1938-decision-612-2015

(9)επιπλέον εκδόσεις με τα διακριτικά:

(1)Έκδοση για την εταιρία British American Tobacco Ελλάς Α.Ε ,

(2)Έκδοση για την εταιρία Αρετή Δαμιανίδου – Βηθανία Μελίσση Ο.Ε.,

(3)Έκδοση για την Ένωση Πρατηριούχων Σιγαρέττων Χονδρικής Πωλήσεως Θεσσαλονίκης ,

(4)Έκδοση για την εταιρία ΙΜΠΕΡΙΑΛ ΤΟΜΠΑΚΟ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.,

(5)Έκδοση για την εταιρία ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε.,

(6)Έκδοση για την εταιρία ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ Α.Β.Ε.Σ.,

(7)Έκδοση για το Σύνδεσμο Πρατηριούχων Σιγαρέττων Αθηνών και Προαστείων ,

(8)Έκδοση για την εταιρία Εμπορική Ανώνυμος Εταιρία Αθανασίου ,

(9)Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ Α΄ 93/20.4.2011), όπως ισχύει και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ Β΄54/16.1.2013). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΟΜΠΑΚΟ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.» και δ) του σωματείου με την επωνυμία «Ένωσις Πρατηριούχων Σιγαρέττων Χονδρικής Πωλήσεως Θεσσαλονίκης» άλλως «Σύνδεσμος Πρατηριούχων Σιγαρέττων Θεσσαλονίκης», κ.λπ. κατά των εταιριών με τις επωνυμίες «ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ», «ΙΜΠΕΡΙΑΛ ΤΟΜΠΑΚΟ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.» και «BRITISH AMERICAN TOBACCO EΛΛΑΣ Α.Ε.» για παραβάσεις εμπίπτουσες στα άρθρα 1 και 2 του ν. 3959/2011, ή/ και στα άρθρα 101 και 102 της ΣΛΕΕ. ΙΙ. Προτεινόμενες δεσμεύσεις των εταιριών «BRITISH AMERICAN TOBACCO EΛΛΑΣ Α.Ε.», «ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε.», «ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ» και «ΙΜΠΕΡΙΑΛ ΤΟΜΠΑΚΟ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.», στα πλαίσια της από κοινού εξέτασης των ανωτέρω καταγγελιών, προς άρση πιθανών παραβάσεων των άρθρων 1 του ν. 3959/2011 και 101 της ΣΛΕΕ, ενόψει των κάθετων περιορισμών που περιλαμβάνονται στις προσφάτως συναφθείσες συμβάσεις διανομής των ως άνω εταιριών με τους νέους επιλεγέντες διανομείς, οι οποίοι αφορούν στην περιοχή στην οποία ή στους πελάτες στους οποίους ο διανομέας δύναται να πωλεί τα συμβατικά προϊόντα, καθώς και σε ανταλλαγή πληροφοριών με το διανομέα. Πριν την έναρξη της συνεδρίασης, ο Πρόεδρος της Επιτροπής όρισε Γραμματέα της συζητήσεως την Ευγενία Ντόρντα με αναπληρώτρια αυτής την Ηλιάνα Κούτρα. Στη συνεδρίαση οι νομίμως κλητευθείσες εταιρίες παραστάθηκαν ως εξής: α) ο «ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΡΑΤΗΡΙΟΥΧΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΑΣΤΕΙΩΝ» με την νόμιμη εκπρόσωπο της εταιρίας, Βιργινία Ζησιμάτου μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων Νικολάου Καλληδώνη και Ανδρέα Ραζή β) η εταιρία «ΑΡΕΤΗ ΔΑΜΙΑΝΙΔΟΥ – ΒΗΘΑΝΙΑ ΜΕΛΙΣΣΗ Ο.Ε.» με τις νόμιμες εκπροσώπους της εταιρίας, Αρετή Δαμιανίδου και Βηθανία Μελίσση, μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων Νικολάου Καλληδώνη και Ανδρέα Ραζή, γ) η εταιρία «ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ ΑΒΕΣ» δια των πληρεξουσίων δικηγόρων Γεωργίου Ρισβά, Λεωνίδα Τόλη και Αντιγόνης Δημοπούλου , δ) η εταιρία «BRITISH AMERICAN TOBACCO HELLAS AE» δια των πληρεξουσίων δικηγόρων Αναστασίας Δρίτσα , Βασίλειου Χατζηϊωάννου , Βιολέττας Παναγιωτοπούλου και Βασίλειου Παΐζη , ε) η εταιρία «ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε.» δια των πληρεξουσίων δικηγόρων Βασιλείου Αντωνόπουλου και Ελένης Χαλβατζή στ) η εταιρία «ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Α.Ε.» δια των πληρεξουσίων δικηγόρων Μαρίας Γκολφινοπούλου και Αποστόλου Αποστόλου και ζ) η εταιρία «ΙΜΠΕΡΙΑΛ ΤΟΜΠΑΚΟ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.» δια των πληρεξουσίων δικηγόρων Ιωάννου Χατζηπροδρόμου , Άϊντας Οικονόμου και Ευθυμίας Κινινή. Η «ΕΝΩΣΙΣ ΠΡΑΤΗΡΙΟΥΧΩΝ ΣΙΓΑΡΕΤΤΩΝ ΧΟΝΔΡΙΚΗΣ ΠΩΛΗΣΕΩΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» καίτοι κλητεύθηκε νομίμως (σχετική η υπ’ αριθ. 8769/Γ/13.3.2015 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, Θεόδωρου Ιωαννίδη), δεν παραστάθηκε. Στην αρχή της συζήτησης, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στην Εισηγήτρια της υπόθεσης, Λευκοθέα Ντέκα (ορίστηκε νόμιμα εισηγήτρια σε αναπλήρωση του κ. Φραγκίσκου Αρμάου), η οποία ανέπτυξε συνοπτικά το πρώτο σκέλος (από κοινού εξέταση των καταγγελιών) της υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ.1430/24.2.2015 γραπτής εισήγησης και λαμβάνοντας υπόψη όσα αναφέρονται αναλυτικά στην εισήγηση, πρότεινε, τα εξής : Να απορριφθούν ως ουσία αβάσιμες οι υπ’ αριθ. πρωτ. 355/14.1.2013, 1053/1.2.2013, 6063/31.7.2013 και 8597/1.11.2013 καταγγελίες του «Συνδέσμου Πρατηριούχων Σιγαρέττων 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Αθηνών και Προαστείων», της «Ένωσις Πρατηριούχων Σιγαρέττων Χονδρικής Πωλήσεως Θεσσαλονίκης» και της εταιρίας «Αρετή Δαμιανίδου – Βηθανία Μελίσση Ο.Ε.» κατά των εταιριών ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Β.Α.Τ., IMPERIAL, ΚΑΡΕΛΙΑ καθόσον αφορούν σε καταγγελλόμενες συμφωνίες ή πρακτικές, οι οποίες δεν διαπιστώθηκε ή πιθανολογήθηκε ανωτέρω ότι συνιστούν παραβάσεις του άρθρου 1 και 2 του ν. 3959/2011 (βλ. Α’ Μέρος παρούσας απόφασης). Κατόπιν, το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των ενδιαφερομένων μερών, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της προαναφερόμενης εισήγησης, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής. Για τη θεμελίωση των ισχυρισμών τους οι πληρεξούσιοι δικηγόροι του ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΠΡΑΤΗΡΙΟΥΧΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΑΣΤΕΙΩΝ και της εταιρίας ΑΡΕΤΗ ΔΑΜΙΑΝΙΔΟΥ – ΒΗΘΑΝΙΑ ΜΕΛΙΣΣΗ Ο.Ε. ζήτησαν την εξέταση μαρτύρων. Η Επιτροπή, αποδεχόμενη το σχετικό αίτημα, εξέτασε ως μάρτυρες τους: 1) […], 2) […] και 3) […]. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού συνέχισε την από κοινού εξέταση των καταγγελιών κατά την συνεδρίαση της, την 30η Απριλίου 2015, ημέρα Πέμπτη και ώρα 09:45, οπότε και ολοκληρώθηκε η ακροαματική διαδικασία και αποχώρησαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, προκειμένου να εξεταστεί το δεύτερο σκέλος της υπόθεσης (προτεινόμενες δεσμεύσεις). Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στην Εισηγήτρια της υπόθεσης, Λευκοθέα Ντέκα, η οποία ανέπτυξε συνοπτικά το δεύτερο σκέλος (προτεινόμενες δεσμεύσεις) της υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ.1430/24.2.2015 γραπτής εισήγησης και λαμβάνοντας υπόψη όσα αναφέρονται αναλυτικά στην εισήγηση, πρότεινε, τα εξής: Α) Να γίνουν δεκτές και να καταστούν δεσμευτικές οι προτεινόμενες δεσμεύσεις εκ μέρους των εταιριών ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Β.Α.Τ., IMPERIAL και ΚΑΡΕΛΙΑ περί τροποποίησης, ή/και απάλειψης κατά περίπτωση, των συμβατικών όρων που προσδιορίσθηκαν ανωτέρω και περιλαμβάνονται στις εν ισχΰι συμβάσεις των εταιριών αυτών με τους διανομείς τους στις περιοχές Αττικής, Θεσσαλονίκης και Πάτρας (βλ. Β’ Μέρος παρούσας απόφασης). Β) Να χορηγηθεί προθεσμία 30 ημερών στις ανωτέρω επιχειρήσεις προκειμένου να εκτελέσουν τις αναληφθείσες δεσμεύσεις τους και να προσκομίσουν τις νέες τροποποιημένες συμβάσεις στην Επιτροπή Ανταγωνισμού. Γ) Να απειληθούν με πρόστιμο οι ανωτέρω εταιρίες σε περίπτωση που με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού βεβαιωθεί η μη εκπλήρωση των δεσμεύσεων αυτών και η συνέχιση ή η επανάληψη των πιθανολογούμενων παραβάσεων με τους ίδιους ή με άλλους διανομείς τους στις επίμαχες περιοχές. Κατόπιν, το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των ενδιαφερομένων μερών, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της προαναφερόμενης εισήγησης, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής, καθώς και τα μέλη της Γενικής Διεύθυνσης (δια του Προέδρου τα τελευταία). Η Επιτροπή Ανταγωνισμού συνέχισε την εξέταση των προτεινόμενων δεσμεύσεων κατά τις εξής συνεδριάσεις της: α) την 6η Μαΐου 2015, ημέρα Τετάρτη και ώρα 12:30 και β) την 15η Μαΐου 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2015, ημέρα Παρασκευή και ώρα 13:30. Στην τελευταία συνεδρίαση της 15ης Μαΐου 2015, κλήθηκε εκ νέου η εταιρία ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ ΑΒΕΣ, προκειμένου η Επιτροπή να διατυπώσει τις ανησυχίες της σχετικά με τις συμβάσεις αποκλειστικής διανομής της εταιρίας στην επαρχία και να διερευνηθεί η δυνατότητα ανάληψης δεσμεύσεων για την αποσαφήνιση των επίμαχων συμβάσεων, δεσμεύσεις που τελικά πρότεινε να αναλάβει η ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ ΑΒΕΣ κατά την διάρκεια της συνεδρίασης. (Το μέλος της Ε.Α. Λευκοθέα Ντέκα, δεν συμμετείχε στην τελευταία συνεδρίαση, λόγω δικαιολογημένου κωλύματος και την αναπλήρωσε η Βικτωρία Μερτικοπούλου, μέλος της Επιτροπής, ως Εισηγήτρια της υπόθεσης, μέχρι την ολοκλήρωσή της). Με την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας και την εξέταση των μαρτύρων, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι ζήτησαν, και ο Πρόεδρος της Επιτροπής χορήγησε, προθεσμία τριών

(3)εργάσιμων ημερών μετά την παραλαβή των πρακτικών από τα ενδιαφερόμενα μέρη, προκειμένου να υποβάλουν συμπληρωματικά υπομνήματα. Η Επιτροπή συνήλθε σε διάσκεψη την 8η Ιουλίου 2015 (ημέρα Τετάρτη και ώρα 14:00) στην ως άνω αίθουσα συνεδριάσεων του 1ου ορόφου των Γραφείων της και, αφού έλαβε υπόψη της τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, την Εισήγηση, τις απόψεις που διατύπωσαν προφορικώς τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά την συζήτηση της υπόθεσης και με τα υπομνήματα τα οποία υπέβαλαν, τις επικαιροποιημένες δεσμεύσεις που υπέβαλαν μέχρι το τέλος της ακροαματικής διαδικασίας, καθώς και τα όσα κατέθεσαν οι μάρτυρες κατά την ακροαματική διαδικασία, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: Α’ ΜΕΡΟΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΩΝ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΠΡΑΤΗΡΙΟΥΧΩΝ ΣΙΓΑΡΕΤΤΩΝ I

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Την 14.1.2013 (υπ’ αριθ. πρωτ. 355) το σωματείο με την επωνυμία «Σύνδεσμος Πρατηριούχων Σιγαρέττων Αθηνών και Προαστείων» (ή εφεξής Σύνδεσμος Αθηνών), υπέβαλε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής Ε.Α.) καταγγελία κατά της εταιρίας με την επωνυμία «Παπαστράτος Ανώνυμη Βιομηχανική Εταιρεία Σιγαρέττων» (εφεξής ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ) που δραστηριοποιείται στην παραγωγή, εισαγωγή και εμπορία τσιγάρων και ειδών καπνού για παράβαση του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 και του άρθρου 101 παρ. 1 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 παρ. 1 του Κανονισμού 330/2010ΕΚ, ενόψει της επικείμενης αναδιάρθρωσης του δικτύου διανομής της καταγγελλομένης στην Αττική, της μετατροπής του σε δίκτυο αποκλειστικής διανομής και της συνακόλουθης διακοπής της συνεργασίας της με τα περισσότερα από τα μέλη του καταγγέλλοντος σωματείου, τα οποία ήταν μέχρι τότε διανομείς των προϊόντων της σε επίπεδο χονδρικής. Την 1.2.2013 (υπ’ αριθ. πρωτ. 1053) το σωματείο με την επωνυμία «Ένωσις Πρατηριούχων Σιγαρέττων Χονδρικής Πωλήσεως Θεσσαλονίκης» (ή εφεξής Ένωση ή Σύνδεσμος Θεσσαλονίκης), υπέβαλε στην Ε.Α. καταγγελία κατά της ίδιας εταιρίας με παρόμοιο περιεχόμενο με την ως άνω καταγγελία του Συνδέσμου Αθηνών, αιτούμενο μάλιστα τη συσχέτιση των δύο καταγγελιών, από τη Γενική Διεύθυνση 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ανταγωνισμού. Οι καταγγέλλοντες Σύνδεσμοι αιτούνται την αυτεπάγγελτη λήψη ασφαλιστικών μέτρων από την Ε.Α. κατά της εταιρείας ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, λόγω του κατεπείγοντος της υπόθεσης, δεδομένης της επικείμενης «μεταβολής του δικτύου διανομής αυτής, και για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος».
2. Την 31.7.2013 (υπ’ αριθ. πρωτ. 6063) o Σύνδεσμος Αθηνών υπέβαλε στην Ε.Α. και δεύτερη καταγγελία, αυτή τη φορά κατά των εταιριών: ● «Παπαστράτος Ανώνυμη Βιομηχανική Εταιρεία Σιγαρέττων» (εφεξής ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ), ● «British American Tobacco Ελλάς Α.Ε.» (εφεξής B.A.T.), ● «Καπνοβιομηχανία Καρέλια Α.Ε.» (εφεξής ΚΑΡΕΛΙΑ), ● «Εμπορική Ανώνυμος Εταιρεία Αθανασίου» (εφεξής ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ) και ● «Ιμπέριαλ Τομπάκο Ελλάς Α.Ε.» (εφεξής IMPERIAL) για παράβαση των άρθρων 1 και 2 του ν.3959/2011 ή/και 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).
3. Την 1.11.2013 (υπ’ αριθ. πρωτ. 8597) η «Ένωσις Πρατηριούχων Σιγαρέττων Χονδρικής Πωλήσεως Θεσσαλονίκης» και η εταιρία «Αρετή Δαμιανίδου – Βηθανία Μελίσση Ο.Ε.» υπέβαλαν δεύτερη καταγγελία, κατά των εταιριών: ● «Εμπορική Ανώνυμος Εταιρεία Αθανασίου» ● «Ιμπέριαλ Τομπάκο Ελλάς Α.Ε.» ● «British American Tobacco Ελλάς Α.Ε.», για παράβαση των άρθρων 1 και 2 του ν.3959/2011 ή/και 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).
4. Στην εν λόγω καταγγελία, αναφέρονται ως συγκαταγγέλλουσες οι ακόλουθες επιχειρήσεις, άπασες μέλη του εν λόγω σωματείου, χωρίς ωστόσο να συνυπογράφουν την υποβληθείσα καταγγελία. Για το λόγο αυτό δεν θεωρούνται ως συγκαταγγέλλουσες επιχειρήσεις, στο πλαίσιο της παρούσας υπόθεσης: ● Σωκράτης & Παναγιώτης Ηλιάδης Ο.Ε. ● Μουρατίδου Βασιλική & Σία Ε.Ε. ● Σπετσαρίδου Π. – Παπαδοπούλου Α. Ο.Ε. ● Αφοί Καραγιαννίδη Ο.Ε. ● Ιωάννης Τράμας του Βασιλείου ● Πλάτων Κυριακόπουλος του Δαμιανού ● Αριστοτέλης Παπαδόπουλος του Γρηγορίου 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
5. Παράλληλα κατά τη διερεύνηση των ως άνω καταγγελιών, η υπηρεσία εξέτασε και τις νέες συμβάσεις συνεργασίας των ως άνω καταγγελλόμενων καπνοβιομηχανιών με τους επιλεγμένους διανομείς τους μετά την αναδιάρθρωση των δικτύων τους. II ΤΑ ΜΕΡΗ II.1 ΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΝΤΕΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΕΣ
6. Ο Σύνδεσμος Πρατηριούχων Σιγαρέττων Αθηνών και Προαστείων (Σύνδεσμος Αθηνών) εδρεύει στο Γαλάτσι Αττικής. Αντικείμενο εργασιών των μελών του Συνδέσμου είναι η χονδρική διάθεση τσιγάρων και άλλων ειδών επεξεργασμένου καπνού. Οι επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν μέλη του Συνδέσμου, διανέμουν προϊόντα των καταγγελλόμενων εταιριών στην περιοχή της Αθήνας και προαστίων. Ο Σύνδεσμος Αθηνών αριθμεί περί τα 126 μέλη, ενώ οι πρατηριούχοι Αθηνών και Πειραιά (περίπου 40 στον αριθμό οι τελευταίοι) πραγματοποιούν περίπου το 65% του συνολικού χονδρικού εμπορίου προϊόντων καπνού στην ελληνική επικράτεια (σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην υπ’ αριθ. πρωτ. 6063/31.7.2013 καταγγελία).
7. Η Ένωσις Πρατηριούχων Σιγαρέττων Χονδρικής Πωλήσεως Θεσσαλονίκης Σιγαρέττων (Σύνδεσμος ή Ένωση Θεσσαλονίκης) εδρεύει στη Θεσσαλονίκη. Αντικείμενο των μελών της Ένωσης είναι η χονδρική διάθεση τσιγάρων και άλλων ειδών επεξεργασμένου καπνού στη περιοχή της Θεσσαλονίκης. Σημειώνεται ότι τα πρατήρια χονδρικής που λειτουργούσαν κατά την υποβολή των καταγγελιών, στην περιοχή της Θεσσαλονίκης ανέρχονταν σε δέκα οκτώ

(18)στον αριθμό.

1. Η εταιρία με την επωνυμία Αρετή Δαμιανίδου – Βηθανία Μελίσση Ο.Ε. είναι μέλος του προαναφερθέντος σωματείου και έχει έδρα στη Θεσσαλονίκη (Καρμπολά 12). II.2 ΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ
2. Η εταιρία «ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ Ανώνυμος Βιομηχανική Εταιρεία Σιγαρέττων» εδρεύει στον Ασπρόπυργο Αττικής. Ανήκει στον όμιλο «Phillip Morris» και συγκεκριμένα αποτελεί τη θυγατρική της αλλοδαπής εταιρίας Philip Morris International (εφεξής PMI) στην Ελλάδα με αντικείμενο δραστηριότητας την παραγωγή, εισαγωγή και εμπορία τσιγάρων και ειδών καπνού. Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, η ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ είναι η μεγαλύτερη εταιρία προϊόντων καπνού στην Ελλάδα, διαθέτει δική της εργοστασιακή υποδομή και καθετοποιημένη οργάνωση στην Ελλάδα και παράγει πολλές γνωστές μάρκες τσιγάρων1, όπως Marlboro, Assos, Philip Morris, L&M, Muratti, Chesterfield και Zante.
3. Η «Εμπορική Ανώνυμος Εταιρεία Αθανασίου Αντιπροσωπείες – Διανομές Καπνικών _ Λοιπών Προϊόντων» εδρεύει στις Αχαρνές Αττικής. Έχει την αποκλειστική αντιπροσώπευση πολυεθνικών εταιριών, όπως των Japan Tobacco Hellas AE, Gallaher Hellas A.E. & Scandinavian Tobacco Hellas AE- House of Prince. Τα κυριότερα σήματα που διακινεί είναι: Winston, Camel, Silk Cut, Prince, Rocket, Slim Agenda, Gauloise, Salem, More, Vantage 1 Διαθέτει επίσης εγκαταστάσεις αποθήκευσης καπνών στο Αγρίνιο, καθώς και περιφερειακά γραφεία πωλήσεων στη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα και το Ηράκλειο Κρήτης. 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Benson & Hedges, La Femme, Ronson, Memphis, Sobranie, Berkeley, Mayfair, Sterling, Sovereign, Meine Shorte.
4. Η «BRITISH AMERICAN TOBACCO ΕΛΛΑΣ Ανώνυμη Εμπορική Εταιρεία Καπνικών Προϊόντων» εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και είναι θυγατρική της «British American Tobacco Plc». Τα κυριότερα σήματα που εμπορεύεται είναι: Peter Stuyvensant, Lucky Strike, Pall Mall, Rothmans, Dunhil, Kent, Cortina, Lord, Vogue, HB, Kim, Havana, LR, Winfield, Select, Dallas.
5. Η εταιρία «ΙΜΠΕΡΙΑΛ ΤΟΜΠΑΚΟ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ ΚΑΠΝΟΥ» εδρεύει στο Γέρακα Αττικής και είναι θυγατρική της αγγλικής εταιρίας «Imperial Tobacco Group Plc». Τα κυριότερα σήματα που διακινεί είναι: Davidoff, R1, Slim Line, Gauloise, Maxim Slims, West, John Player Special, οι καπνοί Drum, Golden Virginia και Gauloise.
6. Η εταιρία «Καπνοβιομηχανία Καρέλια Α.Ε.» εδρεύει στην Καλαμάτα
7. Αποτελεί τη μεγαλύτερη ελληνική καπνοβιομηχανία, ενώ δραστηριοποιείται και στην εξαγωγή τσιγάρων. Τα κυριότερα σήματα της εταιρίας είναι: Αγρινίου 20’s, Extra Φίλτρο Σκληρό, Καρέλια Φίλτρο Κασετίνα 20’s, Καρέλια Φίλτρο Μαλακό 20’s, Rex, Karelia Special, Karelia Blue, Karelia White 25’s, George Karelias & Sons Filter, George Karelias & Sons Ovals, George Karelias & Sons Smother Taste, Origin, Leader, Karelia Royal, Karelia Royal Light. III ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΩΝ – ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΝΤΩΝ III.1 ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ
8. Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα Σύνδεσμο Αθηνών (υπ’ αριθ. πρωτ. 355/14.1.2013 καταγγελία), η εταιρία ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ επέδωσε την 26.11.2012 σε όλα τα μέλη του Συνδέσμου, διανομείς των προϊόντων της, εξώδικη δήλωση με την οποία προέβη σε καταγγελία των μεταξύ τους συμβάσεων, ανακοινώνοντας ταυτόχρονα ως λόγο για την καταγγελία αυτή την απόφασή της να εγκαθιδρύσει σύστημα αποκλειστικής διανομής σε όλη την ελληνική επικράτεια. Σε επιστολή της εταιρίας ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ με ημερομηνία 27.11.2012, η οποία προσκομίστηκε από το Σύνδεσμο Αθηνών, αναφέρεται ότι: «Η απόφαση αυτή ελήφθη με σκοπό τη δημιουργία ενός δυνατού, αποτελεσματικού και σύγχρονου δικτύου διανομής, με γνώμονα την καλύτερη και ταχύτερη διανομή και τοποθέτηση των προϊόντων μας στα σημεία πώλησης, τη βιωσιμότητα του παραδοσιακού λιανεμπορίου καθώς και την καλύτερη εξυπηρέτηση των ενήλικων καπνιστών μας. Το νέο σύστημα θα εφαρμοστεί μετά από […] και ειδικότερα από την […]. Έως την ημερομηνία εφαρμογής του νέου συστήματος, θα συνεχίσετε να προμηθεύεστε τα προϊόντα μας όπως σήμερα. Από την […], τη διανομή των προϊόντων μας θα αναλάβουν αποκλειστικοί διανομείς για τους οποίους θα σας ενημερώσουμε εγκαίρως». Ο Σύνδεσμος Αθηνών, στην υπ’ αριθ. πρωτ. 355/14.1.2013 καταγγελία του υποστηρίζει ότι η ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ έχει μερίδιο αγοράς που υπερβαίνει το 30% και μάλιστα τείνει στο 40% και διαθέτει πολύ ισχυρά σήματα. Συνεπεία του υψηλού της μεριδίου στη σχετική αγορά, η καταγγελλόμενη δεν επιτρέπεται να εγκαθιδρύσει σύστημα αποκλειστικής διανομής, επιλέγοντας να διαθέτει τα προϊόντα της μόνο 2 Η έδρα της Διοίκησης και η μονάδα παραγωγής βρίσκονται στην Καλαμάτα, ενώ το τμήμα πωλήσεων και μάρκετινγκ στεγάζονται σε εγκαταστάσεις στην Αθήνα. 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σε περιορισμένο αριθμό διανομέων, καθώς «[α]υτό αντίκειται άμεσα στο άρθρο 3 του Κανονισμού 330/2010/ΕΚ. Συνεπώς δεν εμπίπτει στην ομαδική εξαίρεση από την εφαρμογή του άρθρου 101 ή και του άρθρου
9. Φυσικά, εδώ δεν τίθεται και ζήτημα ατομικής εξαίρεσης…». Συνοπτικά, ο εν λόγω Σύνδεσμος, όπως και ο Σύνδεσμος Θεσσαλονίκης στην αρχική του καταγγελία, διατείνεται ότι η επιβολή συστήματος αποκλειστικής διανομής από την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ θα οδηγήσει σε πλήρες κλείσιμο της αγοράς λόγω (α) της ολιγοπωλιακής διάρθρωσης της παραγωγής, με πολύ ισχυρούς διεθνείς παίκτες και υψηλούς έως απαγορευτικούς φραγμούς εισόδου, (β) της διάσπαρτης και οικονομικά αδύναμης αγοράς χονδρικής και (γ) της ακόμα πιο διάσπαρτης αγοράς λιανικής.
10. Ακολούθως, με την υπ’ αριθ. πρωτ. 6063/31.7.2013 καταγγελία του, ο Σύνδεσμος Αθηνών στρέφεται, πέραν της εταιρίας ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, και κατά των εταιριών ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Β.Α.Τ., IMPERIAL και ΚΑΡΕΛΙΑ. Αναφορικά με την εταιρία ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, ο Σύνδεσμος Αθηνών επαναλαμβάνει τα αναφερόμενα στην πρώτη καταγγελία του με αριθ. πρωτ. 355/14.1.
11. Αναφορικά με τις λοιπές καταγγελλόμενες εταιρίες, ο Σύνδεσμος Αθηνών αναφέρει ότι «κατήγγειλαν τις συμβάσεις που είχαν συνάψει με τους πρατηριούχους, ομαδικά και εναρμονισμένα». Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του Συνδέσμου, πέραν της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ και οι λοιπές εταιρίες, ήτοι (α) η εταιρία ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ η οποία είναι αποκλειστικός διανομέας στην Ελλάδα της εταιρίας «JAPAN TOBACCO INTERNATIONAL» (εφεξής JTI), (β) η εταιρία IMPERIAL, (γ) η εταιρία B.A.T. και (δ) η εταιρία ΚΑΡΕΛΙΑ, κατήγγειλαν ομαδικά και εναρμονισμένα τις συμβάσεις διανομής με τους πρατηριούχους - μέλη του Συνδέσμου με τις από 15.3.2013, 27.3.2013, 1.4.2013 και 3.6.2013 καταγγελίες τους, αντίστοιχα. Σύμφωνα με το Σύνδεσμο Αθηνών, οι παραπάνω εταιρίες κατέχουν στο σύνολό τους δεσπόζουσα θέση, οι καταγγελίες των συμβάσεων με τους πρατηριούχους συνιστούν εναρμονισμένη πρακτική, με την οποία παρεμποδίζεται και νοθεύεται ο ανταγωνισμός και οι καταγγελίες των συμβάσεων είναι αυτοδικαίως άκυρες και παράνομες. Ειδικότερα, η εναρμόνιση των ενεργειών, σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα Σύνδεσμο Αθηνών, αποδεικνύεται από το γεγονός ότι (α) και οι τέσσερις καταγγελλόμενες εταιρίες επέλεξαν ως διανομείς των προϊόντων τους ίδιους ακριβώς πρατηριούχους στην Αθήνα και τον Πειραιά, (β) στη Θεσσαλονίκη οι τρεις από τις τέσσερις εταιρίες (πλην της Καρέλια ΑΕ) επέλεξαν τις ίδιες επιχειρήσεις για τη διανομή των προϊόντων τους και (γ) στην Πάτρα και οι τέσσερις επιχειρήσεις επέλεξαν τον ίδιο διανομέα/ πρατηριούχο. Σύμφωνα με το Σύνδεσμο Αθηνών στις περιοχές Αθήνας και Πειραιά επιλέχθηκαν οι: […]. Στη Θεσσαλονίκη οι εταιρίες ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, IMPERIAL και Β.Α.Τ επέλεξαν τους: […], ενώ στην Πάτρα οι τέσσερις εταιρίες (ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, IMPERIAL, Β.Α.Τ και ΚΑΡΕΛΙΑ) επέλεξαν […]. Όπως σημειώνεται από το Σύνδεσμο Αθηνών, η επιλογή των πρατηριούχων αυτών έγινε με αδιαφανή κριτήρια. Ο Σύνδεσμος Αθηνών αναφέρει ότι οι επιλεγέντες διανομείς δεν είναι ούτε οι μεγαλύτεροι, ούτε οι πλέον φερέγγυοι. Ειδικότερα σημειώνεται ότι, στις περιοχές Αθηνών και Πειραιά, από τους δώδεκα

(12)επιλεγέντες αποκλειστικούς διανομείς, οι […] εξ αυτών3 ήταν μέχρι πρότινος μέλη του Δ.Σ. του «Συνδέσμου Πρατηριούχων Τσιγάρων Αθηνών και Προαστίων», ενώ ο ένας είναι ο μέχρι πρότινος […]4 του Δ.Σ. της «Ένωσης Πρατηριούχων Χονδρικής Πώλησης Σιγαρέττων Πειραιά και περιχώρων». Επιπλέον, ο ένας εκ των τριών στην 3 4 Ήτοι οι κ.κ. […]. Ήτοι ο […]. 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ περιοχή της Θεσσαλονίκης είναι και […]5 της Ένωσης Θεσσαλονίκης. Σκοπός της επιλογής αυτών των διανομέων, ήταν η αποδυνάμωση των αντιδράσεων των οργανωμένων συνδέσμων. Ως εκ τούτου, η εναρμονισμένη πρακτική, κατά το Σύνδεσμο προκύπτει: (α) από το ταυτόχρονο των ενεργειών και την επιδειχθείσα παράλληλη συμπεριφορά και (β) από την επιλογή των ίδιων διανομέων. Σύμφωνα με το Σύνδεσμο Αθηνών, οι τέσσερις επιχειρήσεις έχουν μαζί μερίδιο αγοράς 60-65% και με την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ προσεγγίζουν το 95%. Ο Σύνδεσμος Αθηνών καταγγέλλει, επίσης, εκτός από εναρμονισμένη πρακτική, και κατάχρηση συλλογικής δεσπόζουσας θέσης, η οποία συνίσταται στην εφαρμογή στο εμπόριο άνισων όρων για ισοδύναμες παροχές, και δη στην αδικαιολόγητη άρνηση πώλησης των προϊόντων τους στους μη επιλεγέντες διανομείς. Περαιτέρω, ο Σύνδεσμος Αθηνών καταγγέλλει και καταχρηστική εκμετάλλευση της σχέσης οικονομικής εξάρτησης, η οποία συνίσταται στην αιφνίδια και αδικαιολόγητη διακοπή των μακροχρόνιων εμπορικών σχέσεων, καθώς τους στερεί τη δυνατότητα εξεύρεσης ισοδύναμης εναλλακτικής λύσης άμεσα, αφού δεν θα είναι αντικειμενικά σε θέση να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τις επιχειρήσεις των ελαχίστων αποκλειστικών διανομέων που καθιερώνουν οι καταγγελλόμενες εταιρίες. Τέλος, αναφέρει ότι δεν είναι ισοδύναμη εναλλακτική λύση η προμήθεια των προϊόντων από τους διανομείς που επέλεξαν οι εταιρίες, καθώς η προμήθεια των καπνικών προϊόντων δεν μπορεί να γίνεται με τους ίδιους όρους με αυτούς που θα προμηθεύονται οι νέοι διανομείς από τις καπνοβιομηχανίες, αλλά με δυσμενέστερους. Σύμφωνα με το Σύνδεσμο οι καταγγελλόμενες εταιρίες έχουν το δικαίωμα να επιλέξουν τους δικούς τους διανομείς, όμως έχουν την υποχρέωση να πωλούν στους πρατηριούχους στις ίδιες τιμές χονδρικής που πωλούν στους επιλεγέντες νέους διανομείς. Επιπλέον, ο Σύνδεσμος Αθηνών αναφέρει ότι οι καπνοβιομηχανίες απαγορεύουν στους επιλεγέντες αποκλειστικούς διανομείς την προμήθεια τσιγάρων προς τους λοιπούς πρατηριούχους, εκτός του δικτύου τους. Τέλος, ο καταγγέλλων Σύνδεσμος Αθηνών αιτείται τη λήψη από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, ασφαλιστικών μέτρων, λόγω της κατεπείγουσας περίπτωσης για την αποτροπή άμεσα επικείμενου κινδύνου ανεπανόρθωτης βλάβης στο δημόσιο συμφέρουν και την πώληση στους πρατηριούχους των προϊόντων καπνού που παράγουν και εμπορεύονται με την καταβολή τοις μετρητοίς, στην τιμή που πωλούν στους δικούς τους αποκλειστικούς διανομείς

1. Σύμφωνα με το Σύνδεσμο υφίσταται άμεσα επικείμενος κίνδυνος δημοσίου συμφέροντος που θα αποστερήσει την εργασία χιλίων τριακοσίων ανθρώπων, ενώ ταυτόχρονα ο ανταγωνισμός που ωθεί τους πρατηριούχους σε μειώσεις και εκπτώσεις τιμών προς τους τελικούς πωλητές θα υποστεί ανεπανόρθωτη βλάβη, ενώ ο τελικός καταναλωτής θα εξακολουθεί να καταβάλλει την ίδια τιμή που μονομερώς οι εταιρίες αναγράφουν στα πακέτα. Κατά τα ισχυριζόμενα, πιθανολογείται ότι η συνέχιση της φερόμενης ως αντι-ανταγωνιστικής συμπεριφοράς κατά της οποίας ζητείται η λήψη ασφαλιστικών μέτρων, θα προκαλέσει τέτοια βλάβη, η οποία δεν είναι δυνατόν να επανορθωθεί ούτε με άσκηση αγωγής αποζημίωσης και η αποκατάσταση αυτής της βλάβης μπορεί να πιθανολογηθεί ότι θα συντελεστεί με μεγάλη δυσχέρεια και σε μακρό χρόνο.
2. Την 4.9.2013 ο ίδιος Σύνδεσμος κατέθεσε συμπληρωματικό υπόμνημα με αριθ. πρωτ. 6807, στρεφόμενος κατά των εταιριών IMPERIAL, B.A.T., ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ και ΚΑΡΕΛΙΑ, στο οποίο 5 6 Ήτοι ο […]. Βλ. και υπόμνημα με αριθ. πρωτ. 6807/4.9.
3. 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αναφέρει ότι μετά την καταγγελία των συμβάσεων των πρατηριούχων από την εταιρία ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, και ενώ είχε υποβληθεί σχετική καταγγελία στην Ε.Α. (αρ.πρωτ. 355/14.1.2013) έγινε γνωστό ότι «στα μέσα Μαρτίου 2013 ο […] και οι […] προέβησαν σε αθέμιτες διαπραγματεύσεις με καπνοβιομηχανίες και σύναψαν συμβάσεις αποκλειστικής συνεργασίας με […]… η συμφωνία αυτή […]»
4. Σύμφωνα με το υπόμνημα, και σε αντίθεση εν μέρει με τα διαλαμβανόμενα στην ένορκη βεβαίωση του […] που προσκομίστηκε, έως τότε [ήτοι 4.9.2013] η κατάρρευση του υπάρχοντος δικτύου δεν συνέβη, αφού το υπάρχον δίκτυο πρατηρίων εξακολουθούσε να διανέμει απρόσκοπτα τα προϊόντα των λοιπών εταιριών και μάλιστα με αύξηση των μεριδίων αγοράς των καταγγελλόμενων εταιριών το τελευταίο τρίμηνο μετά τη διακοπή της συνεργασίας με την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ. Επιπλέον, σύμφωνα με το υπόμνημα, η αλλαγή του υπάρχοντος συστήματος διανομής πρόκειται να επιφέρει πλήρη στεγανοποίηση της αγοράς τσιγάρων και καπνικών προϊόντων, όπου οι παραγωγοί/ εισαγωγείς με καθετοποιημένη δομή και παρουσία σε κάθε επίπεδο αγοράς (λιανική, χονδρική, παραγωγή) δύναται να εκτοπίσουν όλους τους πιθανούς ανταγωνιστές σε κάθε επίπεδο. Επίσης, κατά τους ισχυρισμούς του Συνδέσμου, «οι καταγγελλόμενες εταιρίες ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, ΙΜΠΕΡΙΑΛ, Β.Α.Τ. και ΚΑΡΕΛΙΑ, κατέχουν συλλογικά το 60 – 65% και όλες μαζί κατέχουν ιδιαίτερα ισχυρή κεφαλαιακή βάση, προϊόντα και σήματα ιδιαίτερης φήμης και ουσιαστικά μπορούν συλλογικά να λαμβάνουν επιχειρηματικές αποφάσεις χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους καταναλωτές, τους ανταγωνιστές τους ή τις υπόλοιπες επιχειρήσεις, οι οποίες δραστηριοποιούνται στα επόμενα επίπεδα της αγοράς (λιανοπωλητές, χονδρέμποροι, διανομείς)», καθώς και ότι «η υιοθέτηση ίδιας συμπεριφοράς στην οικεία αγορά αρκεί ώστε να γίνει δεκτή η ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσης». Περαιτέρω, «η σχετική επιχειρηματική τους επιλογή δεν αιτιολογείται από συγκεκριμένους αντικειμενικά υφιστάμενους λόγους, αφού το υπάρχον δίκτυο διανομής δεν αντιμετώπιζε οποιοδήποτε πρόβλημα, και γίνεται με προφανή σκοπό τον εξοβελισμό μας από τη σχετική αγορά». Εξάλλου, κατά τους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος Συνδέσμου πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 1 του ν.3959/2011, καθώς υφίσταται: (α) άτυπη συμφωνία/ εναρμονισμένη πρακτική μεταξύ των τεσσάρων καταγγελλόμενων εταιριών, 7 Αναφορικά με τις εξώδικες καταγγελίες των συμβάσεων από τις ανωτέρω εταιρίες, ο Σύνδεσμος Αθηνών αναφέρει ότι «στις εξώδικες αυτές καταγγελίες όλες οι συγκεκριμένες εταιρίες ανέφεραν με μικρές διαφοροποιήσεις στη διατύπωση ότι λόγω της νέας κατάστασης στην αγορά είναι αναγκασμένες να υιοθετήσουν ένα νέο και ευέλικτο σύστημα διανομής… οι καταγγελλόμενες εταιρίες δεν προέβησαν σε ταυτόχρονη καταγγελία των συμβάσεών μας, αφού αυτό αμέσως θα παρέπεμπε σε εναρμονισμένη πρακτική, αλλά προέβησαν σε αυτές με μικρή μεταξύ τους χρονική διαφορά, γεγονός το οποίο ενδεικνύει την ύπαρξη εναρμονισμένης πρακτικής… Περαιτέρω, θα πρέπει να τονίσουμε ότι, όπως και οι ίδιες οι εταιρίες έχουν παραδεχθεί και όπως προκύπτει από τα οικονομικά στοιχεία, εάν κάθε [μια] από τις καταγγελλόμενες εταιρίες επέλεγε συγκεκριμένους διανομείς για να εμπορεύονται μόνο τα δικά της προϊόντα, τότε η συνεργασία αυτή δε θα ήταν οικονομικά βιώσιμη… λόγω του σχετικά χαμηλού μεριδίου της αγοράς που κατέχει κάθε εταιρία ξεχωριστά (περίπου 15% - 20%) σε συνδυασμό με την μεγάλη διασπορά των σημείων λιανικής πώλησης, η οποία καθιστά ασύμφορη οικονομικά την προμήθεια μικρής ποσότητας και αξίας προϊόντων σε πολλά διαφορετικά σημεία. Σε αντίθεση με την εταιρία ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ ΑΒΕΣ, η οποία κατείχε και κατέχει μεγάλο μερίδιο της αγοράς που ανέρχεται σε περίπου 35% και θα μπορούσε να εγκαθιδρύσει δίκτυο αποκλειστικής διανομής, καμία από τις καταγγελλόμενες εταιρίες δε θα μπορούσε να επιλέξει ανεξάρτητα από τις υπόλοιπες τους πρατηριούχους που θα διένειμαν τα προϊόντα της, αφού αυτοί δε θα ήταν βιώσιμοι οικονομικά εάν ταυτόχρονα δεν διανέμουν και προϊόντα και των υπόλοιπων εταιριών λόγω του μικρού κύκλου εργασιών που θα είχαν». Προς επίρρωση των ανωτέρω, ο Σύνδεσμος προσκόμισε ένορκη βεβαίωση ενώπιον της Συμβολαιογράφου Αθηνών Ζωής Κουρουμάλη (αριθ.2371 ημ/νία 29.7.2013) του [… ]της Β.Α.Τ. (από το 2010 και εξής). 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (β) οι εταιρίες αυτές κατέχουν τουλάχιστον 60-65% της οικείας αγοράς και, συνεπώς, η σύμπραξή τους επιδρά σε μεγάλο μέρος της οικείας αγοράς, (γ) οι τέσσερις εταιρίες φαίνεται να έχουν επιλέξει ένα σύστημα πολλαπλής αποκλειστικής διανομής (διαφορετικοί προμηθευτές ορίζουν τους ίδιους αποκλειστικούς διανομείς σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει ξεκαθαρίσει η γεωγραφική περιοχή κάθε διανομέα). Το σύστημα αποκλειστικής διανομής αποτελεί μια ειδικότερη περίπτωση (αυστηρότερου) δικτύου επιλεκτικής διανομής, για την ίδρυση του οποίου από τις καταγγελλόμενες εταιρίες, δεν υφίσταται καμία προϋπόθεση. Ήτοι, η φύση των προϊόντων δεν επιβάλλει την επιλογή συγκεκριμένων διανομέων, τα τσιγάρα είναι απλό προϊόν, μικρής αξίας και δεν συνηθίζεται να πωλείται υπό ειδικές συνθήκες. Αντίστοιχα, η επιλογή των 12 πρατηρίων δεν έγινε με συγκεκριμένα αντικειμενικά και ομοιόμορφα κριτήρια. Εν κατακλείδι, ο Σύνδεσμος ισχυρίζεται ότι η από κοινού απόφαση των τεσσάρων

(4)καταγγελλόμενων εταιριών να δημιουργήσουν κοινό δίκτυο διανομής, ενώ κατέχουν τουλάχιστον το 60-65% της οικείας αγοράς, συντελεί στη στεγανοποίηση της αγοράς με άμεσο αποτέλεσμα τη δημιουργία σωρευτικού αποτελέσματος. Η στεγανοποίηση της αγοράς είναι σχεδόν πλήρης, αν ληφθεί υπόψη ότι και η ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ έχει δημιουργήσει ένα παράλληλο δίκτυο επιλεκτικής και αποκλειστικής διανομής και, συνεπώς, δεν υπάρχει αντικείμενο δραστηριότητας για τα μέλη του Συνδέσμου. 17. Την 10.9.2013 ο Σύνδεσμος Αθηνών κατέθεσε και νέο συμπληρωματικό υπόμνημα με αριθ. πρωτ. 6957, με το οποίο προς απόδειξη της μεθόδευσης της εναρμονισμένης πρακτικής στη διανομή των καπνικών προϊόντων προσκόμισε πέντε

(5)ομοίου περιεχομένου ένορκες βεβαιώσεις, ενώπιον της Συμβολαιογράφου Αναστασίας - Ιωσηφίνας ΚαρινιωτάκηΠλακοπούλου (ημερομηνίας 4.9.2013 και με αριθμούς 12.225-12.229 αντίστοιχα) των κ.κ. […], όλων πρατηριούχων που συνεργάζονταν επί μακρόν με τις καταγγελλόμενες εταιρίες. Την 30.9.2013 κατατέθηκε με αριθ. πρωτ. 7523 ένορκη βεβαίωση ενώπιον της Συμβολαιογράφου Μαρίας Διπλούδη (αριθμός 1622, ημερομηνίας 26.9.2013) του […](ο οποίος εργαζόταν από το 2011 στο πρατήριο με την επωνυμία «Β.ΖΗΣΙΜΑΤΟΥ – Θ. ΜΑΡΙΝΗΣ Ο.Ε.» με έδρα το Περιστέρι […], με στόχο να καταδειχθεί η προ-συνεννόηση στην οποία φέρεται να είχαν προβεί οι καταγγελλόμενες εταιρίες στο θέμα της αναδιάρθρωσης των δικτύων τους και την επιλογή νέων διανομέων.

1. Αντίστοιχες καταγγελίες υπέβαλε και ο Σύνδεσμος Θεσσαλονίκης. Πιο συγκεκριμένα, και σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην υπ’ αριθ. πρωτ. 1053/1.2.2013 καταγγελία, στα μέλη της Ένωσης επιδόθηκε από την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ «Εξώδικη καταγγελία σύμβασης» ημερομηνίας 26.11.2012 όπου αναφέρεται: «Όπως σας ενημερώσαμε με την από 23 Νοεμβρίου 2012 επιστολή μας, η εταιρεία μας αποφάσισε να προχωρήσει στην αναδιοργάνωση του συστήματος διανομής των προϊόντων της στις περιοχές Αθήνας, Πειραιά, Θεσσαλονίκης και Πάτρας με την καθιέρωση και στις περιοχές αυτές συστήματος αποκλειστικής διανομής ανάλογου με εκείνο που η εταιρεία μας εφαρμόζει στην υπόλοιπη Ελλάδα. Εν όψει των ανωτέρω, με την παρούσα τακτική καταγγελία καταγγέλλουμε τη μεταξύ μας συνεργασία με ισχύ της καταγγελίας την […] οπότε η συνεργασία μας διακόπτεται αυτομάτων και αυτοδικαίως. Από την επομένη, η εταιρεία μας θα παύσει να σας 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προμηθεύει τα προϊόντα της…». Με τον τρόπο αυτό η καταγγελλόμενη προέβη σε καταγγελία των συμβάσεων, με ισχύ της καταγγελίας από την […], λόγω εγκαθίδρυσης συστήματος αποκλειστικής διανομής σε ολόκληρη την Ελληνική επικράτεια. Όπως αναφέρεται στη σχετική καταγγελία8 της Ένωσης Θεσσαλονίκης, τα μέλη της Ένωσης είναι επιχειρήσεις που λειτουργούν στα πρότυπα που έχει απαιτήσει η καταγγελλόμενη εταιρία ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ και τελούν σε σχέση πλήρους εξάρτησης από την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, ως προς τα προϊόντα αυτής. Σύμφωνα με τις υποβληθείσες καταγγελίες με αριθ. πρωτ. 355/14.1.2013 και 1053/1.2.2013, η ως άνω απόφαση της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ για μεταβολή του τρόπου διανομής των προϊόντων της στις περιοχές δραστηριοποίησης των μελών των καταγγελλόντων Συνδέσμων ακολούθησε χρονικά την υιοθέτηση του ν. 3919/2011 και την άρση σχετικών περιορισμών της έως τότε κείμενης νομοθεσίας. Ως απόρροια του ν. 3919/2011, οι παραγωγοί αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να δραστηριοποιηθούν άμεσα ή έμμεσα στο επίπεδο λιανικής πώλησης και κατά συνέπεια τη δυνατότητα ανάπτυξης μιας καθετοποιημένης δομής, που μέχρι την ψήφιση του εν λόγω νόμου δεν επιτρεπόταν να έχουν. Ωστόσο, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην υπ’ αριθ. πρωτ. 1053/1.2.2013 καταγγελία της Ένωσης Θεσσαλονίκης, η «[σ]κοπός [του εν λόγω νομοθετήματος] δεν είναι η άρση των τυχόν διοικητικών περιορισμών… και η αντικατάστασή τους με τη δημιουργία ή ενίσχυση άλλων φραγμών, που μπορεί να οδηγήσουν σε χειρότερους περιορισμούς και ισχυρά ολιγοπώλια με καθετοποιημένη δομή σε όλη την ελληνική επικράτεια…». Η Ένωση Θεσσαλονίκης στην υπ’ αριθ. πρωτ. 1053/1.2.2013 καταγγελία της αναφέρει ότι η ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ κατέχει μερίδιο αγοράς που πανελλαδικά υπερβαίνει το 30% και ανέρχεται σε 35% περίπου (κατά την υποβολή της καταγγελίας), ενώ κατά καιρούς τείνει προς το 40%. Επίσης η καταγγελλόμενη εμπορεύεται στην Ελλάδα τις πιο επιτυχημένες μάρκες τσιγάρων, διαθέτει την καλύτερη υποδομή (ιδιόκτητες εγκαταστάσεις και εργοστάσια), διαθέτει μεγάλα ίδια κεφάλαια και χρηματοοικονομική ευρωστία και έχει οργανωθεί καθετοποιημένα σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.
2. Ακολούθως, ο Σύνδεσμος Θεσσαλονίκης και η εταιρία «Αρετή Δαμιανίδου – Βηθανία Μελίσση Ο.Ε.», με την υπ’ αριθ. πρωτ. 8597/1.11.2013 καταγγελία τους, στρέφονται και κατά των εταιριών ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, IMPERIAL και B.A.T. Σύμφωνα με την εν λόγω καταγγελία, τα μέλη του Συνδέσμου Θεσσαλονίκης συνεργάζονταν επί μακρό χρονικό διάστημα, με απόλυτη συνέπεια στις συμβατικές9 υποχρεώσεις τους, με έκαστη εκ των καταγγελλόμενων εταιριών (από το 1978 με την ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, από το 1982 με την IMPERIAL και από το 1979 με την B.A.T.). Την 12.3.2013, 27.3.2013 και 24.4.2013 τα μέλη του καταγγέλλοντος Συνδέσμου έλαβαν από τις ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, IMPERIAL και B.A.T. αντίστοιχα, εξώδικες δηλώσεις – καταγγελίες των συμβάσεων τους, με τις οποίες τους καθίστατο γνωστό ότι εντός […] περίπου οι καταγγελλόμενες επρόκειτο να μεταβάλλουν τα συστήματα διανομής τους. Συγκεκριμένα η εταιρία ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ θα υιοθετούσε σύστημα αποκλειστικής διανομής, ενώ τα προϊόντα των άλλων δύο καταγγελλόμενων εταιριών θα διανέμονταν από περιορισμένο αριθμό διανομέων. Ακολούθως, οι καταγγελλόμενες επέλεξαν στην περιοχή της Θεσσαλονίκης και περιχώρων τρεις εταιρίες (πρώην πρατηριούχους) για τη διανομή των προϊόντων τους: […]. Σύμφωνα με τους 8 Υπ’ αριθ. πρωτ. 1053/1.2.
3. Τα μέλη του Συνδέσμου συνεργάζονταν με τις καταγγελλόμενες εταιρίες αρχικά με προφορικές συμβάσεις συνεργασίας και αργότερα με έγγραφες συμβάσεις με τις εταιρίες […] και […]. (οι έγγραφες συμβάσεις με την […] ίσχυαν από […] και με την [....] από […]), ενώ η συνεργασία με την […]. 9 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ισχυρισμούς του Συνδέσμου Θεσσαλονίκης, οι καταγγελλόμενες εταιρίες κατέχουν τουλάχιστον το 56% της οικείας αγοράς «και μάλιστα με συμβάσεις αποκλειστικής ως προς το σύνολο αυτών διανομής». Ως εκ τούτου, κατά τους ισχυρισμούς τους, η επιλογή των τριών συγκεκριμένων πρατηρίων στην περιοχή της Θεσσαλονίκης, παραβιάζει τη νομοθεσία του αθέμιτου και του ελεύθερου ανταγωνισμού
4. Αυτό προκύπτει και από τη συντονισμένη, αυθαίρετη και με μη αντικειμενικά κριτήρια επιλογή των ελαχίστων πλέον νέων διανομέων. Ειδικότερα, κατά τους καταγγέλλοντες, η εναρμονισμένη πρακτική αποδεικνύεται από τις «χρονικά ταυτόχρονες και ομοιόμορφες ως προς τη διαδικασία και το περιεχόμενο καταγγελίες των καταγγελλομένων» καθώς και από την επιλογή των ίδιων διανομέων. Κατά την άποψή τους, μάλιστα, «η καταγγελία των συμβάσεων των συγκεκριμένων διανομέων και η σύναψη νέων συμβάσεων διανομής μαζί τους αποτελούν μια βουλητικά ενιαία πράξη, με την έννοια ότι τη στιγμή της καταγγελίας όλων, οι καταγγελλόμενες είχαν από κοινού αποφασίσει ότι θα συνέχιζαν τη συνεργασία με τους συγκεκριμένους, οπότε η καθολική καταγγελία έγινε για λόγους συγκάλυψης των πραγματικών προθέσεων και καταστρατήγησης, οπότε ένδειξη εναρμονισμένης πρακτικής δεν αποτελεί μόνο η σύναψη των νέων συμβάσεων, αλλά και η καταγγελία των παλαιών». Αποτελέσματα της εναρμονισμένης πρακτικής ήταν η κατάργηση του ανταγωνισμού στην αγορά χονδρικής στις αντίστοιχες γεωγραφικές περιοχές, στις οποίες δραστηριοποιούνται οι πρατηριούχοι, η πλήρης κατάργηση του ενδοσηματικού ανταγωνισμού που λειτουργούσε μέσω των εκπτώσεων που προσέφεραν οι πρατηριούχοι προς τους λιανοπωλητές, η δημιουργία ολιγοπωλιακού συστήματος διανομής, ενώ δεν μπορεί να γίνει επίκληση βελτίωσης της αποτελεσματικότητας, καθώς το προϊόν είναι σχετικά απλό, η μεταπώληση δεν προϋποθέτει ειδικές επενδύσεις και η διαφήμιση πραγματοποιείται στο επίπεδο των παραγωγών. Αναφέρουν, επίσης ότι στα λοιπά πρατήρια, δεν δόθηκε η δυνατότητα να αξιολογηθούν με κάποια ανοιχτή, διάφανη και αντικειμενική διαδικασία, καθώς δεν υπολείπονταν, στη συντριπτική πλειοψηφία τους, έναντι των επιλεγέντων. Τα ανωτέρω, κατά τους καταγγέλλοντες οδηγούν τα μη επιλεγέντα πρατήρια σε παύση της δραστηριότητάς τους και έξοδο από την αγορά, αφού δημιουργούνται δύο συστήματα επιλεκτικής διανομής, τα οποία θα κατέχουν σχεδόν το 100% της αγοράς (πλην της καπνοβιομηχανίας ΣΕΚΑΠ Α.Ε). Από τα εν λόγω συστήματα οι καταγγέλλοντες αποκλείονται και δεν θα μπορούν να εμπορεύονται το σύνολο των προϊόντων, που επί σειρά ετών εμπορευόντουσαν και που αποτελούσε το σύνολο του κύκλου εργασιών τους. Η θέση τους επιδεινώνεται ακόμα περισσότερο (α) από το γεγονός ότι οι πρατηριούχοι είχαν παράσχει διευκολύνσεις προς τους λιανοπωλητές, οι οποίοι πλέον αρνούνται να τους αποπληρώσουν επικαλούμενοι την επικείμενη διακοπή της συνεργασίας τους, και (β) από το γεγονός ότι οι πρατηριούχοι είχαν παράσχει εμπράγματες εξασφαλίσεις και τραπεζικές εγγυητικές επιστολές προς τις καταγγελλόμενες, με κίνδυνο πλέον κατάπτωσης αυτών, λόγω της οικονομικής αδυναμίας των πρατηριούχων να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους. Περαιτέρω, ο Σύνδεσμος Θεσσαλονίκης και η καταγγέλλουσα εταιρία διατείνονται ότι υφίστανται ενδείξεις συλλογικής 10 Οι καταγγέλλοντες σημειώνουν ότι το σύστημα διανομής που επέλεξαν οι καταγγελλόμενες έχει, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, αντι-ανταγωνιστικά αποτελέσματα, «λόγω του σωρευτικού αποτελέσματος των σχετικών συστημάτων διανομής δεδομένου ότι πλέον το 50% της αγοράς καλύπτεται ήδη από σύστημα αποκλειστικής διανομής, όπως εκείνα της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ και του ΚΑΡΕΛΙΑ, οι δε καταγγελλόμενες εταιρίες έχουν μερίδιο αγοράς που ξεπερνά σωρευτικά το 50%...[Τ]α παράλληλα συστήματα διανομής των καταγγελλομένων και των λοιπών καπνοβιομηχανιών και εισαγωγέων προϊόντων καπνού καλύπτουν πάνω από το 50% της σχετικής αγοράς και εν προκειμένω το 90% αυτής με αποτέλεσμα να την έχουν στεγανοποιήσει πλήρως». 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δεσπόζουσας θέσης (καθώς οι καταγγελλόμενες εταιρίες μαζί με την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ κατέχουν από κοινού μερίδιο αγοράς 90%). Σημειώνουν δε ότι δεν διαθέτουν ισοδύναμες εναλλακτικές λύσεις, αφού δεν υφίστανται άλλοι προμηθευτές, αλλά ούτε και δίκτυα διανομής ή/και παράλληλες εισαγωγές προϊόντων καπνού που θα μπορούσαν να δραστηριοποιηθούν και δεν μπορούν να στραφούν στη διανομή άλλων προϊόντων, καθώς διένεμαν χονδρικώς αποκλειστικά καπνικά προϊόντα, ενώ δεν θεωρούν ως ισοδύναμη λύση την προμήθεια των προϊόντων από τους νέους διανομείς. Ειδικότερα αναφέρουν ότι οι νέοι διανομείς αρνούνται εντελώς να τους προμηθεύουν και σε κάθε περίπτωση δεν τους προμηθεύουν με επαρκές περιθώριο κέρδους. Τέλος, οι καταγγέλλοντες υποστηρίζουν ότι οι αλλαγές αυτές θα έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην αγορά λιανικής, λόγω μικρότερης συχνότητας παραδόσεων των προϊόντων και αποδοχή από τα λιανικά σημεία πώλησης δυσμενέστερων όρων προμηθειών. III.2 ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΤΙΜΩΝ ΜΕΤΑΠΩΛΗΣΗΣ
5. Κατά τους ισχυρισμούς των καταγγελλόντων11 η ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ «επί έτη επιβάλλει και συνεχίζει να επιβάλλει λιανικές τιμές (κατά παράβαση της κείμενης νομοθεσίας της ΕΕ και της ελληνικής). Εκμεταλλευόμενη τη δυνατότητα που δίνει η φορολογική και τελωνειακή νομοθεσία (και την νομοτεχνική αστοχία της) να τίθενται από τους παραγωγούς οι ανώτατες λιανικές τιμές 12, η καταγγελλόμενη επιβάλλει λιανικές τιμές». Αυτό προκύπτει, σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες, (α) από τη σφραγίδα στα πακέτα των τσιγάρων, (β) από τους τιμοκαταλόγους (σημειώνεται ότι και οι δύο καταγγέλλοντες Σύνδεσμοι έχουν προσκομίσει τιμοκαταλόγους της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, που αφορούν αναπροσαρμογές κάποιων κωδικών επί συνόλου των προϊόντων της) και (γ) από την πολιτική της καταγγελλόμενης έναντι τους, αφού τους μετακυλύει κάθε μείωση της δικής της κερδοφορίας, επιβάλλοντας τους έμμεσα πολύ μικρό περιθώριο κέρδους.
6. Επιπλέον, στο υπ’ αριθ. πρωτ.6807/4.9.2013 υπόμνημα του Συνδέσμου Αθηνών, γίνεται αναφορά για επιβολή τελικής τιμής λιανικής και από τις λοιπές καταγγελλόμενες εταιρίες. Ειδικότερα, ο Σύνδεσμος αναφέρει ότι «οι εν λόγω εταιρίες επιβάλλουν την τελική λιανική τιμή των προϊόντων τους… Εκμεταλλευόμενες τη δυνατότητα που δίνει η κείμενη φορολογική και τελωνειακή νομοθεσία (και την νομοτεχνική αστοχία της), να τίθενται από τους παραγωγούς οι ανώτατες λιανικές τιμές…, οι καταγγελλόμενες εταιρίες επιβάλλουν αντίθετα και κατά παράβαση αυτής, λιανικές τιμές». Επίσης, αναφέρουν ότι οι εν λόγω εταιρίες πωλούν τα προϊόντα στους πρατηριούχους με συγκεκριμένο και εξαιρετικά χαμηλό περιθώριο κέρδους [(…)] που περιορίζει την κερδοφορία τόσο των πρατηριούχων, όσο και των λιανεμπόρων. Ως εκ τούτου, λόγω του χαμηλού περιθωρίου κέρδους, τόσο οι πρατηριούχοι, όσο και οι λιανέμποροι θα οδηγηθούν να πωλούν όλοι στην ανώτατη τιμή. 11 Βλ. σχετικά τις Καταγγελίες με αριθ. πρωτ. 355/14.1.2013 και 1053/1.2.
7. Βλ. σχετικά άρθρα 96 και 100 Τελωνειακού Κώδικα, ν.2960/2001 και άρθρο 15 της Οδηγίας 2011/64/ΕΕ. 12 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ III.3 ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ ΠΕΡΙ ΜΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 297/IV/2006 ΑΠΟΦΑΣΗ Ε.Α.
8. Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες Συνδέσμους, η ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ δεν συμμορφώθηκε με την απόφαση της Ε.Α. 297/IV/200613, με την οποία της είχαν επιβληθεί ασφαλιστικά μέτρα, εκμεταλλευόμενη την πλήρη εξάρτηση των καταγγελλόντων από αυτήν. Ωστόσο, και παρά τα στοιχεία που προσκομίστηκαν, οι καταγγέλλοντες δεν αναφέρουν σε τί συνίσταται, κατά την άποψή τους, η μη συμμόρφωση της εταιρίας ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ προς την επίμαχη απόφαση της Ε.Α. και με ποιον τρόπο προκύπτει από τα έγγραφα που προσκομίζουν η παραβίαση του διατακτικού της απόφασης.
9. Με τον αόριστο τρόπο που προβάλλεται ο ισχυρισμός αυτός, εκτιμάται ότι προβάλλεται παρεμπιπτόντως, προς επίρρωση της άποψης των καταγγελλόντων ότι η εταιρία ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ ενεργεί γενικότερα, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις υποχρεώσεις της με βάση το δίκαιο του ανταγωνισμού. Σε κάθε περίπτωση, κατά την ομόφωνη κρίση της Επιτροπής, ο ισχυρισμός αυτός περί μη συμμόρφωσης προς την προηγούμενη αυτή απόφαση προβάλλεται παντελώς αόριστα και, ως εκ τούτου, είναι ανεπίδεκτος εκτιμήσεως στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης. III.4 ΠΡΟΤΑΣΗ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ
10. Την 17.11.2014 ο Σύνδεσμος Αθηνών, ο Σύνδεσμος Θεσσαλονίκης και η «Ένωση Πρατηριούχων Τσιγάρων Πειραιά» (εφεξής όλοι μαζί αποκαλούμενοι ως Σύνδεσμοι), υπέβαλαν συμπληρωματικό υπόμνημα (με αριθ. 8276) κατά των εταιριών ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, IMPERIAL, B.A.T., ΚΑΡΕΛΙΑ, ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, καθώς και κατά της εταιρίας «Συνεταιριστική Καπνοβιομηχανία Ελλάδος – Σ.Ε.Κ.Α.Π. Α.Ε.14» (εφεξής ΣΕΚΑΠ). Στο εν λόγω υπόμνημα οι Σύνδεσμοι αναφέρουν, μεταξύ άλλων, ότι μετά την καταγγελία των επίμαχων συμβάσεων συνεργασίας από το σύνολο των καπνοβιομηχανιών (περιλαμβανομένης και της ΣΕΚΑΠ), τα 13 ΦΕΚ 167/Β/13.2.
11. Η Ε.Α. με τη συγκεκριμένη απόφασή της έκρινε ότι:

(1)Στο από 6.7.2005 σχέδιο έγγραφης σύμβασης της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ υπό τον τίτλο «Εμπορικοί & Ειδικοί Όροι Συνεργασίας» αίρεται προσωρινά, μέχρι εκδόσεως αποφάσεως από την Επιτροπή επί της κύριας υποθέσεως, η ισχύς:(α) του γενικού όρου του προοιμίου: «Η Παπαστράτος διατηρεί το δικαίωμα να τροποποιεί οποτεδήποτε τους παρακάτω όρους κατά την απόλυτη κρίση της με σχετική γνωστοποίησή της στην οποία θα καθορίζεται ο χρόνος ισχύος κάθε τροποποίησης…» (β) του γενικού όρου του προοιμίου, σύμφωνα με τον οποίο η παραγγελία μετά την 1η Σεπτεμβρίου 2005 συνιστά πλήρη και ανεπιφύλακτη αποδοχή των όρων της νέας συμφωνίας.

(2)Στον όρο Γ.2 του ίδιου ως άνω σχεδίου: «Η Παπαστράτος δύναται να παρέχει προς τους Πελάτες πίστωση, η οποία εξαρτάται κατά περίπτωση από διάφορα κριτήρια, όπως οικονομική επιφάνεια και φερεγγυότητα, προηγούμενο ιστορικό πληρωμών, και καθορίζεται από την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, η οποία δύναται να τροποποιεί τα όρια και τους όρους της παρεχόμενης πίστωσης κατά την απόλυτη κρίση της», νοείται, μέχρις εκδόσεως αποφάσεως από την Επιτροπή επί της κύριας υποθέσεως, ότι η ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ θα κρίνει κατ’ εύλογο και όχι κατ’ απόλυτο κρίση. Στο ίδιο ως άνω σχέδιο, αίρεται προσωρινά, μέχρις εκδόσεως αποφάσεως από την Επιτροπή επί της κύριας υποθέσεως, η ισχύς του όρου περί ελάχιστης ποσότητας παραγγελίας ανά σήμα ενώ παραμένει η υποχρέωση της συνολικής ελάχιστης ποσότητας παραγγελίας να είναι τα δέκα

(10)χαρτοκιβώτια. 14 H ΣΕΚΑΠ δραστηριοποιείται στον τομέα παραγωγής, διάθεσης και εμπορίας τσιγάρων και προϊόντων καπνού στην ελληνική και διεθνή αγορά. Ιδρύθηκε το 1975 στην Ξάνθη έχει έδρα στο 6 ο χλμ δημοσίας οδού Ξάνθης – Καβάλας, ενώ οι διοικητικές της υπηρεσίες στεγάζονται στον Ταύρο Αττικής. Τα κυριότερα σήματα που εμπορεύεται η εταιρία είναι τα εξής: BF, GR Classic, GR Lights, GR International 25’s, COOPER, ΑΡΙΣΤΑ, ΞΑΝΘΗ, ΚΙΡΕΤΣΙΛΕΡ, ΣΕΚΑΠ EXTRA. 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μέλη τους εθίγησαν σε καθοριστικό βαθμό, δεδομένης και της ολιγοπωλιακής δομής15 της αγοράς (επτά εταιρίες κατέχουν το 100% του κλάδου), ενώ τα νέα συστήματα διανομής δεν επέφεραν τα επικαλούμενα από τις καπνοβιομηχανίες πλεονεκτήματα. Συνοπτικά, οι Σύνδεσμοι παραθέτουν τον κάτωθι συγκριτικό πίνακα, με τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του ισχύοντος συστήματος διανομής: Πίνακας 1: Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα προγενέστερου και ισχύοντος συστήματος διανομής σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των Συνδέσμων Χρόνος παραγγελίας Παράδοση προϊόντων Παλαιό σύστημα Αυθημερόν 2-3 φορές την ημέρα Τρόπος πληρωμής Γεωγραφική διασπορά Εκτίμηση παραγγελίας Πίστωση Κανένας περιορισμός Βέλτιστη Κάλυψη ελλείψεων Άμεση κάλυψη οποιασδήποτε έλλειψης Ποσότητα παραγγελίας από λιανοπωλητές Επίπεδο ανταγωνισμού στη διανομή Η ακριβώς επιθυμητή Νέο σύστημα Προηγούμενη ημέρα Με βάση το πρόγραμμα του διανομέα Μετρητοίς Γεωγραφικός περιορισμός Δυσκολία εκτίμησης ζήτησης επόμενης ημέρας Αδυναμία συμπληρωματικής καταγγελίας Με όριο Βέλτιστο Μηδενικό Πηγή: Συμπληρωματικό Υπόμνημα (αριθ. πρωτ.8276/17.11.2014)

1. Ενόψει των ανωτέρω, οι Σύνδεσμοι πρότειναν την έγκριση/επιβολή από την Ε.Α. διορθωτικών μέτρων σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ.1 περ. γ του ν.3959/
2. Τα προτεινόμενα, από τους Συνδέσμους, μέτρα αφορούν δύο προτάσεις, μία κύρια και μία επικουρική και παρατίθενται κατωτέρω. Η ανάγκη για την υιοθέτηση τέτοιων διορθωτικών μέτρων προκύπτει, σύμφωνα με τους Συνδέσμους, από το γεγονός ότι οι συμβάσεις αποκλειστικής διανομής που είναι τώρα σε ισχύ πρέπει να τροποποιηθούν, δεδομένου ότι με τους υφιστάμενους όρους, εμποδίζεται η άσκηση αποτελεσματικού ανταγωνισμού, μέσω του αποκλεισμού των λοιπών πρατηριούχων τόσο στα προηγούμενα στάδια αγοράς (αγορά καπνικών προϊόντων), όσο και στα επόμενα στάδια (πρόσβαση σε πελατεία). Τα προτεινόμενα μέτρα συνίστανται στη λογική της ανάληψης της υποχρέωσης από τις καπνοβιομηχανίες να «επιβάλουν τους ίδιους αντικειμενικούς όρους συναλλαγής σε όλους τους πρατηριούχους, προκειμένου οι τελευταίοι να αποκτούν πρόσβαση στα προϊόντα των καπνοβιομηχανιών και να τα διανέμουν, με τον εκ των προτέρων καθορισμό ποσοτικών και ποιοτικών κριτηρίων που οι πρατηριούχοι θα πρέπει να τηρούν, προκειμένου να εξασφαλιστεί η υψηλή ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών προς όφελος των πελατών και των τελικών καταναλωτών». Η κύρια πρόταση των Συνδέσμων: Ανοιχτό και υπό ίσους όρους δίκτυο πρατηριούχων 15 Σύμφωνα με τα εκτεθέντα στο υπόμνημα των Συνδέσμων ο δείκτης συγκέντρωσης των τεσσάρων μεγαλύτερων επιχειρήσεων του κλάδου ανήλθε σε 85,5% ενώ ο δείκτης Herfindahl το 2013 έλαβε την τιμή 2.138, υποδηλώνοντας υπερσυγκέντρωση στον κλάδο. 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
3. Τα βασικά χαρακτηριστικά της κύριας πρότασης του Συνδέσμου για λήψη διορθωτικών μέτρων συνίστανται σε ένα ανοιχτό και υπό ίσους όρους δίκτυο πρατηριούχων, ως ακολούθως: «Α. Οι εταιρίες καπνικών προϊόντων χρησιμοποιούν ένα ανοικτό δίκτυο πρατηριούχων, εφόσον οι τελευταίοι πληρούν αντικειμενικά και αυστηρά κριτήρια συνδεόμενα με τη φερεγγυότητα, την ασφάλεια των μεταφορών και την προστασία του περιβάλλοντος (π.χ. χαρακτηριστικά χρησιμοποιούμενων μεταφορικών μέσων, φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, εγγυητική επιστολή ισόποσης αξίας με τη μέγιστη δυνατή πίστωση που λαμβάνουν από τις καπνοβιομηχανίες). Β. Καθορίζονται διαδικασίες που διασφαλίζουν την ισότιμη και νόμιμη διακίνηση (π.χ. ίδια τιμή πώλησης σε κάθε πρατηριούχο προκαθορισμένη, κατάργηση γεωγραφικών περιορισμών, τιμολόγια – δελτία αποστολής και παροχή στοιχείων πωλήσεων στις καπνοβιομηχανίες ανά μήνα, παρακολούθηση αποθεμάτων). Γ. Περιορίζονται οι μονάδες κόστους π.χ. παραγγελίες μέσω μηχανογραφικών συστημάτων, παραλαβή των παραγγελιών από τους πρατηριούχους από τις αποθήκες των καπνοβιομηχανιών και μεταφορά με ίδια δαπάνη, πλην των ειδικών περιπτώσεων της Πάτρας και της Θεσσαλονίκης, όπου οι πρατηριούχοι θα παραλαμβάνουν στην πόλη τους».
4. Σύμφωνα με τους Συνδέσμους, η εφαρμογή της εν λόγω πρότασης θα έχει ως συνέπεια το άνοιγμα της αγοράς, ισότητα όρων ανταγωνισμού, βελτιστοποίηση στην παροχή της υπηρεσίας, καλύτερες συνθήκες για τους λιανοπωλητές και τους τελικούς χρήστες. Η επικουρική πρόταση των Συνδέσμων: Καθορισμός και ενεργοποίηση βέλτιστου αριθμού πρατηριούχων ανά περιοχή
5. Με την εν λόγω πρόταση τους οι Σύνδεσμοι αναφέρουν ότι ο βέλτιστος αριθμός πρατηριούχων ανά περιοχή θα πρέπει να επαναπροσδιορισθεί ως ακολούθως:  Καθορισμός αριθμού πρατηριούχων: Ο αριθμός των πρατηριούχων ανά περιοχή καθορίζεται στη βάση ενός τύπου με συγκεκριμένες μεταβλητές16 (π.χ. πληθυσμός, αποστάσεις, αριθμός σημείων πώλησης, όγκος πωλήσεων, μέσος χρόνος εξυπηρέτησης μιας παραγγελίας, χρόνος μεταφοράς από και προς τις εγκαταστάσεις της εταιρείας). Έτσι για την Αττική προτείνεται ο αριθμός των πρατηριούχων να ανέλθει σε
6. Για τα νησιά του Αργοσαρωνικού προτείνονται 2 θέσεις πρατηριούχων (για τη Σαλαμίνα προτείνεται να θεωρηθεί ως γεωγραφική προέκταση του Περάματος). Για το νομό Θεσσαλονίκης προτείνονται 18 θέσεις πρατηριούχων και για την Πάτρα προτείνονται 5 θέσεις πρατηριούχων. 16 Για τον καθορισμό του αριθμού των θέσεων των πρατηριούχων για Αττική, Θεσσαλονίκη και Πάτρα υπολογίστηκε μία θέση πρατηριούχου ανά 17 εκ. τζίρου καπνοβιομηχανικών προϊόντων (τρέχοντος έτους), προκειμένου να εξασφαλίζεται η βιωσιμότητα των πρατηρίων. 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ   Επίσης, προτείνεται η σύσταση «φορέα17 καθορισμού αριθμού πρατηριούχων», ο οποίος θα αναλάβει, σε τακτή περιοδικότητα, τον προσδιορισμό του βέλτιστου αριθμού πρατηριούχων ανά περιοχή, μετά τη συλλογή και ανάλυση των χαρακτηριστικών των πελατών και των παραγγελιών αυτών. Αναφορικά με τη «διαδικασία επιλογής πρατηριούχων» αυτή, σύμφωνα με την υποβληθείσα επικουρική πρόταση, θα είναι διαρκής, εφόσον υφίστανται κενές θέσεις. Η διαδικασία θα επαναλαμβάνεται ανά τριετία (πλην περιπτώσεων ύπαρξης κενών θέσεων) και εφόσον κάποιος πρατηριούχος επιλεγεί, θα κατέχει κατ’ ελάχιστον τη θέση για τρία έτη με αυτοδίκαιη ανανέωση, εφόσον τηρούνται όλες οι προβλεπόμενες συμβατικές δεσμεύσεις και πληρούνται τα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια που έχουν τεθεί. Τέλος, αναφορικά με τα «κριτήρια επιλογής πρατηριούχων» ο ανωτέρω περιγραφόμενος φορέας θα επιλέγει τους πρατηριούχους (μέχρι τη συμπλήρωση του προκαθορισμένου αριθμού των θέσεων) με βάση βαθμολογία επί αλγορίθμου με ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια (όπως υποδομές, ανθρώπινο δυναμικό, φερεγγυότητα, οικονομικά αποτελέσματα, συστήματα διαχείρισης και παρακολούθησης).
7. Σύμφωνα με τους Συνδέσμους, η επικουρική αυτή πρόταση εξασφαλίζει «ένα δίκαιο και αντικειμενικό προσδιορισμό του αριθμού των πρατηριούχων και βέλτιστη κάλυψη των αναγκών της οικείας αγοράς». Ειδικότερα, η έγκριση μίας εκ των ανωτέρω προτάσεων συνιστά ταχεία λύση για τη διατήρηση της βιωσιμότητας των πρατηριούχων, σε αντίθεση με μία «απλή διαπίστωση της παράβασης» που θα τους δώσει τη δυνατότητα να στραφούν μελλοντικά σε αγωγές αποζημίωσης κατά των καπνοβιομηχανιών, εφόσον όμως αυτοί δεν έχουν τεθεί ήδη εκτός λειτουργίας. Η υιοθέτηση των προτεινόμενων μέτρων θα ενισχύσει, κατά την άποψή τους, τον ανταγωνισμό (ανταγωνισμός μεταξύ πρατηριούχων για καλύτερη παροχή υπηρεσιών), θα αποκαταστήσει άμεσα τις στρεβλώσεις στην αγορά (με την απευθείας προμήθεια των καπνικών προϊόντων από τις καπνοβιομηχανίες), θα αυξήσει την ευημερία των καταναλωτών, θα συμβάλει στην καλύτερη εξυπηρέτηση των λιανοπωλητών και στην άρση των αδικαιολόγητων εμποδίων εισόδου (αποφυγή στεγανοποίησης της αγοράς) και τέλος θα αποβεί σε όφελος των καπνοβιομηχανιών (αφού η καλύτερη διανομή των προϊόντων τους και η αποφυγή ελλείψεων θα οδηγήσει σε αυξημένες πωλήσεις). III.5 ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ
8. Την 3.12.2014 οι Σύνδεσμοι Αθηνών, Θεσσαλονίκης και η Ένωση Πρατηριούχων Τσιγάρων Πειραιά κατέθεσαν συμπληρωματικό υπόμνημα με τίτλο «Εμπειρογνωμοσύνη για τον κλάδο των πρατηρίων καπνικών προϊόντων» του Καθηγητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών […] (εφεξής «Εμπειρογνωμοσύνη»). Στην Εμπειρογνωμοσύνη αναφέρεται ότι προκλήθηκαν μεγάλες και με πολλές διαστάσεις ζημιές από την αλλαγή των συστημάτων διανομής και ότι δεν υφίσταται ισοδύναμη εναλλακτική λύση για τους πρατηριούχους καπνικών που δεν επιλεγήκαν από τις καπνοβιομηχανίες, καθώς η πλειοψηφία αυτών είχε ως κύρια και μοναδική δραστηριότητα την εμπορία καπνικών προϊόντων, ενώ μόνο ένα μικρό ποσοστό των παλαιών πρατηριούχων (κάτω του 10%) είχε έσοδα (κάτω του 40%) από την εμπορία και άλλων 17 Ο εν λόγω φορέας, σύμφωνα με την πρόταση των Συνδέσμων, θα απαρτίζεται από 2 μέλη από εκπροσώπους πρατηριούχων, 2 μέλη από εκπροσώπους καπνοβιομηχανιών και 1 μέλος από την Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου. 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προϊόντων. Εν κατακλείδι, αναφέρεται ότι οι εξελίξεις στο σύστημα διανομής οδηγούν σε κατάργηση του ανταγωνισμού μεταξύ των αντιπροσώπων και επιβάλλουν στα σημεία λιανικής πώλησης συγκεκριμένο αντιπρόσωπο, από τον οποίο τα τελευταία δύναται να προμηθεύονται τα καπνικά προϊόντα. Το γεγονός αυτό οδηγεί σε συγκέντρωση της αγοράς, με απώτερο στόχο (σύμφωνα με την Εμπειρογνωμοσύνη) την κάθετη ενοποίηση των παραγωγών – εισαγωγέων, με αποτέλεσμα την κατάργηση του ανταγωνισμού σε βάρος της αποτελεσματικής λειτουργίας της αγοράς και της απώλειας ευημερίας για το κοινωνικό σύνολο. Σύμφωνα με την Εμπειρογνωμοσύνη, η σημαντικότερη δυσλειτουργία που έχει δημιουργηθεί στην αγορά, από την εφαρμογή των νέων συστημάτων διανομής, είναι η έλλειψη ρευστότητας από πλευράς σημείων λιανικής, καθώς καλούνται να προπληρώσουν εμπορεύματα μεγάλης αξίας και όχι αναγκαστικά ταχέως πωλούμενα, με αποτέλεσμα την αδυναμία τους να προμηθεύονται καπνικά και μη προϊόντα. Συμπερασματικά αναφέρουν ότι η αλλαγή του συστήματος διανομής των καπνοβιομηχανιών έχει συντελέσει επίσης και στη δραστική μείωση του επιπέδου εξυπηρέτησης των τελικών σημείων πώλησης (με ελλείψεις κωδικών, καθυστερήσεις στις παραδόσεις, αύξηση των αποθεμάτων που καλούνται να αγοράζουν τα σημεία λιανικής). Κατά τα ανωτέρω εκτεθέντα, υφίστανται αρνητικές επιπτώσεις για τη βιωσιμότητα των σημείων λιανικής. Πιο συγκεκριμένα, οι συνέπειες από την εφαρμογή των νέων συστημάτων διανομής συνοψίζονται στη σχετική έκθεση ως ακολούθως:  Όσον αφορά στις συνέπειες των αλλαγών στις καπνοβιομηχανίες, και παρά το στόχο της εταιρίας ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ για μείωση του κόστους της μέσω της αλλαγής του συστήματος διανομής, το κόστος διάθεσης των προϊόντων της αυξήθηκε και τα συνολικά της έσοδα μειώθηκαν με συνακόλουθη μείωση του μεριδίου της στην αγορά καπνικών προϊόντων.  Μετά τις αλλαγές των συστημάτων διανομής, ο κλάδος των πρατηριούχων οδηγήθηκε σε σημαντική συρρίκνωση με δυσμενείς συνέπειες τόσο για τον ίδιο τον κλάδο όσο και για τον ανταγωνισμό. Η πολύχρονη συνεργασία των πρατηριούχων με τις καπνοβιομηχανίες είχε δημιουργήσει, κατά τα εκτεθέντα στην Εμπειρογνωμοσύνη, σχέσεις οικονομικής εξάρτησης των πρώτων από τις τελευταίες. Η διακοπή συνεργασίας των καπνοβιομηχανιών με τους πρατηριούχους, δημιούργησε «ανεπανόρθωτη ζημιά», η οποία αφορά σε κλείσιμο 80 πρατηρίων με τις επακόλουθες συνέπειες (ανεργία, απώλεια θέσεων εργασίας, θέματα επιβίωσης, απαξίωση ενεργητικών στοιχείων, κίνδυνος απώλειας πιστώσεων συνολικού υπολογιζόμενου ύψους 100 εκ. ευρώ, κίνδυνος απώλειας οικογενειακών υποθηκευμένων στοιχείων, υποχρέωση αποζημίωσης περίπου 1.000 απολυμένων εργαζομένων, η οποία κατ’ εκτίμηση ανέρχεται περί τα 5 εκ. ευρώ). Επιπρόσθετα στην Εμπειρογνωμοσύνη υποστηρίζεται ότι τα πρατήρια που τέθηκαν εκτός των νέων συστημάτων διανομής δεν είχαν ισοδύναμη εναλλακτική λύση, καθώς η εμπορία των καπνικών προϊόντων λειτουργεί ως «κράχτης» για τα υπόλοιπα προϊόντα (ζαχαρώδη κ.τ.λ.) και, ως εκ τούτου, η διακοπή της εμπορίας καπνικών συνεπάγεται και τη διακοπή της εμπορίας των λοιπών προϊόντων. Πρόσθετα η οικονομική κρίση και η έλλειψη κεφαλαίων καθιστά τη συνέχιση της δραστηριότητας των πρατηριούχων σε άλλους κλάδους εξαιρετικά δυσχερή.  Σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην Εμπειρογνωμοσύνη, η εταιρία ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ κατέχει στην αγορά των καπνικών προϊόντων δεσπόζουσα θέση, με μερίδιο αγοράς που κυμαίνεται μεταξύ 35% - 40% και, ως εκ τούτου, η αιφνίδια και αδικαιολόγητη διακοπή των 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μακροχρόνιων εμπορικών σχέσεων (περίπου 50 ετών) με την πλειοψηφία των πρατηριούχων, χωρίς τη δυνατότητα από κοινού εξέτασης εναλλακτικών σεναρίων για την αποτελεσματικότερη λειτουργία του δικτύου διανομής, συνιστά κατάχρηση δεσπόζουσα θέσης.  Συνεπεία των ανωτέρω καθώς και της ολιγοπωλιακής δομής της αγοράς καπνικών προϊόντων ήταν η αλλαγή των συστημάτων διανομής και των λοιπών καπνοβιομηχανιών, γεγονός που δείχνει την αλληλεξάρτηση των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στη συγκεκριμένη αγορά.  Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των Συνδέσμων στο υπ’ αριθ. πρωτ. 8653/3.12.2014 υπόμνημά τους (Εμπειρογνωμοσύνη), η ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ με την υιοθέτηση του νέου συστήματος διανομής που επέβαλε, εισήγαγε κάθετους περιορισμούς που αφορούν (α) τη γεωγραφική περιοχή στην οποία μπορεί να δραστηριοποιείται ο διανομέας, (β) τον αριθμό των διανομέων μέσω της επιλογής συγκεκριμένων διανομέων, (γ) αποκλειστική αντιπροσώπευση, (δ) ελάχιστες ποσότητες παραγγελίας. Απώτερος σκοπός της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ είναι η καθετοποίησή της, ο πλήρης έλεγχος της αγοράς και η εκμετάλλευση ολόκληρης της αλυσίδας αξίας των προϊόντων.  Τα ανωτέρω, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των Συνδέσμων αντιτίθενται στο νόμο 3929/2011, ο οποίος προβλέπει στην απελευθέρωση της αγοράς καπνικών προϊόντων, και καταργούν τον ανταγωνισμό μεταξύ των διανομέων (αφού επιβάλλουν στα σημεία πώλησης συγκεκριμένους αντιπροσώπους από τους οποίους θα προμηθεύονται τα καπνικά προϊόντα).  Περαιτέρω, σύμφωνα με την Εμπειρογνωμοσύνη, ο κλάδος των περιπτέρων θα υποστεί σημαντική απώλεια εσόδων ενώ μεγάλος αριθμός σημείων λιανικής κινδυνεύει να βγει από την αγορά λόγω των ελλείψεων των προϊόντων που δημιουργούνται, της στροφής των καταναλωτών σε άλλα σημεία πώλησης όπως π.χ. σούπερ μάρκετ, της προτίμησης των καταναλωτών – λόγω οικονομικής κρίσης - σε προϊόντα με χαμηλότερες τιμές, της αύξησης της κατανάλωσης λαθραίων τσιγάρων, των χαμηλότερων τιμών που απολάμβαναν εξαιτίας του ανταγωνισμού μεταξύ των πρατηριούχων και της απώλειας διευκολύνσεων όπως π.χ. οι πιστώσεις και ο μεγαλύτερος αριθμός παραδόσεων.  Οι επιπτώσεις για τον καταναλωτή από την αλλαγή των συστημάτων διανομής συνίστανται κυρίως στις ελλείψεις των προϊόντων της προτίμησής του, με συνέπεια να στρέφονται σε άλλα σήματα τσιγάρων ή να μεταβαίνουν σε άλλα σημεία πώλησης προκειμένου να αγοράσουν τα σήματα της προτίμησής του.  Η Εμπειρογνωμοσύνη καταλήγει στη διαπίστωση ότι για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς καπνικών προϊόντων είναι αναγκαία η επανεξέταση του συστήματος διανομής από μηδενική βάση. Έτσι, προκειμένου να εξαλειφθούν οι δυσλειτουργίες που δημιουργήθηκαν από το νέο σύστημα διανομής και περιγράφηκαν αναλυτικά ανωτέρω, η Εμπειρογνωμοσύνη προκρίνει την υιοθέτηση μίας εκ των δύο προτάσεων που παρουσιάστηκαν αναλυτικά στην προηγούμενη ενότητα. Και τούτο, διότι η υιοθέτηση ενός εκ των δύο συστημάτων διανομής θα οδηγήσει σε ευρεία γεωγραφική και πελατειακή κάλυψη, μεγαλύτερη συχνότητα παραγγελιών, επιθυμητούς χρόνους παράδοσης, εξάλειψη ελλείψεων και καλύτερη συνεργασία με τα τελικά σημεία πώλησης. Πιο συγκεκριμένα, η Εμπειρογνωμοσύνη 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προκρίνει στην υιοθέτηση ενός συστήματος διανομής βάσει της κύριας πρότασης (βλ. προηγούμενη ενότητα) το οποίο ως κύρια χαρακτηριστικά θα έχει ότι θα είναι ανοιχτό σε όλους τους πρατηριούχους (βάσει αντικειμενικών κριτηρίων), με ισότιμη μεταχείριση, προκαθορισμένη τιμή πώλησης σε κάθε πρατηριούχο και πωλήσεις από τους πρατηριούχους χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς. Εναλλακτικά, προτείνεται η υιοθέτηση της επικουρικής πρότασης των Συνδέσμων. IV ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ
9. Από τις απαντήσεις των καταγγελλομένων εταιριών επί ερωτηματολογίου στο πλαίσιο των επιτόπιων ελέγχων που διενεργήθηκαν την 5.9.2013, καθώς και από την ακροαματική διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής προέκυψαν τα ακόλουθα, ανά εταιρία: IV.1 ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ
10. Σύμφωνα με απαντήσεις επί ερωτηματολογίου (κατά τη διάρκεια του επιτόπιου ελέγχου της 5.9.2013 – Βλ. ενότητα V κατωτέρω), του […] της εταιρίας ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, οι λόγοι που οδήγησαν στην απόφαση υιοθέτησης του νέου συστήματος διανομής ήταν: «(α) η αποτελεσματικότερη διακίνηση των προϊόντων προς τη λιανική για την καλύτερη κάλυψη των αναγκών του καταναλωτή (εξάλειψη out of stock/ελλείψεων σε κωδικούς της εταιρίας μας), (β) η ενίσχυση του σημείου της λιανικής, το οποίο κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσεως αντιμετωπίζει θέμα βιωσιμότητας (25% των λιανικών σημείων έκλεισαν την τελευταία τριετία) και (γ) η αποτελεσματικότερη προώθηση των προϊόντων μας προς τους καταναλωτές (αποκλειστικά πλέον επιτρεπόμενη είναι διαφήμιση των καπνικών προϊόντων μόνο στα σημεία λιανικής και μόνο με αυστηρούς περιορισμούς)». Σύμφωνα με […] «η αλλαγή του δικτύου μελετούνταν περισσότερο από δύο έτη πριν την ανακοίνωση αυτού, η οποία πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο του
11. Και πριν είχε ξαναμελετηθεί περί το 2008, χωρίς όμως να προχωρήσει». Τα κριτήρια επιλογής των νέων αποκλειστικών διανομέων της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ ήταν: «(α) οικονομικά κριτήρια (πιστοληπτική ικανότητα, προϊστορία πληρωμών προς την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, φερεγγυότητα), (β) υποδομές (κτιριακές, μεταφορικά μέσα, ανθρώπινο δυναμικό, συστήματα πληροφορικής) και (γ) εμπορικά κριτήρια (εμπειρία αγοράς στη διαχείριση της λιανικής και με προοπτικές εξέλιξης, σύγχρονη επιχειρηματική νοοτροπία). Αξιοσημείωτο είναι ότι ο όγκος των πωλήσεων δεν ήταν το μόνο κριτήριο, αλλά υπήρξε συνεκτίμηση πολλών παραμέτρων (π.χ. στην Πάτρα, επιλέχθηκε ο 3 ος σε όγκο)». Τέλος, ο […] σημειώνει ότι «η κάλυψη των σημείων λιανικής θα εξασφαλιστεί αφενός μέσω του ορισμού συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής ευθύνης κάθε αποκλειστικού διανομέα και αφετέρου μέσω των συμβατικών ρητρών, οι οποίες αφορούν συγκεκριμένο πρόγραμμα κάλυψης, προώθησης και διανομής των προϊόντων στα σημεία λιανικής και τέλος μέσω των επενδύσεων των ίδιων των διανομέων για την κάλυψη των αναγκών των σημείων λιανικής πώλησης».
12. Τις ίδιες ως άνω απόψεις εξέθεσε η ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, δια των πληρεξουσίων δικηγόρων της, και κατά τη διαδικασία και συζήτηση ενώπιον της Επιτροπής
13. Ειδικότερα, η εταιρία 18 Βλ. το από 8.4.2015 Υπόμνημα και το από 25.6.2015 Συμπληρωματικό Υπόμνημα της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, καθώς και (ιδίως) τα Πρακτικά της 29.4.2015, σελ. 21-
14. 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ υπεραμύνθηκε της συμβατότητας με το δίκαιο ανταγωνισμού του νέου δικτύου αποκλειστικής διανομής που καθιέρωσε, καθώς θεωρεί, αφενός, ότι οι συμβάσεις που έχει συνάψει δεν περιέχουν περιοριστικούς όρους που αντίκεινται στο άρθρο 1 του ν. 3959/2011 και, αφετέρου, ότι η δημιουργία δικτύου αποκλειστικής διανομής δεν συνιστά καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι υπό το νέο καθεστώς διανομής δεν θίγεται ο διασηματικός ανταγωνισμός, αλλά ούτε και ο ενδοσηματικός, δεδομένου ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο δραστηριοποίησης των ανεξάρτητων χονδρεμπόρων. Τέλος, τόνισε την έλλειψη οποιασδήποτε παρέμβασης της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ στον καθορισμό της εμπορικής πολιτικής των διανομέων της και αντέκρουσε την πρόταση των καταγγελλόντων περί λήψης μέτρων διαρθρωτικού χαρακτήρα. IV.2 ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
15. Σύμφωνα με απαντήσεις επί ερωτηματολογίου (κατά τη διάρκεια του επιτόπιου ελέγχου της 5.9.2013 – Βλ. ενότητα V κατωτέρω), του […] της εταιρίας ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ κ. […], ο κυριότερος λόγος που ώθησε την εταιρία ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ στην αλλαγή του δικτύου διανομής της, ήταν η απόφαση της εταιρίας ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ να υλοποιήσει το μοντέλο της επαρχίας και στις 4 μεγάλες πόλεις (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Πειραιά). Η αλλαγή αυτή, κατά την κρίση της ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, παρείχε στην ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ μεγάλο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, σε αντίθεση με το μέχρι πρότινος σύστημα διανομής. Ένας δεύτερος λόγος αλλαγής του συστήματος της ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, ήταν η ανάγκη δημιουργίας οικονομικής ευρωστίας. Κατά τα λεγόμενα του […] «το 35% της αγοράς έφευγε από το υπάρχον πρατηριακό καθεστώς, με αποτέλεσμα αυτό να δημιουργούσε ζητήματα πιστωτικής έκθεσης από την μεριά μας. Το υπάρχον καθεστώς θα εξυπηρετούσε τα ίδια σημεία με ποσοστό της τάξης του 35% λιγότερο, οπότε θα είχε μεγαλύτερο κόστος διανομής και λιγότερη ρευστότητα, άρα θα κλυδωνιζόταν το ίδιο το πρατηριακό καθεστώς». Σύμφωνα με τα λεγόμενα του […], τα προβλήματα ρευστότητας των πρατηριούχων άρχισαν να διαφαίνονται από την έναρξη ισχύος του νέου συστήματος διανομής της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, καθώς από τότε και μετά παρουσιάστηκε αύξηση των αιτήσεων διευκόλυνσης και των πιστωτικών ορίων
16. Η αλλαγή του συστήματος διανομής αποφασίστηκε από την ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, κατά τα εκτεθέντα […], στο τέλος Ιανουαρίου 2013, κατόπιν εσωτερικής μελέτης
17. Η εταιρία κατέληξε στην επιλογή […] διανομέων, με κριτήριο τον αριθμό των εξυπηρετούμενων σημείων (450-550 σημεία). Η ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ προέβη σε ενδελεχή απογραφή των σημείων λιανικής, τα οποία θα πρέπει να επισκέπτεται, σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα και ανά συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, έκαστος από τους επιλεγέντες νέους διανομείς. Τα κριτήρια επιλογής των νέων διανομέων ήταν «(α) η επιχειρηματικότητα, δηλαδή η ικανότητα του να σκέφτεται ανοικτά και πώς θα εξελίξει τις ανάγκες της επιχείρησής του, (β) η οικονομική υγεία και επιφάνεια21, (γ) η πειθαρχημένη προσέγγιση της αγοράς, δηλαδή αν ήταν 19 Τα ανωτέρω σημειώθηκαν και στο από 25.6.2015 Συμπληρωματικό Υπόμνημα της ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (ειδικότερα παράγραφος Β.1.) 20 Η εν λόγω μελέτη αποτελεί μέρος των συλλεχθέντων εγγράφων, κατά τη διάρκεια του επιτόπιου ελέγχου της 5.9.2013, από τον ελεγκτή Γ.Μ., α/α εγγράφου 2, αρ. σελ.37, ημερομηνία Φεβρουάριος
18. 21 Η βαρύτητα του κριτηρίου της βιωσιμότητας κατά την επιλογή των νέων διανομέων υπογραμμίστηκε και στο από 25.6.2015 Συμπληρωματικό Υπόμνημα της ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (ειδικά παράγραφος Β.
19. και παραπομπή σε συνημμένη χρηματοοικονομική ανάλυση συγκεκριμένου διανομέα) όπου αναφέρεται ότι «στόχος ήταν να είναι η κάθε επιχείρηση κερδοφόρα και επομένως βιώσιμη εμπορευόμενη μόνον τα δικά μας προϊόντα». 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ένας χονδρέμπορος που δεν έχανε χρήματα ή δεν παραπονιόταν σε σχέση με το πελατολόγιο του ή και το αντίστροφο, (δ) η ποιότητα της συνεργασίας και η δυνατότητα ικανοποίησης της ζήτησης σε μία σχέση προμηθευτή πελάτη διαδραματίζει ρόλο και το πώς συνεισφέρει ο ίδιος, μεταφέροντας την εμπειρία του στο συνολικό status της αγοράς. Το μέγεθός τους και η γεωγραφική τους θέση δεν ήταν κριτήριο. Τα κριτήρια ήταν ποιοτικά, όχι ποσοτικά
20. Το πλάνο αλλαγής του συστήματος παρουσιάστηκε στους πρώτους […] που είχαμε στο μυαλό μας ότι πληρούσαν τις προϋποθέσεις, τους δώσαμε ένα διάστημα να το σκεφτούν και το αποδέχτηκαν όλοι». Ο κ. […] αναφορικά με το γεγονός ότι οι λοιπές ανταγωνίστριες εταιρίες επέλεξαν τους ίδιους διανομείς με την ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, δίνει την ακόλουθη εξήγηση: «Όλοι περιμένανε να δούνε τι θα κάνει ο δεύτερος. Αν ο πρώτος έχει τη δυνατότητα να διατηρήσει τον όγκο του και το τζίρου του, ο δεύτερος έχει πολύ μικρότερη δυνατότητα. Τις λοιπές εταιρίες δεν τις συνέφερε οικονομικά. Θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα άλλο δίκτυο, αλλά εδώ υπήρχε ένα έτοιμο δίκτυο. Εμείς επιλέξαμε ένα ικανό δίκτυο και οι άλλοι έλαβαν τις αποφάσεις τους, ως αποτέλεσμα φυσικής νομοτέλειας… Αν παραμέναμε στο παλαιό δίκτυο θα είχαμε σημαντικό ανταγωνιστικό μειονέκτημα. Γιατί θα υπήρχε ένα δίκτυο που πουλάει τα προϊόντα της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ και από την άλλη ένα δίκτυο που πουλάει όλα τα προϊόντα, χωρίς να έχει τις ίδιες προδιαγραφές. Όταν φεύγει το μερίδιο του 35% από την αγορά χάνεται ρευστότητα. Και αυτοί οι […] έχουν χάσει το 35%, αλλά έχουν αυξήσει τον όγκο τους. Τώρα το νέο σχήμα είναι περισσότερο βιώσιμο». Τέλος, η εταιρία ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, δια του […], κρίνει ότι το γεγονός της διακίνησης πέραν των προϊόντων της εταιρίας και ανταγωνιστικών προϊόντων από τους επιλεγέντες διανομείς, θα έχει θετικές επιπτώσεις, διότι αν οι διανομείς έχουν μια πολυσχιδή δραστηριότητα, θα έχουν οικονομική ευρωστία και καλύτερη αντιμετώπιση από την αγορά.
21. Κατά την ακροαματική διαδικασία23, η εταιρία ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ υποστήριξε το εύλογο της επιχειρηματικής της επιλογής για αναδιάρθρωση του δικτύου διανομής των προϊόντων της κατόπιν της δημιουργίας νέου δικτύου αποκλειστικής διανομής από την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, εξέθεσε τη διαδικασία επιλογής των νέων διανομέων και έδωσε έμφαση στο κριτήριο της βιωσιμότητας κατά την επιλογή αυτών, ενώ αρνήθηκε τους ισχυρισμούς των καταγγελλόντων περί οριζόντιας αντι-ανταγωνιστικής σύμπραξης και καθορισμού τιμών μεταπώλησης. IV.3 ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ Β.Α.Τ.
22. Σύμφωνα με απαντήσεις επί ερωτηματολογίου (την 6.9.2013 στα γραφεία της Ε.Α. σε συνέχεια του επιτόπιου ελέγχου της 5.9.2013 – Βλ. ενότητα V κατωτέρω), του κ. […] της εταιρίας Β.Α.Τ, η εταιρία «κατά καιρούς εξετάζει τα δίκτυα διανομής της. Από τον […] είχαμε ξεκινήσει μια τέτοια διαδικασία επαναξιολόγησης της αποτελεσματικότητας του υπάρχοντος δικτύου. Στο τέλος Νοεμβρίου έγινε γνωστή η ανακοίνωση της αλλαγής του δικτύου της PMI σε δίκτυο αποκλειστικής διανομής. Οι επιλεγέντες διανομείς, από την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ στην Αθήνα έκαναν περίπου το […]% των πωλήσεών μας. Στη Θεσσαλονίκη και Πάτρα οι επιλεγέντες διανομείς έκαναν περίπου 22 Η επιλογή των νέων διανομέων με βάση ποιοτικά κριτήρια υπογραμμίστηκε και με το από 25.6.2015 Συμπληρωματικό Υπόμνημα της ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (ειδικότερα παράγραφοι Β.
23. και Β.3.). Η επιλογή δε αυτή θεωρήθηκε «και εύλογη αλλά και αναμενόμενη» από τις άλλες καπνοβιομηχανίες (βλ. το από 20.04.2015 Υπόμνημα της ΚΑΡΕΛΙΑ, σελ. 14). 23 Βλ. το από 8.4.2015 Υπόμνημα και το από 25.6.2015 Συμπληρωματικό Υπόμνημα της ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ καθώς και (ιδίως) τα πρακτικά της 29.5.2015, σελ. 33-
24. 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ το […]% των πωλήσεων μας στις αντίστοιχες περιοχές. Ήταν λοιπόν οι σημαντικότεροι από τους πελάτες μας. Με τους διανομείς αυτούς δεν είχαμε πλέον τη δυνατότητα να συνεργαζόμαστε. Και στις άλλες πόλεις η ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ επέλεξε τους καλύτερους από άποψη οργάνωσης, συστημάτων, πωλήσεων… Από τη στιγμή αυτή και μετά, επιταχύνθηκαν οι δικές μας διαδικασίες. Αυτό γιατί οι λοιποί πρατηριούχοι χάνοντας το […]% του τζίρου τους, λόγω της απώλειας των σημάτων της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ θα έχαναν σημαντικό μέρος του τζίρου τους, την κερδοφορία τους και έτσι δεν θα ήταν βιώσιμοι. Έγιναν πλάνα με διάφορα δυνατά σενάρια και με οικονομικές αναλύσεις. Το ύψος της επένδυσης για να δημιουργήσουμε δίκτυο αποκλειστικής διανομής θα μας κόστιζε περίπου € […]. Απαιτούσε επένδυση σε ανθρώπινο δυναμικό, αυτοκίνητα, εγκαταστάσεις κ.τ.λ. Το κόστος αυτής της επένδυσης ήταν μεγάλο, και εκτιμώντας την οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα, το μερίδιο μας […]% το οποίο βαίνει μειούμενο (είχαμε άνω του […]% και τώρα έχουμε […]%), την πτώση κατά περίπου […]% του τζίρου μας την περίοδο 2010 - 2012, επεξεργασθήκαμε το σενάριο δημιουργίας ενός μικρότερου δικτύου με […] διανομείς (για την Αθήνα) που είναι ήδη μέσα στην αγορά. Ωστόσο, πριν προβούμε σε πρόταση προς τους επιλεγέντες διανομείς, μάθαμε από την αγορά ότι η JTI επέλεξε κάποιους διανομείς για συνεργασία. Μετά από 15 ημέρες μάθαμε για την Imperial ότι μπαίνει στο δίκτυο της JTI. Κάποιοι από τους διανομείς που είχαμε στο νου μας να επιλέξουμε, είχαν επιλεγεί από τη JTI. Ο μεγάλος κίνδυνος για την ΒΑΤ ήταν ότι οι ανταγωνιστές μας είχαν ήδη επιλέξει διανομείς και υπήρχε ο κίνδυνος αν το δίκτυο ήταν κλειστό να μείνουμε εκτός αγοράς και εκτός διάθεσης των προϊόντων μας στα τελικά σημεία. Αργότερα, μάθαμε από την αγορά (πρατηριούχους επιλεγέντες και μη) ότι το δίκτυο δεν ήταν κλειστό. Έπειτα, οι επιλεγέντες διανομείς της JTI μας προσέγγισαν από μόνοι τους με επιχειρηματικά σχέδια, ζητώντας συνεργασία. Όπως προέκυπτε από τα επιχειρηματικά πλάνα που μας επέδειξαν οι υποψήφιοι διανομείς, οι ίδιοι αναλάμβαναν στο πλαίσιο της εξυπηρέτησης του δικτύου διανομής της JTI και της Imperial γεωγραφικές περιοχές ευθύνης, χωρίς να γνωρίζω ειδικότερους όρους της συμφωνίας τους, οπότε εμείς επιλέγοντας ένα μικρότερο αριθμό διανομέων, κινδυνεύαμε κάποιοι από αυτούς να έπρεπε να πηγαίνουν σε σημεία μόνο για τα δικά μας προϊόντα. Αυτό είχε τον κίνδυνο να μείνουν κάποια σημεία ακάλυπτα από τα προϊόντα μας, διότι δεν θα συνέφερε η διανομή μόνο των δικών μας προϊόντων σε αυτά τα σημεία. Για αυτό επιλέξαμε τελικά τους διανομείς του δικτύου της JTI και Ιmperial και πιθανόν και λοιπών εταιριών. Από εμάς δεν έχουν τεθεί γεωγραφικοί περιορισμοί. Κατά τις συναντήσεις και τις διαπραγματεύσεις με τους διανομείς, μας παρουσίασαν τα επιχειρηματικά τους πλάνα, στα οποία θα αναλάμβαναν κάποιες κύριες περιοχές ευθύνης ο καθένας εξ αυτών, ωστόσο την ΒΑΤ την ενδιαφέρει μόνο η πλήρης κάλυψη της Αττικής και των λοιπών περιοχών και για το λόγο αυτό δεν ετέθη από την πλευρά μας κανένας γεωγραφικός περιορισμός». Όπως δήλωσε ο […], η απόφαση για την αλλαγή του δικτύου διανομής της εταιρίας, ελήφθη περί τα τέλη Απριλίου 2013, οπότε και έγινε η καταγγελία των συμβάσεων με τους πρατηριούχους. Τα βασικά κριτήρια επιλογής των νέων διανομέων ήταν «να είναι βιώσιμες επιχειρήσεις, να έχουν τη διάθεση και τη δυνατότητα να προσαρμοσθούν στα νέα δεδομένα της αγοράς, να προέρχονται από την αγορά των καπνικών, ο τρόπος διανομής των προϊόντων (δηλαδή να «κυνηγούν» τις πωλήσεις των προϊόντων), τα μέσα που χρησιμοποιούν (π.χ. να έχουν μέσα μεταφοράς), να υπάρχει μηχανογραφική υποστήριξη, η δυνατότητα έκδοσης Ε/Ε, ο τζίρος τους. Είναι και τα ποιοτικά κριτήρια και όχι μόνο ο τζίρος. Υπάρχουν περιπτώσεις παλαιών συνεργατών μας με ισοδύναμο τζίρο (με τους επιλεγέντες), αλλά ο τρόπος διάθεσής των προϊόντων μας ήταν διαφορετικός από 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αυτόν που επιθυμούσαμε (πωλήσεις μέσω cash and carry). Για λόγους όπως αυτόν, ή εξαιτίας της απουσίας διάδοχης κατάστασης του διανομέα, ή επικείμενης συνταξιοδότησης του δεν επελέγησαν. Η βιωσιμότητα των διανομέων είναι πιο πιθανή από τη στιγμή που επιλέχθηκαν και από τους άλλους ανταγωνιστές». Η κάλυψη όλων των σημείων λιανικής, μετά την εφαρμογή του νέου συστήματος διανομής, διασφαλίζεται -κατά δήλωση του […]- από το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις του νέου συστήματος είναι πιο οργανωμένες, υφίστανται δομές και μπορούν να τύχουν καλύτερης υποστήριξης από τους ανθρώπους της εταιρίας. Θα υπάρχει καλύτερη επισκεψιμότητα στα σημεία και τα προγράμματα επιβράβευσης που απευθύνονται στους πελάτες της θα αποδίδουν καλύτερα, διότι θα ακολουθούνται από όλους τους πελάτες και όχι από ελάχιστους, όπως στο παρελθόν
25. Τέλος, αναφορικά με τη διακίνηση ανταγωνιστικών προϊόντων, από τους επιλεγέντες διανομείς η Β.Α.Τ., δια του […], δηλώνει ότι: «η διανομή ανταγωνιστικών προϊόντων ισχυροποιεί την παρουσία των διανομέων στην αγορά».
26. Κατά τη διαδικασία και συζήτηση ενώπιον της Επιτροπής, η Β.Α.Τ. επανέλαβε τον ισχυρισμό της ότι δεν συμμετείχε σε καμία εναρμονισμένη πρακτική με τις λοιπές καταγγελλόμενες εταιρίες αναφορικά με τη διαμόρφωση της εμπορικής της πολιτικής και ότι προχώρησε αυτοτελώς στην αναπροσαρμογή της εμπορικής της πολιτικής αναφορικά με τη διάθεση των προϊόντων της στην αγορά, επικαλούμενη σχετικώς και τη λήξη της συνεργασίας της με συγκεκριμένο διανομέα, μέλος του κοινού δικτύου με τις ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, IMPERIAL και ΚΑΡΕΛΙΑ. Επίσης, αντέκρουσε τις αιτιάσεις των καταγγελλόντων περί ύπαρξης συλλογικής δεσπόζουσας θέσης, απαγόρευσης της ΒΑΤ προς τους διανομείς της να συναλλάσσονται με τους πρατηριούχους και καθορισμού τιμών μεταπώλησης από την ΒΑΤ προς τους διανομείς της και επεσήμανε τον απρόσφορο χαρακτήρα της πρότασης περί λήψης από την Επιτροπή διαρθρωτικών μέτρων. IV.4 ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ IMPERIAL
27. Σύμφωνα με απαντήσεις επί ερωτηματολογίου (κατά τη διάρκεια του επιτόπιου ελέγχου της 5.9.2013 – Βλ. ενότητα V κατωτέρω), του […] της εταιρίας IMPERIAL, η αλλαγή του δικτύου διανομής ήταν θέμα ανταγωνισμού, λόγω της αλλαγής του δικτύου του βασικού ανταγωνιστή της εταιρίας και leader της αγοράς (ήτοι της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ), η οποία το Νοέμβριο του 2012 κατήγγειλε το υφιστάμενο τότε δίκτυο της σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Πάτρα και τελικά προχώρησε στη δημιουργία δικτύου αποκλειστικών διανομέων. Σύμφωνα με τα κατατεθέντα από τον […] «Με τη δημιουργία του συστήματος διανομής της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ δημιουργήθηκε ένα ευέλικτο και οικονομικά εύρωστο σύστημα διανομέων που μπορεί να διακινεί τα προϊόντα της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ με ταχύτητα, σε καθημερινή βάση, να επισκέπτεται και να ελέγχει τα σημεία λιανικής πώλησης σε συνεχή βάση, να εκτελεί επιτυχώς προωθητικά προγράμματα όποτε αποφασίσει η ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ και γενικά να είναι ανταγωνιστική έναντι όλων των άλλων οι οποίοι για τις περιοχές αυτές εξακολουθούσαν να έχουν κοινό δίκτυο μεγάλου αριθμού διανομέων. Για παράδειγμα για την Αττική ήταν περίπου 90 μέσω των οποίων έπρεπε η εταιρία μας να 24 Οι προβλέψεις περί βελτίωσης της αποτελεσματικότητας του νέου δικτύου επιβεβαιώθηκαν κατά τη λειτουργία του όπως αναφέρεται στο από 8.4.2015 Υπόμνημα της Β.Α.Τ. στο οποίο αναφέρεται ότι «Σύμφωνα με τα εσωτερικά στοιχεία της εταιρίας, έχει διαπιστωθεί ότι κατά την λειτουργία του νέου δικτύου διανομής, όλα τα προϊόντα της Β.Α.Τ. (είτε πρόκειται για ταχυκίνητους είτε για νέους κωδικούς) καταλήγουν άμεσα στα τελικά σημεία και μάλιστα σε πολύ συντομότερους χρόνους σε σχέση με το παρελθόν» (Παράγραφος 3.8 του ως άνω Υπομνήματος) 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ανταγωνιστεί το νέο ευέλικτο σύστημα της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ. Επιπρόσθετα, υπήρχε και οικονομικό πρόβλημα, καθώς οι 90 διανομείς της Αττικής είχαν οικονομικά προβλήματα επειδή έδιναν πίστωση στο λιανεμπόριο πολύ μεγαλύτερη από αυτή που τους έδινε η καπνοβιομηχανία. Η οικονομική τους θέση επιδεινώθηκε μετά την αποχώρηση της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ… Για τους λόγους αυτούς έπρεπε να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα και να προχωρήσουμε στην αναδιάρθρωση του δικτύου μας, ώστε να δημιουργήσουμε κι εμείς ένα σύστημα διανομής ευέλικτο και οικονομικά εύρωστο που να μπορεί να ανταγωνιστεί την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ… Σημειώνεται επίσης ότι αν δεν υπήρχε η αναδιάρθρωση του δικτύου της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ δεν θα προχωρούσαμε στην αναδιάρθρωση του δικτύου μας». Μετά την ως άνω αναδιοργάνωση του δικτύου της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, η αναδιάρθρωση του δικτύου της IMPERIAL συνιστούσε μονόδρομο λόγω του μικρού μεριδίου της εταιρίας (< […]%) και της επιτακτικής ανάγκης διατήρησής του
28. Κατά την εκτίμηση του […], οι σχετικές συζητήσεις για την αλλαγή του συστήματος διανομής της IMPERIAL ξεκίνησαν στις αρχές του 2013, μετά την καταγγελία των συμβάσεων της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ με τους πρατηριούχους. Τα κριτήρια για την επιλογή των νέων διανομέων προέκυψαν με βάση το περιεχόμενο […]. Από την εταιρία IMPERIAL συντάχθηκε, κατά τα ανωτέρω λεχθέντα, […] την οποία έδωσε σε αριθμό διανομέων που επέλεξε σε πρώτη φάση. Ο […] τονίζει ότι «το επιχειρηματικό σχέδιο δόθηκε σε μεγαλύτερο αριθμό από αυτούς που τελικά επελέγησαν» και ότι «από το σύνολο των συνεργατών του νέου δικτύου χονδρεμπόρων, έχει κατατεθεί στην εταιρία μας επιχειρηματικό σχέδιο (αποτέλεσε μέρος της διαδικασίας αξιολόγησης για την επιλογή τους) σύμφωνα με το οποίο εξασφαλίζεται η κάλυψη και η συχνότητα επίσκεψης σε όλα τα σημεία λιανικής. Θεωρούμε ότι θα υπάρχει απόλυτη διασφάλιση όλων των σημείων λιανικής κατά τον πλέον ανταγωνιστικό τρόπο»
29. Από τα υποβληθέντα επιχειρηματικά σχέδια προέκυψε ότι, κατά το χρόνο υποβολής τους, οι […] τελικά επιλεγέντες διανομείς είχαν ήδη επιλεγεί ως διανομείς της ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Α.Ε., γεγονός που λήφθηκε υπόψη και αξιολογήθηκε αναφορικά με τη βιωσιμότητας της επιχείρησής τους
30. Τέλος, σε σχετική ερώτηση για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η διανομή ανταγωνιστικών προς την εταιρία προϊόντων, από τους ίδιους διανομείς ο […] σημειώνει ότι «για την εμπορία δεν υπάρχει καμία επίπτωση. Για το διανομέα αυξάνει την ευρωστία του διότι δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει μόνο με μία καπνοβιομηχανία».
31. Κατά την ακροαματική διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής28, η IMPERIAL αρνήθηκε τις αιτιάσεις των καταγγελλόντων περί καθορισμού τιμής μεταπώλησης, οριζόντιας αντιανταγωνιστικής σύμπραξης, καταχρηστικής εκμετάλλευσης συλλογικής δεσπόζουσας θέσης και καθορισμού τιμών μεταπώλησης, εναντιώθηκε στη λήψη διαρθρωτικών μέτρων λόγω μη συνδρομής των απαραίτητων κατά το νόμο προϋποθέσεων, άλλως λόγω μη τήρησης της αρχής της αναλογικότητας και αμφισβήτησε την επέλευση σωρευτικού αποτελέσματος από τη λειτουργία των παράλληλων δικτύων. Παράλληλα, υπεραμύνθηκε της επιλογής της για τη δημιουργία νέου δικτύου δεδομένων των αλλαγών στον κλάδο διανομής μετά την 25 Κατά τα διαλαμβανόμενα στο από 25.6.2015 Συμπληρωματικό Υπόμνημα της εταιρίας. Η υποβολή επιχειρηματικού σχεδίου στην IMPERIAL προς αξιολόγηση από τους υπoψήφιους διανομείς επιβεβαιώθηκε και από την κατάθεση του κ. […] (σελ. 32 των Πρακτικών της 30.4.2015) 27 Βλ. και το από 25.6.2015 Συμπληρωματικό Υπόμνημα της εταιρίας IMPERIAL. 28 Βλ. το από 8.4.2015 Υπόμνημα και το από 25.6.2015 Συμπληρωματικό Υπόμνημα της εταιρίας καθώς και (ιδίως) τα πρακτικά της 29.4.2015 Πρακτικά, σελ. 34-
32. 26 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αναδιάρθρωση του δικτύου της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, αλλά και των αδυναμιών που παρουσίαζε το παλαιό πρατηριακό καθεστώς, και τόνισε τις δυνατότητες δραστηριοποίησης που αφήνει το νέο σύστημα διανομής στους παλαιούς πρατηριούχους, ενόψει και της έλλειψης περιορισμών για ενεργητικές ή παθητικές πωλήσεις στο πλαίσιο των συμβάσεων απλής διανομής που συνήψε η εταιρία με τους νέους διανομείς. IV.5 ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΚΑΡΕΛΙΑ
33. Σύμφωνα με απαντήσεις επί ερωτηματολογίου (το οποίο απαντήθηκε κατά τη διάρκεια του επιτόπιου ελέγχου της 5.9.2013 στα γραφεία της εταιρίας στην Καλαμάτα – Βλ. ενότητα V κατωτέρω), από τον […], και από τον […] της εταιρίας, η ΚΑΡΕΛΙΑ δεν είχε κανένα λόγο να αλλάξει το προϋπάρχον σύστημα διανομής μέσω πρατηρίων. Παρόλα αυτά, όπως συμπληρώνουν «η μεγαλύτερη εταιρία στον κλάδο μας με ποσοστό αγοράς […]%, η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρία του κλάδου, η τρίτη μεγαλύτερη εταιρία του κλάδου και η τέταρτη μεγαλύτερη εταιρία του κλάδου μας, αποφάσισαν να καταγγείλουν τις συνεργασίες που είχαν οι ίδιες με τα εν λόγω πρατήρια με αποτέλεσμα να διαλυθεί το πρατηριακό σύστημα. Η εταιρία μας με ένα ποσοστό […]% στη συγκεκριμένη αγορά δεν θα μπορούσε να συνεχίσει τη διανομή μέσω των υφιστάμενων πρατηριούχων. Ο λόγος είναι ότι κανένα πρατήριο δεν θα μπορούσε να είναι βιώσιμο έχοντας μόνο το […]% των προϊόντων καπνού στην αγορά. Εμείς ήμασταν η 5η εταιρία που καταγγείλαμε τη συνεργασία μας με τους πρατηριούχους και ακολούθησε η ΣΕΚΑΠ. Εμείς μάθαμε ότι κατήγγειλαν οι τέσσερεις μεγαλύτερες εταιρίες τη συνεργασία τους με τους πρατηριούχους, από τους πρατηριούχους. Όλες οι αλλαγές στον τρόπο διανομής των καπνικών προϊόντων στις πόλεις Αθήνας, Πειραιά, Θεσσαλονίκης, Πάτρας δρομολογήθηκαν αποκλειστικά από έναν λόγο. Ο κυρίαρχος της ελληνικής αγοράς ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ ΑΒΕΣ, θυγατρική της Philip Morris International διέκοψε με αποκλειστική της πρωτοβουλία τη συνεργασία με τα πρατήρια στις ανωτέρω πόλεις. Εκτιμούμε ότι τα μεγέθη των υπολοίπων εταιριών στην αγορά καπνικών προϊόντων στις ανωτέρω πόλεις δεν ήταν ικανά να προκαλέσουν την εξέλιξη αυτή». Σημειώνεται ότι η εταιρία ΚΑΡΕΛΙΑ κατήγγειλε τις συμβάσεις με τους πρατηριούχους εντός του πρώτου δεκαπενθήμερου του Ιουνίου 2013 και, κατά τη διενέργεια του επιτόπιου ελέγχου, σύμφωνα με τα λεγόμενα των εκπροσώπων της εταιρίας στην Καλαμάτα, βρισκόταν στο στάδιο επιλογής των νέων διανομέων από τους υφιστάμενους πρατηριούχους, ενώ σημείωσαν ότι: «φαίνεται ότι αντικειμενικά οι δυνατότητες επιλογής μας είναι περιορισμένες. Τον Ιανουάριου του 2013 τα μερίδια κατά Nielsen ήταν [...] Άρα ένας πρατηριούχος στις πόλεις Αθήνα, Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα έχοντας να διανείμει το […]% της αγοράς, δεν είναι βιώσιμος οικονομικά. Υποχρεωτικά θα επιλέξουμε κάποιους από τους υφιστάμενους κατά τη χρονική στιγμή της επέλευσης των αποτελεσμάτων της καταγγελίας μας… Τα κριτήρια που θα εφαρμόσουμε θα είναι καθαρά οικονομικής και εμπορικής φύσεως κριτήρια (π.χ. πρόσβαση σε σημεία λιανικής, κεφαλαιακή επάρκεια, φερεγγυότητα, οργάνωση κ.τ.λ)». Εντούτοις, κατά τη διενέργεια του ελέγχου (την ίδια ημερομηνία) στα γραφεία της εταιρίας στην Αθήνα, ο […] σε σχετική ερώτηση αναφέρει ότι: «Στις 15 Μαρτίου του 2013 η J.T.I. όρισε δώδεκα

(12)διανομείς με συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές χωρίς όμως αποκλειστική διανομή των σημάτων της, δηλαδή, με ανοιχτή συνεργασία και με άλλες εταιρίες. Στο τέλος, Μαρτίου του 2013 η IMPERIAL TOBACCO και σε συνέχεια η Β.Α.Τ. άλλαξαν το δίκτυο διανομής και όρισαν ως διανομείς τους, τους 12 που είχε επιλέξει και η J.T.I. για να διακινούν τα σήματά τους. Αυτή η αλλαγή αφορά Αττική, Θεσσαλονίκη και Πάτρα. Το 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Μάιο του 2013 αποφασίσαμε και εμείς να συνεργαστούμε με τους ίδιους δώδεκα

(12)στο Ν. Αττικής, χωρίς όμως ακόμη να έχουμε υπογράψει συμβάσεις. Στις 11 Μαΐου αποστείλαμε εξώδικα προς όλα τα πρατήρια Αθηνών – Θεσσαλονίκης και Πάτρας, συμπεριλαμβανομένων και των δώδεκα

(12)με τους οποίους προτιθέμεθα να συνεργαστούμε. Η εξώδικη δήλωση προέβλεπε καταγγελία της άτυπης σύμβασης με εξάμηνη προθεσμία όπως υπαγορεύει η νομοθεσία. Η επιλογή μας για τους ίδιους δώδεκα

(12)διανομείς στηρίζετε στην αδυναμία βιωσιμότητας δικτύου αποκλειστικά από δικούς μας διανομείς λόγου του χαμηλού τζίρου των προϊόντων μας με στόχο πάντα να εξασφαλίσουμε βιώσιμο και ανταγωνιστικό δίκτυο». Η έλλειψη εναλλακτικών επιλογών για την εταιρία ΚΑΡΕΛΙΑ (τουλάχιστον όσον αφορά την περιοχή της Αττικής) αναδείχθηκε και κατά την ακροαματική διαδικασία καθώς η μεν εταιρία υπογράμμισε ότι «με μερίδιο αγοράς περίπου […] ήταν απολύτως ανέφικτο και ανεδαφικό να διατηρήσει το προϋφιστάμενο πρατηριακό δίκτυο στα μεγάλα αστικά κέντρα»29 ενώ και από τις μαρτυρικές καταθέσεις προέκυψε ότι η προσκόληση της ΚΑΡΕΛΙΑ στο ήδη διαμορφωθέν δίκτυο ήταν αναπόφευκτη καθώς μόνη της δεν θα μπορούσε να ιδρύσει ένα νέο βιώσιμο δίκτυο, παρά το γεγονός ότι προέβη σε ενέργειες έρευνας της αγοράς

1. Τέλος, σε σχετική ερώτηση αναφορικά με τις επιπτώσεις από τυχόν διακίνηση ανταγωνιστικών προϊόντων από τους επιλεγέντες διανομείς η εταιρία αναφέρει ως θετική επίπτωση τη μεγαλύτερη επιρροή που θα έχουν οι διανομείς, όταν θα συναλλάσσονται με τα σημεία λιανικής (λόγω του μεγαλύτερου όγκου των προϊόντων που θα διανέμουν). Ως αρνητική επίπτωση, αναφέρει ότι αν η εταιρία δεν είναι ισοδύναμη με την ανταγωνίστρια, μπορεί κάποια στιγμή να μεροληπτεί ο διανομέας, εις βάρος της εταιρίας. Ο […] από την πλευρά του αναφέρει ότι οι επιλεγέντες διανομείς, αν δεν διακινούν ανταγωνιστικά προϊόντα δεν θα είναι βιώσιμοι.
2. Αντίστοιχες απόψεις εξέθεσε η εταιρία ΚΑΡΕΛΙΑ και κατά την ακροαματική διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής
3. Ειδικότερα, η εταιρία, δια των πληρεξουσίων δικηγόρων της, τόνισε ότι η απόφαση αναδιάρθρωσης του δικτύου της ελήφθη αυτόνομα, χωρίς να υπάρξει προς τούτο οποιαδήποτε συνεννόηση ή επικοινωνία με τις υπόλοιπες εταιρίες του κλάδου, αποτελούσε δε αναπόδραστη συνέπεια των αλλαγών που είχαν συντελεστεί στην αγορά διανομής καπνικών προϊόντων μετά τη δημιουργία του νέου δικτύου, αφενός, της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ και, αφετέρου, των εταιριών ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, IMPERIAL και Β.Α.Τ. Η εταιρία στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι λόγω του χρονικού σημείου καταγγελίας εκ μέρους της των συμβάσεων διανομής με τους παλαιούς πρατηριούχους, δηλαδή μετά την καταγγελία των υπολοίπων καπνοβιομηχανιών (πλην της ΣΕΚΑΠ), αλλά και του μικρού μεριδίου που κατέχει στην αγορά ήταν επιχειρηματικά αδύνατο να επιλέξει άλλο δίκτυο διανομής από εκείνο που είχαν ήδη δημιουργήσει οι ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, IMPERIAL και Β.Α.Τ.. Επιπλέον, αρνήθηκε τις αιτιάσεις των καταγγελλόντων περί εναρμονισμένης πρακτικής και κατάχρησης συλλογικής δεσπόζουσας θέσης, απέρριψε τα προτεινόμενα διαρθρωτικά μέτρα ως συνιστώντα επαναφορά στο παλαιό πρατηριακό καθεστώς το οποίο κρίνει ως αναποτελεσματικό και υπεραμύνθηκε της νομιμότητας των συμβάσεων που έχει συνάψει με τους νέους διανομείς της. 29 Βλ. σχετικά το από 8.4.2015 Υπόμνημα της ΚΑΡΕΛΙΑ. Βλ. καταθέσεις του κ. […] (σελ. 83, 93, 101, 108 των Πρακτικών της 29.4.2015) και του κ. […] (σελ. 6 των Πρακτικών της 30.4.2015). 31 Βλ. Το από 8.4.2015 Υπόμνημα και το από 25.6.2015 Συμπληρωματικό Υπόμνημα της ΚΑΡΕΛΙΑ με τα Σχετικά αυτών καθώς και (ιδίως) τα Πρακτικά της 29.4.2015, σελ. 30-
4. 30 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ V Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ V.1 ΣΥΝΟΨΗ ΜΕΤΡΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ
5. Μετά την υποβολή των ανωτέρω περιγραφόμενων καταγγελιών (βλ. ενότητα III), στελέχη της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΓΔΑ») δυνάμει των με αριθ. πρωτ. οικ. 6364 – 6373/9.8.2013 εντολών ελέγχου, μετέβησαν την 5.9.2013 στις εγκαταστάσεις των καταγγελλομένων εταιριών, καθώς και του Ελληνικού Συνδέσμου Καπνικών Εταιριών Ευρώπης (Ε.Σ.Κ.Ε.Ε.), προκειμένου να διενεργήσουν αιφνιδιαστικούς επιτόπιους έλεγχους, για διαπίστωση τυχόν παραβάσεων των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011 (ή/και των άρθρων 1 και 2 του ν. 703/1977) ή/και των άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής και «ΣΛΕΕ»). Κατά τη διενέργεια των επιτόπιων αυτών ελέγχων, ζητήθηκαν από τις ελεγχόμενες επιχειρήσεις οι συμβάσεις (ή τα σχέδια συμβάσεων) με τους νέους επιλεγέντες διανομείς. Επίσης, στο πλαίσιο του ελέγχου και προς διευκρίνιση ζητημάτων που άπτονται της καταγγελίας, απαντήθηκαν από τους εκπροσώπους των εταιριών σχετικά ερωτηματολόγια, ενώ συλλέχθηκαν έγγραφα σε έντυπη μορφή, καθώς και ηλεκτρονικά αρχεία.
6. Περαιτέρω, η υπηρεσία απέστειλε σειρά αιτήσεων παροχής πληροφοριών (ερωτηματολόγια) προς τις καταγγελλόμενες εταιρίες (βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. οικ.8724/4.12.2014 έως οικ.8728/4.12.2014 επιστολές).
7. Από τα προσκομισθέντα στοιχεία και την έρευνα της υπηρεσίας προέκυψαν τα ακόλουθα: V.2 ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ
8. Με τις υπ’ αριθ 297/IV/2006, 493/VI/2010 και 490/VI/2010 αποφάσεις της, η Ε.Α. είχε κρίνει ότι η σχετική αγορά των βιομηχανοποιημένων προϊόντων καπνού διακρίνεται περαιτέρω στις επιμέρους αγορές (i) των τσιγάρων (ii) των πούρων και σιγαρίλλος και (iii) του καπνού που προορίζεται για την κατασκευή χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων. Με βάση τις σκέψεις αυτές, ως σχετική αγορά προϊόντος στην προκειμένη περίπτωση θεωρείται η αγορά των βιομηχανοποιημένων προϊόντων καπνού, η οποία διακρίνεται στις ως άνω επιμέρους διακριτές αγορές.
9. Όσον αφορά στον ορισμό της σχετικής γεωγραφικής αγοράς, η Ε.Α. στις αποφάσεις της 490/VI/2010 και 493/VI/2010 έκρινε ότι αυτή θα πρέπει να διαφοροποιηθεί σε σχέση με τη βαθμίδα διανομής. Επομένως: (α) για τις εταιρίες παραγωγής και εμπορίας καπνικών προϊόντων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, ως σχετική γεωγραφική αγορά θεωρείται το σύνολο της Ελληνικής επικράτειας, ενώ (β) για τους χονδρεμπόρους - διανομείς των ανωτέρω εταιριών, ως σχετική γεωγραφική αγορά θεωρείται η γεωγραφική περιοχή όπου δραστηριοποιείται ο κάθε χονδρέμπορος, υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού, και (γ) σε ότι αφορά τα τελικά σημεία πώλησης – λιανοπωλητές (περίπτερα, ψιλικά, κλπ.), ως σχετική γεωγραφική αγορά θα πρέπει να θεωρηθεί η περιοχή «ακτίνας δράσης» τους, δηλαδή η απόσταση την οποία είναι διατεθειμένος ο καταναλωτής να διανύσει για να αγοράσει προϊόντα και ειδικότερα η 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ «γειτονιά» στην οποία βρίσκεται το εκάστοτε σημείο πώλησης
10. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι σε επίπεδο διανομής, οι κάθετοι περιορισμοί τις περισσότερες φορές δεν αφορούν μόνο την πώληση των προϊόντων μεταξύ προμηθευτή και αγοραστή, αλλά και τη μεταπώλησή τους. Καθώς αναπτύσσεται συνήθως ανταγωνισμός μεταξύ των διαφόρων τρόπων διανομής, οι αγορές κατά κανόνα δεν ορίζονται βάσει του εφαρμοζόμενου τρόπου διανομής. Περαιτέρω, σημειώνεται ότι οι διανομείς είναι επαγγελματίες αγοραστές και ως εκ τούτου η γεωγραφική αγορά χονδρικής πώλησης είναι συνήθως ευρύτερη της αγοράς λιανικής, όπου το προϊόν μεταπωλείται στους τελικούς καταναλωτές. Το γεγονός αυτό κατατείνει στον ορισμό της εθνικής αγοράς χονδρικής πώλησης
11. Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 3

(1)του Κανονισμού 330/2010 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το σχετικό μερίδιο αγοράς του αγοραστή (εν προκειμένω έκαστου διανομέα) είναι αυτό της σχετικής αγοράς στην οποία αγοράζει τα αναφερόμενα στη σύμβαση αγαθά (δηλαδή τα βιομηχανοποιημένα προϊόντα καπνού). Ο κανονισμός απαλλαγής δεν μπορεί να εξαρτάται από ένα μεγαλύτερο αριθμό υπο-αγορών στις οποίες ένας διανομέας πωλεί ή μεταπωλεί τα προϊόντα του, καθώς η αγορά στην οποία ένας διανομέας αγοράζει τα προϊόντα είναι συνήθως ευρύτερη από την αγορά στην οποία πουλάει τα συγκεκριμένα προϊόντα. Εντούτοις, είναι πιθανό να υπάρχει σχέση μεταξύ της δύναμης του διανομέα στην αγορά της προμήθειας και στην αγορά της πώλησης των αγαθών

1. Επομένως, προκειμένου να εκτιμηθεί η αγοραστική δύναμη έκαστου διανομέα, κατά την προμήθεια των αγαθών που αναφέρονται στις σχετικές συμβάσεις με τις καταγγελλόμενες εταιρίες και λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω εκτεθέντων, ως σχετική γεωγραφική αγορά, στην παρούσα υπόθεση ορίζεται κατ’ αρχήν η ελληνική επικράτεια. Η συνακόλουθη κατάτμηση της γεωγραφικής αγοράς στις περιοχές της Αττικής, Θεσσαλονίκης και Πάτρας παρέλκει στην υπό κρίση υπόθεση, εντούτοις για λόγους πληρότητας τα μερίδια αγοράς εκτιμώνται και σε αυτές τις επιμέρους υπο- αγορές. 32 Επισημαίνεται ότι το μέχρι πρότινος υπάρχον σύστημα διανομής και πώλησης τσιγάρων στην Ελλάδα περιελάμβανε δύο διαφορετικά επίπεδα: το επίπεδο των χονδρεμπόρων και το επίπεδο των λιανοπωλητών (περίπτερα, ψιλικά, κλπ.), όπου και στα δύο επίπεδα δραστηριοποιούταν αρκετά μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων. Ειδικότερα: •Στο επίπεδο των χονδρεμπόρων, στα τέσσερα μεγάλα αστικά κέντρα της Ελλάδας (Αθήνα, Πειραιάς, Θεσσαλονίκη και Πάτρα) η χονδρική πώληση τσιγάρων πραγματοποιούταν από τους λεγόμενους «πρατηριούχους». Στην υπόλοιπη Ελλάδα, η διανομή γίνεται από αποκλειστικούς αντιπροσώπους, που έχει ορίσει κάθε καπνοβιομηχανία και εισαγωγική εταιρία, και στις περιπτώσεις απομακρυσμένων περιοχών από κοινούς διανομείς, οι οποίοι διατηρούν το δικαίωμα να εμπορεύονται και ανταγωνιστικά προϊόντα. •Στο επίπεδο της λιανικής πώλησης τσιγάρων και λοιπών προϊόντων καπνού σε όλη την Ελλάδα η διανομή διενεργείται από επαγγελματίες λιανοπωλητές (περίπτερα, ψιλικά κ.λπ.). Μετά τη θέση σε ισχύ του ν. 3919/2011 και της Εγκυκλίου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (Φ.900/13/158602 Σ.797/5.9.2012) με θέμα την εφαρμογή του ν. 3919/2011, οι καπνοβιομηχανίες, οι χονδρέμποροι και οι πρατηριούχοι επιτρέπεται πλέον να δραστηριοποιηθούν και στη λιανική πώληση των σχετικών προϊόντων, ενώ παράλληλα αφενός ήρθησαν οι αριθμητικοί περιορισμοί οι σχετικοί με τη χορήγηση άδειας λιανικής πώλησης καπνικών προϊόντων και αφετέρου το καθεστώς της προηγούμενης διοικητικής άδειας αντικαταστάθηκε από την αναγγελία άσκησης επαγγέλματος. 33 Βλ. Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, «Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς» (2010/C 130/01) παρ. 88 –
2. 34 Competition Law, Richard Whish & David Bailey, Oxford, p.
3. 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ V.3 ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ
4. Προκειμένου να καταλήξει στα μερίδια αγοράς των εταιριών παραγωγής και εμπορίας στη σχετική αγορά βιομηχανοποιημένων προϊόντων καπνού στην ελληνική επικράτεια, αλλά και στις γεωγραφικές περιοχές Αττικής, Θεσσαλονίκης και Πάτρας, η ΓΔΑ συνέλλεξε σχετικά στοιχεία μεριδίων αγοράς τόσο κατά τη διενέργεια των επιτόπιων ελέγχων της 5.9.2013 όσο και με τις σχετικές απαντητικές επιστολές35 των εταιριών ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, B.A.T, IMPERIAL και ΚΑΡΕΛΙΑ. Από την εξέταση των εν λόγω στοιχείων, προέκυψαν τα κάτωθι μερίδια αγοράς36: Πίνακας 2: Μερίδια αγοράς (σε αξία) στη σχετική αγορά βιομηχανοποιημένων προϊόντων καπνού Τσιγάρα & καπνός για τσιγάρα – Ελληνική επικράτεια Μερίδια αγοράς σε αξία – λιανική τιμή πώλησης σε € 2010 2011 2012 2013 PMI [35 -45]% [35 -45]% [35 -45]% [35 -45]% JTI [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% BAT [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% IMPERIAL [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% KARELIA [5-10]% [5-10]% [5-10]% [10-15]% SEKAP [5-10]% [5-10]% [0-5]% [0-5]% Τσιγάρα & καπνός για τσιγάρα - ΑΤΤΙΚΗ (Μερίδια αγοράς σε αξία- λιανική τιμή πώλησης σε €) 2010 2011 2012 2013 PMI [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% JTI [15-25]% [15-25]% [15-25]% [25-35]% BAT [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% IMPERIAL [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% KARELIA [5-10]% [5-10]% [5-10]% [10-15]% SEKAP [5-10]% [5-10]% [0-5]% [0-5]% 35 2014 [35 -45]% [15-25]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [0-5]% 2014 [25-35]% [25-35]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [0-5]% Σχετικές επιστολές των εταιριών ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ με αριθ. πρωτ. 9032/16.12.2014 και 662/23.1.2015, ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ με αριθ. πρωτ. 6948/10.9.2013, 8907/11.12.2014 και 702/27.1.2015, Β.Α.Τ. με αριθ. πρωτ. 6960/10.9.2013 και 9133/19.12.2014, IMPERIAL με αριθ. πρωτ. 9110/18.12.2014 και ΚΑΡΕΛΙΑ με αριθ. πρωτ. 8973/15.12.
5. 36 Σημειώνεται ότι οι εταιρίες ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, ΚΑΡΕΛΙΑ και IMPERIAL προσκόμισαν στοιχεία μεριδίων αγοράς από την εταιρία ερευνών AC Nielsen., ενώ η εταιρία Β.Α.Τ. μέχρι το έτος 2011 από την εταιρία AC Nielsen και από το 2012 και εξής από την εταιρία ερευνών IRI Retail Audit. Η εταιρία ερευνών AC Nielsen πραγματοποιεί έρευνα λιανικού εμπορίου για τις κατηγορίες καπνικών προϊόντων (τσιγάρα & καπνός για τσιγάρα, ενώ δεν καλύπτει την αγορά των πούρων και σιγαρίλλος). Η έρευνα καλύπτει τα καταστήματα περιπτέρων, καθώς και τα μικρά στεγασμένα σημεία στις περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας και της Κρήτης. Η AC Nielsen δεν διαθέτει στοιχεία μεριδίων αγοράς ξεχωριστά για την περιοχή Πειραιά και Πατρών, τα οποία ενσωματώνονται στα στοιχεία Αττικής και Πελοποννήσου αντίστοιχα, διότι η δομή και το μέγεθος του δείγματος που χρησιμοποιεί δεν δικαιολογεί περαιτέρω ανάλυση σε επίπεδο πόλης με αξιόπιστα αποτελέσματα. Η εταιρία IRI Retail Audit πραγματοποιεί έρευνα λιανικού εμπορίου για τις κατηγορίες καπνικών προϊόντων (τσιγάρα & καπνός για τσιγάρα) και καλύπτει τα καταστήματα περιπτέρων, καθώς και τα μικρά στεγασμένα σημεία (σε ποσοστό 60% - 40%) στις περιοχές της Αττικής, Θεσσαλονίκης, Βόρειας Ελλάδας, Κεντρικής Ελλάδας, Πελοποννήσου και Κρήτης. 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τσιγάρα & καπνός για τσιγάρα - ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ (Μερίδια αγοράς σε αξία- λιανική τιμή πώλησης σε €) 2010 2011 2012 2013 PMI [35-45]% [35-45]% [35-45]% [25-35]% JTI [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% BAT [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% IMPERIAL [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% KARELIA [10-15]% [10-15]% [10-15]% [15-25]% SEKAP [5-10]% [5-10]% [0-5]% [0-5]% Τσιγάρα & καπνός για τσιγάρα - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ (Μερίδια αγοράς σε αξία- λιανική τιμή πώλησης σε €) 2010 2011 2012 2013 PMI [35-45]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% JTI [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% BAT [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% IMPERIAL [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% KARELIA [5-10]% [5-10]% [5-10]% [10-15]% SEKAP [5-10]% [5-10]% [5-10]% [0-5]% 2014 [35-45]% [15-25]% [10-15]% [10-15]% [15-25]% [0-5]% 2014 [25-35]% [15-25]% [10-15]% [15-25]% [10-15]% [0-5]% Πηγή: Επεξεργασία προσκομισθέντων στοιχείων από Γ.Δ.Α. Πίνακας 3: Μερίδια αγοράς (σε όγκο) στη σχετική αγορά βιομηχανοποιημένων προϊόντων καπνού Τσιγάρα & καπνός για τσιγάρα – ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ (Μερίδια αγοράς σε όγκο) 2010 2011 2012 Min Min Min Max Max Max PMI [25-35]% [25-35]% [25-35]% [35-45]% [25-35]% [25-35]% JTI [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% BAT [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% IMPERIAL [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% KARELIA [5-10]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% SEKAP [5-10]% [5-10]% [0-5]% [5-10]% [5-10]% [0-5]% Τσιγάρα & καπνός για τσιγάρα – ΑΤΤΙΚΗ (Μερίδια αγοράς σε όγκο) 2010 2011 2012 Min Min Min Max Max Max PMI [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% JTI [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [25-35]% [25-35]% 32 2013 Min Max [25-35]% [35-45]% [15-25]% [15-25]% [10-15]% [15-25]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [0-5]% [0-5]% 2014 Min Max [25-35]% [25-35]% [15-25]% [15-25]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [0-5]% [0-5]% 2013 Min Max [25-35]% [25-35]% [15-25]% [25-35]% 2014 Min Max [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ BAT [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% IMPERIAL [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% KARELIA [5-10]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% SEKAP [5-10]% [5-10]% [0-5]% [5-10]% [5-10]% [0-5]% Τσιγάρα & καπνός για τσιγάρα – ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ (Μερίδια αγοράς σε όγκο) 2010 2011 2012 Min Min Min Max Max Max PMI [35-45]% [25-35]% [25-35]% [35-45]% [35-45]% [25-35]% JTI [10-15]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% BAT [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% IMPERIAL [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% KARELIA [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [15-25]% SEKAP [5-10]% [5-10]% [0-5]% [5-10]% [5-10]% [0-5]% Τσιγάρα & καπνός για τσιγάρα – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ (Μερίδια αγοράς σε όγκο) 2010 2011 2012 Min Min Min Max Max Max PMI [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% JTI [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% BAT [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% IMPERIAL [10-15]% [10-15]% [10-15]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% KARELIA [5-10]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% SEKAP [5-10]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% [10-15]% [15-25]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [0-5]% [0-5]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [0-5]% [0-5]% 2013 Min Max [25-35]% [25-35]% [15-25]% [15-25]% [10-15]% [15-25]% [10-15]% [10-15]% [15-25]% [15-25]% [0-5]% [0-5]% 2014 Min Max [25-35]% [25-35]% [15-25]% [15-25]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [10-15]% [15-25]% [15-25]% [0-5]% [0-5]% 2013 Min Max [25-35]% [25-35]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [10-15]% [15-25]% [10-15]% [10-15]% [0-5]% [0-5]% 2014 Min Max [25-35]% [25-35]% [15-25]% [15-25]% [10-15]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [10-15]% [10-15]% [0-5]% [0-5]% Πηγή: Επεξεργασία προσκομισθέντων στοιχείων από Γ.Δ.Α.
6. Εν προκειμένω, παρέλκει η περαιτέρω ανάλυση μεριδίων αγοράς στις επιμέρους αγορές των προϊόντων βιομηχανοποιημένου καπνού, όπως αυτές οριοθετήθηκαν στην προηγούμενη ενότητα, δεδομένου ότι η εξεταζόμενη υπόθεση αφορά κατά κύριο λόγο στην αλλαγή του δικτύου διανομής για το σύνολο των βιομηχανοποιημένων προϊόντων καπνού που εμπορεύεται έκαστη εταιρία, καθώς και την εξέταση τυχόν επιπτώσεων αυτής της αλλαγής στον ανταγωνισμό. Επομένως, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα μερίδια αγοράς στα βιομηχανοποιημένα προϊόντα καπνού συνολικά, αφού αντανακλούν τη συνολική «δύναμη» 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ έκαστης καταγγελλόμενης εταιρίας και όχι τα μερίδια αγοράς στις επιμέρους σχετικές αγορές (υπο-αγορές). Συναφώς, παρέλκει η εξέταση στοιχείων πωλήσεων για την υπο – αγορά των πούρων και σιγαρίλλος, δεδομένου ιδίως ότι ο μέσος όρος των μηνιαίων ποσοτήτων που αποκτήθηκαν από τα νοικοκυριά για τα έτη 2009 και 2010 ανήλθε μόλις σε 0,27% και 0,32% αντίστοιχα, ενώ και η συμβολή της δαπάνης για πούρα και σιγαρίλλος στη συνολική δαπάνη για βιομηχανοποιημένα προϊόντα καπνού είναι ελάχιστη. V.4 ΟΙ ΝΕΟΙ ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΩΝ
7. Από την έρευνα που διενήργησε η υπηρεσία επιβεβαιώνονται οι ισχυρισμοί των καταγγελλόντων Συνδέσμων ως προς την ταυτότητα των επιλεγέντων διανομέων από ορισμένους παραγωγούς – εισαγωγείς, και συγκεκριμένα ότι θα είναι πράγματι κοινοί για τις εταιρίες ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Β.Α.Τ., ΙMPERIAL και ΚΑΡΕΛΙΑ, με την εξαίρεση ενός διανομέα στην περιοχή της Σαλαμίνας37 και του διανομέα της ΚΑΡΕΛΙΑ στη Θεσσαλονίκη (η εταιρία ΚΑΡΕΛΙΑ, όπου επελέγη η εταιρία «[…]»). Επιπλέον, στην περιοχή της Πάτρας, η εταιρία ΒΑΤ έχει επιλέξει, πέραν της εταιρίας με την επωνυμία «[...]» και έναν επιπλέον διανομέα
8. Η ίδια εταιρία, στις […] (ημερομηνία επίδοσης […]) προχώρησε στην καταγγελία της σύμβασης απλής (μη αποκλειστικής) διανομής με την εταιρία «[....]», διανομέα της ΒΑΤ στη Θεσσαλονίκη, από αποκλειστική υπαιτιότητα της […]
10. Συγκεκριμένα οι καταγγελλόμενες εταιρίες επέλεξαν τους ακόλουθους διανομείς: Πίνακας 4: Επιλεγέντες διανομείς από τις εταιρίες ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, B.A.T., IMPERIAL, ΚΑΡΕΛΙΑ Αρχική επωνυμία της εταιρίας Στην περιοχή της Αθήνας – Πειραιά […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Στην περιοχή της Θεσσαλονίκης […] […] Επωνυμία εταιρίας μετά την μετατροπή της σε Α.Ε. […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 37 Ο διανομέας […], με έδρα τη Σαλαμίνα επιλέχθηκε από τις εταιρίες […]. Πρόκειται για την εταιρία με την επωνυμία «[…]» (σημείο 3.4 α) του από 8.4.2015 υπομνήματος της εταιρίας ΒΑΤ). 39 Βλ. και σημείο 3.4 β) του από 8.4.2015 υπομνήματος της εταιρίας ΒΑΤ. 38 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ […] Στην περιοχή της Πάτρας […] […] […] Σημείωση: Στην πρώτη στήλη του Πίνακα εμφανίζονται οι πρατηριούχοι που τελικώς επιλέχθηκαν από τις τέσσερις εταιρίες (κατά δήλωση του Συνδέσμου). Στη δεύτερη στήλη του πίνακα εμφανίζονται (με την νέα επωνυμία τους ως Α.Ε.40) οι διανομείς που υπέγραψαν νέες συμβάσεις με τις καταγγελλόμενες εταιρίες ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, ΙΜΠΕΡΙΑΛ, Β.Α.Τ., και ΚΑΡΕΛΙΑ.
11. Η εταιρία ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ επέλεξε τους ακόλουθους (διαφορετικούς) διανομείς: Για το νομό Αττικής ● [....] ● […] ● […] Για το νομό Θεσσαλονίκης ● [...] Για την Πάτρα ● [...] V.5 ΟΙ ΝΕΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ
12. Οι συμβάσεις διανομής της εταιρίας ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ με τους νέους επιλεγέντες διανομείς υπεγράφησαν την […], τέθηκαν σε ισχύ την […] και έχουν […] διάρκεια (με δυνατότητα παράτασης, […]. Δυνάμει σχετικού όρου που περιλαμβάνεται στις πανομοιότυπες συμβάσεις της εν λόγω εταιρίας με τους διανομείς της, αναδιαμορφώνεται το δίκτυο διανομής της στις γεωγραφικές ζώνες της Αττικής, Θεσσαλονίκης, Πάτρας και καθιερώνεται δίκτυο αποκλειστικής διανομής των προϊόντων της, όπως αυτό που εφαρμόζει η εταιρία και στην υπόλοιπη Ελλάδα. η προμηθεύτρια εταιρία αναλαμβάνει την υποχρέωση να εφοδιάζει μόνο ένα διανομέα σε συγκεκριμένη και σαφώς οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή (αποκλειστική διανομή), ενώ συγχρόνως τίθεται σχετικός γεωγραφικός περιορισμός στο διανομέα, με την έννοια ότι δεν επιτρέπονται οι εκ μέρους του ενεργητικές πωλήσεις σε άλλη περιοχή που ανατίθεται αποκλειστικά σε άλλο διανομέα του συστήματος. Επιπροσθέτως, επιβάλλεται περιορισμός των ενεργητικών πωλήσεων και σε συγκεκριμένους πελάτες οι οποίοι δεν προμηθεύονται ήδη τα σχετικά προϊόντα είτε από την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ είτε από άλλο αποκλειστικό διανομέα. Παράλληλα, το σύστημα αποκλειστικής διανομής συνδυάζεται με την υποχρέωση προώθησης των σημάτων του συγκεκριμένου προμηθευτή κατ’ αποκλειστικότητα (single branding). Η διάρκεια της ρήτρας αυτής είναι […]. Σημειωτέον ότι στις συμβάσεις δεν απαντάται ρήτρα περί αποκλειστικής προμήθειας των σημάτων που διακινεί η ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ απευθείας από τον προμηθευτή και, συνεπώς, οι διανομείς μπορούν να εφοδιάζονται τα συγκεκριμένα σήματα και από άλλους διανομείς.
13. Οι συμβάσεις διανομής της εταιρίας ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ με τους νέους επιλεγέντες διανομείς υπεγράφησαν την […], με έναρξη ισχύος την […] και […] διάρκεια (ήτοι μέχρι την […]). Οι 40 Στους συμβατικούς όρους της εταιρίας […] προβλέπεται […]. 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συμβάσεις αυτές είναι όμοιες για τους επιλεγέντες διανομείς πλην των όρων που αφορούν [στην πολιτική παροχής πιστώσεων (ποσά των εγγυητικών και ημέρες πίστωσης)]. Δυνάμει σχετικών όρων που περιλαμβάνονται στις συμβάσεις της εν λόγω εταιρίας με τους διανομείς της, καθιερώνεται δίκτυο αποκλειστικής διανομής των προϊόντων της στις προαναφερόμενες περιοχές, και συγκεκριμένα η προμηθεύτρια εταιρία αναλαμβάνει την υποχρέωση να εφοδιάζει μόνο ένα διανομέα σε συγκεκριμένη και σαφώς οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή (αποκλειστική διανομή), ενώ συγχρόνως τίθεται σχετικός γεωγραφικός περιορισμός στον διανομέα, με την έννοια ότι δεν επιτρέπονται οι εκ μέρους του πωλήσεις σε άλλη περιοχή ή σε πρόσωπα που θα μεταπωλήσουν τα εν λόγω προϊόντα σε άλλη περιοχή, αλλά ούτε και οι πωλήσεις σε άλλον διανομέα (εξουσιοδοτημένο ή μη) που δραστηριοποιείται εκτός της συγκεκριμένης περιοχής. Οι διανομείς δεν βαρύνονται με υποχρέωση μη άσκησης ανταγωνισμού, δηλαδή μπορούν να εμπορεύονται και άλλα ανταγωνιστικά σήματα, φαίνεται ότι δεσμεύονται ωστόσο με ρήτρα αποκλειστικής προμήθειας των συγκεκριμένων σημάτων απευθείας από την αντισυμβαλλόμενη προμηθεύτρια εταιρία.
14. Οι συμβάσεις διανομής της εταιρίας B.A.T. με τους νέους επιλεγέντες διανομείς υπεγράφησαν την […]. Οι συμβάσεις έχουν ως έναρξη ισχύς την […] και είναι […]. Δυνάμει των σχετικών όρων της σύμβασης, καθιερώνεται δίκτυο απλής, και όχι αποκλειστικής, διανομής των προϊόντων της στις προαναφερόμενες περιοχές Αττικής, Πάτρας και Θεσσαλονίκης, και συγκεκριμένα τίθενται μεν στις συμβάσεις γεωγραφικοί περιορισμοί στην άσκηση των δραστηριοτήτων του διανομέα, με την έννοια της απαγόρευσης ενεργητικών πωλήσεων εκτός της συγκεκριμένης περιοχής ευθύνης του (πλην αν πρόκειται για ενεργητική πώληση σε άλλον εξουσιοδοτημένο διανομέα), αλλά η προμηθεύτρια δεν δεσμεύεται ότι θα εφοδιάζει αποκλειστικά και μόνο τον αντισυμβαλλόμενό της στη συγκεκριμένη περιοχή, επιφυλασσόμενη του δικαιώματος να ορίσει και άλλους διανομείς στην ίδια περιοχή. Απαγορεύεται επίσης, σύμφωνα με ρητό όρο που περιλαμβάνεται στη σύμβαση «[…]». Στις υπό εξέταση συμβάσεις οι διανομείς δεν βαρύνονται με υποχρέωση μη άσκησης ανταγωνισμού, δηλαδή μπορούν να εμπορεύονται και άλλα ανταγωνιστικά σήματα. Επίσης, δεν φαίνεται να δεσμεύονται ευθέως από ρήτρα αποκλειστικής προμήθειας των συγκεκριμένων σημάτων από την αντισυμβαλλόμενη προμηθεύτρια εταιρία.
15. Οι συμβάσεις διανομής της εταιρίας IMPERIAL με τους νέους επιλεγέντες διανομείς υπεγράφησαν στο διάστημα από […], τέθηκαν σε ισχύ την […] και έχουν […] διάρκεια (ήτοι μέχρι την […]). Από την εξέταση των συμβάσεων της εν λόγω εταιρίας με τους διανομείς της, συνάγεται ότι καθιερώνεται δίκτυο απλής και όχι αποκλειστικής διανομής των προϊόντων της στις προαναφερόμενες περιοχές (Αττική, Πάτρα, Θεσσαλονίκη), διότι η προμηθεύτρια εταιρία επιφυλάσσεται ρητώς του δικαιώματός της να διορίζει και άλλους διανομείς στην περιοχή όπου δραστηριοποιείται ο διανομέας. Περαιτέρω, δεν εισάγονται γεωγραφικοί περιορισμοί ως προς τις πωλήσεις, ενεργητικές ή παθητικές, εντός ή εκτός της περιοχής ευθύνης του διανομέα, ούτε περιλαμβάνεται όρος περί μη άσκησης ανταγωνισμού ή αποκλειστικής προμήθειας απευθείας από την προμηθεύτρια.
16. Η εταιρία ΚΑΡΕΛΙΑ, με το υπ’ αριθ. πρωτ. 1391/11.2.2014 έγγραφό της απέστειλε ως υποδείγματα των συμβάσεων διανομής που συνήψε με τους επιλεγέντες νέους διανομείς της, 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δύο

(2)συμβάσεις οι οποίες υπεγράφησαν την […] (με την εταιρία […] η οποία δραστηριοποιείται στην περιοχή του Πειραιά) και την […] (με την εταιρία […] η οποία δραστηριοποιείται στην περιοχή της Θεσσαλονίκης), με έναρξη ισχύος αμφότερες την […] και […] διάρκεια (ήτοι μέχρι την […]). Δυνάμει των σχετικών όρων της σύμβασης, καθιερώνεται δίκτυο αποκλειστικής διανομής των προϊόντων της στις προαναφερόμενες περιοχές Αττικής, Πάτρας και Θεσσαλονίκης και συγκεκριμένα η προμηθεύτρια εταιρία αναλαμβάνει την υποχρέωση να εφοδιάζει μόνο ένα διανομέα σε συγκεκριμένη και σαφώς οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή (αποκλειστική διανομή), ενώ συγχρόνως τίθεται σχετικός γεωγραφικός περιορισμός στο διανομέα, με την έννοια ότι δεν επιτρέπονται οι εκ μέρους του ενεργητικές πωλήσεις (σε λιανέμπορους και χονδρέμπορους) σε άλλη περιοχή Επιπροσθέτως, απαγορεύονται οι ενεργητικές πωλήσεις και σε χονδρεμπόρους εντός της περιοχής δραστηριοποίησης του διανομέα, […]. Στις υπό εξέταση συμβάσεις οι διανομείς βαρύνονται με υποχρέωση αποκλειστικής προμήθειας των προϊόντων από την συμβαλλόμενη προμηθεύτρια. Τέλος, οι διανομείς που δραστηριοποιούνται στις περιοχές της Αττικής και της Πάτρας δεν δεσμεύονται με ρήτρα μη άσκησης ανταγωνισμού, δηλαδή μπορούν να εμπορεύονται και άλλα ανταγωνιστικά σήματα, ενώ αντίθετα ο διανομέας που δραστηριοποιείται στην Θεσσαλονίκη έχει υποχρέωση να διακινεί αποκλειστικά τα προϊόντα της εν λόγω προμηθεύτριας εταιρίας V.6 ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΠΙΤΟΠΙΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ

1. Κατά τη διάρκεια του επιτόπιου έλεγχου της 5.9.2013 στα γραφεία της εταιρίας ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ εντοπίστηκαν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα έγγραφα/αρχεία:     Ένορκη βεβαίωση41 ημερομηνίας 26.7.2013 των πρατηριούχων […], οι οποίοι δήλωσαν ότι: «Παρά τις οχλήσεις που έχουμε κάνει στους αποκλειστικούς διανομείς της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ Α.Β.Ε.Σ. ήτοι […] να μας προμηθεύουν τα προϊόντα της συγκεκριμένης εταιρείας αρνούνται και συνεπώς μας έχουν αποκλείσει από την πώληση προϊόντων καπνού μεγάλης φήμης και μεγάλης δημοφιλίας όπως Malboro, Philip Morris, Assos, Παπαστράτος γεγονός που ήδη μας έχει πλήξει ανεπανόρθωτα». Επίσης, βρέθηκε παρουσίαση42 ημερομηνίας […] με τίτλο «[…]», στο οποίο παρουσιάζεται μία πρόταση βάσει της οποίας […]. Περαιτέρω, σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ημερομηνίας 2.8.2012 με τίτλο «FW: A MEMORANDUM ON PROJECT D43 - GREECE» (ηλεκτρονικό ταχυδρομείου του κ. […] της εταιρίας ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, με αποδέκτες τους κ.κ. […] στην εταιρία ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ) επισυνάφθηκε «Μνημόνιο» ημερομηνίας 2.8.2012 στο οποίο πέραν των άλλων αναφέρει ότι, [...] Τέλος, σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του κ. […] (πιθανώς, στέλεχος της εταιρίας ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ) προς τους κ.κ. […] ημερομηνίας 12.6.2013, επισυνάπτεται παρουσίαση της εταιρίας JTI και αναφέρονται τα εξής (μετάφραση): «Αγαπητοί, Παρακαλώ βρείτε συνημμένα παρουσίαση της JTI για το Δρόμο προς την Αγορά – Κανάλι Προμηθευτών, 41 Ελεγκτής Β.Π., α/α εγγράφου 3, αρ. σελ.8, γραφείο του […] της εταιρίας ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ). Ελεγκτής Γ.Κ., α/α εγγράφου 5, αρ. σελ. 12, γραφείου του […]. 43 Η φράση «Project D» αναφέρεται στην αναδιοργάνωση του δικτύου διανομής της εταιρίας ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ στις περιοχές της Αθήνας, Θεσσαλονίκης και Πάτρας. 42 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Συνέδριο για το νέο Δίκτυο Διανομής τους. Στο συνέδριο συμμετείχα κι εγώ και σκέφτηκα ότι θα το βρίσκατε ενδιαφέρον. Ευχαριστώ […]».
2. Από τον έλεγχο που διενεργήθηκε την 5.9.2013 στα γραφεία της εταιρίας ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ανευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα έγγραφα/αρχεία:    Παρουσίαση44 της εταιρίας JTI με τίτλο RTM Greece, στην οποία περιγράφεται η κίνηση της ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ να αλλάξει το δίκτυο της καθώς και οι κύριοι στόχοι της αλλαγής του δικτύου για τα προϊόντα της JTI (τα οποία διανέμει η ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ). Στην εν λόγω παρουσίαση, αναφέρονται οι υποψήφιοι επιλεγέντες διανομείς στις περιοχές της Αθήνας, Θεσσαλονίκης και Πειραιά, καθώς και το χρονοδιάγραμμα για την αλλαγή του δικτύου διανομής. Από το ανωτέρω συνάγεται, ότι η εταιρία JTI είχε κάποια ενημέρωση για την αλλαγή του δικτύου διανομής της ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, χωρίς ωστόσο να προκύπτει αν η τελική επιλογή των διανομέων έγινε από την JTI ή την ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Σημειώνεται ωστόσο ότι στη σύμβαση45 μεταξύ των δύο εταιριών «[…]. Επίσης, στον ηλεκτρονικό χώρο […] βρέθηκαν δύο προγραμματισμένα ραντεβού για την 4.7.2013 και την 8.7.2013 στην τοποθεσία «Πεντελικόν» με […] της εταιρίας […]).
3. Προς διερεύνηση της πραγματοποίησης ή μη, αλλά και της σκοπιμότητας, των ανωτέρω συναντήσεων46 τα στελέχη των ανωτέρω εταιριών (ήτοι οι […]) κλήθηκαν, σύμφωνα με τα άρθρα 39 παρ. 1ζ και 44 του ν. 3959/2011, για να καταθέσουν ανωμοτί, σε ταυτόχρονη ημερομηνία και ώρα, στα γραφεία της Ε.Α. Οι ανωτέρω καταθέσεις πραγματοποιήθηκαν την 16.1.2015 (ταυτόχρονη ώρα σε διαφορετικά γραφεία της Ε.Α.). Ειδικότερα:  Στελέχη της Γ.Δ.Α ρώτησαν […] αν πραγματοποιήθηκε συνάντησή του με στελέχη ανταγωνιστριών εταιριών το καλοκαίρι του 2013, επιδεικνύοντας του ταυτόχρονα και το πρώτο έγγραφο που αφορούσε συνάντησή στις 4.7.
4. […] απάντησε ότι «είχε προγραμματιστεί να γίνει μία συνάντηση με […] της εταιρίας ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Έχουμε προσωπική γνωριμία από το παρελθόν καθώς […] παλαιότερα και εγώ […] και […] γνώριζα από την αγορά. Ήθελε να συναντηθούμε γιατί μόλις είχε προσληφθεί στην εταιρία ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ για να συζητήσουμε για τον κλάδο των καπνικών. Η πρωτοβουλία για τη συνάντηση ήταν από […]. H συνάντηση εντέλει δεν πραγματοποιήθηκε διότι είχα ένα ατύχημα με τη μηχανή. Μετά ξαναμιλήσαμε μια φορά στο τηλέφωνο και εντέλει η συνάντηση δεν πραγματοποιήθηκε εξ΄όσων θυμάμαι». Στη συνέχεια επιδείχθηκε το έγγραφο που αφορούσε τη συνάντηση ημερομηνίας 8.7.2013, για την οποία ζητήθηκαν σχετικές εξηγήσεις. […] απάντησε