1957-decision-562-2013

(2)επιπλέον εκδόσεις με τα εξής διακριτικά: 1) Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και 2) Έκδοση για την ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. Από τις δύο αυτές εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013). Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν με ενδεικτικά ποσά και αριθμούς ή με γενικές περιγραφές (εντός […]). ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Με άδεια του Προέδρου και τη συναίνεση της εταιρίας «ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.» παραστάθηκαν για την εταιρία «ΤΡΑΠΕΖΑ EFG EUROBANK ERGASIAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ » οι νόμιμοι εκπρόσωποί της Δημήτριος Πολίτης ([…]) και Θεόδωρος Καλαντώνης ( […]) μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων αυτής Θεοδώρας Ζερβού, Παναγιώτη Μπερνίτσα και Αυγουστίνας Αλμυρούδη. Προς επίρρωση των ισχυρισμών της εταιρίας «ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.» εξετάσθηκε ενόρκως, μετά την αποδο χή από την ΕΑ σχετικού αιτήματος, ο Ανδρέας Αθανασόπουλος του Δημητρίου, Γενικός Διευθυντής Λιανικής Τραπεζικής της εταιρίας. Στην αρχή της συζήτησης, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον αρμόδιο Εισηγητή, Ιωάννη Μπιτούνη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ΄ αριθ. πρωτ. οικ. 1374/11.2.2013 Έκθεσή του και πρότεινε για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά σ΄ αυτή, την έγκριση από την Επι τροπή Ανταγωνισμού, κατ’ άρθρο 8 παρ. 6 και παρ. 8 του ν. 3959/2011, της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης που αφορά στην απόκτηση του ελέγχου της ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία «ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGAS IAS A.E.» από την ανώνυμη τραπεζική εταιρία μ ε την επωνυμία «ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.», δια της υποβολής προαιρετικής δημόσιας πρότασης για την απόκτηση του συνόλου των κοινών ονομαστικών μετά ψήφου μετοχών, υπό τον όρο της ανάληψης κατάλληλων δεσμεύσεων, ούτως ώστε να καταστεί η συγκέντρωση συμβατή με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επί μέρους αγορές που εντοπίζονται αμφιβολίες κατά τα εκτεθέντα στο ως άνω σκεπτικό (ιδίως αναφορικά με την αγορά αποδοχής καρτών). Κατόπιν το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των ενδιαφερομέν ων μερών, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της εισηγήσεως, ανέπτυξαν τις απόψεις τους καθώς και τα αναφερόμενα στο υπ΄ αριθ. πρωτ. 34/11.2.2013 υπόμνημά τους αναφορικά με τη γνωστοποίηση ανάληψης δεσμεύσεων, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις, που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Ε.Α. Στη συνέχεια συνήλθε σε διάσκεψη για λήψη απόφασης την 14 η Φεβρουαρίου 2013 (ημέρα Πέμπτη και ώρα 10:30) στην ως άνω αίθουσα συνεδριάσεων του 1ου ορόφου των Γραφείων της, και αφού έλαβε υπόψη την έκθεση του αρμοδίου εισηγητή, τις απόψεις που διατύπωσαν προφορικώς κατά την ακροαματική διαδικασία και εγγράφως με τα υπ΄ αριθ. πρωτ. 34/11.2.2013 και 35/14.2.2013 υπομνήματά τους (γνωστοποίηση ανάληψης δεσμεύσεων) τα ενδιαφερόμενα μέρη, όλα τα στοιχεία του φακέλου τ ης ανωτέρω υπόθεσης, την κατάθεση του μάρτυρος και το ισχύον νομικό πλαίσιο, μετά από διαλογική συζήτηση, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Α. Η ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΠΡΑΞΗ Α.

1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ
2. Mε τα υπ’ αριθμ. πρωτ. 8843/12.11.2012 & 8697/5.11.20121 έγγραφά του, το πιστωτικό ίδρυμα με την επωνυμία «ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.» (εφεξής και «ΕΤΕ», «Εθνική» ή «γνωστοποιούσα»), με έδρα την Ελλάδα, γνωστοποίησε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΕΑ»), σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3959/2011, την από 5.10.2012 υποβολή προαιρετικής Δημόσιας Πρότασης (εφεξής και ως «ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ») για την εξαγορά του συνόλου των κοινών ονομαστικών μετά ψήφου μετοχών της «ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS A.E.» (εφεξής και ως «EUROBANK ERGASIAS» ή «EUROBANK»). Κατά δήλωση της γνωστοποιούσας, η υπό κρίση πράξη δεν είναι κοινοτικών διαστάσεων2, καθώς «αν και πληροί τα κριτήρια κοινοτικής υπαγωγής εντούτοις, οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν άνω των δύο τρίτων του ολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών τους στην Ελλάδα»
3. Α.
4. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ Α.2.1 Η Προαιρετική Δημόσια Πρόταση της ΕΤΕ
5. Στις 5.10.2012, η ΕΤΕ υπέβαλε προαιρετική δημόσια πρόταση για την απόκτηση του συνόλου των κοινών ονομαστικών με ψήφο μετοχών της EUROBANK ERGASIAS, πέραν αυτών που η πρώτη κατέχει ήδη, άμεσα ή έμμεσα
6. Η υποβολή Δημόσιας Πρότασης για την απόκτηση κινητών αξιών εταιρίας με καταστατική έδρα στην Ελλάδα οι οποίες είναι εισηγμένες σε οργανωμένη αγορά, υπόκειται στις διατάξεις των ν. 3461/2006 και 3401/20055,
7. 1 Για το εκπρόθεσμο και απαράδεκτο του υπ’ αριθμ. πρωτ. 8697/5.11.2012 εντύπου γνωστοποίησης συγκέντρωσης της ΕΤΕ, βλ. αναλυτικά κατωτέρω Ενότητα Γ. 2 Κατά την έννοια του άρθρου 1 παρ. 2 και 3 του Κοινοτικού Κανονισμού Συγκεντρώσεων 139/2004 του Συμβουλίου της 20ης Ιανουαρίου 2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων. 3 Σχετικά με το ύψος του κύκλου εργασιών των ΕΤΕ και EUROBANK ERGASIAS, βλ. Ενότητα Β. 4 Κατά ποσοστά 0,06% και 0,36%, αντίστοιχα, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο Πληροφοριακό Δελτίο. 5 Ο ν. 3461/2006 ενσωματώνει στο Εθνικό Δίκαιο την Οδηγία 2004/25/ΕΚ σχετικά με τις Δημόσιες Προτάσεις Αγοράς Κινητών Αξιών και αφορά στην υποβολή Δημόσιας Πρότασης για την απόκτηση κινητών αξιών εταιρίας της οποίας η καταστατική έδρα βρίσκεται στην Ελλάδα και το σύνολο ή ένα μέρος των αξιών αυτών είναι εισηγμένες για διαπραγμάτευση σε οργανωμένη αγορά στην Ελλάδα κατά την ημέρα δημοσιοποίησης της απόφασης για υποβολή δημόσιας πρότασης. 6 Ο ν. 3401/2005 ενσωματώνει στο Εθνικό Δίκαιο την Οδηγία 2003/71/ΕΚ σχετικά με το ενημερωτικό δελτίο που πρέπει να δημοσιεύεται κατά τη δημόσια προσφορά κινητών αξιών ή την εισαγωγή τους για διαπραγμάτευση. Σύμφωνα με το άρθ. 3 παρ.1 του ν. 3401/2005: «1…δεν επιτρέπεται η δημόσια προσφορά κινητών αξιών στην Ελλάδα χωρίς την προηγούμενη δημοσίευση ενημερωτικού δελτίου». Ωστόσο, στις διατάξεις των παραγράφων 1(β) και 2(γ) του άρθρ. 4 του ν. 3401/2005 προβλέπεται αντίστοιχα ότι: «
8. Δεν απαιτείται η δημοσίευση ενημερωτικού δελτίου για τη δημόσια προσφορά:… (β) κινητών αξιών που προσφέρονται στο πλαίσιο δημόσιας πρότασης με ανταλλαγή, εφόσον καθίσταται διαθέσιμο στο κοινό και γνωστοποιείται στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έντυπο, το οποίο περιέχει πληροφορίες ισοδύναμες με εκείνες του ενημερωτικού δελτίου» και «
9. Δεν απαιτείται η δημοσίευση ενημερωτικού δελτίου για την εισαγωγή για διαπραγμάτευση σε οργανωμένη αγορά: …(γ) κινητών αξιών που προσφέρονται στο πλαίσιο δημόσιας πρότασης με ανταλλαγή, εφόσον καθίσταται διαθέσιμο στο κοινό και γνωστοποιείται στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έντυπο, το οποίο περιέχει πληροφορίες ισοδύναμες με εκείνες του ενημερωτικού δελτίου». Η υπό κρίση προαιρετική Δημόσια Πρόταση της ΕΤΕ, σύμφωνα με δήλωσή της στο υπ’ αριθμ. πρωτ. 8843/12.11.2012 έγγραφο γνωστοποίησης, εμπίπτει στις ως άνω υπό άρθ.4 παρ. 1(β) και 2(γ) διατάξεις. Συγκεκριμένα, η ΕΤΕ εξέδωσε Έγγραφο Προσφοράς Κοινών Μετόχων, το οποίο από την 11η.01.2013 και καθ’ όλη τη διάρκεια αποδοχής της δημόσιας πρότασης βρίσκεται διαθέσιμο στο επενδυτικό κοινό στο διαδικτυακό της τόπο και στην ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου Αθηνών (www.ase.gr), κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθ. 4 παρ. 1(β) και 2(γ) και άρθ. 14 του ν. 3401/2005 (βλ. σχετικά Πληροφοριακό Δελτίο ημερομηνίας 11.01.2013 της ΕΤΕ για την υπό κρίση προαιρετική Δημόσια Πρόταση). 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
10. Το συνολικό μετοχικό κεφάλαιο της EUROBANK ERGASIAS ανέρχεται € 2.177.670.507,94, και διαιρείται σε 898.448.427 μετοχές. Εξ αυτών, 345.500.000 είναι προνομιούχες μετοχές χωρίς δικαίωμα ψήφου, ονομαστικής αξίας €2,75 έκαστη και 552.948.427 είναι κοινές μετοχές με δικαίωμα ψήφου, ονομαστικής αξίας € 2,22 η κάθε μία. Οι κοινές μετοχές, οι οποίες αποτελούν το αντικείμενο της Δημόσιας Πρότασης, είναι άυλες, εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών και η χρηματιστηριακή τους αξία μεταβάλλεται σε ημερήσια βάση. Με βάση την τιμή κλεισίματος της μετοχής EUROBANK ERGASIAS κατά την 4.10.2012, η υποκείμενη αξία της συναλλαγής ανήλθε στο ποσό των €640 εκατ. (κατά την 5.10.2012, ημερομηνία ανακοίνωσης υποβολής της Δημόσιας Πρότασης). Ωστόσο, η αξία σε ευρώ που εμμέσως θα καταβληθεί από την ΕΤΕ στους αποδεχόμενους τη Δημόσια Πρόταση μετόχους της EUROBANK ERGASIAS θα καθορισθεί με βάση την τιμή της μετοχής της ΕΤΕ κατά το τέλος της περιόδου αποδοχής της Δημόσιας Πρότασης.
11. Σύμφωνα με την υποβληθείσα από την ΕΤΕ προαιρετική Δημόσια Πρόταση, το αντάλλαγμα για την προτεινόμενη απόκτηση μετοχών, συνίσταται σε νέες κοινές ονομαστικές με ψήφο μετοχές της ΕΤΕ, οι οποίες πρόκειται να εκδοθούν έπειτα από αναπροσαρμογή της ονομαστικής αξίας των κοινών ονομαστικών με ψήφο μετοχών της ΕΤΕ, με νέα ονομαστική αξία €1,00 η κάθε μία7,
12. Οι μετοχές αυτές θα παραδοθούν στους αποδεχόμενους μετόχους της EUROBANK ERGASIAS, στα πλαίσια της Δημόσιας Πρότασης, με αναλογία 58 νέες κοινές ονομαστικές με ψήφο μετοχές ΕΤΕ για κάθε 100 κοινές ονομαστικές με ψήφο μετοχές EUROBANK ERGASIAS. Α.2.
13. Πληροφοριακό Δελτίο
14. Σύμφωνα με το άρθ. 10 του ν. 3461/2006, πριν προβεί σε οποιαδήποτε σχετική ανακοίνωση προς το κοινό, το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει αποφασίσει να υποβάλει Δημόσια9, η ΕΤΕ, ενημέρωσε εγγράφως στις 5.10.2012 την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και το Διοικητικό Συμβούλιο 7 Σύμφωνα με το άρθ. 9 του ν. 3461/2006, ως «αντάλλαγμα» ο προτείνων μπορεί να προσφέρει τίτλους, που αντιπροσωπεύουν κινητές αξίες εισηγμένες ή μη σε οργανωμένη αγορά ή μετρητά ή συνδυασμό αυτών. Εάν δε ο προτείνων απέκτησε μετά τη δημοσιοποίηση της πρότασης και πριν τη λήξη της περιόδου αποδοχής κινητές αξίες που αποτελούν αντικείμενο της Δημόσιας Πρότασης, σε τιμή ανώτερη εκείνης που προσφέρεται στο πλαίσιο της Δημόσιας Πρότασης, οφείλει να αυξήσει το προσφερόμενο αντάλλαγμα έτσι ώστε αυτό να μην υπολείπεται από την ανώτερη τιμή που κατέβαλε κατά το ως άνω διάστημα. Σε περίπτωση που το προσφερόμενο αντάλλαγμα συνίσταται σε τίτλους, ο προτείνων παρέχει βεβαίωση επιχείρησης παροχής επενδυτικών υπηρεσιών ή πιστωτικού ιδρύματος, που είναι εγκατεστημένο στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος-μέλος, ότι ο προτείνων διαθέτει τους τίτλους που προτείνει ως αντάλλαγμα ή, κατά περίπτωση, ότι έχει λάβει κάθε πρόσφορο μέτρο προκειμένου να καταστεί δυνατή η παροχή του ανταλλάγματος. 8 Στην πραγματοποιηθείσα στις 23.11.2012 Β΄ Επαναληπτική Έκτακτη Γενική Συνέλευση των μετόχων της ΕΤΕ, εγκρίθηκε η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου με έκδοση νέων μετοχών έναντι εισφοράς σε είδος των μετοχών της Eurobank που θα προσφερθούν στο πλαίσιο της ως άνω Δημόσιας Πρότασης, με παράλληλη κατάργηση των δικαιωμάτων προτίμησης των υφιστάμενων μετόχων. 9 Η εν προκειμένω ανακοίνωση περιέχει τουλάχιστον τα εξής στοιχεία: α) την επωνυμία και έδρα της υπό εξαγορά εταιρίας, β) την επωνυμία, τη νομική μορφή, την έδρα και τη διεύθυνση του προτείνοντος, γ) την επωνυμία και τη διεύθυνση του τυχόν συμβούλου του προτείνοντος, δ) τις κινητές αξίες ή την κατηγορία κινητών αξιών που αποτελούν αντικείμενο της δημόσιας πρότασης, ε) το μέγιστο αριθμό των κινητών αξιών που δεσμεύεται ή υποχρεούται να αποκτήσει ο προτείνων, το ποσοστό τους επί του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου της υπό εξαγορά εταιρίας, καθώς και επί του συνόλου των κινητών αξιών της ίδιας κατηγορίας, στ) το προσφερόμενο για κάθε κινητή αξία αντάλλαγμα, ζ) τον ελάχιστο αριθμό κινητών αξιών που πρέπει να γίνει αποδεκτός προκειμένου να ισχύσει η Δημόσια Πρόταση (εφόσον πρόκειται για προαιρετική Δημόσια Πρόταση), η) τον αριθμό κινητών αξιών της υπό εξαγορά εταιρίας που ήδη κατέχει άμεσα ή έμμεσα ο προτείνων, θ) τυχόν πρόθεση του προτείνοντος για απόκτηση, κατά το διάστημα από τη δημοσιοποίηση της πρότασης μέχρι τη λήξη της περιόδου αποδοχής της, πρόσθετων κινητών αξιών της υπό εξαγορά εταιρίας, εκτός εκείνων που θα του προσφερθούν στο πλαίσιο της Δημόσιας Πρότασης. 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της EUROBANK για την απόφασή της να υποβάλει προαιρετική Δημόσια Πρόταση, σύμφωνα με την οποία η ίδια δεσμεύεται να αποκτήσει το σύνολο των 552.948.427 κοινών μετά ψήφου μετοχών της EUROBANK και όλα τα υφιστάμενα και μελλοντικά δικαιώματα που απορρέουν από αυτές, εφόσον αυτές είναι ελεύθερες και απαλλαγμένες από οποιοδήποτε εμπράγματο ή ενοχικό βάρος, περιορισμό, διεκδίκηση, επικαρπία, επιβάρυνση ή από οποιοδήποτε άλλο δικαίωμα τρίτων.
15. Παράλληλα, η ΕΤΕ κατέθεσε στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς σχέδιο Πληροφοριακού Δελτίου, το οποίο προσκόμισε και στην ΕΑ. Στο εν λόγω σχέδιο περιγράφεται η προαιρετική Δημόσια Πρόταση και δίδονται πληροφορίες για τα δύο εμπλεκόμενα μέρη που αφορούν στην έδρα, στη δραστηριότητα, στη μετοχική σύνθεση, στη σύσταση των Διοικητικών Συμβουλίων τους και στους κύκλους εργασιών τους. Αναφέρεται, επίσης, ότι η ίδια η ΕΤΕ αποτελεί το εξουσιοδοτημένο πιστωτικό ίδρυμα για την κατάθεση των δηλώσεων αποδοχής, κατά το άρθ. 18 του ν. 3461/
17. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθ. 11 παρ. 4 του ν. 3461/200610, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ενέκρινε υπό προϋποθέσεις το περιεχόμενο του Πληροφοριακού Δελτίου της προαιρετικής Δημόσιας Πρότασης της ΕΤΕ κατά την 634η συνεδρίαση του Διοικητικού της Συμβουλίου στις 7.1.
18. Οι εν λόγω προϋποθέσεις πληρώθηκαν και επικυρώθηκαν11 με νέα οριστική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς στις 10.01.2013, οπότε και εκδόθηκε η σχετική απόφαση
19. Η ΕΤΕ προέβη στη συνέχεια στη δημοσίευση του πληροφοριακού δελτίου, ενώ εξέδωσε και σχετικό δελτίο τύπου στο διαδικτυακό της τόπο13..
20. Στο Πληροφοριακό Δελτίο της ΕΤΕ της 10ης.01.2013,το οποίο δόθηκε στη δημοσιότητα παρουσιάζεται αναλυτικά η προαιρετική Δημόσια Πρόταση της τράπεζας, δίδονται πληροφορίες και για τα δύο μέρη, ορίζονται οι σύμβουλοι της ΕΤΕ14 και αναφέρονται οι αιρέσεις στις οποίες υπόκειται η Δημόσια Πρόταση, η περίοδος αποδοχής της, καθώς και το επιχειρηματικό σχέδιο της ΕΤΕ για την υπό εξαγορά τράπεζα.
21. Η Δημόσια πρόταση τελεί υπό την αίρεση ότι η ΕΤΕ θα έχει λάβει μέχρι την τελευταία ημέρα της περιόδου αποδοχής (αρχικής ή παραταθείσας) τις απαραίτητες εγκρίσεις από τις αρμόδιες αρχές, για τις οποίες, όπως επισημαίνεται στο Πληροφοριακό Δελτίο, η ΕΤΕ έχει προβεί στις απαραίτητες ενέργειες. 10 Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς εγκρίνει το πληροφοριακό δελτίο μέσα σε διάστημα δέκα εργάσιμων ημερών από την υποβολή σε αυτήν του πλήρους σχεδίου του ή εντός είκοσι ημερών σε περίπτωση που το αντάλλαγμα της Δημόσιας Πρότασης περιλαμβάνει και τίτλους που δεν είναι εισηγμένοι σε οργανωμένη αγορά. Σημειώνεται δε ότι η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς μπορεί να ζητήσει από τον προτείνοντα να συμπεριληφθούν στο πληροφοριακό δελτίο συμπληρωματικές πληροφορίες ή να γίνουν τροποποιήσεις. 11 Βλ. σχετικά Δελτίο Τύπου της ΕΤΕ ημερομηνίας 11.01.2013 για την «Προαιρετική δημόσια πρόταση της ΕΤΕ προς τους μετόχους της Eurobank Ergasias». 12 Συγκεκριμένα, το Δελτίο Τύπου για την 634η συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚ αναφέρει: «Το Διοικητικό Συμβούλιο, κατά τη σημερινή 634η/7.1.2013 συνεδρίασή του:  Ενέκρινε υπό προϋποθέσεις το περιεχόμενο του πληροφοριακού δελτίου σχετικά με την προαιρετική δημόσια πρόταση της εταιρίας «Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ» προς του μετόχους της εταιρίας «Τράπεζα Eurobank – Ergasias ΑΕ»». 13 Σύμφωνα με το άρθ.
22. Ν. 3461/2006, κατόπιν έγκρισης της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, το πληροφοριακό δελτίο δημοσιεύεται μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες, με επιμέλεια του προτείνοντος, είτε με τη μορφή δωρεάν διατιθέμενου εντύπου στην έδρα και τα τυχόν υποκαταστήματά του είτε σε ηλεκτρονική μορφή στο διαδικτυακό του τόπο, εφόσον διαθέτει. Ταυτόχρονα με τη δημοσίευση του εγκεκριμένου πληροφοριακού δελτίου, αυτό συνυποβάλλεται και στην υπό εξαγορά εταιρία, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθ. 11 παρ. 8 του ν. 3461/
23. 14 Στο εν λόγω πληροφοριακό δελτίο ορίζονται ως σύμβουλοι της ΕΤΕ αφενός η CREDIT SUISS SECURITIES (EUROPE) LIMITED και αφετέρου η MORGAN STANLEY & CO. INTERNATIONAL PLC. 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
24. Αναφέρεται, επίσης, ότι «[σ]ε περίπτωση που δεν πληρωθεί οιαδήποτε εκ των ανωτέρω αιρέσεων μέχρι την τελευταία ημέρα της Περιόδου Αποδοχής η Δημόσια Πρόταση θα παύει αυτοδικαίως να ισχύει». Η περίοδος αποδοχής της προαιρετικής Δημόσιας Πρότασης, σύμφωνα με το Πληροφοριακό Δελτίο, ορίστηκε σε πέντε εβδομάδες, ήτοι στο διάστημα που εκτείνεται από τις 11.01.2013 μέχρι και τις 15.02.
25. Α.2.
26. Υποχρεώσεις EUROBANK
27. Σύμφωνα με το άρθ. 14 του ν. 3461/2006, το Διοικητικό Συμβούλιο της υπό εξαγορά εταιρίας, με εξαίρεση την αναζήτηση εναλλακτικών προτάσεων, δεν μπορεί, από την ενημέρωσή του16 και μέχρι τη δημοσιοποίηση του αποτελέσματος της Δημόσιας Πρότασης, να προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια που δεν εντάσσεται στη συνήθη πορεία των δραστηριοτήτων της εταιρίας και ενδέχεται να οδηγήσει στη ματαίωση της Δημόσιας Πρότασης, χωρίς προηγούμενη εξουσιοδότηση από τη Γενική Συνέλευση.
28. Επίσης, το Διοικητικό Συμβούλιο της υπό εξαγορά εταιρίας υποχρεούται να καταρτίσει και δημοσιοποιήσει έγγραφο που περιλαμβάνει την αιτιολογημένη γνώμη του σχετικά με τη Δημόσια Πρόταση, το οποίο συνοδεύεται από λεπτομερή έκθεση χρηματοοικονομικού συμβούλου
29. Το εν λόγω έγγραφο υποβάλλεται στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και στον προτείνοντα εντός δέκα ημερών από την ημέρα δημοσίευσης του πληροφοριακού δελτίου
31. Σε εκτέλεση των υποχρεώσεών της, δημοσιεύθηκε από την EUROBANK ERGASIAS, κατά το άρθρο 15 παρ. 1 και 2 του ν. 3461/2006, το σχετικό Δελτίο Τύπου και η συνοδευτική Αιτιολογημένη Γνώμη του Διοικητικού της Συμβουλίου, ημερομηνίας 11.1.
32. Α.2.
33. Αποδοχή της Δημόσιας Πρότασης
34. Η αποδοχή της Δημόσιας Πρότασης, από τα πρόσωπα στα οποία απευθύνεται, πραγματοποιείται με έγγραφη δήλωση η οποία κατατίθεται σε πιστωτικά ιδρύματα ή επιχειρήσεις παροχής επενδυτικών υπηρεσιών δικαιούμενες να παρέχουν στην Ελλάδα επενδυτική υπηρεσία και έχουν εξουσιοδοτηθεί για το σκοπό αυτό από τον προτείνοντα
35. 15 Σύμφωνα με το άρθ. 18 του ν. 3461/2006, η περίοδος αποδοχής της Δημόσιας Πρότασης αρχίζει από τη δημοσίευση του πληροφοριακού δελτίου και δεν μπορεί να είναι μικρότερη των τεσσάρων εβδομάδων ούτε μεγαλύτερη των οκτώ εβδομάδων. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς μπορεί με απόφασή της, κατόπιν αιτήματος του προτείνοντος, να παρατείνει την περίοδο αποδοχής κατά δύο το πολύ εβδομάδες. 16 Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο προαναφερόμενο άρθ. 10 ν. 3461/
36. 17 Σύμφωνα με το άρθ. 15 του ν. 3461/2006, το εν λόγω έγγραφο οφείλει τουλάχιστον: α) να προσδιορίζει τον αριθμό των κινητών αξιών της υπό εξαγορά εταιρίας που κατέχουν ή ελέγχουν άμεσα ή έμμεσα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και τα διευθυντικά στελέχη, β) να εκθέτει τις ενέργειες στις οποίες έχει ήδη προβεί ή προτίθεται να προβεί το Διοικητικό Συμβούλιο σε σχέση με τη Δημόσια Πρόταση, γ) να αναφέρει τυχόν συμφωνίες μεταξύ του Διοικητικού Συμβουλίου ή των μελών του με αυτά του προτείνοντος, δ) να αναπτύσσει αιτιολογημένα τις απόψεις του Διοικητικού Συμβουλίου της υπό εξαγορά εταιρίας σχετικά με τη δημόσια πρόταση και τους λόγους επί των οποίων αυτή βασίζεται, με ειδική αναφορά στις συνέπειες επιτυχούς έκβασης της Δημόσιας Πρότασης στο σύνολο των συμφερόντων της εταιρίας, περιλαμβανομένων των συμφερόντων των εργαζομένων, καθώς και στα στρατηγικά σχέδια του προτείνοντος για την υπό εξαγορά εταιρία, όπως αναφέρονται στο πληροφοριακό δελτίο, και στις πιθανές επιπτώσεις τους στην απασχόληση στους χώρους όπου διεξάγονται οι δραστηριότητες της εταιρίας. 18 Σε περίπτωση υποβολής αναθεωρητικής πρότασης, η παραπάνω προθεσμία συντέμνεται σε μία εργάσιμη ημέρα από την έγκριση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, σύμφωνα με τις διατάξεις του ίδιου άρθρου. 19 Βλ. άρθρ. 18 παρ. 1του ν. 3461/
37. Στο ίδιο άρθρο ορίζεται ότι: «Η αποδοχή της Δημόσιας Πρότασης μπορεί εναλλακτικά να γίνει μέσω του Κεντρικού Αποθετηρίου Αξιών με έγγραφη δήλωση που υποβάλλεται προς τους χειριστές του Συστήματος Άυλων Τίτλων, όπως ορίζεται στον Κανονισμό Εκκαθάρισης και Διακανονισμού Συναλλαγών επί Άυλων Αξιών». 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
38. Δεδομένου ότι η ίδια η ΕΤΕ λειτουργεί και ως το εξουσιοδοτημένο πιστωτικό ίδρυμα για την κατάθεση των Δηλώσεων Αποδοχής των μετόχων της EUROBANK ERGASIAS, οι τελευταίοι, και προκειμένου για την αποδοχή της Δημόσιας Πρότασης, καλούνται να συμπληρώσουν και να καταθέσουν τη Δήλωση Αποδοχής σε οποιοδήποτε κατάστημα της ΕΤΕ καθ’ όλη την περίοδο αποδοχής της Δημόσιας Πρότασης. Α.2.
39. Μετά την ολοκλήρωση
40. Το καθεστώς ιδιοκτησίας της EUROBANK ERGASIAS μετά την ολοκλήρωση της Δημόσιας Πρότασης εξαρτάται από το ποσοστό αποδοχής αυτής. Μέτοχοι της EUROBANK ERGASIAS, ο καθένας εκ των οποίων κατέχει μετοχές που αθροιζόμενες με τις μετοχές των υπολοίπων ανέρχονται συνολικά σε 43,6%20 του μετοχικού κεφαλαίου και δικαιωμάτων ψήφου της, έχουν ήδη αναλάβει ανέκκλητες δεσμεύσεις να προσφέρουν το σύνολο των μετοχών τους στο πλαίσιο της Δημόσιας Πρότασης
42. Σύμφωνα με το έγγραφο της γνωστοποίησης, ακόμα και στην περίπτωση που η ΕΤΕ αποκτήσει μόνο το ελάχιστο 43,6%, που έχουν ανεκκλήτως δεσμευθεί να προσφέρουν στη Δημόσια Πρόταση οι συγκεκριμένοι μέτοχοι, η συναλλαγή θα εξακολουθεί να αποτελεί συγκέντρωση κατά την έννοια του άρθρου 5 παρ. 2 (β) του ν. 3959/2011, «[αφού] […]»
43. Σε κάθε περίπτωση, η ΕΤΕ εκτιμά ότι κατά τη Δημόσια Πρόταση θα αποκτήσει σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό μετοχών της EUROBANK ERGASIAS.
44. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, σε περίπτωση που κατά την ολοκλήρωση της Δημόσιας Πρότασης η ΕΤΕ αποκτήσει επιτυχώς το 100% των κοινών ονομαστικών μετά ψήφου μετοχών της EUROBANK ERGASIAS, οι τωρινοί μέτοχοι της ΕΤΕ θα κατέχουν το […]% του μετοχικού κεφαλαίου της ΕΤΕ και οι τωρινοί μέτοχοι της EUROBANK ERGASIAS θα κατέχουν το υπόλοιπο […]% του μετοχικού κεφαλαίου της ΕΤΕ, που δεν τους δίνει έλεγχο στην ΕΤΕ.
45. Σύμφωνα με τη γνωστοποίηση, μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της Δημόσιας Πρότασης και με την επιφύλαξη της λήψης των απαραίτητων αποφάσεων από τα αντίστοιχα διοικητικά συμβούλια και τις γενικές συνελεύσεις των μετόχων της ΕΤΕ και της EUROBANK ERGASIAS23, καθώς και όλων των απαραίτητων εγκρίσεων και αδειών των αρμόδιων εποπτικών αρχών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, προκειμένου για την ευχερέστερη επίτευξη των επιδιωκομένων συνεργειών, η ΕΤΕ προτίθεται να προβεί σε συγχώνευση με απορρόφηση της EUROBANK ERGASIAS με βάση τις κείμενες διατάξεις24, όπως ισχύουν.
46. Τέλος, σε περίπτωση που η ΕΤΕ αποκτήσει τον έλεγχο της EUROBANK ERGASIAS ως αποτέλεσμα της εν προκειμένω προαιρετικής Δημόσιας Πρότασης, η τράπεζα έχει υποχρέωση, 20 Αφορά σε μεταβίβαση από τον όμιλο EFG Consolidated Holdings S.A σε εννέα μέλη της οικογένειας Λάτση καθώς και στο ίδρυμα με την επωνυμία “John S. Latsis Public Benefit Foundation” καθένας από τους ανωτέρω αναφερόμενους διαδόχους μετόχους κατέχει σήμερα ποσοστό περίπου 4,45% της Εταιρίας, ενώ ο όμιλος EFG Consolidated Holdings S.A διατηρεί ποσοστό 1,15%. 21 Βλ. σχετικά το υπ’ αριθμ. πρωτ. 8843/12.11.2012 έντυπο γνωστοποίησης της ΕΤΕ και το Πληροφορικό Δελτίο. Επικυρωμένα αντίγραφα των έγγραφων ανέκκλητων δεσμεύσεων των προαναφερόμενων μετόχων προσκόμισε η γνωστοποιούσα με την υπ’ αριθμ. πρωτ. […]. 22 Βλ. σχετικά υπ’ αριθμ. πρωτ. […] έντυπο γνωστοποίησης της ΕΤΕ. 23 Με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία. 24 Συμπεριλαμβανομένων ιδίως των διατάξεων των άρθρων 69 έως 75 του Ν. 2190/1920, του άρθρου 16 του Ν. 2515/1997, καθώς και των διατάξεων του Ν. 2166/
47. 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3461/2006, υποβολής Δημόσιας Πρότασης για την απόκτηση των μετοχών της εισηγμένης στο Χ.Α. θυγατρικής ανώνυμης εταιρείας της EUROBANK ERGASIAS με την επωνυμία «EUROBANK PROPERTIES AEΕΑΠ»
48. Α.
49. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ – ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ – ΩΦΕΛΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ
50. Όπως αναφέρεται και στην υπ’ αριθμ. πρωτ. […] γνωστοποίηση, με τη Δημόσια Πρόταση, η ΕΤΕ επιδιώκει να αναπτύξει τις συνέργειες εκείνες, ώστε να δημιουργηθεί μακροπρόθεσμα ένας νέος, οικονομικά ισχυρός χρηματοπιστωτικός οργανισμός, ικανός να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο χρηματοπιστωτικός κλάδος στην Ελλάδα κατά την τρέχουσα χρονική περίοδο με ταυτόχρονη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών στο σύνολο των χωρών δραστηριοποίησής του. Βραχυπρόθεσμα δε, η συγχώνευση αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση, τόσο των κερδών ανά μετοχή όσο και της αξίας των δύο τραπεζών από τον πρώτο κιόλας χρόνο μετά την ολοκλήρωσή της.Η ΕΤΕ θεωρεί ότι η συγκέντρωση θα προσφέρει πλεονεκτήματα στρατηγικής σημασίας για τους μετόχους, τους πελάτες και τους εργαζόμενους των δύο μερών, καθώς ο ενιαίος φορέας αναμένεται να δημιουργήσει έναν διευρυμένο τραπεζικό όμιλο με μεγαλύτερη σταθερότητα και βιωσιμότητα, ο οποίος θα μπορεί να έχει γρηγορότερη πρόσβαση στις διεθνείς χρηματαγορές και κατά συνέπεια να χρηματοδοτήσει την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και να βοηθήσει στην αποκατάσταση του κλίματος εμπιστοσύνης στο ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ταυτόχρονα, εκτιμάται ότι η συγκέντρωση θα προσφέρει σημαντικά βελτιωμένες δυνατότητες ανεξαρτητοποίησης από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας τα επόμενα χρόνια
51. Βάσει των ανωτέρω, το μεγαλύτερο μέρος των συνεργειών αναμένεται να προκύψει από τις διεθνείς δραστηριότητες των δύο τραπεζών, την περιστολή των γενικών και διοικητικών δαπανών και την εκλογίκευση του κόστους άντλησης κεφαλαίων. Όλα αυτά αναμένεται να παρέχουν στον ενιαίο όμιλο σημαντική ευελιξία στη διαχείριση του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης της συγχώνευσης, ώστε να έχει τη δυνατότητα να ελαχιστοποιήσει το τυχόν κοινωνικό αντίκτυπο που θα έχει η διαδικασία ενοποίησης ενόψει της παρούσας συγκυρίας, ενώ, αναμένεται […].
52. Ειδικότερα […]. Α.3.
53. Συνέργειες
54. Σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, οι προκύπτουσες απ’ τη συγκέντρωση συνέργειες, σε επίπεδο προϊόντων και δικτύου, μέσω ενός αξιόπιστου σχεδίου ενοποίησης (το οποίο θα συνδυάζει τα καλύτερα στοιχεία και από τα δύο ιδρύματα), θα επιφέρει σημαντικές ωφέλειες, μέρος των οποίων θα μετακυλήσει στους πελάτες της
55. 25 Όταν η απόκτηση των κινητών αξιών της εταιρίας συνεπάγεται κατοχή παραπάνω από το 1/3 του συνόλου των δικαιωμάτων ψήφου της υπό εξαγορά εταιρίας, ο αποκτών των κινητών αξιών υποχρεούται εντός είκοσι ημερών από την απόκτηση αυτή, βάσει του άρθ. 7 του ν. 3461/2006, στην υποβολή υποχρεωτικής Δημόσιας Πρότασης για το σύνολο των κινητών αξιών της υπό εξαγορά εταιρίας. 26 Σχετικά με τη σταδιακή απεμπλοκή από τη χρηματοδότηση του ΤΧΣ, ο ενιαίος φορέας εκτιμάται ότι θα αποτελέσει τον πλέον αξιόπιστο ελληνικό χρηματοπιστωτικό όμιλο που συναλλάσσεται στις διεθνείς χρηματαγορές προσφέροντας σημαντικά πλεονεκτήματα στους πελάτες του. Επίσης, η ισχυροποίηση του ενιαίου φορέα σε αγορές εκτός Ελλάδας αναμένεται να ενισχύσει τη δυνατότητα πρόσβασης στις αγορές με ευνοϊκότερους όρους, γεγονός που θα ευνοήσει τους πελάτες του και γενικότερα την ελληνική οικονομία. 27 Σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, το δίκτυο καταστημάτων της νέας τράπεζας θα απαριθμεί αρχικά […] καταστήματα, τα οποία θα καλύπτουν γεωγραφικά σχεδόν όλη την επικράτεια. 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
56. Κατά την εκτίμηση της ΕΤΕ28, μετά την ολοκλήρωση της συγχώνευσης με απορρόφηση της EUROBANK ERGASIAS, ο ενιαίος όμιλος θα απολαμβάνει συνεργειών κόστους (συμπεριλαμβανομένων και των συνεργειών κόστους χρηματοδότησης), που θα ανέρχονται σε ποσοστό […]% του συνολικού κόστους του ενιαίου φορέα, για τις περιοχές όπου δεν υπάρχει κοινή παρουσία και των δύο μερών και σε ποσοστό […]% του κόστους του ενιαίου φορέα εκεί όπου και τα δύο μέρη έχουν παρουσία. Η συνολική αξία των συνεργειών κόστους υπολογίζεται στα […] εκατ. ευρώ για το έτος 2013 και […] εκατ. ευρώ για το έτος
58. Όπως αναφέρει η ΕΤΕ στη γνωστοποίηση, οι συνέργειες αυτές θα αποτελέσουν τη βάση για την εσωτερική ενδυνάμωση των κεφαλαίων και της ρευστότητας του ενιαίου φορέα
59. Εκτιμάται δε ότι ο τελευταίος θα πετυχαίνει ετήσιες συνέργειες προ φόρων της τάξης των €[…]- […]εκατ. από το τέλος του 2015 που θα προκύψουν από:  την ανάπτυξη σημαντικών οικονομιών κλίμακας στις υποστηρικτικές υποδομές, μέσω ενοποίησης συστημάτων και κεντρικών υπηρεσιών,  τη βελτιστοποίηση των διεθνών δραστηριοτήτων,  τη μείωση των γενικών και διοικητικών δαπανών, τόσο στο εσωτερικό όσο και το εξωτερικό,  το συνδυασμό του εγχώριου και περιφερειακού δικτύου των δύο τραπεζών,  τον εξορθολογισμό του κόστους άντλησης κεφαλαίων καθώς και την ενίσχυση των εσόδων από την ευθυγράμμιση των βέλτιστων πρακτικών των δύο τραπεζών,  τη βελτιστοποίηση της χρηματοδοτικής στρατηγικής του ενιαίου ομίλου, και  την αύξηση του ποσοστού συναλλαγών με τους υπάρχοντες πελάτες μέσω της διευρυμένης γκάμας προϊόντων και τη χρηματοοικονομική ευρωστία του ενιαίου ομίλου.
60. Σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, οι συνέργειες που θα επιτευχθούν από τη συγκέντρωση εκτιμάται ότι θα είναι προς το συμφέρον των πελατών των δύο τραπεζών και της οικονομίας γενικότερα στο υφιστάμενο αρνητικό μακροοικονομικό περιβάλλον. Α.3.
61. Πρόσθετες ωφέλειες για τον καταναλωτή
62. Σχετικά με το όφελος των πελατών του ενιαίου ομίλου, η ΕΤΕ αναφέρει στη γνωστοποίηση ότι αυτοί θα επωφεληθούν από τις ενισχυμένες δυνατότητες του ενιαίου Ομίλου που θα συνδυάζει τις ανταγωνιστικές δυνατότητες της κάθε τράπεζας, συμπεριλαμβάνοντας μια ευρύτερη προσφορά προϊόντων, βελτιωμένες δυνατότητες δανειοδότησης, καθώς και καλύτερη και αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση. Επισημαίνεται, πρόσθετα, ότι η συγκέντρωση θα είναι επωφελής για τους καταναλωτές καθώς:  Ο νέος τραπεζικός οργανισμός […] χαμηλότερο κόστος άντλησης ρευστότητας. Κατ’ επέκταση, η νέα τράπεζα θα μπορεί να μετακυλήσει το χαμηλότερο κόστος δανεισμού στους πελάτες της, μειώνοντας τα επιτόκια χορηγήσεων
63. Ταυτόχρονα, επιτυγχάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια και σταθερότητα στις καταθέσεις, […]
64. 28 Βλ. και υπ’ αριθμ. πρωτ. […] έντυπο γνωστοποίησης. Μάλιστα, στην υπ’ αριθμ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή της ΕΤΕ, η τράπεζα σημειώνει ότι: «[…]». 30 Στην υπ’ αριθμ. πρωτ. […] επιστολή της η γνωστοποιούσα αναφέρει ότι: «[…]». 31 Αναφέρεται στην υπ’ αριθμ. πρωτ. […] γνωστοποίηση ότι το Ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) εισέφερε στην ΕΤΕ στις 28/5/2012 πέντε σειρές ομολόγων εκδόσεως Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ) συνολικής αξίας €7.430 εκατ., ως προκαταβολή συμμετοχής στη 29 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 
65. Παράλληλα, η αύξηση των υποκαταστημάτων του ενιαίου οργανισμού σε σχέση με τα υποκαταστήματα του κάθε μέρους ξεχωριστά, εξυπηρετεί στην γεωγραφική κάλυψη όλης της ελληνικής επικράτειας. Ο σταδιακός μεσοπρόθεσμος εξορθολογισμός του δικτύου καταστημάτων αναμένεται να βελτιώσει το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών32, ενώ το νέο σχήμα θα μπορεί να προχωρήσει στην ανάπτυξη εναλλακτικών δικτύων, εφάμιλλη με αυτή των ευρωπαϊκών και διεθνών τραπεζικών ιδρυμάτων
66. Τέλος, υπογραμμίζεται από το γνωστοποιούν μέρος ότι, κατά την εκτίμησή του, η υπό κρίση συγκέντρωση δεν θα οδηγήσει σε στρέβλωση του ανταγωνισμού στις επηρεαζόμενες αγορές, αλλά αντιθέτως, θα δημιουργήσει έναν ισχυρό και βιώσιμο τραπεζικό όμιλο. Αναφέρει δε ότι η προτεινόμενη συγκέντρωση είναι στο πρότυπο συναφών συγκεντρώσεων άλλων συγκρίσιμων σε μέγεθος με την Ελλάδα κρατών μελών της ΕΕ (π.χ. Ολλανδία, Ιρλανδία, Βέλγιο), που υποστήριξαν τη συγκέντρωση των τραπεζών τους, ώστε να αποτρέψουν το συστημικό ρίσκο. μελλοντική αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της ΕΤΕ σύμφωνα με το ν. 3864/
67. Η αντίστοιχη εισφορά του ΤΧΣ στη EUROBANK ERGASIAS ανέρχεται στο ποσό των € 3,97 δις. 32 Στην υπ’ αριθμ. πρωτ. […] επιστολή της η γνωστοποιούσα αναφέρει ότι: «[…]». 33 Στο κείμενο της γνωστοποίησης τονίζεται δε ότι ο ενιαίος όμιλος σκοπεύει να διαχειριστεί το χρόνο υλοποίησης της διαδικασίας ενοποίησης με ευέλικτο τρόπο αποσκοπώντας στην όσο το δυνατόν ελαχιστοποίηση των τυχόν κοινωνικών επιπτώσεων στους υπαλλήλους και των δύο τραπεζών λαμβάνοντας υπόψη και τις παρούσες συνθήκες. 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Β. ΤΑ ΜΕΡΗ
68. Για τις ανάγκες εξέτασης της υπό κρίση πράξης, ως συμμετέχοντα μέρη λογίζονται αφενός ο Όμιλος του οποίου ηγείται η ΕΘΝΙΚΗ και αφετέρου ο Όμιλος του οποίου ηγείται η υπό δημόσια προσφορά EUROBANK. Β.
69. ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ34
70. Η ΕΤΕ, με έδρα την Αθήνα (Αιόλου 86), ιδρύθηκε το 1841 ως εμπορική τράπεζα και μέχρι το 1928 είχε το αποκλειστικό εκδοτικό προνόμιο του νομίσματος της Ελλάδος. Εισήχθη στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών το 1880, ενώ από τον Οκτώβριο του 1999, η μετοχή της Τράπεζας αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Σήμερα είναι η μεγαλύτερη ελληνική εμπορική τράπεζα, με πάνω από […] καταστήματα35 στην ελληνική επικράτεια ενώ, σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία της 31.12.2011, το ενεργητικό της ΕΤΕ και του Ομίλου που ηγείται, υπερβαίνει τα 87 δις και τα 106 δις ευρώ αντίστοιχα. Όπως μάλιστα η ίδια δηλώνει: «Η ΕΤΕ είναι το μεγαλύτερο πιστωτικό ίδρυμα στην Ελλάδα από πλευράς ενεργητικού, κατέχοντας μία από τις πιο σημαντικές θέσεις στον τομέα λιανικής τραπεζικής στην Ελλάδα, με περίπου […] εκατ. ενεργούς λογαριασμούς καταθέσεων, πάνω από […] εκατομμύρια λογαριασμούς δανεισμού, […] καταστήματα και πάνω από […] μηχανήματα αυτόματης ανάληψης («ATM») κατά την 30.9.2012»
71. Β.1.
72. Καταστατικός Σκοπός και Αντικείμενο Εργασιών
73. Σύμφωνα με το άρθρο 3 του καταστατικού της ΕΤΕ, ο καταστατικός της σκοπός περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα εξής: «
74. Η Τράπεζα ενεργεί στην Ελλάδα και το εξωτερικό όλες τις τραπεζικές, επενδυτικές και γενικότερα χρηματοπιστωτικές εργασίες που επιτρέπονται σε πιστωτικά ιδρύματα από την ισχύουσα, κάθε φορά ελληνική, κοινοτική και αλλοδαπή νομοθεσία. Στο μέτρο που επιτρέπεται από το ισχύον εκάστοτε δίκαιο, τις ως άνω εργασίες η Τράπεζα μπορεί να ενεργεί και για λογαριασμό τρίτων ή σε συνεργασία ή σε κοινοπραξία με άλλα νομικά η φυσικά πρόσωπα οποιασδήποτε ιθαγένειας.
75. Αντικείμενο των εργασιών της ΕΤΕ είναι ιδίως α) η αποδοχή καταθέσεων ή άλλων επιστρεπτέων κεφαλαίων β) η χορήγηση δανείων ή λοιπών απαιτήσεων. Η απόκτηση ή εκχώρηση απαιτήσεων, η λήψη δανείων, πιστώσεων ή εγγυήσεων και η έκδοση ομολογιακών δανείων κάθε είδους. γ) η χρηματοδοτική μίσθωση δ) οι πράξεις διενέργειας πληρωμών, περιλαμβανομένης της μεταφοράς κεφαλαίων ε) η έκδοση και διαχείριση μέσων πληρωμής (πιστωτικών και χρεωστικών καρτών) στ) οι εγγυήσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων, ζ) οι συναλλαγές για λογαριασμό του ίδιου του ιδρύματος ή της πελατείας του που αφορούν: (i) Μέσα χρηματαγοράς (αξιόγραφα, πιστοποιητικά καταθέσεων κλπ), 34 http://www.nbg.gr Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τα προσκομισθέντα και συνυποβαλλόμενα με την υπ’ αριθμ. πρωτ. […] γνωστοποίηση στοιχεία, η ΕΤΕ διέθετε κατά τις 31.12.2011 συνολικά […] υποκαταστήματα στην ελληνική επικράτεια. Βάσει στοιχείων του πρώτο εξαμήνου 2012, τα ανά την Ελλάδα υποκαταστήματα της ΕΤΕ είναι
76. Σύμφωνα δε με την υπ’ αριθμ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή της ΕΤΕ, τα υποκαταστήματα της τράπεζας κατά τις 30.09.2012 ανέρχονταν σε […]. 36 Βλ. υπ’ αριθμ. πρωτ. […] έγγραφο γνωστοποίησης της ΕΤΕ. 35 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ii) Προθεσμιακά συμβόλαια χρηματοπιστωτικών τίτλων ή χρηματοπιστωτικά δικαιώματα, (iii) Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων και συναλλάγματος, (iv) Κινητές αξίες, (v) Χρηματοπιστωτικά μέσα του άρ. 5 του ν. 3606/2007, η) οι συμμετοχές σε εκδόσεις τίτλων και παροχή συναφών υπηρεσιών περιλαμβανομένων ειδικότερα και των υπηρεσιών αναδόχου εκδόσεων τίτλων, θ) η παροχή συμβουλών σε επιχειρήσεις όσον αφορά τη διάρθρωση του κεφαλαίου, τη βιομηχανική στρατηγική και συναφή θέματα παροχής συμβουλών καθώς και υπηρεσιών στον τομέα της συγχώνευσης και της εξαγοράς επιχειρήσεων, ι) η διαμεσολάβηση στις διατραπεζικές αγορές, ια) η διαχείριση χαρτοφυλακίου ή παροχή συμβουλών για τη διαχείριση χαρτοφυλακίου, ιβ) η φύλαξη και διαχείριση κινητών αξιών, ιγ) η συλλογή και επεξεργασία εμπορικών πληροφοριών, περιλαμβανομένων και των υπηρεσιών αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας πελατών, ιδ) η εκμίσθωση θυρίδων, ιε) η έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος, ιστ) η συμμετοχή σε επιχειρήσεις στην Ελλάδα και στην αλλοδαπή, ιζ) η μεσολάβηση στη χρηματοδότηση επιχειρήσεων ή στη συνεργασία μεταξύ τους ή στην κάλυψη μετοχικού κεφαλαίου με δημόσια εγγραφή ή ομολογιακών δανείων και η εκπροσώπηση ομολογιούχων ή άλλων δανειστών. Η διαμεσολάβηση στη διάθεση τραπεζοασφαλιστικών προϊόντων, ιη) η αγορά, πώληση, φύλαξη, διαχείριση ή είσπραξη αξιογράφων, τίτλων (χρηματιστηριακών ή μη), συναλλάγματος ή ξένων νομισμάτων, ιθ) οι δραστηριότητες, πέραν των προαναφερθεισών, που προβλέπονται στο άρθρο 4 του Ν.3606/2007, όπως εκάστοτε ισχύει, κ) κάθε άλλη χρηματοπιστωτική ή άλλη δευτερεύουσα δραστηριότητα, η άσκηση της οποίας επιτρέπεται από την Τράπεζα της Ελλάδος.
77. Η Τράπεζα δύναται να συνιστά σωματεία, ιδρύματα του άρθρου 108 ΑΚ και εταιρείες του άρθρου 784 ΑΚ με πολιτιστικό, μορφωτικό και οικονομικό σκοπό ως και να συμμετέχει σε υφιστάμενες τέτοιες εταιρείες».
78. Σήμερα, η ΕΤΕ αποτελεί τη μητρική εταιρία Ομίλου επιχειρήσεων που ενεργεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό τραπεζικές και χρηματοπιστωτικές εργασίες, λειτουργώντας σύμφωνα με το ελληνικό και ενωσιακό δίκαιο. Συγκεκριμένα, η ΕΤΕ, άμεσα ή μέσω των θυγατρικών της, παρέχει ένα ευρύ φάσμα χρηματοδοτικών υπηρεσιών και προϊόντων, το οποίο περιλαμβάνει υπηρεσίες και προϊόντα λιανικής, επιχειρηματικής και επενδυτικής τραπεζικής, χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων (factoring), διαχείρισης χαρτοφυλακίου, διαχείρισης κινδύνων, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, ασφαλιστικές υπηρεσίες, καθώς και υπηρεσίες διαχείρισης και εκμετάλλευσης ακινήτων, μέσω δικτύου υποκαταστημάτων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Επί πλέον ο Όμιλος της ΕΤΕ δραστηριοποιείται σε πολλούς άλλους τομείς, ενδεικτικά σε αυτούς της διαχείρισης ξενοδοχείων και της πληροφορικής
79. 37 Για τον όμιλο επιχειρήσεων της ΕΤΕ, βλ. Ετήσιες Οικονομικές Εκθέσεις Ομίλου. 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
80. Ο Όμιλος εκτός Ελλάδας ασκεί δραστηριότητα σε 11 χώρες: Τουρκία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, Αλβανία, Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, Ηνωμένο Βασίλειο, Κύπρο, Μάλτα, Αίγυπτο και Νότια Αφρική. Β.1.
81. Μετοχική Σύνθεση
82. Το μετοχικό κεφάλαιο της ΕΤΕ χαρακτηρίζεται από ευρεία διασπορά, καθώς κατανέμεται σε […] μετόχους, θεσμικούς και ιδιώτες
83. Κανένας μέτοχος δεν έχει στην κατοχή του μετοχές που υπερβαίνουν το […]% του μετοχικού κεφαλαίου
84. Από τη μετοχική σύνθεση, όπως αυτή διαμορφώθηκε στις […], προκύπτει ότι:  το […] % του μετοχικού κεφαλαίου ήταν κατανεμημένο σε θεσμικούς και ιδιώτες επενδυτές του εξωτερικού,  το […] % του μετοχικού κεφαλαίου ήταν κατανεμημένο σε θεσμικούς και ιδιώτες επενδυτές του εσωτερικού,  το […] % του μετοχικού κεφαλαίου διατηρούσαν ασφαλιστικά ταμεία και ΝΠΔΔ, ενώ  το λοιπό […] % διατηρούσαν λοιπές κατηγορίες μετόχων, όπως ιδιώτες μικρομέτοχοι, ιδρύματα, κληροδοτήματα κλπ.
85. Η μετοχική σύνθεση κατά την 31η.10.2012 είχε ως εξής: ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΜΕΤΟΧΩΝ (στοιχεία 31/10/2012) ΚΟΙΝΕΣ Θεσμικοί και ιδιώτες επενδυτές εξωτερικού […] Θεσμικοί και ιδιώτες επενδυτές εσωτερικού […] Ασφαλιστικά ταμεία εσωτερικού […] Λοιπά σχετιζόμενα του Δημοσίου Τομέα Νομικά Πρόσωπα Εσωτερικού […] Ίδιες μετοχές ΕΤΕ […] Προνομιούχες μετοχές με τη μορφή American Depository Receipts (ADRs) στις ΗΠΑ Προνομιούχες μετοχές υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου σύμφωνα με το Ν. 3723/2008 ΠΡΟΝΟΜΙΟΥΧΕ Σ - ΣΥΝΟΛΟ […] […] […] […] […] - […] […] - […] […] 38 Το συνολικό μετοχικό κεφάλαιο ανέρχεται σε € […] και διαιρείται σε α) […] κοινές μετοχές, ονομαστικής αξίας […] η κάθε μία, β) σε […] εξαγοράσιμες προνομιούχες ονομαστικές μετοχές άνευ δικαιώματος ψήφου και άνευ σωρευτικού μερίσματος, ονομαστικής αξίας […] η κάθε μια και γ) σε […] εξαγοράσιμες προνομιούχες ονομαστικές μετοχές ν. 3723/2008, ονομαστικής αξίας […] η κάθε μία. Οι κοινές ονομαστικές μετοχές της Τράπεζας είναι άυλες, ονομαστικές με δικαίωμα ψήφου και διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών (Χ.Α) και στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης με τη μορφή αμερικανικών πιστοποιητικών αποθετηρίου (American Depositary Receipts “ADRs”), τα οποία αποδεικνύουν δικαιώματα αμερικανικών μετοχών αποθετηρίου (American Depositary Shares “ADS”). Οι […] εξαγοράσιμες, προνομιούχες ονομαστικές μετοχές άνευ δικαιώματος ψήφου και άνευ σωρευτικού μερίσματος υπό τη μορφή αμερικανικών μετοχών αποθετηρίου ADS, τα δικαιώματα επί των οποίων αποδεικνύονται από αμερικανικά πιστοποιητικά αποθετηρίου ADRs, έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο Αξιών της Νέας Υόρκης. Τέλος οι […] εξαγοράσιμες προνομιούχες μετοχές άνευ δικαιώματος ψήφου έχουν εκδοθεί υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, σύμφωνα με τις διατάξεις των Ν. 3723/2008 και Ν. 3864/
86. 39 Βλ. Οικονομικές Καταστάσεις της ΕΤΕ για το οικονομικό έτος
87. Μάλιστα κατά την 31.10.2012 κανένας μέτοχος δεν κατείχε άνω του […]% των κοινών ονομαστικών με ψήφο μετοχών της ΕΤΕ. 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
88. Όσον αφορά στις προνομιούχες μετοχές υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, σημειώνεται ότι, δυνάμει του Ν. 3723/200840, το ελληνικό Δημόσιο ανέλαβε όλες τις προνομιούχες, μη μεταβιβάσιμες μετοχές των πιστωτικών ιδρυμάτων έναντι της ενίσχυσης της κεφαλαιακής τους επάρκειας41,
89. Παράλληλα, το Ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας («ΤΧΣ») εισέφερε, στις 28 Μαΐου 2012, στην ΕΤΕ πέντε σειρές ομολόγων εκδόσεως Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας («ΕΤΧΣ») ονομαστικής αξίας €1.486 εκατ. εκάστη και συνολικού ποσού €7.430 εκατ. ως προκαταβολή συμμετοχής στη μελλοντική αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της ΕΤΕ, σύμφωνα με το Ν. 3864/201043, όπως ισχύει
91. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζονται οι δέκα μεγαλύτεροι κάτοχοι μετοχών με δικαίωμα ψήφου της ΕΤΕ, βάσει του μετοχολογίου ημερομηνίας 22.11.2012 που η ίδια προσκόμισε σε απαντητική επιστολή της
93. Επωνυμία Μετόχου Ποσοστό Συνόλου Κοινών Μετοχών […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Σημειώνεται δε ότι με στοιχεία 30.9.2012, η […] κατείχε το […]% των μετοχών της ΕΤΕ. Β.1.
94. Διοικητικό Συμβούλιο
95. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρίας εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων για περίοδο που δεν υπερβαίνει τα τρία έτη με δυνατότητα επανεκλογής. Η σημερινή 40 «Ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης, κ.α.». 41 Το σχέδιο ενίσχυσης της ρευστότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων από το ελληνικό Δημόσιο βασιζόταν σε 3 πυλώνες: α) τη διάθεση κεφαλαίων μέχρι 5 δις ευρώ, β) την παροχή εγγυήσεων συνολικού ύψους μέχρι 15 δις ευρώ για σύναψη νέων δανείων, και γ) τη διάθεση ειδικών τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου μέχρι του συνολικού ποσού 8 δις ευρώ. 42 Σημειωτέον ότι σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 1 εδ. έβδομο «Με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών μετά από εισήγηση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, οι προνομιούχες μετοχές που εκδίδονται σύμφωνα με τα ανωτέρω μετατρέπονται σε κοινές ή μετοχές άλλης υφιστάμενης κατά το χρόνο της μετατροπής κατηγορίας, εφόσον δεν είναι δυνατή η κατά τα ως άνω εξαγορά λόγω του ότι δεν πληρούται ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας που θέτει η Τράπεζα της Ελλάδος». 43 «Περί ιδρύσεως Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας», ΦΕΚ Α΄ 119/21.07.2010 44 Ο Ν. 3864/2010 τροποποιήθηκε από τους Ν. Ν. 3870/2010, Ν. 3899/2010, Ν. 4021/2011, Ν. 4031/2011, Ν. 4051/2012, Ν. 4056/2012, και Ν. 4063/2012, και τις Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου της 19.04.2012 (ΦΕΚ Α 94/19.04.2012) και της 30.04.2012 (ΦΕΚ Α 103/30.04.2012). 45 Βλ. υπ’ αριθμ. πρωτ. 9634/5.12.2012 απαντητική επιστολή της ΕΤΕ. 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σύνθεση του 14μελούς ΔΣ της ΕΤΕ, κατόπιν εκλογής τους από την τακτική ΓΣ των μετόχων της στις 28.6.2012, με θητεία έως το 2013 έχει ως εξής: ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΙΔΙΟΤΗΤΑ Γεώργιος Ζανιάς Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, Μη Εκτελεστικό Μέλος Αλέξανδρος Γ. Τουρκολιάς Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος Πέτρος Χριστοδούλου Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος , Εκτελεστικό Μέλος Ιωάννης Κ. Γιαννίδης Μη εκτελεστικό Μέλος Σταύρος Κούκος Μη εκτελεστικό Μέλος Ευθύμιος Κατσίκας Μη εκτελεστικό Μέλος Σεβασμιότατος Μητροπ. Ιωαννίνων κ. Θεόκλητος Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Στέφανος Χ. Βαβαλίδης Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Σπυρίδων I. Θεοδωρόπουλος 46 Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Αλεξάνδρα Θ. Παπαλεξοπούλου - Μπενοπούλου Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Πέτρος Κ. Σαμπατακάκης Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Μαρία (Μαρίλυ) Α. Φραγκίστα Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Αλέξανδρος Ν. Μακρίδης Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος – εκπρόσωπος Ελληνικού Δημοσίου47 Χαράλαμπος Μάκκας Ανεξάρτητο μη Εκτελεστικό Μέλος – εκπρόσωπος ΤΧΣ48
96. Κατά δήλωση της ΕΤΕ, δεν υπάρχουν μέλη του ΔΣ της που να συμμετέχουν στο Διοικητικό Συμβούλιο επιχειρήσεων εκτός του Ομίλου ΕΤΕ, οι οποίες δραστηριοποιούνται σε ομοειδείς αγορές με αυτές των εταιριών του Ομίλου ΕΤΕ
98. Σύμφωνα με το συνυποβαλλόμενο σχέδιο Πληροφοριακού Δελτίου της ΕΤΕ στο νέο «Όμιλο ΕΤΕ», κατόπιν ολοκλήρωσης της γνωστοποιηθείσας πράξης, οι κ.κ. Γεώργιος Ζανιάς και Αλέξανδρος Τουρκολιάς θα παραμείνουν ως Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος αντίστοιχα στην ΕΤΕ. […]. Η πρόθεση για τις υπόλοιπες θέσεις του Διοικητικού Συμβουλίου είναι να μοιραστούν κατά τρόπο ανάλογο ανάμεσα στις δύο τράπεζες. Η επιλογή της Εκτελεστικής Επιτροπής, καθώς και των άλλων υψηλόβαθμων διοικητικών θέσεων στον ενιαίο φορέα θα στηριχθεί σε μια προσέγγιση «best of both» αντικατοπτρίζοντας τις αντίστοιχες δυνατότητες των δύο οργανισμών και διοικητικών ομάδων
99. 46 Σημειώνεται ότι στις 14.04.2011, ο κ. Σ.Ι. Θεοδωρόπουλος εξελέγη σε αντικατάσταση μέλους το οποίο απεβίωσε. 47 Κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του Ν.3723/
100. 48 Εκπρόσωπος Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας σύμφωνα με το Ν. 3864/
101. 49 Ειδικότερα, όπως σημειώνει η ΕΤΕ με την υπ’ αριθμ. πρωτ. 9634/5.12.2012 απαντητική επιστολή της, «[κ]ανένα από τα μέλη του ΔΣ της Τράπεζας δεν συμμετέχει στα ΔΣ άλλων εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε σχετική ή επηρεαζόμενη αγορά […]». 50 Ωστόσο, όπως αναφέρεται στο δημοσιευμένο και εγκεκριμένο από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Πληροφοριακό Δελτίο η ως άνω θέση διαφοροποιείται ως εξής: «Αναφορικά με τη διοίκηση του διευρυμένου ομίλου ΕΤΕ, αναμένεται πως οι κκ Γεώργιος Ζανιάς και Αλέξανδρος Τουρκολιάς θα παραμείνουν ως Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος, αντίστοιχα, στην ΕΤΕ ως επικεφαλείς του νέου διευρυμένου ομίλου. Η σύνθεση της Εκτελεστικής Επιτροπής καθώς και η επιλογή για την πλήρωση των άλλων υψηλόβαθμων διοικητικών θέσεων στο νέο διευρυμένο όμιλο θα βασισθεί στην αρχή «ο καλύτερος εκ των δύο» («best-of-both») μεταξύ των στελεχών των δύο οργανισμών», χωρίς να γίνεται καμία αναφορά στη Συμβουλευτική Επιτροπή ή στις τυχόν θέσεις που θα καταλάβουν στελέχη της Διοίκησης της EUROBANK. 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
102. Σχετικά με τη συμμετοχή εκπροσώπων του Ελληνικού Δημοσίου και του ΤΧΣ στο Διοικητικό Συμβούλιο, λεκτέα είναι τα εξής: Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν. 3864/2010, το ΤΧΣ δύναται να συμμετάσχει στο μετοχικό κεφάλαιο των πιστωτικών ιδρυμάτων, στα οποία έχει χορηγήσει κεφαλαιακή ενίσχυση, μέσω αύξησης του μετοχικού τους κεφαλαίου και έκδοσης κοινών μετοχών ή υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιών (contingent convertible securities), οι οποίες, κατά το άρθρο 8 του ιδίου νόμου, διατίθενται σε τρίτους εντός δύο ή πέντε ετών από τη συμμετοχή του ΤΧΣ στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου του ιδρύματος, αναλόγως της εφαρμογής ή μη αντίστοιχα του άρθρου 7α του νόμου αυτού
103. Όπως ελέχθη ανωτέρω, το ΤΧΣ έχει ήδη προκαταβάλλει συνολικό ποσό €7.430 εκατ. για την επερχόμενη αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της ΕΤΕ.
104. Δυνάμει του άρθρου 10 και του άρθρου 6 παρ. 9 του Ν. 3864/2010, παρέχεται στο ΤΧΣ βάσει της ως άνω (μελλοντικής, επί του παρόντος) συμμετοχής του, ειδικό δικαίωμα συμμετοχής στο ΔΣ του πιστωτικού ιδρύματος με δύο πρόσθετα μέλη (επί του παρόντος έχει οριστεί μόνο ένα), τα οποία, μεταξύ άλλων52, θα έχουν δικαίωμα αρνησικυρίας στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του πιστωτικού ιδρύματος: i) σχετικής με τη διανομή μερισμάτων και την πολιτική παροχών προς τον Πρόεδρο, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο και τα λοιπά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, καθώς και τους γενικούς διευθυντές και τους αναπληρωτές τους, ή ii) εφόσον η υπό συζήτηση απόφαση δύναται να θέσει σε κίνδυνο τα συμφέροντα των καταθετών ή να επηρεάσει σοβαρά τη ρευστότητα ή τη φερεγγυότητα ή την εν γένει συνετή και εύρυθμη λειτουργία του πιστωτικού ιδρύματος (όπως επιχειρηματική στρατηγική, διαχείριση στοιχείων ενεργητικού − παθητικού κ.λπ.).
105. Πέραν των ανωτέρω, δυνάμει των διατάξεων του Ν. 3723/2008 παρέχεται στο ελληνικό Δημόσιο δικαίωμα διορισμού ενός μέλους στο Δ.Σ. των πιστωτικών ιδρυμάτων, το οποίο διαθέτει μεταξύ άλλων: «β) δικαίωμα ψήφου στη Γενική Συνέλευση των προνομιούχων μετόχων στις περιπτώσεις που ορίζει ο κ.ν. 2190/1920, γ) δικαίωμα συμμετοχής στο Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας, μέσω ενός εκπροσώπου του, που ορίζεται ως πρόσθετο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, δ)δικαίωμα αρνησικυρίας του ορισθέντος ως μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου εκπροσώπου του Δημοσίου στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης σχετικής με τη διανομή μερισμάτων και την πολιτική παροχών προς τον Πρόεδρο, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο και τα λοιπά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου καθώς και τους Γενικούς Διευθυντές και αναπληρωτές τους, με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών ή εφόσον ο εκπρόσωπος κρίνει ότι η απόφαση αυτή του ΔΣ δύναται να θέσει σε κίνδυνο τα συμφέροντα των καταθετών ή να επηρεάσει ουσιωδώς τη φερεγγυότητα και την εύρυθμη λειτουργία της Τράπεζας. ε) δικαίωμα παράστασης στη Γενική Συνέλευση των κοινών μετόχων της Τράπεζας και δικαίωμα αρνησικυρίας του εν λόγω ορισθέντος ως πρόσθετου μέλους του Διοικητικού 51 Εντός προθεσμίας πέντε ετών, εάν εφαρμόζεται το άρθρο 7α του Ν. 3864/2010, και εντός προθεσμίας δύο ετών, δυνάμενης να παραταθεί για άλλα δύο χρόνια με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, εάν δεν εφαρμόζεται το εν λόγω άρθρο (βλ. άρθρο 8 Ν. 3864/ 2010). 52 Επιπλέον, οι εκπρόσωποι του ΤΧΣ στο ΔΣ των πιστωτικών ιδρυμάτων θα έχουν το δικαίωμα α) να ζητούν τη σύγκληση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων εντός των προθεσμιών που προβλέπονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 7 του ως άνω νόμου, β) να ζητούν την αναβολή επί τρεις

(3)εργάσιμες ημέρες της συνεδρίασης του ΔΣ του πιστωτικού ιδρύματος, έως το πέρας της συνεδρίασης του ΔΣ του πιστωτικού ιδρύματος, προκειμένου να λάβουν οδηγίες από το Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου, το οποίο διαβουλεύεται για το σκοπό αυτόν με την Τράπεζα της Ελλάδος, γ) να ζητούν τη σύγκληση του ΔΣ και δ) να εγκρίνουν τον Οικονομικό Διευθυντή. 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Συμβουλίου, κατά τη συζήτηση και τη λήψη απόφασης για τα ίδια ως άνω θέματα, στ) δικαίωμα του εκπροσώπου του Δημοσίου ελεύθερης πρόσβασης στα βιβλία και στοιχεία της Τράπεζας για τους σκοπούς του Ν. 3723/2008. ζ) δικαίωμα προνομιακής ικανοποίησης από το προϊόν εκκαθάρισης έναντι όλων των άλλων μετόχων, σε περίπτωση που η Τράπεζα τεθεί σε εκκαθάριση»53, 54. Στις 1.3.2009, ο κ. Α. Μακρίδης τοποθετήθηκε ως εκπρόσωπος του Ελληνικού Δημοσίου στο ΔΣ της ΕΤΕ, σε εφαρμογή του Ν. 3723/2008 και κατόπιν της απόφασης της τράπεζας να συμμετέχει στο πρόγραμμα ενίσχυσης ρευστότητας της ελληνικής οικονομίας. 45. Η προπεριγραφείσα ex lege συμμετοχή του ΤΧΣ και του ελληνικού Δημοσίου έχει έκτακτο χαρακτήρα55. Στόχοι των ως άνω χορηγούμενων δικαιωμάτων είναι, κατά το Ν. 3864/201056, η διατήρηση της σταθερότητας του ελληνικού τραπεζικού συστήματος μέσω της ενίσχυσης της κεφαλαιακής επάρκειας των πιστωτικών ιδρυμάτων, κατά δε το Ν. 3723/2008, η προστασία του δημοσίου συμφέροντος μέσω της αποτελεσματικής εποπτείας εφαρμογής των μέτρων ενίσχυσης των πιστωτικών ιδρυμάτων57, 58. Εξ όλων των ανωτέρω συνάγεται το συμπέρασμα ότι το πεδίο άσκησης των υπό εξέταση δικαιωμάτων είναι περιορισμένο (όπως δε προβλέπεται ρητά στην παρ. 3 του άρθρου 10 Ν. 3864/2010, «[κ]ατά την άσκηση των δικαιωμάτων του, ο εκπρόσωπος του Ταμείου στο Γενικό Συμβούλιο, λαμβάνει υπόψη του την επιχειρηματική αυτονομία του πιστωτικού ιδρύματος») και σχετίζεται με αποφάσεις των οργάνων των τραπεζών που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τη φερεγγυότητα και τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα, και κατ’ επέκταση το δημόσιο συμφέρον59. 53 Βλ άρθρο 1 παρ. 3 εδ. γ΄ του Ν. 3723/2008, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 19 παρ. 2 του Ν. 3965/2011 (βλ. […]). 54 Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 3723/2008, όπως ισχύει τροποποιηθέν εκ του άρθρου 39 παρ. 1 του ν. 3844/2010, οι προνομιούχες μετοχές πιστωτικών ιδρυμάτων που αναλήφθηκαν από το Ελληνικό Δημόσιο σε εφαρμογή του ως άνω νόμου εξαγοράζονται από την τράπεζα εντός πέντε ετών. 55 Σημειώνεται παρεμπιπτόντως ότι τα εδώ περιγραφόμενα δικαιώματα του ΤΧΣ δεν συνδέονται με την υπό κρίση πράξη συγκέντρωσης. Το ίδιο ισχύει και αναφορικά με την συμμετοχή του Δημοσίου σύμφωνα με τον νόμο 3723/2008. 56 Πρβλ. άρθρο 2 του ν. 3864/2010 και σχετική Αιτιολογική Έκθεση. 57 Πρβλ. και Αιτιολογική Έκθεση του ν. 3965/2011, σελ. 5. 58 Ιδίως ως προς το Ν.3723/2008 πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι προβλεπόμενες αυστηρές διαδικαστικές προϋποθέσεις για την άσκηση του δικαιώματος αρνησικυρίας του Δημοσίου (απαιτείται προηγούμενη απόφαση του Υπουργού Οικονομικών άρθρο 1 παρ.3 εδ.3 ν.3723/2008, όπως ισχύει). 59 Βλ. και Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ. 53, όπου προβλέπεται ότι «Πάντως, τα προνόμια που ασκεί το κράτος ως δημόσια αρχή και όχι ως μέτοχος, εφόσον περιορίζονται στην προστασία του δημόσιου συμφέροντος, δεν συνιστούν έλεγχο κατά την έννοια του κανονισμού συγκεντρώσεων, στον βαθμό που δεν έχουν ως αντικείμενο ούτε ως αποτέλεσμα τον εκ μέρους του κράτους καθοριστικό επηρεασμό των δραστηριοτήτων της επιχείρησης», καθώς και απόφαση της ΕΕ M.493 Tractebel/Distrigaz (II), σκ. 11 επ. στην οποία έγινε δεκτό ότι η κατ’ εξαίρεση άσκηση των δικαιωμάτων αρνησικυρίας του κράτους: α) σε στρατηγικές αποφάσεις που αφορούσαν μόνο το δημόσιο συμφέρον και β) στα επενδυτικά σχέδια και στον προϋπολογισμό της υπό απόκτηση εταιρίας μόνο στο βαθμό που μπορούσε να προκύψει κάποια αντίθεση με την ενεργειακή πολιτική του κράτους δεν συνεπαγόταν άσκηση κοινού ελέγχου στην εν λόγω επιχείρηση, καθώς οι μέτοχοι αυτής διατηρούσαν την επιχειρηματική τους αυτονομία στα εταιρικά όργανα. Βλ και απόφαση M.116 KELT / AMERICAN EXPRESS, σκ.5. Στην προκείμενη υπόθεση, έγινε δεκτό ότι η αναγκαιότητα αναδιάρθρωσης μίας επιχείρησης δεν συνεπάγεται απόκτηση ελέγχου παρά μόνο εάν η αποκτώσα επιχείρηση αποκτά δικαιώματα ελέγχου επί των στρατηγικών εμπορικών αποφάσεων μίας επιχείρησης και μάλιστα σε μακροχρόνιο επίπεδο. Βλ. επίσης απόφαση M.625 Nordic Capital / Transpool, σκ.17, όπου έγινε δεκτό ότι οι μακροχρόνιες επενδύσεις της αποκτώσας επιχείρησης (σε συνδυασμό με την δυνατότητα συμμετοχής στο δ.σ. της εταιρίας κατά τρόπο να μπορεί να εμποδίσει την λήψη στρατηγικών εμπορικών αποφάσεων της εταιρίας) δεικνύουν ότι η δομή που θα δημιουργηθεί στην αποκτώμενη μετά την συγκέντρωση θα είναι μόνιμη και μακροχρόνια. Στην εν λόγω υπόθεση, επρόκειτο κυρίως για επένδυση σε αγορά αεροσκαφών που είχε ορίζοντα περίπου 35 ετών. Βλ. τέλος αποφάσεις M.697 Lockheed Martin / Loral Corporation, σκ.6-8, και M.258 CCIE / GTE, σκ.8-12. Στις υποθέσεις αυτές 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Β.1.4. Κύκλος εργασιών 46. Σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, ο υπολογισθείς κατ’ άρθ. 10 του ν. 3959/2011 κύκλος εργασιών για τη χρήση 2011 του Ομίλου της ΕΤΕ βάσει των εργασιών της στην Ελλάδα ανήλθε σε ποσό € 4.635 εκ., ο εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης κύκλος εργασιών σε ποσό €5.511 εκ. ευρώ, ενώ ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών του Ομίλου της ΕΤΕ ανήλθε, κατά την ίδια περίοδο, σε ποσό €8.264 εκ.60 Β.1.5. Συμμετοχή της ΕΤΕ σε άλλες τράπεζες ή θυγατρικές αυτών 47. Η συμμετοχή της ΕΤΕ και των θυγατρικών της σε άλλα πιστωτικά ιδρύματα ή θυγατρικές εταιρίες αυτών έχει ως εξής61: Επωνυμία Ποσοστό συμμετοχής ΕΤΕ ή θυγατρικών της […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Β.2 «ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ»62 48. Η εταιρία με την επωνυμία «ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» και το διακριτικό τίτλο «EUROBANK ERGASIAS» εδρεύει στο Δήμο Αθηναίων και αποτελεί πιστωτικό ίδρυμα που λειτουργεί σύμφωνα με το Ν. 3601/2007. Υπόκειται στην εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος, με μετοχές εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών από το 1999 ενώ διαθέτει στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας περισσότερα από […] καταστήματα63. Προσφέρει στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, μέσω του Ομίλου Eurobank, ευρεία γκάμα τραπεζικών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων αυτών της λιανικής, επιχειρηματικής και επενδυτικής τραπεζικής, παροχής υπηρεσιών καρτών πληρωμών, χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων και χαρτοφυλακίου, πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων (factoring), διαχείρισης συστημάτων πιστωτικών κρίθηκε ότι οι υποχρεώσεις παροχής ορισμένων υπηρεσιών από μία αποκτώσα επιχείρηση δεν συνεπάγεται απόκτηση ελέγχου στην αποκτώμενη στην περίπτωση που η δυνατότητα επηρεασμού από την πρώτη των αποφάσεων των εταιρικών οργάνων της δεύτερης (του δ.σ. και της γ.σ.) είναι περιορισμένη. 60 Βλέπε σχετικά υπ’ αριθμ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή της ΕΤΕ. Τα εν λόγω ποσά αφορούν το έτος 2011 καθώς η ετήσια έκθεση για το 2012 δεν είναι προς το παρόν διαθέσιμη. Ωστόσο, από τα ανακοινωθέντα οικονομικά αποτελέσματα εννιαμήνου 2012, ο κύκλος εργασιών του Ομίλου ΕΤΕ από τις δραστηριότητες σε παγκόσμιο επίπεδο ανέρχεται σε περίπου € […] εκατ. 61 Βλ. υπ’ αριθμ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή της ΕΤΕ (στοιχεία 30.9.2012). 62 http://www.eurobank.gr. 63 Σύμφωνα με τα προσκομισθέντα και συνυποβαλλόμενα στην υπ’ αριθμ. πρωτ. […] γνωστοποίηση της ΕΤΕ, η EUROBANK διέθετε κατά το 2011, […] υποκαταστήματα στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας, ενώ τα υποκαταστήματά της σύμφωνα με τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2012 ανέρχονται σε […]. Με στοιχεία 30.09.2012, η EUROBANK έχει παρουσία στην Ελλάδα μέσω δικτύου […] καταστημάτων. 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καρτών και POS, χρηματοδοτικών μισθώσεων, ασφαλιστικών υπηρεσιών και υπηρεσιών ασφαλιστικής διαμεσολάβησης, χρηματιστηριακών και επενδυτικών υπηρεσιών, ηλεκτρονικού εμπορίου μέσω διαδικτύου κτηματομεσιτικών εργασιών και υπηρεσιών μισθοδοσίας)64. 49. Εκτός Ελλάδος, ο Όμιλος Eurobank λειτουργεί σε 5 χώρες (Κύπρος, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, Ουκρανία) ενώ προσφέρει επιπλέον υπηρεσίες διαχείρισης περιουσίας και επιχειρηματικής τραπεζικής (wealth management and wholesale banking services) στο Λουξεμβούργο και στο Ηνωμένο Βασίλειο. 50. Οι εταιρίες που ελέγχονται άμεσα ή έμμεσα από την EUROBANK, κατόπιν της ολοκλήρωσης της υπό κρίση συναλλαγής θα περιέλθουν στην ΕΤΕ. Β.2.1. Καταστατικός Σκοπός 51. Στο άρθρο 3 του Καταστατικού της EUROBANK ERGASIAS, ορίζεται και ο σκοπός της ως εξής: «Σκοπός της τράπεζας είναι η διενέργεια πάσης φύσεως εργασιών και δραστηριοτήτων τις οποίες επιτρέπεται να διενεργούν τα πιστωτικά ιδρύματα, σύμφωνα με την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία. Ο σκοπός της τράπεζας είναι ο ευρύτερος δυνατός υπό την έννοια ότι οι εργασίες, έργα, υπηρεσίες και πάσης φύσεως δραστηριότητες της τράπεζας δύνανται να περιλαμβάνουν κάθε εργασία, έργο, υπηρεσία και γενικώς δραστηριότητα που, είτε εκ παραδόσεως είτε στο πλαίσιο των τεχνικών, οικονομικών και κοινωνικών εξελίξεων, αποτελούν εκάστοτε εργασίες, έργα, υπηρεσίες και γενικώς δραστηριότητες δυνάμενες εκάστοτε να ασκούνται από πιστωτικό ίδρυμα. Στο σκοπό της τράπεζας εμπίπτουν ενδεικτικώς οι κατωτέρω δραστηριότητες: α) Αποδοχή καταθέσεων ή άλλων επιστρεπτέων κεφαλαίων, β) χορήγηση δανείων ή λοιπών πιστώσεων συμπεριλαμβανομένων και των πράξεων πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων, γ) χρηματοδοτική μίσθωση (leasing), δ) πράξεις διενέργειας πληρωμών, περιλαμβανομένης της μεταφοράς κεφαλαίων, ε) έκδοση και διαχείριση μέσων πληρωμής (πιστωτικών και χρεωστικών καρτών, ταξιδιωτικών και τραπεζικών επιταγών), στ) εγγυήσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων, ζ) συναλλαγές για λογαριασμό της ίδιας της τράπεζας ή της πελατείας της που αφορούν: (i)μέσα χρηματαγοράς (αξιόγραφα, πιστοποιητικά καταθέσεων κλπ), (ii)συνάλλαγμα, (iii)προθεσμιακά συμβόλαια χρηματοπιστωτικών τίτλων ή χρηματοπιστωτικά δικαιώματα, (

1. iv)συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων και συναλλάγματος, (
2. v)κινητές αξίες, η) συμμετοχές σε εκδόσεις τίτλων και παροχή συναφών υπηρεσιών περιλαμβανομένων ειδικότερα και των υπηρεσιών αναδόχου εκδόσεως τίτλων, θ) παροχή συμβουλών σε επιχειρήσεις όσον αφορά τη διάρθρωση του κεφαλαίου τους, τη στρατηγική συγκεκριμένου τομέα βιομηχανίας και συναφή θέματα παροχής συμβουλών καθώς και υπηρεσιών στον τομέα της συγχώνευσης και της εξαγοράς επιχειρήσεων, ι) διαμεσολάβηση στις διατραπεζικές αγορές, 64 Για την ανάλυση όλων των εταιριών που ελέγχονται άμεσα ή έμμεσα από την EUROBANK βλ. Ετήσιες Οικονομικές Εκθέσεις Ομίλου. 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ια) διαχείριση χαρτοφυλακίου πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων πελατών ή παροχή συμβουλών για τη διαχείριση αυτού, ιβ) φύλαξη και διαχείριση κινητών αξιών, ιγ) η συλλογή και επεξεργασία εμπορικών πληροφοριών, περιλαμβανομένων και των υπηρεσιών αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας πελατών, ιδ) εκμίσθωση θυρίδων, ιε) έκδοση ηλεκτρονικού χρήματος, ιζ) δραστηριότητες που αφορούν στην παροχή κυρίως και παρεπόμενων επενδυτικών υπηρεσιών, όπως αυτές που αναφέρονται στo άρθρο 4 του Ν.3606/2007, όπως εκάστοτε ισχύει, ιη) κάθε άλλη συναφής προς τις ανωτέρω εργασία ή δραστηριότητα, επιτρεπόμενη κατά την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία. 2. Στο πλαίσιο του ανωτέρω σκοπού της, η Τράπεζα μπορεί να προβαίνει σε ίδρυση επιχειρήσεων και εταιρειών οποιασδήποτε μορφής, σε απόκτηση συμμετοχής με οποιονδήποτε τρόπο σε υφιστάμενες επιχειρήσεις και εταιρείες, σε συνεργασία με οποιονδήποτε τρίτο και γενικώς σε κάθε ενέργεια που εξυπηρετεί άμεσα ή έμμεσα το σκοπό της». Β.2.2. Μετοχική Σύνθεση 52. Η τράπεζα λειτουργεί ως ανεξάρτητη πολυμετοχική ανώνυμη εταιρία, μη ελεγχόμενη από ένα ή περισσότερα φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Οι κοινές μετοχές με ψήφο και τα αντίστοιχα δικαιώματα ψήφου κατέχονται από θεσμικούς και ιδιώτες επενδυτές, κανείς εκ των οποίων, εξ όσων η ίδια γνωρίζει, δεν κατέχει (άμεσα, έμμεσα ή μέσω συμφωνιών ή κοινής δράσης) ποσοστό ανώτερο του 4,38%65. 53. Το Ελληνικό Δημόσιο κατέχει το 100% των προνομιούχων χωρίς ψήφο μετοχών της τράπεζας, οι οποίες έχουν εκδοθεί σύμφωνα με το Ν. 3723/2008. Το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ενόψει της συμμετοχής του στο κεφάλαιο της Τράπεζας σύμφωνα με το Ν. 3864/2010 έχει προκαταβάλει εισφορά ποσού ευρώ 3,97 δις. Αναλυτικά, στις 31.12.2012, η μετοχική σύνθεση της EUROBANK, είχε ως εξής66: 65 Στις 23.7.2012 μεταβιβάστηκε ποσοστό 43,55% των κοινών μετοχών της σε δέκα νομικά πρόσωπα το καθένα από τα οποία απέκτησε ποσοστό 4,4% και τα οποία, εξ όσων η EUROBANK γνωρίζει είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους. Ο Όμιλος EFG διατήρησε ποσοστό 1,15% των κοινών μετοχών και των δικαιωμάτων ψήφου της EUROBANK. Παράλληλα υποβλήθηκαν παραιτήσεις έτσι ώστε να μην υπάρχουν κοινά μέλη στα διοικητικά, διαχειριστικά και εποπτικά όργανα του Ομίλου EFG και του μέχρι τότε κλάδου EUROBANK. Κατόπιν των ανωτέρω η EUROBANK έπαυσε να τελεί υπό τον έλεγχο του Ομίλου EFG και δεν περιλαμβάνεται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του ανωτέρω Ομίλου. Εξ άλλου έχει ήδη τροποποιηθεί η επωνυμία και ο διακριτικός τίτλος της EUROBANK, ώστε να μην περιέχει το συνθετικό EFG. Για περαιτέρω πληροφορίες βλ. υπ’ αριθμ. πρωτ. […] γνωστοποίηση της ΕΤΕ, υπ’ αριθμ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή της EUROBANK, καθώς και στο διαδικτυακό τόπο της τράπεζας: http://www.eurobank.gr/online/home/viewNews2.aspx?id=1739&code=PRESS&lang=gr. 66 Βλ. www.eurobank.gr. 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 54. Σύμφωνα με την απαντητική επιστολή67 της EUROBANK ERGASIAS, στις 20.11.2012, ο όμιλος […] συμμετέχει κατά […]% στο μετοχικό κεφάλαιο της EUROBANK, η […] κατά […]%, ενώ λοιπά πιστωτικά ιδρύματα συγκεντρώνουν λιγότερο από το […]% της μετοχικής της βάσης68. Β.2.3. Διοικητικό Συμβούλιο 55. Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της EUROBANK κατά την 5.10.2012 με ισχύ μέχρι και σήμερα παρουσιάζεται στον κατωτέρω πίνακα: ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΜΕΛΟΥΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΥΘΥΜΙΟΣ Ν. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Πρόεδρος Μη Εκτελεστικό Μέλος ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ Αντιπρόεδρος, Μη Εκτελεστικό Μέλος ΝΙΚΟΛΑΟΣ Κ. ΝΑΝΟΠΟΥΛΟΣ Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος ΝΙΚΟΛΑΟΣ Β. ΚΑΡΑΜΟΥΖΗΣ Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος ΜΙΧΑΗΛ Η. ΚΟΛΑΚΙΔΗΣ Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος ΒΥΡΩΝ Ν. ΜΠΑΛΛΗΣ Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος ΝΙΚΟΛΑΟΣ Κ. ΠΑΥΛΙΔΗΣ Εκτελεστικό Μέλος ΑΓΓΕΛΙΚΗ Ν. ΦΡΑΓΚΟΥ Μη Εκτελεστικό Μέλος Σύμβουλος ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΔΑΥΙΔ Μη Εκτελεστικό Μέλος, Σύμβουλος ΝΙΚΟΛΑΟΣ Μ. ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Μη Εκτελεστικό Μέλος, Σύμβουλος ΔΗΜΗΤΡΗΣ Θ.ΠΑΠΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δρ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Β. ΤΡΙΔΗΜΑΣ Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος ΣΠΥΡΟΣ Λ. ΛΟΡΕΝΤΖΙΑΔΗΣ Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΜΑΡΤΙΝΟΣ Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος 67 Βλ. υπ’ αριθμ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή της EUROBANK. Τα στοιχεία του μετοχολογίου αφορούν την 16.11.2012. 68 Βλ. και υπ’ αριθμ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή της EUROBANK. 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Α. ΓΕΩΡΓΟΥΤΣΟΣ Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος 69 ΧΡΗΣΤΟΣ Μ. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος 70 56. Σχετικά με τη συμμετοχή των κ.κ. Γεωργούτσο και Γκλαβάνη στο ΔΣ στης τράπεζας, βλ. ανάλυση ανωτέρω στην αντίστοιχη ενότητα υπό Β.1.3. 57. Όπως επισημαίνεται δε στην υπ’ αριθμ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή της ΕΤΕ, «[κ]ανένα από τα μέλη του ΔΣ της Τράπεζας [ήτοι της Eurobank] δεν συμμετέχει στα ΔΣ άλλων εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε σχετική ή επηρεαζόμενη αγορά»71. Β.2.4. Κύκλος Εργασιών 58. O υπολογισθείς κατ’ άρθ. 10 του ν. 3959/2011 παγκόσμιος κύκλος εργασιών του Ομίλου της EUROBANK για την οικονομική χρήση 2011 ανήλθε σε € […] εκ., εκ των οποίων ποσό € […] εκ. αφορά στην εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης δραστηριότητά της ενώ ποσό €[…] εκ. επετεύχθησαν στην ελληνική επικράτεια. Β.2.5. Συμμετοχή της EUROBANK ERGASIAS σε άλλες τράπεζες ή θυγατρικές αυτών 59. Η συμμετοχή του Ομίλου EUROBANK ERGASIAS κατά την 30η.9.2012 στο μετοχικό κεφάλαιο άλλων τραπεζών έχει ως εξής: Επωνυμία […] Κατεχόμενο ποσοστό συμμετοχής […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 69 Εκπρόσωπος Ελληνικού Δημοσίου κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του Ν.3726/2008. Εκπρόσωπος Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας σύμφωνα με το Ν. 3864/2010. 71 Σύμφωνα με επικυρωμένα αντίγραφα δηλώσεων (που προσκόμισε η Eurobank με την υπ’ αρθμ. πρωτ. 10178/20.12.2012 επιστολή της) των […], […], […], […], […] και […], προκύπτει ότι οι προαναφερόμενοι […] δεν είναι μέλη διοίκησης ή Διοικητικού Συμβουλίου ή άλλου συλλογικού οργάνου διοίκησης, εποπτείας ή ελέγχου πιστωτικού ιδρύματος ή επιχείρησης του χρηματοπιστωτικού τομέα […]. 70 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Γ. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Γ.1. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΠΡΑΞΗΣ 60. Κατά το άρθρο 5 παρ. 2 του ν. 3959/2011, συγκέντρωση επιχειρήσεων πραγματοποιείται όταν προκύπτει μόνιμη μεταβολή του ελέγχου, μεταξύ άλλων, στην περίπτωση κατά την οποία ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μία επιχείρηση, ή μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, αποκτούν άμεσα ή έμμεσα τον έλεγχο του συνόλου ή τμημάτων μιας ή περισσοτέρων άλλων επιχειρήσεων, με την αγορά τίτλων ή στοιχείων του ενεργητικού, με σύμβαση ή με άλλο τρόπο. Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 3 του ίδιου νόμου, ο έλεγχος απορρέει από δικαιώματα, συμβάσεις ή άλλα μέσα, τα οποία παρέχουν τη δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη δραστηριότητα μιας επιχείρησης, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών πραγματικών ή νομικών συνθηκών. 61. Η σκοπούμενη συγκέντρωση αφορά στην υποβολή προαιρετικής δημόσιας πρότασης από την ΕΤΕ για την απόκτηση του συνόλου των κοινών ονομαστικών με ψήφο μετοχών της Eurobank. Όπως προαναφέρθηκε72, μέτοχοι της Eurobank, ο καθένας εκ των οποίων κατέχει μετοχές που αθροιζόμενες με τις μετοχές των υπολοίπων ανέρχονται συνολικά σε 43,6% του μετοχικού κεφαλαίου και δικαιωμάτων ψήφου της Eurobank, έχουν ήδη αναλάβει ανέκκλητες δεσμεύσεις να προσφέρουν τις μετοχές τους στο πλαίσιο της Δημόσιας Πρότασης. Ακόμα και στην περίπτωση που η ΕΤΕ αποκτήσει μόνο το ελάχιστο 43,6% που έχουν ανεκκλήτως δεσμευθεί να προσφέρουν στη Δημόσια Πρόταση οι συγκεκριμένοι μέτοχοι της Eurobank, η συναλλαγή θα εξακολουθεί να αποτελεί συγκέντρωση κατά την έννοια του άρθρου 5 παρ. 2 (β) του ν. 3959/2011, που χρήζει γνωστοποίησης, αφού, εφόσον δεν υπάρχει μέτοχος της Eurobank που να κατέχει άνω του 5% των μετοχών και δικαιωμάτων ψήφου της Eurobank και λόγω της μεγάλης διασποράς των μετοχών της, η απόκτηση του 43,6% των μετοχών και δικαιωμάτων ψήφου δίνει εν τοις πράγμασι πλειοψηφία στην ΕΤΕ στις γενικές συνελεύσεις των μετόχων της Eurobank και, κατ’ επέκταση, αποκλειστικό έλεγχο της ΕΤΕ επί της Eurobank. 62. Σε περίπτωση που, κατά την ολοκλήρωση της Δημόσιας Πρότασης, η ΕΤΕ αποκτήσει το 100% των κοινών ονομαστικών με ψήφο μετοχών της Eurobank, οι τωρινοί μέτοχοι της ΕΤΕ θα κατέχουν το 75% του μετοχικού κεφαλαίου της κοινής επιχείρησης, ήτοι της ΕΤΕ, και οι τωρινοί μέτοχοι της Eurobank θα κατέχουν το υπόλοιπο 25% του μετοχικού κεφαλαίου της ΕΤΕ που δεν τους δίνει έλεγχο στην ΕΤΕ. Κατά συνέπεια, η σκοπούμενη συγκέντρωση αποτελεί απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από την ΕΤΕ επί της Eurobank και, κατ’ επέκταση, επί του Ομίλου Eurobank, και συνιστά συγκέντρωση επιχειρήσεων, κατά την έννοια του άρθρου 5 παρ. 2 (β) του ν. 3959/2011. 63. Για την πληρότητα της ανάλυσης, η ΕΤΕ δηλώνει ότι μετά την ολοκλήρωση της Δημόσιας Πρότασης και προς το σκοπό ευχερέστερης επίτευξης των επιδιωκομένων συνεργειών, σκοπεύει να ξεκινήσει διαδικασίες συγχώνευσης με απορρόφηση της Eurobank από την ΕΤΕ. Η συγχώνευση αυτή αποτελεί μέρος της συνολικής συναλλαγής και συγκέντρωσης κατά την έννοια του άρθρου 5 του ν. 3959/2011 και όχι χωριστή συγκέντρωση. 72 Βλ. αναλυτικά ανωτέρω Κεφ. Α΄. 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Γ.2. ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ Ε.Α. 64. Η υπό εξέταση συγκέντρωση υπόκειται σε προηγούμενη γνωστοποίηση, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα προσκομισθέντα από τη γνωστοποιούσα στοιχεία73, πληρούνται τα κριτήρια του άρθρου 6 παρ.1 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει74. Η εθνική διάσταση της εξεταζόμενης συγκέντρωσης προκύπτει σύμφωνα με το νόμο από τον προσδιορισμό του κύκλου εργασιών75 όλων των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων76. 65. Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 2 εδ. γ΄ του Κανονισμού (ΕΚ) 139/200477, μία συγκέντρωση έχει κοινοτική διάσταση όταν: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 250 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος. 66. Κατά τη γνωστοποιούσα, όσον αφορά στις συμμετέχουσες στη συγκέντρωση ΕΘΝΙΚΗ και EUROBANK, οι κάτωθι κύκλοι εργασιών πραγματοποιήθηκαν ως προς την εθνική, κοινοτική και παγκόσμια διάσταση για το τελευταίο οικονομικό έτος: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΧΡΗΣΗ 2011 (σε εκ €) 67. Όμιλος Εθνικός κ.ε. Κοινοτικός κ.ε. Παγκόσμιος κ.ε. ΕΘΝΙΚΗ […] […] […] EUROBANK […] […] […] Συνεπώς, σε σχέση με τον προσδιορισμό της αρμόδιας προς εξέταση την υπό κρίση πράξη Αρχής, κρίσιμη παράμετρος εν προκειμένω είναι για κάθε μία από τις συμμετέχουσες ΕΘΝΙΚΗ και EUROBANK η πραγματοποίηση άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών 73 Σχετικά με το ύψος του κύκλου εργασιών των ΕΤΕ και EUROBANK ERGASIAS, βλ. ανωτέρω Κεφ. Β΄. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1 «Κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα σε τριάντα ημέρες από τη σύναψη συμφωνίας ή τη δημοσίευση προσφοράς ή ανταλλαγής ή την ανάληψη υποχρέωσης για την απόκτηση συμμετοχής, που εξασφαλίζει τον έλεγχο της επιχείρησης όταν ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση κατά το άρθρο 10 ανέρχεται, στην παγκόσμια αγορά τουλάχιστον σε εκατόν πενήντα εκατομμύρια (150.000.000) ευρώ και δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμία χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των δεκαπέντε εκατομμυρίων (15.000.000) ευρώ στην ελληνική αγορά». 75 Ο κύκλος εργασιών του εξαγοράζοντος ή των μερών που συμμετέχουν στη συγκέντρωση προκύπτει από το άθροισμα των κύκλων εργασιών των επιχειρήσεων που ορίζει το άρθρο 10 παρ. 4 ν. 3959/2011, όπως ισχύει, κατά τα οριζόμενα και στην παράγραφο 1 του άρθρου αυτού. Όταν η συγκέντρωση πραγματοποιείται με την απόκτηση τμημάτων μιας ή περισσότερων επιχειρήσεων, ασχέτως αν τα τμήματα αυτά έχουν ή όχι νομική προσωπικότητα, λαμβάνονται υπόψη, όσον αφορά το μεταβιβάζοντα, μόνο ο κύκλος εργασιών που αντιστοιχεί στο μεταβιβαζόμενο μέρος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 2 του ανωτέρω άρθρου. Ειδικές διατάξεις σχετικά με τα πιστωτικά ιδρύματα, τις ασφαλιστικές εταιρίες, τους λοιπούς χρηματοοικονομικούς οργανισμούς και τις κοινές επιχειρήσεις περιέχονται στο άρθρο 10 παράγραφοι 3, 4 και 5. 76 Για τον ορισμό της συμμετέχουσας επιχείρησης βλέπε άρθρα 5, 6 και 10 ν. 3959/2011, όπως ισχύει, καθώς και σχετική νομολογία της Επιτροπής Ανταγωνισμού (www.epant.
3. gr)και επικουρικά τη σχετική Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 77 του Συμβουλίου, της 20.01.2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («Κοινοτικός κανονισμός συγκεντρώσεων»), ΕΕ L 024 της 29/01/2004, σελ. 0001 - 0022. 74 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της στην Ελλάδα, καθώς ο κύκλος εργασιών έκαστης ξεπερνά τα 250 εκατομμύρια ευρώ εντός της Κοινότητας. Όπως φαίνεται από τον ανωτέρω πίνακα, όντως, και οι δύο Τράπεζες πραγματοποιούν άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών στην Ελλάδα (η ΕΘΝΙΚΗ πραγματοποιεί στην Ελλάδα το […]% του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της, ενώ η EUROBANK πραγματοποιεί στην Ελλάδα το […]% του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της). 68. Κατά συνέπεια, με βάση τα υφιστάμενα στοιχεία, η παρούσα γνωστοποίηση υποβάλλεται αρμοδίως ενώπιον της Ε.Α., επειδή, μολονότι πληροί τα κριτήρια της κοινοτικής υπαγωγής, εντούτοις, οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν άνω των δύο τρίτων του ολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών τους στην Ελλάδα και συνεπώς πληρούται η αρνητική προϋπόθεση του άρθρου 1 παρ. 2 εδάφ. γ΄ του Κανονισμού (ΕΚ) 139/2004. Γ.3. ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΔΕΚΤΟΥ, ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΗΚΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ 69. Το πρώτο έντυπο γνωστοποίησης (υπ’ αριθμ. πρωτ. 8697) υπεβλήθηκε στην Ε.Α. την 5.11.2012, ήτοι εντός 30 ημερών από την από 5.10.2012 υποβολή της Δημόσιας Πρότασης, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011. Ωστόσο, κατά την ημερομηνία υποβολής της ανωτέρω γνωστοποίησης δεν κατετέθη το προβλεπόμενο στο άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 3959/2011 παράβολο, με συνέπεια η εν λόγω γνωστοποίηση να θεωρείται απαράδεκτη78. 70. Περαιτέρω, το ανωτέρω έντυπο γνωστοποίησης είχε ουσιώδεις ελλείψεις σε πολλά σημεία, τις οποίες η γνωστοποιούσα ανέφερε ότι θα συμπληρώσει. Δύο ημέρες μετά την υποβολή του ανωτέρω εντύπου γνωστοποίησης, η ΕΤΕ με την υπ’ αριθμ. πρωτ. 8722/7.11.2012 επιστολή της ανέφερε, σχετικά με την εκκρεμότητα της κατάθεσης του προβλεπόμενου παραβόλου, ότι παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε, δεν κατέστη δυνατό να ολοκληρώσει την καταβολή αυτού και την κατάθεση του σχετικού αποδεικτικού στην Ε.Α., λόγω των απεργιών των δημοσίων υπαλλήλων και των εργαζομένων στα μέσα μαζικής μεταφοράς και της μη λειτουργίας των υποκαταστημάτων των τραπεζών. Ωστόσο, κατά την ημερομηνία υποβολής του υπ’ αριθμ. πρωτ. 8697/5.11.2012 εντύπου γνωστοποίησης υπήρχε απεργία μόνο στα μέσα μαζικής μεταφοράς, που σε κάθε περίπτωση δεν κώλυε την έκδοση παραβόλου από τη γνωστοποιούσα. Συνεπώς, δε συντρέχει λόγος ανωτέρας βίας, που κατέστησε ανέφικτη την έκδοση του παραβόλου και την παραδεκτή υποβολή της γνωστοποίησης ενώπιον της Ε.Α. 71. Με την ως άνω επιστολή της η γνωστοποιούσα δεσμεύτηκε να προσκομίσει το παράβολο μαζί με το πλήρες και τελικό κείμενο της γνωστοποίησης την 9.11.2012, παραιτούμενη, μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία, της αξίωσής της να λάβει επιστολή συμπληρωματικών στοιχείων εντός του χρονικού ορίου που τίθεται από το άρθρο 8 παρ. 11 ν. 3959/2011 και αιτούμενη να εκκινήσει η εν λόγω προθεσμία των επτά εργάσιμων ημερών την 9.11.2012, ημερομηνία κατά την οποία δεσμεύτηκε να καταθέσει, πέραν του παραβόλου, το πλήρες κείμενο της ανωτέρω 78 Βλ. σχετικά άρθ. 45 παρ. 1 ν. 3959/2011, σύμφωνα με το οποίο: «Οι γνωστοποιήσεις του άρθρου 6 και οι αιτήσεις της παραγράφου 3 του άρθρου 9 συνοδεύονται, με ποινή το απαράδεκτο αυτών, από γραμμάτιο καταβολής παραβόλου. Το ποσό του παραβόλου ορίζεται στο ποσό των χιλίων εκατό (1.100) ευρώ για την γνωστοποίηση του άρθρου 6 και για τις αιτήσεις των παραγράφων 9 και 3 των άρθρων 8 και 9, αντιστοίχως». 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ γνωστοποίησης79. Ωστόσο, το δεύτερο και πλήρες έντυπο γνωστοποίησης κατατέθηκε στην Ε.Α. την 12.11.2012 (υπ’ αριθμ. πρωτ. 8843)80. Κατά συνέπεια θεωρείται ότι σύννομη και πλήρης γνωστοποίηση έλαβε χώρα την 12.11.2012 για τους κατωτέρω αναλυτικά αναφερόμενους λόγους. Η παραίτηση της γνωστοποιούσας81 από την τασσόμενη στο άρθ. 8 παρ. 11 ν. 3959/2011 προθεσμία των επτά εργάσιμων, προκειμένου να λάβει από την Ε.Α. επιστολή διόρθωσης/ συμπλήρωσης της αρχικής γνωστοποίησης, θεωρείται ως νόμω αβάσιμη, απαράδεκτη και μη επιφέρουσα ουδεμία νομική συνέπεια, καθώς αφορά σε παραίτηση από προθεσμία αναγκαστικού δικαίου την οποία τάσσει ο νόμος προς εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος. 72. Συγκεκριμένα, οι προθεσμίες εξέτασης και απόφανσης επί μιας υποβληθείσας πράξης συγκέντρωσης που μπορούν να παραταθούν είναι, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 8 παρ. 11 υπό α του ως άνω νόμου, οι προβλεπόμενες στις παρ. 3, 4, 5 και 6 του άρθ. 8 προθεσμίες, ήτοι: α) η προθεσμία του ενός μηνός από τη γνωστοποίηση της συγκέντρωσης εντός των οποίων ο Πρόεδρος της Ε.Α., είτε αποφαίνεται ότι η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό της με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού, είτε ότι προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες, οπότε και κινείται η διαδικασία της πλήρους διερεύνησης αυτής. β) η προθεσμία των 45 ημερών από την ημερομηνία κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης για εισαγωγή της υπόθεσης ενώπιον της Ε.Α και γ) η προθεσμία των 90 ημερών από την ημερομηνία κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης για την έκδοση της απόφασης της Ε.Α. 73. Λόγω μη τήρησης των οριζόμενων προθεσμιών, η γνωστοποιούσα, επτά ημέρες μετά την υποβολή του πρώτου εντύπου, υπέβαλε ενώπιον της Ε.Α. δεύτερο έντυπο γνωστοποίησης συγκέντρωσης (υπ’ αριθμ. πρωτ. 8843/2012), το οποίο ήταν πληρέστερο του πρώτου82. Μετά την εξέταση αυτού και του υποβληθέντος φακέλου, η ΓΔΑ έκρινε ότι υπήρχαν ελλείψεις και ασάφειες στη συμπλήρωση και αυτού του εντύπου γνωστοποίησης και των προσκομισθέντων στοιχείων, και ως εκ τούτου, στις 21.11.2012, απέστειλε επιστολή83 προς τη γνωστοποιούσα επιχείρηση ζητώντας πρόσθετα και διευκρινιστικά στοιχεία, προκειμένου να συμπληρωθεί προσηκόντως ο φάκελος της γνωστοποίησης. Επί της επιστολής αυτής, οι συμμετέχουσες εταιρίες απάντησαν εμπροθέσμως με 79 Σύμφωνα με την παρ. 11 του άρ.8 του ν. 3959/2011: «Οι προθεσμίες που προβλέπονται στις προηγούμενες παραγράφους 3, 4, 5 και 6 μπορούν να παραταθούν στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) αν συμφωνήσουν οι γνωστοποιούσες επιχειρήσεις, β) αν η γνωστοποίηση είναι λανθασμένη ή παραπλανητική, με αποτέλεσμα να μην μπορεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού να προβεί στην αξιολόγηση της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης. Οι προθεσμίες που προβλέπονται στις παραγράφους 3 και 4 μπορούν επίσης να παραταθούν αν το έντυπο της γνωστοποίησης δεν έχει συμπληρωθεί πλήρως, με αποτέλεσμα να μην μπορεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού να προβεί στην αξιολόγηση της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης. Με εξαίρεση την περίπτωση α΄ της παρούσας παραγράφου, η Επιτροπή υποχρεούται εντός επτά εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία της γνωστοποίησης να ζητήσει από τις γνωστοποιούσες επιχειρήσεις τη διόρθωση της αρχικής γνωστοποίησης. Ως χρονικό σημείο έναρξης των προθεσμιών στην εν λόγω περίπτωση θεωρείται η ημερομηνία της προσήκουσας γνωστοποίησης». 80 Το υποβληθέν παράβολο εκδόθηκε την 9.11.2012 (α/α 17440). 81 που εμπεριέχεται στην προαναφερόμενη υπ’ αριθμ. πρωτ. 8722/7/11/2012 επιστολή της. 82 Σημειώνεται, επίσης, ότι η γνωστοποιούσα είχε κοινοποίησει στην Ε.Α. αντίτυπο του φύλλου της ημερήσιας οικονομικής εφημερίδας πανελλαδικής κυκλοφορίας «ΗΜΕΡΗΣΙΑ» της 10-11.11.2012, στο οποίο δημοσίευσε την υπό κρίση πράξη, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 6 ν. 3959/2011, το δε κείμενο της ως άνω δημοσίευσης αναρτήθηκε στο διαδικτυακό τόπο της Ε.Α. στις 16.11.2012, κατ’ άρθρο 6 παρ. 6 εδ. β΄ του ν. 3959/2011. 83 Υπ’ αρ. πρωτ. 9108, ήτοι εντός επτά εργάσιμων ημερών από την 21.11.2012. 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τις υπ’ αριθμ. πρωτ. 9490/30.11.2012 (EUROBANK ERGASIAS) και 9634/5.12.2012 (ΕΤΕ) επιστολές τους84. Ως εκ τούτου, ως ημερομηνία προσήκουσας γνωστοποίησης θεωρείται η 5.12.2012 και ως καταληκτική ημερομηνία για την εισαγωγή της υπόθεσης στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, κατόπιν κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης (άρθρο 8 παρ. 4 του ν. 3959/2011), ορίζεται η 18.2.201385,86, ενώ η προθεσμία έκδοσης απόφασης της ΕΑ επί της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης παρέρχεται στις 4.4.2013. 74. Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω εκτιμάται ότι η υπ’ αριθμ. πρωτ. 8843/2012 γνωστοποίηση συγκέντρωσης είναι μεν εκπρόθεσμη, πλην όμως, η μη τήρηση της προβλεπόμενης μηνιαίας προθεσμίας του άρθρου 6 παρ. 1 ν. 3959/2011 δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα87, γιατί η γνωστοποιούσα εμπρόθεσμα έστειλε τα πρώτα (έστω και παντελώς ανεπαρκή) στοιχεία που αφορούσαν στην εν λόγω γνωστοποίηση και κατά το δυνατόν ταχύτερα ολοκλήρωσε την αποστολή των λοιπών στοιχείων, ώστε να καταστεί εφικτός ο έλεγχος της υπό κρίση συγκέντρωσης από την Υπηρεσία88. Για τους λόγους αυτούς προτείνεται η μη επιβολή προστίμου στη γνωστοποιούσα. 84 Ενδιάμεσα, με το υπ’ αρ. πρωτ. 9539/3.12.2012 έγγραφο, η γνωστοποιούσα ζήτησε παράταση στην ταχθείσα από τη ΓΔΑ προθεσμία υποβολής της απάντησής της, την οποία και έλαβε. Εν συνεχεία εστάλησαν από τη ΓΔΑ και οι υπ’ αριθμ. πρωτ. […], […], […] και […] επιστολές παροχής στοιχείων, προκειμένου να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της γνωστοποιηθείσας πράξης, στις οποίες η γνωστοποιούσα απάντησε εμπρόθεσμα με τις υπ΄αριθμ. πρωτ. […], […], […] και […] επιστολές της. 85 Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 8 του ν. 3959/2011, «1. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξετάζει τη γνωστοποιούμενη συγκέντρωση μόλις υποβληθεί η σχετική γνωστοποίηση... 4. Αν διαπιστωθεί ότι η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου και προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επί μέρους αγορές στις οποίες αφορά, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού, με απόφαση του που εκδίδεται μέσα σε ένα μήνα από την γνωστοποίηση κινεί τη διαδικασία της πλήρους διερεύνησης της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης και ενημερώνει αμελλητί τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις σχετικά με την απόφασή του. Από τη γνωστοποίηση στις συμμετέχουσες επιχειρήσεις της κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης, οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις μπορούν από κοινού να προβαίνουν σε τροποποιήσεις στη συγκέντρωση ή να προτείνουν την ανάληψη δεσμεύσεων, ώστε να μην προκαλούν σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επί μέρους αγορές στις οποίες αφορά, και να τις κοινοποιούν στην Επιτροπή Ανταγωνισμού. 5. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 2 και 3, η υπόθεση εισάγεται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα σε προθεσμία σαράντα πέντε ημερών από την ημερομηνία κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης. 6. Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία εκδίδεται μέσα σε ενενήντα ημέρες από την ημερομηνία κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης, απαγορεύεται η συγκέντρωση όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις της παραγράφου 1 του άρθρου 7 και, στην περίπτωση της παραγράφου 5 του άρθρου 5, όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της παραγράφου 3 του άρθρου 1. Σε κάθε άλλη περίπτωση, η Επιτροπή Ανταγωνισμού επιτρέπει τη συγκέντρωση. Η πάροδος της προθεσμίας των ενενήντα ημερών, χωρίς την έκδοση απορριπτικής απόφασης, θεωρείται ως έγκριση της συγκέντρωσης εκ μέρους της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία εκδίδει υποχρεωτικώς τη σχετική διαπιστωτική πράξη». 86 Σημειώνεται ότι με την υπ’ αριθμ. 31/4.1.2013 πράξη Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού απεφασίσθη η κίνηση της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης. 87 Η ύπαρξη υπαιτιότητας από μέρους των υπόχρεων σε γνωστοποίηση αποτελεί, σύμφωνα με το νόμο, προϋπόθεση για την επιβολή προστίμου. Όπως γίνεται αποδεκτό από τη θεωρία (Βλ. σχετικά και Δ. Κουτσούκη, όπ.π., σελ. 152 επ.), ο νόμος κάνοντας λόγο για υπαιτιότητα εννοεί τόσο το δόλο (ενδεχόμενο ή άμεσο), όσο και την αμέλεια. Ως εκ τούτου, παράβαση της υποχρέωσης γνωστοποίησης υπάρχει όχι μόνο όταν ηθελημένα και εν γνώσει το υπόχρεο σε γνωστοποίηση πρόσωπο δεν προβαίνει σε αυτήν, ή θεωρεί ως ενδεχόμενη την παράβαση και την αποδέχεται. Παράβαση υπάρχει και όταν το υπόχρεο προς γνωστοποίησης πρόσωπο νομίζει μεν ότι δεν εμπίπτει στην υποχρέωση γνωστοποίησης, αλλά εάν είχε καταβάλλει δε την απαιτούμενη στις συναλλαγές επιμέλεια θα διέγνωσκε ότι πράγματι η συγκέντρωση υπόκειται στην υποχρέωση γνωστοποίησης. 88 Βλ. σχετικά και υπ’ αριθμ. 74/1997 απόφαση της Ε.Α. 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Δ. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Δ.1. ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Δ.1.1. Γενικό πλαίσιο 75. «Οριζόντιες συγκεντρώσεις» είναι οι συγκεντρώσεις, στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις που αποτελούν πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές στην ίδια σχετική αγορά. 76. Δύο είναι οι βασικοί τρόποι με τους οποίους οι οριζόντιες συγκεντρώσεις ενδέχεται να εμποδίσουν σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, ιδίως με τη δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης89: α) καταργώντας σημαντικές ανταγωνιστικές πιέσεις σε μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, οι οποίες ως εκ τούτου θα έχουν αυξημένη ισχύ στην αγορά, χωρίς να καταφύγουν σε συντονισμό της συμπεριφοράς τους (επιπτώσεις μη συντονισμένης συμπεριφοράς), β) μεταβάλλοντας τη φύση του ανταγωνισμού ούτως ώστε επιχειρήσεις που προηγουμένως δεν συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους, να είναι πλέον πολύ πιθανότερο να τη συντονίζουν και να αυξάνουν τις τιμές ή με άλλο τρόπο να βλάπτουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό. Μια συγκέντρωση μπορεί επίσης να καταστήσει τον συντονισμό ευκολότερο, σταθερότερο ή αποτελεσματικότερο για τις επιχειρήσεις που συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους και πριν από τη συγκέντρωση (επιπτώσεις συντονισμένης συμπεριφοράς)90. 77. Κατά την εκτίμηση των εν λόγω επιπτώσεων, η Ε.Α. λαμβάνει υπόψη της σωρεία παραγόντων οι οποίοι σχηματικά εκτίθενται κατωτέρω. Οι εν λόγω παράγοντες δεν αξιολογούνται μηχανικά και στο σύνολό τους σε κάθε περίπτωση. Η ανάλυση κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης από πλευράς ανταγωνισμού βασίζεται σε μία γενική αξιολόγηση των προβλεπόμενων επιπτώσεων της συγκέντρωσης λαμβάνοντας υπόψη τους όποιους από τους κατωτέρω εκάστοτε σχετικούς παράγοντες και συνθήκες, καθώς τούτοι δεν είναι πάντοτε στο σύνολό τους κρίσιμοι για την εξέταση κάθε συγκέντρωσης. Ως εκ τούτου είναι πιθανό να μην χρειαστεί να αναλυθούν εξίσου λεπτομερώς όλα τα δεδομένα μίας υπόθεσης91. Δ.1.2. Επιπτώσεις μη Συντονισμένης Συμπεριφοράς 78. Κατά την εκτίμηση των εν λόγω επιπτώσεων, η Επιτροπή Ανταγωνισμού λαμβάνει υπόψη της τους ακόλουθους κυρίως παράγοντες:
4. i)Υψηλά μερίδια αγοράς: Τα μερίδια αγοράς και τα επίπεδα συγκέντρωσης αποτελούν χρήσιμες πρώτες ενδείξεις για τη διάρθρωση της αγοράς και τη σπουδαιότητα τόσο των συμμετεχόντων 89 Πέραν της συμβολής στη δημιουργία ή ενίσχυση ατομικής δεσπόζουσας θέσης, μια συγκέντρωση δύναται να περιορίσει σημαντικά τον ανταγωνισμό, εφόσον λαμβάνει χώρα σε μία ολιγοπωλιακή αγορά και οδηγεί στην κατάργηση σημαντικών ανταγωνιστικών πιέσεων που ασκούσαν προηγουμένως μεταξύ τους τα μέρη, σε συνδυασμό με τη μείωση της ανταγωνιστικής πίεσης επί των υπολοίπων ανταγωνιστών. Στην περίπτωση αυτή, ακόμα και αν υπάρχει ελάχιστη πιθανότητα συντονισμού μεταξύ των μελών του ολιγοπωλίου, η εξάλειψη ενός σημαντικού παράγοντα ανταγωνισμού συνιστά επίπτωση μη συντονισμένης συμπεριφοράς. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 05-02-2004 για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων (εφεξής «Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων»), σημείο 25. Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπ. Μ.3512 VNU / WPP / JV, σκ. 17 επ., και M.3916 T-Mobile Austria/Tele.ring, σκ. 40 επ. 90 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 25. 91 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 13. 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μερών όσο και των ανταγωνιστών τους από πλευράς ανταγωνισμού92. Αν και απλώς πρώτες ενδείξεις για την ισχύ στην αγορά και την αύξησή της, είναι κατά κανόνα σημαντικοί παράγοντες κατά την αξιολόγηση93. Στο πλαίσιο αυτό όσο μεγαλύτερο είναι το άθροισμα των μεριδίων αγοράς των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων, τόσο πιθανότερο είναι η συγκέντρωση να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της ισχύος στην αγορά. Έτσι, έχει γίνει δεκτό ότι πολύ μεγάλα μερίδια αγοράς (άνω του 50%) μπορούν από μόνα τους να μαρτυρούν την ύπαρξη δεσπόζουσας θέσης στη σχετική αγορά94,95 δίχως ωστόσο να αποκλείεται η έγκρισή τους, εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένοι, ειδικά τεκμηριωμένοι λόγοι96. Μία συγκέντρωση, στην οποία συμμετέχει μία επιχείρηση με μερίδιο αγοράς που θα παραμείνει κάτω του 50% μετά την πραγματοποίησή της, δύναται να δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών παραγόντων που αναλύονται κατωτέρω97. Έτσι, συγκεντρώσεις που οδηγούν σε μερίδια αγοράς 92 Κατευθυντήριες, ο.π., παρ.14. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 27. 94 Βλ. απόφαση ΓενΔικ T-210/01, General Electric κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρ. 570-574, όπου το ΓενΔικ δέχτηκε ότι στοιχειοθετούνταν δημιουργία δεσπόζουσας θέσης της GE στην αγορά των κινητήρων επιχειρηματικών αεροσκαφών κυρίως διότι αυτή διέθετε μερίδιο αγοράς άνω του 50% που θεωρήθηκε τεκμήριο δεσπόζουσας θέσης πλην εξαιρετικών περιστάσεων. Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπ Μ.3732 Procter & Gamble/Gilette, σκ.19-20, 22-24, όπου το μερίδιο αγοράς της νέας οντότητας κυμαινόταν μεταξύ 65-80% στις περισσότερες των σχετικών αγορών, με αποτέλεσμα τούτο να αποτελεί παράγοντα καταρχήν θεμελίωσης δεσπόζουσας θέσης (σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα μερίδια των ανταγωνιστών ήταν πολύ χαμηλά), Μ.774 St Gobain/Wacker/NOM, σκ. 223, όπου μερίδιο αγοράς άνω του 60% θεωρήθηκε ενδεικτικό δεσπόζουσας θέσης της νέας οντότητας (σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα μερίδια των ανταγωνιστών κυμαίνονταν κάτω του 10%), Μ.3197 CANDOVER/CINVEN/BERTELSMANN-SPRINGER, σκ. 60-63 όπου μερίδιο της τάξεως του 50-60% σε συνδυασμό με την έλλειψη αντισταθμιστικής ισχύος των πελατών θεωρήθηκε αρκετό για την διαπίστωση δεσπόζουσας θέσης της νέας οντότητας, M.4494 EVRAZ/HIGHVELD, σκ. 91-93, όπου έγινε δεκτό ότι μερίδιο αγοράς περίπου 70-80% (σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το μερίδιο αγοράς των ανταγωνιστών ήταν χαμηλό αλλά και δεν ήταν δυνατή η άμεση ανεύρεση επαρκών και αξιόπιστων εναλλακτικών πηγών προμήθειας) συνιστούσε τεκμήριο ύπαρξης δεσπόζουσας θέσης της νέας οντότητας, Μ.2861 Siemens/Dragerwerk/JV, σκ.86 (όπου έγινε δεκτό ότι μερίδια άνω του 50% σε συνδυασμό με το ότι τα προϊόντα των δύο συμμετεχουσών ήταν στενά υποκατάστατα και των υψηλών εμποδίων εισόδου δημιουργούσαν σοβαρές υπόνοιες για δημιουργία δεσπόζουσας θέσης εκ της συγκεντρώσεως . Βλ. και E.A. 434/V/2009, σκ. 28. 95 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 17. 96 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.3090 VOLKSWAGEN/OFFSET/CRESCENT/LEASEPLAN/JV, σκ. 21-25 (όπου έγινε δεκτό ότι μερίδια 50-60% δεν δημιουργούσαν πρόβλημα διότι η αγορά είχε μεγάλο περιθώριο ανάπτυξης, δεν ήταν ώριμη, δεν υπήρχαν ιδιαίτερα εμπόδια εισόδου - είχε μάλιστα διαπιστωθεί και πρόσφατη είσοδος - ενώ υπήρχε και ισχυρή αντισταθμιστική ισχύς των μεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων), Μ.3544 BAYER HEALTHCARE/ROCHE, σκ.41-45 (όπου έγινε δεκτό ότι μερίδια της τάξης του 50-60% δεν δημιουργούσαν πρόβλημα διότι: α) υπήρχαν περιθώρια δυνητικού ανταγωνισμού, β) υπήρχε δυνατότητα να στραφούν οι πελάτες σε άλλα υποκατάστατα προϊόντα σε περίπτωση αύξησης των τιμών), Μ.2568 Haniel/Ytong, σκ.100-106 (όπου παρά τη μικρή αύξηση του μεριδίου 2-5% που θα προέκυπτε από τη συγκέντρωση, η νέα οντότητα θα ενίσχυε τη δεσπόζουσα θέση που κατείχε λόγω δεσμών με τον αμέσως επόμενο ανταγωνιστή της, γεγονός το οποίο μείωνε την ανταγωνιστική πίεση που θα δεχόταν). 97 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 17. Βλ. και απόφαση ΕΕπ Μ.214 Du Pont κατά ICI, σκ.32-47. Στην υπόθεση αυτή μερίδιο 43% έγινε δεκτό ότι, παρά τις ανταγωνιστικές πιέσεις από τους πελάτες, δημιουργούσε προβλήματα ανταγωνισμού διότι: α) η απόσταση από τον μεγαλύτερο ανταγωνιστή ήταν διπλάσια και πλέον, β) οι δύο συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερείχαν από απόψεως τεχνολογικής αναπτύξεως και ποιότητας προϊόντων λόγω και των προωθητικών τους ενεργειών, γ) και οι δύο μετέχουσες επιχειρήσεις ήταν κάθετα ολοκληρωμένες γεγονός που συνιστούσε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, δ) η στρατηγική του κυριότερου ανταγωνιστή ήταν επικεντρωμένη σε διαφορετικά τμήματα της αγοράς, με αποτέλεσμα να απαιτείται επένδυση και ικανό χρονικό διάστημα, προκειμένου να μπορέσουν να ανταγωνιστούν στο πλήρες φάσμα προϊόντων, ε) οι μικρότεροι ανταγωνιστές δεν μπορούσαν να καλύψουν πλήρως τις ανάγκες των πελατών. Βλ. επίσης απόφαση ΕΕπ Μ.3149 PROCTEUR & GAMBLE/WELLA, σκ.5051 (όπου μερίδια αγοράς της τάξης του 40-50% κρίθηκαν προβληματικά διότι: α) τα μερίδια των επόμενων ανταγωνιστών απείχαν από το μερίδιο αγοράς της νέας οντότητας κατά πάνω από 20 ποσοστιαίες μονάδες και β) οι συμμετέχουσες είχαν τα μεγαλύτερα ηγετικά σήματα στις εν λόγω αγορές), Μ.2033 Metso/Svedala, σκ.18993 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μεταξύ 25-40% δεν προκαλούν κατά κανόνα προβλήματα μη συντονισμένων αποτελεσμάτων ιδίως εφόσον υφίστανται στις σχετικές αγορές άλλοι ισχυροί ανταγωνιστές, καθώς και άλλοι μικρότεροι ανταγωνιστές98. Ωστόσο, εφόσον η απόσταση των μεριδίων αγοράς μεταξύ της νέας οντότητας και των επόμενων ανταγωνιστών προσεγγίζει περίπου το 20% απαιτείται να εξετασθούν αναλυτικότερα και οι λοιπές συνθήκες της αγοράς99. Τέλος, συγκεντρώσεις που οδηγούν σε μερίδια αγοράς κάτω του 25% δεν είναι πιθανόν να εμποδίσουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό100. Πέραν του ύψους του μεριδίου αγοράς της νέας οντότητας κατά τα ανωτέρω, συνεκτιμάται και η δυνατότητα των εναπομεινάντων ανταγωνιστών να ασκήσουν ανταγωνιστική πίεση στη νέα οντότητα. Στο πλαίσιο αυτό, η σχέση μεταξύ των μεριδίων αγοράς των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων και των ανταγωνιστών τους (και ιδιαίτερα αυτών που κατέχουν την επόμενη θέση από απόψεως μεγέθους), αποτελεί κριτήριο αξιολόγησης της ύπαρξης δεσπόζουσας θέσης101. Όπως προαναφέρθηκε, στις περιπτώσεις που η απόσταση μεταξύ της πρώτης επιχείρησης 224. Στην εν λόγω υπόθεση μερίδιο αγοράς της τάξης του 35-45% θεωρήθηκε ένδειξη δημιουργίας ατομικής δεσπόζουσας θέσης διότι: α) το μερίδιο αγοράς του επόμενου ανταγωνιστή απείχε από αυτό της νέας οντότητας κατά πάνω από είκοσι ποσοστιαίες μονάδες (σκ.189), β) η νέα οντότητα έχαιρε ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων που είχαν σημασία για τους καταναλωτές (παρ.192), γ) η ανταγωνιστική πίεση από τους ανταγωνιστές μειωνόταν λόγω της απόστασης μεριδίων και της στρατηγικής των ανταγωνιστών να απευθύνονται σε άλλες κατηγορίες καταναλωτών, καθώς και των οικονομιών κλίμακος που απολάμβανε η νέα οντότητα λόγω της δυνατότητας προσφοράς πολλών προϊόντων (παρ.197), δ) δεν υπήρχε ισχυρή αντισταθμιστική ισχύς (παρ.204), ενώ ε) υπήρχαν και αρκετά εμπόδια εισόδου (212επ). Βλ. και απόφαση ΕΕπ Μ.2337 NESTLE/RALSTON PURINA, σκ.41-47 (όπου έγινε δεκτό ότι μερίδιο της τάξης του 40-50% προκαλούσε προβλήματα ανταγωνισμού διότι: α) οι υπόλοιποι ανταγωνιστές ήταν πολύ μικροί με μερίδια σταθερά κάτω του 10%, β) οι όποιοι ανταγωνιστές είχαν τοπική μόνο παρουσία και γ) η όποια ανταγωνιστική πίεση από τα ιδιωτικής ετικέτας προϊόντα μειωνόταν λόγω του ότι οι συμμετέχουσες ήταν μεγάλοι προμηθευτές των παραγωγών προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Βλ. ακόμη αποφάσεις ΕΕπ Μ.2609 HP/COMPAQ, σκ.36, 40-47 (όπου μερίδιο της τάξης του 40-50% θεωρήθηκε ότι δεν δημιουργούσε πρόβλημα ανταγωνισμού διότι δεν υπήρχαν ιδιαίτερα εμπόδια εισόδου και κόστη μεταστροφής ή επέκτασης/επενδύσεων ή σε άλλη αγορά επειδή αυτή βρισκόταν σε ανάπτυξη, τα μερίδια αγοράς δεν ήταν σταθερά, τα εμπόδια εισόδου ήταν χαμηλά και υπήρχαν πολύ χαμηλά κόστη μεταστροφής), Μ.2223 Getronics/Hagemeyer/JV, σκ.21-31 (όπου έγινε δεκτό ότι μερίδιο της τάξης του 40-50% δεν ήταν ικανό για τη θεμελίωση δεσπόζουσας θέσης διότι: α) υπήρχε πρόσφατη επιτυχής είσοδος στην αγορά και β) δεν υπήρχαν ιδιαίτερα κόστη μεταστροφής σε ανταγωνιστές). 98 Βλ. ενδεικτικά Μ.3267 CRH/CEMENTBOUW, παρ.21-22 (όπου μερίδια της τάξεως 30-40% θεωρήθηκε ότι δεν δημιουργούσαν προβλήματα ανταγωνισμού λόγω του ότι υπήρχαν ισχυροί ανταγωνιστές με παρόμοια μερίδια και αρκετοί μικρότεροι ανταγωνιστές), Μ.2621, SEB/Moulinex. Στην υπόθεση αυτή έγινε δεκτό ότι μερίδιο αγοράς περίπου 40% δεν προσέδιδε ατομική δεσπόζουσα λόγω του ότι: α) ο επόμενος ανταγωνιστής είχε μερίδιο 25% (παρ.130), β) οι δύο ανταγωνιστές είχαν αντίστοιχα ισχυρά σήματα και δυνατότητες παραγωγής και διάθεσης σε σήματα (παρ.132-133), γ) οι τιμές παρουσίαζαν πτωτική τάση, ενώ είχαν σημειωθεί είσοδοι ανταγωνιστών στην αγορά και βαθμός καινοτομία (παρ.134), δ) αντίστοιχο χαρτοφυλάκιο προϊόντων με δύο ή τρία σήματα μπορούσαν να προσφέρουν και οι ανταγωνιστές (παρ.148-149). 99 Βλ. ενδεικτικά Μ.3191 Philip Morris/Papastratos, παρ.17-19. Στην υπόθεση αυτή, η νέα οντότητα σε ορισμένες αγορές θα είχε μερίδιο μεταξύ 35-40%, ενώ οι ανταγωνιστές θα κυμαίνονταν σε μερίδια μεταξύ 10-20%. Στην υπόθεση αυτή, εξετάστηκαν και άλλοι παράγοντες, προκειμένου να κριθεί εάν περιοριζόταν ο ανταγωνισμός λόγω της συγκεντρώσεως (παρ.22επ). Βλ. επίσης Μ.2544, MASTERFOODS/ROYAL CHAIN, παρ.75 (όπου μερίδιο 35-45% έγινε δεκτό ότι δημιουργούσε προβλήματα ανταγωνισμού λόγω σώρευσης χαρτοφυλακίου, εμποδίων εισόδου και ισχυρής θέσης της νέας οντότητας σε παραπλήσια αγορά), Μ.1990, UNILEVER/BESTFOODS, παρ.104-105 (όπου μόνο η απόσταση άνω του 20% μεταξύ των μεριδίων της νέας οντότητας και των επόμενων ανταγωνιστών θεωρήθηκε ότι δημιουργούσε προβλήματα ανταγωνισμού). 100 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο σημείο 18. Βλ. επίσης ενδεικτικά Μ.1882 Pirelli/BICC, παρ.57-58 (όπου εξετάστηκαν συνοπτικά μερίδια ύψους κάτω του 25% και έγινε δεκτό ότι δεν περιόριζαν τον ανταγωνισμό λόγω του ότι η αγορά ήταν αρκετά κατακερματισμένη, ενώ υπήρχαν και αρκετές εναλλακτικές επιλογές για τους πελάτες). 101 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.2187 CVC/Lenzing, σκ.137 (και νομολογία στην οποία παραπέμπει). 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ και της δεύτερης ή/και της τρίτης υπερβαίνει το 20%, τότε είναι περισσότερο πιθανή η ανεύρεση προβλημάτων ανταγωνισμού μετά τη συγκέντρωση, ακόμη και αν το μερίδιο αγοράς της νέας οντότητας δεν υπερβαίνει το ως 50%102. Παράγοντες που δεικνύουν δυνατότητες άσκησης ανταγωνιστικής πίεσης είναι η αύξηση των μεριδίων αγοράς των ανταγωνιστών κατά τα τελευταία έτη, οι δυνατότητες αύξησης της παραγωγικής ικανότητας από μέρους αντιπάλων επιχειρήσεων, η μη ύπαρξη σημαντικών εμποδίων εισόδου, ο βαθμός ανάπτυξης της αγοράς τα τελευταία χρόνια (εκτός αν η αύξηση της παραγωγικής ικανότητας έχει ιδιαίτερο κόστος)103. Επιπροσθέτως, η ύπαρξη δεσμών μεταξύ της νέας οντότητας και των ανταγωνιστών δύναται να αποθαρρύνει τους τελευταίους από την άσκηση τέτοιας πίεσης. Τέτοιοι δεσμοί έχει θεωρηθεί ότι είναι οι ελέγχουσες συμμετοχές σε κοινές επιχειρήσεις104, οι μειοψηφικές μετοχικές και μη ελέγχουσες συμμετοχές σε ανταγωνιστή105, καθώς και τυχόν συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ ανταγωνιστών (π.χ. διανομής, παραγωγής)106.
5. ii)Επίπεδα συγκέντρωσης (δείκτης ΗΗΙ): Είναι ελάχιστα πιθανό να εντοπισθούν οριζόντια προβλήματα ανταγωνισμού σε αγορές, όπου ο δείκτης ΗΗΙ μετά τη συγκέντρωση δεν θα ξεπερνά το 1000 ή που κυμαίνεται μεταξύ 1000-2000 με μεταβολή (Δ) κάτω από 250 ή που ξεπερνά το 2000 αλλά η μεταβολή (Δ) κυμαίνεται κάτω από το 150 εκτός ειδικών περιστάσεων107,108. 102 Στις περιπτώσεις, δηλαδή, αυτές διενεργείται πλήρης ανάλυση της συγκέντρωσης παρά το γεγονός ότι τα μερίδια αγοράς της νέας οντότητας μπορεί να κυμαίνονται μεταξύ 35-40%. Βλ. αναλυτικά N. Levy, European Merger Control Law, chapter 5, The Control of Concentrations between Undertakings, Rel. 18-11/2008, σελ. 5264, υποσ.149-151 (σχετική νομολογία). 103 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.3287, ο.π., σκ. 34, Μ.3146 Smith & Nephew/Centerpulse, σκ.20-21, καθώς και Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 33-34. 104 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.1383 Εxxon/Mobil, σκ.452 (όπου θεωρήθηκε ότι οι ελέγχουσες συμμετοχές σε μία κοινή επιχείρηση αποτελούσαν παράγοντα αποτροπής ανταγωνισμού μεταξύ των μερών και ανάπτυξης πιθανού συντονισμού μεταξύ τους, καθώς υφίσταται ισχυρό χρηματοοικονομικό ενδιαφέρον για την ευημερία του ανταγωνιστή). 105 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.1980 VOLVO/RENAULT, σκ.31,45 (όπου ακριβώς το υψηλό μερίδιο της νέας οντότητας σε συνδυασμό με τον διαρθρωτικό δεσμό (μειοψηφική συμμετοχή της τάξεως του 15% σε κοινή επιχείρηση σε συνδυασμό με εκπροσώπηση στο δ.σ. αυτής) με έναν εκ των ανταγωνιστών θεωρήθηκε ότι αρκούσε για την διαπίστωση προβλημάτων ανταγωνισμού), Μ.2876 Newcorp/Telepiu, σκ. 285-308. Στην υπόθεση αυτή ερευνήθηκε εάν μειοψηφική συμμετοχή με εκπροσώπηση στο δ.σ. μίας κοινής πλατφόρμας μπορούσε να μειώσει την ανταγωνιστική απειλή για την νέα οντότητα. Εντούτοις, διαπιστώθηκε ότι η συμμετέχουσα επιχείρηση με την συμμετοχή και την εκπροσώπηση αυτή δεν αποτελούσε δυνητικό ανταγωνιστή στη σχετική αγορά. 106 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.2972 DSM/Roche Vitamins, παρ.51-68. Στην υπόθεση αυτή, υπήρχαν συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ ανταγωνιστών (BASF/NOVOZYMES) και των μητρικών εταιριών της νέας οντότητας (DSM/RV-FC). Η αλληλεξάρτηση των μετεχουσών στις ως άνω συμφωνίες εταιριών λόγω ακριβώς των εν λόγω συμφωνιών, ο κεντρικός ρόλος της DSM σε αυτές που της έδινε τη δυνατότητα είτε αυτοτελώς είτε μέσω των εν λόγω κοινοπραξιών να αυξήσει τις τιμές πώλησης στους καταναλωτές των προϊόντων που καλύπτονταν από τη συμφωνία συνεργασίας ή να μειώσει τις προσπάθειες Ε&Α για τα προϊόντα αυτά, η ισχυρή θέση της στην αγορά και οι απομακρυσμένες πιθανότητες εισόδου νέου ανταγωνιστή στην αγορά αξιολογήθηκαν ως παράγοντες που απεδείκνυαν την απόκτηση ή ενίσχυση της δεσπόζουσας θέσης της DSM στην αγορά. Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπ Μ.2690 SOLVAY/MONTEDISON-AUSIMONT, παρ.86 (όπου ακριβώς συμφωνίες προμήθειας, συμμετοχές των ανταγωνιστών σε κοινή επιχείρηση και ανταλλαγή πληροφοριών για τιμές, κόστη και ποσότητες έγινε δεκτό ότι παρείχαν την πιθανότητα οι ανταγωνιστές να δρουν ως ενιαία οντότητα), Μ.1313 Danish Crown/Vestjyske Slagterier, παρ.110, 133-134. 107 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.4314 Johnson & Johnson/Pfizer, παρ. 73, όπου η αύξηση μετά τη συγκέντρωση του HHI από 2,904 σε 4,482 με μεταβολή (Δ) 1,578 αποτέλεσε παράγοντα που λήφθηκε υπόψη για τη θεμελίωση δεσπόζουσας θέσης της νέας οντότητας (σε συνδυασμό με το μερίδιο αγοράς άνω του 50% στη σχετική αγορά). 108 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 19-20. 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ iii) Διαφοροποίηση προϊόντων και βαθμός υποκατάστασης: Όταν υφίσταται υψηλός βαθμός υποκατάστασης μεταξύ των προϊόντων των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων και των ανταγωνιστών τους, οι πιθανότητες παρακώλυσης του ανταγωνισμού αυξάνονται109.
6. iv)Εναλλακτικές επιλογές εφοδιασμού: Η δυσκολία των πελατών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων να ανεύρουν εναλλακτικούς προμηθευτές, είτε διότι αυτοί είναι ελάχιστοι, είτε διότι αντιμετωπίζουν σημαντικά έξοδα προσαρμογής επιτείνει τις πιθανότητες παρακώλυσης του ανταγωνισμού110.
7. v)Δυνατότητα αποκλεισμού ανταγωνιστών: Η προκύπτουσα από τη συγκέντρωση επιχείρηση δύναται να δυσχεράνει την επέκταση μικρότερων εταιριών στη σχετική αγορά ή να περιορίσει την ικανότητα των αντιπάλων επιχειρήσεων να την ανταγωνιστούν (εφόσον π.χ. μπορεί να ελέγχει ή να επηρεάζει σε τέτοιο βαθμό τις δυνατότητες διανομής111), ώστε να είναι περισσότερο δαπανηρή 109 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 28-29. Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπ Μ.3191, ο.π., σκ.20, 26 (όπου έγινε δεκτό ότι το γεγονός ότι τα προϊόντα των μερών δεν είναι σε μεγάλο βαθμό υποκατάστατα και τα μέρη στρατηγικά απευθύνονταν σε διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, συνέβαλλε στην έλλειψη προβλημάτων ανταγωνισμού εκ της συγκεντρώσεως), Μ.2817 BARILLA/BPL/KAMPS, σκ. 34-39 (όπου το γεγονός ότι τα προϊόντα των ανταγωνιστών ήταν στενά υποκατάστατα βάσει της έρευνας της Ε.Ε. ήταν ένας από τους βασικούς παράγοντες που λήφθηκε υπόψη για την διαπίστωση πιθανών προβλημάτων ανταγωνισμού από την δημιουργία της νέας οντότητας), Μ.3287 AGCO/VALTRA, σκ.31-34. Στην υπόθεση αυτή, έγινε δεκτό ότι τα προϊόντα της αποκτώμενης οντότητας δεν ήταν στενά υποκατάστατα με τα προϊόντα της αποκτώσας αλλά και των ανταγωνιστών, με αποτέλεσμα να γίνει δεκτό ότι παρά την ισχυρή θέση της νέας οντότητας δεν δημιουργούνταν προβλήματα ανταγωνισμού. Προς τούτο λήφθηκε υπόψη ότι η αποκτώμενη οντότητα αξιοποιούσε ανεξάρτητους διανομείς σε αντίθεση με την αποκτώσα που είχε δικό της δίκτυο διανομής των προϊόντων. 110 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 31. 111 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.1630, Air Liquide/BOC. Στην υπόθεση αυτή έγινε δεκτή η πιθανότητα δημιουργίας ατομικής δεσπόζουσας θέσης της νέας οντότητας μεταξύ άλλων διότι: α) η νέα οντότητα θα κατείχε υψηλό μερίδιο αγοράς ενώ τα μερίδια των ανταγωνιστών της κυμαίνονταν κάτω του 20% με συνέπεια να είναι κατακερματισμένοι (σκ. 54-55), β) η νέα οντότητα είχε ήδη δίκτυο καθιερωμένων πελατών που δύσκολα αλλάζουν προμηθευτή λόγω ασύμμετρης πληροφόρησης (σκ. 60-62), γ) η νέα οντότητα θα αποκτούσε τον τρίτο μεγαλύτερο ανταγωνιστή με δίκτυα και δυνατότητες ανταγωνισμού σε αρκετές περιοχές (σκ. 64-66), δ) οι παραγωγικές δυνατότητες και δυνατότητες διανομής της νέας οντότητας ήταν περισσότερες από αυτές των ανταγωνιστών (σκ. 70-71) κυρίως λόγω της σημασίας του τοπικού δικτύου και παραγωγικών μονάδων (σκ. 72, 80), ε) η νέα οντότητα αποκτούσε πλεονεκτήματα ως προς τους διεθνείς πελάτες έναντι των άλλων ανταγωνιστών λόγω παγκόσμιας παρουσίας (σκ. 98-99), στ) λόγω των τοπικών πλεονεκτημάτων σε εγκαταστάσεις και δίκτυα διανομής, η νέα οντότητα θα είχε ισχυρότερη θέση σε ορισμένες περιοχές, με συνέπεια να δύναται να επικεντρωθεί σε αυτές και να περιορίσει ως εκ τούτου τον συνολικό ανταγωνισμό (σκ. 112), ζ) δεν υπάρχει αντισταθμιστική ισχύς λόγω συγκεντρωμένης προσφοράς και κατακερματισμένης ζητήσεως (σκ. 118-119). Βλ. επίσης απόφαση Μ.1221, Rewe/Meinl. Στην υπόθεση αυτή έγινε δεκτή η ηγετική θέση της νέας οντότητας διότι: α) η νέα οντότητα θα κατείχε μερίδιο περίπου 50% σε σχέση με ανταγωνιστές που θα είχαν περίπου 15%, β) η δημιουργία καταστημάτων αξιολογήθηκε ως φραγμός εισόδου (σκ.33, 56-59), γ) η τοπική ισχύς από άποψη δικτύου ενός ανταγωνιστή σε συγκεκριμένες μεμονωμένες περιοχές δεν δύναται να αντισταθμίσει την ισχύ σε περιοχές με μεγάλο πληθυσμό (σκ. 36), λαμβανομένου υπόψη του μέσου μεγαλύτερου κύκλου εργασιών και των ευνοϊκών θέσεων που κατείχαν τα καταστήματα στις τελευταίες αυτές περιοχές (σκ. 44-45), δ) η νέα οντότητα είχε τη δυνατότηατ να προσφύγει στους οικονομικούς πόρους του ομίλου σε αντίθεση με τον κυριότερο ανταγωνιστή της που διέθετε περιορισμένο κύκλο εργασιών (σκ.53). Βλ. επίσης Μ.2033 Metso/Svedala. Στην υπόθεση αυτή έγινε δεκτή η πιθανότητα δημιουργία ατομικής δεσπόζουσας λόγω του ότι: α) η νέα οντότητα θα κατείχε μερίδια αγοράς 80-90%, ενώ οι υπόλοιποι ανταγωνιστές ήταν κατακερματισμένοι (σκ.120-121), β) τα προϊόντα της είχαν υψηλή φήμη που λειτουργούσε και ως εμπόδιο εισόδου (σκ.130, 157), γ) τα δίκτυα διανομής (σκ.147), το ευρύ χαρτοφυλάκιο προϊόντων που μπορούσε να προσφέρει (σκ.132) και οι δυνατότητες γεωγραφικής κάλυψης (σκ.136) προσέδιδαν ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα στη νέα οντότητα, δ) ήταν κατακερματισμένη η αγορά των αγοραστών, οπότε δεν υπήρχε αντισταθμιστική ισχύς (σκ. 149), ε) το επενδυτικό κόστος σε νέες τεχνολογίες (σκ. 158) και τα δίκτυα διανομής λειτουργούσαν ως εμπόδια εισόδου (σκ.159, 161). Παρόμοια ανάλυση ακολουθείται στις σκ. 180-220. Βλ. και Μ.1712 Generali/INA, σκ. 53, Μ.2978 Lagardere/Natexis/VUP, σκ. 448-535 (όπου έγινε δεκτό ότι η υπεροχή σε επίπεδο διανομής προσέδιδε στη νέα 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ η επέκταση δραστηριοτήτων ή η είσοδος αντιπάλων επιχειρήσεων. Επίσης, αν αυτή η επιχείρηση ελέγχει μορφές πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας (πχ. σήματα) μπορεί να δυσχεράνει την επέκταση ή την είσοδο των αντιπάλων της ιδίως εάν κατέχει χαρτοφυλάκιο ηγετικών στην αγορά προϊόντων112. Περαιτέρω, έχει γίνει δεκτό ότι η σύναψη συμβάσεων αποκλειστικότητας ιδίως με σημαντικούς πελάτες συμβάλλει στη δημιουργία ατομικής δεσπόζουσας θέσης στην σχετική αγορά113.
8. vi)Aντισταθμιστική ισχύς αγοραστών: Ως αντισταθμιστική αγοραστική ισχύς πρέπει να νοείται η διαπραγματευτική ισχύς που έχει ο πελάτης έναντι του πωλητή στις μεταξύ τους διαπραγματεύσεις, λόγω του μεγέθους του, της εμπορικής σημασίας για τον πωλητή και της ικανότητας του πελάτη να στραφεί σε εναλλακτικούς προμηθευτές114. Μία πηγή αντισταθμιστικής ισχύος είναι η δυνατότητα του πελάτη να απειλήσει ότι σε εύλογο χρονικό διάστημα θα στραφεί σε εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού, αν ο προμηθευτής αποφάσιζε να αυξήσει τις τιμές ή να εφαρμόσει δυσμενέστερους όρους παράδοσης. Συνήθως η αντισταθμιστική ισχύς χαρακτηρίζει οντότητα ισχυρό πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών), Μ.2139 Bombardier/ADtranz, σκ. 79-82. Στην υπόθεση αυτή η συγκέντρωση οδηγούσε στην απόκτηση ατομικής δεσπόζουσας θέσης λαμβάνοντας υπόψη: α) το μερίδιο αγοράς της νέας οντότητας ύψους 50-60%, β) την δυνατότητα προσφοράς χαρτοφυλακίου προϊόντων τα οποία ήταν συμπληρωματικά (σκ. 79), γ) τη μη ύπαρξη αντισταθμιστικής ισχύος των πελατών λόγω διασποράς (σκ. 81) και δ) την ύπαρξη εμποδίων εισόδου λόγω προτιμήσεων των καταναλωτών σε προμηθευτές με τοπική παρουσία (σκ. 82). 112 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 36 (και νομολογία στην οποία παραπέμπει).Βλ. επίσης απόφαση ΓενΔικ Τ-114/02, Babyliss κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρ.343-363, 389-400, καθώς και αποφάσεις ΕΕπ Μ.2033, ο.π., σκ.132-133 (όπου το ευρύ χαρτοφυλάκιο προϊόντων θεωρήθηκε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα), Μ.330 McCormick (όπου η κατοχή τριών εκ των τεσσάρων ηγετικών σημάτων στην αγορά αξιολογήθηκε ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών που καθιστούσε εξαιρετικά πιθανή την απότανση των πελατών στη νέα οντότητα) Μ.2291 VNU/ACNielsen, σκ.34-39 (όπου έγινε δεκτό ότι δεν υπήρχε πρόβλημα από απόψεως συσπειρωτικών αποτελεσμάτων, διότι, αν και η νέα οντότητα αποκτούσε ηγετική θέση σε αρκετές υπηρεσίες, εντούτοις δεν είχε παρατηρηθεί στη πράξη ότι οι αγοραστές αγόραζαν αυτές τις υπηρεσίες από κοινού), Μ.2544, ο.π., σκ.41,43,46-48, 53-55 (όπου έγινε δεκτό ότι η νέα οντότητα με μερίδιο αγοράς της τάξης του 35-45% θα κατείχε την πλειοψηφία των ηγετικών σημάτων στις σχετικές αγορές, με αποτέλεσμα να αποκτά πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών, διότι οι τελευταίοι δεν διέθεταν ηγετικό σήμα σε κάποια εκ των αγορών- τούτο σε συνδυασμό με την ύπαρξη εμποδίων εισόδου και την σημασία του σήματος στις σχετικές αγορές ήταν δυνατόν να προσδώσει δεσπόζουσα θέση στη νέα οντότητα). 113 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.877 Boeing/McDonnell Douglas, ιδίως σκ.43-46. Στην υπόθεση αυτή, για την διαπίστωση ατομικής δεσπόζουσας θέσης της εξαγοράζουσας και την ενίσχυση της λόγω της συγκέντρωσης λήφθηκαν υπόψη: α) το υψηλό της μερίδιο (σκ.31-34), β) το γεγονός ότι ήταν η μοναδική εταιρία που είχε τη δυνατότητα να προσφέρει ευρύ χαρτοφυλάκιο προϊόντων (σκ.38-42). γ) οι συμβάσεις αποκλειστικότητας που είχε συνάψει με κάποιους σημαντικούς πελάτες (σκ.43-46), δ) τα αρκετά εμπόδια εισόδου και η έλλειψη δυνητικού ανταγωνισμού (σκ.48-50). Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπΜ.986, Agfa-Gevaert/Du Pont, ιδίως σκ.67-68 (όπου ακριβώς θεωρήθηκε ότι η σύναψη συμβάσεων αποκλειστικότητας με πελάτες που κάλυπταν σημαντικό μερίδιο της αγοράς -περίπου 60%- συνέβαλλε αφενός στην αποτροπή αλλαγής προμηθευτή και αφετέρου στην μη δυνατότητα πώλησης χαρτοφυλακίου προϊόντων (package deals) Μ.1313, Danish Crown/Vestjyske Slagterier, σκ.125 (όπου οι συμβάσεις αποκλειστικότητας θεωρήθηκε ότι συμβάλλουν και στην έλλειψη δυνητικού ανταγωνισμού). 114 Βλ. απόφαση ΕΕπΜ.2533, σκ. 128-132. Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπΜ.3732, σκ. 24, όπου λήφθηκε υπόψη η αγοραστική δύναμη των μεγάλων πελατών Metro και Carrefour, αλλά η Επιτροπή κατέληξε ότι τα μεγάλα μερίδια αγοράς και η μεγάλη δύναμη της νέας οντότητας δεν μπορούσαν να υπερκεραστούν από την ισχύ των μεγάλων αυτών πελατών, και Μ.774, ο.π., σκ. 228-229, όπου έγινε δεκτό ότι το γεγονός ότι η αγορά προμήθειας (buyer side) ήταν λιγότερο συγκεντρωμένη από την αγορά παραγωγής (supplier side) και είχε μεγαλύτερο αριθμό αγοραστών οδηγούσε σε μη θεμελίωση αγοραστικής ισχύος των πελατών και ως εκ τούτου λήφθηκε υπόψη για τη στοιχειοθέτηση της δεσπόζουσας θέσης (βλ. σκ. 265). 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μεγάλους και πολυσύνθετους πελάτες115 παρά μικρές επιχειρήσεις σε ένα κατακερματισμένο κλάδο116. Δεν αρκεί η ύπαρξη αγοραστικής ισχύος πριν τη συγκέντρωση, αλλά πρέπει να υπάρχει και μετά την πραγματοποίησή της, καθώς η συγκέντρωση δύο προμηθευτών μπορεί να καταργεί μία αξιόπιστη πηγή εφοδιασμού117. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι σημαντικό να ερευνάται και το κίνητρο των αγοραστών να κάνουν χρήση της τυχόν αγοραστικής ισχύος118. Επιπλέον, τυχόν πολιτική των πελατών να προμηθεύονται προϊόντα από πολλαπλές πηγές (multisourcing strategy), συμβάλλει στον περιορισμό της ισχύος του προμηθευτή119. vii) Δυνητικός ανταγωνισμός - Εμπόδια εισόδου: Όταν η είσοδος σε μία αγορά είναι πιθανή, έγκαιρη και επαρκής, τότε είναι δυνατόν να ματαιώσει ή να αποτρέψει τις αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις μίας συγκέντρωσης120. Η είσοδος είναι πιθανή, εάν είναι επικερδής. Για την αξιολόγηση αυτή λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις που θα έχει στις τιμές η αύξηση του όγκου παραγωγής ως αποτέλεσμα της εισόδου του νέου παίκτη και οι πιθανές αντιδράσεις των ήδη δραστηριοποιούμενων στην αγορά επιχειρήσεων. Η είσοδος ενδέχεται να είναι δυσκολότερη αν οι ήδη δραστηριοποιούμενες επιχειρήσεις προστατεύουν τα μερίδια αγοράς τους προσφέροντας μακροχρόνιες συμβάσεις ή επιλεκτικές μειώσεις τιμών στους πελάτες που προσπαθεί να προσελκύσει ο νεοεισερχόμενος. Οι πιθανότητες εισόδου μειώνονται, επίσης, εάν το κόστος αποτυχίας είναι μεγάλο. Παραδείγματα επιχειρήσεων που εισήλθαν και εξήλθαν από το κλάδο κατά το παρελθόν μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με το μέγεθος των εμποδίων εισόδου. Τα εμπόδια εισόδου μπορεί να λάβουν τις ακόλουθες μορφές: νομικά πλεονεκτήματα που περιορίζουν τον αριθμό επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην αγορά λόγω π.χ. περιορισμού αριθμού αδειών εκμετάλλευσης, τεχνικά πλεονεκτήματα ήδη δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων, όπως π.χ. πρόσβαση σε βασικές διευκολύνσεις με προνομιακούς όρους ή η πρόσβαση σε βασικές τεχνολογίες, η ύπαρξη πείρας ή φήμης που είναι δύσκολο να αποκτηθεί από μία νεοεισερχόμενη επιχείρηση, η προσήλωση στο σήμα, οι στενές σχέσεις προμηθευτών-πελατών, η σημασία της προώθησης των σχετικών προϊόντων μέσω διαφήμισης, το υψηλό κόστος μεταστροφής σε ένα άλλο προμηθευτή. Περαιτέρω, το εάν θα είναι επικερδής η είσοδος σε μία αγορά εξαρτάται και από το εάν η αγορά είναι υπό ανάπτυξη ή εάν είναι κορεσμένη ή αναμένεται να συρρικνωθεί121, 122. Η είσοδος είναι έγκαιρη εάν γίνει εντός δύο 115 Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΕΕπ Μ.1684 Carrefour/Promodes, σκ.25-28. Στην υπόθεση αυτή, θεωρήθηκε ότι ένας αγοραστής που κάλυπτε άνω του 20% των προμηθειών περισσότερων προμηθευτών και είχε τη δυνατότητα να αποθηκεύει προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας είχε σοβαρή αντισταθμιστική ισχύ έναντι των προμηθευτών του. 116 Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΕΕπΜ.2139 Bombardier/ADtranz, σκ.67 (όπου θεωρήθηκε ότι οι μικρότερες εταιρίες δεν μπορούσαν να ασκήσουν αντισταθμιστική ισχύ παρά την ύπαρξη ενός μεγάλου αγοραστή που θεωρητικά μπορούσε να ασκήσει τέτοια πίεση). 117 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 65, 67. 118 Βλ. απόφαση ΕΕπΜ.1412 Hutchison/RCPM/ECT, σκ.129-130 (όπου έγινε δεκτό ότι κοινής ιδιοκτησίας εγκατάσταση μεταξύ των συμμετεχουσών μερών αποτελούσε κίνητρο μη μεταστροφής σε ανταγωνιστικό προμηθευτή). 119 Βλ. αποφάσεις ΕΕπ Μ.3227 Paperlinx/Buhrmann Paper Merchanting Division, σκ.18-19, Μ.477 MercedesBenz/Kassbohrer, σκ.63,86. 120 Βλ. π.χ. απόφαση ΓενΔικ Τ-342/99, σκ. 262, 266-268, όπου έγινε δεκτή η πιθανότητα άμεσης και έγκαιρης εισόδου επιχειρήσεων οργανώσεων ταξιδίων σε περίπτωση περιορισμού της προσφοράς εκ μέρους του δυοπωλίου. Βλ. επίσης απόφαση ΕΕπΜ.3732, παρ. 26-27, όπου λήφθηκε υπόψη το κόστος δημιουργίας ενός ανταγωνιστικού σήματος, τα έξοδα προώθησης και τα σημαντικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας ως εμπόδια εισόδου ενός νέου ανταγωνιστή στη σχετική αγορά, γεγονός το οποίο συνέβαλε στη θεμελίωση δεσπόζουσας θέσης της νέας οντότητας. 121 Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ.774, σημείο 232, όπου το γεγονός ότι συνολικά η ζήτηση των σχετικών προϊόντων αναμενόταν να περιοριστεί αποτελούσε παράγοντα αποτροπής εισόδου στη σχετική αγορά. 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ετών πάντοτε όμως εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά της αγοράς. Επίσης, πρέπει να είναι επαρκής, ώστε να θεωρηθεί υπολογίσιμη123. Δ.1.3. Οριζόντιες Επιπτώσεις Συντονισμένης Συμπεριφοράς 79. Συγκεντρώσεις σε αγορές με υψηλό βαθμό συγκέντρωσης μπορεί να οδηγήσουν στη δημιουργία ή την ενίσχυση συλλογικής δεσπόζουσας θέσης, και ως εκ τούτου στην παρακώλυση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού, καθώς αυξάνουν την πιθανότητα συντονισμού μεταξύ των δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων αναφορικά με τις τιμές, την παραγωγή, τους πελάτες ή τις πωλήσεις, χωρίς προς τούτο να απαιτείται να προσφύγουν σε συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική με την έννοια των άρθρων 1 ν. 3959/2011 και 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής «ΣΛΕΕ»). Έτσι, μία συγκέντρωση που δημιουργεί ή ενισχύει δεσπόζουσα θέση που κατέχουν οι συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις από κοινού με μία τρίτη επιχείρηση μπορεί να αποδειχθεί ασύμβατη προς το καθεστώς του ανόθευτου ανταγωνισμού. 80. Κατά την αξιολόγηση αυτή η Ε.Α. λαμβάνε