1935-decision-615-2015

ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 615/2015 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτηρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 14η Σεπτεμβρίου 2015, ημέρα Δευτέρα και ώρα 12:00, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Δημήτριος Κυριτσάκης Μέλη: Βικτωρία Μερτικοπούλου (Εισηγήτρια) Δημήτριος Δανηλάτος και Ιωάννης Αυγερινός Γραμματέας: Ευγενία Ντόρντα Θέμα της συνεδρίασης: Γνωστοποίηση συγκέντρωσης κατ’ άρθρα 5 - 10 ν. 3959/2011 από τις εταιρίες «ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α.Ε.» και «POLYECO Α.Ε.» που αφορά στη σύσταση κοινής επιχείρησης με την επωνυμία «ECORECOVERY Ανώνυμη Εταιρία Ανάκτησης Αποβλήτων» και το διακριτικό τίτλο «ECORECOVERY S.A.» Στην αρχή της συζήτησης, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στην Εισηγήτρια της υπόθεσης, Βικτωρία Μερτικοπούλου, η οποία ανέπτυξε συνοπτικά την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 5421/10.9.2015 γραπτή Εισήγηση επί της κρινόμενης υπόθεσης και πρότεινε, για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά στην Εισήγηση, να εγκριθεί η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση. Με την ολοκλήρωση της ανάπτυξης της εισήγησης, το Τμήμα της ΕΑ, προχώρησε σε διάσκεψη επί της ως άνω υπόθεσης με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας της υπόθεσης, Βικτωρίας Μερτικοπούλου, η οποία δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία και αφού έλαβε υπόψη την έκθεση της αρμόδιας Εισηγήτριας, όλα τα στοιχεία του φακέλου της ανωτέρω υπόθεσης, τις απόψεις των μελών και το ισχύον νομικό πλαίσιο, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ : Ι. Η ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΠΡΑΞΗ Ι.Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε 3 επιπλέον εκδόσεις με τα εξής διακριτικά: 1) Έκδοση για το ΦΕΚ, 2) Έκδοση για την εταιρία «ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α.Ε.» και 3) Έκδοση για την «POLYECO Α.Ε.». Από τις τρεις τελευταίες εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (YA 117/2013, ΦΕΚ 54Β΄/16.1.2013). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

Σύμφωνα με το άρ. 5 παρ. 5 του ν. 3959/2011: «Η δημιουργία κοινής επιχείρησης που εκπληρώνει μόνιμα όλες τις λειτουργίες μιας αυτόνομης οικονομικής ενότητας αποτελεί συγκέντρωση κατά την έννοια του παρόντος άρθρου»
Η γνωστοποιηθείσα πράξη στην κρινόμενη υπόθεση αφορά στη σύσταση κοινής επιχείρησης με την επωνυμία «ECORECOVERY Ανώνυμη Εταιρία Ανάκτησης Αποβλήτων» και το διακριτικό τίτλο «ECORECOVERY S.A.» από τις εταιρίες «ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α.Ε.» και «ΠΟΛΥΕΚΟ Α.Ε.».
Ειδικότερα, οι εταιρίες «ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ, ΛΑΤΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ», με διακριτικό τίτλο «ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α.Ε.» (εφεξής και «ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ») και «ΠΟΛΥΕΚΟ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ», με διακριτικό τίτλο «POLYECO A.E.» (εφεξής και «POLYECO»), γνωστοποίησαν στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής και «Ε.Α.»), στις 11.06.2015 (αριθμ. πρωτ. 3668), σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 5 έως 10 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, τη σύσταση της κοινής εταιρίας με την επωνυμία «ECORECOVERY ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΚΤΗΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ» και το διακριτικό τίτλο «ECORECOVERY S.A.» (εφεξής και «ECORECOVERY» ή «κοινή επιχείρηση»).
Η κοινή επιχείρηση πρόκειται να δραστηριοποιηθεί στην παραγωγή και εμπορία εναλλακτικών καυσίμων, μέσω της διαχείρισης και επεξεργασίας στερεών αποβλήτων.
Όπως αναφέρεται στη γνωστοποίηση, σκοπός των μητρικών της κοινής επιχείρησης είναι «ο συνδυασμός της οργανωτικής και διοικητικής τεχνογνωσίας του Ομίλου ΤΙΤΑΝ2 και της πολύχρονης εμπειρίας του Ομίλου ΤΠΠ3 στην διαχείριση και επεξεργασία αποβλήτων, για την παραγωγή στην Ελλάδα προϊόντων εναλλακτικών καυσίμων που σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες είναι περισσότερο διαδεδομένα. Στα πλαίσια της υλοποίησης των σχετικών Οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για περιβαλλοντικά πληρέστερη διαχείριση των αποβλήτων μέσω αύξησης της ανακύκλωσης και της ανάκτησης και μείωσης των αποβλήτων που οδηγούνται σε ταφή, η κοινή επιχείρηση στοχεύει στο να προσφέρει καλύτερης ποιότητας ή/ και ειδικών προδιαγραφών εναλλακτικά καύσιμα σε ποσότητες ικανές να καλύψουν την ζήτηση, η οποία εκτιμάται ότι θα αυξηθεί σημαντικά κατά τα επόμενα χρόνια λόγω του υψηλού και διαρκώς αυξανόμενου κόστους των συμβατικών καυσίμων»
Η ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ θα συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της κοινής επιχείρησης με ποσοστό 40% και η POLYECO με ποσοστό 60%. Σύμφωνα με τα μέρη, παρά την ανωτέρω μειοψηφική συμμετοχή της ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ, ο έλεγχος επί της ECORECOVERY είναι κοινός
1 Βλ. ανάλυση στην οικεία ενότητα. Η ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ είναι θυγατρική εταιρία της «ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΣΙΜΕΝΤΩΝ ΤΙΤΑΝ». Βλ. κατωτέρω παρ.
3 Η ΤΠΠ είναι η μητρική της POLYECO. Βλ. κατωτέρω παρ.
4 Σελ. 3 εντύπου γνωστοποίησης. 5 Σελ. 15 εντύπου γνωστοποίησης. 2 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ι.Β. ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ Ε.Α.
Η γνωστοποιηθείσα πράξη έχει εθνική διάσταση και εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 6 παρ. 1 ν. 3959/2011 με βάση τους γνωστοποιηθέντες κύκλους εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων, όπως αυτοί παρατίθενται συνοπτικά παρακάτω, και υπόκειται υποχρεωτικά σε προηγούμενη γνωστοποίηση. Οι υπολογισθέντες κατ’ άρθρο 10 του ν. 3959/2011 κύκλοι εργασιών των συμμετεχουσών σύμφωνα με τα στοιχεία τα οποία προσκόμισαν οι γνωστοποιούσες και τις σχετικές δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: ΚΥΚΛΟΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΕΡΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΧΡΗΣΗ 2014 (σε €) Όμιλος Εθνικός κ.ε. Παγκόσμιος κ.ε. ΤΙΤΑΝ 284.913.000,00 1.158.414.000,00 ΤΠΠ 21.526.379,86 42.841.706,95 Βάσει των προαναφερόμενων κύκλων εργασιών, πληρούνται τα ποσοτικά όρια που τίθενται με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3959/
Περαιτέρω, η γνωστοποιηθείσα πράξη δεν έχει ενωσιακή διάσταση, καθώς οι συνολικοί κύκλοι εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων δεν υπερβαίνουν τα κατώτατα όρια των άρθρων 1 παρ. 27 και 38 του Κανονισμού (ΕΚ) 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων9, δεδομένου ιδίως ότι ο συνολικός παγκόσμιος κύκλος εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων δεν υπερβαίνει τα 2,5 δις ευρώ. 6 Η οποία προβλέπει ότι: «Κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα σε τριάντα ημέρες από τη σύναψη της συμφωνίας … που εξασφαλίζει τον έλεγχο της επιχείρησης, όταν ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση κατά το άρθρο 10 ανέρχεται, στην παγκόσμια αγορά τουλάχιστον σε εκατόν πενήντα εκατομμύρια (150.000.000) ευρώ και δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμία χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των δεκαπέντε εκατομμυρίων (15.000.000) ευρώ στην ελληνική αγορά». 7 Στο άρθρο 1 παρ. 2 του ως άνω Κανονισμού ορίζεται ότι: «Μία συγκέντρωση έχει κοινοτική διάσταση όταν: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 250 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος». 8 Σύμφωνα με αυτή: «Μία συγκέντρωση που δεν υπερβαίνει τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στην παράγραφο 2 έχει κοινοτική διάσταση, εφόσον: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ· β) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις σε κάθε ένα από τρία τουλάχιστον κράτη μέλη, υπερβαίνει τα 100 εκατομμύρια ευρώ· γ) σε κάθε ένα από τα τρία τουλάχιστον κράτη μέλη που λαμβάνονται υπόψη για τους σκοπούς του στοιχείου β), δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν κάθε μία χωριστά συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 25 εκατομμυρίων ευρώ και δ) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος». 9 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου της 20 ης Ιανουαρίου 2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (EE L 24/1 της 29.01.2004). 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ι.Γ. ΠΑΡΑΔΕΚΤΗ ΚΑΙ ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΗ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ
Οι υπόχρεες προς γνωστοποίηση επιχειρήσεις ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ και POLYECO, γνωστοποίησαν στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής και «Ε.Α.»), στις 11.06.2015 (αριθμ. πρωτ. 3668), σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 5 έως 10 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, τη σύσταση της κοινής εταιρίας με την επωνυμία «ECORECOVERY ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΚΤΗΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ». Ειδικότερα, οι γνωστοποιούσες, με το έντυπο γνωστοποίησης, υπέβαλαν το από 12.05.2015 ιδιωτικό συμφωνητικό μετόχων, με το οποίο συμφωνήθηκε η σύσταση της κοινής επιχείρησης. Δεδομένου ότι ως αφετηρία της προθεσμίας των 30 ημερών προς γνωστοποίηση της συγκέντρωσης λογίζεται η ημερομηνία υπογραφής της εν λόγω συμφωνίας μετόχων10, και ενόψει του ότι, όπως προεκτέθηκε, η υπό κρίση πράξη γνωστοποιήθηκε στις 11.06.2015, οι υπόχρεες προς γνωστοποίηση επιχειρήσεις γνωστοποίησαν εμπροθέσμως την υπό εξέταση συγκέντρωση, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 3959/
Με την ως άνω γνωστοποίηση συνυποβλήθηκε το προβλεπόμενο στο άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 3959/2011 παράβολο των 1.100 ευρώ
Ως εκ τούτου, η εν λόγω γνωστοποίηση θεωρείται εμπρόθεσμη και παραδεκτή.
Ως ημερομηνία προσήκουσας γνωστοποίησης λογίζεται η 30.06.2015, δεδομένης της ανάγκης συμπλήρωσης του φακέλου
Στη συνέχεια, η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (εφεξής και «Γ.Δ.Α.») της Ε.Α. ζήτησε συμπληρωματικά στοιχεία από τα μέρη14, τα οποία απάντησαν με τις υπ’ αριθμ. πρωτ. 4617 και 4618 επιστολές τους, ημερομηνίας 16.07.2015, ενώ τα μέρη υπέβαλαν και υπόμνημα στις 29.07.2014 στο οποίο εξέθεσαν συμπληρωματικά τις απόψεις τους
Παράλληλα, η Γ.Δ.Α. απέστειλε επιστολές παροχής στοιχείων στις ανταγωνίστριες των μερών εταιρίες ΣΟΥΚ ΕΛΛΑΣ ΕΠΕ (SUK)16, INTERGEO ΕΠΕ (INTERGEO)17, ENVIROCHEM ΕΛΛΑΣ ΑΕ (ENVIROCHEM)18, ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΣΙΜΕΝΤΩΝ ΗΡΑΚΛΗΣ (ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ)19, ΤΣΙΜΕΝΤΟΠΟΙΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ (ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΚΥΠΡΟΥ)20, ANTIPOLLUTION ΑΝΩΝΥΜΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΑΣΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (ANTIPOLLUTION)21 και ΤΣΙΜΕΝΤΑ ΧΑΛΥΨ (ΧΑΛΥΨ)22, ζητώντας στοιχεία για την 10 Άρθρο 6 παρ. 1 και 2 ν. 3959/
Τα μέρη δημοσίευσαν τη γνωστοποιηθείσα πράξη στην ημερήσια οικονομική εφημερίδα πανελλαδικής κυκλοφορίας «ΗΜΕΡΗΣΙΑ» (Αριθμός φύλλου 20047 της 12 ης Ιουνίου 2015) κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 6 του ν. 3959/2011 και στην απόφαση της Ε.Α. 558/VΙΙ/
Το κείμενο της εν λόγω δημοσίευσης αναρτήθηκε στις 17.06.2015 στο διαδικτυακό τόπο της Επιτροπής Ανταγωνισμού. 12 ΔΟΥ ΦΑΕ ΑΘΗΝΩΝ, Σειρά Η, αριθμός 7980883 για την ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ. 13 Κατόπιν της από 11.06.2015 υποβολής στην Ε.Α. του εντύπου γνωστοποίησης, η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού ζήτησε από τα γνωστοποιούντα μέρη διευκρινίσεις και συμπληρωματικά στοιχεία (με την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 3980/19.06.2015 επιστολή της). Τα μέρη απάντησαν με την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4179/29.06.2015 επιστολή τους. 14 Με την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 4415/08.07.2015 επιστολή της. 15 Υπ’ αριθμ. πρωτ. 4869/29.07.2015 υπόμνημα. 16 Την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 4267/01.07.2015 επιστολή. 17 Την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 4268/01.07.2015 επιστολή. 18 Την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 4269/01.07.2015 επιστολή. 19 Την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 4270/01.07.2015 επιστολή. 20 Την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 4271/01.07.2015 επιστολή. 21 Την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 4476/10.07.2015 επιστολή. 11 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πληρέστερη αξιολόγηση της υπό εξέταση συγκέντρωσης, καθώς και την άποψή τους για τις επιπτώσεις της υπό κρίση πράξης, στις οποίες και απάντησαν οι εν λόγω εταιρίες με σχετικές επιστολές τους
Στις 30.07.2015 τα μέρη υπέβαλαν την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4887/30.07.2015 επιστολή με την οποία δήλωσαν ότι συναινούν στην παράταση των προθεσμιών του άρθρου 8 παρ. 3 έως 6 του ν. 3959/2011 μέχρι την 15η Σεπτεμβρίου 2015, η οποία συνεπώς είναι η προθεσμία για την έκδοση της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού κατά τα οριζόμενα στο άρ. 8 παρ. 3 ν. 3959/
Ι.Δ. ΤΑ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ I.Δ.
ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ
Η ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ εδρεύει στην Αθήνα και ιδρύθηκε το
Το αντικείμενο των εργασιών της είναι η παραγωγή και εμπορία σκυροδέματος, αδρανών υλικών και λοιπών δομικών υλικών, καθώς και οι λατομικές εργασίες
Η ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ είναι θυγατρική εταιρία της «ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΣΙΜΕΝΤΩΝ ΤΙΤΑΝ» (εφεξής και «ΤΙΤΑΝ»), η οποία αποτελεί τη μητρική εταιρία ομίλου επιχειρήσεων παραγωγής και εμπορίας τσιμέντου, σκυροδέματος (μπετόν) και άλλων δομικών υλικών25 (εφεξής και «Όμιλος ΤΙΤΑΝ»)
Την 5.3.2015, οι κατωτέρω μέτοχοι κατείχαν ποσοστό μεγαλύτερο του 5% του συνόλου των δικαιωμάτων ψήφου της TITAN, συμπεριλαμβανομένων δικαιωμάτων ψήφου που αντιστοιχούν σε μετοχές των οποίων είναι συγκύριοι και περιέχονται σε κοινή επενδυτική μερίδα: (α) ΕΔΥΒΕΜ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΜΙΤΕΔ (ΕΔΥΒΕΜ), ποσοστό 11,16%, (β) Ανδρέας Λ. Κανελλόπουλος, ποσοστό 10,57%, (γ) ΙΔΡΥΜΑ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΙ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ ποσοστό 9,93%, και (δ) Λεωνίδας Α. Κανελλόπουλος ποσοστό 6,10%
Η μητρική εταιρία ΤΙΤΑΝ ιδρύθηκε το 1902 με την ανέγερση του πρώτου τσιμεντοποιείου στην πόλη της Ελευσίνας και το 1912 εισήχθη στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών. Το 1962 ξεκίνησε τη λειτουργία του το δεύτερο εργοστάσιο του ομίλου στη Νέα Ευκαρπία Θεσσαλονίκης. Το 1968 λειτούργησε το τρίτο εργοστάσιο στο Δρέπανο Αχαΐας και το 1976 22 Την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 4510/13.07.2015 επιστολή. Με τις υπ’ αριθμ. πρωτ. 4463/10.07.2015 (SUK), 4421/09.07.2015 (INTERGEO), 4557/14.07.2015 (έχει λάβει επίσης τον αριθμ. πρωτ. 4570/15.07.2015) & 4599/15.07.2015 (ENVIROCHEM), 4515/13.07.2015 & 4736/22.07.2015 (ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ), 4654/17.07.2015 (ΒΑΣΙΛΙΚΟ), 4663/17.07.2015 (ANTIPOLLUTION) και 4692/21.07.2015 (ΧΑΛΥΨ) επιστολές τους. 24 Ο καταστατικός σκοπός της εταιρίας περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα εξής: (α) την παραγωγή, μεταφορά και εμπορία των κάθε είδους δομικών υλικών, όπως ενδεικτικά, ετοίμου σκυροδέματος, αδρανών υλικών και των κάθε είδους λατομικών προϊόντων, (β) τη μεταφορά και εμπορία τσιμέντων ή και ειδών εξ ολοκλήρου ή εν μέρει από τσιμέντο ή και παρεμφερών προϊόντων, και (γ) την εκμετάλλευση λατομείων αδρανών υλικών, βιομηχανικών ορυκτών, μαρμάρων και μεταλλείων, καθώς και τον εμπλουτισμό, τη βιομηχανική επεξεργασία και την εμπορία των προϊόντων τους. Έντυπο γνωστοποίησης, σελ. 6-
25 Βλ. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Ομίλου ΤΙΤΑΝ (1 Ιανουαρίου – 31 Δεκεμβρίου 2014), σελ.
26 Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από το σχετικό 3α του εντύπου γνωστοποίησης, η ακριβής μετοχική σύνθεση της ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ έχει ως εξής: TITAN […] και «TITAN CEMENT INTERNATIONAL TRADING» […] Η δε «TITAN CEMENT INTERNATIONAL TRADING» αποτελεί θυγατρική, κατά […] της ΤΙΤΑΝ, ενώ το υπόλοιπο […] των μετοχών της κατέχεται από την ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ. 27 Βλ. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Ομίλου ΤΙΤΑΝ (1 Ιανουαρίου-31 Δεκεμβρίου 2014), σελ.
23 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ λειτούργησε το τέταρτο εργοστάσιο του ομίλου, στο Καμάρι Βοιωτίας28, το οποίο, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος, είναι το μόνο εργοστάσιο του ομίλου που συναποτεφρώνει απόβλητα
Σήμερα, ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ δραστηριοποιείται σε δεκατέσσερις

(14)χώρες στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και την Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με τη γνωστοποίηση (σημείο 7.8.), ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ δεν έχει κάθετη ολοκλήρωση, αλλά παρέχει μόνο υπηρεσίες ενεργειακής ανάκτησης στερεών αποβλήτων μέσω χρήσεώς τους ως δευτερογενών (εναλλακτικών) καυσίμων, τα οποία συναποτεφρώνονται στις εγκαταστάσεις παραγωγής τσιμέντου. […]
Από τις επιχειρήσεις του Ομίλου ΤΙΤΑΝ, στην αγορά της ενεργειακής ανάκτησης στερεών αποβλήτων μέσω της χρήσεώς τους ως εναλλακτικών καυσίμων στην Ελλάδα δραστηριοποιείται […]
I.Δ.
POLYECO
Η POLYECO ιδρύθηκε το 2001, εδρεύει στoν Ασπρόπυργο Αττικής και είναι κατά […] θυγατρική εταιρία της «ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Α.Ε.» (εφεξής και ΤΠΠ), από την οποία ελέγχεται
[…]32, […]
Η POLYECO αποτελεί την πρώτη και μόνη πλήρως αδειοδοτημένη και πιστοποιημένη κάθετη μονάδα διαχείρισης και αξιοποίησης αποβλήτων στην Ελλάδα. Δραστηριοποιείται σε χώρες όπως η Αλβανία, η Σερβία, το Κόσοβο, το Μαυροβούνιο, η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, η Κύπρος, ο Λίβανος, ο Μαυρίκιος, η Μογγολία, η Ιορδανία, το Καζακστάν και η Αιθιοπία. Οι κεντρικές βιομηχανικές εγκαταστάσεις της POLYECO βρίσκονται στη βιομηχανική περιοχή του Ασπροπύργου στο Ν. Αττικής, ενώ μια δεύτερη μονάδα για την προσωρινή αποθήκευση αποβλήτων βρίσκεται στη Βιομηχανική Ζώνη της Σίνδου, στη Θεσσαλονίκη. Επιπλέον, διαθέτει εγκατεστημένες εταιρίες στα Τίρανα, τα Σκόπια, το Βελιγράδι, τη Ποδγκόριτσα, την Πρίστινα και την Αντίς Αμπέμπα
Το αντικείμενο εργασιών της POLYECO είναι η μελέτη, διαχείριση και περιβαλλοντικά ασφαλής τελική διάθεση στερεών και υγρών βιομηχανικών και ναυτιλιακών αποβλήτων για παραγωγή εναλλακτικών καυσίμων και εναλλακτικών πρώτων υλών, για περαιτέρω διαχείριση ή/και για τελική διάθεση, η εκπόνηση μελετών απορρύπανσης και αποκατάστασης ρυπάνσεων, οι χημικές αναλύσεις αποβλήτων και η παραγωγή προϊόντων θειικού σιδήρου και ουρίας.
Στον καταστατικό σκοπό της POLYECO περιλαμβάνονται 34: 28 Βλ. www.titan.gr. Βλ. το υπ’ αριθμ. πρωτ. 4616/16.07.2015 έγγραφο του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας. 30 Βλ. την επιστολή υπ’ αριθμ. πρωτ. 4179/29.06.2015, σελ.
31 Όπως αναφέρεται τόσο στην γνωστοποίηση (σελ. 21 εντύπου) όσο και στη συμπληρωματική υπ’ αριθμ. πρωτ. 4179/29.06.2015 επιστολή των μερών προς τη Γ.Δ.Α., ο έλεγχος από την ΤΠΠ επί της POLYECO ασκείται εν τους πράγμασι και δεν προβλέπεται στο καταστατικό αυτής ή σε συμφωνία μετόχων. Ειδικότερα, σύμφωνα με το έντυπο γνωστοποίησης: […] Περαιτέρω, στην ως άνω αναφερόμενη συμπληρωματική επιστολή (απάντηση στην ερώτηση 4) αναφέρεται ότι: […] 32 Βλ. έντυπο γνωστοποίησης, σχετικό 3γ. 33 Βλ. www.polyeco.gr. 34 Βλ. έντυπο γνωστοποίησης, σελ. 6-
29 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ  «Η διαχείριση πάσης φύσεως αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων και των επικινδύνων, σύμφωνα με την ισχύουσα ελληνική και διεθνή νομοθεσία και κυρίως η συλλογή, η μεταφορά, η μεταφόρτωση, η προσωρινή αποθήκευση, η αξιοποίηση και η διάθεση των αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της εποπτείας των εργασιών αυτών, της επίβλεψης των εγκαταστάσεων διάθεσης και της μετέπειτα φροντίδας των χώρων διάθεσης. Οι εργασίες διάθεσης των αποβλήτων περιλαμβάνουν και την επεξεργασία τους με την εφαρμογή ή τον συνδυασμό φυσικών, χημικών, θερμικών και βιολογικών διεργασιών που μεταβάλλουν τα χαρακτηριστικά των αποβλήτων έτσι ώστε να περιορίζεται ο όγκος ή οι επικίνδυνες ιδιότητες τους, να διευκολύνεται ο χειρισμός τους ή/και να επιτυγχάνεται η ανάκτηση χρήσιμων υλών, υλικών ή ενέργειας.  Οι εργασίες αξιοποίησης των αποβλήτων περιλαμβάνουν κάθε εργασία ανακύκλωσης ή/και ανάκτησης υλικών ή ενέργειας από τα απόβλητα, κάθε εργασία που συνεπάγεται προσθήκη αξίας ή ενέργειας σε ύλες ή υλικά που ανακτήθηκαν, ανακυκλώθηκαν ή προέκυψαν από την επεξεργασία των αποβλήτων, καθώς και την ενεργειακή αξιοποίηση στερεών και υγρών αποβλήτων.  […] Η παραγωγή και εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και άλλες συμβατικές μορφές ενέργειας.  […] Η διενέργεια εθνικών και διεθνών μεταφορών επί κομίστρω πάσης φύσεως εμπορευμάτων και εν γένει κινητών πραγμάτων και αντικειμένων οποιασδήποτε χρήσεως, σε στερεά, υγρή ή αέρια μορφή, περιλαμβανομένων αλλά όχι αποκλειστικά των αποβλήτων, διενεργουμένων με μέσα είτε επίγεια, είτε θαλάσσια, είτε εναέρια, όπως ενδεικτικά δια φορτηγών αυτοκινήτων, ρυμουλκών οχημάτων, ψυγείων, ρυμουλκούμενων ή μη ρυμουλκούμενων γερανοφόρων και εν γένει παντός είδους καταλλήλου αυτοκινούμενου οχήματος που ανήκει στην εταιρεία ή μισθώνεται από αυτή ή με άλλο τρόπο αποκτά νόμιμα τη χρήση του και κυκλοφορεί κατά νόμο».
Σύμφωνα με τη γνωστοποίηση (σημείο 7.8.), η POLYECO παρέχει όλα τα στάδια υπηρεσιών διαχείρισης επικίνδυνων στερεών αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση, πλην της ενεργειακής ανάκτησης. Συγκεκριμένα, παρέχει υπηρεσίες συλλογής, μεταφοράς, αποθήκευσης, επεξεργασίας προς παραγωγή εναλλακτικών καυσίμων και μεταφοράς τους για ενεργειακή ανάκτηση σε τελικούς διαθέτες (τσιμεντοβιομηχανία, αποτεφρωτήρες). Οι ανταγωνιστές της POLYECO παρέχουν όλα τα στάδια υπηρεσιών διαχείρισης πλην της επεξεργασίας προς παραγωγή εναλλακτικών καυσίμων (εξάγουν τα απόβλητα των πελατών τους ως έχουν σε αποτεφρωτήρες του εξωτερικού προς ενεργειακή ανάκτηση), συμπεριλαμβανομένης και της διαχείρισης προς ενεργειακή ανάκτηση.
Η μητρική της POLYECO, εταιρία ΤΠΠ, […]
Αποτελεί τη μητρική εταιρία ενός ομίλου που δραστηριοποιείται στη διαχείριση βιομηχανικών, αγροτικών και ναυτιλιακών αποβλήτων, στην πρόληψη και αντιμετώπιση θαλασσίων ρυπάνσεων, καθώς και στην παραγωγή και εμπορία εξοπλισμού συναφούς προς την πρόληψη και αντιμετώπιση θαλασσίων ρυπάνσεων.
Από τις εταιρίες του Ομίλου ΤΠΠ, στις σχετικές αγορές της υπό εξέταση πράξης και, ειδικότερα, στην αγορά υπηρεσιών διαχείρισης (επικίνδυνων και μη) στερεών αποβλήτων 35 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4179/29.06.2015 επιστολή των μερών. 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προς ενεργειακή ανάκτηση που παρέχονται στην Ελλάδα, δραστηριοποιούνται εκτός από την POLYECO, η μητρική εταιρία ΤΠΠ και η εταιρία ΜΕΓΑΡΑ ΕΚΟ Α.Ε.
I.Δ.
ECORECOVERY
Σύμφωνα με τα γνωστοποιούντα μέρη37, η υπό σύσταση κοινή επιχείρηση, ECORECOVERY, θα εδρεύει στον Ασπρόπυργο και θα δραστηριοποιηθεί στη διαχείριση και επεξεργασία κατ' αρχήν μη επικίνδυνων στερεών απόβλητων για την παραγωγή και εμπορία στερεών εναλλακτικών (δευτερογενών) καυσίμων, όπως ενδεικτικά το καύσιμο SRF (Solid Recovered Fuel) ή RDF (Refuse Derived Fuel)
Σε μελλοντικό στάδιο, και ανάλογα με την επιτυχία της ανάπτυξής της, η κοινή επιχείρηση πιθανό να δραστηριοποιηθεί στη διαχείριση και επεξεργασία ειδικών μορφών επικίνδυνων στερεών αποβλήτων, και συγκεκριμένα μόνο στην ειδική κατηγορία της παραγωγής και εμπορίας εναλλακτικών καυσίμων από ρυπασμένα ξύλα (στρωτήρες σιδηροδρόμων και στύλους ηλεκτροδότησης ή/και τηλεφωνίας), και στην παραγωγή, από τα ανωτέρω υλικά, και εμπορία στερεών εναλλακτικών (δευτερογενών) καυσίμων, όπως ενδεικτικά το καύσιμο WDF (Wood Derived Fuel)
Υπολογίζεται, δε, ότι θα παράγει […] επεξεργασμένων αποβλήτων το πρώτο έτος της λειτουργίας της, ποσότητα που θα αυξηθεί το δέκατο έτος της λειτουργίας της στους […]. Το προϊόν εκτιμάται ότι θα διατίθεται σε κατάλληλα αδειοδοτημένες βιομηχανίες με τιμή πώλησης […] ώστε να εξασφαλίζεται η βιωσιμότητα της επιχείρησης
Ο καταστατικός σκοπός της κοινής επιχείρησης έχει ως εξής:  «H βιομηχανική επεξεργασία και εμπορία στερεών αποβλήτων για την παραγωγή στερεού εναλλακτικού καυσίμου.  Η διαχείριση αστικών ή βιομηχανικών και λοιπών αποβλήτων, επικίνδυνων ή μη, για την παραγωγή δευτερογενούς καυσίμου, σύμφωνα με την ισχύουσα ελληνική και διεθνή νομοθεσία και κυρίως η συλλογή, μεταφορά, μεταφόρτωση, προσωρινή αποθήκευση, επεξεργασία και η διάθεση των εν λόγω αποβλήτων σε μορφή δευτερογενούς καυσίμου, καθώς και η ίδρυση και λειτουργία μονάδων αποθήκευσης και επεξεργασίας τους. Οι 36 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4179/29.06.2015 επιστολή των μερών. Βλ. έντυπο γνωστοποίησης σελ.
38 Το RDF (Refused Derived Fuel) αφορά το υψηλής θερμιδικής αξίας κλάσμα που διαχωρίζεται κατά την επεξεργασία Αστικών Στερεών Απορριμμάτων και εμποροβιομηχανικών απορριμμάτων. Ο όρος RDF είναι γενικός και περιλαμβάνει όλα τα ανακτώμενα καύσιμα. Αποτελείται κυρίως από χαρτί, πλαστικό και ύφασμα. Εξαιρείται το γυαλί και το μέταλλο. Το SRF (Solid Recovered Fuel) είναι στερεό καύσιμο που προκύπτει από μη επικίνδυνα απόβλητα και το οποίο αξιοποιείται για την ανάκτηση ενέργειας σε εγκαταστάσεις αποτέφρωσης ή συναποτέφρωσης και πληροί τις απαιτήσεις ταξινόμησης και προδιαγραφών του προτύπου ΕΝ
Περιλαμβάνει και βιογενές κλάσμα, τουλάχιστον αποξηραμένο και μερικώς σταθεροποιημένο (βλ. Χρήστος Τσομπανίδης

(2014), «Παραγωγή, χαρακτηρισμός και αξιοποίηση στερεών εναλλακτικών καυσίμων RDF-SRF» και Ε. Κακαράς

(2008), «Αντικατάσταση στερεών καυσίμων με στερεά βιοκαύσιμα: παρούσα κατάσταση και προοπτικές», Ημερίδα «ΣΤΕΡΕΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ – Πράσινη Πρακτική στη Σύγχρονη Βιομηχανία», Ε.Μ.Π. 39 Το WDF (Wood Derived Fuel) είναι δευτερογενές καύσιμο που παράγεται από τα απόβλητα ξυλείας, προερχόμενα κυρίως από τα δάση, τη βιομηχανία ξυλείας, καθώς και τις δραστηριότητες κατασκευών και κατεδαφίσεων. Διακρίνονται τρεις τύποι αποβλήτων ξυλείας:

(1)ανεπεξέργαστη ξυλεία (βιομάζα),

(2)ελαφρώς επεξεργασμένα απόβλητα ξύλου, και

(3)ιδιαίτερα επεξεργασμένα απόβλητα ξύλου, εμποτισμένα με CCA (Chromated Copper Arsenate) και κρεόζωτο, τα οποία θεωρούνται επικίνδυνα απόβλητα (βλ. Charlotte Rizzo, «Wood Waste Derived Fuel: State of the Art and Development Prospects in France, Focus on Construction and Demolition Wood Wastes», Royal Institute of Technology, Stockholm 2010). 40 Βλ. προμελέτη σκοπιμότητας, σελ.

37 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εργασίες επεξεργασίας των αποβλήτων περιλαμβάνουν κάθε εργασία ανακύκλωσης ή/και ανάκτησης υλικών».
Το μετοχικό κεφάλαιο της κοινής επιχείρησης ανέρχεται στο ποσό των […] ευρώ, στο οποίο η ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ θα συμμετέχει με ποσοστό 40% και η POLYECO θα συμμετέχει με ποσοστό 60%.
Σύμφωνα με το Έντυπο Γνωστοποίησης, η έναρξη της παραγωγικής δραστηριότητας της ECORECOVERY τελεί υπό την αίρεση της χορηγήσεως των απαιτούμενων Διοικητικών Αδειών από την αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση Θεσσαλίας - Στερεάς Ελλάδος και την Περιφερειακή Ενότητα Βοιωτίας, για τη λειτουργία μονάδας επεξεργασίας στερεών αποβλήτων για χρήση ως δευτερογενές καύσιμο. Ωστόσο, όπως αναφέρουν τα μέρη, η εμπορική δραστηριότητα της κοινής επιχείρησης θα ξεκινήσει αμέσως μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας σύστασής της. […].41 Ι.Ε. ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΕΣ ΔΟΜΙΚΕΣ - ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΙΛΩΝ ΤΙΤΑΝ ΚΑΙ ΤΠΠ
Ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ και ο Όμιλος ΤΠΠ έχουν τις ακόλουθες συμβατικές σχέσεις μεταξύ τους: (α) Ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ έχει συνάψει την από 3 Νοεμβρίου 2008 σύμβαση αορίστου χρόνου με την POLYECO42 […]
[…]
Στο έντυπο της γνωστοποίησης, η POLYECO αναφέρεται ως […] προμηθευτής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ στην αγορά υπηρεσιών ενεργειακής ανάκτησης στερεών αποβλήτων μέσω χρήσης τους ως δευτερογενών (εναλλακτικών) καυσίμων, με ποσοστό συμμετοχής στις συνολικές προμήθειες εναλλακτικών καυσίμων ύψους […]
(β) Εντός του 2015 καταρτίστηκαν τρία ιδιωτικά συμφωνητικά μεταξύ της ΤΙΤΑΝ και της POLYECO, τα οποία αφορούν στη συλλογή από την POLYECO αποβλήτων (επικίνδυνων και μη) από τις διάφορες εγκαταστάσεις παραγωγής τσιμέντου της ΤΙΤΑΝ στην Ελλάδα
(γ) Μεταξύ της POLYECO και της ΤΙΤΑΝ ισχύει, επίσης, το από 11.07.2013 Ιδιωτικό Συμφωνητικό για την προμήθεια (πώληση) από την POLYECO στην ΤΙΤΑΝ εναλλακτικής πρώτης ύλης για την παραγωγή τσιμέντου (RAWCEM), η διάρκεια του οποίου έχει παραταθεί διαδοχικά47 με τα από 11.07.2014 και 25.06.2015 Ιδιωτικά Συμφωνητικά Παράτασης Διάρκειας. Η εν λόγω σύμβαση δεν αφορά σε ενεργειακή αξιοποίηση 41 Βλ όρους ΙΙ Β 7& 8 του από 12.05.2015 ιδιωτικού συμφωνητικού μετόχων. Όπως προέκυψε από την έρευνα της Γ.Δ.Α., ήδη από το 2000 ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ είχε προβεί σε καύση αποβλήτων των οποίων η συλλογή, η μεταφορά και η τυποποίηση έγινε από την ΤΠΠ (βλ. παρουσίαση Κωνσταντίνου Συμεωνίδη σε ημερίδα του ΤΕΕ ημερομηνίας 12.10.2000). 43 Βλ. Σχετικό 11α ως συνημμένο της υπ’ αριθμ. πρωτ. 4617/16.07.2015 επιστολής των μερών. 44 Βλ. ιδιωτικό συμφωνητικό μεταξύ των δύο μερών - σχετικό 11α της υπ’ αριθμ. πρωτ. 4617/16.07.2015 επιστολής. 45 Πίνακας XVIII σημείου 8.6 εντύπου γνωστοποίησης. 46 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4617/16.07.2015 επιστολή των μερών σελ.
Τα εν λόγω συμφωνητικά επισυνάπτονται στην ως εν λόγω επιστολή. Συγκεκριμένα μεταξύ ΤΙΤΑΝ και POLYECO έχουν συναφθεί: α) το από 12.02.2015 ιδιωτικό συμφωνητικό για την συλλογή, μεταφορά και αξιοποίηση- διάθεση από την POLYECO των μη επικίνδυνων αποβλήτων […], β) Το από 22.04.2015 ιδιωτικό συμφωνητικό επεξεργασίας αποβλήτων για την επεξεργασία και διάθεση από την POLYECO των μη επικινδυνων αποβλήτων […], γ) Το από 12.05.2015 ιδιωτικό συμφωνητικό για την παραλαβή από την POLYECO των αποβλήτων συντήρησης […] 47 Η […] από 11.07.2013 ιδιωτικού συμφωνητικού, που επισυνάπτεται στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 4617/16.07.2015 επιστολή των μερών ως σχετ. υπ’ αριθμ. 20). 42 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αποβλήτων, καθώς το RAWCEM, παρότι παράγεται από απόβλητα, δεν είναι δευτερογενές (εναλλακτικό) καύσιμο, αλλά πρώτη ύλη για την παραγωγή τσιμέντου. Επίσης, κατά τη διάρκεια του 2015, η ΤΙΤΑΝ έχει προμηθευτεί από την POLYECO ορισμένα υλικά, τα οποία χρησιμοποιεί κατά την παραγωγική διαδικασία του τσιμέντου. Για τις εν λόγω αγορές δεν έχουν καταρτιστεί συμβάσεις διαρκείας, αλλά έγιναν με την έκδοση εντολών αγοράς / τιμολόγια ανά περίπτωση για κάθε ποσότητα
Ι.ΣΤ. Η ΣΥΝΑΛΛΑΓΗ
Τα γνωστοποιoύντα μέρη υπέγραψαν στις 12.05.2015 Ιδιωτικό Συμφωνητικό Μετόχων (το «Συμφωνητικό Μετόχων»), το οποίο θέτει το γενικό πλαίσιο των όρων συμφωνίας και συνεργασίας των γνωστοποιούντων μερών αναφορικά με τη σύσταση της ECORYCOVERY και δυνάμει του οποίου τα μέρη αναλαμβάνουν να συστήσουν την ECORECOVERY, με τον ανωτέρω αναφερόμενο καταστατικό σκοπό, υπό τον όρο της έγκρισης από την Ε.Α. της σκοπούμενης συγκέντρωσης
Προς τούτο, τα μέρη αναλαμβάνουν να υπογράψουν ενώπιον συμβολαιογράφου καταστατικό, κατά το σχέδιο καταστατικού που επισυνάπτεται στο συμφωνητικό.
Το αρχικό μετοχικό κεφάλαιο της ECORECOVERY θα ανέλθει στο ποσό των […] ευρώ και θα διαιρείται σε […] ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας […] ευρώ, εκ των οποίων […] μετοχές, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 60% του μετοχικού κεφαλαίου της ECORECOVERY, θα αναλάβει η POLYECO και τις λοιπές […], ήτοι ποσοστό 40% του μετοχικού κεφαλαίου της επιχείρησης, η ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ
Η κοινή επιχείρηση θα διοικείται από Διοικητικό Συμβούλιο (εφεξής και «Δ.Σ.»), το οποίο θα αποτελείται από έξι

(6)μέλη, με πενταετή θητεία

Κατά τα ρητά αναφερόμενα στην παρ. 4 του άρθρου 20 του σχεδίου καταστατικού της ECORECOVERY που επισυνάπτεται στο Συμφωνητικό Μετόχων, η ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ, καθ’ όσο χρόνο είναι μέτοχος της ECORECOVERY, δικαιούται να διορίζει μέχρι το 1/3 του συνολικού αριθμού των μελών του Δ.Σ. και εν προκειμένω 2 από τα 6 μέλη. Τα υπόλοιπα 4 μέλη θα διορίζονται από την έτερη μέτοχο της εταιρίας, POLYECO
48 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4617/16.07.2015 επιστολή, σελ.
Όρος Ι του από 12.05.2015 ιδιωτικού συμφωνητικού μετόχων. 50 Όρος Ι τελευταία παράγραφος του από 12.05.2015 ιδιωτικού συμφωνητικού μετόχων σε συνδυασμό με το άρθρο 5 του σχεδίου καταστατικού. 51 Άρθρο 20 σχεδίου καταστατικού. 52 Κατά την παρ 2 του άρθρου 20 του σχεδίου καταστατικού της ECORECOVERY, η εκλογή των μελών Δ.Σ. γίνεται από τη Γ.Σ. Εντούτοις, η παρ. 4 περιγράφει αναλυτικά την κατά παρέκκλιση της παρ. 2 ανωτέρω αναφερόμενη εκλογή των μελών από την ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ και την ακολουθούμενη διαδικασία: «Για όσο χρονικό διάστημα μέτοχος της εταιρείας είναι η εταιρεία «ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α.Ε.» δικαιούται να διορίζει μέχρι το 1/3 του συνολικού αριθμού των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου. Η άσκηση του δικαιώματος τούτου πρέπει να πραγματοποιείται πριν από την εκλογή του Διοικητικού Συμβουλίου από τη Γενική Συνέλευση, η οποία στην περίπτωση αυτή, περιορίζεται στην εκλογή των υπολοίπων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου. Η μέτοχος εταιρεία «ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α.Ε.» γνωστοποιεί τον διορισμό των Συμβούλων στη εταιρεία τρεις

(3)πλήρεις ημέρες πριν από τη συνεδρίαση της Γενικής Συνέλευσης και δεν συμμετέχει στην εκλογή του υπόλοιπου Διοικητικού Συμβουλίου. Οι οριζόμενοι κατά τα αμέσως ανωτέρω σύμβουλοι μπορούν να ανακληθούν οποτεδήποτε από τους έχοντες το δικαίωμα διορισμού τους μετόχους και να αντικαθίστανται από άλλους…». Σημειώνεται ότι και στην περίπτωση της διαδικασίας αναπλήρωσης μελών Δ.Σ. (εφόσον κάποιο ελλείπει λόγω παραίτησης, θανάτου κ.λπ. και εφόσον δεν είναι δυνατή η αναπλήρωση αυτού από τα αναπληρωματικά) κατά τη διαδικασία που περιγράφεται στο άρθρο 23 του σχεδίου καταστατικού της ECORECOVERY, η εκλογή από το ΔΣ χωρεί με 49 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

Σύμφωνα με το άρθρο 25 του σχεδίου καταστατικού της ECORECOVERY, το Δ.Σ. βρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει εγκύρως όταν παρευρίσκονται ή αντιπροσωπεύονται σε αυτό το ήμισυ πλέον ενός των μελών του, υπό την προϋπόθεση ότι ουδέποτε ο αριθμός των παρισταμένων53 δεν μπορεί να είναι μικρότερος των 3, ένας εκ των οποίων πρέπει να είναι διορισμένος από την ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ. Οι αποφάσεις του Δ.Σ. λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων ή αντιπροσωπευομένων μελών, ενώ σε περίπτωση ισοψηφίας υπερισχύει η ψήφος του Προέδρου του Δ.Σ. Ωστόσο, η απόφαση του Δ.Σ. για τα ακόλουθα θέματα54: «α) υπογραφής δανειακών συμβάσεων, β) πολιτικής αμοιβών στελεχών και υπαλλήλων της εταιρείας, γ) ανάληψης υποχρεώσεων και διενέργειας συναλλαγών ποσού άνω των 300.000,00 Ευρώ ανά υποχρέωση/ συναλλαγή, δ) αυξήσεων κεφαλαίου, όπου αυτές επιτρέπονται από το νόμο ή από το καταστατικό, με αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου, ε) ανάθεσης του τρόπου εκπροσώπησης και των υπογραφών, που δεσμεύουν την εταιρεία, στ) εμπορικής πολιτικής της εταιρείας, ζ) εξαγοράς επιχειρήσεων, σημαντικών παγίων, καθώς και ακινήτων, και η) επιλογής των εργολάβων και καθορισμού του εργολαβικού ανταλλάγματος, καθώς και τροποποίησης των σχετικών αποφάσεων…» θα λαμβάνεται επί τη βάσει αυξημένης πλειοψηφίας πέντε έκτων (5/6) των μελών του Δ.Σ., ήτοι σε κάθε περίπτωση μόνο εφόσον συμφωνήσει τουλάχιστον ένα εκ των μελών που είναι διορισμένα από την ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ.
[…].
Η υπό σύσταση εταιρία θα αναπτυχθεί καταρχήν και κατά προτεραιότητα55 στην επεξεργασία μη επικίνδυνων αποβλήτων για την παραγωγή εναλλακτικού καυσίμου και κυρίως την επεξεργασία υπολειμμάτων ανακύκλωσης αποβλήτων συσκευασιών από βιομηχανικά απόβλητα συσκευασίας και από «μπλε» κάδους (χαρτί, πλαστικό, ξύλο), πλαστικών αποβλήτων και συμπληρωματικά από επεξεργασία των επικίνδυνων αποβλήτων στρωτήρων ΟΣΕ ή/ και κολώνων ΔΕΗ/ ΟΤΕ
[…]
[…]
[…]59, […]60, […] Ι.Ζ. Η ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ Ι.Ζ.
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΠΡΑΞΗΣ απόφαση των απομενόντων μελών, εάν είναι τουλάχιστον 3, εκ των οποίων το 1 πρέπει να είναι διορισμένο από την ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ, σε περίπτωση δε που το ελλείπον είναι διορισμένο από την ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ, η αντικατάστασή του γίνεται από αυτήν. Όμοια ισχύουν σε περίπτωση που αποφασισθεί η συνέχιση της διαχείρισης και εκπροσώπησης της εταιρίας χωρίς την αντικατάσταση των ελλειπόντων μελών (κατά τη δυνατότητα που παρέχει η παρ. 2 του άρθρου 23 του σχεδίου καταστατικού), εφόσον τα μέλη δεν είναι σε κάθε περίπτωση λιγότερα των 3 και υπό τον όρο ότι ένα εξ αυτών πρέπει να είναι διορισμένο από την ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ. 53 Στο άρθρο 25 του σχεδίου καταστατικού αναφέρεται: «παρόντων αυτοπροσώπως». 54 Άρθρο 25 παρ. 4 του σχεδίου καταστατικού. 55 Όρος ΙΙ, Β, 3 του Συμφωνητικού Μετόχων. 56 Όρος ΙΙ, Β, 3 του Συμφωνητικού Μετόχων. 57 Όρος ΙΙ, Β, 4 του ως άνω Συμφωνητικού Μετόχων. 58 Όρος ΙΙ, Β, 7 Συμφωνητικού Μετόχων. 59 Όρος ΙΙ, Β, 6 Συμφωνητικού Μετόχων. 60 Όρος ΙΙ, Β, 5 του από 12.05.2015 ιδιωτικού συμφωνητικού μετόχων. Σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4179/29.06.2015 συμπληρωματική και διευκρινιστική επιστολή των γνωστοποιουσών: «…Εκτιμάται ότι οι διαδικασίες για την έκδοση της διοικητικής άδειας, και επομένως για την έναρξη της παραγωγικής δραστηριότητας της ECORECOVERY δεν θα διαρκέσουν περισσότερα από δύο έτη από την ίδρυση της κοινής επιχείρησης…». 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
Όπως προεκτέθηκε, σύμφωνα με το άρ. 5 παρ. 5 του ν. 3959/2011, η δημιουργία κοινής επιχείρησης που εκπληρώνει μόνιμα όλες τις λειτουργίες μιας αυτόνομης οικονομικής ενότητας αποτελεί συγκέντρωση κατά την έννοια του άρθρου αυτού
Συνεπώς, οι εξής προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται προκειμένου η δημιουργία κοινής επιχείρησης να συνιστά συγκέντρωση: α) άσκηση κοινού ελέγχου από τις μητρικές εταιρίες62 και β) η κοινή επιχείρηση να εκπληρώνει μόνιμα όλες τις λειτουργίες μίας αυτόνομης οικονομικής ενότητας, ήτοι να είναι λειτουργικά, και επομένως οικονομικά, αυτόνομη από επιχειρησιακή άποψη
(α) Επί του κοινού ελέγχου
Κοινός έλεγχος υφίσταται όταν δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ή πρόσωπα έχουν τη δυνατότητα να ασκούν από κοινού αποφασιστική επιρροή σε μια άλλη επιχείρηση. Ως αποφασιστική επιρροή με την έννοια αυτή νοείται, κατά κανόνα, η εξουσία αναστολής ενεργειών που καθορίζουν την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά μιας επιχείρησης. Ο κοινός έλεγχος χαρακτηρίζεται από τη δυνατότητα δημιουργίας αδιεξόδου, λόγω της εξουσίας ενός ή περισσοτέρων μητρικών επιχειρήσεων να απορρίπτουν τις προτεινόμενες στρατηγικές αποφάσεις. Ως εκ τούτου, οι μέτοχοι αυτοί πρέπει να καταλήξουν σε μια από κοινού συνεννόηση για τον καθορισμό της εμπορικής πολιτικής της κοινής επιχείρησης και πρέπει να συνεργασθούν
Η σαφέστερη μορφή κοινού ελέγχου υπάρχει όταν τα δικαιώματα ψήφου στην κοινή επιχείρηση ανήκουν εξίσου σε δύο μόνο μητρικές επιχειρήσεις. Στην περίπτωση αυτή, δεν είναι ανάγκη να υπάρχει επίσημη συμφωνία μεταξύ τους. Ωστόσο, εφόσον υπάρχει επίσημη συμφωνία, πρέπει να είναι συνεπής προς την αρχή της ισότητας μεταξύ των μητρικών επιχειρήσεων, ορίζοντας για παράδειγμα, ότι καθεμία δικαιούται να έχει τον ίδιο αριθμό εκπροσώπων στα διαχειριστικά όργανα και ότι κανένα από τα μέλη δεν έχει αποφασιστική ψήφο
Ισότητα υπάρχει επίσης όταν και οι δύο μητρικές επιχειρήσεις έχουν δικαίωμα να διορίζουν ίσο αριθμό μελών στα όργανα λήψης αποφάσεων της κοινής επιχείρησης.
Κοινός έλεγχος μπορεί να υπάρχει και στην περίπτωση που δεν υπάρχει ισότητα ψήφων ή εκπροσώπησης στα όργανα λήψης αποφάσεων μεταξύ των δύο μητρικών επιχειρήσεων ή υπάρχουν περισσότερες από δύο μητρικές επιχειρήσεις. Αυτό συμβαίνει όταν οι μειοψηφούντες μέτοχοι έχουν πρόσθετα δικαιώματα τα οποία τους επιτρέπουν να ασκούν αρνησικυρία σε αποφάσεις που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική στρατηγική 61 Για τις κοινές επιχειρήσεις που συνιστούν συγκεντρώσεις, βλ. Goyder, EC Competition Law, 4th edition, Oxford University Press, 2003, σελ. 406 επ. Βλ. επίσης σχετικά Σουφλερό, Η κοινή θυγατρική επιχείρηση στο εταιρικό δίκαιο και στο δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, ΧρΙΔ Δ/2004, σελ. 865 επ. 62 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (εφεξής και «Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση»), υποσημείωση
63 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παράγραφοι 92 και
64 Βλ. και ΠΕΚ, T- 282/02, Cementbouw Handel, σκ. 42, 52 και
Σημειώνεται ότι μόνο η δυνατότητα άσκησης της επιρροής αυτής και η απλή ύπαρξη των δικαιωμάτων αρνησικυρίας είναι αρκετή, χωρίς να είναι ανάγκη να αποδειχθεί ότι αυτός που αποκτά κοινό έλεγχο στην κοινή εταιρία θα ασκήσει πραγματικά την αποφασιστική του επιρροή. Ibid, σκ.
65 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ. 64 και τις εκεί αναφερόμενες παραπομπές. 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συμπεριφορά της κοινής επιχείρησης
Αυτά τα δικαιώματα αρνησικυρίας μπορεί να προβλέπονται στο καταστατικό της κοινής επιχείρησης ή σε συμφωνία μεταξύ των επιχειρήσεων ή προσώπων που ασκούν τον κοινό έλεγχο (συμφωνίες μετόχων) ή να προκύπτουν από την ειδική πλειοψηφία που απαιτείται για τις αποφάσεις της γενικής συνέλευσης ή του διοικητικού συμβουλίου, στον βαθμό που οι ιδρυτικές επιχειρήσεις εκπροσωπούνται στο εν λόγω συμβούλιο. Τα ως άνω δικαιώματα αρνησικυρίας τα οποία συνήθως συνεπάγονται κοινό έλεγχο αφορούν αποφάσεις και θέματα, όπως ο προϋπολογισμός, το επιχειρηματικό σχέδιο, σημαντικές επενδύσεις ή διορισμός των ανώτερων διοικητικών στελεχών. Σημειώνεται ότι για την απόκτηση κοινού ελέγχου δεν απαιτείται να έχουν οι εν λόγω επιχειρήσεις εξουσία άσκησης αποφασιστικής επιρροής στην καθημερινή λειτουργία της επιχείρησης. Το κρίσιμο στοιχείο είναι τα δικαιώματα αρνησικυρίας να παρέχουν επαρκείς δυνατότητες στις ιδρυτικές επιχειρήσεις, ώστε να ασκούν την εν λόγω επιρροή όσον αφορά τη στρατηγική επιχειρησιακή συμπεριφορά της κοινής επιχείρησης
Διευκρινίζεται περαιτέρω ότι για την απόκτηση κοινού ελέγχου, ο μειοψηφών μέτοχος δεν απαιτείται να έχει όλα τα προαναφερθέντα δικαιώματα αρνησικυρίας. Μπορεί να αρκεί η ύπαρξη ορισμένων μόνο ή ακόμα και ενός από τα δικαιώματα αυτά. Κατά πόσον αυτό ισχύει ή όχι εξαρτάται από το συγκεκριμένο περιεχόμενο του ίδιου του δικαιώματος αρνησικυρίας, καθώς και από τη σημασία που έχει στα πλαίσια της συγκεκριμένης επιχειρηματικής δραστηριότητας της κοινής επιχείρησης. Για την εκτίμηση της ειδικής σημασίας των δικαιωμάτων αρνησικυρίας, εφόσον υπάρχουν περισσότερα του ενός, τα δικαιώματα αυτά δεν πρέπει να αξιολογούνται μεμονωμένα. Αντίθετα, η διαπίστωση της ύπαρξης ή μη κοινού ελέγχου βασίζεται στην αξιολόγηση των δικαιωμάτων αυτών ως σύνολο. Ωστόσο, ένα δικαίωμα αρνησικυρίας το οποίο δεν έχει σχέση με τη στρατηγική εμπορική πολιτική, με το διορισμό των ανώτερων διευθυντικών στελεχών, με τον προϋπολογισμό ή το επιχειρησιακό πρόγραμμα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι παρέχει τη δυνατότητα κοινού ελέγχου στον κάτοχό του
Εν προκειμένω προκύπτει σαφώς, με βάση τις προβλέψεις του Σχεδίου Καταστατικού της ECORECOVERY που προσαρτάται στο Συμφωνητικό Μετόχων, και ιδίως από τις διατάξεις του που αφορούν τη συγκρότηση του Διοικητικού Συμβουλίου της νέας επιχείρησης, αλλά και τη λήψη των αποφάσεων από αυτό, ότι αφενός μεν στην ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ χορηγείται (δυνάμει του άρθρου 20 του Σχεδίου Καταστατικού) το δικαίωμα διορισμού του 1/3 του συνολικού αριθμού των μελών αυτού, αφετέρου δε το Δ.Σ. ευρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει έγκυρα μόνο εφόσον παρευρίσκεται τουλάχιστον ένα μέλος διορισμένο από την ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ (άρθρο 25 του Σχεδίου Καταστατικού). 66 Βλ. απόφαση ΠΕΚ Τ-2/93, Air France κατά Επιτροπής, σκ. 64-65 (κοινός έλεγχος υπήρχε διότι οι μείζονος σημασίας αποφάσεις έπρεπε να εγκριθούν στο διοικητικό συμβούλιο τουλάχιστον από ένα μέλος διορισμένο από το ένα συμβαλλόμενο μέρος και ένα μέλος διορισμένο από το άλλο συμβαλλόμενο μέρος). Βλ. επίσης αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.010, Conagra/Idea, σκ. 6 (κοινός έλεγχος υπήρχε διότι χρειάζονταν πλειοψηφία 75% στη γενική συνέλευση προκειμένου να εγκριθούν ζητήματα στρατηγικής σημασίας όπως η έγκριση του προϋπολογισμού και των στρατηγικών σχεδίων, σημαντικές επενδύσεις της εταιρίας κ.λπ.) και κυρίως Μ.409, ABB/RENAULT AUTOMATION σκ. 6 (η ύπαρξη κοινού ελέγχου θεμελιώθηκε στην ανάγκη ύπαρξης ομοφωνίας στο Δ.Σ. σε θέματα βασικά όπως ο διορισμός διευθύνοντος συμβούλου, η αποδοχή του προϋπολογισμού, η έγκριση δανείων και επενδύσεων). 67 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, ό.π., παρ.
68 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, ό.π, παρ.
13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Περαιτέρω, για τη λήψη αποφάσεων επί των θεμάτων που ορίζονται στην παρ. 4 του άρθρου 25 του Σχεδίου Καταστατικού, περιλαμβανομένης της εμπορικής πολιτικής της εταιρίας και εν γένει στρατηγικής σημασίας αποφάσεων (και τα οποία παρατίθενται αναλυτικά ανωτέρω69) απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία 5/6 του συνόλου των μελών του Δ.Σ. Συνεπώς, η μειοψηφούσα ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ έχει δικαίωμα αρνησικυρίας (veto rights), και κατ’ επέκταση δυνατότητα άρνησης ή παρεμπόδισης λήψης αποφάσεων στρατηγικής σημασίας για την κοινή επιχείρηση
Η ειδική πλειοψηφία που έχει συμφωνηθεί μεταξύ των συμμετεχουσών μητρικών εταιριών για τη λήψη αποφάσεων που εμπίπτει σε στρατηγικής σημασίας αποφάσεις και την εμπορική πολιτική της κοινής επιχείρησης (ιδίως εάν ληφθεί υπόψη και η πρόβλεψη για τη συγκρότηση του Δ.Σ. και την ύπαρξη απαρτίας) συνεπάγεται κοινό έλεγχο των μητρικών εταιριών στην κοινή επιχείρηση.
Περαιτέρω, η ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ και η POLYECO προβαίνουν στη δημιουργία της επιχείρησης ECORECOVERY με ποσοστά συμμετοχής αυτών στο αρχικό μετοχικό κεφάλαιο της νέας επιχείρησης 60% για την POLYECO και 40% για την ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ. […] (β) Επί της αυτονομίας της κοινής επιχείρησης
Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 5 του ν. 3959/2011, απαραίτητη προϋπόθεση για να χαρακτηρισθεί ως συγκέντρωση μία κοινή επιχείρηση είναι να εκπληρώνει μόνιμα όλες τις λειτουργίες μίας αυτόνομης οικονομικής ενότητας. Η κοινή επιχείρηση εκπληρώνει μόνιμα όλες τις λειτουργίες μίας αυτόνομης επιχείρησης όταν αυτή δραστηριοποιείται στην αγορά εκτελώντας τις συνήθεις λειτουργίες των επιχειρήσεων που ασκούν δραστηριότητες στην ίδια αγορά, έχει αυτοτελή διαχείριση και διαθέτει επαρκείς χρηματοοικονομικούς πόρους, προσωπικό71 και πάγια στοιχεία ενεργητικού, κατά τέτοιο τρόπο ώστε να ασκεί την επιχειρηματική της δραστηριότητα σε μόνιμη βάση
Το γεγονός ότι μια κοινή επιχείρηση μπορεί να είναι λειτουργικά, και επομένως οικονομικά, αυτόνομη από επιχειρησιακή άποψη δεν σημαίνει ότι διαθέτει αυτονομία όσον αφορά τη λήψη των στρατηγικών της αποφάσεων. Αρκεί, για το κριτήριο της λειτουργικής αυτονομίας, η επιχείρηση να είναι αυτόνομη από επιχειρησιακή άποψη
69 Βλ. παρ.33 ανωτέρω. Ενδεικτικά αναφέρεται η ανάληψη υποχρεώσεων και διενέργειας συναλλαγών ποσού άνω των 300.000,00 Ευρώ ανά υποχρέωση/ συναλλαγή, οι αυξήσεις κεφαλαίου, η ανάθεση του τρόπου εκπροσώπησης και των υπογραφών που δεσμεύουν την εταιρεία, η εμπορική πολιτική της εταιρείας, η εξαγορά επιχειρήσεων, σημαντικών παγίων, καθώς και ακινήτων, η υπογραφή δανειακών συμβάσεων κ.λπ. 70 Κωδικοποιημένη ανακοίνωση της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων, παρ. 65 και
71 Πάντως, σύμφωνα με την παρ. 94 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης της Επιτροπής, το προσωπικό δεν πρέπει κατ’ ανάγκη να απασχολείται από την ίδια την κοινή επιχείρηση, ενώ είναι δυνατή και η απόσπαση προσωπικού από τις ιδρυτικές εταιρίες, εάν αυτό γίνεται μόνο για την περίοδο εκκίνησης ή εάν η κοινή επιχείρηση συναλλάσσεται με τις ιδρυτικές εταιρίες υπό όρους ανταγωνισμού και συνεπώς είναι ελεύθερη να προσλάβει τους δικούς της εργαζομένους ή να βρει προσωπικό μέσω τρίτων. 72 Κωδικοποιημένη ανακοίνωση της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων, παρ.
Βλέπε επίσης αποφάσεις Ευρ. Επιτροπής στις υποθέσεις COMP/M.3003 – Electrabel/Energia Italiana/Interpower, IV/JV.22 – Fujitsu/Siemens, COMP/M.1926-Telefonica/Tyco/JV, COMP/M.1913-Lufthansa Menzies/ LGS/ JV. 73 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, ό.π, παρ.
14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
Αντίθετα, όταν η κοινή επιχείρηση περιορίζεται στην άσκηση επικουρικών δραστηριοτήτων σε σχέση με τις δραστηριότητες των ιδρυτικών της επιχειρήσεων, ή έχει ευκαιριακό χαρακτήρα, τότε δεν πρόκειται για λειτουργικά αυτόνομη επιχειρηματική μονάδα. Το ίδιο συμβαίνει όταν η λειτουργία της κοινής επιχείρησης βασίζεται σε σημαντικό βαθμό σε αγορές ή πωλήσεις που πραγματοποιεί με τις ιδρυτικές επιχειρήσεις, όχι μόνο κατά τη διάρκεια εκκίνησης της επιχείρησης, οπότε και η συνδρομή αυτή θα ηδύνατο να θεωρηθεί δικαιολογημένη προκειμένου η κοινή επιχείρηση να κατορθώσει να διεισδύσει στη σχετική αγορά, αλλά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα
Σημειώνεται ότι, κατά κανόνα, η ανεκτή χρονική διάρκεια της περιόδου εκκίνησης για μία κοινή επιχείρηση δεν δύναται να υπερβεί την τριετία, ανάλογα με τις ειδικές συνθήκες που επικρατούν στην εν λόγω αγορά
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι εφόσον η κοινή επιχείρηση εξακολουθεί και μετά την πάροδο τριών ετών από την ίδρυσή της να ασκεί επικουρικές δραστηριότητες, τότε δεν θεωρείται ότι επιτελεί τις λειτουργίες αυτόνομης οικονομικής μονάδας με την έννοια των άρθρων 5 επ. του ν. 3959/
Εν προκειμένω, η κοινή επιχείρηση, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο Συμφωνητικό Μετόχων, θα αποκτήσει ιδιόκτητο ακίνητο για την εγκατάσταση και λειτουργία της παραγωγικής της μονάδας77, δικό της μηχανολογικό εξοπλισμό78, προσωπικό και «πρόσβαση στην αγορά με σκοπό επέκτασης της δραστηριότητάς της σε όλη τη χώρα»79, η δε δραστηριότητά της θα αφορά, κατά τα ανωτέρω, καταρχήν στην επεξεργασία μη επικίνδυνων αποβλήτων για παραγωγή εναλλακτικού καυσίμου και κυρίως υπολειμμάτων ανακύκλωσης αποβλήτων συσκευασιών από βιομηχανικά απόβλητα συσκευασίας και «μπλε» κάδους (χαρτί, πλαστικό, ξύλο), πλαστικών αποβλήτων και, εν συνεχεία, επεξεργασία των ακόλουθων επικίνδυνων αποβλήτων: στρωτήρων ΟΣΕ ή/ και κολώνων ΔΕΗ/ΟΤΕ. Σημειώνεται ότι οι μητρικές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται καταρχήν σε διακριτές αγορές, η μεν POLYECO στην αγορά επεξεργασίας και διαχείρισης κυρίως επικίνδυνων αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση, ο δε Όμιλος ΤΙΤΑΝ στην αγορά ενεργειακής ανάκτησης στερεών αποβλήτων μέσω χρήσεώς τους ως δευτερογενή 74 Ibid. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων, παρ. 94, 97 και
76 Εφόσον η κοινή επιχείρηση πρόκειται να πραγματοποιεί σε μόνιμη βάση πωλήσεις προς τις ιδρυτικές της εταιρίες η οικονομική της αυτονομία τίθεται εν αμφιβόλω. Μπορεί να θεωρηθεί εντούτοις ότι αν η κοινή επιχείρηση συναλλάσσεται εμπορικά με τις ιδρυτικές της εταιρίες κατά τον ίδιο τρόπο όπως με τρίτους, μπορεί να αρκεί να πραγματοποιεί σε τρίτους τουλάχιστον το 20% των προβλεπόμενων πωλήσεών της. Βεβαίως, όσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό των πωλήσεων που αναμένεται να αναλογούν προς τις ιδρυτικές εταιρίες, τόσο πιο αναγκαίο θα είναι να αποδεικνύεται σαφώς ο εμπορικός χαρακτήρας της σχέσης (Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ. 98). Αντιστοίχως, αναφορικά με τις αγορές της κοινής επιχείρησης από τις μητρικές, η λειτουργική αυτονομία τίθεται ομοίως εν αμφιβόλω, ιδίως σε περίπτωση που η προστιθέμενη αξία των εν λόγω προϊόντων ή υπηρεσιών είναι μικρή στο επίπεδο της ίδιας της κοινής επιχείρησης, οπότε στην περίπτωση αυτή, η κοινή επιχείρηση μπορεί να ομοιάζει περισσότερο με κοινό αντιπρόσωπο πωλήσεων (Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ. 101). 77 Βλ. Όρο ΙΙ,Β,2 Συμφωνητικού Μετόχων και την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4179/29.06.2015 συμπληρωματική επιστολή των γνωστοποιουσών, […] 78 Όπως προβλέπεται ρητά και στον ανωτέρω αναφερόμενο όρο, ΙΙ, Β,2, ο βασικός σκοπός της Εταιρίας θα υλοποιηθεί μεταξύ άλλων και με την αγορά του απαιτούμενου μηχανολογικού εξοπλισμού[…] 79 Σελ. 16 εντύπου γνωστοποίησης. Η επέκταση αυτή προβλέπεται ρητά στον όρο ΙΙ, Β, 7 του Ιδιωτικού Συμφωνητικού Μετόχων, […] 75 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (εναλλακτικά) καύσιμα. Όπως δηλώνεται δε στον όρο ΙΙ, Β, 4 του Ιδιωτικού Συμφωνητικού Μετόχων: […]
Περαιτέρω, η σύσταση της κοινής επιχείρησης θα χρηματοδοτηθεί από τις εισφορές των μετόχων της. Συγκεκριμένα, όπως έχει ήδη αναφερθεί, το αρχικό μετοχικό κεφάλαιο της κοινής θα ανέρχεται στο ύψος των […], στο οποίο τα μέρη θα συμμετέχουν κατά τα ανωτέρω αναφερόμενα ποσοστά, […]
[…]82, […].
Kατά τα πρώτα έτη λειτουργίας της, και συγκεκριμένα για ένα χρονικό διάστημα που εκτιμάται από τα μέρη ότι δεν θα υπερβεί τη διετία83, είναι πιθανό να υφίσταται εξάρτηση της ECORECOVERY από τις μητρικές αυτής επιχειρήσεις […]. Οι εν λόγω συμφωνίες είναι προσωρινής φύσεως και περιορισμένης διάρκειας, καθώς σκοπός των Μητρικών Επιχειρήσεων είναι η ECORECOVERY να αναπτύξει αυτόνομη εμπορική δραστηριότητα στην αγορά»
Τα μέρη αναφέρουν ότι και μετά την πάροδο της διετίας, η ECORECOVERY θα συνεργάζεται με τον Όμιλο ΤΙΤΑΝ στο επίπεδο της προμήθειας αυτού με εναλλακτικά καύσιμα, εντούτοις, σύμφωνα με τα ρητώς διαλαμβανόμενα στον όρο ΙΙ, Β, 9 του Ιδιωτικού Συμφωνητικού Μετόχων, […], ενώ και η έτερη μητρική εταιρία, POLYECO θα συνεχίσει τις δραστηριότητές της
Σε κάθε περίπτωση, κατά τη δήλωση των γνωστοποιουσών86, μετά την πάροδο της διετίας, οπότε και η ECORECOVERY θα λειτουργεί πλέον υπό καθεστώς αυτονομίας, η παροχή υπηρεσιών διαχείρισης στερεών αποβλήτων προς την POLYECO θα είναι περιορισμένης έκτασης. Τα μέρη εκτιμούν ότι το σχετικό ποσοστό θα ανέλθει σε περίπου [5-10%]. Ως προς την παροχή υπηρεσιών ενεργειακής ανάκτησης εκ μέρους του ομίλου ΤΙΤΑΝ προς την κοινή επιχείρηση, θα συνεχισθεί καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας της κοινής επιχείρησης, αλλά εντός του πλαισίου μιας ευρύτερης πελατειακής βάσης. Τα μέρη αναφέρουν σχετικά87: «…η παροχή υπηρεσιών ενεργειακής ανάκτησης εκ μέρους της ΤΙΤΑΝ προς την κοινή επιχείρηση (άλλως η προμήθεια εναλλακτικών καυσίμων από την κοινή επιχείρηση προς την ΤΙΤΑΝ) θα συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας της ECORECOVERY. Στόχος όμως των Μητρικών Επιχειρήσεων είναι η επίτευξη εκ μέρους της ECORECOVERY ευρύτερης πελατειακής βάσης (ή ορθότερα: η λήψη υπηρεσιών ενεργειακής διαχείρισης από περισσότερους προμηθευτές). Η ECORECΟVERY στοχεύει στην λήψη υπηρεσιών ενεργειακής ανάκτησης από (άλλως: στην πώληση εναλλακτικών καυσίμων προς) κάθε αδειοδοτημένη επιχείρηση για ενεργειακή αξιοποίηση αποβλήτων ή σε κάθε άλλη επιχείρηση που είναι διατεθειμένη να προχωρήσει σε ανάλογη στρατηγική στο μέλλον, με όρους αγοράς. Ανάλογα με τις συνθήκες αγοράς που θα διαμορφωθούν, εκτιμάται ότι αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί μετά την πάροδο δύο ετών από την έναρξη της παραγωγικής δραστηριότητας της ECORECOVERY». Περαιτέρω, ρητά αναφέρεται από τα 80 Όρος ΙΙ, Β, 7 του ιδιωτικού Συμφωνητικού Μετόχων. Κατά τον όρο ΙΙ, Β, 3 του Συμφωνητικού Μετόχων, […] 82 Σημείο 3.4, σελ. 19 εντύπου γνωστοποίησης. 83 Όπως αναφέρεται στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 4179/29.06.2015 επιστολή των γνωστοποιουσών, εκτιμάται από τα μέρη ότι θα απαιτηθεί διετία για την έκδοση της απαιτούμενης διοικητικής άδειας και για την έναρξη της παραγωγικής δραστηριότητας της νέας εταιρίας. 84 Βλ. σελ. 16 εντύπου γνωστοποίησης. 85 Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον ως άνω όρο: […] 86 Στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 4179/29.06.2015 επιστολή τους προς την Γ.Δ.Α. 87 Στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 4179/29.06.2015 επιστολή τους, σελ. 11-
81 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ γνωστοποιούντα μέρη88: «Σε κάθε περίπτωση, οι συναλλαγές της κοινής επιχείρησης με τις Μητρικές Επιχειρήσεις, τόσο κατά τη διάρκεια του αρχικού σταδίου μέχρι την έναρξη της παραγωγικής δραστηριότητας, όσο και καθ’ όλη τη διάρκεια της μετέπειτα λειτουργίας της, θα πραγματοποιούνται σύμφωνα με την αρχή των ίσων αποστάσεων υπό εμπορικούς όρους (at arm’s length)».
Ως προς το χρόνο έναρξης λειτουργίας της κοινής επιχείρησης και σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη γνωστοποίηση89, η έναρξη της παραγωγικής της δραστηριότητας τελεί υπό την αίρεση της έκδοσης των απαιτούμενων διοικητικών αδειών από τις αρμόδιες διοικητικές υπηρεσίες για την λειτουργία μονάδας επεξεργασίας στερεών αποβλήτων για χρήση ως δευτερογενές καύσιμο, διαδικασία η οποία εκτιμάται από τα μέρη ότι θα ολοκληρωθεί εντός ενός έτους από τη σύστασή της, όμως η εμπορική δραστηριότητα αυτής θα ξεκινήσει άμεσα, ήτοι μετά την τυχόν εγκριτική απόφαση της Ε.Α. και την υπογραφή της συμβολαιογραφικής πράξης σύστασης της εταιρίας και την καταχώρηση αυτής στο ΓΕΜΗ
Η εταιρία θα έχει διάρκεια, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Σχεδίου Καταστατικού, […].
Συνεπώς, επί τη βάσει των σχετικών δηλώσεων των μερών και όλων των ανωτέρω στοιχείων, εκτιμάται ότι η κοινή επιχείρηση, εντός της αναφερόμενης από τις γνωστοποιούσες διετίας, θα έχει αποκτήσει δραστηριότητα μη συναρτώμενη άμεσα από τις μητρικές αυτής επιχειρήσεις και θα εκπληρώνει μόνιμα όλες τις λειτουργίες μίας αυτόνομης οικονομικής ενότητας
88 Βλ. αμέσως ανωτέρω υποσημείωση. Σελ. 16 εντύπου γνωστοποίησης. 90 Όπως αναφέρεται και ανωτέρω (παρ.42), σύμφωνα αφενός μεν με τη γνωστοποίηση (σελ. 16 αυτής): «Κατά τα πρώτα έτη λειτουργίας της είναι πιθανόν η ECORECOVERY να εξαρτάται από τις Μητρικές Επιχειρήσεις, […] …», αφετέρου δε με τον όρο ΙΙ, Β, 5 του Συμφωνητικού Μετόχων: […] 91 Βλ. σχετικά σκέψη 21 Κανονισμού του Συμβουλίου 139/2004 της 20.01.2001 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («Κοινοτικός Κανονισμός Συγκεντρώσεων»), EEL της 29.01.2004, σελ. 1, καθώς και Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τους περιορισμούς που συνδέονται άμεσα με τις συγκεντρώσεις και είναι απαραίτητοι για την πραγματοποίησή τους, παρ. 32 επ. και 44 [η συγκέντρωση μπορεί να συνεπάγεται διάσπαση των παραδοσιακών σχέσεων αγοράς και εφοδιασμού που υπήρχαν ως αποτέλεσμα της προϋπάρχουσας κατάστασης. Για να καταστεί δυνατή η συγκέντρωση μπορεί να είναι αναγκαίο να διατηρηθούν, τουλάχιστον για μια μεταβατική περίοδο, οι υφιστάμενοι δεσμοί μεταξύ πωλητή και αγοραστή, με την ανάληψη υποχρεώσεων αγοράς και εφοδιασμού από τη νέα επιχείρηση. Λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαίτερη κατάσταση που προκύπτει, οι υποχρεώσεις αυτές μπορούν να θεωρηθούν αναγκαίες για την πραγματοποίηση της συγκέντρωσης και άμεσα συνδεόμενες μ' αυτήν. Μπορεί να έχουν σκοπό να εξασφαλίσουν τη συνέχεια του εφοδιασμού του ενός ή του άλλου μέρους, με τα προϊόντα που είναι αναγκαία για την άσκηση των δραστηριοτήτων που διατηρεί ο πωλητής ή εκείνων που μεταβιβάζονται στον αγοραστή. Ωστόσο, η διάρκεια των υποχρεώσεων αγοράς και εφοδιασμού πρέπει να περιορίζεται στο χρονικό διάστημα που είναι αναγκαίο για την αντικατάσταση της σχέσης εξάρτησης από αυτονομία στην αγορά. Ως εκ τούτου, οι υποχρεώσεις αγοράς και εφοδιασμού που αποσκοπούν στην εγγύηση των ποσοτήτων των προηγούμενων προμηθειών, μπορεί να θεωρηθούν δικαιολογημένες για μεταβατικό χρονικό διάστημα έως πέντε ετών] και ιδίως παρ. 34 αυτής, σύμφωνα με την οποία οι υποχρεώσεις αγοράς και εφοδιασμού καθορισμένων ποσοτήτων, ενδεχομένως σε συνδυασμό με ρήτρα αναπροσαρμογής, μπορεί να θεωρούνται άμεσα συνδεόμενες με τη συγκέντρωση και απαραίτητες για την πραγματοποίησή της. Αντίθετα, οι υποχρεώσεις που αφορούν απεριόριστες ποσότητες, προβλέπουν αποκλειστικότητα ή επιφυλάσσουν προνομιακή μεταχείριση στον προμηθευτή ή τον αγοραστή δεν θεωρούνται απαραίτητες για την πραγματοποίηση της συγκέντρωσης. 89 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΙΙ. ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΩΝ ΑΓΟΡΩΝ
Με τον ορισμό της σχετικής αγοράς προσδιορίζονται τα όρια εντός των οποίων ασκείται ο ανταγωνισμός μεταξύ επιχειρήσεων. Ο ορισμός αυτός επιτρέπει τον καθορισμό του πλαισίου εντός του οποίου εφαρμόζεται η εθνική και ενωσιακή πολιτική ανταγωνισμού. Βασικός στόχος είναι ο συστηματικός εντοπισμός των περιορισμών εκείνων που υφίσταται ο ανταγωνισμός στον οποίο υπόκεινται οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις. Ο ορισμός μιας αγοράς, τόσο όσον αφορά τα προϊόντα92 όσο και τη γεωγραφική διάστασή της93, έχει ως στόχο τον προσδιορισμό των πραγματικών ανταγωνιστών, οι οποίοι είναι σε θέση να επηρεάσουν τη συμπεριφορά των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων και να τις εμποδίσουν να ενεργούν ανεξάρτητα από τις πιέσεις που επιβάλλει ο πραγματικός ανταγωνισμός
Κατά πάγια πρακτική και νομολογία, η αγορά του σχετικού προϊόντος περιλαμβάνει όλα τα προϊόντα ή και τις υπηρεσίες που είναι δυνατόν να εναλλάσσονται ή να υποκαθίστανται αμοιβαία από τον καταναλωτή, λόγω των χαρακτηριστικών, των τιμών και της χρήσης για την οποία προορίζονται
Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή, όπου οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις συμμετέχουν στην προμήθεια προϊόντων ή υπηρεσιών και οι όροι του ανταγωνισμού είναι επαρκώς ομοιογενείς και η οποία μπορεί να διακριθεί από γειτονικές κυρίως περιοχές, διότι στις εν λόγω περιοχές οι όροι του ανταγωνισμού διαφέρουν σημαντικά
Όπως αναφέρεται στην Ανακοίνωση της Επιτροπής που αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς, ο ανταγωνισμός επιβάλλει στις επιχειρήσεις τρεις πηγές περιορισμών: τη δυνατότητα υποκατάστασης από την πλευρά της ζήτησης, τη δυνατότητα υποκατάστασης από την πλευρά της προσφοράς97 και το δυνητικό ανταγωνισμό. 92 Η σχετική αγορά προϊόντων περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων ή/και υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμα ή δυνάμενα να υποκατασταθούν μεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιμών τους και της χρήσης, για την οποία προορίζονται. 93 Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή στην οποία προσφέρουν ή ζητούν τα σχετικά προϊόντα ή παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού και η οποία μπορεί να διακριθεί από άλλες γειτονικές γεωγραφικές περιοχές, ιδίως λόγω των αισθητά διαφορετικών συνθηκών ανταγωνισμού που επικρατούν σ' αυτές. Στους παράγοντες που επιτρέπουν τον προσδιορισμό της σχετικής γεωγραφικής αγοράς περιλαμβάνονται η φύση και τα χαρακτηριστικά των σχετικών προϊόντων ή υπηρεσιών, η ύπαρξη φραγμών κατά την είσοδο στην αγορά, οι προτιμήσεις των καταναλωτών, οι ουσιαστικές διαφορές στα μερίδια αγοράς των επιχειρήσεων μεταξύ γειτονικών γεωγραφικών περιοχών ή οι σημαντικές διαφορές ως προς τις τιμές. 94 Βλ. σχετικά Ανακοίνωση της Επιτροπής όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού (97/ C 372/03), σημ. 2 και επ. 95 Βλ. σχετικά Ανακοίνωση της Επιτροπής όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς, ό.π., σημ.
96 Βλ. Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού (97/C 372/03), παρ. 7 και
97 Η υποκατάσταση από πλευράς προσφοράς είναι μια λιγότερο προφανής αλλά περισσότερο πολύπλοκη μορφή υποκατάστασης, η οποία μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική με την υποκατάσταση από πλευράς ζήτησης. Πιο συγκεκριμένα, αναγκαία συνθήκη προκειμένου δύο προϊόντα να είναι υποκατάστατα από πλευράς προσφοράς είναι ότι οι προμηθευτές ενός εκ των προϊόντων ήδη κατέχουν όλα τα σημαντικά περιουσιακά στοιχεία που απαιτούνται για να παράγουν το άλλο, χωρίς όμως αυτό να συνεπάγεται οπωσδήποτε τροποποίηση της παραγωγικής διαδικασίας (π.χ. η επανατοποθέτηση ενός υπάρχοντος σήματος προϊόντος-brand). Βλ. σχετικά Πολιτική Ανταγωνισμού & Ρυθμιστική Πολιτική, Βέττας-Κατσουλάκος (σελ. 283-286). 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
Κατά πάγια πρακτική και νομολογία (τόσο σε Ευρωπαϊκό, όσο και σε εθνικό επίπεδο), η Ε.Α. επικεντρώνει την έρευνά της στις λεγόμενες «επηρεαζόμενες» σχετικές αγορές της υπό κρίση συγκέντρωσης, δηλαδή, στις αγορές εκείνες όπου παρουσιάζεται σημαντικός βαθμός επικάλυψης μεταξύ των δραστηριοτήτων των συμμετεχουσών επιχειρήσεων. ΙΙ.Α. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ / ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
Ο κλάδος οικονομικής δραστηριότητας στον οποίο αφορά η υπό εξέταση συγκέντρωση, είναι εκείνος της διαχείρισης αποβλήτων. Τα απόβλητα διακρίνονται σε διάφορες κατηγορίες, ανάλογα με τη μορφή (αέρια, στερεά, υγρά), την προέλευση (αστικά, βιομηχανικά κ.λπ.) και την επικινδυνότητά τους (επικίνδυνα, μη επικίνδυνα).
Σύμφωνα με το ν. 4042/201298, ως «διαχείριση αποβλήτων» ορίζεται η συλλογή, μεταφορά, ανάκτηση και διάθεση αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της εποπτείας των εργασιών αυτών, καθώς και της επίβλεψης των χώρων διάθεσης (disposal sites) και των ενεργειών, στις οποίες προβαίνουν οι έμποροι ή οι μεσίτες. Ως «συλλογή» ορίζεται η συγκέντρωση αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της προκαταρκτικής διαλογής και της προκαταρκτικής αποθήκευσης αποβλήτων, με σκοπό τη μεταφορά τους σε εγκατάσταση επεξεργασίας αποβλήτων. Ως «διάθεση» ορίζεται οποιαδήποτε εργασία η οποία δεν συνιστά ανάκτηση, ακόμη και στην περίπτωση που η εργασία έχει ως δευτερογενή συνέπεια την ανάκτηση ουσιών ή ενέργειας. Ως «ανάκτηση» ορίζεται οποιαδήποτε εργασία, της οποίας το κύριο αποτέλεσμα είναι ότι απόβλητα εξυπηρετούν ένα χρήσιμο σκοπό, αντικαθιστώντας άλλα υλικά τα οποία, υπό άλλες συνθήκες, θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν για την πραγματοποίηση συγκεκριμένης λειτουργίας, ή ότι απόβλητα υφίστανται προετοιμασία για την πραγματοποίηση αυτής της λειτουργίας, είτε στην εγκατάσταση είτε στο γενικότερο πλαίσιο της οικονομίας. Η χρήση των αποβλήτων κυρίως ως καυσίμων ή ως άλλου μέσου παραγωγής ενέργειας [(συν)/αποτέφρωση/ενεργειακή ανάκτηση], θεωρείται ανάκτηση υπό προϋποθέσεις99,
98 Βλ. άρθρο 11 του ν. 4042/2012 «Ποινική προστασία του περιβάλλοντος – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/99/ΕΚ – Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ – Ρύθμιση θεμάτων Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής» (ΦΕΚ Α24/13.02.2012). Ο νόμος αυτός που ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, τη διαχείριση αποβλήτων ενσωματώνει στο εθνικό δίκαιο τις Οδηγίες 2008/98/ΕΚ «Για τα απόβλητα και την κατάργηση ορισμένων οδηγιών» και 2008/99/ΕΚ «Σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου». Στο Παράρτημα ΙΙ του ν. 4042/2012 παρατίθεται ένας μη εξαντλητικός κατάλογος των εργασιών ανάκτησης που περιλαμβάνει την ανακύκλωση, την επεξεργασία, την αναδιύλιση, την αποθήκευση. 99 Σύμφωνα με το Παράρτημα II του ν. 4042/2012, η χρήση, κυρίως ως καύσιμο ή ως άλλο μέσο παραγωγής ενέργειας, περιλαμβάνει εγκαταστάσεις αποτέφρωσης που προορίζονται για την επεξεργασία στερεών αστικών αποβλήτων μόνον εφόσον η ενεργειακή τους απόδοση ισούται ή υπερβαίνει το δείκτη 0,60 για εγκαταστάσεις που λειτουργούν και επιτρέπονται σύμφωνα με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία πριν από την 1 η Ιανουαρίου 2009, και 0,65 για εγκαταστάσεις που επιτρέπονται μετά την 31η Δεκεμβρίου
Στο εν λόγω παράρτημα αναφέρεται και ο τύπος σύμφωνα με τον οποίο υπολογίζεται η ανωτέρω ενεργειακή απόδοση: Ενεργειακή απόδοση = (Εp(Ef+Ei)) / (0,97x(Ew+Ef)). O συντελεστής 0,97 είναι ένας συντελεστής που αντιπροσωπεύει τις ενεργειακές απώλειες λόγω τέφρας πυθμένα και ακτινοβολίας. Οι μεταβλητές Εp, Ef, Ei, Ew και Εf μετριούνται σε GJ/έτος. To Joule είναι μονάδα μέτρησης ενέργειας. 100 Στο Παράρτημα Ι παρουσιάζεται διαγραμματικά η διαχείριση των αποβλήτων στην Ελλάδα. 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
Σύμφωνα με την ενωσιακή νομολογία101, η αγορά για την παροχή υπηρεσιών διαχείρισης αποβλήτων διακρίνεται σε δύο επιμέρους αγορές που αφορούν στη διαχείριση επικίνδυνων και μη επικίνδυνων αποβλήτων, καθώς, εξαιτίας της τοξικής χημικής σύνθεσης των επικίνδυνων αποβλήτων, οι εταιρίες που δραστηριοποιούνται στη συγκεκριμένη αγορά είναι υποχρεωμένες να χρησιμοποιούν εντελώς διαφορετικές εγκαταστάσεις και τεχνολογίες για τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων, ενώ και το κόστος της διαχείρισης των εν λόγω αποβλήτων είναι σημαντικά μεγαλύτερο102,
Περαιτέρω, οι δύο ανωτέρω σχετικές αγορές των επικίνδυνων και μη επικίνδυνων αποβλήτων μπορούν να διακριθούν σε επιμέρους υπο-αγορές ανάλογα με: (α) το είδος των παρεχόμενων υπηρεσιών, π.χ. συλλογή, μεταφορά, ενδιάμεση αποθήκευση, επεξεργασία, ανακύκλωση, καύση, τελική απόθεση/ταφή και (β) τα είδη αποβλήτων, ήτοι οικιακά απόβλητα και βιομηχανικά και εμπορικά απόβλητα
Συναφώς, σε έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της ΕΕπ105 ορίζονται τρία διακριτά επίπεδα οικονομικών δραστηριοτήτων: (α) Οργάνωση και λειτουργία συστημάτων συλλογής και διαχείρισης αποβλήτων, όπου δραστηριοποιούνται τα ατομικά ή συλλογικά συστήματα αποβλήτων106, (β) Συλλογή αποβλήτων, όπου δραστηριοποιούνται οι συλλέκτες αποβλήτων, και (γ) Ανάκτηση αποβλήτων, όπου δραστηριοποιούνται οι αξιοποιητές/αναγεννητές αποβλήτων.
Ως προς την ενδεχόμενη διάκριση των αγορών ανάλογα με το είδος των παρεχόμενων υπηρεσιών, στις ανωτέρω αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πραγματοποιείται, κατά κανόνα, διάκριση μεταξύ της συλλογής των αποβλήτων και της διάθεσης αυτών (εν γένει), ενώ θεωρούνται διακριτές αγορές και οι διάφορες μέθοδοι διάθεσης (αποτέφρωση, τελική απόθεση/ταφή, ανακύκλωση κ.λπ.). Όσον αφορά στην επεξεργασία (“treatment”) των αποβλήτων, όπου αυτή αναφέρεται ως (υφιστάμενη ή πιθανή) διακριτή αγορά, έχει διαφορετική έννοια από εκείνη που της προσδίδεται στο πλαίσιο της παρούσας 101 Βλ. υποθέσεις M. 283 – Waste Management International/S.A.E., Μ.1059 - Suez Lyonnaise/BFI, M.2897 - Sita SverigeAB/Sydkraft Ecoplus, Μ.266 – RHONE POULENC CHIMIE/SITA, M. 448 – GKN/Brambles/Leto Recycling, M.868 GKN/BRAMBLES/MABEG, M. 4318 – Veolia/Cleanaway, M.4576-AVR/VAN GANSEWINKEL, M.5901 – MONTAGU/ GIP/ GREENSTAR, M. 295 – SITA – RPC/SCORI, M.916 Lyonnaise des Eaux/Suez, M.5464 VEOLIA EAU / SOCIETE DES EAUX DE MARSEILLE / SOCIETE DES EAUX D'ARLES / SOCIETE STEPHANOISE DES EAUX. 102 Βλ. M. 448 – GKN/Brambles/Leto Recycling , παρ.
103 Στο Παράρτημα IΙ αναφέρονται συγκριτικά τα χαρακτηριστικά των επικίνδυνων και των μη επικίνδυνων αποβλήτων. 104 Βλ. υποθέσεις M. 283 – Waste Management International/S.A.E., Μ. 1059 – SUEZ Lyonnaise des Eaux/B.F.I., M. 295 – SITA – RPC/SCORI, M.448 – GKN/Brambles/Leto Recycling, M. 4318 – Veolia/Cleanaway, M. 5591 – CEZB/JAVYS/JESS JV. Ωστόσο, η υπό β) διάκριση δεν ενδιαφέρει για τους σκοπούς της παρούσας. Η πιθανή περαιτέρω διάκριση της αγοράς ανάλογα με την προέλευση των αποβλήτων (οικιακών και βιομηχανικών εμπορικών αποβλήτων), δεν κρίνεται απαραίτητη για τους σκοπούς της παρούσας, καθώς εν προκειμένω δεν εξετάζεται σε βάθος η αγορά της διαχείρισης των μη επικίνδυνων αποβλήτων. 105 Βλ. DG Competition Paper Concerning Issues of Competition in Waste Management Systems, σελ. 2-
106 Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 19 του ν. 2939/2001 (ΦΕΚ Α179), ως Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΕΔ), «νοείται η οργάνωση σε ατομική ή συλλογική βάση με οποιαδήποτε νομική μορφή των εργασιών συλλογής συμπεριλαμβανομένης της εγγυοδοσίας, μεταφοράς, επαναχρησιμοποίησης και αξιοποίησης των χρησιμοποιημένων συσκευασιών ή των αποβλήτων των συσκευασιών και άλλων προϊόντων […]». Στο άρθρο 7 τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης διακρίνονται σε: α) ατομικά όταν οργανώνονται από τους ίδιους τους διαχειριστές και β) συλλογικά (ΣΣΕΔ) όταν οι διαχειριστές συμμετέχουν σε εγκεκριμένα συστήματα συλλογικής εναλλακτικής διαχείρισης οποιασδήποτε νομικής μορφής, όπως εταιρείες (Α.Ε. – Ε.Π.Ε. κ.λπ.), συνεταιρισμούς, κοινοπραξίες κ.λπ. Ως «διαχειριστές» νοούνται όσοι προβαίνουν σε διαχείριση των συσκευασιών ή των αποβλήτων των συσκευασιών και άλλων προϊόντων. 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συγκέντρωσης και αναφέρεται είτε στο στάδιο της αποτέφρωσης (“incineration”) ή εξουδετέρωσης των τοξικών ουσιών (“detoxication”) των αποβλήτων, προ της τελικής ταφής τους, είτε σε ορισμένες μεθόδους διάθεσής τους
Η μεταφορά και η ενδιάμεση αποθήκευση των αποβλήτων αναφέρονται ως πιθανές διακριτές σχετικές αγορές σε μία απόφαση108, ωστόσο το ζήτημα του ακριβούς ορισμού τους παραμένει ανοικτό. ΙΙ.Α.
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΡΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ
Κατά την άποψη των μερών, σχετική προϊοντική αγορά στην οποία αφορά η γνωστοποιηθείσα πράξη, είναι καταρχήν η αγορά της παροχής υπηρεσιών διαχείρισης στερεών αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση109, στην οποία δραστηριοποιείται ο Όμιλος ΤΠΠ, ενώ πρόκειται να δραστηριοποιηθεί και η υπό σύσταση κοινή επιχείρηση. Σημειώνεται ότι η έννοια του όρου «διαχείριση», όπως αυτός χρησιμοποιείται από τα μέρη, είναι στενότερη αυτής που αναφέρεται στο ν. 4042/2012 και στην προαναφερθείσα ενωσιακή νομολογία και περιλαμβάνει τη συλλογή των αποβλήτων, καθώς και τις διαδικασίες που μεσολαβούν μέχρι την παράδοσή τους προς ενεργειακή ανάκτηση (αποθήκευση, μεταφορά, επεξεργασία προς παραγωγή εναλλακτικών καυσίμων και μεταφορά – απόθεση προς ενεργειακή ανάκτηση). Δεν περιλαμβάνει, δηλαδή, την τελική διάθεση ή/και την ανάκτησή τους.
Όπως αναφέρεται στη γνωστοποίηση, πάροχοι των εν λόγω υπηρεσιών είναι οι επιχειρήσεις διαχείρισης αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση, οι οποίες είτε τα επεξεργάζονται και παράγουν στερεά εναλλακτικά (δευτερογενή) καύσιμα, όπως ενδεικτικά το καύσιμο SRF (Solid Recovered Fuel) ή RDF (Refuse Derived Fuel) είτε τα διαθέτουν προς άλλους παρόχους υπηρεσιών διαχείρισης, με τελικό σκοπό την ενεργειακή ανάκτηση. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να αναφερθεί ότι τα στερεά απόβλητα (επικίνδυνα ή μη) είτε χρήζουν προεπεξεργασίας πριν τη χρήση τους ως εναλλακτικά καύσιμα (π.χ. ξήρανση, θραύση, 107 Βλ. υποθέσεις Μ. 1059 – SUEZ Lyonnaise des Eaux/B.F.I., M.2897 - Sita SverigeAB/Sydkraft Ecoplus, Μ.266 – RHONE POULENC CHIMIE/SITA, M. 295 – SITA – RPC/SCORI, M.916 - Lyonnaise des Eaux/Suez, M.5464 VEOLIA EAU / SOCIETE DES EAUX DE MARSEILLE / SOCIETE DES EAUX D'ARLES / SOCIETE STEPHANOISE DES EAUX. Επίσης, βλ. ενδεικτικά παρ. 20-21 της απόφασης M.5901 – MONTAGU/ GIP/ GREENSTAR, όπου αναφέρονται τα εξής: “
The Commission has previously considered that the market for non-hazardous waste disposal can be further segmented into disposal by way of landfill, incineration and waste treatment alternatives (such as recycling and composting).
Concerning waste treatment alternatives, according to the UK Office of Fair Trading local authorities have the following options available: (i) mechanical treatment (requires a materials recovery facility, "MRF"11), (ii) biological treatment (composting and anaerobic digestion), (iii) thermal treatment (energy from waste and advanced thermal technologies), and (iv) hybrid treatments/mechanical biological treatments.” 108 Βλ. υπόθεση M.2897 - Sita SverigeAB/Sydkraft Ecoplus. Επίσης, στην υπόθεση M. 283 – Waste Management International/S.A.E. πραγματοποιείται μια γενική αναφορά στο ενδεχόμενο της ύπαρξης διακριτής σχετικής αγοράς μεταφοράς αποβλήτων, ωστόσο το ζήτημα παραμένει επίσης ανοικτό. 109 Σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, που καταρτίστηκε τον Ιούνιο του 2015, τα απόβλητα διακρίνονται σε: (α) αστικά, (β) βιομηχανικά και λοιπών δραστηριοτήτων, (γ) εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων και (δ) γεωργοκτηνοτροφικά απόβλητα. Για τους σκοπούς της παρούσας, ως στερεά απόβλητα προς ενεργειακή ανάκτηση θεωρούνται όλα τα είδη των στερεών αποβλήτων, τα οποία χρησιμοποιούνται ως εναλλακτικά καύσιμα. 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κονιοποίηση, ομογενοποίηση κ.λπ.)110 είτε μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εναλλακτικά καύσιμα χωρίς επεξεργασία. Αυτό επιβεβαιώνεται από τη ροή των αποβλήτων προς τις επιχειρήσεις που πραγματοποιούν ενεργειακή ανάκτηση. Τα στερεά απόβλητα προς ενεργειακή ανάκτηση προέρχονται από ατομικά και συλλογικά συστήματα διαχείρισης, βιομηχανίες κ.λπ., και είναι απόβλητα που δεν κατευθύνονται, για οποιονδήποτε λόγο, σε ανακύκλωση, χώρους υγειονομικής ταφής ή αποτέφρωσης προς καταστροφή.
Επομένως, για τους σκοπούς της παρούσας και σύμφωνα και με τον ορισμό των μερών, η αγορά της διαχείρισης στερεών αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση περιλαμβάνει τις υπηρεσίες συλλογής, μεταφοράς, αποθήκευσης, επεξεργασίας και μεταφοράς - απόθεσης των εν λόγω αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση.
Σύμφωνα με την προαναφερθείσα ενωσιακή νομολογία, η εν λόγω αγορά θα μπορούσε να διακριθεί περαιτέρω στις επιμέρους αγορές της συλλογής, της επεξεργασίας, της μεταφοράς και της ενδιάμεσης αποθήκευσης των αποβλήτων. Σχετικά, αναφέρονται τα ακόλουθα: α) από τα μητρώα των αδειοδοτημένων επιχειρήσεων για τη διαχείριση τόσο των επικίνδυνων όσο και των μη επικίνδυνων αποβλήτων προκύπτει ότι η συλλογή και η μεταφορά των αποβλήτων προϋποθέτει τη λήψη μίας ενιαίας άδειας και πραγματοποιείται από τις ίδιες εταιρίες, β) από τα ίδια μητρώα προκύπτει ότι η ενδιάμεση αποθήκευση απαιτεί μεν ειδική αδειοδότηση, ωστόσο αναφέρεται ως διακριτή δραστηριότητα μόνο στο πλαίσιο της διαχείρισης των μη επικίνδυνων αποβλήτων, αγορά η οποία δεν αποτελεί αντικείμενο ειδικής εξέτασης στο πλαίσιο της παρούσας, γ) ως προς τη δραστηριότητα της επεξεργασίας των αποβλήτων και ειδικότερα των στερεών επικίνδυνων αποβλήτων, η οποία αποτελεί αντικείμενο εξέτασης στο πλαίσιο της παρούσας, όπως θα αναλυθεί κατωτέρω, αυτή αποτελεί μέρος των υπηρεσιών διαχείρισης αποβλήτων, η οποία παρέχεται στην Ελλάδα μόνο από την POLYECO, ενώ δεν υπάρχουν άλλες εταιρίες, οι οποίες να παρέχουν μόνο τη συγκεκριμένη υπηρεσία. Πάντως, η παροχή ή μη των (πρόσθετων) υπηρεσιών επεξεργασίας των εν λόγω αποβλήτων δεν φαίνεται να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη διαμόρφωση της ζήτησης των υπηρεσιών διαχείρισής τους, καθώς οι πελάτες (αρχικοί κάτοχοι των αποβλήτων) ενδιαφέρονται βασικά για τη διάθεση των αποβλήτων, ανεξάρτητα από την περαιτέρω πορεία τους. Η έρευνα της Υπηρεσίας κατέδειξε ότι στο επίπεδο της ενεργειακής ανάκτησης (που αποτελεί και το επίπεδο που εξετάζεται στo πλαίσιo της σκοπούμενης συγκέντρωσης) οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν ενεργειακή ανάκτηση προμηθεύονται όχι μόνον εναλλακτικά καύσιμα από τις εταιρίες διαχείρισης αποβλήτων, αλλά, και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό, και απόβλητα από τους ίδιους τους παραγωγούς αποβλήτων. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι η 110 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. […] επιστολή της INTERGEO. Επισημαίνεται ότι η εν λόγω εταιρία διατυπώνει την άποψη ότι τα περισσότερα στερεά απόβλητα χρήζουν προεπεξεργασίας προ της χρήσης τους ως εναλλακτικών καυσίμων. Εντούτοις, η άποψη αυτή δεν φαίνεται να επιβεβαιώνεται πλήρως από τις απαντήσεις των επιχειρήσεων που πραγματοποιούν ενεργειακή ανάκτηση, δεδομένου ότι η ροή αποβλήτων- εναλλακτικών καυσίμων προς αυτές δεν γίνεται μόνο από εταιρίες διαχείρισης αποβλήτων, αλλά σε ένα μεγάλο βαθμό από τους ίδιους τους παραγωγούς αποβλήτων (βλ. ενδεικτικά την εταιρία […], οι οποίες προμηθεύονται εναλλακτικό καύσιμο απευθείας από την εταιρία […]), οι οποίοι το παραδίδουν χωρίς τη μεσολάβηση εταιρίας διαχείρισης/επεξεργασίας. 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ περαιτέρω διάκριση μεταξύ των διαφόρων ειδών διαχείρισης δεν χρήζει εφαρμογής εν προκειμένω.
Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα του ενδεχόμενου στενότερου ορισμού της αγοράς μπορεί να παραμείνει ανοικτό για τους σκοπούς της παρούσας, καθώς, λόγω της απουσίας επικαλύψεων των δραστηριοτήτων των μερών στο συγκεκριμένο επίπεδο, τα αποτελέσματα της ανάλυσης δε μεταβάλλονται ουσιωδώς υπό οιαδήποτε εκδοχή.
Τα μέρη σημειώνουν ότι οι υπηρεσίες διαχείρισης αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση παρουσιάζουν σημαντική εναλλαξιμότητα εξ απόψεως ζήτησης με τις υπηρεσίες τελικής διάθεσης, καθώς οι επιχειρήσεις τελικής διάθεσης και οι επιχειρήσεις διαχείρισης ανταγωνίζονται για την παροχή υπηρεσιών προς τους κατόχους αυτών των αποβλήτων επί της προσφερόμενης αμοιβής (gate fee)111 για την παροχή των υπηρεσιών τους. Και προσθέτουν πως είναι χαρακτηριστικό ότι το ύψος της αμοιβής που χρεώνουν οι επιχειρήσεις τελικής διάθεσης (ταφής ή αποτέφρωσης προς καταστροφή) στους κατόχους αποβλήτων αποτελεί το σημαντικότερο παράγοντα για τη στροφή των κατόχων προς τις επιχειρήσεις διαχείρισης προς ενεργειακή ανάκτηση. Από την έρευνα της Υπηρεσίας προέκυψε ότι η άποψη των μερών περί εναλλαξιμότητας μεταξύ ενεργειακής ανάκτησης και διάθεσης αφορά μόνο στα μη επικίνδυνα απόβλητα, καθώς το υφιστάμενο δίκτυο διάθεσης αποβλήτων στην Ελλάδα112 περιλαμβάνει μόνο δύο ιδιωτικής χρήσεως Χώρους Υγειονομικής Ταφής Επικίνδυνων Αποβλήτων (ΧΥΤΕΑ), της ΔΕΗ ΑΕ στην Καρδιά Πτολεμαΐδας και της ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ στη Βοιωτία
Σε κάθε περίπτωση, δεδομένων των διαφορών στη φύση των υπηρεσιών, στο ρυθμιστικό πλαίσιο που τις διέπει, στην αντίληψη που έχουν γι’ αυτές οι πελάτες – κάτοχοι των αποβλήτων (κυρίως από την άποψη της περιβαλλοντικής ευαισθησίας) κ.λπ. και σύμφωνα και με τη διάκριση που πραγματοποιείται στην ενωσιακή νομολογία, οι υπηρεσίες διαχείρισης προς ενεργειακή αξιοποίηση και τελικής διάθεσης των αποβλήτων θεωρούνται διακριτές αγορές, για τους σκοπούς της παρούσας συγκέντρωσης. Σε κάθε περίπτωση, τυχόν ευρύτερη οριοθέτηση της εν λόγω αγοράς δεν θα μετέβαλλε ουσιωδώς την αξιολόγηση της παρούσας συγκέντρωσης.
Τόσο τα μέρη όσο και οι ανταγωνίστριες αυτών εταιρίες στις οποίες απευθύνθηκε η Υπηρεσία, εναρμονιζόμενοι προς τη διάκριση των αποβλήτων σε επικίνδυνα και μη επικίνδυνα που πραγματοποιείται στην ενωσιακή νομολογία, διακρίνουν περαιτέρω την αγορά της διαχείρισης στερεών αποβλήτων στις υπο-αγορές: (i) Υπηρεσίες διαχείρισης μη επικίνδυνων στερεών αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση, και (ii) Υπηρεσίες διαχείρισης επικίνδυνων στερεών αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση
Συγκεκριμένα, τα μέρη έχουν την άποψη ότι: «η εν λόγω αγορά μπορεί να υποδιαιρεθεί σε κατηγορίες ή ακόμα και αυτοτελείς υπο-αγορές, ανάλογα με την επικινδυνότητα ή μη ή/και το είδος των αποβλήτων για τα οποία παρέχονται οι υπηρεσίες». 111 Πρόκειται για το τέλος διαχείρισης απορριμμάτων και υπολογίζεται ανά τόνο. Από την έρευνα της Γ.Δ.Α. προέκυψε ότι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως είναι για παράδειγμα το Ηνωμένο Βασίλειο επιτρέπεται η διάθεση (ταφή) επικίνδυνων αποβλήτων. 113 Βλ. Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, σελ.
114 Βλ. έντυπο γνωστοποίησης, σελ. 30-
112 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
H διάκριση των αγορών, σύμφωνα με τις απόψεις των μερών και των ανταγωνιστών115 βασίζεται στα εξής στοιχεία: (α) Τη διαφορετική φύση και τις παραγόμενες ποσότητες που αφορούν σε μη επικίνδυνα και επικίνδυνα απόβλητα, (β) την προϋπόθεση απόκτησης διαφορετικών αδειών για τη διαχείριση επικίνδυνων και μη επικίνδυνων αποβλήτων (η άδεια για τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων χορηγείται πιο δύσκολα από την άδεια για τη διαχείριση μη επικίνδυνων αποβλήτων), (γ) τη διαφορετική αμοιβή που δίνεται για τη διαχείριση των επικίνδυνων και μη επικίνδυνων αποβλήτων, (δ) τη διαφορετική διαδικασία που ακολουθείται για τη συλλογή, αποθήκευση και επεξεργασία των επικίνδυνων και των μη επικίνδυνων αποβλήτων.
Με βάση τα ανωτέρω, για τους σκοπούς της υπό κρίση συγκέντρωσης, και σύμφωνα με την άποψη των μερών και των ανταγωνιστών τους, ως σχετική προϊοντική αγορά στην οποία αυτή αφορά θεωρείται η αγορά της παροχής υπηρεσιών διαχείρισης στερεών αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση η οποία διακρίνεται στις υπο-αγορές: (α) των υπηρεσιών διαχείρισης μη επικίνδυνων στερεών αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση και (β) των υπηρεσιών διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση, οι οποίες αναλύονται κατωτέρω.
Για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών, οι εταιρίες που πραγματοποιούν τη διαχείριση των αποβλήτων εισπράττουν αμοιβή από τους παραγωγούς αυτών, ενώ καταβάλλουν, αντιστοίχως, αμοιβή στους τελικούς παραλήπτες των εναλλακτικών καυσίμων. Η καταβολή των αμοιβών αυτών είναι σύμφωνη και με τη θεσμοθετημένη στο άρθρο 14 του ν. 4042/2012 αρχή116, σύμφωνα με την οποία το κόστος διαχείρισης αποβλήτων βαρύνει τον αρχικό παραγωγό αποβλήτων και τον τρέχοντα ή τους προηγούμενους κατόχους αποβλήτων. Ωστόσο, όπως αναλύεται στη συνέχεια117, στο στάδιο της διάθεσης των αποβλήτων προς ενεργειακή αξιοποίηση είναι δυνατόν να υπάρχει και αντίστροφη χρηματική ροή. ΙΙ.Α.1.
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΜΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΡΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ
Οι υπηρεσίες διαχείρισης μη επικίνδυνων στερεών αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση αφορούν στη διαχείριση αποβλήτων τα οποία αφενός δεν θεωρούνται επικίνδυνα και αφετέρου δεν ανακυκλώνονται και δεν προορίζονται προς διάθεση. Τα απόβλητα αυτά προέρχονται από συσκευασίες, βιομηχανική παραγωγή, οχήματα, ακατάλληλα προς χρήση φορτία θαλάσσιων μεταφορών κ.λπ. Πρόκειται για χαρτί, πλαστικό, ύφασμα και ξύλο, τα οποία συνυπάρχουν στα εναλλακτικά καύσιμα και είναι εναλλάξιμα μεταξύ τους. Για την παραγωγή εναλλακτικού καυσίμου δεν χρησιμοποιείται το μέταλλο και το γυαλί.
Σύμφωνα με τη δήλωση των μερών στο έντυπο της γνωστοποίησης118, στην αγορά των υπηρεσιών διαχείρισης μη επικίνδυνων στερεών αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση, 115 Bλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4179/29.06.2015 επιστολή των μερών, την υπ’ αριθμ. πρωτ. […] επιστολή της INTERGEO και την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4570/15.07.2015 επιστολή της ENVIROCHEM, σελ.
116 Πρόκειται για την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». 117 Βλ. κατωτέρω παρ. 83-
118 Βλ. έντυπο γνωστοποίησης, σελ.
24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δραστηριοποιείται ο Όμιλος ΤΠΠ, με μερίδιο αγοράς περίπου […]. Τα μέρη δηλώνουν ότι η κοινή επιχείρηση πρόκειται να δραστηριοποιηθεί, κατά κύριο λόγο, στη συγκεκριμένη αγορά.
Όπως προκύπτει από τη γνωστοποίηση, καθώς και από τις απαντήσεις των ανταγωνιστών, στη συγκεκριμένη αγορά των υπηρεσιών διαχείρισης μη επικίνδυνων στερεών αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση, εκτός από την POLYECO, δραστηριοποιούνταν και άλλες εταιρίες διαχείρισης αποβλήτων, όπως είναι η ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΕΩΣ 119 και η ANTIPOLLUTION120,
Η τελευταία δραστηριοποιείται στην επεξεργασία μη επικίνδυνων στερεών αποβλήτων122 ύστερα από σχετική αδειοδότηση εντός του τρέχοντος έτους.
Επιπλέον, οι εταιρίες οι οποίες προβαίνουν σε ενεργειακή ανάκτηση μη επικίνδυνων στερεών αποβλήτων τα προμηθεύονται απευθείας από εταιρίες παραγωγούς αποβλήτων, όπως είναι η ΑΚΤΩΡ123, από την οποία προμηθεύονται την αποξηραμένη βιολογική ιλύ και η ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΧΑΡΤΟΥ ΑΕ124, από την οποία προμηθεύονται το χαρτοπολτό ή από Συλλογικά Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ), όπως είναι το […], από το οποίο προμηθεύονται τα ελαστικά οχημάτων. Καθώς για τη συλλογή και μεταφορά μη επικίνδυνων στερεών αποβλήτων απαιτείται η έκδοση ειδικών αδειών125, παραγωγοί αποβλήτων όπως είναι οι εταιρίες ΑΚΤΩΡ και ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΧΑΡΤΟΥ κατέχουν άδεια συλλογής και μεταφοράς αποβλήτων 126, ενώ το […] χρησιμοποιεί αδειοδοτημένους υπεργολάβους για τη μεταφορά των ελαστικών
Σημειώνεται ότι, όπως προέκυψε από την έρευνα της Γ.Δ.Α., άδεια συλλογής και μεταφοράς μη επικίνδυνων αποβλήτων, προφανώς για να εξυπηρετεί περιορισμένες ίδιες ανάγκες128, διαθέτει και ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ
Η εν λόγω άδεια δίνει τη δυνατότητα συλλογής και μεταφοράς αποξηραμένης λάσπης βιολογικού καθαρισμού αστικών λυμάτων. 119 Η «ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΕΩΣ ΚΤΗΜΑΤΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΑΕ», που λειτουργούσε στον Ασπρόπυργο ως ιδιωτικό Κέντρο Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ), σταμάτησε τη λειτουργία της την 6η Ιουνίου 2015 μετά από πυρκαγιά που ξέσπασε στις εγκαταστάσεις της. 120 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. […] επιστολή της […]. 121 Συγκεκριμένα, η εταιρία του ομίλου ANTIPOLLUTION με την επωνυμία «Antipollution Secondary Fuels» (βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4663/17.07.2015 επιστολή). Η ANTIPOLLUTION δραστηριοποιείται στη μηχανική διαλογή και ανακύκλωση μη επικίνδυνων στερεών αποβλήτων και παραγωγή RDF με δυναμικότητα 50 τν/ημέρα (βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. Φ6888/2097/ΠΕΡΙΒ-4/201 Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής). 122 Ο Όμιλος ANTIPOLLUTION δραστηριοποιείται κατεξοχήν στη διαχείριση υγρών θαλάσσιων αποβλήτων. Βλ. την ιστοσελίδα της εταιρίας, www.antipollution.gr. 123 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ[…] επιστολή της […], το […] και την υπ’ αριθμ. πρωτ. […] επιστολή της […]. 124 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. […] επιστολή […], σελ.
125 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 129043/4345 (ΑΔΑ: 4AΣΨ0-ΚΘΣ) εγκύκλιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος με θέμα: «Εφαρμογή νομοθεσίας για τη διαχείριση μη επικίνδυνων στερεών αποβλήτων». 126 Βλ. μητρώο εταιριών που δραστηριοποιούνται στη συλλογή και μεταφορά μη επικίνδυνων αποβλήτων. 127 Βλ. σχετική σύμβαση μεταξύ ΤΙΤΑΝ και […] ως συνημμένο σχετικό 13 στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 4618/16.07.
128 Δεδομένου ότι όπως προκύπτει και από τις σχετικές συμβάσεις με τις επιχειρήσεις από τις οποίες προμηθεύεται απόβλητα προς ενεργειακή ανάκτηση, […] Βλ. τις συμβάσεις που επισυνάπτονται στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 4618/16.07.2015 επιστολή του ΤΙΤΑΝ. 129 Βλ. μητρώο εταιριών που δραστηριοποιούνται στη συλλογή και μεταφορά μη επικίνδυνων αποβλήτων. 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΙΙ.Α.1.
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΡΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ
Οι εν λόγω υπηρεσίες αφορούν στη διαχείριση προς ενεργειακή ανάκτηση στερεών αποβλήτων που χαρακτηρίζονται ως επικίνδυνα
Τέτοιου είδους απόβλητα είναι οι λάσπες των διυλιστηρίων, οι λάσπες διαλυτών, οι ρυπασμένες συσκευασίες ή άλλα ρυπασμένα υλικά. Η διαχείριση των συγκεκριμένων αποβλήτων έχει ειδικές προδιαγραφές και προϋποθέτει την έκδοση ειδικών διοικητικών αδειών τόσο στο στάδιο της συλλογής/μεταφοράς όσο και στα στάδια της αποθήκευσης και επεξεργασίας τους. Όπως προκύπτει από τις απόψεις των ανταγωνιστών και την ιστοσελίδα της POLYECO131, στην Ελλάδα, μόνο η POLYECO επεξεργάζεται επικίνδυνα προς ενεργειακή ανάκτηση απόβλητα. Ωστόσο, το 2014 η INTERGEO προώθησε στην ελληνική επικράτεια προς ενεργειακή ανάκτηση περιορισμένες ποσότητες επικίνδυνων αποβλήτων χωρίς επεξεργασία, τα οποία είχε συλλέξει επίσης από την ελληνική επικράτεια
Όπως προκύπτει από τις απαντήσεις των μερών και των ανταγωνιστών, στην αγορά δραστηριοποιούνται και άλλες εταιρίες (όπως, για παράδειγμα, η INTERGEO, η SUK και η ENVΙROCHEM), οι οποίες, κατά κανόνα, μεταφέρουν τα απόβλητα που διαχειρίζονται σε ειδικές εγκαταστάσεις του εξωτερικού.
Στην εν λόγω αγορά, κατά δήλωση των μερών, δραστηριοποιείται η POLYECO, με μερίδιο αγοράς περίπου […]. Επιπλέον, τα μέρη αναφέρουν ότι στην ίδια αγορά πιθανώς να δραστηριοποιηθεί μελλοντικά και η κοινή επιχείρηση και συγκεκριμένα στην ειδική κατηγορία της παραγωγής και εμπορίας εναλλακτικών καυσίμων από ρυπασμένα ξύλα (στρωτήρες σιδηροδρόμου και στύλους ηλεκτροδότησης ή/και τηλεφωνίας).
Όπως προαναφέρθηκε, η εν λόγω αγορά θα μπορούσε να διακριθεί περαιτέρω στις υποαγορές (i) της συλλογής επικίνδυνων στερεών αποβλήτων και (ii) της επεξεργασίας επικίνδυνων στερεών αποβλήτων. ΙΙ.Α.
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΤΗΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΕΣΩ ΧΡΗΣΕΩΣ ΤΟΥΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ
Η συγκεκριμένη αγορά αποτελεί την κατάντη αγορά (επόμενης οικονομικής βαθμίδας) της αγοράς διαχείρισης αποβλήτων για ενεργειακή ανάκτηση, στην οποία μπορούν να δραστηριοποιούνται βιομηχανίες που διαθέτουν κλιβάνους αποτέφρωσης / συναποτέφρωσης στερεών καυσίμων, όπως π.χ. οι τσιμεντοβιομηχανίες, οι επιχειρήσεις παραγωγής προϊόντων ασβεστοποιίας, οι μεταλλουργίες, οι επιχειρήσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας κ.λπ. Τα εναλλακτικά καύσιμα συναποτεφρώνονται στους εν λόγω 130 Σύμφωνα με το Παράρτημα ΙΙΙ του ν. 4042/2012 (Ιδιότητες των Αποβλήτων που τα καθιστούν επικίνδυνα), ένα απόβλητο χαρακτηρίζεται ως επικίνδυνο όταν έχει μία από τις ακόλουθες ιδιότητες: εκρηκτικό, οξειδωτικό, πολύ εύφλεκτο, εύφλεκτο, ερεθιστικό, επιβλαβές, τοξικό, καρκινογόνο, διαβρωτικό, μολυσματικό, τοξικό για την αναπαραγωγή, μεταλλαξογόνο, εκλύει τοξικό αέριο, ευαισθητοποιητικό, οικοτοξικό, ικανό μετά από διάθεση να δημιουργήσει άλλη ουσία με ένα από τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται ανωτέρω. 131 Βλ. την ιστοσελίδα www.polyeco.gr και τις υπ’ αριθμ. πρωτ. […], 4463/10.07.2015 και […] επιστολές της […], της SUK και της INTERGEO αντίστοιχα. 132 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή της INTEGREO. 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κλιβάνους προς αξιοποίηση της θερμικής τους ενέργειας ή αποτεφρώνονται παράγοντας ηλεκτρική ενέργεια
Σύμφωνα με την προμελέτη σκοπιμότητας που προσκόμισαν τα μέρη 134 και την έρευνα της Υπηρεσίας135, στην Ελλάδα έως τώρα έχουν αδειοδοτηθεί136 προς αυτή την κατεύθυνση οι τσιμεντοβιομηχανίες ΤΙΤΑΝ, ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ137 και ΤΣΙΜΕΝΤΑ ΧΑΛΥΨ (ΧΑΛΥΨ)138,
Συγκεκριμένα, και οι τρεις τσιμεντοβιομηχανίες συναποτεφρώνουν μη επικίνδυνα απόβλητα, ενώ επικίνδυνα απόβλητα συναποτεφρώνουν η ΤΙΤΑΝ και η ΧΑΛΥΨ. Οι ανωτέρω τσιμεντοβιομηχανίες της Ελλάδας δύνανται να απορροφήσουν ως και 480.000 τόνους RDF/SRF ετησίως, έπειτα από επενδύσεις αναβάθμισης/τεχνολογικής προσαρμογής των εγκαταστάσεών τους
Επιπλέον, όπως προέκυψε από την έρευνα της Υπηρεσίας, μη επικίνδυνο εναλλακτικό δευτερογενές καύσιμο από απόβλητα δύναται να συναποτεφρωθεί και στην ασβεστοποιία. Πρόκειται για το «κοκκοποιημένο ελαστικό επίσωτρο» που παράγεται από τα ελαστικά αυτοκινήτων. Για τη συναποτέφρωση του συγκεκριμένου αποβλήτου αδειοδοτήθηκε το 133 Ως αποτέφρωση ορίζεται η θερμική επεξεργασία αποβλήτων, με ή χωρίς ανάκτηση της θερμότητας που εκλύεται κατά την καύση, συμπεριλαμβανομένης της αποτέφρωσης αποβλήτων με οξείδωση, καθώς και άλλων τεχνικών θερμικών επεξεργασιών όπως της πυρόλυσης, της αεριοποίησης ή της τεχνικής πλάσματος, εφόσον οι ουσίες που προέρχονται από την επεξεργασία αυτή στη συνέχεια αποτεφρώνονται (αρ. 2, ΚΥΑ οικ. 146163/2012). Βλ. το ειδικό τεύχος με τίτλο «Διαχείριση Αποβλήτων (Επικίνδυνων, Μη επικίνδυνων και Επικίνδυνων Αποβλήτων Υγειονομικών Μονάδων): Θεσμικό πλαίσιο-Ρόλοι και αρμοδιότητες εμπλεκόμενων φορέων», συνημμένο της υπ’ αριθμ. πρωτ. 2310/26.04.2013 επιστολής της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας. 134 Συνημμένη στο έντυπο γνωστοποίησης. 135 Βλ. το υπ’ αριθμ. πρωτ. 4616/16.07.2015 έγγραφο. Η εν λόγω έκθεση του Υπουργείου Περιβάλλοντος υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 2014, σε εφαρμογή της εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής της 21ης Σεπτεμβρίου 2011 για τον καθορισμό ερωτηματολογίου για τις εκθέσεις που αφορούν την εφαρμογή της οδηγίας 2000/76/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την αποτέφρωση των αποβλήτων και καλύπτει τη χρονική περίοδο 2012-
Σύμφωνα με την οδηγία 2000/76/ΕΚ τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλλουν την αναφερόμενη έκθεση ανά τριετία. 136 Κάθε οργανισμός ή επιχείρηση που προτίθεται να προβεί σε εκτέλεση εργασιών επεξεργασίας υποχρεούται πριν από την έναρξη εργασιών να λάβει: α) Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ), και β) Άδεια λειτουργίας. Η συλλογή και μεταφορά αποβλήτων δεν υπόκειται σε έκδοση ΑΕΠΟ και άδεια λειτουργίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις εκδίδεται ενιαία άδεια συλλογής και μεταφοράς (Βλ. ν. 4014/2011). Το άρθρο 39 της ΚΥΑ 36060/1155/Ε.103 αναφέρει τους όρους χορήγησης ΑΕΠΟ των μονάδων αποτέφρωσης και συναποτέφρωσης. 137 Η πλήρης ονομασία της εταιρίας είναι «ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΣΙΜΕΝΤΩΝ “ΗΡΑΚΛΗΣ”. H εταιρία εξαγοράστηκε το 2001 από την εταιρία LAFARGE. 138 Στην έκθεση του Υπουργείου Περιβάλλοντος (βλ. υποσημείωση 128) αναφέρονται ως αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις, πέρα από τις τρεις τσιμεντοβιομηχανίες και δύο μονάδες αποτέφρωσης μολυσματικών αποβλήτων: ο Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ) και το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων (ΠΓΝΙ), που αποτεφρώνουν μολυσματικά επικίνδυνα απόβλητα με σκοπό την καταστροφή τους. Δεδομένου του γεγονότος ότι η δραστηριότητα των εν λόγω μονάδων αφορά στην καταστροφή ειδικού είδους αποβλήτων, δεν εμπίπτει στον ορισμό της αγοράς της ενεργειακής ανάκτησης στερεών αποβλήτων μέσω της χρήσης τους ως εναλλακτικών καυσίμων. 139 Σημειώνεται ότι, στην έκθεση του Υπουργείου Περιβάλλοντος (βλ. υποσημείωση 128), πέραν των τριών τσιμεντοβιομηχανιών οι οποίες έχουν δυναμικότητα άνω των δύο τόνων ανά ώρα, γίνεται λόγος και για μονάδες αποτέφρωσης/συναποτέφρωσης δυναμικότητας κάτω των δύο τόνων ανά ώρα. Συγκεκριμένα, στην ερώτηση σχετικά με την ενημέρωση του κοινού σχετικά με τις εν λόγω μονάδες, η απάντηση είναι «Ο κατάλογος αυτών των μονάδων είναι διαθέσιμος από την αρμόδια αρχή κατόπιν αιτήματος. Επιπλέον εφαρμόζεται ενιαία διαδικασία ενημέρωσης του κοινού κατά τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης ανεξάρτητα από τη δυναμικότητα της μονάδας». 140 Βλ. Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων σελ.
27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2014 η ασβεστοποιία Κ. ΡΑΪΚΟΣ που εδρεύει στον Ασπρόπυργο141, ενώ η CaO HELLAS Θεσσαλική Ασβεστοποιία ΑΒΕΕ που εδρεύει στο Βόλο Μαγνησίας συνέταξε τεχνική έκθεση χρήσης κοκκοποιημένου ελαστικού επισώτρου ως καυσίμου στην παραγωγή ασβέστη, το Σεπτέμβριο του
Όσον αφορά στην αποτέφρωση ή τη συναποτέφρωση εναλλακτικού δευτερογενούς καυσίμου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, από το 2007 έως το 2010 έχουν υποβληθεί στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ)142, έξι

(6)αιτήσεις εταιριών για τη χορήγηση της σχετικής άδειας. Πρόκειται για τις εταιρίες ΕΝΕΡΜΕΛ ΑΕ, ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ, ΠΟΛΥΕΚΟ ΑΕ, RESCO-DUPONT-ENGAL ENERGEIAKH K/Ξ ΑΣΤΑΚΟΥ, DAC GLOBAL –EN.G.AL-DEBZOS-GEO ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Κ/Ξ ΕΒΡΟΥ και EN.GA.L. A.E., για προτεινόμενες εγκαταστάσεις στους νομούς Θεσσαλονίκης, Βοιωτίας, Κορινθίας, Αιτωλοακαρνανίας, Έβρου και Μαγνησίας αντίστοιχα. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, την πρώτη ύλη για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θα αποτελούν αστικά απορρίμματα, μετά από τη μηχανική διαλογή τους (SRF ή RDF). H πρώτη ύλη θα καίγεται με σκοπό την παραγωγή υπέρθερμου ατμού, ο οποίος θα οδηγείται σε ατμοστρόβιλο όπου θα εκτονώνεται, παράγοντας ηλεκτρική ενέργεια μέσω ηλεκτρογεννήτριας. Η ΡΑΕ έχει παραπέμψει το θέμα της αδειοδότησης των εν λόγω εταιριών στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, με το ερώτημα αν η ίδια μπορεί να γνωμοδοτεί για χορήγηση ή να εκδίδει άδειες παραγωγής για σταθμούς που χρησιμοποιούν ως καύσιμη πρώτη ύλη αστικά απορρίμματα, τα οποία έχουν μεν υποστεί μηχανική διαλογή, αλλά εξακολουθούν να περιέχουν μη βιοαποικοδομήσιμο κλάσμα

Κατά κανόνα, οι επιχειρήσεις συναποτέφρωσης/αποτέφρωσης εναλλακτικού καυσίμου από απόβλητα εισπράττουν αμοιβή (gate fee) για τις υπηρεσίες που παρέχουν προς τους κατόχους των αποβλήτων, βάσει της νομοθετικά θεσμοθετημένης αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει»
Ωστόσο, όπως αναφέρεται στη γνωστοποίηση, λόγω της διαρκούς ανάπτυξης του εν λόγω κλάδου, της βελτίωσης της ποιότητας των δευτερογενών καυσίμων, καθώς και της αύξησης του κόστους των συμβατικών καυσίμων (τα οποία μερικώς και μόνον 141 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. Φ1226/151/ΠΕΡΙΒ.9/14 Απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής ημερομηνίας 06.05.2014, και την «Τεχνική Έκθεση Χρήσης Κοκκοποιημένου Ελαστικού Επισώτρου ως καυσίμου στην παραγωγή ασβέστη» της βιομηχανικής μονάδας παραγωγής προϊόντων ασβέστη, CaO HELLAS Θεσσαλική Ασβεστοποιία ΑΒΕΕ στο Βόλο Μαγνησίας (Σεπτέμβριος 2014). 142 Βλ. το με κωδικό Ο-41789 έγγραφο ημερομηνίας 28.05.2010 στην ιστοσελίδα www.rae.gr. 143 Σημειώνεται ότι σύμφωνα με το ν. 3468/2006, άρ. 2 παρ.7, ως βιομάζα ορίζεται το «βιοαποικοδομήσιμο κλάσμα προϊόντων, αποβλήτων και υπολειμμάτων (residues) βιολογικής προέλευσης από τη γεωργία( συμπεριλαμβανομένων των φυτικών και των ζωικών ουσιών), τη δασοκομία και τους συναφείς κλάδους βιομηχανικών δραστηριοτήτων, καθώς και το βιοαποικοδομήσιμο κλάσμα των βιομηχανικών και των αστικών αποβλήτων και απορριμμάτων (industrial and municipal waste)». Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από βιομάζα θεωρείται Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας (ΑΠΕ). 144 Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» εισήχθη στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Οδηγία 2004/35/ΕΚ για την Περιβαλλοντική Ευθύνη για την πρόληψη και αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημιάς, ενώ σύμφωνα με αυτήν ο φορέας εκμετάλλευσης που προκαλεί περιβαλλοντική ζημία ευθύνεται για αυτήν και πρέπει να λάβει τα αναγκαία μέτρα πρόληψης ή αποκατάστασης και να επωμιστεί όλες τις σχετικές δαπάνες. Η εν λόγω Οδηγία μεταφέρθηκε στο ελληνικό δίκαιο με το ΠΔ 148/2009, ενώ προβλέπεται και στο άρθρο 14 του ν. 4042/
Οι υπόχρεοι της καταβολής δαπάνης διαχείρισης αποβλήτων ορίζονται στο άρθρο 17 της ΚΥΑ 19396/1546/1997 (ΦΕΚ Β604). 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ υποκαθίστανται από τα εναλλακτικά καύσιμα145), τα δευτερογενή καύσιμα από τα απόβλητα αποκτούν εμπορική αξία, με αποτέλεσμα πρόσφατα να παρατηρούνται, ολοένα και συχνότερα και αντίστροφες χρηματικές ροές. Κατά την άποψη, μάλιστα, των γνωστοποιούντων μερών, στο μέλλον, η εν λόγω αγορά των «υπηρεσιών ενεργειακής ανάκτησης στερεών αποβλήτων μέσω χρήσεως τους ως δευτερογενή (εναλλακτικά) καύσιμα» μπορεί να καταστεί «αγορά παραγωγής και εμπορίας δευτερογενών καυσίμων»
Η άποψη αυτή των μερών υποστηρίζεται, εν μέρει, από τα στοιχεία του φακέλου. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στην επιστολή της ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ147, η συγκεκριμένη εταιρία, το 2014, […] Ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ148 εισπράττει gate fee, […], ενώ καταβάλλει τίμημα […]
Σε κάθε περίπτωση, σημειώνεται ότι η ανωτέρω διάσταση της σχετικής αγοράς δεν μεταβάλλει τα αποτελέσματα της ανάλυσης.
Όσον αφορά στη διάκριση της εν λόγω αγοράς σε υπο-αγορές, αντίστοιχες με εκείνες που διακρίνονται στην αγορά της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων, τα μέρη αναφέρουν ότι τα δευτερογενή στερεά καύσιμα διακρίνονται μεν σε αυτά που προέρχονται από επικίνδυνα απόβλητα, λόγω των ειδικών διοικητικών αδειών που πρέπει να κατέχουν οι βιομηχανίες για τη (συν)αποτέφρωσή τους, ωστόσο, κατά τα λοιπά, η διαδικασία της (συν)αποτέφρωσης δευτερογενών καυσίμων από επικίνδυνα και μη επικίνδυνα απόβλητα είναι ίδια, καθώς πραγματοποιείται στις ίδιες εγκαταστάσεις/κλιβάνους και αποφέρει το ίδιο αποτέλεσμα. Κατά την εκτίμησή τους, μόνη η νομική απαίτηση της κατοχής ειδικής άδειας για τη (συν)αποτέφρωση δευτερογενών καυσίμων από επικίνδυνα απόβλητα δεν δημιουργεί εμπορικές συνθήκες ικανές να διακρίνουν εν προκειμένω επιμέρους σχετικές αγορές.
Υπέρ της περαιτέρω διάκρισης της αγοράς ενεργειακής ανάκτησης στερεών αποβλήτων μέσω της χρήσης τους ως εναλλακτικών καυσίμων στην ενεργειακή ανάκτηση στερεών αποβλήτων μέσω της χρήσης εναλλακτικών καυσίμων που προέρχονται από επικίνδυνα και μη επικίνδυνα απόβλητα, θα μπορούσε να προβληθεί, το γεγονός ότι η επεξεργασία των αποβλήτων δεν αλλάζει τη φύση των αποβλήτων150 και δεν τα αποχαρακτηρίζει από 145 Έτσι ώστε να μη μπορεί να θεωρηθούν λειτουργικώς εναλλάξιμα στο πλαίσιο και για τους σκοπούς του ορισμού των σχετικών αγορών. 146 Ως εναλλακτικά καύσιμα θεωρούνται τα καύσιμα ή οι πηγές ενέργειας που χρησιμεύουν, έστω και εν μέρει, ως υποκατάστατο για τις πηγές ορυκτού πετρελαίου. Στο άρθρο 2 της Οδηγίας 94/2014 αναφέρεται ότι ως εναλλακτικά καύσιμα στις μεταφορές περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων: η ηλεκτρική ενέργεια, το υδρογόνο, τα βιοκαύσιμα, τα συνθετικά και παραφινικά καύσιμα, το φυσικό αέριο (CNG και LNG) και το υγροποιημένο πετρελαϊκό αέριο (υγραέριο-LPG). Σημειώνεται ότι από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι τα συμβατικά καύσιμα που καταναλώνονται στην τσιμεντοβιομηχανία προκειμένου να παραχθεί η θερμική ενέργεια είναι ο άνθρακας, το πετρελαϊκό κοκ, το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο. Τα εναλλακτικά καύσιμα είναι τα βιοκαύσιμα όπως ορίζονται στο άρθρο 2 της Οδηγίας 2009/28/ΕΚ και τα δευτερογενή εναλλακτικά καύσιμα είναι τα καύσιμα που προέρχονται από απόβλητα. 147 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4736/22.07.2015 επιστολή. 148 Βλ. συνημμένες συμβάσεις στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 4618/20.07.2015 επιστολή. 149 Ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ προμηθεύεται […]. 150 Σημειώνεται ότι τα απόβλητα διακρίνονται σε επικίνδυνα και μη επικίνδυνα σε όλα τα στάδια της διαχείρισής τους, από τη συλλογή έως την τελική αξιοποίηση ή διάθεση. Το άρθρο 17 «Έλεγχος επικίνδυνων αποβλήτων» της Οδηγίας 2008/98 αναφέρει ότι: «Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν ότι η παραγωγή, η συλλογή και η μεταφορά επικίνδυνων αποβλήτων, καθώς επίσης η αποθήκευση και η επεξεργασία τους, διεξάγονται σε συνθήκες που παρέχουν προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας προκειμένου να τηρήσουν τις διατάξεις του άρθρου 13, συμπεριλαμβανομένης δράσης που να διασφαλίζει την ιχνηλασιμότητα από την παραγωγή έως τον τελικό προορισμό και τον έλεγχο των επικίνδυνων αποβλήτων, προκειμένου να τηρηθούν οι απαιτήσεις των άρθρων 35 και 36». Το άρθρο 13 της εν λόγω Οδηγίας (ήδη άρθρο 14 ν. 4042/2012) αναφέρεται 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επικίνδυνα απόβλητα, και ότι οι επιχειρήσεις, προκειμένου να προβούν στη (συν)αποτέφρωση επικίνδυνων αποβλήτων εισπράττουν, κατά κανόνα, gate fee (τέλος εισόδου), ενώ για τη συναποτέφρωση μη επικίνδυνων αποβλήτων καταβάλλουν τίμημα ή εισπράττουν χαμηλότερο gate fee, όπως γίνεται, για παράδειγμα, με την προμήθεια της αποξηραμένης βιολογικής ιλύος
Επιπλέον, όσον αφορά στη διάκριση των αγορών σε επικίνδυνα και μη επικίνδυνα απόβλητα, ό,τι ισχύει ως προς τη φύση και τις ποσότητες των προϊόντων, τις προϋποθέσεις απόκτησης αδειών, την αμοιβή για επικίνδυνα και μη και το νομικό πλαίσιο για το στάδιο της συλλογής και επεξεργασίας, ισχύει και για το στάδιο της διάθεσης, συμπεριλαμβανομένης της (συν)αποτέφρωσης (βλ. ενότητα II.A.1)
Στις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τα διάφορα στάδια της διαχείρισης των αποβλήτων, από το στάδιο της συλλογής έως το τελικό στάδιο της διάθεσης συμπεριλαμβανομένης της αποτέφρωσης- οι αγορές διακρίνονται σε επικίνδυνα και μη επικίνδυνα απόβλητα (παρότι, πλην μίας, οι εν λόγω αποφάσεις αναφέρονται σε διαφορετικές μεθόδους διάθεσης των αποβλήτων και όχι στην ενεργειακή ανάκτηση αυτών153). Έτερος λόγος που συνηγορεί υπέρ της διάκρισης της αγοράς σε επικίνδυνα και μη επικίνδυνα είναι ότι στην Ελλάδα δεν επιτρέπεται -στις υπάρχουσες εγκαταστάσεις - η ταφή των επικίνδυνων αποβλήτων.
Ωστόσο, κατά την άποψη της Επιτροπής, η εν λόγω περαιτέρω διάκριση της αγοράς δεν απαιτείται εν προκειμένω. Λαμβάνεται, δε, υπόψη ότι, όπως αναφέρεται στη γνωστοποίηση: (α) η διαδικασία της (συν)αποτέφρωσης δευτερογενών καυσίμων από επικίνδυνα και μη επικίνδυνα απόβλητα είναι η ίδια, πραγματοποιείται στις ίδιες εγκαταστάσεις/κλιβάνους, εφόσον υπάρχει η σχετική αδειοδότηση (μπορεί να γίνει και ταυτόχρονα) και αποφέρει το ίδιο αποτέλεσμα (παραγωγή ενέργειας), (β) η τεχνολογική επένδυση που απαιτείται για την παροχή των υπηρεσιών ενεργειακής ανάκτησης των αποβλήτων, στην περίπτωση που ο πάροχος των εν λόγω υπηρεσιών διαθέτει ήδη κλίβανο αποτέφρωσης (όπως συμβαίνει στις τσιμεντοβιομηχανίες, οι οποίες αποτελούν και τους κύριους παρόχους των εν λόγω υπηρεσιών στη χώρα μας, καθώς και στις ασβεστοποιίες) αφορά στην εγκατάσταση μονάδας τροφοδοσίας των αποβλήτων ως εναλλακτικών καυσίμων και είναι ανεξάρτητη από το είδος του αποβλήτου, (γ) τόσο από τα στοιχεία της στην προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, ενώ το άρθρο 35 (άρθρο 20 ν. 4042/2012) αναφέρεται στην απαραίτητη τήρηση αρχείων για τα επικίνδυνα απόβλητα. Τέλος, το άρθρο 36 (η παρ. 1 του οποίου έχει ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο στο άρθρο 29 του ν. 4042/2012) αναφέρεται στην επιβολή της εφαρμογής και τις κυρώσεις. 151 Ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ εισπράττει ως gate fee από την […] για τα […] ανάλογα με τις παραδιδόμενες ποσότητες, ενώ εισπράττει για τα […] ως gate fee […] από το […] από την […] και […] από την […]. Για την […] η ΧΑΛΥΨ εισέπραξε […] το 2014, […] το 2013 […] το 2012 και […] το
Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4692/21.07.2015 επιστολή. 152 Προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να θεωρηθεί ότι κινείται και η απάντηση της INTERGEO (υπ’ αριθμ. πρωτ. […] επιστολή), ανταγωνίστριας της POLYECO στην αγορά διαχείρισης επικίνδυνων στερεών αποβλήτων προς ενεργειακή ανάκτηση, η οποία αναφέρει ότι «[ε]ίναι πιο εύκολο να αδειοδοτηθεί κάποια εγκατάσταση για την ενεργειακή αξιοποίηση μη επικίνδυνων αποβλήτων, παρά για την περίπτωση των επικίνδυνων αποβλήτων». 153 Ειδικότερα, σημειώνεται ότι, με εξαίρεση την απόφαση M.4318-Veolia/Cleanaway, όλες οι εν λόγω αποφάσεις αναφέρονται σε διαφορετικές μεθόδους διάθεσης των αποβλήτων και όχι στην ενεργειακή ανάκτηση αυτών. Σχετικά με τη δυνατότητα ορισμού των σχετικών αγορών ανάλογα με τη διαδικασία και το είδος του υλικού που ανακτάται, ανεξαρτήτως του υλικού προέλευσής του, βλ. πάντως και έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «DG Competition Paper Concerning Issues of Competition in Waste Management Systems», παρ. 43, 108 και
30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ γνωστοποίησης όσο και από τις απαντήσεις των ανταγωνιστών των γνωστοποιούντων μερών δεν προκύπτει ότι οι επιχειρήσεις που προβαίνουν σε ενεργειακή ανάκτηση στερεών αποβλήτων, μέσω της χρήσης τους ως εναλλακτικών καυσίμων, θεωρούν ότι τα χαρακτηριστικά των καυσίμων διαφοροποιούνται τόσο, ανάλογα με την προέλευσή τους, ώστε να κατατάσσονται σε διαφορετικές αγορές.
Σχετικά με την εναλλαξιμότητα των δύο ειδών αποβλήτων, ως προς τη χρήση τους ως εναλλακτικών καυσίμων, ενδεικτική είναι η απάντηση της ΧΑΛΥΨ, η οποία, σε ερώτηση της Υπηρεσίας σχετικά με τους προμηθευτές της και τυχόν υφιστάμενους λόγους διάκρισης μεταξύ των εναλλακτικών καυσίμων που προέρχονται από επικίνδυνα και μη επικίνδυνα απόβλητα αναφέρει, μεταξύ άλλων, τα εξής154: «Στις αρχές του 2015, ολοκληρώθηκε νέα επένδυση για εγκατάσταση τροφοδοσίας στερεών εναλλακτικών καυσίμων για αξιοποίηση στον κεντρικό καυστήρα του κλιβάνου. Η εγκατάσταση αυτή λειτουργεί από τον Μάρτιο 2015, και ήδη σε αυτήν τροφοδοτούνται ποσότητες […] και […] και […] βάσει υπογεγραμμένων συμβάσεων συνεργασίας με τις εταιρείες […] και […] κατά περίπου […] για κάθε μία από αυτές. Το […] προμηθευόμαστε μόνο από την […], καθώς μέχρι σήμερα […] Στο πλάνο της εταιρείας μας είναι και η τροφοδοσία μέσω της ίδιας εγκατάστασης […] καθώς και […] από […], και διεξάγουμε ήδη σχετικές συζητήσεις με δυνητικούς προμηθευτές. Δεν είμαστε σε θέση να προσδιορίσουμε το μερίδιο αγοράς για κάθε έναν από τους ως άνω προμηθευτές καθόσον η εταιρία μας δεν δραστηριοποιείται στην αγορά αυτή», ενώ, σχετικά με τη διαμόρφωση του τιμήματος των δύο ειδών αποβλήτων αναφέρει ότι: «Κατά κανόνα, τα υλικά που προέρχονται από επικίνδυνα απόβλητα φέρουν gate-fee, αλλά είναι επίσης πιθανό να εισπράττουμε gate-fee και για υλικά από μη επικίνδυνα απόβλητα. Σε κάθε περίπτωση, το ύψος του τιμήματός του και το πρόσημό του καθορίζεται από τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του υλικού (θερμιδική αξία, κοκκομετρία, υγρασία, γενική σύσταση), τις διατιθέμενες ποσότητες, τη δυνατότητα αξιοποίησης του σε άλλες χρήσεις, κλπ.». Ομοίως, και από τις συμβάσεις που έχουν συναφθεί μεταξύ της ΤΙΤΑΝ και των διαφόρων επιχειρήσεων στις οποίες παρέχει υπηρεσίες ενεργειακής ανάκτησης155 προκύπτει ότι η ΤΙΤΑΝ εισπράττει gate fee τόσο […]. Όσον αφορά στην ΑΓΕΤ, στην απάντησή της σε ερωτηματολόγιο της Υπηρεσίας156 αναφέρει ότι: […].
Συνεπώς, με βάση όλα τα ανωτέρω, για τους σκοπούς της υπό εξέταση συγκέντρωσης, παρότι υφίστανται ενδείξεις περί του ότι η αγορά της ενεργειακής ανάκτησης στερεών αποβλήτων μέσω της χρήσης τους ως εναλλακτικών καυσίμων θα μπορούσε να θεωρηθεί ενιαία, περιλαμβάνουσα τα εναλλακτικά καύσιμα που προέρχονται, τόσο από επικίνδυνα όσο και από μη επικίνδυνα στερεά απόβλητα, εντούτοις, εν προκειμένω, το ζήτημα εάν η σχετική αγορά διακρίνεται περαιτέρω ανάλογα με την επικινδυνότητα ή μη των αποβλήτων μπορεί να παραμείνει ανοικτό, καθώς δεν μεταβάλλει στις συνθήκες της παρούσας συγκέντρωσης ουσιωδώς τα αποτελέσματα της ανάλυσης. Και τούτο διότι, με οποιονδήποτε εναλλακτικό ορισμό, δεν υπάρχουν οριζόντιες επικαλύψεις καθώς από τα μέρη στην εν λόγω αγορά δραστηριοποιείται μόνο ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ. 154 Στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 4692/21.07.2015 επιστολή. Πρόκειται για τις συμβάσεις που προσκομίσθηκαν με την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4618/16.07.2015 επιστολή της ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ. 156 Υπ’ αριθ. πρωτ. 4515/13.07.2015 απαντητική επιστολή. 155 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
Όπως αναλύεται στην οικεία ενότητα, στην αγορά της ενεργειακής ανάκτησης στερεών αποβλήτων μέσω της χρήσης τους ως εναλλακτικών καυσίμων δραστηριοποιείται ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ ως πελάτης και ο Όμιλος ΤΠΠ ως προμηθευτής εναλλακτικού καυσίμου, το δε μερίδιο του Ομίλου ΤΙΤΑΝ, κατά το έτος 2014, ήταν, κατά δήλωση των μερών, [45-55%]. Η σχέση των ανωτέρω δύο εταιριών αντιστρέφεται όταν εισπράττεται gate fee από τον Όμιλο ΤΙΤΑΝ για την παροχή της εν λόγω υπηρεσίας. ΙΙ.B. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΙΙ.B.
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΡΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ
Κατά την ενωσιακή νομολογία, η αγορά της διαχείρισης μη επικίνδυνων αποβλήτων ορίζεται ως εθνική ή τοπική, εξαιτίας των κανονισμών, των τοπικών συνηθειών, του κόστους μεταφοράς και του νομικού καθεστώτος σχετικά με την αστική ευθύνη στην περίπτωση των αποβλήτων
Συγκεκριμένα, ως προς τη συλλογή των μη επικίνδυνων αποβλήτων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ορίζει τη γεωγραφική αγορά ως εθνική για τους εξής λόγους: (α) το θεσμικό πλαίσιο (περιβαλλοντικοί κανόνες) είναι εθνικό και υπάρχουν διαφορετικές ανταγωνιστικές συνθήκες μεταξύ διαφορετικών χωρών, (β) δεν υπάρχουν εμπόδια εισόδου σε τοπικές ή περιφερειακές αγορές, και (γ) υπάρχουν μεγάλες εταιρίες συλλογής αποβλήτων που δραστηριοποιούνται σε εθνικό επίπεδο
Σε σχέση με την επεξεργασία των μη επικίνδυνων αποβλήτων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όρισε την αγορά ως εθνική ή στενότερη (αφήνοντας το ζήτημα ανοικτό), επί τη βάσει του ότι χαρακτηρίζεται από το ίδιο θεσμικό πλαίσιο και το ίδιο μεταφορικό κόστος. Επιπλέον, η απόφαση αναφέρει ότι η αγορά δεν ορίζεται ευρύτερα από εθνική γιατί υπάρχουν περιορισμένες εισαγωγές / εξαγωγές μεταξύ των κρατών μελών και γιατί διαπιστώνει διαφοροποιημένο κόστος επεξεργασίας
Όσον αφορά στη διοικητική πρακτική της ΕΑ σχετικά με τη συλλογή των επικίνδυνων αποβλήτων λιπαντικών ελαίων160 η ΕΑ, σε απόφασή της161 όρισε τη γεωγραφική αγορά ως εθνική, όπου οι εταιρίες/συλλέκτες δραστηριοποιούνται και ανταγωνίζονται υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού.
Στην προμελέτη σκοπιμότητας της ECORECOVERY που προσκόμισαν οι γνωστοποιούσες162 αναφέρεται η κατασκευή μονάδας επεξεργασίας μη επικίνδυνων αποβλήτων από την κοινή επιχείρηση, με σκοπό την παρασκευή δευτερογενών καυσίμων για την εξυπηρέτηση, σε πρώτο στάδιο, της ευρύτερης αγοράς της Αττικής. Ωστόσο, κατά την άποψη των μερών, η αγορά της διαχείρισης στερεών αποβλήτων για την παραγωγή εναλλακτικών καυσίμων καταλαμβάνει το σύνολο της ελληνικής επικράτειας. Τα μέρη προσθέτουν ότι τα δευτερογενή καύσιμα αποτελούν συχνά και σε σημαντικές ποσότητες 157 Βλ. ενδεικτικά υποθέσεις IV/M.283-Waste Management International plc./S.A.E. και COMP/M.4576AVR/VAN GANSEWINKEL. 158 Βλ. την απόφαση COMP/M.4576-AVR/VAN GANSEWINKEL παρ.
159 Βλ. περισσότερα στις παρ. 17-25 της απόφασης ΕΕπ IV/M.283-Waste Management International plc./S.A.E. 160 Υγρά απόβλητα. 161 Βλ. απόφαση Ε.Α. 583/VII/2013, παρ.
162 Βλ. σχετικό 5 γνωστοποίησης. 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αντικείμενο εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άποψη που επιβεβαιώνεται ως ένα βαθμό και από τους ανταγωνιστές των μερών, ορισμένοι εκ των οποίων προωθούν τα διαχειριζόμενα από αυτούς απόβλητα προς ενεργειακή ανάκτηση στο εξωτερικό
Πάντως, από τα στοιχεία του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (εφεξής και ΕΣΔΑ), του Ιουνίου 2015, όπως θα αναλυθεί στη συνέχεια, προκύπτει ότι οι διασυνοριακές μεταφορές αποβλήτων είναι περιορισμένες. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και όταν υπάρχει διασυνοριακή ροή των εναλλακτικών καυσίμων, η διαχείριση των αποβλήτων δεν παύει να αποτελεί υπηρεσία που παρέχεται στην ελληνική επικράτεια προς τους παραγωγούς των αποβλήτων οι οποίοι είναι εγκατεστημένοι σε αυτήν.
Όσον αφορά στις απόψεις των ανταγωνιστών, η INTERGEO σε σχετική απάντησή της164 εκτιμά ότι, μολονότι δεν έχει ακριβή στοιχεία στη διάθεσή της, αν και οι παραγωγοί αποβλήτων που μπορούν να αξιοποιηθούν ενεργειακά είναι διάσπαρτοι σε όλη την Ελλάδα, μεγάλες ποσότητες αποβλήτων συγκεντρώνονται στα μεγάλα αστικά κέντρα (Αθήνα και Θεσσαλονίκη) και ιδιαίτερα στην περιοχή του Νομού Αττικής.
Η […] πιθανολογεί ότι «η κοινή επιχείρηση θα επιδιώξει να χρησιμοποιεί υλικά που παράγονται σε περιοχές οι οποίες βρίσκονται σε εγγύτητα σε σχέση με τη μονάδα που θα λειτουργεί, ώστε να μειώσει στο ελάχιστο δυνατό το μεταφορικό κόστος το οποίο για τα εν λόγω υλικά είναι εξαιρετικά υψηλό λόγω του μικρού ειδικού τους βάρους».
Η ENVIROCHEM165 ισχυρίζεται ότι: «[η] γεωγραφική αγορά για έναν πάροχο του συνόλου της υπηρεσίας με ίδια μέσα (συλλογή – μεταφορά- επεξεργασία) είναι η ελληνική επικράτεια. Σε ότι αφορά μόνο την επεξεργασία, η γεωγραφική αγορά μπορεί να επεκταθεί και πέραν των ορίων της χώρας, εφ’ όσον η εγκατάσταση επεξεργασίας έχει δυναμικότητα μεγαλύτερη της εγχώριας ζήτησης κι εφ’ όσον υπάρχουν άλλες αγορές απ’ όπου μπορεί να γίνει εισαγωγή με ανταγωνιστικούς όρους (κόστη μεταφοράς) σε σχέση με αντίστοιχες μονάδες ανά την Ευρώπη».
Η ANTIPOLLUTION αναφέρει166 ότι: «[κ]ατά την άποψη της εταιρείας μας, ως γεωγραφική αγορά στις ανωτέρω αγορές είναι όλη η ελληνική επικράτεια».
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, για τους σκοπούς της παρούσας συγκέντρωσης, σχετική γεωγραφική αγορά των υπηρεσιών διαχείρισης στερεών αποβλήτων για την παραγωγή εναλλακτικών καυσίμων (και των επιμέρους αγορών αυτής, όπως περιγράφηκαν ανωτέρω), θεωρείται το σύνολο της ελληνικής επικράτειας, περιοχή στην οποία οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες, θέση με την οποία συμφωνούν και τα μέρη
Στενότερη οριοθέτηση της αγοράς δεν κρίνεται απαραίτητη, στο πλαίσιο της παρούσας, καθώς τόσο οι υφιστάμενες άδειες των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στη συγκεκριμένη αγορά όσο και η δραστηριότητά τους στην πράξη, αφορούν στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας. 163 Όπως η […], κατά τα αναφερόμενα στην υπ’ αριθμ. πρωτ. […] επιστολή της, αλλά και η […], όπως διευκρινίζει στην υπ’ αριθμ. πρωτ. […]. 164 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή, σελ.
165 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4570/15.07.2015 επιστολή. 166 Στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 4663/17.07.2015 επιστολή. 167 Σημειώνεται ότι τυχόν ευρύτερος ορισμός της γεωγραφικής αγοράς δεν θα μετέβαλλε ουσιωδώς την αξιολόγηση της σκοπούμενης συγκέντρωσης. 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΙΙ.Β.
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΤΗΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΕΣΩ ΧΡΗΣΕΩΣ ΤΟΥΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΝ (ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ) ΚΑΥΣΙΜΩΝ
H Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε απόφασή της168 ορίζει τις γεωγραφικές αγορές της αποτέφρωσης μη επικίνδυνων αποβλήτων ως περιφερειακές, οι οποίες επεκτείνονται σε ακτίνα 200 χλμ. από κάθε μονάδα αποτέφρωσης. Ο εν λόγω ορισμός στηρίζεται στην άποψη ότι μόνο εντός αυτής της ακτίνας η μεταφορά των αποβλήτων είναι οικονομικά βιώσιμη και ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις για μια διαφορετική οριοθέτηση της γεωγραφικής σχετικής αγοράς. Ωστόσο, σε άλλη πιο πρόσφατη απόφασή της η ΕΕπ ορίζει την ίδια αγορά ως εθνική και αναφέρει ότι η περιφερειακή αγορά της αποτέφρωσης μη επικίνδυνων αποβλήτων δεν μπορεί να θεωρηθεί διασυνοριακή169 καθώς υπάρχουν εμπόδια εξαγωγών και ελλείψεις δυναμικότητας εγκαταστάσεων των γειτονικών κρατών
Όσον αφορά τα επικίνδυνα απόβλητα, η ΕΕπ σε παλαιότερη απόφασή της 171 ανέφερε ότι η αγορά της αποτέφρωσης επικίνδυνων αποβλήτων μπορεί να έχει εθνική ή κοινοτική διάσταση αφήνοντας το θέμα ανοικτό, καθώς για τη συγκεκριμένη υπόθεση δεν ήταν απαραίτητο να καθοριστούν οι γεωγραφικές αγορές με ακρίβεια. Στο ίδιο συμπέρασμα σχετικά με τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων κατέληξε η ΕΕπ σε πιο πρόσφατη απόφασή της
Σε κάθε περίπτωση, η εναρμόνιση του ορισμού της σχετικής γεωγραφικής αγοράς στην παρούσα περίπτωση με εκείνον που πραγματοποιείται στις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αναφέρονται στην αποτέφρωση (προς καταστροφή) των αποβλήτων θα πρέπει να λάβει υπόψη τη διαφορετική φύση της δραστηριότητας της ενεργειακής ανάκτησης. Συγκεκριμένα, ενώ στην περίπτωση της αποτέφρωσης προς καταστροφή το τελικό προϊόν της διαδικασίας δεν έχει καμία αξία, σε εκείνη της ενεργειακής ανάκτησης το παραγόμενο προϊόν (ενέργεια) έχει αξία, γεγονός το οποίο μπορεί να διαμορφώσει διαφορετικές συνθήκες ζήτησης και προσφοράς, οι οποίες με τη σειρά τους επηρεάζουν τον ορισμό της σχετικής αγοράς
Κατά την εκτίμηση των γνωστοποιούντων μερών, η σχετική γεωγραφική αγορά, όσον αφορά στις συγκεκριμένες υπηρεσίες, περιλαμβάνει το σύνολο της ελληνικής επικράτειας
Ωστόσο, όπως σημειώνουν, τα δευτερογενή καύσιμα αποτελούν συχνά και σε σημαντικές ποσότητες αντικείμενο εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών 168 Υπόθεση M.2760 Nehlsen/Rethmann/SWB/Bremerhavener Entsorgungswirtschaft. Υπόθεση Μ.4576 AVR/VAN GANSEWINKEL, όπου τα μέρη υποστηρίζουν ότι η αγορά είναι διασυνοριακά περιφερειακή (cross-border regional) αποτελούμενη από την Ολλανδία, το Βέλγιο και τη βορειοδυτική Γερμανία. 170 Επιπλέον, όπως αναφέρεται στην Οδηγία 2000/76/ΕΚ, παρ. 10 «πρέπει να καθοριστούν αυστηροί κανόνες για όλες τις μονάδες αποτέφρωσης ή συναποτέφρωσης αποβλήτων ώστε να αποφευχθούν οι διασυνοριακές διακινήσεις προς μονάδες που λειτουργούν με χαμηλότερο κόστος λόγω λιγότερο αυστηρών περιβαλλοντικών προτύπων». 171 Βλ. την υπόθεση IV/M.295 SITA – RPC/Scori, παρ.
172 Πρόκειται για την υπόθεση Μ.4576 AVR / VAN GANSEWINKEL. 173 Για παράδειγμα, η γεωγραφική έκταση της αγοράς μπορεί να επηρεάζεται από την οικονομική βιωσιμότητα της μεταφοράς του προϊόντος, η οποία διαφέρει ανάλογα με το αν το προϊόν που πρόκειται να διακινηθεί έχει αξία ή όχι για τον τελικό παραλήπτη του. 174 Πρβλ. ανάλυση στην παράγραφο 13 της υπόθεσης της ΕΕπ Μ. 5591/CEZB/JAVYS/JESS JV, όπου η αγορά ορίσθηκε ως εθνική ελλείψει νομολογιακών προηγουμένων, με βάση την αυστηρότερη εκδοχή, με δεδομένο ότι όπως αναγνώριζαν τα μέρη ο προμηθευτής των αποβλήτων βρίσκεται στη Σλοβακία. 169 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συγκεκριμένα, αναφέρουν ότι οι βιομηχανίες που (συν)αποτεφρώνουν εναλλακτικά δευτερογενή καύσιμα τα προμηθεύονται εξ ίσου από παραγωγούς ή/και εμπόρους εγκατεστημένους στη χώρα τους και απευθείας από άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κυρίως με κριτήριο την τιμή και την ποιότητα (ενεργειακή απόδοση των προϊόντων). Για παράδειγμα, τσιμεντοβιομηχανίες ή μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας εγκατεστημένες σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης, όπως η Γερμανία, η Δανία, η Σουηδία και πρόσφατα η Πορτογαλία, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, εισάγουν δευτερογενή καύσιμα από χώρες που έχουν

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.