταγενέστερη συναλλαγή αφορά σε πώληση του ποσοστού της ΔΕΛΤΑ στη ΜΕΒΓΑΛ, δεύτερον, ότι από τις πληροφορίες που συνέλεξε η Υπηρεσία δεν προκύπτει με ασφάλεια εάν η μεταγενέστερη συναλλαγή υπόκειται σε γνωστοποίηση στην Επιτροπή Ανταγωνισμού ή εάν η πραγματοποίησή της υπόκειται σε λοιπές αιρέσεις, και τρίτον, ότι οι σχετικές πληροφορίες περιήλθαν σε γνώση της Υπηρεσίας σε πολύ προχωρημένο στάδιο αξιολόγησης της συγκέντρωσης, προκρίθηκε η αξιολόγηση της γνωστοποιηθείσας πράξης με βάση το δυσμενέστερο για τις επιπτώσεις στον ανταγωνισμό σενάριο (“counterfactual analysis”). Όπως, ωστόσο, είναι αυτονόητο και προκύπτει ευχερώς από την ανάλυση που ακολουθεί, το συμπέρασμα της παρούσας, ήτοι ότι η συγκέντρωση δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις σχετικές αγορές στις οποίες αφορά, ενισχύεται έτι περαιτέρω στην περίπτωση που υλοποιηθεί η αποχώρηση της ΔΕΛΤΑ από τη ΜΕΒΓΑΛ. 3. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 73. Σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 3 του ν. 3959/2011, η ΕΑ, εφόσον διαπιστώσει ότι η υποβληθείσα συγκέντρωση, καίτοι εμπίπτουσα στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 6 παρ. 1, εντούτοις δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επιμέρους αγορές στις οποίες αφορά, με απόφασή της, που εκδίδεται εντός ενός μηνός από την πλήρη και προσήκουσα γνωστοποίηση, εγκρίνει τη συγκέντρωση. Ουσιαστικό κριτήριο ελέγχου των συγκεντρώσεων αποτελεί, κατά το άρθρο 7 παρ. 1 του ν. 3959/201177, ο σημαντικός ή μη περιορισμός του ανταγωνισμού ως αποτέλεσμα της υπό κρίση συγκέντρωσης, στην εθνική αγορά ή σε σημαντικό τμήμα της, και ιδίως με την δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης. Η αξιολόγηση αφορά εκείνες εκ των σχετικών αγορών οι οποίες είναι επηρεαζόμενες, δηλαδή, τις αγορές εκείνες όπου παρουσιάζεται σημαντικός βαθμός επικάλυψης μεταξύ των δραστηριοτήτων των συμμετεχόντων μερών78, 79. 74. Οι επιπτώσεις στον ανταγωνισμό αξιολογούνται μέσω της σύγκρισης των συνθηκών 76 Βλ. Lindsay A., Berridge A., The EU Merger regulation: Substantive Issues, Sweet& Maxwell, 2012, παρ. 5005, 5-006 με περαιτέρω παραπομπές στην ενωσιακή πρακτική. 77 Κατά το άρθρο 7 παρ. 1 του ν. 3959/2011: «Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού απαγορεύεται κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων, η οποία υπόκειται σε προηγούμενη γνωστοποίηση και η οποία μπορεί να περιορίσει σημαντικά τον ανταγωνισμό στην εθνική αγορά ή σε ένα σημαντικό σε συνάρτηση με τα χαρακτηριστικά των προϊόντων ή των υπηρεσιών τμήμα της, ιδίως με τη δημιουργία ή ενίσχυση μιας δεσπόζουσας θέσης». Στην παρ. 2 συγκεκριμενοποιούνται τα κριτήρια που λαμβάνει υπόψη της η ΕΑ κατά την αξιολόγησή της. 78 Βλ. ΕΑ 626/2016 παρ. 206 με περαιτέρω παραπομπές, συναφώς και EA 615/2015 παρ. 55. 79 Με τον όρο επηρεαζόμενη αγορά νοείται: α) κάθε σχετική αγορά στην οποία ασκούν επιχειρηματικές δραστηριότητες δύο ή περισσότερες από τις συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις, εφόσον εκτιμάται ότι η συγκέντρωση θα οδηγήσει σε συνολικό μερίδιο στην αγορά αυτή ύψους τουλάχιστον 15% (ως προς οριζόντιες σχέσεις), και β) κάθε σχετική αγορά στην οποία ασκεί επιχειρηματικές δραστηριότητες οποιαδήποτε συμμετέχουσα επιχείρηση και βρίσκεται σε προηγούμενο ή επόμενο στάδιο της παραγωγικής ή εμπορικής διαδικασίας του προϊόντος σε σχέση με την αγορά στην οποία δραστηριοποιείται άλλη συμμετέχουσα επιχείρηση, και οποιαδήποτε από τα ατομικά ή συνδυασμένα μερίδια αγοράς των επιχειρήσεων αυτών, σε οποιοδήποτε στάδιο της παραγωγικής ή εμπορικής διαδικασία, ανέρχεται σε 25%τουλάχιστον, ανεξάρτητα αν μεταξύ των μερών υφίσταται σχέση προμηθευτή /πελάτη (ως προς κάθετες σχέσεις). Βλ. υπ’αριθ. 558/VII/2013 απόφαση της ΕΑ, Τμήμα 6.iii. 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ανταγωνισμού που θα προκύψουν από την κοινοποιηθείσα συγκέντρωση με εκείνες που θα επικρατούσαν χωρίς αυτήν80. Ελλείψει αποδείξεων ουσιαστικής μεταβολής του υφιστάμενου ανταγωνισμού, μια συναλλαγή πρέπει να εγκρίνεται, στο πλαίσιο του ελέγχου συγκεντρώσεων από τις αρχές ανταγωνισμού81. Έμφαση αποδίδεται στις άμεσες και ευθείες αντιανταγωνιστικές συνέπειες μιας συγκέντρωσης, οι οποίες συνδέονται αιτιωδώς με την γνωστοποιηθείσα συναλλαγή82. Τόσο η Ε.Επ όσο και η ΕΑ έχουν αποφανθεί σε πληθώρα αποφάσεών τους ότι η επαύξηση του μεριδίου μίας αποκτώσας συμμετοχή επιχείρησης στη σχετική αγορά μεταξύ 0-5% θεωρείται κατά την κείμενη ορολογία «οριακή» ή «αμελητέα», εκτός αν η επιχείρηση-στόχος ασκεί ιδιαίτερη ανταγωνιστική πίεση στην αποκτώσα επιχείρηση83. 75. Οριζόντιες είναι οι συγκεντρώσεις στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις που αποτελούν πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές στην ίδια σχετική αγορά84. Παράλληλα, συγκεντρώσεις με κάθετη διάσταση είναι οι συγκεντρώσεις στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις που λειτουργούν σε διαφορετικά επίπεδα της αλυσίδας εφοδιασμού85. Στην πράξη, οι συγκεντρώσεις μπορούν να έχουν τόσο οριζόντιες όσο και μη οριζόντιες συνέπειες86. 3.1 ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ 3.1.1 Γενικό πλαίσιο 76. Όπως προανεφέρθη, «οριζόντιες συγκεντρώσεις» είναι οι συγκεντρώσεις, στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις που αποτελούν πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές στην ίδια σχετική αγορά87. 80 Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 20. Βλ. ΓΔΕΕ T-342/99, Airtours, σκ. 58, Τ-2/93, AirFrance, σκ. 78 και 79 και T-102/96,GencorLtd, σκ. 170, 180 και 193. 82 Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 21 και Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 9 και 13. Πρβλ. Αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις υποθέσεις COMP/M.2333 - DeBeers/LVMH, παρ. 112 και COMP/M.3177 - BASF / GLON-SANDERS / JV, παρ. 11-16. 83 Βλ. ενδεικτικά M.2495- HANIEL/FELS, Μ.6704- REWE TOURISTIK GMBH/FERIDNASR/ECIM HOLDING SA σκ. 30-32 και 39, M.6132-CARGILL/KVB σκ. 52-53 και 60, M.5717- THE STANLEY WORKS/ THE BLACK&DECKER CORPORATION σκ. 32, 37, 46 και 59, M.4844 - FORTIS/ ABN AMRO, σκ. 137-140, 155-156, 193 M.2337-NESTLE / RALSTON PURINA, σκ. 38, IV/M.057-DIGITAL / KIENZLE, σκ. 21, M.2517-BRISTOL MYERS SQUIBB/DU PONT, M.1932 - BASF / AHP, σκ. 53 και ΕΑ 549/VII/2012, 694/2019 σκ. 203, 712/2020 σκ. 428, 433 ΕΑ 650/17, σκ. 414, 710/20, σκ. 87. 84 Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων σύμφωνα με τον Κανονισμό του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (εφεξής «Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων»), ΕΕ C 31 της 5.2.2004, σ.5, παρ. 5. Οι ως άνω σχετικές Κατευθυντήριες Γραμμές ακολουθούνται και από την ΕΑ κατά την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού κριτηρίου των οριζοντίων συγκεντρώσεων. 85 Κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση των μη οριζόντιων συγκεντρώσεων σύμφωνα με τον Κανονισμό του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (εφεξής «Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων»), ΕΕ C 265 της 18.10.2008, σ. 5, παρ. 4. 86 Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, ό.π., παρ. 7 87 Βλ. σχετικά Π. Φώτης, Βιομηχανική Οργάνωση και Πολιτική Ανταγωνισμού, Θεωρία Βιομηχανικής Οργάνωσης, Πολιτική και Δίκαιο Ανταγωνισμού και Έλεγχος Συγκεντρώσεων, 2013, Κεφάλαιο Γ.2 (Γ.2.1 – Γ.2.3). 81 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 77. Δύο είναι οι βασικοί τρόποι με τους οποίους οι οριζόντιες συγκεντρώσεις ενδέχεται να εμποδίσουν σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, ιδίως με τη δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης: α) καταργώντας σημαντικές ανταγωνιστικές πιέσεις σε μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, οι οποίες ως εκ τούτου θα έχουν αυξημένη ισχύ στην αγορά, χωρίς να καταφύγουν σε συντονισμό της συμπεριφοράς τους (επιπτώσεις μη συντονισμένης συμπεριφοράς), β) μεταβάλλοντας τη φύση του ανταγωνισμού ούτως ώστε επιχειρήσεις που προηγουμένως δεν συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους, τώρα είναι πολύ πιθανότερο να συντονίζουν και να αυξάνουν τις τιμές ή με άλλο τρόπο να βλάπτουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό. Μια συγκέντρωση μπορεί επίσης να καταστήσει τον συντονισμό ευκολότερο, σταθερότερο ή αποτελεσματικότερο για τις επιχειρήσεις που συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους και πριν από τη συγκέντρωση (επιπτώσεις συντονισμένης συμπεριφοράς)88. 78. Κατά την εκτίμηση των εν λόγω επιπτώσεων η ΕΑ λαμβάνει υπόψη της σωρεία παραγόντων οι οποίοι σχηματικά εκτίθενται κατωτέρω. Οι εν λόγω παράγοντες δεν αξιολογούνται μηχανικά και στο σύνολό τους σε κάθε περίπτωση. Η ανάλυση κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης από πλευράς ανταγωνισμού βασίζεται σε μία γενική αξιολόγηση των προβλεπόμενων επιπτώσεων της συγκέντρωσης λαμβάνοντας υπόψη τους όποιους από τους κατωτέρω εκάστοτε σχετικούς παράγοντες και συνθήκες, καθώς τούτοι δεν είναι πάντοτε στο σύνολό τους κρίσιμοι για την εξέταση κάθε συγκέντρωσης. Ως εκ τούτου, είναι πιθανό να μην χρειαστεί να αναλυθούν εξίσου λεπτομερώς όλα τα δεδομένα μίας υπόθεσης89. 3.1.2 Επιπτώσεις μη Συντονισμένης Συμπεριφοράς 79. Κατά την εκτίμηση των εν λόγω επιπτώσεων, η ΕΑ λαμβάνει υπόψη της τους ακόλουθους κυρίως παράγοντες:
  1. i)Υψηλά μερίδια αγοράς: Τα μερίδια αγοράς και τα επίπεδα συγκέντρωσης αποτελούν χρήσιμες πρώτες ενδείξεις για τη διάρθρωση της αγοράς και τη σπουδαιότητα τόσο των συμμετεχόντων μερών όσο και των ανταγωνιστών τους από πλευράς ανταγωνισμού. Έχει γίνει δεκτό ότι πολύ μεγάλα μερίδια αγοράς (άνω του 50%) μπορούν από μόνα τους να μαρτυρούν την ύπαρξη δεσπόζουσας θέσης στη σχετική αγορά90, 91. Επιπλέον, συνεκτιμάται και η δυνατότητα των εναπομεινάντων ανταγωνιστών να ασκήσουν ανταγωνιστική πίεση στη νέα οντότητα. Στο πλαίσιο αυτό, η σχέση μεταξύ των μεριδίων αγοράς των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων και των ανταγωνιστών τους (και ιδιαίτερα αυτών που κατέχουν την επόμενη θέση από απόψεως μεγέθους), αποτελεί κριτήριο αξιολόγησης της ύπαρξης μίας δεσπόζουσας θέσης92. 88 Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 25. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 13. 90 Βλ. απόφαση ΓενΔικ T-210/01, General Electric κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρ. 570-574. Βλ. επίσης αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.3732, Procter & Gamble/Gilette, παρ.19-20, 22-24, Μ.774, St Gobain/Wacker/NOM, σημείο 223, M.4494, EVRAZ/HIGHVELD, παρ. 91-93, Βλ. και E.A. 434/V/2009, σκ. 28. 91 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων , σημείο 17. 92 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2187, CVC/Lenzing, σκ.137 (και νομολογία στην οποία παραπέμπει). 89 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Στις περιπτώσεις που η απόσταση μεταξύ της πρώτης επιχείρησης και της δεύτερης ή/και της τρίτης υπερβαίνει το 20%, τότε είναι περισσότερο πιθανή η ανεύρεση προβλημάτων ανταγωνισμού μετά τη συγκέντρωση, ακόμη και αν το μερίδιο αγοράς της νέας οντότητας δεν υπερβαίνει το 50%93. Επιπροσθέτως, η ύπαρξη δεσμών μεταξύ της νέας οντότητας και των ανταγωνιστών δύναται να αποθαρρύνει τους τελευταίους από την άσκηση τέτοιας πίεσης. Τέτοιοι δεσμοί έχει θεωρηθεί ότι είναι οι ελέγχουσες συμμετοχές σε κοινές επιχειρήσεις, οι μειοψηφικές μετοχικές και μη ελέγχουσες συμμετοχές σε ανταγωνιστή, καθώς και τυχόν συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ ανταγωνιστών (π.χ. διανομής, παραγωγής)94. Συγκεντρώσεις, λόγω του περιορισμένου μεριδίου αγοράς των συμμετεχουσών επιχειρήσεων, δεν είναι πιθανόν να εμποδίσουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό. Σχετική ένδειξη υπάρχει ιδίως όταν το μερίδιο αγοράς των συμμετεχουσών επιχειρήσεων δεν υπερβαίνει το 25%95. Συναφώς, συγκεντρώσεις όπου το μερίδιο αγοράς κυμαίνεται μεταξύ 25 και 40% κατά κανόνα δεν εγείρουν ζητήματα ανταγωνισμού, πολλώ δε μάλλον όταν η επαύξηση του μεριδίου μίας αποκτώσας συμμετοχή επιχείρησης είναι μικρή96. Αντίστοιχα, η Ε.Επ. δεν έχει εγείρει αμφιβολίες σε συγκεντρώσεις με μερίδιο αγοράς μεταξύ 40 και 50%, όπου η επαύξηση του μεριδίου ήταν μικρή πολλώ δε μάλλον όταν η αποκτώμενη δεν συνιστά σημαντικό ανταγωνιστή της αποκτώσας, αλλά δραστηριοποιούνται και έτεροι εναπομείναντες ανταγωνιστές οι οποίοι δύνανται να ασκήσουν ανταγωνιστικές πιέσεις στη νέα οντότητα97.
  2. ii)Επίπεδα συγκέντρωσης (δείκτης ΗΗΙ): Είναι ελάχιστα πιθανό να εντοπισθούν οριζόντια προβλήματα ανταγωνισμού σε αγορές όπου ο δείκτης ΗΗΙ μετά τη συγκέντρωση δεν θα ξεπερνά το 1000 ή που κυμαίνεται μεταξύ 1000-2000 με μεταβολή (Δ) κάτω από 250 ή που ξεπερνά το 2000 αλλά η μεταβολή (Δ) κυμαίνεται κάτω από το 150 εκτός ειδικών περιστάσεων98,99. iii) Διαφοροποίηση προϊόντων και βαθμός υποκατάστασης: Όταν υφίσταται υψηλός βαθμός υποκατάστασης μεταξύ των προϊόντων των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων και των ανταγωνιστών τους, οι πιθανότητες παρακώλυσης του ανταγωνισμού περιορίζονται100.
  3. iv)Εναλλακτικές επιλογές εφοδιασμού: Η δυσκολία των πελατών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων να ανεύρουν εναλλακτικούς προμηθευτές, είτε διότι αυτοί είναι ελάχιστοι, είτε 93 Στις περιπτώσεις, δηλαδή, αυτές διενεργείται πλήρης ανάλυση της συγκέντρωσης παρά το γεγονός ότι τα μερίδια αγοράς της νέας οντότητας μπορεί να κυμαίνονται μεταξύ 35-40%. Βλ. αναλυτικά N. Levy, European Merger Control Law, chapter 5, The Control of Concentrations between Undertakings, Rel. 18-11/2008, σελ. 5264, υποσ.149-151 (σχετική νομολογία). 94 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2972, DSM/Roche Vitamins, παρ.51-68. 95 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων σύμφωνα με τον κανονισμό του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων, παρ. 18. 96 Βλ. Π. Φώτης, Βιομηχανική Οργάνωση και Πολιτική Ανταγωνισμού, Θεωρία Βιομηχανικής Οργάνωσης, Πολιτική και Δίκαιο Ανταγωνισμού και Έλεγχος Συγκεντρώσεων, 2013, σελ. 169-170 με περαιτέρω παραπομπές σε αποφάσεις της Ε.Επ. Βλ. επίσης και N. Levy, European Merger Control Law, chapter 9, The Control of Concentrations between Undertakings, 2013,παρ. 9.06 επ. με περαιτέρω παραπομπές σε αποφάσεις της Ε.Επ. 97 Ο.π. 98 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.4314, Johnson & Johnson/Pfizer, παρ. 73. 99 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 19-20. 100 Ο.π., σημεία 28-29. 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ διότι αντιμετωπίζουν σημαντικά έξοδα προσαρμογής επιτείνει τις πιθανότητες παρακώλυσης του ανταγωνισμού101.
  4. v)Δυνατότητα αποκλεισμού ανταγωνιστών: Η προκύπτουσα από τη συγκέντρωση επιχείρηση δύναται να δυσχεράνει την επέκταση μικρότερων εταιριών στη σχετική αγορά ή να περιορίσει την ικανότητα των αντιπάλων επιχειρήσεων να την ανταγωνιστούν (εφόσον π.χ. μπορεί να ελέγχει ή να επηρεάζει σε τέτοιο βαθμό τις δυνατότητες διανομής), ώστε να είναι περισσότερο δαπανηρή η επέκταση δραστηριοτήτων ή η είσοδος αντιπάλων επιχειρήσεων102. Περαιτέρω, έχει γίνει δεκτό ότι η σύναψη συμβάσεων αποκλειστικότητας ιδίως με σημαντικούς πελάτες συμβάλλει στη δημιουργία ατομικής δεσπόζουσας θέσης στην σχετική αγορά103.
  5. vi)Aντισταθμιστική ισχύς αγοραστών: Ως αντισταθμιστική αγοραστική ισχύς πρέπει να νοείται η διαπραγματευτική ισχύς που έχει ο πελάτης έναντι του πωλητή στις μεταξύ τους διαπραγματεύσεις, λόγω του μεγέθους του, της εμπορικής σημασίας για τον πωλητή και της ικανότητας του πελάτη να στραφεί σε εναλλακτικούς προμηθευτές104. Μία πηγή αντισταθμιστικής ισχύος είναι η δυνατότητα του πελάτη να απειλήσει ότι σε εύλογο χρονικό διάστημα θα στραφεί σε εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού, αν ο προμηθευτής αποφάσιζε να αυξήσει τις τιμές ή να εφαρμόσει δυσμενέστερους όρους παράδοσης. Συνήθως, η αντισταθμιστική ισχύς χαρακτηρίζει περισσότερο μεγάλους και πολυσύνθετους πελάτες παρά μικρές επιχειρήσεις σε ένα κατακερματισμένο κλάδο105. vii) Δυνητικός ανταγωνισμός - Εμπόδια εισόδου: Όταν η είσοδος σε μία αγορά είναι πιθανή, έγκαιρη και επαρκής, τότε είναι δυνατόν να ματαιώσει ή να αποτρέψει τις αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις μίας συγκέντρωσης106. Η είσοδος ενδέχεται να είναι δυσκολότερη αν οι ήδη δραστηριοποιούμενες επιχειρήσεις προστατεύουν τα μερίδια αγοράς τους προσφέροντας μακροχρόνιες συμβάσεις ή επιλεκτικές μειώσεις τιμών στους πελάτες που προσπαθεί να προσελκύσει ο νεοεισερχόμενος. Τα εμπόδια εισόδου μπορεί να λάβουν τις ακόλουθες μορφές: νομικά πλεονεκτήματα που περιορίζουν τον αριθμό επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην αγορά λόγω π.χ. περιορισμού αριθμού αδειών εκμετάλλευσης, η ύπαρξη πείρας ή φήμης που είναι δύσκολο να αποκτηθεί από μία νεοεισερχόμενη επιχείρηση, η προσήλωση στο σήμα, οι στενές σχέσεις προμηθευτών-πελατών, το υψηλό κόστος μεταστροφής σε ένα άλλο προμηθευτή. Περαιτέρω, το εάν θα είναι επικερδής η είσοδος σε μία αγορά εξαρτάται και από το εάν η αγορά είναι υπό ανάπτυξη ή εάν είναι κορεσμένη ή αναμένεται να συρρικνωθεί107, 108. 101 Ο.π., σημείο 31. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 36 (και νομολογία στην οποία παραπέμπει). 103 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.877, Boeing/McDonnell Douglas, ιδίως σκ.43-46. Βλ. επίσης αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.986, Agfa-Gevaert/Du Pont, ιδίως σκ.67-68, Μ.1313, Danish Crown/Vestjyske Slagterier, παρ.125. 104 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2533, παρ. 128-132. 105 Βλ. ενδεικτικά απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2139, Bombardier/ADtranz, παρ.67 (όπου θεωρήθηκε ότι οι μικρότερες εταιρείες δεν μπορούσαν να ασκήσουν αντισταθμιστική ισχύ παρά την ύπαρξη ενός μεγάλου αγοραστή που θεωρητικά μπορούσε να ασκήσει τέτοια πίεση). 106 Βλ. π.χ. απόφαση ΓενΔικ Τ-342/99, σκ. 262, 266-268, όπου έγινε δεκτή η πιθανότητα άμεσης και έγκαιρης εισόδου επιχειρήσεων οργανώσεων ταξιδίων σε περίπτωση περιορισμού της προσφοράς εκ μέρους του δυοπωλίου. 107 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.774, σημείο 232, όπου το γεγονός ότι συνολικά η ζήτηση των σχετικών προϊόντων αναμενόταν να περιοριστεί αποτελούσε παράγοντα αποτροπής εισόδου στη σχετική αγορά. 102 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 3.1.3 Οριζόντιες Επιπτώσεις Συντονισμένης Συμπεριφοράς 80. Συγκεντρώσεις σε αγορές με υψηλό βαθμό συγκέντρωσης μπορεί να οδηγήσουν στη δημιουργία ή την ενίσχυση συλλογικής δεσπόζουσας θέσης, και ως εκ τούτου στην παρακώλυση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού, καθώς αυξάνουν την πιθανότητα συντονισμού μεταξύ των δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων αναφορικά με τις τιμές, την παραγωγή, τους πελάτες ή τις πωλήσεις, χωρίς προς τούτο να απαιτείται να προσφύγουν σε συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική με την έννοια των άρθρων 1 ν. 3959/2011 και 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής «ΣΛΕΕ»). 81. Κατά την αξιολόγηση αυτή, η ΕΑ λαμβάνει υπόψη της τα χαρακτηριστικά της σχετικής αγοράς και τη μεταβολή που θα επιφέρει στη δομή αυτής η πραγματοποίηση της συγκεντρώσεως και ιδίως αν μέσω αυτής καθίσταται πλέον περισσότερο οικονομικά ορθολογικό και, επομένως, προτιμητέο να υιοθετηθεί κοινή γραμμή δράσεως από τις δραστηριοποιούμενες στην αγορά επιχειρήσεις αναφορικά με την εμπορική, τιμολογιακή ή άλλη πολιτική τους χωρίς προς τούτο να απαιτείται η προσφυγή σε συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική109. Τα κριτήρια βάσει των οποίων αξιολογείται η ενδεχόμενη δημιουργία ή ενίσχυση συλλογικής δεσπόζουσας θέσης είναι, μεταξύ άλλων:
  6. i)Επίπεδο συγκέντρωσης στις υπό εξέταση αγορές: Όπως προαναφέρθηκε, ο υψηλός βαθμός συγκέντρωσης μίας αγοράς ευνοεί την ανάπτυξη συντονισμού. Η από κοινού κατοχή υψηλού μεριδίου αγοράς ιδίως στην περίπτωση δυοπωλίου μπορεί, εκτός αποδείξεως του εναντίου, να συνιστά σημαντικότατη ένδειξη υπάρξεως συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως110. Συγκεκριμένα, στις περιπτώσεις που μετά την συγκέντρωση προκύπτει δυοπώλιο με μερίδιο αγοράς άνω του 60%, τότε υφίσταται σοβαρό έρεισμα για την εξέταση της πιθανότητας συντονισμού λόγω δημιουργίας συλλογικής δεσπόζουσας θέσης111. Περαιτέρω, ενδείξεις ύπαρξης συλλογικής δεσπόζουσας θέσης υφίστανται και στις περιπτώσεις που μετά την συγκέντρωση προκύπτει ότι τρεις επιχειρήσεις κατέχουν από κοινού μερίδιο αγοράς άνω του 60%112. Αντίθετα, στις περιπτώσεις όπου τέσσερις και πλέον επιχειρήσεις κατέχουν μερίδιο αγοράς άνω του 60% μετά τη συγκέντρωση, θεωρείται καταρχήν ότι είναι δύσκολη η διατήρηση του ενδεχόμενου συντονισμού μεταξύ τους113.
  7. ii)Μερίδια αγοράς ανταγωνιστών: Η σχέση μεταξύ των μεριδίων αγοράς που κατέχουν οι κατέχουσες συλλογική δεσπόζουσα θέση επιχειρήσεις και αυτών που κατέχουν οι ανταγωνιστές 108 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 69-71. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 39,42, καθώς και απόφαση ΓενΔικ Τ-342/99, ο.π., παρ.61. 110 Βλ. απόφαση ΓενΔικ Τ-102/96, σκέψεις 205-206. Βλ. Επίσης απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.1517, Rhodia/Donau Chemie, παρ. 61. 111 Βλ. ενδεικτικά νομολογία που παρατίθεται στο, N. Levy, European Merger Control Law, chapter 5, The Control of Concentrations between Undertakings, Rel. 18-11/2008, παρ. 5.13[8][α]. 112 Βλ. ενδεικτικά νομολογία που παρατίθεται στο N.Levy, European Merger Control Law, chapter 5, The Control of Concentrations between Undertakings, Rel. 18-11/2008, παρ. 5.13[8][b]. 113 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής IV/M.1016, Price Waterhouse/ Coopers & Lybrand, παρ.103, όπου κρίθηκε ότι η δημιουργία συλλογικής δεσπόζουσας θέσης μεταξύ περισσότερων των τριών ανταγωνιστών είναι απίθανη. 109 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τους αποτελεί παράγοντα που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τη διερεύνηση της ύπαρξης δεσπόζουσας θέσεως114. Εφόσον οι ανταγωνιστές κατέχουν μικρά μερίδια αγοράς, δεν μπορούν να ασκήσουν αποτελεσματικά ανταγωνιστική πίεση στη συλλογική δεσπόζουσα θέση115. iii) Συνθήκες που ευνοούν την επίτευξη συναντίληψης και τον έλεγχο εκ μέρους των επιχειρήσεων των όρων συντονισμού: Είναι ευκολότερο να υπάρξει συντονισμός σε μία αγορά με λίγες επιχειρήσεις που παράγουν ομοιογενή προϊόντα116, που χαρακτηρίζεται από σταθερότητα αναφορικά με τη ζήτηση, τα μερίδια αγοράς και τις ανταγωνιστικές συνθήκες. Η ελαστικότητα ζήτησης σε σχέση με τη τιμή, η ασταθής ζήτηση ή η έντονη ανάπτυξη μιας αγοράς ή, αντίθετα, μία έντονα πτωτική πορεία αυτής δηλώνουν ότι οι τρέχουσες συνθήκες αγοράς δεν καθιστούν πιθανό τον συντονισμό117. Εξάλλου, όσο μεγαλύτερη είναι η διαφάνεια σε μία αγορά, ιδίως ως προς τις τιμές, τόσο ευκολότερο καθίσταται για τις επιχειρήσεις να εδραιώσουν επιτυχώς και να διατηρήσουν το μεταξύ τους συντονισμό118 119. Τέλος, πιο εύκολος καθίσταται ο συντονισμός μεταξύ επιχειρήσεων που παρουσιάζουν κοινά σημεία π.χ. ως προς τη διάρθρωση του κόστους, τα μερίδια αγοράς, τα επίπεδα παραγωγικής ικανότητας ή/και κάθετης ολοκλήρωσης120. Συγκεκριμένα, συνεκτιμάται ότι ο συντονισμός είναι πιο εύκολος σε περίπτωση συμμετρικών και σταθερών μεριδίων αγοράς121 122.
  8. iv)Σημαντικοί δεσμοί μεταξύ των επιχειρήσεων στη σχετική αγορά προϊόντος123: Οι δεσμοί μεταξύ των μελών του ολιγοπωλίου μπορεί να είναι διαρθρωτικοί, νομικοί, οικονομικοί ή άλλης φύσης (π.χ. ύπαρξη συμφωνίας συνεργασίας σε άλλες αγορές, εκτός της σχετικής αγοράς στην οποία διερευνάται η ύπαρξη της συλλογικής δεσπόζουσας θέσης). Η κατοχή συλλογικής δεσπόζουσας θέσης μπορεί να προκύπτει (και) από την ύπαρξη μεταξύ των οικείων επιχειρήσεων 114 Βλ. απόφαση ΓενΔικ Τ-102/96, σκέψη 202, 205. Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2533, BP/EON, παρ. 52. 116 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 45 όπου αναφέρεται ότι ο συντονισμός είναι ευκολότερος σχετικά με τη τιμή που θα ισχύει για ένα και μόνο ομοιογενές απ’ ότι για πολλά και ανόμοια προϊόντα. 117 Η ελαστικότητα της ζητήσεως έχει γίνει δεκτό ότι συνιστά παράγοντα αποτροπής της δημιουργίας της συλλογικής δεσπόζουσας θέσης (βλ. απόφαση ΓενΔικ Τ-342/99, ο.π., σημεία 139-140). Αντίθετα, η σταθερή ζήτηση αποτελεί αποφασιστικό στοιχείο για το χαρακτηρισμό μίας συλλογικής δεσπόζουσας θέσης. Βλ. επίσης αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2420, ο.π., σκέψεις 240, 92/553/ΕΚ, ο.π., σκέψεις 60,124, Μ.1673, ο.π., σκέψεις 83-84. Βλ. τέλος και απόφαση ΔΕΕ C-68/94, ο.π., σκέψη 238. 118 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.1383 Exxon/Mobli, σημείο 474. 119 Βλ. απόφαση ΓενΔικ T-102/96 Gencor, σκ. 227. 120 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 41, 45-48. 121 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2533, BP/EON, παρ.45 – 52, 72. Βλ. επίσης απόφαση ΓενΔικ Τ102/96, σκέψεις 207-208, 222, και αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.190, Nestle/Perrier, παρ.123, Μ.3314, Air Liquide/Messer, παρ.85, 92, 118, 123, 94/208/ΕΚ, Mannesmann/Valourec/Ilva, σκέψεις 48-50,53,55,59, 97/25/EK, ABB/Daimler-Benz, σκέψη 88, Μ.1673, VEBA/VIAG, παρ. 64.-65, M.2690, Solvay/MontedisonAusimont, παρ. 46, Μ.1440, Lucent Technologies/Ascend Communications, σημείο 18, Μ.1882, Pirelli/BICC, παρ.87. 122 Σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των μεριδίων αγοράς κατά τη διάρκεια ενός χρονικού διαστήματος αποτελούν ένδειξη ότι η αγορά είναι ανταγωνιστική συνηγορώντας κατά της θεμελιώσεως συλλογικής δεσπόζουσας θέσης στη σχετική αγορά. Βλ. απόφαση ΓενΔικ Τ-342/99, σκέψεις 111,117-119, και απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.190, Nestle/Perrier, παρ.46. 123 Βλ. απόφαση ΔΕΕ C-393/92, Δήμος Almelo- Αίτηση για έκδοση προδικαστικής αποφάσεως, σκέψεις 42-43, απόφαση ΓενΔικ Τ-24/93, σκέψη 62 και απόφαση ΔΕΕ C-395/96, σκέψη 37. 115 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συμφωνίας, από τον τρόπο εφαρμογής αυτής και, επομένως, από τους δεσμούς ή τις διασυνδέσεις μεταξύ των επιχειρήσεων που απορρέουν από τη συμφωνία αυτή 124.
  9. v)Παρακολούθηση των παρεκκλίσεων: Όσο μεγαλύτερη είναι η διαφάνεια στη σχετική αγορά, τόσο μεγαλύτερη και η πιθανότητα ανακάλυψης τυχόν παρεκκλίσεων από τους όρους συντονισμού μεταξύ επιχειρήσεων μέσω πρακτικών όπως π.χ. οι ρήτρες ευθυγράμμισης με τους ανταγωνιστές ή ρήτρες του πλέον ευνοούμενου πελάτη (MFN clauses), η οικειοθελής δημοσίευση πληροφοριών ή η ανταλλαγή τους μέσω εμπορικών ενώσεων125.
  10. vi)Αποτρεπτικοί μηχανισμοί - Αντίποινα: Ο βιώσιμος συντονισμός προϋποθέτει την ύπαρξη αξιόπιστων αποτρεπτικών μηχανισμών, δια των οποίων μπορούν να επιβληθούν αντίποινα σε περίπτωση παρέκκλισης από μία επιχείρηση126. Τα αντίποινα μπορεί να συνίστανται ενδεικτικώς στην προσωρινή κήρυξη ενός «πολέμου τιμών» ή την απειλή επιστροφής σε κατάσταση πλεονασματικής προσφοράς. vii) Βαθμός ανταγωνιστικής πιέσεως από τους ανταγωνιστές - Δυνητικός ανταγωνισμός: Προκειμένου να κριθεί επιτυχής ο συντονισμός μεταξύ επιχειρήσεων, θα πρέπει οι επιχειρήσεις που δεν συμμετέχουν σ’ αυτόν να μην έχουν κίνητρο ή να μην είναι σε θέση να αντιδράσουν έναντι των υιοθετούμενων από τις συμμετέχουσες στο συντονισμό επιχειρήσεις πρακτικών127. Έτσι, όσο μεγαλύτερη είναι η πίεση που μπορεί να ασκηθεί στο δυοπώλιο από τους μικρότερους ανταγωνιστές τόσο μικρότερη είναι η πιθανότητα διαπίστωσης συλλογικής δεσπόζουσας θέσης128. viii) Αντισταθμιστική ισχύς πελατών: Ως αντισταθμιστική αγοραστική ισχύς νοείται η διαπραγματευτική ισχύς που έχει ο πελάτης έναντι του πωλητή στις διαπραγματεύσεις λόγω του μεγέθους του, της εμπορικής σημασίας για τον πωλητή και της ικανότητάς του να στραφεί σε εναλλακτικούς προμηθευτές129. Μία πηγή αντισταθμιστικής ισχύος είναι η δυνατότητα του πελάτη να απειλήσει ότι σε εύλογο χρονικό διάστημα θα στραφεί σε εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού, αν ο προμηθευτής αποφασίσει να αυξήσει τις τιμές ή να εφαρμόσει δυσμενέστερους όρους παράδοσης. Συνήθως η αντισταθμιστική ισχύς χαρακτηρίζει μεγάλους και πολυσύνθετους πελάτες και όχι μικρές επιχειρήσεις σε ένα κατακερματισμένο κλάδο. Εφόσον υφίστανται ένας ή περισσότεροι μεγάλοι αγοραστές, τούτο μπορεί να προκαλέσει ανταγωνισμό μεταξύ των μερών που κατέχουν τη συλλογική δεσπόζουσα θέση130. 3.2 ΚΑΘΕΤΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ 124 Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.4141-Linde/BOC, παρ. 185, Μ.3972, TRW Automotive/Delphi Metal Espana, σημείο 26. 125 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 50-51. 126 Η απειλή αντιποίνων είναι πειστική μόνον εφόσον αναμένεται με αρκετή βεβαιότητα ότι, σε περίπτωση παρέκκλισης, θα ενεργοποιηθούν άμεσα οι αποτρεπτικοί μηχανισμοί. Ο.π., σημείο 52. 127 Ο.π., παρ. 56, και απόφαση ΓενΔικ Τ-342/99, ο.π, σημείο 218 -222 και 257. 128 Βλ. απόφαση Τ-342/99, ο.π., σκέψη 62 (τρίτη προϋπόθεση θεμελίωσης συλλογικής δεσπόζουσας θέση με βάση τη συγκεκριμένη απόφαση), Τ-342/99, ο.π., σκέψη 210επ. και 244. Βλ. τέλος απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.3820, Avnet/Memec, σκ.30. 129 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.2533, BP/EON, σημεία 128-132. 130 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.580, ABB/Daimler-Benz, παρ. 99-102. 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 3.2.1 ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 82. Συγκεντρώσεις με κάθετη διάσταση/ μη οριζόντιες συγκεντρώσεις είναι οι συγκεντρώσεις στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις που λειτουργούν σε διαφορετικά επίπεδα της αλυσίδας εφοδιασμού (π.χ. ο παραγωγός ενός συγκεκριμένου προϊόντος131 συγχωνεύεται με έναν από τους διανομείς του132, 133)134. Οι μη οριζόντιες συγκεντρώσεις δεν συνιστούν απειλή για τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, εκτός εάν η επιχείρηση που προκύπτει από τη συγκέντρωση διαθέτει σημαντική ισχύ σε μία τουλάχιστον εκ των σχετικών αγορών. Ειδικότερα, είναι μικρή η πιθανότητα διαπίστωσης προβλημάτων συντονισμένης ή μη φύσεως εάν το μερίδιο αγοράς της νέας οντότητας μετά τη συγκέντρωση σε καθεμία από τις σχετικές αγορές είναι κατώτερο του 30% και ο δείκτης HHI μετά τη συγκέντρωση είναι κατώτερος από 2000 μονάδες135. 83. Οι μη οριζόντιες συγκεντρώσεις ενδέχεται να παρεμποδίζουν σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό με δύο βασικούς τρόπους: όταν ενδέχεται να έχουν επιζήμια α) μη συντονισμένα αποτελέσματα (επιδράσεις στον αποκλεισμό πραγματικών ή δυνητικών ανταγωνιστών από την αγορά) και β) συντονισμένα αποτελέσματα (επιδράσεις στη δυνατότητα συντονισμού των επιχειρήσεων στη σχετική αγορά που δραστηριοποιούνται)136. 3.3 Κάθετες Επιπτώσεις μη Συντονισμένης Συμπεριφοράς 84. Μια συγκέντρωση θεωρείται ότι έχει ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό από την αγορά όταν η πρόσβαση πραγματικών ή δυνητικών ανταγωνιστών σε προμήθειες ή αγορές εμποδίζεται ή καταργείται λόγω της συγκέντρωσης, μειώνοντας με τον τρόπο αυτό την ικανότητα ή/και τα κίνητρα των εν λόγω εταιρειών να ανταγωνισθούν η μια την άλλη. Διακρίνονται δύο μορφές αποκλεισμού από την αγορά, ο αποκλεισμός από την πρόσβαση σε εισροές και ο αποκλεισμός από την πρόσβαση σε πελάτες137. 3.3.1 Αποκλεισμός ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε εισροές 85. Ο αποκλεισμός από την πρόσβαση σε εισροές ενδέχεται να αυξήσει το κόστος των ανταγωνιστών που δραστηριοποιούνται σε αγορά επόμενης βαθμίδας, περιορίζοντας την πρόσβασή τους σε σημαντικές εισροές και μπορεί να λάβει διάφορες μορφές. Κατά την αξιολόγηση της πιθανότητας ενός επιζήμιου για τον ανταγωνισμό σεναρίου αποκλεισμού 131 Ήτοι η επιχείρηση που δραστηριοποιείται στην αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδος. Ήτοι η επιχείρηση που δραστηριοποιείται στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδος. 133 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση των μη οριζόντιων συγκεντρώσεων σύμφωνα με τον Κανονισμό Συμβουλίου για τον έλεγχο συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων, της 18.10.2008 (εφεξής «Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων»), ΕΕ 18.10.2008, C-265, σελ. 6, παρ. 4. 134 Βλ. σχετικά και Π. Φώτης, Βιομηχανική Οργάνωση και Πολιτική Ανταγωνισμού, Θεωρία Βιομηχανικής Οργάνωσης, Πολιτική και Δίκαιο Ανταγωνισμού και Έλεγχος Συγκεντρώσεων, 2013, Κεφάλαιο Γ.2., Ενότητα Γ.2.4. 135 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 23-26, όπου και αναφέρεται ότι την πράξη, η Επιτροπή δεν θα ερευνά εκτενώς τέτοιου είδους συγκεντρώσεις, εκτός εάν συντρέχουν οι αναφερόμενες στην παράγραφο αυτή ειδικές περιστάσεις. 136 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 17 - 18. 137 Βλ. αναλυτικά Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 30 και επόμενες. 132 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε εισροές, εξετάζονται η ικανότητα και το κίνητρο της νέας οντότητας να αποκλείσει την πρόσβαση σε εισροές και τυχόν σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στον ανταγωνισμό λόγω του αποκλεισμού αυτού138. Στην πράξη, οι παράγοντες αυτοί εξετάζονται συχνά μαζί, καθώς διαπλέκονται στενά μεταξύ τους. Ειδικότερα: α) Ως προς την ικανότητα της νέας οντότητας μετά τη συγκέντρωση να δημιουργήσει ουσιαστικά εμπόδια πρόσβασης σε εισροές 86. Ο αποκλεισμός ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε εισροές μπορεί να προκαλέσει προβλήματα ανταγωνισμού μόνο όταν αυτές είναι σημαντικές για την παραγωγή του τελικού προϊόντος της αγοράς επόμενης οικονομικής βαθμίδος139. Περαιτέρω, για να αποτελέσει πρόβλημα αυτός ο αποκλεισμός ανταγωνιστών, πρέπει η κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση που προκύπτει από τη συγκέντρωση να έχει σημαντική ισχύ στην αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδος140. Αντιθέτως, εφόσον οι εναπομείναντες παραγωγοί στην αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδος προσφέρουν ελκυστικά προϊόντα και έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν την παραγωγή τους σε περίπτωση περιορισμού της παραγωγής από την προερχόμενη από τη συγκέντρωση οντότητα141 ή να εφαρμόσουν άλλες αντισταθμιστικές στρατηγικές142, δεναναμένεται ότι η συγκέντρωση θα επηρεάσει τη διαθεσιμότητα εισροών και τους όρους ανταγωνισμού. β) Ως προς το κίνητρο της νέας οντότητας μετά τη συγκέντρωση να δημιουργήσει ουσιαστικά εμπόδια πρόσβασης σε εισροές 87. Το κίνητρο αποκλεισμού εξαρτάται από τον βαθμό στον οποίο ο αποκλεισμός μπορεί να είναι επικερδής, δηλαδή από το βαθμό στον οποίο εκτιμάται ότι η συγχωνευθείσα εταιρεία θα είναι σε θέση να αντισταθμίσει τα κέρδη που χάνει στην αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας, λόγω μείωσης των πωλήσεων εισροών σε ανταγωνιστές, με τα κέρδη που αναμένεται να αποκτήσει από πιθανή αύξηση των πωλήσεων ή των τιμών στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδας143. Κατά κανόνα, όσο υψηλότερα είναι τα περιθώρια κέρδους στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδας, τόσο μεγαλύτερο είναι το κέρδος που αναμένεται να αποκτήσει από την αύξηση του μεριδίου στην αγορά αυτή εις βάρος των αποκλεισμένων ανταγωνιστών144. Όσο δε μεγαλύτερα είναι τα μερίδια αγοράς της νέας οντότητας στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδος τόσο μεγαλύτερη είναι η βάση πωλήσεων, στις οποίες θα απολαμβάνει αυξημένα περιθώρια κέρδους145. 138 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 32 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 33-34. 140 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 35. 141 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 36. 142 Όπως η αλλαγή των διαδικασιών παραγωγής, ώστε να εξαρτώνται λιγότερο από τις εισροές που προμηθεύει η κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση, ή η στήριξη της εισόδου στην αγορά νέων προμηθευτών εισροών (βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 36). 143 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 40. 144 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 41. 145 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 43. 139 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 88. Περαιτέρω, το κίνητρο της ολοκληρωμένης επιχείρησης να αυξήσει το κόστος των ανταγωνιστών εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από το μερίδιο της ζήτησης που μπορεί να κατακτήσει το τμήμα της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησης, το οποίο δραστηριοποιείται σε αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδας. Οι συνέπειες στη ζήτηση στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδας θα είναι δε εντονότερες εάν η επηρεαζόμενη εισροή αντιπροσωπεύει σημαντικό ποσοστό του κόστους παραγωγής των ανταγωνιστών που δραστηριοποιούνται στην αγορά της επόμενης οικονομικής βαθμίδος ή εάν η επηρεαζόμενη εισροή αποτελεί κρίσιμο εξάρτημα στο τελικό προϊόν της αγοράς επόμενης οικονομικής βαθμίδας146. γ) Ως προς τις σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στον ανταγωνισμό 89. Όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των αποκλειόμενων από την αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδας ανταγωνιστών τόσο πιθανότερο είναι να αναμένεται ότι η συγκέντρωση θα έχει ως αποτέλεσμα σημαντική αύξηση των τιμών στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδας και ότι, ως εκ τούτου, θα παρακωλύσει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό σε αυτήν147. Περαιτέρω, ο αποτελεσματικός ανταγωνισμός ενδέχεται να παρακωλύεται σημαντικά από την αύξηση των εμποδίων εισόδου στην αγορά για τους δυνητικούς ανταγωνιστές, ιδίως διά του μη εφοδιασμού νεοεισερχόμενων ανταγωνιστών ή του εφοδιασμού τους υπό λιγότερο ευνοϊκούς όρους. 90. Σημειωτέον ότι δεν είναι πιθανό να υπάρξουν δυσμενείς επιπτώσεις στον ανταγωνισμό εάν παραμένουν επαρκείς αξιόπιστοι ανταγωνιστές στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδος, ιδίως κάθετα ολοκληρωμένοι ή σε θέση να στραφούν σε κατάλληλες εναλλακτικές εισροές148. Συναφώς, για την αξιολόγηση της διατήρησης αποτελεσματικού ανταγωνισμού, σημαντική είναι και η τυχόν αντισταθμιστική διαπραγματευτική δύναμης των αγοραστών/πελατών ή το ενδεχόμενο η είσοδος στην αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας να διατηρήσει αποτελεσματικό ανταγωνισμό149. 3.3.2 Αποκλεισμός ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε πελάτες 91. Κατ’ αντιστοιχία με την αξιολόγηση του ενδεχομένου αποκλεισμού από εισροές, κατά την αξιολόγηση της πιθανότητας ενός επιζήμιου για τον ανταγωνισμό σεναρίου αποκλεισμού ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε πελάτες, εξετάζονται η ικανότητα και το κίνητρο της νέας οντότητας να αποκλείσει την πρόσβαση σε πελάτες, καθώς και τυχόν σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις αυτού του αποκλεισμού για τους καταναλωτές στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδας. Ειδικότερα: α) Ως προς την ικανότητα της νέας οντότητας να δημιουργήσει εμπόδια πρόσβασης ανταγωνιστών σε πελάτες 92. Για να αποτελεί πρόβλημα ο αποκλεισμός ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε πελάτες, η κάθετη συγκέντρωση θα πρέπει να αφορά σε μια εταιρεία η οποία είναι 146 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 42. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 48 148 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 49-50. 149 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 50. 147 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σημαντικός πελάτης με μεγάλη ισχύ στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδας. Εάν, αντιθέτως, υπάρχουν επαρκείς οικονομικές εναλλακτικές δυνατότητες στην αγορά αυτή ώστε οι ανταγωνιστές που δραστηριοποιούνται στη αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας να πωλήσουν την παραγωγή τους και συναφώς επαρκώς μεγάλη βάση πελατών, οι οποίοι είναι πιθανό να στραφούν σε ανεξάρτητους προμηθευτές, δεν είναι πιθανό να εγείρονται προβλήματα150. 93. Η απώλεια της ολοκληρωμένης επιχείρησης ως πελάτη είναι συνήθως λιγότερο σημαντική εάν οι αγορές της συγκεκριμένης επιχείρησης προ της συγκέντρωσης από μη ολοκληρωμένες επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν μικρό μερίδιο της διαθέσιμης βάσης πωλήσεων των εν λόγω επιχειρήσεων. Στην περίπτωση αυτή, είναι πιθανότερο να υπάρχουν επαρκείς εναλλακτικοί πελάτες151. Η ύπαρξη αποκλειστικών συμβάσεων μεταξύ της επιχείρησης που προκύπτει από τη συγκέντρωση και άλλων επιχειρήσεων επόμενης οικονομικής βαθμίδας ενδέχεται να περιορίσει την ικανότητα αντιπάλων προηγούμενου σταδίου να επιτύχουν επαρκή όγκο πωλήσεων152. 94. Εξάλλου, ένας προμηθευτής στην αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας ενδέχεται να συνεχίσει να λειτουργεί αποδοτικά, εάν δύναται βρει άλλες χρήσεις ή δευτερεύουσες αγορές για τις εισροές που παράγει χωρίς να επιβαρυνθεί με σημαντικά υψηλότερο κόστος153. β) Ως προς το κίνητρο της νέας οντότητας να δημιουργήσει εμπόδια πρόσβασης ανταγωνιστών σε πελάτες 95. Το κίνητρο αποκλεισμού ανταγωνιστών εξαρτάται από τον βαθμό στον οποίο ο αποκλεισμός μπορεί να είναι επικερδής, δηλαδή από το βαθμό στον οποίο εκτιμάται ότι η συγχωνευθείσα εταιρεία θα είναι σε θέση να αντισταθμίσει τα κέρδη που χάνει λόγω της τη μη προμήθειας προϊόντων από ανταγωνιστές που δραστηριοποιούνται στην αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας, με τα κέρδη που αναμένεται να αποκτήσει από πιθανή αύξηση των τιμών στην αγορά προηγούμενης ή επόμενης οικονομικής βαθμίδας154. Κατά κανόνα, όσο περισσότερο μπορεί να αναμένεται ότι το τμήμα της καθετοποιημένης επιχείρησης που δραστηριοποιείται στις αγορές προηγούμενης ή/και επόμενης βαθμίδος θα επωφεληθεί από τα υψηλότερα επίπεδα τιμών στις αγορές αυτές ως αποτέλεσμα της στρατηγικής αποκλεισμού, τόσο μεγαλύτερο είναι το σχετικό κίνητρο. Συναφώς, όσο μεγαλύτερο είναι το μερίδιο αγοράς της καθετοποιημένης επιχείρησης στην αγορά επόμενης 150 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 61. Βλ. ακόμα. Βλ. ακόμα ενδεικτικά απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής COMP/M.5933, Syngenta/ Monsanto’s SunflowerBusiness, παρ. 364 επ.., M.6396 Triton/Compo, παρ. 31. 151 Βλ. επίσης, απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.4389, WLR / BST, σημεία 33-35. 152 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 61. Τούτο δεν ισχύει εάν υφίστανται επαρκή εναλλακτικά κανάλια διανομής, βλ. ενδεικτικά απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής COMP/M.4047, Aviva/ArkLife, παρ. 22. 153 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 66. 154 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 68. 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ βαθμίδος τόσο ευρύτερη είναι η βάση πωλήσεων, επί της οποίας θα επωφεληθεί από τυχόν αυξημένα περιθώρια κέρδους. 96. Σημειωτέον ότι στο πλαίσιο της αξιολόγησης, εξετάζονται και συνεκτιμώνται και παράγοντες που ενδέχεται να μειώσουν, ή ακόμη και να καταργήσουν, τα εν λόγω κίνητρα155. γ) Ως προς τις σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στον ανταγωνισμό 97. Μια συγκέντρωση ενδέχεται να παρεμποδίζει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας μόνον όταν ένα αρκετά μεγάλο μερίδιο της παραγωγής στην αγορά αυτή επηρεάζεται από τη μείωση εσόδων που προκύπτει από την κάθετη συγκέντρωση. Εάν παραμένουν ανταγωνιστές που δραστηριοποιούνται στην αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας οι οποίοι δεν επηρεάζονται, ο ανταγωνισμός από τις εν λόγω επιχειρήσεις ενδέχεται να επαρκεί για την αποφυγή της αύξησης των τιμών στην αγορά αυτή και, κατ’ επέκταση, στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδας156. 98. Σημειωτέον ότι και στο πλαίσιο αυτής της παραμέτρου, αξιολογούνται τυχόν αντισταθμιστικοί παράγοντες, όπως η παρουσία αγοραστών με διαπραγματευτική δύναμη ή το ενδεχόμενο η είσοδος νέων εταιρειών να διατηρήσει αποτελεσματικό ανταγωνισμό στις αγορές προηγούμενης ή επόμενης οικονομικής βαθμίδας. Επιπλέον, οι συνέπειες για τον ανταγωνισμό πρέπει να αξιολογηθούν υπό το πρίσμα των αποτελεσματικοτήτων που τεκμηριώνονται από τα συμμετέχοντα στη συγκέντρωση μέρη157. 3.4 Κάθετες επιπτώσεις συντονισμένης συμπεριφοράς 99. Μια κάθετη συγκέντρωση ενδέχεται να διευκολύνει τις επιχειρήσεις στις αγορές προηγούμενης ή επόμενης βαθμίδας να συμφωνήσουν στους όρους συντονισμού. Για παράδειγμα, όταν μία κάθετη συγκέντρωση συνεπάγεται αποκλεισμό από την αγορά οδηγεί στη μείωση του αριθμού των αποτελεσματικών ανταγωνιστών. Εξάλλου, οι κάθετες συγκεντρώσεις ενδέχεται να αυξήσουν το βαθμό συμμετρίας μεταξύ των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην αγορά. Ομοίως, η κάθετη ολοκλήρωση ενδέχεται να αυξήσει το επίπεδο διαφάνειας στην αγορά διευκολύνοντας το συντονισμό μεταξύ των επιχειρήσεων που έχουν απομείνει στην αγορά158. 100. Για να είναι βιώσιμος ο συντονισμός πρέπει να πληρούνται τρεις βασικές προϋποθέσεις159:
  11. i)Οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι σε θέση να ελέγχουν σε επαρκή βαθμό την τήρηση των όρων του συντονισμού, αυξάνοντας για παράδειγμα το επίπεδο διαφάνειας της αγοράς μεταξύ τους μέσω της πρόσβασης σε ευαίσθητες πληροφορίες που αφορούν ανταγωνιστές ή διευκολύνοντας την παρακολούθηση των τιμών. Πρόβλημα αύξησης της διαφάνειας της αγοράς ενδέχεται να 155 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 71. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 74. 157 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 76, 77. 158 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 79 -85. 159 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 81. 156 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ανακύψει εάν το επίπεδο διαφάνειας είναι μεγαλύτερο στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδας από ό,τι στην αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας π.χ. όταν οι τιμές για τους τελικούς καταναλωτές είναι δημόσια γνωστές, ενώ οι συναλλαγές στην ενδιάμεση αγορά είναι εμπιστευτικές. Η κάθετη ολοκλήρωση ενδέχεται να παράσχει στους παραγωγούς που δραστηριοποιούνται στην αγορά προηγούμενης βαθμίδας τον έλεγχο επί των τελικών τιμών επιτρέποντας με τον τρόπο αυτό να παρακολουθούν τις παρεκκλίσεις αποτελεσματικότερα160.
  12. ii)Πρέπει να υπάρχουν αξιόπιστοι αποτρεπτικοί μηχανισμοί που μπορούν να ενεργοποιηθούν σε περίπτωση παρέκκλισης. Για παράδειγμα, μια κάθετα ολοκληρωμένη εταιρεία ενδέχεται να είναι σε θέση να επιβάλει αποτελεσματικότερα κυρώσεις σε αντίπαλες εταιρείες που επιλέγουν να παρεκκλίνουν από τους όρους συντονισμού, επειδή είναι κρίσιμος πελάτης ή προμηθευτής τους161. iii) Οι αντιδράσεις τρίτων, όπως υφισταμένων και μελλοντικών ανταγωνιστών που δεν συμμετέχουν στον συντονισμό, καθώς και πελατών, δεν θα πρέπει να είναι ικανές να θέσουν σε κίνδυνο τα προσδοκώμενα αποτελέσματα του συντονισμού162. 4. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΝΩΠΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ 101. Ο κλάδος των γαλακτοκομικών προϊόντων κατέχει σημαντική θέση στον ευρύτερο κλάδο των τροφίμων και περιλαμβάνει αρκετές αγορές τροφίμων, οι οποίες αντιστοιχούν σε μία μεγάλη ποικιλία τελικών προϊόντων με κύρια συστατική βάση το νωπό γάλα. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα κατατάσσονται στα βασικότερα είδη διατροφής για τους καταναλωτές και ως εκ τούτου παρουσιάζουν σχετικά χαμηλή ελαστικότητα ως προς την τιμή και το διαθέσιμο εισόδημά τους. Οι επιλογές των καταναλωτών μεταξύ των εμπορικών σημάτων που διατίθενται στην αγορά επηρεάζονται κυρίως από την τιμή, από την ύπαρξη ανταγωνιστικών/υποκατάστατων προϊόντων, καθώς και από άλλους παράγοντες, όπως η γεύση, η ποιότητα, η διάρκεια χρήσης των προϊόντων κ.λπ.163. 102. Οι διατάξεις τόσο του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών164 όσο και του π.δ. 113/9.6.1999165, όπως τροποποιήθηκε με το ν. 4254/2014166, ορίζουν ρητά, μεταξύ άλλων, τις κατηγορίες των γαλακτοκομικών προϊόντων και τις επιτρεπτές συνθήκες παραγωγής, συντήρησης, συσκευασίας και μεταφοράς αυτών. Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών167, «νωπό 160 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 86, 87. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 88. 162 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 89, 90. 163 Βλ. σχετ. Κλαδική Μελέτη της ICAP με θέμα «Γαλακτοκομικά Προϊόντα», Νοέμβριος 2020. 164 Βλ. Υ.Α. 1100/1987, Κωδικοποίηση και μεταγλώττιση των διατάξεων του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών. (ΦΕΚ Β 788/31-12-1987), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει και βρίσκεται διαθέσιμος στην ιστοσελίδα https://www.aade.gr/polites/ypiresies-himeioy/trofima-ylika-se-epafi-me-trofima/himeio/kodikas-trofimon-kaipoton . 165 «Τροποποίηση των διατάξεων του από 2/16.5.1959 β.δ/τος “περί κτηνιατρικού υγειονομικού ελέγχου του γάλακτος”» (ΦΕΚ 115 Α'/9.6.1999). 166 Βλ. σχετ. ν. 4254/2014 «Μέτρα στήριξης και ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο πλαίσιο εφαρμογής του ν. 4046/2012 και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α΄ 85/7.4.2014), υποπερ. 2α της υποπαρ. ΣΤ8 της παρ. ΣΤ του πρώτου άρθρου με θέμα «Άρση εμποδίων στον ανταγωνισμό στον κλάδο της επεξεργασίας τροφίμων Ρυθμίσεις γαλακτοκομικών προϊόντων». 167 Υ.Α. 1100/1987, άρθρο 80. 161 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ γάλα νοείται το γάλα που εκκρίνεται από τους μαστικούς αδένες μιας ή περισσοτέρων αγελάδων, προβατινών, αιγών ή βουβαλίδων, το οποίο δεν έχει θερμανθεί πέραν των 40 οC, ούτε έχει υποβληθεί σε επεξεργασία με ισοδύναμο αποτέλεσμα». Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει το γάλα που «διατίθεται στην κατανάλωση χωρίς καμιά άλλη επεξεργασία, εκτός από τη διήθηση και την ψύξη καθώς και την oμoιoγενoπoίηση», κάτω από συγκεκριμένες προδιαγραφές υγιεινής και χημικής σύστασης. Επίσης, σύμφωνα με τον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών, με τον όρο «γάλα» απλά, χωρίς να συνοδεύεται αυτό από κάποιο επίθετο, νοείται αποκλειστικά και μόνο το γάλα, το οποίο προέρχεται από αγελάδα, είναι νωπό, πλήρες, δεν έχει υποστεί αφυδάτωση ή συμπύκνωση και δεν περιέχει άλλες ύλες που έχουν προστεθεί από έξω. Όλοι οι άλλοι τύποι γάλακτος, εφόσον δεν προέρχονται από αγελάδα, πρέπει να χαρακτηρίζονται με έναν από τους όρους «κατσίκας», «προβάτου», «βουβάλου» ή «ανάμικτο προβάτου κατσίκας». 103. Επίσης, με τις διατάξεις του ν. 4492/2017168 ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι η επισήμανση της προέλευσης του γάλακτος και του γάλακτος ως συστατικού στα γαλακτοκομικά προϊόντα, προσυσκευασμένα ή μη, που αναφέρονται στο Παράρτημα ΙΙ του εν λόγω νόμου, είναι υποχρεωτική και περιλαμβάνει τις εξής ενδείξεις: α) «χώρα αρμέγματος»: το όνομα της χώρας όπου έγινε το άρμεγμα, β) «χώρα επεξεργασίας»: το όνομα της χώρας όπου έγινε η επεξεργασία του γάλακτος, γ) «χώρα συσκευασίας»: το όνομα της χώρας όπου έγινε η συσκευασία του προϊόντος. 104. Όσον αφορά τη διάκριση των αγορών προμήθειας νωπού γάλακτος στις υπ’ αριθ. 650/2017169, 697/2019170 και 726/2021171 αποφάσεις της ΕΑ επισημαίνεται ότι κάθε μια εκ των αγορών αυτών, ανάλογα με το είδος τους (π.χ. αγελαδινό, πρόβειο, γίδινο, κ.λπ.), θα μπορούσε να αφορά σε διακριτή αγορά, δεδομένου των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε κατηγορίας γάλακτος, όπως για παράδειγμα την εποχικότητά τους και την κατά προορισμό τελική χρήση τους (π.χ. εμφιάλωση, τυροκόμιση, παραγωγή γιαούρτης). Τα ιδιαίτερα αυτά χαρακτηριστικά κάθε είδους γάλακτος καθιστούν έκαστη κατηγορία μη εναλλάξιμη, τουλάχιστον για ορισμένες κατηγορίες προϊόντων. 105. Αναφορικά με την οριοθέτηση της γεωγραφικής αγοράς για την προμήθεια και συλλογή νωπού γάλακτος και λαμβάνοντας υπόψη και τις υπ’ αριθ. 515/VI/2011172, 598/2014173, 168 Βλ. άρ. 5 του ν. 4492/2017 (ΦΕΚ Α’ 156/18.10.2017) «Διακίνηση και εμπορία νωπών και ευαλλοίωτων αγροτικών προϊόντων και άλλες διατάξεις», όπως ισχύει. 169 Απόφαση επί της προηγούμενης γνωστοποίησης της απόκτησης κοινού ελέγχου της εταιρείας «ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ - ΜΕΒΓΑΛ - ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» από την εταιρεία «ΔΕΛΤΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» και την Οικογένεια Χατζάκου. 170 Απόφαση επί της αξιολόγησης της δέσμευσης Α.1 – Α.1.1 που προβλέπεται στην Απόφαση 650/2017 της Επιτροπής Ανταγωνισμού και των συνθηκών ανταγωνισμού στην αγορά νωπού αγελαδινού γάλακτος. 171 Απόφαση επί της αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας της δέσμευσης A.1 – Α.1.1 που προβλέπεται στις Αποφάσεις 650/2017 και 697/2019 της Επιτροπής Ανταγωνισμού και των συνθηκών ανταγωνισμού στην αγορά νωπού αγελαδινού γάλακτος 172 Βλ. αναλυτικότερα παρ. 34-42 αυτής. 173 Aπόφαση επί της προηγούμενης γνωστοποίησης συγκέντρωσης κατ’ άρθρο 6 παρ. 1-3 του ν. 3959/2011 της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΔΕΛΤΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε σχέση με την απόκτηση ελέγχου της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ-ΜΕΒΓΑΛ-ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ». 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 650/2017174, 697/2019175 και 726/2021176 αποφάσεις της ΕΑ προκρίνεται η οριοθέτηση μιας ευρύτερης σχετικής γεωγραφικής αγοράς με εθνική διάσταση ή τουλάχιστον μιας σχετικής γεωγραφικής αγοράς που εκτείνεται σε περισσότερες περιφέρειες της χώρας ή ακόμη και στην ηπειρωτική Ελλάδα στο σύνολό της, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως α) την τεχνική δυνατότητα μεταφοράς του νωπού γάλακτος στα εργοστάσια μεταποίησης με κάλυψη μεγάλης χιλιομετρικής απόστασης, β) τη δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ τουλάχιστον όμορων νομών, γ) τη σημαντικότητα για τον Έλληνα καταναλωτή της προέλευσης του γάλακτος και δ) το γεγονός ότι η τιμή νωπού γάλακτος διαμορφώνεται με ομοιογενή εν γένει κριτήρια σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα, με την επιφύλαξη του παράγοντος κόστους μεταφοράς και της δραστηριοποίησης γαλακτοβιομηχανιών συνεταιριστικού χαρακτήρα σε ορισμένες περιφέρειες/νομούς της χώρας. 4.1 ΔΟΜΗ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΝΩΠΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ 106. Κατά τα γνωστοποιούντα μέρη177, οι σχετικές αγορές προμήθειας γάλακτος που αφορά η συγκέντρωση είναι οι εξής: 1. Η αγορά προμήθειας νωπού γάλακτος, η οποία σύμφωνα με τις υπ’ αριθ. 650/2017178, 697/2019179 και 726/2021180 αποφάσεις της ΕΑ, διακρίθηκε περαιτέρω σε κάθε μια εκ των ακόλουθων αγορών, ανάλογα με το είδος τους: 1.1. του αγελαδινού νωπού γάλακτος, 1.2. του πρόβειου νωπού γάλακτος, 1.3. του γίδινου νωπού γάλακτος. 107. Το νωπό γάλα παράγεται σε κτηνοτροφικές μονάδες και συλλέγεται από μονάδες μεταποίησης ή/και εμπορίας, μονάδες τυποποίησης - συσκευασίας γαλακτοκομικών προϊόντων, καθώς και από παραγωγούς - κτηνοτρόφους που μεταποιούν το γάλα της κτηνοτροφικής τους εκμετάλλευσης. Οι πηγές προμήθειας νωπού γάλακτος είναι: απευθείας από παραγωγούς, από ενώσεις ή/και συλλόγους παραγωγών, από συνεταιρισμούς και από ιδιόκτητες φάρμες, από εισαγωγές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να πραγματοποιηθούν και αγοραπωλησίες μεταξύ των γαλακτοβιομηχανιών. 108. Η συλλογή του γάλακτος διενεργείται σε καθημερινή βάση από τις ατομικές δεξαμενές ψύξης του γάλακτος (παγολεκάνες) των παραγωγών181. Λαμβάνεται δείγμα γάλακτος από την παγολεκάνη του κάθε παραγωγού ξεχωριστά, πριν τοποθετηθεί το γάλα στα ισόθερμα βυτία της κάθε εταιρείας, όπου και ζυγίζεται. Στη συνέχεια, το γάλα μεταφέρεται στο εργοστάσιο, όπου υπόκειται σε εργαστηριακούς ελέγχους και υποβάλλεται στις απαραίτητες διεργασίες (όπως παστερίωση και ομογενοποίηση, για να απαλλαχθεί από τους παθογόνους οργανισμούς), 174 Ο.π., υπ. 140. Ο.π., υπ. 141. 176 Ο.π., υπ. 142. 177 Βλ.σελ. 44 του Εντύπου Γνωστοποίησης. 178 Ο.π., υπ. 145. 179 Ο.π., υπ. 146. 180 Ο.π., υπ. 147. 181 Οι οποίες συνήθως τους παραχωρούνται με χρησιδάνειο από την εκάστοτε εταιρεία. 175 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προκειμένου να παραχθεί το τελικό προϊόν διατηρώντας τα θρεπτικά συστατικά του αναλλοίωτα182. 109. Στην αγορά προμήθειας νωπού γάλακτος (αγελαδινού, πρόβειου και γίδινου) δραστηριοποιούνται τόσο η ΔΕΛΤΑ και η ΜΕΒΓΑΛ, όσο και η ΔΩΔΩΝΗ ως αγοραστές. Η ΔΕΛΤΑ διαθέτει […]183. Οι μονάδες συλλογής γάλακτος για τη ΜΕΒΓΑΛ βρίσκονται στο εργοστάσιο της εταιρείας στα Κουφάλια Θεσσαλονίκης […]184. Η ΔΩΔΩΝΗ έχει […]. Το γάλα που συλλέγεται από τα σημεία παραγωγής γάλακτος, […]185. 4.1.1 ΔΟΜΗ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΝΩΠΟΥ ΑΓΕΛΑΔΙΝΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ 110. Επισημαίνεται προκαρκτικά ότι στο πλαίσιο της ΕΑ 650/2017 οι ΔΕΛΤΑ – ΜΕΒΓΑΛ ανέλαβαν δεσμεύσεις ως προς την αγορά προμήθειας νωπού αγελαδινού γάλακτος, με στόχο, αφενός την ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των γαλακτοπαραγωγών έναντι της νέας οντότητας και αφετέρου τη διασφάλιση της πρόσβασης των ανταγωνιστών της νέας οντότητας στις αγορές επόμενου σταδίου σε επαρκείς ποσότητες πρώτης ύλης με ανταγωνιστικούς όρους. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις εν λόγω δεσμεύσεις: Πρώτον, η αγορά από μέρους έκαστης των εταιριών ΔΕΛΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΕ και ΜΕΒΓΑΛ ΑΕ (απευθείας ή μέσω τρίτων) από κάθε παραγωγό γάλακτος - κτηνοτρόφο που έχει συνεργασία με τα μέρη κατά την έναρξη ισχύος της δέσμευσης ανά τους Νομούς του Διαμερίσματος της Μακεδονίας, Σερρών, Κιλκίς, Θεσσαλονίκης, Ημαθίας, Κοζάνης, Πέλλας, Φλώρινας, Καβάλας και τον Νομό Ξάνθης, καθώς και τους όμορους Νομούς Γρεβενών, Πιερίας και Χαλκιδικής θα γίνεται με ελάχιστη εγγυημένη τιμή κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στην Απόφαση και για το εκεί οριζόμενο χρονικό διάστημα186, όπως αυτό παρατάθηκε έως τις 20.10.2021 δυνάμει των υπ’ αριθ. 697/2019 και 726/2021 Αποφάσεων ΕΑ. Οι εν λόγω νομοί προσδιορίστηκαν βάσει του υψηλού αθροιστικού μεριδίου απορρόφησης νωπού αγελαδινού γάλακτος που διαθέτουν οι ΔΕΛΤΑ-ΜΕΒΓΑΛ στη Μακεδονία και τη Κεντρική Μακεδονία, δηλαδή τις περιοχές της ελληνικής επικράτειας με το μεγαλύτερο όγκο παραγωγής. Περαιτέρω, σε επίπεδο ελληνικής επικράτειας, ορίστηκε ότι η συνεργασία με τους παραγωγούς γάλακτος - κτηνοτρόφους θα γίνεται στο πλαίσιο των γενικών συναλλακτικών σχέσεων και συνηθειών, ενώ οι συμφωνίες που έχουν συναφθεί ή που θα συναφθούν με τους παραγωγούς γάλακτος -κτηνοτρόφους, δεν θα υπερβαίνουν την ετήσια διάρκεια, δεν θα περιέχουν όρο αποκλειστικότητας και υπέρμετρα επαχθείς όρους για την παροχή εγγυήσεων (όπως, ενδεικτικά, εγγραφή προσημειώσεων σε ακίνητα των παραγωγών ή / και των εγγυητών τους, λήψη λευκών συναλλαγματικών κ.λπ.)187. Διευκρινίζεται ότι αμφότερες οι συμμετέχουσες στην παρούσα συγκέντρωση εταιρείες VENETIKO και SIF, αναγνώρισαν ότι «οι εν λόγω δεσμεύσεις θα καταλαμβάνουν μετά την ολοκλήρωση της γνωστοποιηθείσας συναλλαγής αφενός όλες τις εταιρείες που ελέγχονται από επενδυτικά κεφάλαια τα οποία 182 Στην περίπτωση που μεσολαβεί σταθμός συλλογής, το γάλα ελέγχεται εκεί, ψύχεται, διυλίζεται και αποθηκεύεται προσωρινά, μέχρι την αποστολή του στα εργοστάσια. 183 Βλ. σχετ. το Παράρτημα Τ του Εντύπου Γνωστοποίησης. 184 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 6043/1.7.2020 επιστολή της ΜΕΒΓΑΛ. 185 Βλ. σχετ. το Παράρτημα Τ του Εντύπου Γνωστοποίησης. 186 Βλ. διατακτικό σημεία Α.1 (Α.1.1. – Α.1.4) και Α.2. 187 Βλ. διατακτικό σημεία Α.3 και Α.4. 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ διαχειρίζεται ή συμβουλεύει η CVC και αφετέρου όλες τις εταιρείες του ομίλου SIF»188. 111. Το νωπό γάλα είναι ομογενοποιημένο προϊόν189, για το οποίο δεν υπάρχουν υποκατάστατα (τουλάχιστον για τις περισσότερες χρήσεις του). «Το μεγαλύτερο ποσοστό της χρήσης του αγελαδινού γάλακτος ως πρώτη ύλη αφορά στην κατηγορία του παστεριωμένου γάλακτος ανερχόμενο στο […]%, για το 2020. Για το ίδιο χρονικό διάστημα, ακολουθούν τα γιαούρτια με ποσοστό της τάξης του […]% και το γάλα υψηλής θερμικής επεξεργασίας (ή υψηλής παστερίωσης) με ποσοστό […]%.». Πίνακας 2: Κατανομή της χρήσης νωπού αγελαδινού γάλακτος, 2018-2020 Συμμετοχή κατά χρήση: 2018 2019 2020 Γάλα Παστεριωμένο (φρέσκο) Γάλα Συμπυκνωμένο Γάλα Υψηλής Θερμικής Επεξεργασίας Γιαούρτια και Οξυνισθέντα Γάλατα […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Τυριά Λοιπά Προϊόντα (επιδόρπια, ροφήματα, κρέμα-βούτυρο) Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων Ε.Λ.ΓΟ. - ΔΗΜΗΤΡΑ 112. Το 2020, ο κύριος όγκος των αγορών νωπού αγελαδινού γάλακτος πραγματοποιήθηκε απευθείας από παραγωγούς και για τις τρεις επιχειρήσεις (ΔΕΛΤΑ: […]%, ΜΕΒΓΑΛ: […]% και ΔΩΔΩΝΗ 64%), όπως παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα. Πίνακας 3: Αγορές σε νωπό αγελαδινό γάλα (σε τόνους) των συμμετεχουσών εταιρειών για το 2020 ΔΕΛΤΑ Συνολική ποσότητα συλλ. αγελαδινού γάλακτος: % […] ΜΕΒΓΑΛ % ΔΩΔΩΝΗ % […] […] - Ιδιόκτητες Φάρμες - Συνεργάτες - Απευθείας από παραγωγούς - Εισαγωγές - Άλλο, π.χ. άλλη εταιρεία του κλάδου […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Πηγή: Στοιχεία προσκομισθέντα από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις 113. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν από τον ΕΛ.Γ.Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ190, για το έτος 2020, η ΔΕΛΤΑ συνέλεξε αγελαδινό γάλα από 21 νομούς της χώρας, η ΜΕΒΓΑΛ από 6 νομούς191 και η ΔΩΔΩΝΗ από 6 νομούς επίσης. Σύμφωνα με τα ανωτέρω στοιχεία, οι δραστηριότητες των μερών στην αγορά προμήθειας νωπού αγελαδινού γάλακτος 188 Βλ. επιστολή με αριθ.πρωτ. 6272/22.7.2021. Με εξαίρεση τη διάκριση μεταξύ γάλακτος και οργανικού (βιολογικού) γάλακτος. 190 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 5956/12.7.2021 και 6016/13.7.2021 επιστολές του ΕΛ.Γ.Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ. 191 Η ΔΕΛΤΑ και η ΜΕΒΓΑΛ είχαν το 2020 κοινή παρουσία σε 5 νομούς (Θεσσαλονίκης, Κιλκίς, Ξάνθης, Πέλλας και Χαλκιδικής). 189 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επικαλύπτονται μόνο στο νομό Λάρισας, με συνδυασμένο μερίδιο αγοράς κάτω του 8% ([…]%192 η ΔΕΛΤΑ/ ΜΕΒΓΑΛ και […]% η ΔΩΔΩΝΗ). Όπως παρουσιάζεται στον κατωτέρω πίνακα το 2018 δεν υπήρχε επικάλυψη σε κανένα νομό μεταξύ των ΔΕΛΤΑ/ ΜΕΒΓΑΛ και ΔΩΔΩΝΗ, ενώ το 2019 παρατηρήθηκε κοινή παρουσία των μερών σε 3 νομούς, ήτοι στο νομό Βοιωτίας ([…]% η ΔΕΛΤΑ/ ΜΕΒΓΑΛ και […]% η ΔΩΔΩΝΗ), στο νομό Θεσσαλονίκης ([…]% η ΔΕΛΤΑ/ ΜΕΒΓΑΛ και […]% η ΔΩΔΩΝΗ) και στο νομό Λάρισας ([…]% η ΔΕΛΤΑ και […]% η ΔΩΔΩΝΗ). Πίνακας 4: Μερίδια εισκομίσεων αγελαδινού νωπού γάλακτος στους νομούς με κοινή παρουσία των ΔΕΛΤΑ/ΜΕΒΓΑΛ και ΔΩΔΩΝΗ […] […] […] […] […] […] ΔΩΔΩΝΗ […] […] […] […] […] ΜΕΒΓΑΛ ΛΑΡΙΣΑΣ ΕΛΛ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ […] ΔΕΛΤΑ ΘΕΣ/ΚΗΣ 2020 ΔΩΔΩΝΗ […] […] […] […] […] ΒΟΙΩΤΙΑΣ ΜΕΒΓΑΛ ΔΕΛΤΑ 2019 ΔΩΔΩΝΗ ΜΕΒΓΑΛ ΔΕΛΤΑ 2018 […] […] […] […] […] […] Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων Ε.Λ.ΓΟ. - ΔΗΜΗΤΡΑ 114. Συνολικά στην ελληνική επικράτεια, για το έτος 2020, η ΔΕΛΤΑ απορρόφησε περίπου το […]% του νωπού αγελαδινού γάλακτος, η ΜΕΒΓΑΛ193 περίπου το […]% και η ΔΩΔΩΝΗ περίπου το […] (έναντι περίπου […]%, […]% και […]% αντίστοιχα για το 2018 και περίπου […]%, […]% και […]% αντίστοιχα για το 2019) φτάνοντας αθροιστικά στο 26,18% στο σύνολο των γαλακτοβιομηχανιών (έναντι περίπου 34% και 29% αντίστοιχα για το 2018 και 2019). Επισημαίνεται ότι εκ των δώδεκα
(12)νομών194, που καταλαμβάνουν οι Αναληφθείσες Δεσμεύσεις της Απόφασης 650/2017 της ΕΑ, διαπιστώνεται ότι εντός της τελευταίας τριετίας η ΔΩΔΩΝΗ είχε αμελητέα παρουσία ([…]%) μόνο στο νομό Θεσσαλονίκης και μόνο για το
  1. Πράγματι, η θέση στους νομούς της Περιφέρειας Ηπείρου και στο νομό Φθιώτιδας, οι οποίοι ούτως ή άλλως αντιστοιχούν σε πολύ μικρό ποσοστό απορρόφησης επί των συνολικών εισκομίσεων νωπού γάλακτος στην επικράτεια.
  2. Ο ανταγωνιστής της νέας οντότητας με το αμέσως επόμενο υψηλότερο μερίδιο απορρόφησης νωπού αγελαδινού γάλακτος είναι στην ελληνική επικράτεια η εταιρεία Σημειώνεται ότι στο νομό Λάρισας συνέλεξαν αγελαδινό γάλα η […] Σημειώνεται ότι […] (βλ. παρ. 109) και προκειμένου να μην υποεκτιμηθούν τα μερίδια της πρώτης, οι εισκομίσεις της ΤΕΡΜΙΝΑΛ συνυπολογίζονται στα μερίδια της ΜΕΒΓΑΛ (τόσο πανελλαδικά όσο και σε επίπεδο νομών). Οι αγορές της ΤΕΡΜΙΝΑΛ είχαν προσμετρηθεί στις αντίστοιχες της ΜΕΒΓΑΛ και στο πλαίσιο της αξιολόγησης προηγούμενων συγκεντρώσεων ΔΕΛΤΑ-ΜΕΒΓΑΛ (βλ. τις σχετικές Αποφάσεις της ΕΑ 598/2014, 650/2017, 697/2019 και 726/2021). 194 Βλ. τους νομούς του Διαμερίσματος της Μακεδονίας, Σερρών, Κιλκίς, Θεσσαλονίκης, Ημαθίας, Κοζάνης, Πέλλας, Φλώρινας, Καβάλας, τον Νομό Ξάνθης, καθώς και τους όμορους νομούς Γρεβενών, Πιερίας και Χαλκιδικής. 192 193 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΑ, με ποσοστά απορρόφησης, που ανέρχονται κατά το έτος 2020 σε […]%. Για το ίδιο έτος οι επόμενοι σημαντικοί ανταγωνιστές των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων είναι η ΚΡΙ ΚΡΙ και η FRIESLAND με ποσοστά απορρόφησης της τάξης του […]% και […]% αντίστοιχα.
  3. Ο δείκτης HHI195 στην εν λόγω αγορά196 για το έτος 2020, ανέρχεται στις […] μονάδες, ενώ μετά την ολοκλήρωση της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης θα ανέλθει στις […] μονάδες, με διαφορά (Δ) 100 μονάδες.
  4. Εκ των ανωτέρω η αγορά προμήθειας νωπού αγελαδινού γάλακτος συνιστά επηρεαζόμενη αγορά για τους σκοπούς της υπό κρίση συγκέντρωσης.
  5. Σύμφωνα με τις γνωστοποιούσες επιχειρήσεις « … , οι δραστηριότητες των μερών επικαλύπτονται μόνο όσον αφορά την προμήθεια νωπού αγελαδινού γάλακτος στο Νομό Λαρίσης, με συνδυασμένο, όμως, μερίδιο αγορά πολύ κάτω του […]. Επομένως, σε επίπεδο προμήθειας, δεν υφίσταται επηρεαζόμενη αγορά και η γνωστοποιούμενη συναλλαγή δεν εγείρει κανένα πρόβλημα ανταγωνισμού υπό οποιαδήποτε οριοθέτηση της αγοράς». Επιπροσθέτως, τα μέρη αναφέρουν ότι « … η γνωστοποιούμενη συναλλαγή δεν θα επηρεάσει με κανένα τρόπο τις συνθήκες αγοράς στους Νομούς σε σχέση με τους οποίους αναλήφθηκαν δεσμεύσεις στο πλαίσιο της Απόφασης ΔΕΛΤΑ/ΜΕΒΓΑΛ, ήτοι στους Νομούς Σερρών, Κιλκίς, Θεσσαλονίκης, Ημαθίας, Κοζάνης, Πέλλας, Φλώρινας, Καβάλας και Ξάνθης, καθώς και στους όμορους Νομούς Γρεβενών, Πιερίας και Χαλκιδικής, όπου οι ΔΕΛΤΑ/ΜΕΒΓΑΛ είχαν, ατομικά ή από κοινού, τουλάχιστον το […] των συνολικών αγορών-εισκομίσεων νωπού αγελαδινού γάλακτος. Η παρούσα συναλλαγή δεν οδηγεί σε παρόμοιες επικαλύψεις ή αυξήσεις».197 4.1.2 Η άποψη των παραγωγών και ανταγωνιστών για τα αποτελέσματα της συγκέντρωσης στην αγορά προμήθειας νωπού γάλακτος
  6. Ως προς τα αναμενόμενα αποτελέσματα της υπό κρίση συγκέντρωσης στην αγορά προμήθειας νωπού γάλακτος, στην πλειοψηφία των απαντήσεων εντοπίζονται προβληματισμοί για την αύξηση της διαπραγματευτικής ισχύος της νέας οντότητας έναντι των παραγωγών γάλακτος και ενδεχόμενες επιπτώσεις στις τιμές αγοράς νωπού γάλακτος.
  7. Ειδικότερα, η ΕΝΩΣΗ ΦΥΛΗΣ ΧΟΛΣΤΑΪΝ ΕΛΛΑΔΑΣ εκτίμησε […]
  8. Η εταιρεία ΚΑΡΑΛΗΣ επεσήμανε ότι […]. Αντίστοιχα, η ΦΑΡΜΑ ΚΟΥΚΑΚΗ 195 Ο δείκτης ΗΗΙ (Herfindahl-Hirschman Index) χρησιμοποιείται για τη μέτρηση των επιπέδων συγκέντρωσης και προκύπτει από την άθροιση των τετραγώνων των ατομικών μεριδίων αγοράς όλων των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε μία σχετική αγορά. Κυμαίνεται από μια τιμή που προσεγγίζει το μηδέν (τέλεια ανταγωνιστική αγορά) μέχρι το 10.000 (καθαρό μονοπώλιο). Εάν η τιμή του είναι μικρότερη του 1.000 η αγορά έχει χαμηλό βαθμό συγκέντρωσης, εάν λαμβάνει τιμές μεταξύ του 1.000 και του 1.800 η αγορά έχει μέτριο βαθμό συγκέντρωσης, ενώ εάν οι τιμές του ξεπερνούν το 1.800 η αγορά έχει υψηλό βαθμό συγκέντρωσης. Ο δείκτης μετά την ολοκλήρωση της συγκέντρωσης υπολογίζεται με την υπόθεση εργασίας ότι τα ατομικά μερίδια αγοράς των επιχειρήσεων δεν μεταβάλλονται. Βλ. σχετικά και Βλ. σχετικά Π. Φώτης, Βιομηχανική Οργάνωση και Πολιτική Ανταγωνισμού, Θεωρία Βιομηχανικής Οργάνωσης, Πολιτική και Δίκαιο Ανταγωνισμού και Έλεγχος Συγκεντρώσεων, 2013, σελ. 464-
  9. 196 Ο δείκτης ΗΗΙ υπολογίστηκε κατόπιν επεξεργασίας των στοιχείων που προσκόμισε ο ΕΛ.Γ.Ο.-ΔΗΜΗΤΡΑ, σε κιλά, και αφορά το […]% της αγοράς, δηλαδή δεν έχουν συνυπολογιστεί τα μερίδια αγοράς των λοιπών εταιρειών. 197 Βλ. σελ. 3 και 54 του Εντύπου Γνωστοποίησης. 198 Βλ. την υπ’αριθμ. πρωτ. 5972/12.07.2021 της ΕΝΩΣΗΣ ΦΥΛΗΣ ΧΟΛΣΤΑΪΝ ΕΛΛΑΔΑΣ. 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ισχυρίζεται […].
  10. Η εταιρεία ΦΑΓΕ επεσήμανε ότι […]. Η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΑ αναφέρει ότι η γνωστοποιηθείσα πράξη […].
  11. Η ΗΠΕΙΡΟΣ, εκτιμά ότι […].
  12. Αναφορικά με τους παραγωγούς νωπού αγελαδινού, πρόβειου και γίδινου γάλακτος, η εταιρεία FRIESLAND […]. Ενώ τέλος κατά την ΣΕΡΓΑΛ […]. 4.1.3 Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων στην αγορά νωπού αγελαδινού γάλακτος
  13. Με βάση τα ανωτέρω, το αθροιστικό μερίδιο που θα κατέχει η νέα οντότητα ως αγοραστής νωπού αγελαδινού γάλακτος στην ελληνική επικράτεια ανέρχεται στο […]% το 2020 έναντι […]% το 2019 και […]% το 2018, με τα ποσοστά απορρόφησης να βαίνουν μειούμενα. Συνεπώς, το μερίδιο βρίσκεται καταρχήν κοντά στο ασφαλές όριο των Κατευθυντηρίων Γραμμών της Ε.Επ. Επισημαίνεται, πάντως, ότι σε υποθέσεις αγοραστικής ισχύος, όπως εν προκειμένω, οι αρχές ανταγωνισμού έχουν διατυπώσει τις ανησυχίες τους ως προς τη δυνατότητα περιορισμού του αποτελεσματικού ανταγωνισμού από την επιχείρηση με αγοραστική δύναμη, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου ο αγοραστής κατέχει αισθητά χαμηλότερο μερίδιο στην αγορά προμήθειας/εφοδιασμού σε σχέση με το αντίστοιχο κατώφλι που παραδοσιακά χρησιμοποιείται ως ένδειξη δεσπόζουσας θέσης σε αγορές παραγωγής και διανομής
  14. Συναφώς, προβληματισμοί δύναται να εγείρονται αφενός από το γεγονός ότι ο επόμενος ανταγωνιστής (ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΑ) διαθέτει σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά απορρόφησης νωπού αγελαδινού γάλακτος, τόσο στην ελληνική επικράτεια ([…]% για το 2020) όσο και στους επιμέρους νομούς, αφετέρου από την διαπιστωμένη μειωμένη διαπραγματευτική ισχύ των παραγωγών, οι οποίοι είθισται να είναι κατακερματισμένοι
  15. Εντούτοις, η προσαύξηση συνεπεία της ερευνώμενης συναλλαγής είναι αμελητέα (2%), αντιστοιχεί σε νομούς όπου δεν υφίσταται επικάλυψη μεταξύ των μερών και οι οποίοι δεν εντάσσονται στις σημαντικότερες γαλακτοπαραγωγικές περιοχές της χώρας. Εξάλλου, ο δείκτης ΗΗΙ στην εν λόγω αγορά μετά τη συγκέντρωση βρίσκεται στις […] μονάδες, ήτοι σαφώς κάτω του ασφαλούς ορίου των 1000 μονάδων, όπως αυτό προβλέπεται στις ως άνω Κατευθυντήριες Γραμμές. Σε κάθε περίπτωση η μεταβολή (δ) εκτιμάται στις 100 μονάδες, επομένως, κείται σαφώς και αυτή εντός του προβλεπόμενου από τις Κατευθυντήριες Γραμμές της Ε.Ε. ασφαλούς ορίου των 250 μονάδων
  16. Κατά τούτο, οι προαναφερθείσες ανησυχίες δεν αποτελούν άμεσες και ευθείες αντιανταγωνιστικές συνέπειες, οι οποίες συνδέονται αιτιωδώς με την γνωστοποιηθείσα συναλλαγή202, αλλά συνδέονται με την ήδη εγκριθείσα ΔΕΛΤΑ-ΜΕΒΓΑΛ και 199 Βλ. ΕΑ 697/2019 με περαιτέρω παραπομπή σε στην υπόθεση Μ-1221, Rewe-Meinl, κρίθηκε ότι με μερίδια 30-40% στην αγορά εφοδιασμού, η νέα οντότητα, όπως εν προκειμένω, αποκτούσε δεσπόζουσα θέση, καθώς και στην υπόθεση M-1684, Carrefour-Promodes, όπου το αντίστοιχο μερίδιο της νέας οντότητας ανερχόταν σε 22%, ήτοι χαμηλότερο από το αθροιστικό μερίδιο αγοράς της νέας οντότητας. 200 Βλ. ΕΑ 650/2017 και 697/
  17. 201 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων, ό.π., παράγραφος
  18. 202 Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 21 και Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 9 και
  19. Πρβλ. Αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις υποθέσεις COMP/M.2333 - DeBeers/LVMH, παρ. 112 και COMP/M.3177 - BASF / GLON-SANDERS / JV, παρ. 11-
  20. 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αντιμετωπίζονται από τις προαναφερθείσες δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο της υπόθεσης αυτής και εξακολουθούν να δεσμεύουν τα μέρη.
  21. Ενόψει των ανωτέρω, η συγκέντρωση δεν αναμένεται να περιορίσει σημαντικά τον ανταγωνισμό στην εξεταζόμενη σχετική αγορά προμήθειας νωπού αγελαδινού γάλακτος. Όπως είναι προφανές, το ανωτέρω συμπέρασμα ενισχύεται στην περίπτωση που ολοκληρωθεί η αναφερόμενη υπό ανωτέρω Ενότητα 2.5 συναλλαγή, ήτοι η απόκτηση από την οικογένεια της Χατζάκου ποσοστό […]% επί του μετοχικού κεφαλαίου της ΜΕΒΓΑΛ από την ΔΕΛΤΑ, οπότε και το ποσοστό της νέας οντότητας θα μειωθεί περίπου κατά […]%, δηλ. θα ανέλθει σε […]%. 4.2 ΔΟΜΗ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ
  22. Σύμφωνα με τα στοιχεία που προσκόμισε ο ΕΛ.Γ.Ο. – ΔΗΜΗΤΡΑ το μεγαλύτερο ποσοστό της χρήσης του πρόβειου γάλακτος ως πρώτη ύλη αφορά στην κατηγορία των τυροκομικών ανερχόμενο περίπου στο 97%, για το
  23. Για το ίδιο χρονικό διάστημα, ακολουθούν τα γιαούρτια με ποσοστό της τάξης του 2%. Πίνακας 5: Κατανομή της χρήσης νωπού πρόβειου γάλακτος, 2018-2020 Συμμετοχή κατά χρήση: 2018 2019 2020 Γάλα Παστεριωμένο (φρέσκο) Γάλα Συμπυκνωμένο Γάλα Υψηλής Θερμικής Επεξεργασίας Γιαούρτια και Οξυνισθέντα Γάλατα […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Τυριά Λοιπά Προϊόντα (επιδόρπια, ροφήματα, κρέμα-βούτυρο) Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων Ε.Λ.ΓΟ. - ΔΗΜΗΤΡΑ
  24. Το 2020, η ΔΕΛΤΑ δεν πραγματοποίησε αγορές νωπού πρόβειου γάλακτος απευθείας από παραγωγούς, αλλά από λοιπές εταιρείες του κλάδου. Όσον αφορά τη ΔΩΔΩΝΗ ο κύριος όγκος των αγορών νωπού πρόβειου γάλακτος πραγματοποιήθηκε απευθείας από παραγωγούς ([…]%), ενώ οι αντίστοιχες αγορές της ΜΕΒΓΑΛ πραγματοποιήθηκαν κυρίως από συνεργάτες/χονδρεμπόρους ([…]%). Πίνακας 6: Αγορές σε νωπό πρόβειο γάλα (σε τόνους) των συμμετεχουσών εταιρειών για το 2020 ΔΕΛΤΑ Συνολική ποσότητα συλλ. πρόβειου γάλακτος: […] % ΜΕΒΓΑΛ % […] ΔΩΔΩΝΗ % […] - Ιδιόκτητες Φάρμες - Συνεργάτες […] […] […] […] - Απευθείας από παραγωγούς […] […] […] […] - Εισαγωγές 38 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ - Άλλο, π.χ. άλλη εταιρεία του κλάδου ΔΕΛΤΑ % […] […] ΜΕΒΓΑΛ % ΔΩΔΩΝΗ % Πηγή: Στοιχεία προσκομισθέντα από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις
  25. Ειδικότερα, βάσει των στοιχείων του ΕΛ.Γ.Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ203, για το έτος 2020, η ΜΕΒΓΑΛ συνέλεξε πρόβειο γάλα από 11 νομούς της χώρας, η ΔΩΔΩΝΗ από 6 νομούς, ενώ η ΔΕΛΤΑ δεν πραγματοποίησε απευθείας αγορές από παραγωγούς. Όπως παρουσιάζεται στον πίνακα που ακολουθεί οι δραστηριότητες των μερών στην αγορά προμήθειας νωπού πρόβειου γάλακτος επικαλύπτονται μόνο το 2018 στο νομό Γρεβενών ([…] η ΔΕΛΤΑ και […] η ΔΩΔΩΝΗ) και στο νομό Πέλλας ([…] η ΜΕΒΓΑΛ και […] η ΔΩΔΩΝΗ) και το 2019 στο νομό Γρεβενών ([…] η ΔΕΛΤΑ και […]η ΔΩΔΩΝΗ) και στο νομό Λάρισας ([…]η ΜΕΒΓΑΛ και 0,05% η ΔΩΔΩΝΗ). Πίνακας 7: Μερίδια εισκομίσεων νωπού πρόβειου γάλακτος στους νομούς με κοινή παρουσία των ΔΕΛΤΑ/ΜΕΒΓΑΛ και ΔΩΔΩΝΗ ΛΑΡΙΣΑΣ ΠΕΛΛΑ ΕΛΛ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] ΔΩΔΩΝΗ […] […] ΜΕΒΓΑΛ ΔΕΛΤΑ […] […] 2020 ΔΩΔΩΝΗ […] ΜΕΒΓΑΛ ΔΕΛΤΑ […] 2019 ΔΩΔΩΝΗ ΓΡΕΒΕΝΑ ΜΕΒΓΑΛ ΔΕΛΤΑ 2018 Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων Ε.Λ.ΓΟ. - ΔΗΜΗΤΡΑ
  26. Στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας, για το 2020, η ΜΕΒΓΑΛ204 απορρόφησε περίπου το […]και η ΔΩΔΩΝΗ το […]του νωπού πρόβειου γάλακτος (έναντι περίπου […] και […] αντίστοιχα για το 2018 και περίπου […] και […] αντίστοιχα για το 2019) φτάνοντας αθροιστικά περίπου στο 6,05% στο σύνολο των γαλακτοβιομηχανιών (έναντι περίπου 7% και 7% για το 2018 και 2019 αντίστοιχα, οπότε και δραστηριοποιούταν στην εν λόγω αγορά και η ΔΕΛΤΑ).
  27. Εκ των ανωτέρω, η αγορά προμήθειας νωπού πρόβειου γάλακτος δεν συνιστά επηρεαζόμενη αγορά για τους σκοπούς της υπό κρίση συγκέντρωσης. 4.3 ΔΟΜΗ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΝΩΠΟΥ ΓΙΔΙΝΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ
  28. Βάσει των στοιχείων που προσκόμισε ο ΕΛ.Γ.Ο. – ΔΗΜΗΤΡΑ το μεγαλύτερο ποσοστό της χρήσης του γίδινου γάλακτος ως πρώτη ύλη αφορά στην κατηγορία των τυροκομικών και ανέρχεται περίπου στο 83%, για το
  29. Για το ίδιο χρονικό διάστημα, ακολουθούν το γάλα 203 204 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 5956/12.7.2021 και 6016/13.7.2021 επιστολές του ΕΛ.Γ.Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ. Βλ. την υποσημείωση
  30. 39 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ υψηλής θερμικής επεξεργασίας, το παστεριωμένο γάλα και τα γιαούρτια με ποσοστά της τάξης του 8%, 4% και 2% αντίστοιχα. Πίνακας 8: Κατανομή της χρήσης νωπού πρόβειου γάλακτος, 2018-2020 Συμμετοχή κατά χρήση: 2018 2019 2020 Γάλα Παστεριωμένο (φρέσκο) Γάλα Συμπυκνωμένο Γάλα Υψηλής Θερμικής Επεξεργασίας Γιαούρτια και Οξυνισθέντα Γάλατα […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Τυριά Λοιπά Προϊόντα (επιδόρπια, ροφήματα, κρέμα-βούτυρο) Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων Ε.Λ.ΓΟ. - ΔΗΜΗΤΡΑ
  31. Όπως παρουσιάζεται στον πίνακα που ακολουθεί, ο κύριος όγκος των αγορών νωπού γίδινου γάλακτος πραγματοποιήθηκε το 2020 απευθείας από παραγωγούς για ΔΕΛΤΑ […] και τη ΔΩΔΩΝΗ […], ενώ οι αντίστοιχες αγορές της ΜΕΒΓΑΛ πραγματοποιήθηκαν κυρίως από συνεργάτες/χονδρεμπόρους […]. Πίνακας 9: Αγορές σε νωπό γίδινο γάλα (σε τόνους) των συμμετεχουσών εταιρειών για το 2020 ΔΕΛΤΑ Συνολική ποσότητα συλλ. γίδινου γάλακτος: % […] ΜΕΒΓΑΛ % […] ΔΩΔΩΝΗ % […] - Ιδιόκτητες Φάρμες - Συνεργάτες - Απευθείας από παραγωγούς […] […] - Εισαγωγές - Άλλο, π.χ. άλλη εταιρεία του κλάδου […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Πηγή: Στοιχεία προσκομισθέντα από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις
  32. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΛ.Γ.Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ205, για το έτος 2020, η ΔΕΛΤΑ συνέλεξε γίδινο γάλα από 3 νομούς, η ΜΕΒΓΑΛ από 10 νομούς και η ΔΩΔΩΝΗ από 9 νομούς. Επισημαίνεται ότι, τουλάχιστον για την περίοδο 2018-2020, οι δραστηριότητες των ΔΕΛΤΑ/ΜΕΒΓΑΛ και ΔΩΔΩΝΗ στην αγορά προμήθειας νωπού γίδινου γάλακτος δεν επικαλύπτονται σε κανένα νομό της χώρας.
  33. Στο σύ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.