1976-decision-575-2013

(1)Έκδοση για τις εταιρίες ΔΙΑΣ/LINNAEUS,

(2)Έκδοση για την εταιρία ΣΕΛΟΝΤΑ και

(3)Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013). Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν με ενδεικτικά ποσά και αριθμούς ή με γενικές περιγραφές (εντός […]). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ» με το διακριτικό τίτλο «ΔΙΑΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΑΒΕΕ» (εφεξής ΔΙΑΣ) με το νόμιμο εκπρόσωπό τους, Στέφανο Μανέλλη, Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΙΑΣ, μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων τους, Αλέξανδρου Μεταλληνού, Άννας Μαντά και Παναγιώτας Μπολτέτσου και β) η εταιρία «ΙΧΘΥΟΤΡΟΦΕΙΑ ΣΕΛΟΝΤΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ» (εφεξής ΣΕΛΟΝΤΑ) με το νόμιμο εκπρόσωπό της, Ευάγγελο Πίπα, Οικονομικό Διευθυντή, μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων της, Νικολάου Κοσμίδη, Νικολέτας Γιαννούλη και Δήμητρας Λεμπέση. Στην αρχή της συζήτησης, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στην Εισηγήτρια, Βικτωρία Μερτικοπούλου, η οποία ανέπτυξε συνοπτικά την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 6903/9.9.2013 Εμπιστευτική Έκθεσή της και για τους λόγους που αναλυτικά αναφέρονται σε αυτήν πρότεινε την έγκριση από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, κατ’ άρθρο 8 παρ. 6 και παρ. 8 ν. 3959/2011, της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης που αφορά στην συγχώνευση των εταιριών ΔΙΑΣ και ΣΕΛΟΝΤΑ με απορρόφηση της δεύτερης ως άνω εταιρίας από την πρώτη, υπό τον όρο της ανάληψης κατάλληλων δεσμεύσεων, ούτως ώστε να μην προκαλούνται σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επί μέρους αγορές στις οποίες αφορά και στις οποίες εντοπίσθηκαν αμφιβολίες κατά τα εκτεθέντα στο σκεπτικό της Έκθεσης. Στη συνέχεια αναφέρθηκε στις δεσμεύσεις που αρχικώς πρότειναν να αναλάβουν οι εταιρίες ΔΙΑΣ και LINNAEUS, όπως αυτές περιγράφονται στο από 1.10.2013 κοινό υπόμνημά τους, καθώς και στην από 14.10.2013 επικαιροποιημένη πρόταση ανάληψης δεσμεύσεων που από κοινού κατέθεσαν. Κατόπιν το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της εταιρίας ΣΕΛΟΝΤΑ, οι οποίοι ανέπτυξαν τις απόψεις τους και ζήτησαν α) να γίνει αποδεκτό το από 1.10.2013 υπόμνημά τους και β) να απορριφθεί η Έκθεση στο μέτρο που διαπιστώνει περιορισμό του ανταγωνισμού στις αγορές παραγωγής και διάθεσης γόνου και παραγωγής και διάθεσης ιχθυοτροφών. Αναφορικά με τις προτεινόμενες από τις εταιρίες ΔΙΑΣ/LINNAEUS δεσμεύσεις ανέφεραν ότι αν και θεωρούν ότι στην υπό κρίση υπόθεση δεν χρειάζονται, οι εν λόγω δεσμεύσεις δεν επηρεάζουν τη λειτουργία της εταιρίας ΣΕΛΟΝΤΑ. Ακολούθως, το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των εταιριών ΔΙΑΣ/LINNAEUS, οι οποίοι ανέπτυξαν τις απόψεις τους και ζήτησαν να γίνει αποδεκτό το από 1.10.2013 υπόμνημά τους, και στη συνέχεια τοποθετήθηκαν οι νόμιμοι εκπρόσωποι των μερών και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής. Κατόπιν και μετά την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας, η Επιτροπή προχώρησε σε διάσκεψη, με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας, Βικτωρίας Μερτικοπούλου, η οποία σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 15 παρ. 7 του ν. 3959/2011, δεν έλαβε μέρος στη ψηφοφορία. Αφού έλαβε υπόψη την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 6903/9.9.2013 Έκθεση, τις απόψεις που διατύπωσαν τα ενδιαφερόμενα μέρη προφορικώς κατά τη συζήτηση της 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ υπόθεσης και με τα υπομνήματα τα οποία υπέβαλαν, τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης και το ισχύον νομικό πλαίσιο, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: I Η ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΠΡΑΞΗ I.1 Εισαγωγικά 1) Κατά το άρθρο 5 παρ. 2 ν.3959/2011, συγκέντρωση επιχειρήσεων πραγματοποιείται όταν προκύπτει μόνιμη μεταβολή του ελέγχου, μεταξύ άλλων από τη συγχώνευση, με οποιονδήποτε τρόπο, δύο ή περισσότερων προηγουμένως ανεξάρτητων επιχειρήσεων ή τμημάτων επιχειρήσεων. 2) Η υπό εξέταση συγχώνευση συνιστά συγκέντρωση επιχειρήσεων κατά την έννοια του ως άνω άρθρου 5 παρ. 2 εδ. α΄ ν. 3959/2011, όπως ισχύει, καθώς πραγματοποιείται μέσω της απορρόφησης από την ΔΙΑΣ της ΣΕΛΟΝΤΑ, η οποία θα παύσει να υφίσταται, στους δε μετόχους της ΣΕΛΟΝΤΑ θα εκδοθούν νέες μετοχές της απορροφώσας ΔΙΑΣ σύμφωνα με την προτεινόμενη σχέση ανταλλαγής των μετοχών και τα ειδικότερα οριζόμενα στο από 4.4.2013 Μνημόνιο Συνεννόησης

1. 3) Ειδικότερα, με το υπ’ αριθ. πρωτ. 3749/7.5.2013 έγγραφο, γνωστοποιήθηκε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής «ΕΑ»), σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1-3 του ν. 3959/2011 από την «LINNAEUS CAPITAL PARTNERS B.V.» (εφεξής «LINNAEUS»), την «ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ» (εφεξής «ΔΙΑΣ»), και την «ΙΧΘΥΟΤΡΟΦΕΙΑ ΣΕΛΟΝΤΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ» (εφεξής «ΣΕΛΟΝΤΑ») η συγχώνευση των εταιριών ΔΙΑΣ και ΣΕΛΟΝΤΑ με απορρόφηση της τρίτης ως άνω εταιρίας από τη δεύτερη (εφεξής «η Συγχώνευση»). 4) Η γνωστοποιηθείσα πράξη θα λάβει χώρα βάσει του από 4.4.2013 Μνημονίου Συνεννόησης που συνήφθη μεταξύ των διοικήσεων των εταιριών ΔΙΑΣ και ΣΕΛΟΝΤΑ, όπου καθορίζονται οι επιμέρους όροι και προϋποθέσεις της μεταξύ τους συμφωνίας. I.2 Ιστορικό 5) Σε σχέση με τη διαδικασία της συγχώνευσης στην οποία αφορά η παρούσα υπό κρίση συγκέντρωση, σημειώνονται τα ακόλουθα. 6) Στις 4 Απριλίου 2013, τα Διοικητικά Συμβούλια της ΔΙΑΣ και της ΣΕΛΟΝΤΑ ενέκριναν την έναρξη των διαδικασιών συγχώνευσης των εταιριών δια της απορρόφησης 1 Βλ. σχετικά έντυπο γνωστοποίησης υπ’ αριθ. πρωτ. 3749/7.5.2013, σελ. 3 και Μνημόνιο Συνεννόησης της 4.4.2013, σελ. 2 (εισαγωγικές σημειώσεις, σημείο Δ, η «Συναλλαγή») και σελ. 6-7 («
2. Περιγραφή της Συναλλαγής» και «
3. Σχέση Ανταλλαγής Μετοχών»). Πρβλ. και υπ’ αριθ. πρωτ. 5327/4.7.2013 επιστολή του Οικονομικού Διευθυντή της ΣΕΛΟΝΤΑ […]. 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της ΣΕΛΟΝΤΑ από τη ΔΙΑΣ, σύμφωνα με τα άρθρα 69 και επόμενα του Κ.Ν. 2190/1920 και τα άρθρα 1-5 του ν. 2166/
4. Την ίδια ημέρα υπεγράφη, στην αγγλική γλώσσα, «Memorandum of Understanding» (Μνημόνιο Συνεννόησης) μεταξύ της ΣΕΛΟΝΤΑ και της ΔΙΑΣ, στην οποία καθορίζονται οι επιμέρους όροι και προϋποθέσεις της μεταξύ τους συμφωνίας. Επίσης υπεγράφησαν τρεις συμβάσεις με ταυτόσημο περιεχόμενο μεταξύ τριών μετόχων της ΣΕΛΟΝΤΑ και της TETHYS OCEAN B.V. (εφεξής TETHYS2), δυνάμει των οποίων οι τρεις μέτοχοι της ΣΕΛΟΝΤΑ δεσμεύτηκαν να ψηφίσουν υπέρ του Σχεδίου Σύμβασης Συγχώνευσης κατά τη Γενική Συνέλευση που θα αποφασίσει επί όλης της συγχώνευσης
5. 7) Στις 9 Μαΐου 2013 δημοσιεύθηκε στην ημερήσια οικονομική εφημερίδα πανελλαδικής κυκλοφορίας «Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ», η γνωστοποιούμενη συγκέντρωση, σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 6 ν. 3959/
6. 8) Στις 15 Μαΐου 2013 κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού το κείμενο της ως άνω δημόσιας ανακοίνωσης και δημοσιεύθηκε στο δικτυακό τόπο της Ε.Α. σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 6 ν. 3959/
7. I.3 Το Μνημόνιο Συνεννόησης 9) Σύμφωνα με το από 4.4.2013 Μνημόνιο Συνεννόησης:  Η συγχώνευση περιλαμβάνει α) τη λύση της ΣΕΛΟΝΤΑ, β) τη μεταβίβαση στη ΔΙΑΣ όλου του ενεργητικού και παθητικού της ΣΕΛΟΝΤΑ, όπως περιγράφονται στον ισολογισμό μετασχηματισμού5, τα οποία καθορίζονται κατά την ημέρα που θα υπογραφεί η Σύμβαση συγχώνευσης και γ) την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της ΔΙΑΣ κατά ποσό ίσο με το μετοχικό κεφάλαιο της ΣΕΛΟΝΤΑ. Η ΣΕΛΟΝΤΑ θα λυθεί και νέες μετοχές της ΔΙΑΣ θα εκδοθούν στους μετόχους της ΣΕΛΟΝΤΑ στην προτεινόμενη σχέση ανταλλαγής. Η επωνυμία της απορροφώσας εταιρίας θα είναι η υφιστάμενη επωνυμία της ΣΕΛΟΝΤΑ (εφεξής νέα οντότητα ή νέα ΣΕΛΟΝΤΑ).  Οι μετοχές της απορροφώσας εταιρίας που θα εκδοθούν λόγω της συγχώνευσης θα εισαχθούν στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών (ΧΑΑ) μετά την ολοκλήρωση της συναλλαγής σύμφωνα με τον Κανονισμό ΧΑΑ και το ν. 3401/
8.  Η προτεινόμενη σχέση ανταλλαγής μετοχών, η οποία θα συμπεριληφθεί σε κάθε ένα από τα προσχέδια και στο τελικό κείμενο της σύμβασης συγχώνευσης και η οποία θα προταθεί από τα Διοικητικά Συμβούλια κάθε μέρους στη Γενική Συνέλευσή τους, προκειμένου να λάβουν την έγκριση από τη Γενική Συνέλευση 2 Μέτοχος της εταιρίας ΔΙΑΣ, βλ. κατωτέρω Ενότητα II.1.
9. Μνημόνιο Συνεννόησης μεταξύ Ιωάννη Στεφανή και ΤETHYS, Μνημόνιο Συνεννόησης μεταξύ Βασίλη Στεφανή και ΤETHYS, Μνημόνιο Συνεννόησης μεταξύ Hydra Estate Inc. και TETHYS. 4 Ακολούθησε ορθή επανάληψη της ανακοίνωσης στο φύλλο της ημερήσιας οικονομικής εφημερίδας «Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» της 26.6.2013, καθώς και ορθή επανάληψη στην ως άνω εφημερίδα στο φύλλο της 4.7.
10. Το κείμενο της ως άνω δημοσίευσης αναρτήθηκε εκ νέου στο δικτυακό τόπο της ΕΑ στις 4.7.
11. 5 Ως ημερομηνία ισολογισμού μετασχηματισμού της απορροφώμενης εταιρίας ΣΕΛΟΝΤΑ ορίστηκε η 30.06.
12. 3 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Συγχώνευσής6 τους είναι η εξής: μία

(1)υφιστάμενη μετοχή της ΣΕΛΟΝΤΑ, ονομαστικής αξίας €1 ανταλλάσσεται με 0,6955972 νέες μετοχές της απορροφώσας εταιρίας ονομαστικής αξίας €1 και μία

(1)υφιστάμενη μετοχή της ΔΙΑΣ, ονομαστικής αξίας €0,47 ανταλλάσσεται με 0,8357242 νέες μετοχές της απορροφώσας εταιρίας ονομαστικής αξίας €

1.  […]. I.3.1 Αιρέσεις του Μνημονίου Συνεννόησης (άρθρο 5) 10) Η ολοκλήρωση της συναλλαγής υπόκειται στις ακόλουθες αναβλητικές αιρέσεις οι οποίες θα πρέπει να έχουν πληρωθεί σωρευτικά κατά τρόπο ικανοποιητικό και για τα δύο μέρη ή τα μέρη να έχουν παραιτηθεί από κοινού από αυτές γραπτώς (στο βαθμό που δύναται να υπάρξει παραίτηση από αυτές): α) κανένα γεγονός πτώχευσης δεν θα έχει προκύψει και δεν θα έχει μείνει σε εκκρεμότητα για χρονικό διάστημα […] από την εμφάνιση αυτού του γεγονότος, β) κάθε μία από τις απαραίτητες εγκρίσεις, δηλαδή η έγκριση από τη Γενική Συνέλευση της Συγχώνευσης και οι Διοικητικές Εγκρίσεις7 να έχουν ληφθεί με όρους ικανοποιητικούς και για τα δυο μέρη και γ) καμία δικαστική απόφαση ή διαταγή να μην έχει εκδοθεί ή να είναι εκκρεμής η οποία να αναστέλλει ή να ακυρώνει τη διαδικασία της συγχώνευσης. I.3.2 Μετά την Ολοκλήρωση 11) Μετά την ολοκλήρωση της υπό κρίση πράξης, το μετοχικό κεφάλαιο (μ.κ.) της νέας συγχωνευθείσας οντότητας θα αποτελείται από […] μετοχές
2. Αφότου λάβει χώρα η ανταλλαγή των υφιστάμενων μετοχών των εταιριών ΔΙΑΣ και ΣΕΛΟΝΤΑ με μετοχές της νέας οντότητας στην προτεινόμενη σχέση ανταλλαγής, οι μέτοχοι που προέρχονται από τη ΣΕΛΟΝΤΑ θα κατέχουν (ως σύνολο) […]% του μετοχικού κεφαλαίου της νέας εταιρίας ([…] μετοχές), ενώ το υπόλοιπο […]% θα κατέχεται από τους μετόχους που προέρχονται από την εταιρία ΔΙΑΣ. Η διάρθρωση του μετοχικού κεφαλαίου της νέας οντότητας θα διαμορφωθεί μετά την υπό κρίση πράξη ως εξής: 6 Σύμφωνα με το προοίμιο του Μνημονίου Συνεννόησης, «Έγκριση από τη ΓΣ συγχώνευσης» σημαίνει την έγκριση της συγχώνευσης από τη ΓΣ του κάθε μέρους, όπως απαιτείται από το άρθρο 72 του εταιρικού νόμου. 7 Σύμφωνα με το προοίμιο του Μνημονίου Συνεννόησης «Διοικητική Έγκριση» σημαίνει την έγκριση ή άδεια για την πραγματοποίηση της συγχώνευσης από την Ελληνική Αρχή Ανταγωνισμού και/ή από οποιαδήποτε άλλη κυβερνητική ή άλλη αρχή της οποίας η έγκριση μπορεί να απαιτείται για την ολοκλήρωση της συναλλαγής. 8 Το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρίας ΣΕΛΟΝΤΑ αποτελείται από 36.235.184 μετοχές (ονομαστικής αξίας €1) και ανέρχεται σε 36.235.184 ευρώ, ενώ το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρίας ΔΙΑΣ αποτελείται από 30.159.583 μετοχές (ονομαστικής αξίας €0,47) και ανέρχεται σε 14.175.004 ευρώ. Σύμφωνα με την προτεινόμενη σχέση ανταλλαγής, μία

(1)υφιστάμενη μετοχή της ΣΕΛΟΝΤΑ, ονομαστικής αξίας €1, ανταλλάσσεται με 0,6955972 νέες μετοχές της απορροφώσας εταιρίας ονομαστικής αξίας €1 και μία

(1)υφιστάμενη μετοχή της ΔΙΑΣ, ονομαστικής αξίας €0,47, ανταλλάσσεται με 0,8357242 νέες μετοχές της απορροφώσας εταιρίας ονομαστικής αξίας €1. 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Αριθμός μετοχών % BRUCEKAN FINANCE LIMITED […] […] HYDRA ESTATE INC / ΣΤΕΦΑΝΗΣ Ι. […] […] EFG EUROBANK / ΣΤΕΦΑΝΗΣ Ι.* […] […] ΓΡΥΠΠΙΩΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ […] […] MARVEN ENTERPRISES COMPANY LIMITED […] […] CORINTHOS HOLDINGS / ΣΤΕΦΑΝΗΣ B. […] […] EFG EUROBANK / ΣΤΕΦΑΝΗΣ B.* […] […] ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΚΟΙΝΟ […] […] LINNAEUS / TETHYS […] […] ΠΙΤΑΚΑΣ ΣΤΕΛΙΟΣ […] […] EFG EUROBANK / TETHYS ** […] […] ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ / TETHYS ** […] […] ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ / TETHYS ** […] […] ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ / TETHYS ** […] […] ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΚΟΙΝΟ […] […] ΣΥΝΟΛΟ ΜΚ […] 100,00% ΜΕΤΟΧΟΙ ΣΕΛΟΝΤΑ ΜΕΤΟΧΟΙ ΔΙΑΣ * Ενέχυρο δικαιωμάτων σε EFG EUROBANK **Ενέχυρο μετοχών και δικαιωμάτων ψήφου μεταξύ LINNAEUS/TETHYS και α) EUROBANK ERGASIAS AE (8,47%), β) ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (4,97%), γ) ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (3,02%), δ) ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (4,94%) Πηγή: Απαντήσεις εταιριών (επιστολή υπ’αριθ. πρωτ. 5327/4.7.2013) 12) Η εταιρία TETHYS και η μητρική της LINNAEUS θα κατέχουν το […]% του μετοχικού κεφαλαίου της νέας συγχωνευθείσας οντότητας, το επενδυτικό κοινό […]% και η εταιρία BRUCEKAN το […]%. 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 13) Το ΔΣ της νέας συγχωνευθείσας οντότητας θα αποτελείται από επτά

(7)μέλη με πενταετή θητεία. Τα μέλη του ΔΣ θα εκλέγονται επί τη βάσει καταλόγων σύμφωνα με το άρθρο 18 παρ. 6 του κ.ν. 2190/

1. Κάθε κατάλογος θα περιέχει τα ονόματα των επτά υποψηφίων μελών ΔΣ και μέχρι επτά ονόματα αναπληρωματικών μελών ΔΣ. Δικαίωμα να προτείνουν κατάλογο με υποψήφια μέλη ΔΣ θα έχουν μέτοχοι που είτε αυτοτελώς ο κάθε μέτοχος είτε μαζί με άλλους μετόχους κατέχουν τουλάχιστον 15% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας. 14) Το ΔΣ, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων που ανήκουν εκ του νόμου στη ΓΣ των μετόχων, θα έχει αποκλειστική αρμοδιότητα να αποφασίζει για μια σειρά θεμάτων («ειδικά θέματα»9) επί των οποίων […]. Προκειμένου να αποφασίσει το ΔΣ της εταιρίας επί αυτών των ειδικών θεμάτων θα απαιτείται […]. Επίσης οποιαδήποτε απόφαση της ΓΣ των μετόχων σε σχέση με τα ειδικά θέματα προϋποθέτει […] του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας. 15) Σύμφωνα με το Μνημόνιο Συνεννόησης10, το πρώτο ΔΣ θα αποτελείται από επτά μέλη εκ των οποίων τέσσερα μέλη θα έχουν προταθεί από τη ΔΙΑΣ (εκ των οποίων ένα μέλος θα είναι ο Στ. Μανέλλης) και τρία από τη ΣΕΛΟΝΤΑ (εκ των οποίων ένα μέλος θα είναι ο Ι. Στεφανής). Η ως άνω εκλογή και διορισμός του πρώτου ΔΣ τελεί υπό την αίρεση της ολοκλήρωσης της συγχώνευσης. I.4 Στρατηγικοί και οικονομικοί λόγοι της συγκέντρωσης 16) Στο έντυπο γνωστοποίησης αναφέρεται ότι η συγχώνευση ΣΕΛΟΝΤΑ – ΔΙΑΣ πραγματοποιείται τόσο λόγω των δεδομένων οικονομικών δυσχερειών του κλάδου όσο και λόγω των αναμενόμενων συνεργειών που θα δημιουργηθούν, επιτρέποντας στη νέα οντότητα να αντεπεξέλθει στις δυσχερέστατες οικονομικές συνθήκες. 17) Ειδικότερα, τα γνωστοποιούντα μέρη αναφέρουν ότι αντιμετωπίζουν μεγάλες χρηματοδοτικές ανάγκες και αποβλέπουν στη χρηματοοικονομική υποβοήθησή τους μέσω νέου δανεισμού και αναδιάρθρωσης των υφιστάμενων δανείων τους (μέσω της υπό κρίση συγχώνευσης). Σύμφωνα με τις γνωστοποιούσες εταιρίες, η υπό κρίση πράξη θα οδηγήσει στην αποτελεσματικότερη αναδιάρθρωση του συνολικού δανεισμού της νέας συγχωνευθείσας οντότητας και στην παροχή χρηματοοικονομικής βοήθειας σε αυτήν από τις κυριότερες ελληνικές τράπεζες, οι οποίες χρηματοδοτούν τις ανάγκες των εταιριών ΔΙΑΣ και ΣΕΛΟΝΤΑ, και αναμένεται να υιοθετήσουν ευνοϊκότερη στάση ως αποτέλεσμα της υπό κρίσης πράξης. 18) Σύμφωνα με τις γνωστοποιούσες εταιρίες, η υπό εξέταση πράξη θα δημιουργήσει σημαντικές συνέργειες στους εξής τομείς: 9 Βλ. Παράρτημα 1 όπου παρατίθεται λίστα με τα Ειδικά θέματα, όπως αυτά ορίζονται στο Μνημόνιο Συνεννόησης. 10 Βλ. και την υπ’ αριθ. πρωτ. 5726/18.7.2013 επιστολή της εταιρίας ΔΙΑΣ. 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ  Στον τομέα της παραγωγής γόνου μέσω της τοποθέτησης γόνου που θα έχει παραχθεί στους ιχθυογεννητικούς σταθμούς της ΣΕΛΟΝΤΑ στις θαλάσσιες εγκαταστάσεις εκτροφής ψαριών της ΔΙΑΣ. Η εταιρία ΔΙΑΣ κάλυπτε το […]% των αναγκών της εταιρίας σε γόνο από τρίτες πηγές, ενώ, μετά την υπό κρίση πράξη, θα χρησιμοποιεί γόνο που θα έχει παραχθεί εντός του νέου ομίλου, γεγονός που θα οδηγήσει σε σημαντική μείωση της συμμετοχής του κόστους του γόνου στο κόστος παραγωγής του ψαριού.  Στον τομέα της παραγωγής νωπών ψαριών μεσογειακής καλλιέργειας μέσω της κοινής παραγωγικής εκμετάλλευσης μονάδων που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους (π.χ. θαλάσσια πάρκα Σοφικού Σαρωνικού, Βουρλιά Αργολίδας, Βοιωτίας, Καλύμνου), η οποία θα οδηγήσει σε μείωση του κόστους παραγωγής λόγω της κοινής χρήσης εξοπλισμού κ.ά.  Στον τομέα της συσκευασίας-τυποποίησης μέσω της κατάργησης συσκευαστηρίων που πιθανώς αλληλεπικαλύπτονται και της πιο αποτελεσματικής λειτουργίας των υπολειπόμενων συσκευαστηρίων.  Στον τομέα της διάθεσης-εμπορίας νωπών ψαριών μεσογειακής καλλιέργειας μέσω οικονομικών συμβάσεων με μεταφορικές εταιρίες και εταιρίες logistics, λόγω του μεγαλύτερου όγκου προϊόντος προς διακίνηση.  Στον τομέα της διοικητικής υποστήριξης της εταιρίας μέσω της μείωσης του μισθολογικού κόστους που θα προκύψει από τη μείωση του προσωπικού σε διοικητικές υπηρεσίες όπου υπάρχει οργάνωση και από τις δύο εταιρίες. 19) Τέλος, τα γνωστοποιούντα μέρη αναφέρουν τα εξής: «Οι ανωτέρω συνέργειες θα οδηγήσουν σε μείωση κόστους, γεγονός που θα επιτρέψει αφενός την ενίσχυση των προσπαθειών για άνοιγμα νέων αγορών, αφετέρου την επιβίωση σε συνθήκες οξύτατου διεθνούς ανταγωνισμού, ιδίως από την πλευρά της Τουρκίας, όπου η εκεί αγορά αναπτύσσεται αλματωδώς με νέους ισχυρούς επενδυτές. Επισημαίνεται, επίσης, ότι οι κυριότεροι πελάτες των μερών είναι ευρωπαϊκές υπεραγορές (supermarkets) και χονδρέμποροι με βασικά χαρακτηριστικά την πολύ ισχυρή διαπραγματευτική τους δύναμη σε σχέση με τις εταιρείες ιχθυοκαλλιέργειας». I.5 Αρμοδιότητα ΕΑ 20) Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 ν. 3959/2011, όπως ισχύει, μια συγκέντρωση πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού όταν α) ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση ανέρχεται στην παγκόσμια αγορά τουλάχιστον σε 150 εκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμιά χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 15 εκατομμυρίων ευρώ στην ελληνική αγορά. 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 21) Η υπό εξέταση συγκέντρωση υπόκειται σε προηγούμενη γνωστοποίηση, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα προσκομισθέντα από τις γνωστοποιούσες στοιχεία, πληρούνται τα κριτήρια του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει. Περαιτέρω, η εθνική διάσταση της συγκέντρωσης προκύπτει, σύμφωνα με το νόμο, από τον προσδιορισμό του κύκλου εργασιών11 όλων των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων
2. Εν προκειμένω, ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών του οικονομικού έτους 2012 για τον όμιλο ΔΙΑΣ ανήλθε στα €99.057.404 και για τον όμιλο ΣΕΛΟΝΤΑ στα €133.720.096, ενώ ο κύκλος εργασιών στην ελληνική αγορά για το οικονομικό έτος 2012 ανήλθε στα €16.200.800 για τον όμιλο ΔΙΑΣ και στα € 38.057.065 για τον όμιλο ΣΕΛΟΝΤΑ. Ενόψει των ανωτέρω, η παρούσα γνωστοποίηση υποβάλλεται αρμοδίως ενώπιον της ΕΑ. I.6 Έλεγχος παραδεκτού, εμπροθέσμου και προσήκοντος της γνωστοποίησης 22) Η γνωστοποίηση υποβλήθηκε εμπροθέσμως στην ΕΑ βάσει του άρθρου 6 παρ. 2 και 3 και του άρθρου 45 παρ. 1 του ν. 3959/11 και, σε συνέχεια επιστολών της ΓΔΑ για παροχή πρόσθετων και διευκρινιστικών στοιχείων, ο σχετικός φάκελος συμπληρώθηκε εντέλει προσηκόντως στις 27.6.
3. 23) Με την υπ’ αριθ. 70/26.07.2013 πράξη Προέδρου της ΕΑ αποφασίσθηκε η κίνηση της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 4 του ν. 3959/2011, καθώς διαπιστώθηκε ότι η εν λόγω συγκέντρωση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ν. 3959/2011 και προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού σε ορισμένες από τις επιμέρους αγορές στις οποίες αφορά. 24) Περαιτέρω, την 28.8.2013 η Υπηρεσία απέστειλε στις συμμετέχουσες επιστολές13 για παροχή πρόσθετων στοιχείων, στις οποίες η ΔΙΑΣ/LINNAEUS και ΣΕΛΟΝΤΑ απάντησαν πλήρως στις 3.9.2013 και 6.9.2013 αντίστοιχα. Ως εκ τούτου, προθεσμία έκδοσης απόφασης της Ε.Α. επί της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης είναι η 29.10.
4. II ΤΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ ΜΕΡΗ II.1 ΔΙΑΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ PARTNERS B.V. Α.Β.Ε.Ε. και LINNAEUS CAPITAL II.1.1 ΔΙΑΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Α.Β.Ε.Ε. 11 Ο κύκλος εργασιών των μερών που συμμετέχουν στη συγκέντρωση προκύπτει από το άθροισμα των κύκλων εργασιών των επιχειρήσεων που ορίζει το άρθρο 10 παρ. 4 ν. 3959/2011, όπως ισχύει, κατά τα οριζόμενα και στην παράγραφο 1 του άρθρου αυτού. 12 Για τον ορισμό της συμμετέχουσας επιχείρησης βλέπε άρθρα 5, 6 και 10 ν. 3959/2011, όπως ισχύει, καθώς και σχετική νομολογία της Επιτροπής Ανταγωνισμού (www.epant.gr) και επικουρικά τη σχετική Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 13 Βλ. σχετικά τις υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 6642/28.8.2013 και 6643/28.8.
5. 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 25) Η εταιρία φέρει την επωνυμία ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ, με διακριτικό τίτλο «ΔΙΑΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Α.Β.Ε.Ε.». Οι κύριες δραστηριότητες 14 της εταιρίας μεταξύ άλλων είναι: α) Η ίδρυση και η εκμετάλλευση κάθε μορφής ιχθυοκαλλιεργητικών μονάδων και σταθμών, η διάθεση της παραγωγής στο εσωτερικό και στο εξωτερικό και γενικά η οργάνωση και η παραγωγή κάθε μονάδας που σχετίζεται με τις ιχθυοκαλλιέργειες στην ημεδαπή και αλλοδαπή. β) Η παραγωγή και εμπορία οστρακοειδών και πάσης φύσεως ιχθυρών, νωπών και κατεψυγμένων
6. 26) Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΙΑΣ έχει ως εξής: Ονοματεπώνυμο Ιδιότητα Μέλους Στέλιος Πιτάκας Πρόεδρος (Μη Εκτελεστικό Μέλος) Στέφανος Μανέλλης Διευθύνων Σύμβουλος (Εκτελεστικό Μέλος) Vadim Doubrovin Εκτελεστικό Μέλος Anita Hamilton Εκτελεστικό Μέλος Oleg Karpushev Εκτελεστικό Μέλος Βασίλειος Κελτσόπουλος Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Yury Vinokurov Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Πηγή: Η υπ’ αριθ. πρωτ. 4517/4.6.2013 απαντητική επιστολή 27) Κατά δήλωση της εταιρίας ΔΙΑΣ, κανένα μέλος του ΔΣ της εταιρίας δεν διαθέτει συμμετοχή με ποσοστό άνω του 5% σε άλλη επιχείρηση. 14 Σύμφωνα με το άρθρο 3 του καταστατικού ΔΙΑΣ, σκοπός της εταιρίας είναι: «1) Η ίδρυση και η εκμετάλλευση κάθε μορφής ιχθυοκαλλιεργητικών μονάδων και σταθμών, η διάθεση της παραγωγής στο εσωτερικό και στο εξωτερικό και γενικά η οργάνωση και η παραγωγή κάθε μονάδας που σχετίζεται με τις Ιχθυοκαλλιέργειες στην ημεδαπή και αλλοδαπή. 2) Η παραγωγή και εμπορία οστρακοειδών και πάσης φύσεως ιχθυρών, νωπών και κατεψυγμένων. 3) Η αντιπροσώπευση οίκων του εξωτερικού που παράγουν ή εμπορεύονται όμοια και συναφή προϊόντα. 4) Η συνεργασία ή συμμετοχή της Εταιρείας σε άλλες επιχειρήσεις Ελληνικές ή ξένες που επιδιώκουν ίδιο ή παρεμφερή σκοπό και 5) η ίδρυση και εκμετάλλευση υποκαταστημάτων, γραφείων και πρακτορείων οπουδήποτε και κάθε άλλης ομοειδούς επιχείρησης ή παρόμοιας προς τα πιο πάνω αντικείμενα». 15 Σημειώνεται ότι ο όμιλος ελέγχει τις εξής επιχειρησιακές μονάδες: δύο ιχθυογεννητικούς σταθμούς, τριάντα μία μονάδες πάχυνσης, οκτώ

(8)σύγχρονα συσκευαστήρια, δύο κέντρα διανομής και ένα εργοστάσιο επεξεργασίας ψαριών (βλ. σχετικά www.diassa.gr). 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 28) Κατά την 31.12.2012 το μετοχικό κεφάλαιο της ΔΙΑΣ αποτελούνταν από 30.159.583 κοινές ονομαστικές μετοχές (ονομαστικής αξίας 0,47 ευρώ η καθεμία), και ανέρχονταν σε 14.175.004,01 ευρώ. Όλες οι μετοχές της είναι κοινές ονομαστικές, με δικαίωμα ψήφου και εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών. 29) Η μετοχική σύνθεση της ΔΙΑΣ στις 7.5.2013 ήταν η εξής: Όνομα Μετόχου Ποσοστό επί του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου ( %) TETHYS OCEAN B.V. 85,56% Στέλιος Πιτάκας 8,52% Ελεύθερη Διασπορά 5,62% Πηγή: Έντυπο Γνωστοποίησης (σελ. 15) 30) Σημειώνεται ότι η εταιρία TΕΤΗΥS έχει ενεχυράσει υπέρ των τραπεζών Εθνική Τράπεζα, Eurobank Ergasias, Τράπεζα Πειραιώς και Εμπορική Τράπεζα, συνολικά το 42,80% των μετοχών και δικαιωμάτων ψήφου που κατέχει στη ΔΙΑΣ. Συνεπώς, το ποσοστό μετοχικού κεφαλαίου που οι LINNAEUS (έμμεσα) και TETHYS (άμεσα)16 κατέχουν την 18.07.2013 στην ως άνω εταιρία έχει περιοριστεί στο 43,06% των δικαιωμάτων ψήφου της ΔΙΑΣ. Σύμφωνα με την από 18.07.2013 απάντηση της ΔΙΑΣ 17, δυνάμει συμβάσεων ενεχύρων επί μετοχών της ΔΙΑΣ, το δικαίωμα ψήφου έχει εκχωρηθεί αιτία ενεχύρου στις δανείστριες τράπεζες και συνεπώς τα δικαιώματα ψήφου που η Tethys Ocean BV τηρεί άμεσα στη ΔΙΑΣ (και αντιστοίχως η LINNAEUS CAPITAL PARTNERS ΒV έμμεσα) ανέρχονται στο 43,06% του μετοχικού κεφαλαίου της ΔΙΑΣ. Επίσης, σύμφωνα με τη ΔΙΑΣ, τα ενέχυρα επί μετοχών (που επεκτείνονται και επί των δικαιωμάτων ψήφου) έχουν παρασχεθεί από την TETHYS OCEAN BV (100% θυγατρική της LINNAEUS CAPITAL PARTNERS ΒV) υπέρ των ως άνω αναφερόμενων τραπεζών σύμφωνα με τον ακόλουθο πίνακα: Μετοχές προς ενεχυρίαση % επί του συνόλου ΤΡΑΠ.ΠΕΙΡΑΙΩΣ 2.996.797 9,94% ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK 5.108.648 16,94% ΤΡΑΠΕΖΑ ALPHA 2.980.468 9,88% ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΘΝΙΚΗ 1.822.389 6,04% Σύνολο 12.908.302 42,80% Πηγή: Απάντηση της ΔΙΑΣ 16 17 Για τη σχέση μεταξύ των εταιριών LINNAEUS και TETHYS βλ. υπό-ενότητα II.1.

1. Βλ. σχετικά υπ’ αριθ. πρωτ. 5726/18.7.2013 επιστολή. 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 31) Η ΔΙΑΣ αναφέρει ότι οι ως άνω αναφερόμενες τράπεζες συγκαταλέγονται στις τράπεζες στην ανακεφαλαιοποίηση των οποίων είχε δεσμευτεί να συμμετάσχει και να καλύψει στο σύνολο τους (εάν χρειαστεί) το ΤΧΣ
2. Σήμερα, και οι τέσσερις ως άνω τράπεζες έχουν ολοκληρώσει τις ενέργειες της αυξήσεως του μετοχικού τους κεφαλαίου και το ΤΧΣ σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, όπως και τις συμβάσεις προεγγραφής που είχε υπογράψει με τις ως άνω τράπεζες κάλυψε (με διαφορετικό ποσοστό για κάθε τράπεζα) τις αυξήσεις των μετοχικών κεφαλαίων τους. Συνεπεία της ως άνω συμμετοχής του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο εκάστης των τεσσάρων τραπεζών, το ΤΧΣ κατά την ημερομηνία ολοκλήρωσης εκάστης διαδικασίας αύξησης μετοχικού κεφαλαίου κατέστη μέτοχος πλειοψηφίας εκάστης τράπεζας. Μέσω της απόκτησης συμμετοχής του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο των ως άνω τραπεζών έλαβε χώρα έμμεση απόκτηση δικαιωμάτων ψήφου από το ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της ΔΙΑΣ. Η εταιρία ΔΙΑΣ, μητρική εταιρία του ομίλου ΔΙΑΣ, έχει έμμεσες και άμεσες συμμετοχές σε λοιπές εταιρίες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό οι οποίες δραστηριοποιούνται στον κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας
3. 32) Όσον αφορά τη συμμετοχή της ΔΙΑΣ στην εταιρία «ΖΩΟΝΟΜΗ Α.Β.Ε.Ε Βιομηχανία Ιχθυοτροφών-Ζωοτροφών» (εφεξής ΖΩΟΝΟΜΗ), η ΔΙΑΣ προχώρησε την 30.07.2012 στη σύναψη με τον Γεώργιο Βαρβατσούλη ιδιωτικού προσυμφώνου πώλησης των μετοχών που κατέχει στη θυγατρική της εταιρία ΖΩΟΝΟΜΗ. Πιο συγκεκριμένα, η ΔΙΑΣ συμφώνησε να πωλήσει και μεταβιβάσει στον Γ. Βαρβατσούλη (και/ή σε οποιοδήποτε τρίτο πρόσωπο υποδειχθεί από αυτόν) έως την 30.10.2014 ποσοστό 51% του μετοχικού κεφαλαίου της ΖΩΟΝΟΜΗ έναντι συνολικού τιμήματος € 2.250.
4. Η οριστική σύμβαση πώλησης των μετοχών θα υπογραφεί την 30.10.2014 κατόπιν πλήρωσης των όρων που περιλαμβάνονται στο προσύμφωνο. Η καταβολή του ανωτέρω ποσού από τον συμβαλλόμενο θα καταβληθεί τμηματικά από την 30.7.2012 έως και την 30.10.
5. Η συμμετοχή της ΔΙΑΣ στo μετοχικό κεφάλαιο της ΖΩΟΝΟΜΗ ανέρχεται σε ποσοστό 22,84% μετά την οριστική μεταβίβαση ποσοστού 3% στον Γ. Βαρβατσούλη στις 23.10.
6. Επιπλέον, η ΔΙΑΣ έχει υπογράψει συμφωνητικό την 30.7.2012 με την […]21 που κατέχει σήμερα ποσοστό επί της ΖΩΟΝΟΜΗ για την απόκτηση, μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου 2014, μετοχών της που αντιστοιχούν στο 25,2% του μετοχικού της κεφαλαίου, έναντι τιμήματος που δεν θα υπερβαίνει το ποσό των € 500.
7. 33) Από το 2000 και έπειτα, η ΔΙΑΣ έχει προβεί στην εξαγορά και συγχώνευση δια απορρόφησης διαφόρων εταιριών του κλάδου ιχθυοκαλλιέργειας. Ειδικότερα, κατά την περίοδο 2003-2009 προέβη στην εξαγορά των εξής επιχειρήσεων: FRUTTI DI MARE, 18 Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. ΣΠΑΡΦΙΣ ΑΕ, ΚΛΕΙΔΑΡΑΣ FAMILY AE, ΝΙΜΟΣ ΑΕΒΕ και ASTIR INTERNATIONAL S.R.L. Για τους κύκλους εργασιών και το αντικείμενο δραστηριότητάς τους, βλέπε Πίνακα 1 στο Παράρτημα
8. 20 Η σημερινή μετοχική σύνθεση της εταιρία ΖΩΟΝΟΜΗ (μετά τη μεταβολή της 23.10.2012) έχει ως εξής: […] 25,2% και ΔΙΑΣ 22,8% 21 Εταιρία παραγωγής και εισαγωγής ιχθυοτροφών – ζωοτροφών. 19 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΜΑΤΘΑΙΟΥ ΜΕΠΕ, ΙΠΠΟΚΑΜΠΟΣ, ΠΕΛΑΓΟΣ, MARE NOSTRUM, ΙΚΠΟ, ΠΑΡΚΟ ΠΕΡΔΙΚΑ, ΜΕΡΚΟΣ
9. 34) Σύμφωνα με τα γνωστοποιούντα μέρη, ο υπολογισθείς κατ’ άρθρ. 10 ν. 3959/2011 κύκλος εργασιών για τη χρήση 2012 του Ομίλου ΔΙΑΣ βάσει των εργασιών του στην Ελλάδα ανήλθε σε ποσό € […], ενώ ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών του Ομίλου ανήλθε, κατά την ίδια περίοδο, σε ποσό € 99.057.
10. II.1.2 LINNAEUS CAPITAL PARTNERS B.V. 35) H εταιρία LINNAEUS κατέχει το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας TΕΤΗΥS. H εταιρία LINNAEUS, με έδρα το Άμστερνταμ, ιδρύθηκε το 2009 και είναι εταιρία επενδύσεων χαρτοφυλακίου. Σκοπός της είναι η επένδυση σε εταιρίες που δραστηριοποιούνται σε διάφορους εμπορικούς κλάδους και η περαιτέρω ανάπτυξη τους. 36) Το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρίας LINNAEUS ανήκει κατά 100% στην εταιρία I.I.H.C. INDUSTRIAL INVESTMENTS LTD, εταιρία επενδύσεων χαρτοφυλακίου με έδρα την Κύπρο. Το 69,97% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας I.I.H.C. INDUSTRIAL INVESTMENTS LTD ανήκει στον Kahka Bendukidze, ο οποίος είναι ο απώτερος ελέγχων μέτοχος της εταιρίας. 37) Σημειώνεται23 ότι ο ίδιος είναι μέτοχος και κατέχει 23,68% (μέσω της TΕΤΗΥS ) των δικαιωμάτων ψήφου στην εταιρία ΝΗΡΕΥΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Α.Ε. (εφεξής ΝΗΡΕΥΣ)
11. 38) Οι λοιποί σημαντικοί μέτοχοι της ΝΗΡΕΥΣ είναι οι: Αριστείδης Μπελλές με ποσοστό συμμετοχής 21,09%25 επί του μ.κ. και Νικόλαος Χαβιαράς με 6,83% επί του μ.κ.
12. 39) Η TETHYS –βασικός μέτοχος της ΔΙΑΣ- έχει μειοψηφική συμμετοχή στην εταιρία ΝΗΡΕΥΣ με ποσοστό 23,62% (μεγαλύτερο από οποιουδήποτε άλλου μετόχου με τον δεύτερο να κατέχει 21,09%). Αναφορικά με το καθεστώς ελέγχου της ΝΗΡΕΥΣ σημειώνεται ότι ουδείς μέτοχος έχει πλειοψηφική συμμετοχή στο μ.κ. αυτής. Επιπλέον, […]. Επίσης, σύμφωνα με την υπ’ αριθ. πρωτ. 5790/19.07.2013 απαντητική επιστολή της ΝΗΡΕΥΣ «[ […]27, […]28 […] ]
13. 22 Στον Πίνακα 2 του Παραρτήματος 1 παρουσιάζεται η επωνυμία, το αντικείμενο δραστηριότητας, το έτος εξαγοράς και ο κύκλος εργασιών κάθε μίας κατά το έτος της απόκτησής τους. 23 Βλ. σχετικά την υπ’ αριθ. απάντηση της 5790/19.7.2010 της ΝΗΡΕΥΣ. 24 Σημειώνεται ότι την 13.02.2012, η LINNAEUS μεταβίβασε στην TETHYS 9.167.082 κοινές ονομαστικές μετοχές της ΔΙΑΣ (που αντιπροσωπεύουν 30,4% του μετοχικού κεφαλαίου της ΔΙΑΣ) και 15.070.847 κοινές ονομαστικές μετοχές της ΝΗΡΕΥΣ (που αντιπροσωπεύουν 23,68% του μετοχικού κεφαλαίου της Νηρέας). 25 Άμεσα ή έμμεσα μέσω των εταιριών […]. 26 Άμεσα ή έμμεσα μέσω των εταιριών […]. 27 Βλ. σχετικά Κωδικοποιημένη ανακοίνωση παρ.
14. 28 Άρθρα 22 και 35 αυτού. 29 Βλ. σχετικά Κωδικοποιημένη ανακοίνωση παρ.
15. […] (σχετικό 2 στην υπ’ αριθ. πρωτ. 5790/19.07.2013 απαντητική επιστολή της ΝΗΡΕΑΣ). 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 40) Εξετάστηκε ειδικότερα η περίπτωση μέτοχοι μειοψηφίας της ΝΗΡΕΥΣ, οι οποίοι από κοινού έχουν πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου, να ενεργούν πάντοτε μαζί κατά την άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου
16. […]
17. 41) […]32 […] 42) Επίσης, η εταιρία ΝΗΡΕΥΣ δήλωσε ότι […]
18. Κατά συνέπεια, το επταμελές Δ.Σ. του ΝΗΡΕΑ απαρτίζεται από τα ακόλουθα μέλη, Αρ. Μπελλέ, Ν. Χαβιάρα, Αντ. Χαχλάκη, Επ. Λαμπαδάριο, Κων. Λαμπρινόπουλο, Λ. Ιωαννίδου και Μ. Κομονδούρο, […]. 43) Η εταιρία LINNAEUS έχει άμεσες και έμμεσες συμμετοχές σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό
19. 44) Σύμφωνα με τα προσκομισθέντα στοιχεία, ο υπολογισθείς κατ’ άρθρ. 10 ν. 3959/2011 κύκλος εργασιών για τη χρήση 2012 του Ομίλου LINNAEUS στην Ελλάδα ταυτίζεται με τον κύκλο εργασιών της ΔΙΑΣ στην Ελλάδα και ανήλθε σε €[…], ενώ ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών του Ομίλου LINNAEUS ανήλθε, κατά την ίδια περίοδο, σε ποσό περίπου € 113 εκατ. II.2 ΙΧΘΥΟΤΡΟΦΕΙΑ ΣΕΛΟΝΤΑ ΑΕΓΕ 45) Η εταιρία φέρει την επωνυμία «ΙΧΘΥΟΤΡΟΦΕΙΑ ΣΕΛΟΝΤΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ» με διακριτικό τίτλο «ΣΕΛΟΝΤΑ ΑΕ». Οι κύριες δραστηριότητες της εταιρίας μεταξύ άλλων είναι: α) η εκτροφή ιχθύων σε δικές της ή ξένες εγκαταστάσεις και η εμπορία αυτών εντός της Ελλάδος και στο εξωτερικό, β) η παραγωγή και πώληση γόνου ιχθύων και κάθε άλλη δραστηριότητα που σχετίζεται με ιχθυοκαλλιέργειες και γ) η παραγωγή ιχθυοτροφών σε δικές της ή ξένες εγκαταστάσεις και η εμπορία αυτών εντός της Ελλάδος και στο εξωτερικό, η συμμετοχή σε όμοιες ή παρεμφερείς επιχειρήσεις, η παραγωγή και πώληση πρώτων υλών ιχθυοτροφών και κάθε άλλη δραστηριότητα που σχετίζεται με την αγορά των ιχθυοτροφών
20. 46) Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΣΕΛΟΝΤΑ έχει ως εξής: 30 Βλ. σχετικά Κωδικοποιημένη ανακοίνωση παρ.
21. Βλ. σχετικά Κωδικοποιημένη ανακοίνωση παρ. 77-
22. […]. 32 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση παρ. 69 σε συνδυασμό με
23. 33 Ήτοι 17.07.
24. 34 Βλ. Πίνακα 3 στο Παράρτημα 1 [Anglesey Aquaculture Ltd (Ηνωμένο Βασίλειο), GFA Advanced Systems Limited (Ισραήλ), Center for Aquaculture Technologies, Inc.(Η.Π.Α), Grow Fish Anywhere UK Limited (Ηνωμένο Βασίλειο),[…]. Σημειώνεται ότι […]. 35 Ειδικότερα, διαθέτει εγκαταστάσεις στην Ελλάδα και την Τουρκία, οι οποίες αποτελούνται από 46 μονάδες εκτροφής στην Ελλάδα, 5 μονάδες εκτροφής στην Τουρκία, πέντε ιχθυογεννητικούς σταθμούς και ένα εργοστάσιο παραγωγής ιχθυοτροφών που διαχειρίζεται η θυγατρική εταιρία ΠΕΡΣΕΥΣ. Το έτος 2012, το 83% του κύκλου εργασιών προήλθε από πωλήσεις νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας, το 10% από πωλήσεις ιχθυοτροφών και το 6% από τις πωλήσεις γόνου (βλ. σχετικά www.selonda.gr). 31 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ονοματεπώνυμο Ιδιότητα μέλους Βασίλειος Κ. Στεφανής Πρόεδρος (εκτελεστικό μέλος) Ιωάννης Κ. Στεφανής Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος (εκτελεστικό μέλος) Ιωάννης Π. Ανδριανόπουλος Εκτελεστικό μέλος Ευάγγελος Ν. Πίπας Εκτελεστικό μέλος Δημήτριος Γ. Νίνης Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Ευάγγελος Γ. Γαλούσης Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Βασίλειος Ν. Ακριτίδης Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Μιχαήλ Χ. Ζαχαριάδης Εκτελεστικό μέλος Ιωακείμ Σ. Τσουκαλάς Μη εκτελεστικό μέλος Πηγή: Έντυπο Γνωστοποίησης 47) Αναφορικά με τις συμμετοχές (άνω του 5%) που κατέχουν μέλη του ΔΣ της ΣΕΛΟΝΤΑ σε άλλες επιχειρήσεις36 σημειώνεται ότι οι Βασίλης Στεφανής και Ιωάννης Στεφανής συμμετέχουν στις εταιρίες […] και […] με ποσοστό από […]% […] επί του μετοχικού τους κεφαλαίου και στην εταιρία […] με ποσοστό […]% και […]% αντίστοιχα επί του μετοχικού κεφαλαίου της επιχείρησης. Επίσης, ο Ιωάννης Στεφανής συμμετέχει και στην εταιρία […] με ποσοστό […]% επί του μετοχικού κεφαλαίου της επιχείρησης. Ο Ιωακείμ Τσουκαλάς κατέχει ποσοστό […]% του μετοχικού κεφαλαίου των εταιριών […] και […]. 48) Το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρίας ΣΕΛΟΝΤΑ αποτελείται από 36.235.184 κοινές ονομαστικές μετοχές με ονομαστική αξία 1,00 ευρώ ανά μετοχή. Η μετοχική σύνθεση της ΣΕΛΟΝΤΑ στις 7.5.2013 (ημέρα γνωστοποίησης της συγκέντρωσης) είχε ως εξής: ΜΕΤΟXOI ( άνω 3%) BRUCEKAN FINANCE LIMITED37 HYDRA ESTATE INC ΓΡΥΠΠΙΩΤΗΣ ΜΕΤΟΧΕΣ Ποσοστό επί του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου (%) 7.375.222 5.694.454 4.722.420 20,354 15,715 13,3 36 Βλ. σχετικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 4533/4.6.2013 επιστολή. Η εταιρία BRUCEKAN FINANCE LIMITED έχει έδρα την Κύπρο και ιδρύθηκε το Μάρτιο του 2008 ως εμπορική εταιρία εμπορικού σκοπού. 37 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΜΕΤΟXOI ( άνω 3%) ΜΕΤΟΧΕΣ Ποσοστό επί του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου (%) MARVEN ENTERPRISES COMPANY LIMITED38 3.352.505 9,252 ΣΤΕΦΑΝΗΣ 1.707.291 4,712 Πηγή: Έντυπο Γνωστοποίησης και υπ’ αριθ. πρωτ. 4533/4.6.2013 απαντητική επιστολή 49) Στις 4.4.2013 η εταιρία LINNAEUS πώλησε 6.203.463 μετοχές της εταιρίας ΣΕΛΟΝΤΑ στην εταιρία BRUCEKAN FINANCE LIMITED (εφεξής BRUCEKAN) που αντιστοιχούν σε 17,12% του μετοχικού κεφαλαίου της ως άνω εταιρίας και την ίδια ημέρα η αποκτώσα εταιρία BRUCEKAN παρείχε προς τη LINNAEUS ενέχυρο επί των ως άνω μετοχών
25. Στο πλαίσιο του ως άνω ενεχύρου, τα δικαιώματα ψήφου συμφωνήθηκε ότι ασκούνται από τη LINNAEUS υπό την ιδιότητα του ενεχυρούχου δανειστή. Σύμφωνα με τον όρο 2 της ως άνω από 4.4.2013 σύμβασης, […]. 50) Συνεπεία της ως άνω συναλλαγής, τα ποσοστά συμμετοχής των εταιριών LINNAEUS, TΕΤΗΥS και BRUCEKAN διαμορφώνονται ως εξής:  Η συμμετοχή της LINNAEUS ανέρχεται σε 1,8% επί του μετοχικού κεφαλαίου (κυριότητα μετοχών) και τα συνολικά δικαιώματα ψήφου 18.92% (λόγω του ενεχύρου που διατηρεί επί μετοχών που αντιστοιχούν σε 17,12% του μετοχικού κεφαλαίου και επεκτείνεται επί των δικαιωμάτων ψήφου).  Η συμμετοχή της TETHYS ανέρχεται σε 0,13% επί του μετοχικού κεφαλαίου.  Η συμμετοχή της BRUCEKAN ανέρχεται σε 20,37% επί του μετοχικού κεφαλαίου (ωστόσο εκ του ως άνω ποσοστού 17,12% των δικαιωμάτων ψήφου ασκούνται από την LINNAEUS λόγω του ενεχύρου). 51) Η εταιρία ΣΕΛΟΝΤΑ (μητρική εταιρία του ομίλου ΣΕΛΟΝΤΑ) έχει έμμεσες και άμεσες συμμετοχές σε λοιπές εταιρίες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό οι οποίες δραστηριοποιούνται και στον κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας
26. 52) Σύμφωνα με τα γνωστοποιούντα μέρη, ο υπολογισθείς κατ’ άρθρ. 10 ν. 3959/2011 κύκλος εργασιών για τη χρήση 2012 του Ομίλου ΣΕΛΟΝΤΑ βάσει των εργασιών του στην Ελλάδα ανήλθε σε ποσό € […], ενώ ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών του Ομίλου ανήλθε, κατά την ίδια περίοδο, σε ποσό € 133.720.
27. 53) Τέλος, επισημαίνεται η συμμετοχή τόσο της ΣΕΛΟΝΤΑ όσο και της ΝΗΡΕΥΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρίας BLUE FIN TUNA Α.Ε. με ποσοστό […]% έκαστη των δύο ως άνω εταιριών επί της τελευταίας
28. Ωστόσο, σύμφωνα με απαντητική επιστολή της ΝΗΡΕΥΣ43 «[…]». 38 Η εταιρία MARVEN συμμετέχει με ποσοστό […]% στην εταιρία […], με ποσοστό […]% στην εταιρία […] και με ποσοστό […]% στην εταιρία […]. 39 Βλ. σχετικά όρο 3 της από 4.4.2013 σύμβασης για την πώληση και μεταβίβαση μετοχών καθώς και παράρτημα ΧΙ (σύμβαση ενεχύρασης μετοχών). 40 Βλ. Πίνακα 4 του Παραρτήματος
29. Σημειώνεται επίσης ότι η εταιρία ΣΕΛΟΝΤΑ κατέχει και μειοψηφική συμμετοχή (4,79042%) στην εταιρία ΜΑΡΚΕΛΛΟΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΛΕΡΟΥ Α.Ε. (βλ. σχετικά υπ’ αριθ. πρωτ. απάντηση 4741/11.6.2013). 41 Βλ. σχετικά το υπ’ αριθ. πρωτ. 3749/07.05.2013 έντυπο γνωστοποίησης. 42 […]. 43 Υπ’ αριθ. πρωτ. 4543/05.06.
30. 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ III Ο ΚΛΑΔΟΣ ΤΗΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ III.1 Βασικά χαρακτηριστικά του κλάδου της ιχθυοκαλλιέργειας στις Μεσογειακές χώρες 54) Η αύξηση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών, η στροφή προς την υγιεινή διατροφή και η αναγνώριση των θρεπτικών συστατικών των ψαριών έχει οδηγήσει σε αύξηση της παγκόσμιας κατανάλωσης ψαριών. Η αυξημένη ζήτηση για ψάρια καλύπτεται κυρίως από την ιχθυοκαλλιέργεια, καθώς η παραγωγή από την ελεύθερη αλιεία είναι τα τελευταία έτη σταθερή (από το 1990). 55) Τις δυο τελευταίες δεκαετίες η ιχθυοκαλλιέργεια στις μεσογειακές χώρες παρουσίασε σημαντική ανάπτυξη και επικεντρώθηκε κυρίως στην παραγωγή τσιπούρας και λαβρακίου. Ειδικότερα, από το 2002 έως το 2008 η παραγωγή τσιπούρας και λαβρακίου διπλασιάστηκε (από 131.831 τόνους το 2002 ανήλθε σε περίπου 300.000 τόνους), ενώ από το 2008 έως το 2011 η παραγωγή τσιπούρας και λαβρακίου μειώθηκε περίπου κατά 17%
31. 56) Οι κυριότερες χώρες παραγωγής τσιπούρας και λαβρακίου ιχθυοκαλλιέργειας είναι η Ελλάδα, η Τουρκία, η Ιταλία και η Ισπανία, ενώ μικρότερη είναι η παραγωγή στην Κροατία, Γαλλία, Πορτογαλία, Κύπρο και Μάλτα. Η συνολική παραγωγή τσιπούρας και λαβρακίου των ως άνω χωρών εκτιμάται για το έτος 2012 σε 269.467 τόνους, με μέσο ετήσιο ρυθμό μεταβολής της τάξης του 7,4% από το 2002 έως το
32. Για το έτος 2012 η παραγωγή τσιπούρας αντιπροσώπευε το 56% της συνολικής παραγωγής, ενώ η παραγωγή λαβρακίου αντιπροσώπευε το υπόλοιπο 44%. 57) Η Ελλάδα, με εκτιμώμενη παραγωγή 113.500 τόνους το 2012 (72.000 τόνοι τσιπούρα και 41.500 τόνοι λαβράκι) και μέσο ετήσιο ρυθμό μεταβολής της παραγωγής της τάξης του 6,3% από το 2002 έως το 2012, αποτελεί το σημαντικότερο παραγωγό τσιπούρας-λαβρακίου σε διεθνές επίπεδο, με μερίδιο 42% επί της συνολικής παραγωγής. Ακολουθεί η Τουρκία με μερίδιο 33% επί της συνολικής παραγωγής για το 2012 (και ακολουθούν οι: Ισπανία 13%, Ιταλία 6%, Κροατία 2%, Κύπρος 2%, Γαλλία 1%, Μάλτα 1%, Πορτογαλία 1%). 58) H εγχώρια παραγωγή τσιπούρας παρουσιάζει έντονες διακυμάνσεις κατά το χρονικό διάστημα 2002 έως το 2012, καθώς σημείωσε από το 2005 έως το 2008 αύξηση της τάξης του 60%, ενώ από το 2008 έως το 2011 μειώθηκε κατά περίπου 35%
33. Το έτος 2012 η παραγωγή τσιπούρας ανήλθε σε περίπου 72.000 τόνους (αύξηση περίπου 20% σε σχέση με το προηγούμενο έτος). Η εγχώρια παραγωγή λαβρακίου αυξήθηκε σημαντικά από το 2005 ως το 2008 (αύξηση 40%), ενώ το 2012 ανήλθε σε περίπου 41.500 τόνους. 44 Η εξέλιξη της συνολικής παραγωγής τσιπούρας και λαβρακίου κατά την τελευταία δεκαετία στις μεσογειακές χώρες απεικονίζεται στο Διάγραμμα 1 του Παραρτήματος
34. 45 Η εξέλιξη της εγχώριας παραγωγής τσιπούρας και λαβρακίου για τα έτη 2002-2012 ανά έτος και ανά είδος παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 2 του Παραρτήματος
35. 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 59) Η Ελλάδα αποτελεί το μεγαλύτερο εξαγωγέα τσιπούρας και λαβρακίου διεθνώς. Οι εξαγωγές τσιπούρας και λαβρακίου το 2011 διαμορφώθηκαν σε περίπου 70.500 τόνους, συνολικής αξίας 385,7 εκατ. ευρώ, με μέσο ετήσιο ρυθμό μεταβολής της τάξης του 9,6% (για την περίοδο 2000-2011). Το έτος 2011 οι εξαγωγές τσιπούρας και λαβρακίου ανήλθαν περίπου σε ποσοστό 70% επί της συνολικής εγχώριας παραγωγής. 60) Η κυριότερη χώρα προορισμού των εξαγωγών τσιπούρας και λαβρακίου είναι η Ιταλία, η οποία αντιπροσωπεύει το 46% του συνόλου των εξαγωγών για το έτος
36. Ακολουθεί η Γαλλία με 13,2%, η Ισπανία με 12,5%, η Πορτογαλία με 8,7%, το Ηνωμένο Βασίλειο με 6,6%, η Γερμανία με 3,7% και η Ολλανδία με 2,6% το ίδιο έτος. Σημειώνεται, ότι περίπου το 94% του συνόλου των εξαγωγών τσιπούρας και λαβρακίου κατευθύνθηκε προς τις επτά

(7)προαναφερόμενες χώρες, ενώ ο συνολικός αριθμός των χωρών προορισμού, το ίδιο έτος, διαμορφώθηκε σε

1. 61) Στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται στον τομέα της ιχθυοκαλλιέργειας λίγοι μεγάλοι καθετοποιημένοι όμιλοι επιχειρήσεων, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι εισηγμένοι στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών με δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα στάδια της αλυσίδας της παραγωγής, καθώς και ένας μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων που ασχολούνται αποκλειστικά με την εκτροφή των συγκεκριμένων ειδών. 62) Από το 2002 και μετά, παρατηρείται μείωση του αριθμού των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας (περίπου 80 επιχειρήσεις το έτος 2011)46 και σταθερότητα στις άδειες ίδρυσης και λειτουργίας μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας και κατά συνέπεια αύξηση του βαθμού συγκέντρωσης
2. 63) Στον παρακάτω Πίνακα παρουσιάζεται ο κύκλος εργασιών των μεγαλύτερων επιχειρήσεων του κλάδου ανά δραστηριότητα για το έτος
3. ΝΗΡΕΥΣ 48 ΣΕΛΟΝΤΑ Κύκλος εργασιών (κ.ε.) ανά δραστηριότητα

(2012)Νωπά Σύνολο κ.ε. Γόνος Ιχθυοτροφές Άλλο Ψάρια 202.156.190 […]** […] […] 133.658.668 […] […] […] 46 Βλ. σχετικά μελέτη της ICAP, Ιχθυοκαλλιέργειες, Ιούλιος 2012, σελ. 41. Σύμφωνα με μελέτη της Τράπεζας της Ελλάδος για τις Ιχθυοκαλλιέργειες

(2010), η τάση συγκέντρωσης στον κλάδο παρουσιάστηκε μετά το 2002, ενώ κατά την προηγούμενη περίοδο, ο κλάδος χαρακτηρίζονταν από την είσοδο νέων επιχειρήσεων που στόχευαν στην εκμετάλλευση του ευνοϊκού περιβάλλοντος χαμηλότοκου δανεισμού και των ελκυστικών επιδοτήσεων του ελληνικού κράτους σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση (επιχειρησιακά προγράμματα αλιείας 1994-1999 και 2000-2006 με συνολική χρηματοδότηση 236 εκατ. ευρώ). 48 Ο όμιλος επιχειρήσεων ΝΗΡΕΥΣ δραστηριοποιείται στην παραγωγή νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας, καθώς και στην παραγωγή και εμπορία γόνου, ιχθυοτροφών και εξοπλισμού ιχθυοκαλλιέργειας. Διαθέτει εγκαταστάσεις στην Ελλάδα, Τουρκία και Ισπανία, οι οποίες αποτελούνται από 7 ιχθυογεννητικούς σταθμούς (έξι στην Ελλάδα και έναν στη Τουρκία), τρεις μονάδες προ-πάχυνσης, 67 μονάδες πάχυνσης, 11 υπερσύγχρονα συσκευαστήρια, 1 ερευνητικό κέντρο, 2 εργοστάσια παραγωγής ιχθυοτροφών, 1 εργοστάσιο μεταποίησης και 1 μονάδα παραγωγής εξοπλισμού ιχθυοκαλλιέργειας (βλ. σχετικά www.nireus.com). 47 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Κύκλος εργασιών (κ.ε.) ανά δραστηριότητα

(2012)Νωπά Σύνολο κ.ε. Γόνος Ιχθυοτροφές Άλλο Ψάρια […] […] ΔΙΑΣ 93.057.404 […] […] […] ΑΝΔΡΟΜΕΔΑ Α.Ε.49 115.960.802 […*] 50 […] […] ΕΛΛ.ΙΧΘ. Α.Ε. 52.676.462 […] […] […] ΓΑΛΑΞΙΔΙ Α.Ε. 29.963.737 ΙΧΘ.ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑΣ Α.Ε. 25.600.000 […] […*] [* …] ** Δεν υπάρχουν αναλυτικά στοιχεία Πηγή: Δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις και απαντήσεις εταιριών Όπως προκύπτει από τον παραπάνω Πίνακα, η κύρια δραστηριότητα των μεγάλων επιχειρήσεων του κλάδου είναι η παραγωγή και εμπορία νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας, καθώς από αυτήν προέρχεται το μεγαλύτερο μέρος του κύκλου εργασιών τους. 64) Στον παρακάτω Πίνακα παρουσιάζεται η παραγωγή τσιπούρας και λαβρακίου των μεγαλύτερων ιχθυοκαλλιεργειών, σε ποσότητα και αξία, ανά επιχείρηση και ανά έτος, για τα έτη 2010-2012. Παραγωγή νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας (τσιπούρα, λαβράκι) από ελληνικές ιχθυοκαλλιέργειες (σε κιλά) 2010 2011 2012 […] […] […] ΝΗΡΕΥΣ […] […] […] ΣΕΛΟΝΤΑ […] […] […] ΔΙΑΣ […] […] […] ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΙΧΘ/ΙΕΣ Α.Ε. […] […] […] ΑΝΔΡΟΜΕΔΑ Α.Ε. ΓΑΛΑΞΙΔΙ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΙΧΘ. […] […] […] Α.Ε. ΙΧΘΥΟΤΡΟΦΕΙΑ […] […] […] ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑΣ Α.Ε. […] […] […] Σύνολο 49 Ο όμιλος επιχειρήσεων ΑΝΔΡΟΜΕΔΑ Α.Ε. δραστηριοποιείται στην παραγωγή και εμπορία νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας και γόνου. Διαθέτει δύο ιχθυογεννητικούς σταθμούς, έναν στην Ελλάδα και έναν στην Ισπανία και ένα σταθμό προ-πάχυνσης στην Ισπανία. Επίσης, διαθέτει μονάδες εκτροφής στην Ελλάδα, στην Ισπανία και στην Αλβανία, καθώς και τρία συσκευαστήρια (δυο στην Ελλάδα και ένα στην Ισπανία) και ένα μεταποιητήριο στην Ισπανία. Δεν παράγει ιχθυοτροφές, αλλά εμπορεύεται μικρές ποσότητες που προμηθεύεται από τρίτους (βλ. σχετικά www.andromeda group.eu). 50 Κύριες δραστηριότητες του ομίλου ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Α.Ε. είναι η παραγωγή γόνου και νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας, καθώς και η επεξεργασία και συσκευασία των τελικών προϊόντων. Στις εγκαταστάσεις του ομίλου περιλαμβάνονται ιχθυογεννητικοί σταθμοί, μονάδες προπάχυνσης και πάχυνσης νωπών ψαριών, κέντρα επεξεργασίας και συσκευαστήρια. Ο όμιλος πρόσφατα προχώρησε στην ίδρυση μιας μονάδας επεξεργασίας και διανομής στην Πράγα της Τσεχίας (βλ. σχετικά www.helfish.gr). 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Παραγωγή νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας (τσιπούρα, λαβράκι) από ελληνικές ιχθυοκαλλιέργειες (σε κιλά) 2010 2011 2012 […] […] […] Σύνολο Εγχώριας Παραγωγής Σύνολο Παραγωγής στην […] […] […] Ευρώπη Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων εταιριών από την ΕΑ 65) Σύμφωνα με τον παραπάνω Πίνακα, το έτος 2012, η εταιρία ΝΗΡΕΥΣ παρήγαγε τις μεγαλύτερες ποσότητες τσιπούρας και λαβρακίου στην εγχώρια αγορά. Η παραγωγή της εταιρίας το έτος 2012 ανήλθε σε […] τόνους και σε ποσοστό [10-15]% επί της συνολικής ευρωπαϊκής παραγωγής τσιπούρας και λαβρακίου. Η παραγωγή της εταιρίας ΣΕΛΟΝΤΑ διαμορφώθηκε το ίδιο έτος σε […] τόνους αντιπροσωπεύοντας περίπου το [510]% της συνολικής ευρωπαϊκής παραγωγής. Αντίστοιχα, η παραγωγή τσιπούρας και λαβρακίου της εταιρίας ΔΙΑΣ το έτος 2012 διαμορφώθηκε σε […] τόνους αντιπροσωπεύοντας περίπου το [5-10]% της συνολικής παραγωγής. Συνεπώς, μετά την ολοκλήρωση της γνωστοποιηθείσας πράξης, η νέα συγχωνευθείσα οντότητα θα παράγει περίπου το [10-15]% της συνολικής ευρωπαϊκής παραγωγής τσιπούρας και λαβρακίου. Συμμετοχή της παραγωγής των ελληνικών ιχθυοκαλλιεργειών στη συνολική ευρωπαϊκή παραγωγή τσιπούρας και λαβρακίου, 2010-2012 2010 2011 2012 ΝΗΡΕΥΣ [10-15]% [10-15]% [10-15]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% ΣΕΛΟΝΤΑ [5-10]% [5-10]% [5-10]% ΔΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΙΧΘ/ΙΕΣ ΑΕ [0-5]% [0-5]% [0-5]% ΑΝΔΡΟΜΕΔΑ ΑΕ [0-5]% [0-5]% [0-5]% ΓΑΛΑΞΙΔΙ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΙΧΘ/ΙΕΣ ΑΕ [0-5]% [0-5]% [0-5]% ΙΧΘΥΟΤΡΟΦΕΙΑ ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑΣ ΑΕ [0-5]% [0-5]% [0-5]% Συμμετοχή της Συνολικής Εγχώριας 46% 42% 42% Παραγωγής στην Ευρωπαϊκή Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων εταιριών από την ΕΑ 66) Όσον αφορά την εγχώρια παραγωγή τσιπούρας και λαβρακίου, οι έξι

(6)μεγαλύτερες επιχειρήσεις του κλάδου το 2012 συγκεντρώνουν περίπου το 75% της συνολικής εγχώριας παραγωγής. Συγκεκριμένα, η παραγωγή της ΝΗΡΕΥΣ ανήλθε το έτος 2012 σε ποσοστό της τάξης του [25-35]% της εγχώριας παραγωγής. Ακολουθεί η εταιρία ΣΕΛΟΝΤΑ ([15-25]%) και η εταιρία ΔΙΑΣ ([15-25]%). Μετά την ολοκλήρωση της γνωστοποιηθείσας πράξης, η νέα συγχωνευθείσα οντότητα θα παράγει περίπου το [2535]% της συνολικής εγχώριας παραγωγής τσιπούρας και λαβρακίου. ΝΗΡΕΥΣ Μερίδια Παραγωγής στην Ελλάδα 2010-2012 2010 2011 2012 [15-25]% [25-35]% [25-35]% 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Μερίδια Παραγωγής στην Ελλάδα 2010-2012 2010 2011 [15-25]% [15-25]% ΣΕΛΟΝΤΑ [15-25]% [15-25]% ΔΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΙΧΘ/ΙΕΣ Α.Ε. [5-10]% [5-10]% ΑΝΔΡΟΜΕΔΑ Α.Ε. [5-10]% [5-10]% ΓΑΛΑΞΙΔΙ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΙΧΘ/ΙΕΣ Α.Ε. [0-5]% [0-5]% ΙΧΘ. ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑΣ Α.Ε. [0-5]% [0-5]% ΣΥΝΟΛΟ [65-75]% [75-85]% Μερίδια Παραγωγής Νέου Σχήματος [25-35]% [25-35]% Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων εταιριών από την ΕΑ 2012 [15-25]% [15-25]% [5-10]% [5-10]% [5-10]% [0-5]% [75-85]% [25-35]% IV ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ IV.1 Σχετικές Αγορές Προϊόντων και Υπηρεσιών51 67) Τα συμμετέχοντα μέρη στην υπό εξέταση πράξη αποτελούν καθετοποιημένες επιχειρήσεις ιχθυοκαλλιέργειας. 68) Λαμβάνοντας υπόψη τις προηγούμενες αποφάσεις της Ε.Α. και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τους κλάδους δραστηριοποίησης, καθώς και τις απόψεις των συμμετεχουσών, ως σχετικές προϊοντικές αγορές θεωρούνται οι εξής: α) η παραγωγή και διάθεση νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας, β) η παραγωγή και διάθεση ιχθυοκαλλιέργειας52, και ιχθυδίων (γόνου) νωπών ψαριών μεσογειακής γ) η παραγωγή και διάθεση ιχθυοτροφών

1. 51 Η σχετική αγορά προϊόντων περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων ή/και υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμα ή δυνάμενα να υποκατασταθούν μεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιμών τους και της χρήσης, για την οποία προορίζονται. 52 Σύμφωνα και με την άποψη των μερών, η παραγωγή και διάθεση γόνου ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας συνιστά διακριτή αγορά. Η αγορά γόνου τσιπούρας και λαβρακίου θεωρείται ότι αποτελεί ενιαία αγορά, καθώς υπάρχει σημαντική εναλλαξιμότητα ως προς τα παραγόμενα και προσφερόμενα είδη (παράγονται στους ίδιους χώρους με παρόμοιο τρόπο τροφής, ο κύκλος παραγωγής διαρκεί παρόμοιο διάστημα κ.λπ.). Σημειώνεται ότι ο γόνος τσιπούρας και λαβρακίου παράγεται κυρίως από κάθετα ολοκληρωμένες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται και στην παραγωγή νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας και προορίζεται κυρίως για ιδία χρήση (ένα κομμάτι της παραγωγής πωλείται σε τρίτους), παρά από εταιρίες που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά με την παραγωγή και εμπορία αυτού. Βλ. την υπ’ αριθ. 492/VI/2010 απόφαση ΕΑ. 53 Η αγορά της παραγωγής και εμπορίας των ιχθυοτροφών συνιστά και αυτή διακριτή αγορά. Οι ιχθυοτροφές προορίζονται για την εκτροφή των ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας και των ιχθυδίων και συμβάλλουν σε σημαντικό ποσοστό στη διαμόρφωση του κόστους παραγωγής των ιχθυοκαλλιεργειών. Οι ιχθυοτροφές παράγονται τόσο από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά στην παραγωγή και εμπορία ιχθυοτροφών όσο και από καθετοποιημένες επιχειρήσεις ιχθυοκαλλιέργειας για ίδια χρήση και εμπορία. 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 69) Τα ιχθύδια και οι ιχθυοτροφές αποτελούν απαραίτητες εισροές της διαδικασίας παραγωγής νωπών ψαριών μεσογειακής καλλιέργειας. Συνεπώς, οι ως άνω [υπό α) – γ)] αγορές αποτελούν καθέτως συνδεόμενες αγορές. Στις παρακάτω ενότητες, αναλύονται, πέραν των οριζόντιων επιπτώσεων της συγκέντρωσης στις σχετικές αγορές και ενδεχόμενες κάθετες επιπτώσεις της στις καθέτως συνδεόμενες αγορές. 70) Η ως άνω διάκριση/ορισμός των σχετικών αγορών που αφορούν τον κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας έχει υιοθετηθεί σε προηγούμενες αποφάσεις της ΕΑ, οι οποίες αφορούσαν το συγκεκριμένο κλάδο. Ειδικότερα, στις υπ’ αριθ. 331/V/200754 και 492/VI/201055 αποφάσεις της56, η ΕΑ έκρινε ότι ο κλάδος της ιχθυοκαλλιέργειας περιλαμβάνει τις εξής διακριτές σχετικές αγορές: α) παραγωγής και διάθεσης νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας, β) παραγωγής και διάθεσης γόνου νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας (συμπεριλαμβανομένης της υπο-αγοράς αυγών ιχθυοκαλλιέργειας), γ) παραγωγής και διάθεσης ιχθυοτροφών και δ) κατασκευής και εμπορίας εξοπλισμού ιχθυοκαλλιέργειας. 71) Τα συμμετέχοντα στην υπό κρίση πράξη μέρη αναγνωρίζουν ότι η ως άνω διάκριση των σχετικών αγορών προϊόντων έχει υιοθετηθεί από την ΕΑ σε προηγούμενες αποφάσεις της που αφορούσαν τον κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας. Ωστόσο, εκτιμούν ότι η ως άνω υπό α) αγορά της παραγωγής και διάθεσης νωπών ψαριών μεσογειακής καλλιέργειας έχει οριοθετηθεί στενά, ενώ θα έπρεπε να οριστεί έτσι ώστε να συμπεριλαμβάνει, τόσο το σύνολο των νωπών ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας (ασχέτως είδους) όσο και το σύνολο των ψαριών ελεύθερης αλιείας
2. Προς επίρρωση του ισχυρισμού τους, αναφέρουν ότι τα νωπά ψάρια ιχθυοκαλλιέργειας (όλων των ειδών) πωλούνται στα ίδια σημεία πώλησης, μέσα από το ίδιο δίκτυο διανομής και τους ίδιους εμπόρους και ότι οι τιμές πώλησής τους δεν διαφοροποιούνται σημαντικά
3. Επίσης, αναφέρουν ότι στοιχεία όπως η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιμή, οι συνήθειες και προτιμήσεις των καταναλωτών για τα ψάρια ιχθυοκαλλιέργειας συνολικά συνηγορούν στον ευρύτερο ορισμό της αγοράς προϊόντος. Σχετικά με την άποψη των μερών ότι η σχετική αγορά προϊόντος θα πρέπει να οριστεί έτσι ώστε να περιλαμβάνει όλα τα είδη ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας, αναφέρονται τα εξής: Πελάτες των επιχειρήσεων ιχθυοτροφών είναι οι επιχειρήσεις ιχθυοκαλλιέργειας και επομένως η πορεία του κλάδου της ιχθυοκαλλιέργειας είναι προσδιοριστικός παράγοντας της ζήτησής τους. 54 Απόφαση ΕΑ επί της προηγούμενης γνωστοποίησης της απόκτησης από την εταιρία ΝΗΡΕΥΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΑΕ και τον Αριστείδη Μπελλέ κοινού ελέγχου της εταιρίας KEGO AE και της θυγατρικής αυτής ΕΝΑΛΙΟΣ ΑΕ. 55 Απόφαση ΕΑ που αφορούσε τη γνωστοποίηση και έρευνα, σύμφωνα με τα άρθρα 21 και 23 του ν. 703/77, της σύμπραξης των επιχειρήσεων «ΝΗΡΕΥΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Α.Ε.», «ΙΧΘΥΟΤΡΟΦΕΙΑ ΣΕΛΟΝΤΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ», «ΔΙΑΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Α.Β.Ε.Ε», «ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΥΔΡΟΒΙΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ» και «ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Α.Β.Ε.Ε.». 56 Βλ. σχετικά και αποφάσεις Ε.Επ. Μ. 3722/12.4.2005 NUTRECO / STOLT-NIELSEN / MARINE HARVEST JV. 57 Τα μέρη δεν προσκόμισαν πρόσθετα στοιχεία προς επιβεβαίωση του συγκεκριμένου ισχυρισμού. 58 Τα μέρη προσκόμισαν πίνακα με τη μέση τιμή χονδρικής πώλησης (4-7 δολάρια ανά κιλό) για τα έτη 2007-2010 για τσιπούρα, λαβράκι, πέστροφα και σολομό (βλ. σελ. 29 του εντύπου γνωστοποίησης). 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 72) Τα είδη ψαριών που ανήκουν στην κατηγορία ψαριών μεσογειακής καλλιέργειας είναι η τσιπούρα, το λαβράκι, το φαγκρί, το μυτάκι, ο κρανιός κ.ά. Τα συγκεκριμένα ψάρια ανήκουν στην κατηγορία των ευρύαλων ψαριών τα οποία μπορούν να αναπτυχθούν σε μεγάλο εύρος αλμυρότητας νερού και παράγονται στις χώρες της Μεσογείου. Η τσιπούρα και το λαβράκι αποτελούν το 95% της συνολικής παραγωγής νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας
4. Τόσο από πλευράς ζήτησης60 όσο και από πλευράς προσφοράς, τα δύο αυτά είδη ψαριών θεωρούνται υποκατάστατα και για αυτό το λόγο ανήκουν στην ίδια σχετική αγορά
5. 73) Αναφορικά με τη δυνατότητα υποκατάστασης των ανωτέρω ειδών με άλλα είδη ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας όπως ο σολομός, η πέστροφα κ.ά. 62, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: Από την πλευρά της προσφοράς, η είσοδος μιας επιχείρησης που δραστηριοποιείται στην παραγωγή ψαριών μεσογειακής καλλιέργειας στην παραγωγή σολομού ή άλλων προϊόντων δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί εύκολη, καθώς θα απαιτούσε πιθανώς τη μετεγκατάσταση της εταιρίας, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κλιματολογικές συνθήκες που απαιτούνται για την παραγωγή του σολομού (θερμοκρασία νερού 8-12 βαθμούς) δεν υπάρχουν στις χώρες όπου βρίσκονται οι ιχθυοκαλλιέργειες που παράγουν ψάρια μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας. Από την πλευρά της ζήτησης, από τα συλλεχθέντα στοιχεία δεν προέκυψε ότι οι καταναλωτές είναι πρόθυμοι να υποκαταστήσουν την τσιπούρα και το λαβράκι με άλλα είδη ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας, όπως ο σολομός και η πέστροφα
6. Σχετικά με την άποψη των μερών ότι τα νωπά ψάρια μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας ανήκουν στην ίδια σχετική αγορά με τα ψάρια ελεύθερης αλιείας: 74) Σε σχέση με τον ισχυρισμό ότι τα ψάρια ελεύθερης αλιείας αποτελούν στενά υποκατάστατα των ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας, σημειώνεται ότι αυτές οι δύο κατηγορίες δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι ανήκουν στην ίδια σχετική αγορά δεδομένου ότι στη συνείδηση των καταναλωτών αποτελούν διαφορετική ποικιλία προϊόντων ενώ επίσης τα προϊόντα ιχθυοκαλλιέργειας πωλούνται όλο το χρόνο και, περαιτέρω, λόγω της διαφοράς που υπάρχει στην τιμή τους
7. Ειδικότερα, τα ψάρια ελεύθερης αλιείας συνήθως διατίθενται σε υψηλότερες τιμές από εκείνα της ιχθυοκαλλιέργειας
8. Η τιμή πώλησης 59 Βλ. σχετικά http//www.nireus.com/51_1/kuria-eidh- (ως είχε την 28.8.2013). Από πλευρά ζήτησης τόσο η τσιπούρα όσο και το λαβράκι θεωρούνται από τους καταναλωτές ως υποκατάστατα όσον αφορά τη διατροφική τους αξία και τα θρεπτικά συστατικά. 61 Βλ. απόφαση Ε.Α. 492/VI/
9. 62 Άποψη που αναφέρει και η εταιρία […] (υπ’ αριθ. πρωτ. 4543/5.6.2013). 63 Βλ. και Διάγραμμα 4 Παραρτήματος 2, από το οποίο προκύπτει ότι δεν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της μέσης ετήσιας τιμής πώλησης τσιπούρας και λαβρακίου με την πέστροφα και το σολομό (για την χρονική περίοδο 2003-2010). 64 Συγκεκριμένα η εταιρία […] στην υπ’ αριθ. πρωτ. 4543/5.6.2013 απάντησή της αναφέρει: «Αυτή η υποτιθέμενη διάκριση και η μη αποδοχή της εναλλαξιμότητας απαντάται δυστυχώς ακόμη σε μέρος του ελληνικού πληθυσμού που προτιμά να καταβάλλει αδρό αντίτιμο για ψάρια ελεύθερης αλιείας αμφιβόλου προελεύσεως αντί να προμηθεύεται ελληνικό προϊόν ιχθυοκαλλιέργειας με εγγυημένη ποιότητα, φρεσκάδα και ιδιαίτερα ελκυστική τιμή». 65 Βλ. και περίληψη κλαδικής μελέτης ΙΟΒΕ, Ιχθυοκαλλιέργειες, Ιούνιος 2011 (σελ. 6). 60 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τσιπούρας ελεύθερης αλιείας κυμαίνεται από 17-20 €/κιλό, ενώ η τιμή πώλησης τσιπούρας ιχθυοτροφείου σε 6-10 €/κιλό
10. 75) Επίσης, η δυνατότητα υποκατάστασης των ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας από τα ψάρια ελεύθερης αλιείας μειώνεται λόγω της σημαντικής μείωσης των αποθεμάτων των αλιευμάτων που παρατηρείται τελευταία, ως αποτέλεσμα της υπερεντατικής αλιείας σε συνδυασμό με πολιτικές που έχουν ως στόχο τη μείωση της αλιευτικής δραστηριότητας στο πλαίσιο ευρύτερης πολιτικής προστασίας του περιβάλλοντος. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται και από το ότι τα προϊόντα ιχθυοκαλλιέργειας κερδίζουν συνεχώς μερίδιο από τα αντίστοιχα της ελεύθερης αλιείας, στο σύνολο της παραγωγής. Συγκεκριμένα, το ποσοστό των ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας ανήλθε στο 46,9% του συνόλου της παγκόσμιας παραγωγής ιχθύων το 2010, από 38,2% το
11. Το αντίστοιχο ποσοστό κυμαινόταν μόλις στο 25% το
12. 76) Επιπροσθέτως, η υποκατάσταση από πλευράς προσφοράς των ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας σε σχέση με τα ψάρια ελεύθερης αλιείας δεν θα μπορούσε κατά βάση να θεωρηθεί εφικτή. Ακόμα και αν δυνητικά υπήρχε δυνατότητα υποκατάστασης από πλευράς προσφοράς σε μια ενδεχόμενη αύξηση της τιμής από κάποιους παραγωγούς του κλάδου, αυτή δεν θα ήταν «σχεδόν καθολική», τεχνολογικά εφικτή, οικονομικά βιώσιμη και άμεση, καθώς η είσοδος μιας επιχείρησης που δραστηριοποιείται στην ελεύθερη αλιεία θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη (μεγάλο κόστος επενδύσεων, κορεσμένος κλάδος, ύπαρξη οικονομιών κλίμακας κ.λπ.). Επίσης, αξίζει να αναφερθεί ότι από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτουν παραδείγματα επιχειρήσεων που είτε να δραστηριοποιούνται στην ιχθυοκαλλιέργεια και να εισήλθαν στην ελεύθερη αλιεία είτε το αντίστροφο. 77) Κατά συνέπεια, εν προκειμένω οι σχετικές προϊοντικές αγορές πρέπει να ορισθούν κατά τα προαναφερθέντα, σύμφωνα και με τον ορισμό της σχετικής αγοράς προϊόντος στις προηγούμενες αποφάσεις ΕΑ. IV.2 Σχετικές Γεωγραφικές Αγορές 68 78) Σε προηγούμενες αποφάσεις της ΕΑ69 που αφορούσαν τον κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας, έχει γίνει δεκτό για τις ως άνω σχετικές αγορές προϊόντος ότι η σχετική γεωγραφική αγορά είναι «το σύνολο της Ευρώπης όπου εκτείνεται το δίκτυο των μερών και 66 Βλ. σχετικά www.fishportal.gr (ως είχε την 28.8.2013). Βλ. σχετικά μελέτη της εταιρίας stochasis, την οποία προσκόμισε η […] με την υπ’ αριθ. πρωτ.4543/5.6.2013 επιστολή της (στην οποία αναφέρεται ότι το 2015 εκτιμάται ότι η παραγωγή ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας θα ξεπεράσει την αντίστοιχη της ελεύθερης αλιείας), καθώς και τη μελέτη ICAP, Ιχθυοκαλλιέργειες
13. 68 Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή στην οποία προσφέρουν ή ζητούν τα σχετικά προϊόντα ή παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού και η οποία μπορεί να διακριθεί από άλλες γειτονικές γεωγραφικές περιοχές, ιδίως λόγω των αισθητά διαφορετικών συνθηκών ανταγωνισμού που επικρατούν σ' αυτές. Στους παράγοντες που επιτρέπουν τον προσδιορισμό της σχετικής γεωγραφικής αγοράς περιλαμβάνονται η φύση και τα χαρακτηριστικά των σχετικών προϊόντων ή υπηρεσιών, η ύπαρξη φραγμών κατά την είσοδο στην αγορά, οι προτιμήσεις των καταναλωτών, οι ουσιαστικές διαφορές στα μερίδια αγοράς των επιχειρήσεων μεταξύ γειτονικών γεωγραφικών περιοχών ή οι σημαντικές διαφορές ως προς τις τιμές. 69 Βλ. τις υπ’ αριθ. 492/VI/2010 και 331/V/2007 Αποφάσεις. 67 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αναπτύσσεται η δραστηριότητα τους στην πώληση των προϊόντων τους υπό ομοιόμορφες συνθήκες ανταγωνισμού». 79) Στην υπ’ αριθ. Μ.3722 Nutreco-Stolt Nielsen, Marine Harvest JV Απόφαση της Ε.Επ., που αφορούσε συγκέντρωση, ως γεωγραφική αγορά για την παραγωγή και εμπορία σολομού θεωρήθηκε το σύνολο των χωρών της ΕΕ. 80) Με την άποψη αυτή συντάσσονται, τόσο τα συμμετέχοντα στην υπό εξέταση συγκέντρωση μέρη όσο και οι λοιποί ανταγωνιστές τους που δραστηριοποιούνται στις ως άνω σχετικές αγορές
14. Αναφορικά με τη γεωγραφική διάσταση της σχετικής αγοράς της παραγωγής και διάθεσης νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας αναφέρονται τα εξής: 81) Κατά τον ορισμό της γεωγραφικής αγοράς αξιολογούνται διάφορα κριτήρια, μεταξύ των οποίων οι τοπικές διαφορές (π.χ. ως προς τα μερίδια αγοράς), οι διαφορές ως προς τις τιμές των προϊόντων μεταξύ των χωρών μελών της ΕΕ, οι προτιμήσεις των καταναλωτών (αγοραστική συνήθεια), ο βαθμός διείσδυσης των εισαγωγών και το μεταφορικό κόστος. Τα στοιχεία αυτά είναι σημαντικά για τον καθορισμό των αγορών στο μέτρο που παρέχουν ενδείξεις σχετικά με τη δυνατότητα των ανταγωνιστών να εφαρμόζουν διακρίσεις ως προς τις τιμές (είτε σε διαφορετικές περιοχές σε εθνικό επίπεδο είτε μεταξύ χωρών μελών της Ε.Ε.)
15. 82) Εν προκειμένω, ο κλάδος της ιχθυοκαλλιέργειας είναι έντονα εξαγωγικός. Τόσο τα συμμετέχοντα στην υπό εξέταση συγκέντρωση μέρη όσο και οι λοιπές, μεγάλες και μικρότερου μεγέθους, επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή/πάχυνση νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας διαθέτουν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους σε χώρες του εξωτερικού (κυρίως Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο)72 κ.ά., χωρίς να προκύπτει ασυμμετρία μεταξύ των μεριδίων τους ανά χώρα και συνολικά73, ενώ οι εισαγωγές τσιπούρας και λαβρακίου κυμαίνονται σε χαμηλά επίπεδα, καλύπτοντας μόλις το 4,4% της εγχώριας κατανάλωσης το 2011 (1.500 τόνοι το 2011)
16. Όπως αναλύεται κατωτέρω, οι μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου πραγματοποιούν κατά μέσο όρο το 85% των πωλήσεων νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας στο εξωτερικό (και συγκεκριμένα, σε ποσότητα και αξία, για τα έτη 2010 – 2012, αντιστοίχως: 70 Βλ. ενδεικτικά τις υπ’ αριθ. πρωτ. […] απαντήσεις των εταιριών […] και τη γνωστοποίηση. Βλ. ενδεικτικά για το σύνολο των παραγόντων που αξιολογούνται σχετικά Levy, ό.π., παρ.3-152-5-170, EU COMPETITION LAW, VOLUME II, Mergers and Acquisitions, Book One, Claeys & Casteels, παρ. 3.267, καθώς και ενδεικτικά Μ.1672, Volvo/Scania, παρ. 233, Μ. 5355/ BASF/ CIBA, παρ.
17. 72 Βλ. παρακάτω Ενότητα VII.1 της παρούσας. 73 Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των εταιριών, όσον αφορά στα μερίδια της ΣΕΛΟΝΤΑ στις Ιταλία, Γαλλία, Πορτογαλία και Η.Β., τα μερίδια αγοράς κυμαίνονται περίπου από [5-10]%[10-15]%, της ΔΙΑΣ στις Ιταλία, Πορτογαλία, Ισπανία κυμαίνονται περίπου από [5-10]%-[10-15]%, του ΝΗΡΕΥΣ στις Γαλλία, Γερμανία, Η.Β. και Ολλανδία κυμαίνονται περίπου από [10-15]%-[15-25]% και της ΑΝΔΡΟΜΕΔΑ στις Ιταλία, Ισπανία και Γαλλία κυμαίνονται περίπου από [10-15]%-[10-15]%. 74 Βλ. σχετικά Πίνακα 1 Παραρτήματος
18. 71 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΣΕΛΟΝΤΑ: 2010: […]% και […]%, 2011: […]% και […]%, 2012: […]% και […]%, ΔΙΑΣ: 2010: […]% και […]%, 2011: […]% και […]%, 2012: […]% και […]%). Η Ελλάδα είναι πλεονασματική στην παραγωγή ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας, και παρατηρείται ότι δεν πραγματοποιούνται σημαντικές εισαγωγές, παρότι οι ανταγωνίστριες χώρες (Τουρκία, Ιταλία, Ισπανία κ.ά.) παράγουν το ίδιο ακριβώς προϊόν. Ωστόσο, το κριτήριο αυτό (των εισαγωγών) για την οριοθέτηση της σχετικής γεωγραφικής συμπεριφοράς είναι μάλλον μη καθοριστικής σημασίας στη συγκεκριμένη υπόθεση, καθώς οι τιμές μεταξύ των ανταγωνιστικών χωρών κυμαίνονται στο ίδιο επίπεδο (4,5-4,8% διαφορά)75 και το μεταφορικό κόστος δεν είναι σημαντικό (3%-7% της τιμής πώλησης)
19. Όπως φαίνεται και από τα Διαγράμματα 5 και 6 του Παραρτήματος 2, οι τιμές μεταξύ των χωρών Ελλάδας, Ισπανίας, Ιταλίας και Γαλλίας παρουσιάζουν υψηλό βαθμό συσχέτισης (γύρω στο 90-95%). Σημαντικό είναι εν προκειμένω ότι οι παραγωγοί των υπολοίπων χωρών ασκούν σημαντική ανταγωνιστική πίεση στους Έλληνες παραγωγούς77, 78, υφίστανται παρόμοιες δομές προσφοράς και ζήτησης στις περιοχές αυτές και τυχόν προσπάθειες των μερών για αύξηση των τιμών μετά τη συγκέντρωση στην αγορά αναμένεται ότι θα εξουδετερώνονταν όχι μόνον από τον ανταγωνισμό σε εθνικό επίπεδο, αλλά και από τις εισαγωγές. 83) Επομένως, στην υπό εξέταση συγκέντρωση, με βάση τα παραπάνω, τις προηγούμενες αποφάσεις της Ε.Α. και τις απόψεις των μερών και των ανταγωνιστών τους, ως γεωγραφική αγορά για τη σχετική αγορά προϊόντος της παραγωγής και διάθεσης των ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας θεωρείται το σύνολο των χωρών του ΕΟΧ στις οποίες αναπτύσσεται η δραστηριότητα των εταιριών στην πώληση των προϊόντων τους και προσφέρεται το σχετικό προϊόν υπό ομοιόμορφες συνθήκες ανταγωνισμού. Σχετικά με τη γεωγραφική διάσταση της σχετικής αγοράς της παραγωγής και διάθεσης ιχθυδίων (γόνου) νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας αναφέρονται τα εξής: 84) Σύμφωνα με τα στοιχεία του φακέλου, τα συμμετέχοντα στην υπό κρίση πράξη μέρη αλλά και οι λοιπές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην εγχώρια αγορά της παραγωγής και εμπορίας γόνου τσιπούρας και λαβρακίου πωλούν τα προϊόντα τους κυρίως σε πελάτες που εδρεύουν στην Ελλάδα. Επιπροσθέτως, τόσο οι εισαγωγές όσο και οι εξαγωγές γόνου τσιπούρας και λαβρακίου είναι περιορισμένες (το 2011 οι εξαγωγές αντιπροσώπευαν το 11% της συνολικής παραγωγής). Επίσης, αν και είναι εφικτή η μεταφορά του γόνου (σε διάστημα μίας εβδομάδας), ωστόσο, η πολυπλοκότητα της διαδικασίας μεταφοράς του γόνου (όπως αναλύεται στη συνέχεια στην Ενότητα VII.2), θα μπορούσε, σε συνδυασμό με την τάση καθετοποίησης στην εν λόγω αγορά, να αποτελέσει 75 Η Ε.Επ. σε σχετικές της αποφάσεις όρισε ότι όπου οι διαφορές στην τιμή μεταξύ περιοχών / χωρών είναι πολύ χαμηλή (λιγότερο από 5%), τότε είναι πιθανόν αυτές ή περιοχές / χώρες να ανήκουν στην ίδια γεωγραφική αγορά. 76 Βλ. σχετικά M. Motta, Competition Policy, Theory and Practice, 2004, παρ. 3.2.2.
20. επ., καθώς και Πίνακα 2 του Παραρτήματος
21. 77 Βλ. σχετικά και απόψεις μερών και ανταγωνιστών. 78 Άλλωστε σύμφωνα με τη μελέτη της ICAP, Ιχθυοκαλλιέργειες 2012, η Τουρκία αποτελεί διαχρονικά την κυριότερη χώρα προέλευσης των εισαγωγών τσιπούρας και λαβρακίου. Συγκεκριμένα, το 2011 η Τουρκία κάλυψε το 61,7% του συνόλου των εισαγωγών. 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ανασταλτικό παράγοντα για το εξωτερικό εμπόριο και να δυσχεραίνει την είσοδο ανταγωνιστών. 85) Κατά συνέπεια, με βάση τα στοιχεία του φακέλου της υπό κρίση υπόθεσης, ως σχετική γεωγραφική αγορά εν προκειμένω θεωρείται κατ’ αρχήν η ελληνική επικράτεια. Σχετικά με τη γεωγραφική διάσταση της σχετικής αγοράς της παραγωγής και εμπορίας ιχθυοτροφών, αναφέρονται τα εξής: 86) Ο κλάδος των ιχθυοτροφών χαρακτηρίζεται ως παραγωγικός, καθώς τα εγχωρίως παραγόμενα προϊόντα καλύπτουν περίπου το 95% της συνολικής αγοράς τα τελευταία χρόνια (βλ. Κλαδική μελέτη της ICAP, Ιχθυοτροφές 2012), ενώ οι εισαγωγές εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύουν περίπου το 5% της εγχώριας κατανάλωσης. Με τη συστηματική εισαγωγή ιχθυοτροφών ασχολούνται ελάχιστες επιχειρήσεις, ορισμένες από τις οποίες αποτελούν θυγατρικές πολυεθνικών εταιρειών. Εισαγωγές πραγματοποιούν και ορισμένοι ιχθυοπαραγωγοί, οι οποίες προορίζονται για ίδια χρήση. Επιπροσθέτως, οι μεγάλοι πελάτες των επιχειρήσεων παραγωγής ιχθυοτροφών είναι εγκαταστημένες στην Ελλάδα
22. Αντιστοίχως, και οι εξαγωγές ιχθυοτροφών κυμαίνονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα και εκτιμώνται σε 1.200 τόνους το 2010 και 3.000 τόνους το
23. 87) Η πρακτική της παραγωγής ιχθυοτροφών για ίδια κατανάλωση από εταιρίες παραγωγής ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας που διαθέτουν και εργοστάσια παραγωγής ιχθυοτροφών παρατηρείται μόνο στην Ελλάδα και στην Τουρκία. Η τάση αυτή για καθετοποίηση των επιχειρήσεων ιχθυοκαλλιέργειας (με την παραγωγή ιχθυοτροφών για ίδια χρήση) δυσχεραίνει, ως ένα βαθμό, την είσοδο νέων ανταγωνιστών στην αγορά. 88) Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, ως σχετική γεωγραφική αγορά για την αγορά ιχθυοτροφών μπορεί να θεωρηθεί, καταρχήν, η ελληνική επικράτεια, αν και η ακριβής οριοθέτησή της στην υπό κρίση υπόθεση παρέλκει λαμβάνοντας υπόψη ιδίως ότι: α) στη συγκεκριμένη αγορά δραστηριοποιείται η συμμετέχουσα επιχείρηση ΣΕΛΟΝΤΑ, ενώ η ΔΙΑΣ διαθέτει μη ελέγχουσα συμμετοχή στην εταιρία ΖΩΟΝΟΜΗ 80 (εταιρία παραγωγής και εμπορίας ιχθυοτροφών), β) το αθροιστικό μερίδιο των μερών στην εγχώρια αγορά (στενότερη δυνατή οριοθέτηση) κυμαίνεται κάτω από 10%, και γ) στη σχετική αγορά δραστηριοποιούνται και άλλες μεγάλες επιχειρήσεις οι οποίες ασχολούνται αποκλειστικά με την παραγωγή και εμπορία ιχθυοτροφών (βλ. κατωτέρω παράγραφο 258). Συνεπώς, σύμφωνα με τα στοιχεία του φακέλου, υπό οποιαδήποτε θεώρηση, η αξιολόγηση των συνεπειών της γνωστοποιηθείσας πράξης στη λειτουργία του ανταγωνισμού δεν αλλάζει ουσιωδώς. 79 Βλ. σχετικά υπόθεση συγκέντρωσης του OFT, 2007, Nutreco Holding NV / Hydro Seafood GSP «…defined the geographic market for extruded feed, including fish feed, as essentially national in nature (in this case the UK) as producers tended to serve primarily national customers. ...». 80 Βλ. σχετικά Ενότητα II.1.
24. 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ IV.3 Σχετικές γεωγραφικές αγορές81 89) Ενόψει της παρούσας ανάλυσης, ως σχετικές γεωγραφικές αγορές λαμβάνονται οι εξής: α) η παραγωγή και διάθεση νωπών ψαριών μεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας στο σύνολο των χωρών του ΕΟΧ, β) η παραγωγή και διάθεση ιχθυδίων (γόνου) νωπών ιχθυοκαλλιέργειας κατ’ αρχήν στην ελληνική επικράτεια και ψαριών μεσογειακής γ) η παραγωγή και διάθεση ιχθυοτροφών κατ’ αρχήν στην ελληνική επικράτεια. V ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ V.1 Οριζόντιες Επιπτώσεις της συγκέντρωσης V.1.1 Γενικό πλαίσιο 90) «Οριζόντιες συγκεντρώσεις» είναι οι συγκεντρώσεις, στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις που αποτελούν πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές στην ίδια σχετική αγορά. 91) Δύο είναι οι βασικοί τρόποι με τους οποίους οι οριζόντιες συγκεντρώσεις ενδέχεται να εμποδίσουν σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, ιδίως με τη δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης: α) Με την κατάργηση σημαντικών ανταγωνιστικών πιέσεων σε μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, οι οποίες ως εκ τούτου, θα έχουν αυξημένη ισχύ στην αγορά, χωρίς να καταφύγουν σε συντονισμό της συμπεριφοράς τους (επιπτώσεις μη συντονισμένης συμπεριφοράς), β) Με τη μεταβολή της φύσης του ανταγωνισμού ούτως ώστε επιχειρήσεις που προηγουμένως δεν συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους, να είναι πλέον πολύ πιθανότερο να τη συντονίζουν και να αυξάνουν τις τιμές ή με άλλο τρόπο να βλάπτουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό. Μια συγκέντρωση μπορεί, επίσης, να καταστήσει τον 81 Με τον όρο «επηρεαζόμενη αγορά» νοείται α) κάθε σχετική αγορά προϊόντος, στην οποία ασκούν επιχειρηματικές δραστηριότητες δύο ή περισσότερες από τις συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις, εφόσον εκτιμάται ότι η συγκέντρωση θα οδηγήσει σε συνολικό μερίδιο στην αγορά αυτή ύψους τουλάχιστον 15% (η περίπτωση αφορά οριζόντιες σχέσεις), καθώς και β) κάθε σχετική αγορά, στην οποία ασκεί επιχειρηματικές δραστηριότητες οποιαδήποτε συμμετέχουσα επιχείρηση και βρίσκεται σε προηγούμενο ή επόμενο στάδιο της παραγωγικής ή εμπορικής διαδικασίας του προϊόντος, σε σχέση με την αγορά στην οποία δραστηριοποιείται άλλη συμμετέχουσα επιχείρηση, και οποιοδήποτε από τα ατομικά ή συνδυασμένα μερίδια αγοράς των επιχειρήσεων αυτών, σε οποιοδήποτε στάδιο της παραγωγικής ή εμπορικής διαδικασίας, ανέρχεται σε 25% τουλάχιστον, ανεξάρτητα αν μεταξύ των μερών υφίσταται σχέση προμηθευτή/πελάτη (η περίπτωση αφορά στις κάθετες σχέσεις). 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συντονισμό ευκολότερο, σταθερότερο ή αποτελεσματικότερο για τις επιχειρήσεις που συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους και πριν από τη συγκέντρωση (επιπτώσεις συντονισμένης συμπεριφοράς)
25. 92) Κατά την εκτίμηση των εν λόγω επιπτώσεων, η ΕΑ λαμβάνει υπόψη της έναν αριθμό παραγόντων και συνθηκών κατά τα κατωτέρω εκτιθέμενα. Η ανάλυση κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης από πλευράς ανταγωνισμού βασίζεται σε μία γενική αξιολόγηση των προβλεπόμενων επιπτώσεων της συγκέντρωσης λαμβάνοντας υπόψη τους εκάστοτε σχετικούς παράγοντες και τις συνθήκες της υπόθεσης
26. V.1.2 Επιπτώσεις μη Συντονισμένης Συμπεριφοράς 93) Κατά την εκτίμηση των εν λόγω επιπτώσεων, η ΕΑ λαμβάνει υπόψη της τους ακόλουθους κυρίως παράγοντες: 94) Υψηλά μερίδια αγοράς: Τα μερίδια αγοράς και τα επίπεδα συγκέντρωσης αποτελούν χρήσιμες πρώτες ενδείξεις για τη διάρθρωση της αγοράς και τη σπουδαιότητα, τόσο των συμμετεχόντων μερών όσο και των ανταγωνιστών τους από πλευράς ανταγωνισμού
27. Υψηλά μερίδια αγοράς των συμμετεχουσών επιχειρήσεων είναι κατά κανόνα σημαντικοί παράγοντες κατά την αξιολόγηση
28. Στο πλαίσιο αυτό, όσο μεγαλύτερο είναι το άθροισμα των μεριδίων αγοράς των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων, τόσο πιθανότερο είναι η συγκέντρωση να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της ισχύος στην αγορά. Πολύ μεγάλα μερίδια αγοράς (άνω του 50%) μπορούν από μόνα τους, πλην εξαιρετικών περιστάσεων, να μαρτυρούν την ύπαρξη δεσπόζουσας θέσης στη σχετική αγορά86,
29. Μία συγκέντρωση στην οποία συμμετέχει μία 82 Πέραν της συμβολής στη δημιουργία ή ενίσχυση ατομικής δεσπόζουσας θέσης, μια συγκέντρωση δύναται να περιορίσει σημαντικά τον ανταγωνισμό, εφόσον λαμβάνει χώρα σε μία ολιγοπωλιακή αγορά και οδηγεί στην κατάργηση σημαντικών ανταγωνιστικών πιέσεων που ασκούσαν προηγουμένως μεταξύ τους τα μέρη, σε συνδυασμό με τη μείωση της ανταγωνιστικής πίεσης επί των υπολοίπων ανταγωνιστών. Στην περίπτωση αυτή, ακόμα και αν υπάρχει ελάχιστη πιθανότητα συντονισμού μεταξύ των μελών του ολιγοπωλίου, η συγκέντρωση μπορεί να οδηγήσει επίσης σε σημαντική παρακώλυση του ανταγωνισμού. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 05.02.2004 για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων (εφεξής «Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων»), σημείο
30. Οι ως άνω σχετικές Κατευθυντήριες Γραμμές ακολουθούνται και από την Ε.Α. κατά την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού κριτηρίου των οριζοντίων συγκεντρώσεων. Βλ. επίσης αποφάσεις Ε.Επ. Μ.3512 VNU / WPP / JV, σκ. 17 επ., και M.3916 T-Mobile Austria/Tele.ring, σκ. 40 επ. 83 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο
31. 84 Κατευθυντήριες, ό.π, σημείο
32. 85 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο
33. 86 Βλ. σε σχέση με συγκεντρώσεις απόφαση ΠΕΚ T-210/01, General Electric κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σκ. 570 επ., όπου το ΠΕΚ δέχτηκε ότι στοιχειοθετούνταν δημιουργία δεσπόζουσας θέσης της GE στη σχετική αγορά των κινητήρων επιχειρηματικών αεροσκαφών κυρίως διότι αυτή διέθετε μερίδιο αγοράς άνω του 50%, το οποίο θεωρήθηκε τεκμήριο δεσπόζουσας θέσης πλην εξαιρετικών περιστάσεων. Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπ Μ.3732 Procter & Gamble/Gilette, σκ. 19-20, 22-24, όπου το μερίδιο αγοράς της νέας οντότητας κυμαινόταν μεταξύ 65-80% στις περισσότερες των σχετικών αγορών, με αποτέλεσμα τούτο να αποτελεί παράγοντα θεμελίωσης δεσπόζουσας θέσης, Μ.774 St Gobain/Wacker/NOM, σκ. 223, για μερίδιο αγοράς άνω του 60% (τα μερίδια των ανταγωνιστών κυμαίνονταν κάτω του 10%), Μ.3197 CANDOVER/CINVEN/BERTELSMANN-SPRINGER, σκ. 60-63 όπου μερίδιο της τάξεως του 50-60% σε συνδυασμό με την έλλειψη αντισταθμιστικής ισχύος των πελατών θεωρήθηκε αρκετό για την διαπίστωση δεσπόζουσας θέσης της νέας οντότητας, M.4494 EVRAZ/HIGHVELD, σκ. 91-93, όπου έγινε δεκτό ότι συνδυασμένο μερίδιο αγοράς περίπου 70-80% (σε συνδυασμό με το μικρό αριθμό εναλλακτικών 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επιχείρηση με μερίδιο αγοράς που θα παραμείνει κάτω του 50% μετά την πραγματοποίησή της, δύναται να δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών παραγόντων που αναλύονται κατωτέρω (μεταξύ των οποίων η ισχύς και ο αριθμός των ανταγωνιστών, η ύπαρξη περιορισμών παραγωγικής ικανότητας ή ο βαθμός στον οποίο τα προϊόντα των συμμετεχουσών επιχειρήσεων αποτελούν στενά υποκατάστατα)
34. Έτσι, συγκεντρώσεις που οδηγούν σε μερίδια αγοράς μεταξύ 25-40% δεν προκαλούν κατά κανόνα προβλήματα μη συντονισμένων αποτελεσμάτων, ιδίως εφόσον υφίστανται στις σχετικές αγορές άλλοι ισχυροί ανταγωνιστές, καθώς και άλλοι μικρότεροι ανταγωνιστές89, συνεκτιμώμενης της απόστασης των μεριδίων αγοράς μεταξύ της νέας οντότητας και των επόμενων ανταγωνιστών
35. Εξάλλου, συγκεντρώσεις που οδηγούν σε μερίδια αγοράς κάτω του 25% δεν είναι πιθανόν να εμποδίσουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό
36. Τέλος, έχει γίνει δεκτό ότι αύξηση των μεριδίων λόγω της συγκέντρωσης της τάξης του 0-5% θεωρείται καταρχήν μικρή
37. 95) Πέραν του ύψους του μεριδίου αγοράς της νέας οντότητας κατά τα ανωτέρω, συνεκτιμάται και η δυνατότητα των εναπομεινάντων ανταγωνιστών να ασκήσουν ανταγωνιστική πίεση στη νέα οντότητα. Στο πλαίσιο αυτό, η σχέση μεταξύ των μεριδίων προμηθευτών και τους περιορισμούς παραγωγικής ικανότητας) καθιστούσε πιθανή την παρεμπόδιση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού ως απόρροια της συγκέντρωσης, Μ.2861 Siemens/Dragerwerk/JV, σκ. 86 (όπου έγινε δεκτό ότι μερίδια άνω του 50% σε συνδυασμό με το ότι τα προϊόντα των δύο συμμετεχουσών ήταν στενά υποκατάστατα και των υψηλών εμποδίων εισόδου δημιουργούσαν σοβαρές υπόνοιες για δημιουργία δεσπόζουσας θέσης εκ της συγκεντρώσεως. Βλ. και E.A. 434/V/2009, σκ.
38. 87 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο
39. 88 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο
40. Βλ. και απόφαση ΕΕπ Μ.214 Du Pont κατά ICI, σκ.32-
41. Βλ. επίσης απόφαση ΕΕπ Μ.3149 PROCTEUR & GAMBLE/WELLA, σκ.50-51, Μ.2033 Metso/Svedala, σκ.189-
42. Βλ. και απόφαση ΕΕπ Μ.2337 NESTLE/RALSTON PURINA, σκ. 41-47 Βλ. ακόμη αποφάσεις ΕΕπ Μ.2609 HP/COMPAQ, σκ. 36, 40-47, Μ.2223 Getronics/Hagemeyer/JV, σκ. 21-
43. 89 Βλ. ενδεικτικά Μ.3267 CRH/CEMENTBOUW, παρ. 21-22 (όπου μερίδια της τάξεως 30-40% θεωρήθηκε ότι δεν δημιουργούσαν προβλήματα ανταγωνισμού λόγω του ότι υπήρχαν ισχυροί ανταγωνιστές με παρόμοια μερίδια και αρκετοί μικρότεροι ανταγωνιστές). Βλ. επίσης Μ.2621, SEB/Moulinex, στην οποία έγινε δεκτό ότι μερίδιο αγοράς περίπου 40% δεν προσέδιδε ατομική δεσπόζουσα λόγω του ότι: α) ο επόμενος ανταγωνιστής είχε μερίδιο 25% (παρ. 130), β) οι δύο ανταγωνιστές είχαν αντίστοιχα ισχυρά σήματα και δυνατότητες παραγωγής και διάθεσης σε σήματα (παρ. 132-133), γ) οι τιμές παρουσίαζαν πτωτική τάση, ενώ είχαν σημειωθεί είσοδοι ανταγωνιστών στην αγορά και βαθμός καινοτομίας (παρ. 134), δ) αντίστοιχο χαρτοφυλάκιο προϊόντων με δύο ή τρία σήματα μπορούσαν να προσφέρουν και οι ανταγωνιστές (παρ. 148-149). 90 Βλ. ενδεικτικά Μ.3191 Philip Morris/Papastratos, παρ. 17-
44. Στην υπόθεση αυτή, η νέα οντότητα σε ορισμένες αγορές θα είχε μερίδιο μεταξύ 35-40%, ενώ οι ανταγωνιστές θα κυμαίνονταν σε μερίδια μεταξύ 10-20%. Στην υπόθεση αυτή, εξετάστηκαν και άλλοι παράγοντες, προκειμένου να κριθεί εάν περιοριζόταν ο ανταγωνισμός λόγω της συγκεντρώσεως (παρ. 22 επ.). Βλ. επίσης Μ.2544, MASTERFOODS/ROYAL CHAIN, παρ. 75 (όπου μερίδιο 35-45% έγινε δεκτό ότι δημιουργούσε προβλήματα ανταγωνισμού λόγω σώρευσης χαρτοφυλακίου, εμποδίων εισόδου και ισχυρής θέσης της νέας οντότητας σε παραπλήσια αγορά), Μ.1990, UNILEVER/BESTFOODS, παρ. 104-105 (όπου η απόσταση άνω του 20% μεταξύ των μεριδίων της νέας οντότητας και των επόμενων ανταγωνιστών θεωρήθηκε ότι δημιουργούσε προβλήματα ανταγωνισμού). 91 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο
45. Βλ. επίσης ενδεικτικά Μ.1882 Pirelli/BICC, παρ. 57-58 (όπου εξετάστηκαν συνοπτικά μερίδια ύψους κάτω του 25% και έγινε δεκτό ότι δεν περιόριζαν τον ανταγωνισμό λόγω του ότι η αγορά ήταν αρκετά κατακερματισμένη, ενώ υπήρχαν και αρκετές εναλλακτικές επιλογές για τους πελάτες). 92 Μ. 5384 BNP PARIBAS/FORTIS, σκ. 95-96, M. 4844 FORTIS/ABN AMRO ASSETS, σκ. 137-138,139140, 155-156, M. 4155 BNP PARIBAS/BNL, σκ. 30-
46. 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αγοράς των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων και των ανταγωνιστών τους (και ιδιαίτερα αυτών που κατέχουν την επόμενη θέση από απόψεως μεγέθους), αποτελεί κριτήριο αξιολόγησης της ύπαρξης δεσπόζουσας θέσης
47. Όπως προαναφέρθηκε, στις περιπτώσεις που η απόσταση μεταξύ της πρώτης επιχείρησης και της δεύτερης ή/και της τρίτης υπερβαίνει το 20%, τότε είναι περισσότερο πιθανή η ανεύρεση προβλημάτων ανταγωνισμού μετά τη συγκέντρωση, ακόμη και για τις περιπτώσεις στις οποίες το μερίδιο αγοράς της νέας οντότητας δεν υπερβαίνει το 50%
48. 96) Παράγοντες που καταδεικνύουν δυνατότητες άσκησης ανταγωνιστικής πίεσης είναι η αύξηση των μεριδίων αγοράς των ανταγωνιστών κατά τα τελευταία έτη, οι δυνατότητες αύξησης της παραγωγικής ικανότητας εκ μέρους αντιπάλων επιχειρήσεων, η μη ύπαρξη σημαντικών εμποδίων εισόδου, ο βαθμός ανάπτυξης της αγοράς τα τελευταία χρόνια (εκτός αν η αύξηση της παραγωγικής ικανότητας έχει ιδιαίτερο κόστος)
49. 97) Επιπροσθέτως, η ύπαρξη δεσμών μεταξύ της νέας οντότητας και των ανταγωνιστών δύναται να αποθαρρύνει τους τελευταίους από την άσκηση τέτοιας πίεσης. Τέτοιοι δεσμοί έχει θεωρηθεί ότι είναι οι ελέγχουσες συμμετοχές σε κοινές επιχειρήσεις 96, οι μειοψηφικές μετοχικές και μη ελέγχουσες συμμετοχές σε ανταγωνιστή97, καθώς και τυχόν συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ ανταγωνιστών (π.χ. διανομής, παραγωγής)
50. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται εάν μία σημαντική, αν και μη ελέγχουσα, συμμετοχή σε μία ανταγωνίστρια επιχείρηση, μειώνει σε σημαντικό βαθμό τα κίνητρα ανταγωνισμού μεταξύ των συγκεκριμένων επιχειρήσεων, και ιδίως εάν: α) δημιουργεί ισχυρό χρηματοοικονομικό ενδιαφέρον μίας εταιρίας για την ευημερία του ανταγωνιστή της, β) διασφαλίζει πρόσβαση σε ευαίσθητες από εμπορική άποψη πληροφορίες, γ) τοποθετεί την επιχείρηση σε θέση που να της επιτρέπει να επηρεάζει τις στρατηγικές επιλογές του 93 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.2187 CVC/Lenzing, σκ.137 (και νομολογία στην οποία παραπέμπει). Βλ. αναλυτικά N. Levy, European Merger Control Law, Κεφάλαιο 5, The Control of Concentrations between Undertakings, Rel. 18-11/2008, σελ. 5-264, υποσ. 149-151 (σχετική νομολογία). 95 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.3287, ό.π., σκ. 34, Μ.3146 Smith & Nephew/Centerpulse, παρ. 20-21, καθώς και Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 33-
51. 96 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.1383 Εxxon/Mobil, σκ. 452 (όπου θεωρήθηκε ότι οι ελέγχουσες συμμετοχές σε μία κοινή επιχείρηση αποτελούσαν παράγοντα αποτροπής ανταγωνισμού μεταξύ των μερών και ανάπτυξης πιθανού συντονισμού μεταξύ τους, καθώς υφίσταται ισχυρό χρηματοοικονομικό ενδιαφέρον για την ευημερία του ανταγωνιστή). 97 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.1980 VOLVO/RENAULT, σκ. 31, 45, όπου ακριβώς το υψηλό μερίδιο της νέας οντότητας σε συνδυασμό με το διαρθρωτικό δεσμό (μειοψηφική συμμετοχή της τάξεως του 15% σε κοινή επιχείρηση σε συνδυασμό με εκπροσώπηση στο δ.σ. αυτής) με έναν εκ των ανταγωνιστών θεωρήθηκε ότι αρκούσε για την διαπίστωση προβλημάτων ανταγωνισμού, Μ.2876 Newcorp/Telepiu, σκ. 285-308, υπόθεση στην οποία ερευνήθηκε εάν μειοψηφική συμμετοχή με εκπροσώπηση στο δ.σ. μίας κοινής πλατφόρμας μπορούσε να μειώσει την ανταγωνιστική απειλή για τη νέα οντότητα. Εντούτοις, κατά την Επιτροπή, δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί τελικώς ότι µία τέτοια σχέση θα συνέβαλε περαιτέρω στην ενίσχυση της δεσπόζουσας θέσης (σκ. 308). 98 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.2972 DSM/Roche Vitamins, παρ. 51-
52. Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπ Μ.2690 SOLVAY/MONTEDISON-AUSIMONT, παρ. 86 όπου συμφωνίες προμήθειας, συμμετοχές των ανταγωνιστών σε κοινή επιχείρηση και ανταλλαγή πληροφοριών για τιμές, κόστη και ποσότητες έγινε δεκτό ότι θεμελίωναν την πιθανότητα οι ανταγωνιστές να δρουν ως ενιαία οντότητα, Μ.1313 Danish Crown/Vestjyske Slagterier, παρ. 110, 133-
53. 94 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ανταγωνιστή της προς αποφάσεις σύμφωνες προς το κοινό συμφέρον και δ) εκθέτει μία εταιρία σε πιθανή επιβολή αντιποίνων από μέρους της άλλης σε περίπτωση διαφωνίας
54. 98) Επίπεδα συγκέντρωσης (δείκτης ΗΗΙ): Είναι ελάχιστα πιθανό να εντοπισθούν οριζόντια προβλήματα ανταγωνισμού σε αγορές, όπου ο δείκτης ΗΗΙ μετά τη συγκέντρωση δεν θα ξεπερνά το 1000 ή που κυμαίνεται μεταξύ 1000-2000 με μεταβολή (Δ) κάτω από 250 ή που ξεπερνά το 2000 αλλά η μεταβολή (Δ) κυμαίνεται κάτω από το 150 εκτός ειδικών περιστάσεων100,
55. 99) Εγγύτητα ανταγωνιστών: Τα προϊόντα μπορούν να διαφοροποιηθούν εντός της σχετικής αγοράς στη βάση ότι ορισμένα προϊόντα είναι πλησιέστερα υποκατάστατα απ’ ό,τι άλλα
56. Όσο μεγαλύτερη είναι η δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ των προϊόντων των συμμετεχουσών επιχειρήσεων, τόσο πιθανότερο είναι οι τελευταίες να αυξήσουν σημαντικά τις τιμές τους. Επομένως, μια συγκέντρωση έχει λιγότερες πιθανότητες να παρακωλύει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, ιδίως με τη δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης, όταν υπάρχουν πολλές δυνατότητες υποκατάστασης μεταξύ των προϊόντων των συμμετεχουσών επιχειρήσεων και εκείνων που προσφέρουν οι αντίπαλοι παραγωγοί
57. 100) Εναλλακτικές επιλογές εφοδιασμού: Η δυσκολία των πελατών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων να ανεύρουν εναλλακτικούς προμηθευτές, είτε διότι αυτοί είναι ελάχιστοι, είτε διότι αντιμετωπίζουν σημαντικά έξοδα προσαρμογής επιτείνει τις πιθανότητες παρακώλυσης του ανταγωνισμού. Οι πελάτες αυτοί επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τις αυξήσεις τιμών και η συγκέντρωση μπορεί να επηρεάσει την ικανότητά τους να προστατευθούν έναντι των αυξήσεων. Αυτό μπορεί ιδίως να συμβεί με τους πελάτες που έχουν χρησιμοποιήσει και τις δυο συμμετέχουσες επιχειρήσεις ως πηγές εφοδιασμού προκειμένου να επιτύχουν ανταγωνιστικές τιμές
58. 101) Δυνατότητα αποκλεισμού ανταγωνιστών: Η προκύπτουσα από τη συγκέντρωση επιχείρηση δύναται να δυσχεράνει την επέκταση μικρότερων εταιριών στη σχετική αγορά ή να περιορίσει την ικανότητα των αντιπάλων επιχειρήσεων να την ανταγωνιστούν, ώστε να είναι περισσότερο δαπανηρή η επέκταση δραστηριοτήτων ή η είσοδος αντιπάλων επιχειρήσεων. Για παράδειγμα, η οντότητα που προκύπτει από τη συγκέντρωση μπορεί να ελέγχει ή να επηρεάζει σε τέτοιο βαθμό τους όρους προμήθειας εισροών (λόγω π.χ. 99 Βλ. Μ.1383, ό.π, σκ.
59. Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.4314 Johnson & Johnson/Pfizer, παρ. 73, όπου η αύξηση μετά τη συγκέντρωση του HHI από 2,904 σε 4,482 με μεταβολή (Δ) 1,578 αποτέλεσε παράγοντα που λήφθηκε υπόψη για τη θεμελίωση δεσπόζουσας θέσης της νέας οντότητας (σε συνδυασμό με το μερίδιο αγοράς άνω του 50% στη σχετική αγορά). 101 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 19-
60. 102 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 28 επ. 103 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 28-
61. Βλ. απόφαση ΕΕπ M.2256 Philips Agilent/Health Care Solutions, σημεία 33-
62. 104 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο
63. Στο πλαίσιο αυτό σημαντικές πληροφορίες μπορεί να προκύψουν από τα στοιχεία σχετικά με την προηγούμενη συμπεριφορά των πελατών που στρέφονται σε εναλλακτικές πηγές και τις αντιδράσεις τους στις μεταβολές των τιμών. 100 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καθετοποίησης)105 ή τις δυνατότητες διανομής, ώστε να είναι περισσότερο δαπανηρή η επέκταση των δραστηριοτήτων ή η είσοδος των αντιπάλων επιχειρήσεων
64. Πλεονεκτήματα, επίσης, έναντι των ανταγωνιστών μπορεί να θεωρηθούν και οι οικονομίες κλίμακος της νέας οντότητας
65. Επίσης, αν αυτή η επιχείρηση ελέγχει μορφές πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας (π.χ. σήματα) μπορεί να δυσχεράνει την επέκταση ή την είσοδο των αντιπάλων της, ιδίως εάν κατέχει χαρτοφυλάκιο ηγετικών στην αγορά προϊόντων
66. Περαιτέρω, έχει γίνει δεκτό ότι η σύναψη συμβάσεων αποκλειστικότητας ιδίως με σημαντικούς πελάτες συμβάλλει στη δημιουργία ατομικής δεσπόζουσας θέσης στην σχετική αγορά
67. 102) Aντισταθμιστική ισχύς αγοραστών: Ως αντισταθμιστική αγοραστική ισχύς νοείται η διαπραγματευτική ισχύς που έχει ο πελάτης έναντι του πωλητή στις μεταξύ τους διαπραγματεύσεις, λόγω του μεγέθους του, της εμπορικής σημασίας για τον πωλητή και της ικανότητας του πελάτη να στραφεί σε εναλλακτικούς προμηθευτές
68. Μία πηγή αντισταθμιστικής ισχύος είναι η δυνατότητα του πελάτη να απειλήσει ότι σε εύλογο χρονικό διάστημα θα στραφεί σε εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού, αν ο προμηθευτής 105 Βλ. Μ.1630, Air Liquide/BOC, σκ. 78-
69. Στην υπόθεση αυτή, συνεκτιμήθηκε ως παράγων που ενίσχυε την πιθανότητα δημιουργίας δεσπόζουσας θέσης εκ της συγκεντρώσεως η κάθετη ολοκλήρωση της νέας οντότητας (καθώς διέθετε ευρεία διασπορά εγκαταστάσεων που δεν διέθεταν παρά μόνο εν μέρει οι ανταγωνιστές), με αποτέλεσμα να δημιουργούνται οφέλη πιθανών οικονομιών κλίμακος ή κόστους έναντι των ανταγωνιστών που μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την επίτευξη χαμηλότερων τιμών. Επίσης, Μ.1157, Skanska/Scancem, σκ. 98-99, 103, 132-135 (όπου θεωρήθηκε ενισχυτικό της υπάρχουσας δεσπόζουσας θέσης το γεγονός ότι η νέα οντότητα κατείχε κάθετη διάρθρωση σε όλες τις αγορές σε σχέση με τους ανταγωνιστές που είτε δεν ήταν κάθετα διαρθρωμένοι είτε ήταν σε ορισμένες μόνο εκ των αγορών), Τ221/95, Endemol κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σκ.167 (όπου θεωρήθηκε πλεονέκτημα της νέας οντότητας έναντι των ανταγωνιστών η κάθετη διάρθρωση, καθώς εξασφάλιζε σε αυτήν ευρύτερες δυνατότητες διάθεσης της παραγωγής της σε αντίθεση με τους ανταγωνιστές, για τους οποίους περιορίζονταν πλέον οι δυνατότητες πρόσβασης). 106 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.1630, Air Liquide/BOC. Βλ. επίσης απόφαση Μ.1221, Rewe/Meinl. Βλ. επίσης Μ. 2033 Metso/Svedala. Βλ. και Μ.1712 Generali/INA, σκ. 53, Μ.2978 Lagardere/Natexis/VUP, σκ. 448-535 (όπου έγινε δεκτό ότι η υπεροχή σε επίπεδο διανομής προσέδιδε στη νέα οντότητα ισχυρό πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών), Μ.2139 Bombardier/ADtranz, σκ. 79-
70. 107 Μ.1915, ο.π, παρ.111, M.2420, Mitsui/CVRD/Caemi, παρ.187-188 (όπου μεταξύ άλλων έγινε δεκτό ότι η νέα οντότητα απολάμβανε ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος λόγω οικονομιών κλίμακος και πεδίου δράσης διότι θα διέθετε μετά τη συγκέντρωση το μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων κατάλληλων για την παραγωγή των προϊόντων της σχετικής αγοράς). 108 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 36 και νομολογία στην οποία παραπέμπει. Βλ. επίσης απόφαση ΠΕΚ Τ-114/02, Babyliss κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρ. 343-363, 389-400, καθώς και αποφάσεις ΕΕπ Μ.2033, ό.π, σκ. 132-133 (όπου το ευρύ χαρτοφυλάκιο προϊόντων θεωρήθηκε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα), Μ.330 McCormick (όπου η κατοχή τριών εκ των τεσσάρων ηγετικών σημάτων στην αγορά αξιολογήθηκε ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών που καθιστούσε εξαιρετικά πιθανή την απότανση των πελατών στη νέα οντότητα), Μ.2291 VNU/ACNielsen, σκ. 34-39, Μ.2544, ό.π, σκ. 41, 43, 46-48, 53-
71. 109 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.877 Boeing/McDonnell Douglas, ιδίως σκ. 43-
72. Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπ Μ.986, Agfa-Gevaert/DuPont, ιδίως σκ. 67-68 Μ.1313, Danish Crown/Vestjyske Slagterier, σκ. 125 (όπου οι συμβάσεις αποκλειστικότητας θεωρήθηκε ότι συμβάλλουν και στην έλλειψη δυνητικού ανταγωνισμού). 110 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.2533, σκ. 128-
73. Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπ Μ.3732, σκ. 24, όπου λήφθηκε υπόψη η αγοραστική δύναμη των μεγάλων πελατών Metro και Carrefour, αλλά η Επιτροπή κατέληξε ότι τα μεγάλα μερίδια αγοράς και η μεγάλη δύναμη της νέας οντότητας δεν μπορούσαν να υπερκεραστούν από την ισχύ των μεγάλων αυτών πελατών, και Μ.774, ό.π., σκ. 228-229, όπου έγινε δεκτό ότι το γεγονός ότι η αγορά προμήθειας (buyer side) ήταν λιγότερο συγκεντρωμένη από την αγορά παραγωγής (supplier side) και είχε μεγαλύτερο αριθμό αγοραστών οδηγούσε σε μη θεμελίωση αγοραστικής ισχύος των πελατών και ως εκ τούτου λήφθηκε υπόψη για τη στοιχειοθέτηση της δεσπόζουσας θέσης (βλ. σκ. 265). 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αποφάσιζε να αυξήσει τις τιμές ή να εφαρμόσει δυσμενέστερους όρους παράδοσης. Συνήθως η αντισταθμιστική ισχύς χαρακτηρίζει μεγάλους και πολυσύνθετους πελάτες111 παρά μικρές επιχειρήσεις σε ένα κατακερματισμένο κλάδο
74. Δεν αρκεί, επομένως, η ύπαρξη αγοραστικής ισχύος πριν τη συγκέντρωση, αλλά πρέπει να υπάρχει και μετά την πραγματοποίησή της, καθώς η συγκέντρωση δύο προμηθευτών μπορεί να καταργεί μία αξιόπιστη πηγή εφοδιασμού
75. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι σημαντικό να ερευνάται και το κίνητρο των αγοραστών να κάνουν χρήση της τυχόν αγοραστικής ισχύος
76. Επιπλέον, τυχόν πολιτική των πελατών να προμηθεύονται προϊόντα από πολλαπλές πηγές (multi-sourcing strategy), συμβάλλει στον περιορισμό της ισχύος του προμηθευτή
77. 103) Δυνητικός ανταγωνισμός - Εμπόδια εισόδου: Όταν η είσοδος σε μία αγορά είναι πιθανή, έγκαιρη και επαρκής, τότε είναι δυνατόν να ματαιώσει ή να αποτρέψει τις αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις μίας συγκέντρωσης
78. Η είσοδος είναι πιθανή, εάν είναι επικερδής. Για την αξιολόγηση αυτή λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις που θα έχει στις τιμές η αύξηση του όγκου παραγωγής ως αποτέλεσμα της εισόδου του νέου παίκτη και οι πιθανές αντιδράσεις των ήδη δραστηριοποιούμενων στην αγορά επιχειρήσεων. Η είσοδος ενδέχεται να είναι δυσκολότερη, αν οι ήδη δραστηριοποιούμενες επιχειρήσεις προστατεύουν τα μερίδια αγοράς τους προσφέροντας μακροχρόνιες συμβάσεις ή επιλεκτικές μειώσεις τιμών στους πελάτες που προσπαθεί να προσελκύσει ο νεοεισερχόμενος. Οι πιθανότητες εισόδου μειώνονται, επίσης, εάν το κόστος αποτυχίας είναι μεγάλο. Όσο υψηλότερο είναι το επίπεδο των εφάπαξ εξόδων για την είσοδο στην αγορά, τόσο μεγαλύτερο είναι και το κόστος της αποτυχίας της
79. 111 Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΕΕπ Μ.1684 Carrefour/Promodes, σκ. 25-
80. Στην υπόθεση αυτή, θεωρήθηκε ότι ένας αγοραστής που κάλυπτε άνω του 20% των προμηθειών περισσότερων προμηθευτών και είχε τη δυνατότητα να αποθηκεύει προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας είχε σοβαρή αντισταθμιστική ισχύ έναντι των προμηθευτών του. 112 Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΕΕπ Μ.2139 Bombardier/ADtranz, σκ. 67 (όπου θεωρήθηκε ότι οι μικρότερες εταιρίες δεν μπορούσαν να ασκήσουν αντισταθμιστική ισχύ παρά την ύπαρξη ενός μεγάλου αγοραστή που θεωρητικά μπορούσε να ασκήσει τέτοια πίεση). 113 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 65,
81. 114 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.1412 Hutchison/RCPM/ECT, σκ. 129-130 (όπου έγινε δεκτό ότι κοινής ιδιοκτησίας εγκατάσταση μεταξύ των συμμετεχουσών μερών αποτελούσε κίνητρο μη μεταστροφής σε ανταγωνιστικό προμηθευτή). 115 Βλ. αποφάσεις ΕΕπ Μ.3227 Paperlinx/Buhrmann Paper Merchanting Division, σκ. 18-19, Μ.477 Mercedes-Benz/Kassbohrer, σκ. 63,
82. 116 Βλ. π.χ. απόφαση ΠΕΚ Τ-342/99, σκ. 262, 266-268, όπου έγινε δεκτή η πιθανότητα άμεσης και έγκαιρης εισόδου επιχειρήσεων οργανώσεων ταξιδίων σε περίπτωση περιορισμού της προσφοράς εκ μέρους του δυοπωλίου. Βλ. επίσης απόφαση ΕΕπ Μ.3732, παρ. 26-27, όπου λήφθηκε υπόψη το κόστος δημιουργίας ενός ανταγωνιστικού σήματος, τα έξοδα προώθησης και τα σημαντικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας ως εμπόδια εισόδου ενός νέου ανταγωνιστή στη σχετική αγορά, γεγονός το οποίο συνέβαλε στη θεμελίωση δεσπόζουσας θέσης της νέας οντότητας. 117 Βλ. πχ. Μ.774, Saint Gobain/Wacker-Chemie, σκ. 184 (όπου το υψηλό κόστος εισόδου και επένδυσης θεωρήθηκε εμπόδιο εισόδου), Μ.3149, Procter&Gamble/Wella, σκ. 44-46, Μ.877, ό.π., σκ.
83. 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ V.1.3 Οριζόντιες Επιπτώσεις Συντονισμένης Συμπεριφοράς 104) Σε ορισμένες αγορές, λόγω της διάρθρωσής τους, οι επιχειρήσεις μπορεί να θεωρήσουν εφικτό, οικονομικά ορθολογικό και, συνεπώς, προτιμότερο να υιοθετήσουν σε μόνιμη βάση μια συγκεκριμένη τακτική στην αγορά με στόχο την πραγματοποίηση πωλήσεων σε αυξημένες τιμές
84. Συγκεντρώσεις σε αγορές με υψηλό βαθμό συγκέντρωσης μπορεί να οδηγήσουν στη δημιουργία ή την ενίσχυση συλλογικής δεσπόζουσας θέσης, και ως εκ τούτου στην παρακώλυση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού, καθώς αυξάνουν την πιθανότητα συντονισμού119 μεταξύ των δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων αναφορικά με τις τιμές, την παραγωγή, τους πελάτες ή τις πωλήσεις, χωρίς προς τούτο να απαιτείται να προσφύγουν σε συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική με την έννοια των άρθρων 1 ν. 3959/2011 και 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής «ΣΛΕΕ»)
85. Η συγκέντρωση μπορεί, επίσης, να καταστήσει το συντονισμό ευκολότερο, πιο σταθερό και πιο αποτελεσματικό για επιχειρήσεις που συντόνιζαν ήδη τη συμπεριφορά τους πριν από τη συγκέντρωση, είτε καθιστώντας πιο συγκροτημένο τον συντονισμό είτε επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να συντονιστούν σε ακόμη υψηλότερες τιμές. Έτσι, μία συγκέντρωση που δημιουργεί ή ενισχύει δεσπόζουσα θέση που κατέχουν οι συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις από κοινού με μία τρίτη επιχείρηση μπορεί να αποδειχθεί ασύμβατη προς το καθεστώς του ανόθευτου ανταγωνισμού. 105) Κατά την αξιολόγηση αυτή η ΕΑ λαμβάνει υπόψη της τα χαρακτηριστικά της σχετικής αγοράς και τη μεταβολή που θα επιφέρει στη δομή αυτής η πραγματοποίηση της συγκεντρώσεως και ιδίως αν η τελευταία θα έχει ως αποτέλεσμα ότι κάθε μέλος του ολιγοπωλίου, συνειδητοποιώντας τα κοινά συμφέροντα, θα θεωρούσε δυνατό, οικονομικά ορθολογικό και, επομένως, προτιμητέο να υιοθετηθεί διαρκώς η ίδια γραμμή δράσεως με σκοπό να πωλεί σε τιμές υψηλότερες από τις ανταγωνιστικές, χωρίς προς τούτο να απαιτείται η προσφυγή σε συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική και χωρίς οι σημερινοί ή 118 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 39 επ. Για να είναι βιώσιμος ο συντονισμός πρέπει να πληρούνται τρείς βασικές προϋποθέσεις: πρώτον, οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι σε θέση να ελέγχουν σε επαρκή βαθμό την τήρηση των όρων του συντονισμού, δεύτερον, η πειθαρχία προϋποθέτει την ύπαρξη κάποιων αξιόπιστων αποτρεπτικών μηχανισμών που μπορούν να ενεργοποιηθούν σε περίπτωση παρέκκλισης, τρίτον, οι αντιδράσεις των τρίτων, όπως υφισταμένων και μελλοντικών ανταγωνιστών που δεν συμμετέχουν στον συντονισμό, καθώς και πελατών, δεν πρέπει να είναι ικανές να θέσουν σε κίνδυνο τα προσδοκώμενα αποτελέσματα του συντονισμού. Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 41 και απόφαση ΕΕπ M.580 Airtours/First Choice, σκ.
86. 120 Όπως επισημαίνεται στην απόφαση ΕΕπ M.619 (Gencor/Lohnro): «Παρόμοια αρνητικά αποτελέσματα με αυτά τα οποία προκύπτουν από μια δεσπόζουσα θέση, την οποία κατέχει μια εταιρεία, προκύπτουν από μια δεσπόζουσα θέση την οποία κατέχει ένα ολιγοπώλιο. Αυτή η κατάσταση μπορεί να εμφανισθεί εκεί όπου η απλή προσαρμογή των μελών του ολιγοπωλίου στις συνθήκες της αγοράς προκαλεί παράλληλη συμπεριφορά μη συμβιβάσιμη με τον ανταγωνισμό, οπότε το ολιγοπώλιο αποκτά δεσπόζουσα θέση. Για το λόγο αυτό δεν θα απαιτείτο ενεργός αθέμιτη συνεργασία για τα μέλη του ολιγοπωλίου ώστε να αποκτήσουν κυρίαρχη θέση και να συμπεριφέρονται σε ένα σημαντικό βαθμό ανεξάρτητα από τους υπόλοιπους ανταγωνιστές, τους πελάτες και τελικά τους καταναλωτές». 119 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οι μελλοντικοί ανταγωνιστές ή ακόμη οι πελάτες και οι καταναλωτές να μπορούν να αντιδράσουν αποτελεσματικά
87. 106) Τα κριτήρια βάσει των οποίων αξιολογείται η ενδεχόμενη δημιουργία ή ενίσχυση συλλογικής δεσπόζουσας θέσης, καθώς και η διατήρηση ενός βιώσιμου συντονισμού παρατίθενται κατωτέρω: i) Επίπεδο/βαθμός συγκέντρωσης στις υπό εξέταση αγορές: Όπως προαναφέρθηκε, ο υψηλός βαθμός συγκέντρωσης μίας αγοράς ευνοεί την ανάπτυξη συντονισμού. Η από κοινού κατοχή υψηλού μεριδίου αγοράς ιδίως στην περίπτωση δυοπωλίου μπορεί, εκτός αποδείξεως του εναντίου, να συνιστά σημαντικότατη ένδειξη ύπαρξης συλλογικής δεσπόζουσας θέσης122, 123,
88. Η ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσης τριών ή τεσσάρων προμηθευτών δεν είναι πιθανή, λόγω των πολύπλοκων αμοιβαίων σχέσεων που αυτό προϋποθέτει και των συνακόλουθων κινήτρων για την υιοθέτηση αποκλινουσών συμπεριφορών
89. Μερίδια αγοράς που ανέρχονται έως 60% της σχετικής αγοράς δεν συνιστούν αποφασιστική ένδειξη για την ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσης, ιδίως, αν δεν παρουσιάζεται συμμετρία μεταξύ αυτών
90. Παράλληλα, έχει γίνει δεκτό ότι 121 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 39-40,42, καθώς και αποφάσεις ΠΕΚ Τ-342/99, ό.π., παρ. 61 και ΔΕΚ C-413/06 P, SONY/BMG κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σκέψη
91. 122 Βλ. απόφαση ΠΕΚ Τ-102/96, σκέψεις 205-
92. Βλ. Επίσης απόφαση ΕΕπ Μ.1517, Rhodia/Donau Chemie, παρ.
93. 123 Βλ. απόφαση ΠΕΚ T-102/96, ό.π. Στην υπόθεση αυτή, συμμετρικά μερίδια της τάξεως του 70% περίπου έγινε δεκτό ότι δημιουργούσαν συλλογική δεσπόζουσα θέση λόγω: α) διαφάνειας τιμών, β) ανελαστικής ζήτησης, γ) έλλειψης αντισταθμιστικής ισχύος και δ) μικρών πιθανοτήτων ανάπτυξης της αγοράς. Βλ. επίσης, απόφαση ΕΕπ Μ.1363 DuPont/Hoechst/Herberts, σκ. 35-
94. Στην υπόθεση αυτή μερίδιο αγοράς άνω του 60% του δυοπωλίου δεν θεωρήθηκε επαρκές για την διαπίστωση συλλογικής δεσπόζουσας θέσης λόγω: α) ύπαρξης ισχυρής αντισταθμιστικής ισχύος, β) μη ύπαρξης ιδιαίτερης διαφάνειας ως προς τις τιμές (bidding market), γ) ανομοιογένειας των προϊόντων. Βλ. και αποφάσεις ΕΕπ Μ.1882, ό.π., Μ.3314 Air Liquide/Messer Targets, σκ. 115-
95. Βλ. τέλος ενδεικτικά νομολογία που παρατίθεται στο, N. Levy, European Merger Control Law, chapter 5, The Control of Concentrations between Undertakings, Rel. 1811/2008, παρ. 5.13[8][α]. 124 Βλ. αποφάσεις ΕΕπ Μ. 1681 Akzo Nobel/Hoechst Roussel VET, σκ. 37, , Μ.2420 Mitsui/CVRD/Caemi, παρ. 223, 225, στην οποία ερευνήθηκε η πιθανότητα συλλογικής δεσπόζουσας θέσης μεταξύ τριών εταιριών που κατείχαν μερίδια της τάξης του 40-50%, 20-30% και 10-20% αντίστοιχα. Βλ. επίσης, απόφαση ΕΕπ Μ.2498, ό.π., σκ. 117-
96. Βλ. και απόφαση ΕΕπ Μ.4338 Cinven/Warburg Pincus/Casema/Multicabel, σκ. 43-
97. Βλ. επίσης απόφαση ΕΕπ Μ.4154 Degussa/Dow, σκ.
98. Βλ. τέλος απόφαση ΕΕπ Μ.4523 Travelport/Worldspan, σκ. 149, στην οποία ερευνήθηκε η δυνατότητα συντονισμού μεταξύ τριών επιχειρήσεων με μερίδια 50-60%, 20-30% και 10-20%. Η πιθανότητα αυτή δεν έγινε δεκτή διότι: α) υπήρχε προοπτική ανάπτυξης στην αγορά (σκ. 153), β) τα προϊόντα ήταν διαφοροποιημένα (σκ. 156), με αποτέλεσμα να μην υφίσταται επαρκής διαφάνεια στην αγορά (σκ. 161-162). Βλ. τέλος νομολογία που παρατίθεται στο N. Levy, European Merger Control Law, chapter 5, The Control of Concentrations between Undertakings, Rel. 18-11/2008, παρ. 5.13[8][b]. 125 Βλ. απόφαση ΕΕπ M.1016 Price Waterhouse/Coopers & Lybrand, παρ. 103, όπου κρίθηκε ότι «η ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσης τριών ή τεσσάρων προμηθευτών δεν είναι πιθανή, λόγω των πολύπλοκων αμοιβαίων σχέσεων που αυτό προϋποθέτει και των συνακόλουθων κινήτρων για την υιοθέτηση αποκλινουσών συμπεριφορών. Η κατάσταση αυτή θα ήταν ασταθής και δυσβάστακτη μακροχρόνια». 126 Απόφαση ΔΕΚ στην υπόθ. C-68/94, ό.π., σκέψη
99. Στην υπόθεση αυτή έγινε δεκτό ότι τα μερίδια αγοράς 37% και 23% αντίστοιχα των δύο εμπλεκομένων επιχειρήσεων δεν αρκούσαν για τη στοιχειοθέτηση συλλογικής δεσπόζουσας θέσης στη σχετική αγορά (βλ. EU Merger Control Law 2007, κεφ. 10, παρ. 14.08, σελ. 27-28 και εκεί νομολογία). 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αύξηση των μεριδίων λόγω της συγκέντρωσης της τάξης του 0-10% θεωρείται καταρχήν ότι δεν συνηγορεί υπέρ της δημιουργίας συλλογικής δεσπόζουσας θέσης
100. Επίσης, λαμβάνεται υπόψη και η αύξηση του βαθμού συγκέντρωσης που προκύπτει από την προταθείσα πράξη. Δείκτης HHI κάτω του επιπέδου των 1800 μονάδων δεν καταδεικνύει την ύπαρξη υψηλού βαθμού συγκέντρωσης στην αγορά
101. ii) Μερίδια αγοράς ανταγωνιστών: Η σχέση μεταξύ των μεριδίων αγοράς που κατέχουν οι μετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις και αυτών που κατέχουν οι ανταγωνιστές τους αποτελεί παράγοντα που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τη διερεύνηση της ύπαρξης δεσπόζουσας θέσης
102. Εφόσον οι ανταγωνιστές κατέχουν μικρά μερίδια αγοράς, δεν μπορούν να ασκήσουν αποτελεσματικά ανταγωνιστική πίεση στις επιχειρήσεις που κατέχουν συλλογική δεσπόζουσα θέση
103. iii) Συνθήκες που ευνοούν την επίτευξη κοινής αντίληψης και τον έλεγχο εκ μέρους των επιχειρήσεων των όρων συντονισμού - Διαφάνεια της αγοράς: Όσο λιγότερο περίπλοκο και περισσότερο σταθερό είναι το οικονομικό περιβάλλον, τόσο πιο εύκολο είναι για τις επιχειρήσεις να καταλήξουν σε κοινή αντίληψη για τους όρους συντονισμού
104. Έτσι, είναι ευκολότερο να υπάρξει συντονισμός σε μία αγορά με λίγες επιχειρήσεις που παράγουν ομοιογενή προϊόντα132, που χαρακτηρίζεται από σταθερότητα αναφορικά με τη ζήτηση, τα μερίδια αγοράς και τις ανταγωνιστικές συνθήκες, στην οποία επικρατεί διαφάνεια και όπου παρατηρούνται συμμετρικά μερίδια αγοράς και κοινές δομές κόστους. Ειδικότερα, έχει αξιολογηθεί ότι ο συντονισμός είναι πιο εύκολος σε αγορές που δεν αναπτύσσονται, εμφανίζουν μία ωριμότητα και σταθερότητα, με χαμηλό δείκτη καινοτομίας, με αποτέλεσμα για την όποια έστω μικρή αύξηση της ζήτησης να μην υπάρχει κίνητρο εισόδου νέων ανταγωνιστών στην αγορά ή υιοθέτησης κάποιας επιθετικής στρατηγικής οικειοποίησης της νέας ζήτησης από τις δραστηριοποιούμενες επιχειρήσεις
105. Αντίθετα, η ελαστικότητα ζήτησης σε σχέση με τη τιμή, η ασταθής ζήτηση ή η έντονη ανάπτυξη μιας αγοράς ή, αντίθετα, μία έντονα πτωτική πορεία αυτής δηλώνουν ότι οι τρέχουσες συνθήκες αγοράς δεν 127 Βλ. ενδεικτικά απόφαση Ε.Επ. IV/M.2883 - BERTELSMANN / ZOMBA, παρ. 27, Μ.2867, UPM/KYMMENE/MORGAN ADHESIVES COMPANY, παρ. 25-
106. 128 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.2498, UPM-Kymmene/Haidl, παρ.
107. 129 Βλ. απόφαση ΠΕΚ Τ-102/96, σκέψη 202,
108. 130 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.2533 BP/EON, παρ.
109. 131 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 45,
110. 132 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 45 - ο συντονισμός είναι ευκολότερος σχετικά με την τιμή που θα ισχύει για ένα και μόνο ομοιογενές απ’ ό,τι για πολλά και ανόμοια προϊόντα. 133 Βλ. αποφάσεις ΠΕΚ Τ-102/96, ό.π., σημεία 235-237 και 244, και Τ-342/99, ό.π., σημεία 121-
111. Στην υπόθεση αυτή, η υψηλή ζήτηση που παρατηρήθηκε τη τελευταία δεκαετία στη σχετική αγορά αποτελούσε παράγοντα μη διευκόλυνσης της δημιουργίας συλλογικής δεσπόζουσας θέσης (βλ. ιδίως σημείο 133). Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπ 94/208, ό.π., σκ. 55,78,94, 97/25/ΕΚ, ό.π., σκ. 91, 1999/641/ΕΚ, ό.π., σκ. 67, 92/553/ΕΟΚ, ό.π., σκ. 126, Μ.1673, ό.π., σκ. 81-82, Μ.2389 Shell/Dea, σκ. 80 (όπου ετήσια αναμενόμενη αύξηση περίπου 2,5% έχει θεωρηθεί ότι καθιστά την αγορά ώριμη). 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καθιστούν πιθανό τον συντονισμό
112. Επίσης, σε αγορές που μπορεί να αναπτυχθούν λόγω καινοτομιών ή της πιθανής μετατόπισης της ζήτησης σε νέες τεχνολογίες καθίσταται αβέβαιος και ασταθής πιθανός συντονισμός
113. Ευχερέστερος επιπλέον είναι ο συντονισμός κατανομής της αγοράς, όταν οι πελάτες έχουν απλά χαρακτηριστικά που επιτρέπουν αμέσως την κατανομή πελατείας. Εξάλλου, όσο μεγαλύτερη η διαφάνεια σε μία αγορά, τόσο ευκολότερο καθίσταται για τις επιχειρήσεις να εδραιώσουν επιτυχώς και να διατηρήσουν το μεταξύ τους συντονισμό. Η διαφάνεια σε μία αγορά συνιστά μία από τις βασικές συνθήκες που χαρακτηρίζουν αγορές δεκτικές συντονισμού
114. Ιδίως, η διαφάνεια ως προς τις τιμές συνιστά βασικό παράγοντα κατά την αξιολόγηση του επιπέδου διαφάνειας μιας αγοράς
115. Οι αγορές πρέπει να είναι αρκετά διαφανείς, ώστε οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο συντονισμό να παρακολουθούν επαρκώς, αν οι άλλες επιχειρήσεις παρεκκλίνουν από αυτόν και να τους επιβάλλουν αντίποινα. Όσο μικρότερος ο αριθμός των δραστηριοποιούμενων σε μία αγορά επιχειρήσεων και όσο λιγότερο περίπλοκο και περισσότερο σταθερό το ανταγωνιστικό περιβάλλον, τόσο υψηλότερος θα είναι ο βαθμός διαφάνειας στην εν λόγω αγορά. Επιπροσθέτως, ο τρόπος με τον οποίο συνάπτονται οι εμπορικές συνεργασίες σε μία αγορά δύναται να ευνοεί τη διαφάνεια. Έτσι, η δημοσιοποίηση πληροφοριών (π.χ. για τις τιμές) ή η ανταλλαγή τους μέσω εμπορικών ενώσεων ή μέσω σταυροειδών συμμετοχών ή συμμετοχής σε κοινές επιχειρήσεις συνιστούν συνθήκες που διευκολύνουν το συντονισμό
116. Η διαφάνεια σε μία αγορά ενισχύεται στις περιπτώσεις που οι πελάτες ακολουθούν πολιτική πολλαπλών πηγών προμήθειας, καθώς μέσω των πελατών αυτών μπορεί να υπάρξει ενημέρωση επί εμπιστευτικών στοιχείων των ανταγωνιστών
117. Τέλος, ο συντονισμός καθίσταται πιο εύκολος μεταξύ επιχειρήσεων που παρουσιάζουν κοινά σημεία π.χ. ως προς τη διάρθρωση του κόστους, τα μερίδια αγοράς, τα επίπεδα παραγωγικής ικανότητας ή/και κάθετης ολοκλήρωσης
118. Συγκεκριμένα, ο συντονισμός είναι πιο εύκολος σε περίπτωση συμμετρικών και σταθερών μεριδίων αγοράς
119. Σημαντικές 134 Η ελαστικότητα της ζητήσεως έχει γίνει δεκτό ότι συνιστά παράγοντα αποτροπής της δημιουργίας της συλλογικής δεσπόζουσας θέσης (βλ. απόφαση ΠΕΚ Τ-342/99, ό.π., σημεία 139-140). Αντίθετα, η σταθερή ζήτηση αποτελεί σημαντικό στοιχείο για το χαρακτηρισμό μίας συλλογικής δεσπόζουσας θέσης. Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπ Μ.2420, ό.π., σκ. 240, 92/553/ΕΚ, ό.π., σκ. 60,124 (όπου έγινε δεκτό ότι δεν υπήρχε ελαστικότητα ζήτησης σε σχέση με την τιμή αφού διατηρήθηκαν τα μερίδια αγοράς λόγω ύπαρξης πιστής πελατείας, τούτο δε αποτελούσε παράγοντα ενίσχυσης της συλλογικής δεσπόζουσας θέσης), Μ.1673, ό.π., σκ. 83-
120. Βλ. τέλος και απόφαση ΔΕΚ C-68/94, ό.π., σκέψη 238 (όπου θεωρήθηκε ότι η έντονα πτωτική πορεία της ζήτησης, περίπου 30% τα τελευταία πέντε χρόνια, καθιστούσε την αγορά ανταγωνιστική). 135 Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΕΕπ Μ.1298 KODAK/IMATION, σκ.
121. 136 Βλ. απόφαση ΕΕπ M.1383 Exxon/Mobil, σκ.
122. 137 Βλ. απόφαση ΠΕΚ T-102/96 Gencor, σκ.
123. 138 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 47, 49-
124. Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕπ M.3060 UCB/SOLUTIA, σκ. 46-47, Μ.190, Nestle/Perrier, σκ. 121-122, Μ.1225 Enso/Stora, σκ. 68 (όπου η καταγραφή μυστικών εκπτώσεων δείκνυε την έλλειψη διαφάνειας στην σχετική αγορά), Μ.3868 DONG/Elsam/Energi E2, σκ. 623-
125. 139 Βλ. πχ. Μ.2498, ό.π, σκ.
126. 140 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημεία 41, 45-
127. 141 Βλ. απόφαση ΕΕπ Μ.2533, BP/EON, σκ. 45,
128. Συνολικό μερίδιο περίπου 50-60% θεωρήθηκε ενδεικτικό συλλογικής δεσπόζουσας θέσης λόγω συμμετρίας των μεριδίων. Ταυτόχρονα λήφθηκαν υπόψη η υψηλή παραγωγική δυναμικότητα στα σχετικά προϊόντα των δύο επιχειρήσεων έναντι της αντίστοιχης των 38 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ διαφοροποιήσεις μεταξύ των μεριδίων αγοράς κατά τη διάρκεια ενός χρονικού διαστήματος αποτελούν ένδειξη ότι η αγορά είναι ανταγωνιστική συνηγορώντας κατά της θεμελιώσεως συλλογικής δεσπόζουσας θέσης στη σχετική αγορά
129. iv) Επαφές σε πολλαπλές αγορές: Ο βαθμός της κάθετης ενοποίησης και οι προκύπτουσες επαφές σε πολλαπλές αγορές επηρεάζει την προθυμία των προμηθευτών να υιοθετούν παράλληλη συμπεριφορά. Η ενοποίηση βελτιώνει τη διαφάνεια στην αγορά και ενισχύει την πιθανότητα δημιουργίας συλλογικής δεσπόζουσας θέσης. Οι επαφές σε πολλαπλές αγορές επιτρέπουν την επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση παρέκκλισης σε βάρος των εταιριών που μετέχουν στη σύμπραξη. Όταν μια εταιρία δρα σε περισσότερες της μιας αγορές και αποφασίσει να χρεώσει σε χαμηλότερες τιμές από τους όρους του συντονισμού, η κύρωση που θα της επιβληθεί δύναται να αφορά άλλη αγορά από αυτήν στην οποία υφίσταται η σύμπραξη. Η πιθανότητα τέτοιων κυρώσεων θα μειώσει τα κίνητρα που έχουν οι εταιρίες να αθετήσουν τη συμφωνία, οπότε αυξάνεται η πιθανότητα δημιουργίας συλλογικής δεσπόζουσας θέσης
130. v) Δεσμοί μεταξύ των επιχειρήσεων στη σχετική αγορά προϊόντος: Για την ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσης απαιτείται οι επιχειρήσεις να είναι επαρκώς συνδεδεμένες μεταξύ τους, ώστε να ακολουθούν μία και την αυτή γραμμή δράσης στη σχετική αγορά, οι δεσμοί δε αυτοί πρέπει να είναι σημαντικοί
131. Πρέπει ιδίως να εξετάζεται εάν υπάρχουν τέτοιοι δεσμοί μεταξύ των οικείων επιχειρήσεων που τους επιτρέπουν να ενεργούν από κοινού ανεξάρτητα από τους ανταγωνιστές τους, από τους πελάτες τους και τους καταναλωτές
132. Οι δεσμοί μεταξύ των μελών του ολιγοπωλίου μπορεί να είναι διαρθρωτικοί, νομικοί, ανταγωνιστών (βλ. ιδίως σημείο 47), αλλά και ο μικρός αριθμός των ανταγωνιστών και το γεγονός ότι αυτοί κατείχαν πολύ χαμηλά μερίδια αγοράς (βλ. ιδίως σημεία 48, 50 και 52). Βλ. επίσης απόφαση ΠΕΚ Τ-102/96, σκέψεις 207-208, 222, και αποφάσεις ΕΕπ M.190 Nestle/Perrier, παρ. 123, Μ.3314 Air Liquide/Messer, σκ. 85, 92, 118, 123 (συμμετρικά θεωρήθηκαν μερίδια μεταξύ 40-50% της μίας οντότητας και 30-40% της άλλης οντότητας), 94/208/ΕΚ, Mannesmann/Valourec/Ilva, σκ. 48-50, 53, 55, 59 (συμμετρικά θεωρήθηκαν μερίδια 36% και 33% αντίστοιχα), 97/25/EK, ABB/Daimler-Benz, σκ. 88, Μ.1673 VEBA/VIAG, παρ. 64-65, M.2690 Solvay/Montedison-Ausimont, σκ. 46 (συμμετρικά θεωρήθηκαν μερίδια 40-50% και των δύο επιχειρήσεων), Μ.1440 Lucent Technologies/Ascend Communications, σκ. 18 (όπου θεωρήθηκε ότι υπάρχει ασυμμετρία μεταξύ των τριών επιχειρήσεων, καθώς κατείχαν 35-40%, 20-25% και 10-15% αντίστοιχα που σε συνδυασμό με την ανάπτυξη τεχνολογιών και τις ανακατατάξεις στα μερίδια αγοράς κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών καθιστούσαν το συντονισμό απίθανο), Μ.1882 Pirelli/BICC, σκ.87 (όπου θεωρήθηκαν συμμετρικά μερίδια 25-35% και 15-25% αντίστοιχα), Μ.4215 Glatfelter/Crompton Assets, σκ. 72, 120-121 (όπου οι κύριοι λόγοι μη διαπίστωσης συλλογικής δεσπόζουσας θέσης ήταν η μεγάλη ασυμμετρία των μεριδίων αγοράς -60-70%, 20-30% και 10-20%- και η ασυμμετρία ως την παραγωγική ικανότητα των τριών εταιριών). 142 Βλ. απόφαση ΠΕΚ Τ-342/99, σκέψεις 111, 117-119, και απόφαση ΕΕπ M.190 Nestle/Perrier, σκ. 46 (στην υπόθεση αυτή παρά τις μικρές διακυμάνσεις των μεριδίων αγοράς ύψους περίπου 2,5%, θεωρήθηκε ότι τα μερίδια διατηρήθηκαν σταθερά κατά την εξεταζόμενη περίοδο). 143 Βλ. ενδεικτικά και βλ. Μ.1383, ό.π., σκ.
133. Βλ. Ι.Κόκκορη-Δ.Λουκά σε Δ. Τζουγανάτο, Δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, Νομική Βιβλιοθήκη, εκδ. 2013, σελ. 807 παρ. 170-171 με περαιτέρω παραπομπές σε νομολογία. 144 Βλ. απόφαση ΔΕΚ C-393/92, Δήμος Almelo- Αίτηση για έκδοση προδικαστικής αποφάσεως, σκέψεις 4243, απόφαση ΠΕΚ Τ-24/93, σκέψη 62 και απόφαση ΔΕΚ C-395/96, σκέψη
134. 145 Βλ. απόφαση ΔΕΕ C-395/96, σκέψεις 41-
135. Βλ. επίσης απόφαση ΓενΔικ T-228/97, Irish Sugar κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σκέψη 46, Τ-191/98, σκέψη
136. 39 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οικονομικοί ή άλλης φύσης (π.χ. ύπαρξη συμφωνίας συνεργασίας σε άλλες αγορές, εκτός της σχετικής αγοράς στην οποία διερευνάται η ύπαρξη της συλλογικής δεσπόζουσας θέσης). Η κατοχή συλλογικής δεσπόζουσας θέσης μπορεί να προκύπτει (και) από την ύπαρξη μεταξύ των οικείων επιχειρήσεων συμφωνίας, από τον τρόπο εφαρμογής αυτής και, επομένως, από τους δεσμούς ή τις διασυνδέσεις μεταξύ των επιχειρήσεων που απορρέουν από τη συμφωνία αυτή
137. Οι διαρθρωτικοί δεσμοί, όπως σταυροειδείς συμμετοχές ή συμμετοχές σε κοινές επιχειρήσεις, μπορεί επίσης να συμβάλλουν στην ευθυγράμμιση των κινήτρων μεταξύ των συντονιζομένων επιχειρήσεων
138. H ύπαρξη συμφωνίας ή άλλων νομικών δεσμών δεν είναι απαραίτητη για τη διαπίστωση συνδρομής συλλογικής δεσπόζουσας θέσης, διαπίστωση που θα μπορούσε να προκύπτει από άλλες διασυνδέσεις και θα εξαρτώνταν από οικονομική εκτίμηση και, ιδίως από εκτίμηση της διαρθρώσεως της οικείας αγοράς
139. vi) Προηγούμενη πρακτική εταιριών: Αγορές που χαρακτηρίστηκαν από πρακτικές συντονισμού στο παρελθόν είναι πιο επιρρεπείς στο να εγείρουν ζητήματα συλλογικής δεσπόζουσας θέσης μετά τη συγκέντρωση
140. Σύμφωνα με τις Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, κατά την αξιολόγηση της πιθανότητας συντονισμένων επιπτώσεων θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλες οι διαθέσιμες πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά των σχετικών αγορών, ιδίως δε -μεταξύ άλλων- και η προηγούμενη συμπεριφορά των επιχειρήσεων. Τα στοιχεία που αποδεικνύουν την ύπαρξη προηγούμενου συντονισμού είναι σημαντικά, εάν τα χαρακτηριστικά της σχετικής αγοράς δεν έχουν μεταβληθεί αισθητά ή δεν είναι πιθανό να μεταβληθούν στο άμεσο μέλλον. Η προηγούμενη εναρμόνιση μεταξύ των εταιριών υποδεικνύει την πιθανότητα 146 Βλ. αποφάσεις ΕΕπ M.4141-Linde/BOC, σκ. 185, Μ.3972, TRW Automotive/Delphi Metal Espana, σκ. 26-27 (όπου ο δομικός δεσμός μεταξύ ανταγωνιστών που προέκυπτε από τη συμμετοχή σε κοινή επιχείρηση δύο ανταγωνιστών επιλύθηκε με την απομάκρυνση από το δ.σ. των μελών της μίας εταιρίας και τη λύση της συμφωνίας μετόχων μεταξύ ανταγωνιστών), Μ. 2567 Nordbanken/Postgirot, σκ. 54 (κατοχή 27% του μ.κ. σε συνδυασμό με εκπροσώπηση στο δ.σ.) Μ.1383, ό.π., σκ.
141. Πρβλ. και Μ.1080 Thyssen Krupp (κατοχή 10% μ.κ. σε συνδυασμό με συμβατικά δικαιώματα και interlocking directorships/σταυροειδείς συμμετοχές στη διοίκηση), Μ.1712 Generali/INA (σημαντική συμμετοχή στο μ.κ. ευθέως ανταγωνιστικών επιχειρήσεων και σταυροειδείς συμμετοχές στη διοίκηση), M.2431 Allianz/Dresdner (σημαντικές σταυροειδείς συμμετοχές στη διοίκηση/ διασταυρούμενες συμμετοχές μεταξύ της συγχωνευόμενης οντότητας και του κυριότερου ανταγωνιστή της στη Γερμανία, της Munich Re). 147 Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο
142. Βλ. αποφάσεις Ε.Επ. M.4141-Linde/BOC, σκ. 185, Μ.3972, TRW Automotive/Delphi Metal Espana, σκ. 26-27 (όπου ο δομικός δεσμός μεταξύ ανταγωνιστών που προέκυπτε από τη συμμετοχή σε κοινή επιχείρηση δύο ανταγωνιστών επιλύθηκε με την απομάκρυνση από το δ.σ. των μελών της μίας εταιρίας και την λύση της συμφωνίας μετόχων μεταξύ ανταγωνιστών), Μ. 2567 Nordbanken/Postgirot, σκ. 54 (κατοχή 27% του μ.κ. σε συνδυασμό με εκπροσώπηση στο δ.σ.), Μ.1383, ό.π., σκ.
143. Πρβλ. και Μ. 1080 Thyssen Krupp (κατοχή 10% μ.κ. σε συνδυασμό με συμβατικά δικαιώματα και interlocking directorships/σταυροειδείς συμμετοχές), Μ. 1712 Generali/INA (large stakes in its direct competitors and interlocking directorships/σταυροειδείς συμμετοχές), M.2431 Allianz/Dresdner (σημαντικές σταυροειδείς συμμετοχές/cross-shareholdings μεταξύ της συγχωνευόμενης οντότητας και του κυριότερου ανταγωνιστή της στ