ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ* 518/VI/2011 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτιρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 20η Δεκεμβρίου 2010, ημέρα Δευτέρα και ώρα 10:00, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Δημήτριος Κυριτσάκης. Μέλη: Ιωάννης Μπιτούνης, Ασημάκης Κομνηνός, Δημήτριος Λουκάς, Εμμανουέλα Τρούλη, Νικόλαος Τραυλός, Βασίλειος Νικολετόπουλος, Δημήτριος Δανηλάτος, και Φραγκίσκος Αρμαός, λόγω δικαιολογημένου κωλύματος του τακτικού μέλους Δημητρίου Αυγητίδη. Γραμματέας: Ευαγγελία Ρουμπή. Θέμα της συνεδρίασης ήταν η λήψη απόφασης επί της αυτεπάγγελτης έρευνας της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού στην αγορά παροχής υπηρεσιών μεσιτείας αστικών συμβάσεων, για ενδεχόμενη παράβαση των άρθρων 1 του ν. 703/1977 και 101 ΣΛΕΕ. Πριν την έναρξη της συζήτησης, ο Πρόεδρος όρισε Γραμματέα της υπόθεσης την Ευαγγελία Ρουμπή με αναπληρώτρια την Ηλιάνα Κούτρα. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, τα νομίμως κλητευθέντα ενδιαφερόμενα μέρη παραστάθηκαν ως εξής: α) η Ομοσπονδία Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Ελλάδος (εφεξής Ο.Μ.Α.Σ.Ε.) με το νόμιμο εκπρόσωπό της Πρόεδρο Γρηγόριο Λιάντα, τον Αντιπρόεδρο Κωνσταντίνο Γεωργάκο και το Γενικό Γραμματέα Ιωάννη Ρεβύθη, μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων της, Δημητρίου Τζουγανάτου και Νικολάου Κοσμίδη, β) ο Σύλλογος Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών – Αττικής (εφεξής Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α.) με * Από την παρούσα απόφαση έχουν παραλειφθεί, σύμφωνα με το άρθρο 26 παρ.7 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 1890/Β’/29.12.2006), τα στοιχεία εκείνα, τα οποία κρίθηκε ότι αποτελούν επιχειρηματικό απόρρητο. Στη θέση των στοιχείων που έχουν παραλειφθεί υπάρχει η ένδειξη […]. Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν με ενδεικτικά ποσά και αριθμούς ή με γενικές περιγραφές (εντός […]). ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ το νόμιμο εκπρόσωπό του Πρόεδρο Ιωάννη Ρεβύθη, μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων του, Δημητρίου Τζουγανάτου, Νικολάου Κοσμίδη και του νομικού του συμβούλου Χαράλαμπου Μεϊδάνη, γ) ο Σύλλογος Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Περιφέρειας Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (εφεξής Σ.Μ.Α.Σ.Θ.) με το νόμιμο εκπρόσωπό του Πρόεδρο Μιχαήλ Αναγνώστου, μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου του Δέσποινας Μελίδου, δ) ο Σύλλογος Μεσιτών Νομού Χανίων (εφεξής ΣΥ.ΜΕ.ΝΟ.Χ.) με την Ταμία του Διοικητικού Συμβουλίου Ευφροσύνη Σγουράκη, μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Κωνσταντίνου Κατσιλιέρη και ε) ο Σύνδεσμος Νοτιοανατολικής Ευρώπης Ελλήνων Συμβούλων Διαχειριστών Ακίνητης Περιουσίας (εφεξής Σ.Ν.Ε.Ε.Σ.Δ.Α.Π.) με το νόμιμο εκπρόσωπό του Πρόεδρο Νικόλαο Ράλλη, χωρίς νομική εκπροσώπιση. Στην αρχή της συζήτησης, ο δικηγόρος του ΣΥ.ΜΕ.ΝΟ.Χ κ. Κατσιλιέρης προέβαλε αίτημα αναβολής λίγων ημερών για το λόγο ότι ένας εκ των δικηγόρων που χειρίζεται την υπόθεση, η κα Ρεπούση, κωλύεται να παραστεί στη συνεδρίαση [...]. Μετά από ακρόαση επί του σχετικού αιτήματος των υπολοίπων μερών και διάσκεψη των Μελών της Επιτροπής, η Επιτροπή ομόφωνα απέρριψε το αίτημα της αναβολής για το λόγο ότι είχε υπάρξει προηγούμενη συνεννόηση με την κα Ρεπούση, η οποία είχε ερωτηθεί για τυχόν ανάγκη, προκειμένου να παραστεί η ίδια στην εκπροσώπιση του ΣΥ.ΜΕ.ΝΟ.Χ, αναβολής της ακροαματικής διαδικασίας. Η κα Ρεπούση είχε ενημερώσει, ωστόσο, ότι θα έστελνε αντιπρόσωπο ο οποίος και παρουσιάστηκε και ότι ως εκ τούτου δεν ήταν απαραίτητη μια τέτοια αναβολή. Στη συνέχεια, η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξέτασε τις προτεινόμενες δεσμεύσεις, σύμφωνα με το άρθρο 13 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης, που υπέβαλλαν εγγράφως με τα υπομνήματά τους τρία από τα ενδιαφερόμενα μέρη καθώς και ο πληρεξούσιος δικηγόρος του ΣΥ.ΜΕ.ΝΟ.Χ. Κωνσταντίνος Κατσιλιέρης με προφορικό του αίτημα κατά την ακροαματική διαδικασία. Ο Πρόεδρος, αφού έλαβε τη διαβεβαίωση ότι δεν υπήρχαν αντιρρήσεις εκ μέρους των υποβαλλόντων τις δεσμεύσεις να παρίστανται κατά τη συζήτηση αυτών και όσοι εκ των διαδίκων δεν είχαν υποβάλει σχετικές αιτήσεις, έδωσε το λόγο στον Εισηγητή της υπόθεσης Ιωάννη Μπιτούνη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ΄αριθμ. πρωτ. 8073/14.12.2010 εισήγησή του περί των προτεινόμενων δεσμεύσεων που υπέβαλλαν στις 19.11.2010 οι:
- Ομοσπονδία Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Ελλάδος (Ο.Μ.Α.Σ.Ε.) και
- Σύλλογος Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Ατιικής (Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α.). 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ο Ιωάννης Μπιτούνης έλαβε θέση υπέρ του παραδεκτού των προτεινόμενων δεσμεύσεων, καθώς υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής. Επί της ουσίας των δεσμεύσεων, ως προς το Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής ο κ. Μπιτούνης εισηγήθηκε την απόρριψη αυτών για τους λόγους τους οποίους εκθέτει αναλυτικά στη σχετική εισήγηση, ενώ ως προς την Ομοσπονδία Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Ελλάδος εισηγήθηκε την καταρχήν αποδοχή τους, αλλά υπό τον όρο της συμπλήρωσής τους με συγκεκριμένες επιπρόσθετες δεσμεύσεις. Στη συνέχεια ο Ιωάννης Μπιτούνης ανέπτυξε συνοπτικά την υπ΄αριθμ. πρωτ. 8072/14.12.2010 εισήγησή του περί των προτεινόμενων δεσμεύσεων που υπέβαλλε με υπόμνημά του στις 22.11.2010 ο Σύνδεσμος Νοτιανατολικής Ευρώπης Ελλήνων Συμβούλων Διαχειριστών Ακίνητης Περιουσίας (Σ.Ν.Ε.Ε.Σ.Δ.Α.Π.) λαμβάνοντας θέση υπέρ του παραδεκτού των προτεινόμενων δεσμεύσεων, οι οποίες υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα. Επί της ουσίας των δεσμεύσεων, ο Εισηγητής πρότεινε την απόρριψή τους για τους λόγους τους οποίους εκθέτει αναλυτικά στη σχετική εισήγηση. Κατόπιν, το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι και οι νόμιμοι εκπρόσωποι των ενδιαφερομένων μερών, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί των εισηγήσεων, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις, που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής. Στη συνέχεια, η Επιτροπή διασκέφθηκε επί των προτεινόμενων δεσμεύσεων, αφού αποχώρησαν από την αίθουσα τα ενδιαφερόμενα μέρη και οι παριστάμενοι υπηρεσιακοί παράγοντες της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού. Μετά από διαλογική συζήτηση, και αφού έλαβε υπόψη της τα στοιχεία του φακέλου, τις εισηγήσεις του αρμόδιου Εισηγητή, τις απόψεις που διατύπωσαν προφορικώς τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη συζήτηση επί των ως άνω προτεινόμενων δεσμεύσεων, η Επιτροπή Ανταγωνισμού αποφάσισε ομόφωνα:
- Την αποδοχή των δεσμεύσεων ως προς την Ο.Μ.Α.Σ.Ε. με τις τροποποιήσεις ως ακολούθως: i) H Ο.Μ.Α.Σ.Ε αναλαμβάνει τη δέσμευση να συντάξει και να κοινοποιήσει στα μέλη της επίσημο Κώδικα Δεοντολογίας, ο οποίος θα περιέχει διάταξη με την εξής διατύπωση: «Οι αγγελίες διαφημίσεως ακινήτων διαμορφώνονται ελεύθερα, πρέπει δε να περιλαμβάνουν τουλάχιστον το Ονοματεπώνυμο ή τον Τίτλο της εταιρίας του και το 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αντίστοιχο μη απόρρητο σταθερό τηλέφωνο. Η διαφήμιση παροχής υπηρεσιών είναι καθ’ όλα επιτρεπτή χωρίς περιορισμό ως προς τη διαφημιζόμενη μεσιτική αμοιβή». ii) Δεσμεύεται, επίσης, να προσθέσει στο Καταστατικό της Ομοσπονδίας διάταξη που να αναφέρει τα εξής: «Η αμοιβή του μεσίτη καθορίζεται ελεύθερα στο πλαίσιο των κανόνων του υγιούς ανταγωνισμού. Δεν ανήκει στις αρμοδιότητες της Ομοσπονδίας η με οποιονδήποτε τρόπο προτροπή, σύσταση ή υπόδειξη ως προς τις μεσιτικές αμοιβές». iii) Δεσμεύεται, περαιτέρω, να δημοσιεύσει δύο φορές, εντός είκοσι
(20)ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, δελτίο τύπου σε δύο
(2)από τις πέντε μεγαλύτερης κατά τον μήνα Νοέμβριο μέσης κυκλοφορίας κυριακάτικες και δύο πανελλήνιας κυκλοφορίας εφημερίδες εξειδικευμένες στη δημοσίευση κτηματομεσιτικών αγγελιών. Στα δελτία αυτά θα αναφέρεται ότι: «Σε συνέχεια της έκδοσης απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού υπ’ αριθμ. … ενημερώνουμε το καταναλωτικό κοινό ότι δυνάμει και των διατάξεων του νόμου, οι αμοιβές για την παροχή υπηρεσιών μεσιτείας που αφορούν αγοραπωλησίες και μισθώσεις ακινήτων είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμες με τον εκάστοτε πελάτη, χωρίς οποιοδήποτε κατώτατο όριο. Επίσης, σας ενημερώνουμε ότι οι μεσίτες αστικών συμβάσεων είναι ελεύθεροι να δημοσιεύουν διαφήμιση παροχής μεσιτικών υπηρεσιών χωρίς περιορισμό ως προς τη διαφημιζόμενη αμοιβή».
- iv)Δεσμεύεται, ακόμα, να κοινοποιήσει επιστολή σε όλα τα μέλη του, στην οποία θα αναφέρεται ότι «Σε συνέχεια της έκδοσης απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού υπ’ αριθμ. … σας ενημερώνουμε ότι δυνάμει και των διατάξεων του νόμου, οι αμοιβές για την παροχή υπηρεσιών μεσιτείας που αφορούν αγοραπωλησίες και μισθώσεις ακινήτων είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμες με τον εκάστοτε πελάτη, χωρίς οποιοδήποτε κατώτατο όριο. Σας καλούμε δε να προβείτε στις απαραίτητες έγγραφες ενημερώσεις και συστάσεις στα μέλη σας».
- v)Δεσμεύεται να αναρτήσει τουλάχιστον επί ένα έτος στην ιστοσελίδα του το περιεχόμενο α) του νέου καταστατικού, β) του Κώδικα Δεοντολογίας, γ) του υπό iii δελτίου τύπου όσο και της υπό iv επιστολής.
- vi)Τέλος, δεσμεύεται να παραχωρήσει συνέντευξη τύπου όπου θα προσκληθούν εκπρόσωποι από όλα τα εγχώρια ΜΜΕ και θα τους γίνει ενημέρωση ως προς τις i - iv εξελίξεις. 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Η Επιτροπή Ανταγωνισμού έκανε δεκτή την αίτηση της Ο.Μ.Α.Σ.Ε. για ανάληψη δεσμεύσεων, επειδή έκρινε, στο πλαίσιο της διακριτικής της ευχέρειας, ότι η διαπιστωθείσα στην Εισήγηση παράβαση συνιστά εκ του αποτελέσματος περιορισμό του ανταγωνισμού, η αρνητική επίπτωση του οποίου στην αγορά μπορεί να αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά από τις ως άνω οριζόμενες δεσμεύσεις. Διότι, βεβαίως, η εν προκειμένω συλλήβδην απαγόρευση της διαφήμισης παροχής δωρεάν υπηρεσιών δύναται να επιφέρει αισθητά αρνητικές συνέπειες ως προς το επίπεδο τιμών, μέσω της διατήρησής τους σε υψηλότερα επίπεδα από αυτά που θα διαμορφώνονταν αν δεν υφίστατο η απαγόρευση. Ωστόσο, η απαγόρευση αυτή δεν συνιστά εξ αντικειμένου περιορισμό του ανταγωνισμού, όπως ο άμεσος ή έμμεσος καθορισμός κατώτατων αμοιβών, παράβαση σοβαρότερη, που εφόσον μπορεί να διαπιστωθεί με ασφάλεια, κατά κανόνα1, και ελλείψει σημαντικών πλεονεκτημάτων αποτελεσματικότητας της διαδικασίας θα συνοδεύεται από τη σκοπιμότητα, για λόγους γενικής και ειδικής πρόληψης, της επιβολής των προβλεπομένων στο νόμο κυρώσεων. Στο σημείο αυτό σημειώνεται ότι το ενδιαφερόμενο μέρος συμφώνησε με τις ανωτέρω διατυπώσεις επί των δεσμεύσεων. 2. Την απόρριψη των δεσμεύσεων του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής. Ειδικότερα, η Επιτροπή Ανταγωνισμού έκρινε ότι οι υπό εξέταση πρακτικές, όπως αυτές αποδίδονται στη σχετική εισήγηση , αφορούν σοβαρότατες παραβάσεις του δικαίου του ανταγωνισμού, δεν φαίνεται στο χρονικό αυτό σημείο να συντρέχουν συγκεκριμένοι ή υπέρτεροι λόγοι αποτελεσματικότητας της διαδικασίας που να δικαιολογούν τον τερματισμό αυτής εκ μέρους της Επιτροπής Ανταγωνισμού, ενώ η επιβολή προστίμου κρίνεται αποτελεσματικότερη από άποψη πολιτικής του ανταγωνισμού λόγω και του αποτρεπτικού χαρακτήρα του προστίμου. Σε αντίθετη περίπτωση, υφίσταται ο κίνδυνος η υποβολή δεσμεύσεων να μετατραπεί σε μέσο αποφυγής επιβολής κυρώσεων σε επιχείρηση που αποδεδειγμένα παρέβη τις εκάστοτε διατάξεις του δικαίου του ανταγωνισμού, γνωρίζοντας ότι εάν και εφόσον διαπιστώνονται οι παραβάσεις της θα μπορεί τότε ουσιαστικά να υποβάλει δεσμεύσεις συμμόρφωσης με το 1 Εξάλλου, δεν τίθεται ζήτημα παραβίασης της αρχής της ίσης μεταχείρησης ή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικούμενου, επειδή σε μία περίπτωση, στην Απόφαση ΕΑ 408/2008 («ΔΙΑΣ») η Επιτροπή Ανταγωνισμού, στο πλαίσιο της διακριτικής της ευχέρειας, έκανε δεκτές δεσμεύσεις σε εξ αντικειμένου παράβαση του ανταγωνισμού, βλ. ΔΕφΑθ 2265/2010 αρ. 9. 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ νομοθετικό/νομολογιακό καθεστώς προκειμένου να αποφύγει τις συνέπειες του νόμου, ακυρώνοντας το κίνητρο αποτροπής υιοθέτησης αντίστοιχων αντι-ανταγωνιστικών πρακτικών στο μέλλον. Συνεπώς, οι αποδιδόμενες παραβάσεις πρέπει να τύχουν περαιτέρω εξέτασης, οι δε προτεινόμενες δεσμεύσεις κρίνονται ανεπαρκείς εξ απόψεως της αποτελεσματικότητάς τους. 3. Την απόρριψη των δεσμεύσεων του Συνδέσμου Νοτιανατολικής Ευρώπης Ελλήνων Συμβούλων Διαχειριστών Ακίνητης Περιουσίας. Ειδικότερα, η Επιτροπή Ανταγωνισμου έκρινε ότι οι σχετικές παραβάσεις, όπως αυτές αποδίδονται στη σχετική εισήγηση , αφορούν σοβαρότατες παραβάσεις του δικαίου του ανταγωνισμού, δεν φαίνεται στο χρονικό αυτό σημείο να συντρέχουν συγκεκριμένοι ή υπέρτεροι λόγοι αποτελεσματικοτητας της διαδικασίας που να δικαιολογούν τον τερματισμό αυτής εκ μέρους της ΕΑ, ενώ η επιβολή προστίμου κρίνεται αποτελεσματικότερη από άποψη πολιτικής του ανταγωνισμού λόγω και του αποτρεπτικού χαρακτήρα το προστίμου, όπως αναλυτικά αναφέρεται και ανωτέρω. Επομένως, οι αποδιδόμενες παραβάσεις πρέπει να τύχουν περαιτέρω εξέτασης, οι δε προτεινόμενες δεσμεύσεις κρίνονται ανεπαρκείς εξ απόψεως της αποτελεσματικότητάς τους. 4. Την απόρριψη του προφορικού αιτήματος περί δεσμεύσεων του Συλλόγου Μεσιτών Νομού Χανίων το οποίο υποβλήθηκε εκπρόθεσμα, σύμφωνα με το άρθρο 13 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Στο σημείο αυτό σημειώνεται ότι οι εκπρόσωποι της Ο.Μ.Α.Σ.Ε παρέμειναν στην αίθουσα και παρακολούθησαν την ακροαματική διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού, με την άδεια του Προέδρου και τη σύμφωνη γνώμη των υπολοίπων ενδιαφερόμενων μερών, μόνο ως παρατηρητές. Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον Εισηγητή της υπόθεσης, Ιωάννη Μπιτούνη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ’ αριθμ. πρωτ. 6163/8.10.2010 γραπτή Εισήγησή του, επί της κρινόμενης υπόθεσης και πρότεινε, για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά στην Εισήγηση: 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Α. Αναφορικά με το Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής: Ο Σύλλογος Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής: 1. να υποχρεωθεί να παύσει τις διαπιστωθείσες παραβάσεις των άρθρων 1 του ν. 703/1977 και 101 ΣΛΕΕ και να παραλείπει αυτές στο μέλλον, 2. να απειληθεί κατ’ αυτού πρόστιμο και χρηματική ποινή, όταν με απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η συνέχιση ή η επανάληψη των διαπιστωθεισών παραβάσεων, 3. να του επιβληθεί πρόστιμο για παράβαση των άρθρων 1 του ν. 703/1977 και 101 ΣΛΕΕ, το οποίο θα υπολογισθεί βάσει του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 9 του ν. 703/1977, ήτοι επί των ακαθαρίστων εσόδων των μελών του Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α., 4. να διαπιστωθεί η ακυρότητα του όρου «Όταν διαφημίζετε ακίνητα μην αναφέρεσθε σε μειωμένη ή μηδενική αμοιβή […]» του Οδηγού Δεοντολογίας του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής, 5. να υποχρεωθεί ο εν λόγω Σύλλογος να απαλείψει από τον Οδηγό Δεοντολογίας του τον ως άνω όρο, εντός προθεσμίας τριάντα
(30)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, 6. να υποχρεωθεί να ενημερώσει με επιστολή, εντός προθεσμίας είκοσι
(20)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα μέλη του ότι δύνανται να ζητούν αμοιβές μικρότερες του 2% επί της πραγματικής τιμής πώλησης του ακινήτου από κάθε συμβαλλόμενο, ότι δύνανται να δημοσιεύουν διαφημίσεις παροχής υπηρεσιών δωρεάν ή με αμοιβή μικρότερη του 2% εφόσον δεν είναι παραπλανητικές, και ότι η δημοσίευση διαφημίσεων τέτοιου περιεχομένου δεν επισύρει πειθαρχικές ή άλλες κυρώσεις από το Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής, 7. να υποχρεωθεί να αναρτήσει στην ιστοσελίδα του για ένα
(1)έτος την ως άνω επιστολή, εντός προθεσμίας τριάντα
(30)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Στην εν λόγω επιστολή να γίνεται ρητή αναφορά ότι συντάχθηκε σε συμμόρφωση με υποχρέωση που επέβαλε στο Σύλλογο 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής η Επιτροπή Ανταγωνισμού με απόφασή της, 8. να υποχρεωθεί, εντός προθεσμίας σαράντα πέντε
(45)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, να δημοσιεύσει δύο φορές την ως άνω επιστολή σε δύο κυριακάτικες εφημερίδες πανελλήνιας κυκλοφορίας. Η πρώτη δημοσίευση να απέχει δεκαπέντε
(15)ημέρες από τη δεύτερη δημοσίευση,
- να υποχρεωθεί , εντός προθεσμίας τριών μηνών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, να προβάλει δύο φορές την ημέρα ανά τηλεοπτικό σταθμό, για δέκα ημέρες, στις ζώνες υψηλής τηλεθέασης δύο τηλεοπτικών σταθμών πανελλήνιας εμβέλειας, τηλεοπτικό σποτ, με το οποίο θα ενημερώνονται οι καταναλωτές ότι δεν υφίσταται κατώτατη αμοιβή παροχής μεσιτικών υπηρεσιών ύψους 2% επί της πραγματικής τιμής πώλησης του ακινήτου από κάθε συμβαλλόμενο και ότι οι καταναλωτές μπορούν να διαπραγματεύονται ελεύθερα τις μεσιτικές αμοιβές. Στο εν λόγω τηλεοπτικό σποτ να γίνεται ρητή αναφορά ότι προβάλλεται σε συμμόρφωση με υποχρέωση που επέβαλε στο Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής η Επιτροπή Ανταγωνισμού με απόφασή της,
- να υποχρεωθεί να κοινοποιήσει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, εντός προθεσμίας πέντε
(5)μηνών από την κοινοποίηση σε αυτή της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα μέτρα που έλαβε σε υλοποίηση των ανωτέρω υποχρεώσεων και
- να απειληθεί κατ΄ αυτού πρόστιμο και χρηματική ποινή, όταν με απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η μη τήρηση των ως άνω υποχρεώσεων. Β. Αναφορικά με το Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Περιφέρειας Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης: Ο Σύλλογος Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Περιφέρειας Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης:
- να υποχρεωθεί να παύσει τη διαπιστωθείσα παράβαση των άρθρων 1 του ν. 703/1977 και 101 ΣΛΕΕ και να παραλείπει αυτή στο μέλλον,
- να απειληθεί κατ’ αυτού πρόστιμο και χρηματική ποινή, όταν με απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η συνέχιση ή η επανάληψη της διαπιστωθείσας παράβασης, 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- να του επιβληθεί πρόστιμο για παράβαση των άρθρων 1 του ν. 703/1977 και 101 ΣΛΕΕ, το οποίο θα υπολογισθεί βάσει του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 9 του ν. 703/1977, ήτοι επί των ακαθαρίστων εσόδων των μελών του Σ.Μ.Α.Σ.Θ.,
- να διαπιστωθεί η ακυρότητα του άρθρου 26 του Καταστατικού του,
- να υποχρεωθεί να απαλείψει από το Καταστατικό του το άρθρο 26,
- να υποχρεωθεί να μην αναγράφει στα υποδείγματα εντολών μεσιτείας ελάχιστη ή προκαθορισμένη μεσιτική αμοιβή, εντός προθεσμίας τριάντα
(30)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού,
- να του γίνει σύσταση να μην συμπεριλάβει στον υπό ψήφιση Κώδικα Πρακτικής και Δεοντολογίας Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων το άρθρο 4 και το άρθρο 10 αυτού,
- να υποχρεωθεί να ενημερώσει με επιστολή, εντός προθεσμίας είκοσι
(20)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα μέλη του ότι δύνανται να ζητούν αμοιβές μικρότερες του 2% επί της πραγματικής τιμής πώλησης του ακινήτου από κάθε συμβαλλόμενο, ότι δύνανται να δημοσιεύουν διαφημίσεις αναφορικά με τις αμοιβές τους, εφόσον δεν είναι παραπλανητικές, και ότι η είσπραξη αμοιβής μικρότερης του 2% επί της πραγματικής τιμής πώλησης του ακινήτου και η δημοσίευση διαφημίσεων αναφορικά με τις αμοιβές δεν επισύρει πειθαρχικές ή άλλες κυρώσεις από το Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Περιφέρειας Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, 9. να υποχρεωθεί να αναρτήσει στην ιστοσελίδα του για ένα
(1)έτος την ως άνω επιστολή, εντός προθεσμίας τριάντα
(30)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Στην εν λόγω επιστολή να γίνεται ρητή αναφορά ότι συντάχθηκε σε συμμόρφωση με υποχρέωση που επέβαλε στο Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Περιφέρειας Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης η Επιτροπή Ανταγωνισμού με απόφασή της, 10. να υποχρεωθεί, εντός προθεσμίας σαράντα πέντε
(45)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, να δημοσιεύσει δύο φορές την ως άνω επιστολή σε δύο κυριακάτικες εφημερίδες με έδρα το Δήμο Θεσσαλονίκης. Η πρώτη δημοσίευση να απέχει δεκαπέντε
(15)ημέρες από τη δεύτερη δημοσίευση, 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- να υποχρεωθεί, εντός προθεσμίας τριών μηνών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, να προβάλει μια φορά την ημέρα, για πέντε ημέρες, στη ζώνη υψηλής τηλεθέασης τηλεοπτικού σταθμού πανελλήνιας εμβέλειας, τηλεοπτικό σποτ, με το οποίο θα ενημερώνονται οι καταναλωτές ότι δεν υφίσταται κατώτατη αμοιβή παροχής μεσιτικών υπηρεσιών ύψους 2% επί της πραγματικής τιμής πώλησης του ακινήτου από κάθε συμβαλλόμενο και ότι οι καταναλωτές μπορούν να διαπραγματεύονται ελεύθερα τις μεσιτικές αμοιβές. Στο εν λόγω τηλεοπτικό σποτ να γίνεται ρητή αναφορά ότι προβάλλεται σε συμμόρφωση με υποχρέωση που επέβαλε στο Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Περιφέρειας Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης η Επιτροπή Ανταγωνισμού με απόφασή της,
- να υποχρεωθεί, εντός προθεσμίας τριών μηνών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, να προβάλει μια φορά την ημέρα, για δέκα ημέρες, στη ζώνη υψηλής τηλεθέασης τηλεοπτικού σταθμού περιφερειακής εμβέλειας με εμβέλεια στο Νομό Θεσσαλονίκης, τηλεοπτικό σποτ, με το οποίο θα ενημερώνονται οι καταναλωτές ότι δεν υφίσταται κατώτατη αμοιβή παροχής μεσιτικών υπηρεσιών ύψους 2% επί της πραγματικής τιμής πώλησης του ακινήτου από κάθε συμβαλλόμενο και ότι οι καταναλωτές μπορούν να διαπραγματεύονται ελεύθερα τις μεσιτικές αμοιβές. Στο εν λόγω τηλεοπτικό σποτ να γίνεται ρητή αναφορά ότι προβάλλεται σε συμμόρφωση με υποχρέωση που επέβαλε στο Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Περιφέρειας Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης η Επιτροπή Ανταγωνισμού με απόφασή της,
- να υποχρεωθεί να κοινοποιήσει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, εντός προθεσμίας πέντε
(5)μηνών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα μέτρα που έλαβε σε υλοποίηση των ανωτέρω υποχρεώσεων και
- να απειληθεί με πρόστιμο και χρηματική ποινή, όταν με απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η μη τήρηση των ως άνω υποχρεώσεων. Γ. Αναφορικά με το Σύνδεσμο Νοτιοανατολικής Ευρώπης Ελλήνων ΣυμβούλωνΔιαχειριστών Ακίνητης Περιουσίας: Ο Σύνδεσμος Νοτιοανατολικής Ευρώπης Ελλήνων Συμβούλων-Διαχειριστών Ακίνητης Περιουσίας:
- να υποχρεωθεί να παύσει τις διαπιστωθείσες παραβάσεις του άρθρου 1 του ν. 703/1977 και να παραλείπει αυτές στο μέλλον, 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- να απειληθεί κατ’ αυτού πρόστιμο και χρηματική ποινή, όταν με απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η συνέχιση ή η επανάληψη των διαπιστωθεισών παραβάσεων,
- να του επιβληθεί πρόστιμο για παράβαση του άρθρου 1 του ν. 703/1977, το οποίο θα υπολογισθεί βάσει του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 9 του ν. 703/1977, ήτοι επί των ακαθαρίστων εσόδων των μελών του Συνδέσμου,
- να διαπιστωθεί η ακυρότητα των άρθρων 19, 20 και 24 του Καταστατικού του ,
- να υποχρεωθεί να απαλείψει από το Καταστατικό του τα άρθρα 19, 20 και 24,
- να υποχρεωθεί να ενημερώσει με επιστολή, εντός προθεσμίας είκοσι
(20)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα μέλη του ότι δύνανται να ζητούν αμοιβές μικρότερες του 2% επί της πραγματικής τιμής πώλησης του ακινήτου από κάθε συμβαλλόμενο, ότι δύνανται να δημοσιεύουν διαφημίσεις παροχής υπηρεσιών δωρεάν ή με αμοιβή μικρότερη του 2% εφόσον δεν είναι παραπλανητικές, και ότι η δημοσίευση διαφημίσεων τέτοιου περιεχομένου δεν επισύρει πειθαρχικές ή άλλες κυρώσεις από το Σύνδεσμο Νοτιοανατολικής Ευρώπης Ελλήνων ΣυμβούλωνΔιαχειριστών Ακίνητης Περιουσίας, 7. να υποχρεωθεί να αναρτήσει στην ιστοσελίδα του για ένα
(1)έτος την ως άνω επιστολή, εντός προθεσμίας τριάντα
(30)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Στην εν λόγω επιστολή να γίνεται ρητή αναφορά ότι συντάχθηκε σε συμμόρφωση με υποχρέωση που επέβαλε στο Σύνδεσμο Νοτιοανατολικής Ευρώπης Ελλήνων Συμβούλων-Διαχειριστών Ακίνητης Περιουσίας η Επιτροπή Ανταγωνισμού με απόφασή της, 8. να υποχρεωθεί, εντός προθεσμίας σαράντα πέντε
(45)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, να δημοσιεύσει δύο φορές την ως άνω επιστολή σε δύο κυριακάτικες εφημερίδες με έδρα το Δήμο Χαλκιδικής. Η πρώτη δημοσίευση να απέχει δεκαπέντε
(15)ημέρες από τη δεύτερη δημοσίευση,
- να υποχρεωθεί, εντός προθεσμίας τριών μηνών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, να προβάλει μια φορά την ημέρα, για δέκα ημέρες, στη ζώνη υψηλής τηλεθέασης τηλεοπτικού σταθμού περιφερειακής εμβέλειας με εμβέλεια στο Νομό Χαλκιδικής, τηλεοπτικό σποτ, με το οποίο θα ενημερώνονται οι καταναλωτές ότι δεν υφίσταται κατώτατη αμοιβή παροχής μεσιτικών υπηρεσιών ύψους 2% επί της πραγματικής τιμής πώλησης του ακινήτου από κάθε συμβαλλόμενο και ότι οι 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καταναλωτές μπορούν να διαπραγματεύονται ελεύθερα τις μεσιτικές αμοιβές. Στο εν λόγω τηλεοπτικό σποτ να γίνεται ρητή αναφορά ότι προβάλλεται σε συμμόρφωση με υποχρέωση που επέβαλε στο Σύνδεσμο Νοτιοανατολικής Ευρώπης Ελλήνων Συμβούλων-Διαχειριστών Ακίνητης Περιουσίας η Επιτροπή Ανταγωνισμού με απόφασή της,
- να υποχρεωθεί να κοινοποιήσει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, εντός προθεσμίας πέντε
(5)μηνών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα μέτρα που έλαβε σε υλοποίηση των ανωτέρω υποχρεώσεων και
- να απειληθεί κατ’ αυτού πρόστιμο και χρηματική ποινή, όταν με απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η μη τήρηση των ως άνω υποχρεώσεων. Δ. Αναφορικά με το Σύλλογο Μεσιτών Νομού Χανίων: Ο Σύλλογος Μεσιτών Νομού Χανίων:
- να υποχρεωθεί να παύσει τη διαπιστωθείσα παράβαση του άρθρου 1 του ν. 703/1977 και να παραλείπει αυτή στο μέλλον,
- να απειληθεί κατ’ αυτού πρόστιμο και χρηματική ποινή, όταν με απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η συνέχιση ή η επανάληψη της διαπιστωθείσας παράβασης,
- να του επιβληθεί πρόστιμο για παράβαση του άρθρου 1 του ν. 703/1977, το οποίο θα υπολογισθεί βάσει του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 9 του ν. 703/1977, ήτοι επί των ακαθαρίστων εσόδων των μελών του ΣΥ.ΜΕ.ΝΟ.Χ.,
- να διαπιστωθεί η ακυρότητα του άρθρου 8 του Κώδικα Δεοντολογίας του,
- να υποχρεωθεί να απαλείψει από τον Κώδικα Δεοντολογίας του το άρθρο 8,
- να υποχρεωθεί να αναμορφώσει τα υποδείγματα εντολών μεσιτείας, ώστε να μην αναγράφεται σε αυτά ελάχιστη ή προκαθορισμένη μεσιτική αμοιβή, εντός προθεσμίας τριάντα
(30)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού,
- να υποχρεωθεί να αποσύρει από την ιστοσελίδα του τον Πίνακα Προτεινόμενων Αμοιβών που έχει αναρτήσει, 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- να υποχρεωθεί να ενημερώσει με επιστολή, εντός προθεσμίας είκοσι
(20)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα μέλη του ότι δύνανται να ζητούν αμοιβές μικρότερες του 2% επί της πραγματικής τιμής πώλησης του ακινήτου από κάθε συμβαλλόμενο και ότι η είσπραξη αμοιβής μικρότερης του 2% επί της πραγματικής τιμής πώλησης του ακινήτου δεν επισύρει πειθαρχικές ή άλλες κυρώσεις από το Σύλλογο Μεσιτών Νομού Χανίων, 9. να υποχρεωθεί να αναρτήσει στην ιστοσελίδα του για ένα
(1)έτος την ως άνω επιστολή, εντός προθεσμίας τριάντα
(30)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Στην εν λόγω επιστολή να γίνεται ρητή αναφορά ότι συντάχθηκε σε συμμόρφωση με υποχρέωση που επέβαλε στο Σύλλογο Μεσιτών Νομού Χανίων η Επιτροπή Ανταγωνισμού με απόφασή της, 10. να υποχρεωθεί, εντός προθεσμίας σαράντα πέντε
(45)ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, να δημοσιεύσει δύο φορές την ως άνω επιστολή σε δύο κυριακάτικες εφημερίδες με έδρα το Δήμο Χανίων. Η πρώτη δημοσίευση να απέχει δεκαπέντε
(15)ημέρες από τη δεύτερη δημοσίευση,
- να υποχρεωθεί, εντός προθεσμίας τριών μηνών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, να προβάλει μια φορά την ημέρα, για δέκα ημέρες, στη ζώνη υψηλής τηλεθέασης τηλεοπτικού σταθμού περιφερειακής εμβέλειας με εμβέλεια στο Νομό Χανίων, τηλεοπτικό σποτ με το οποίο θα ενημερώνονται οι καταναλωτές ότι δεν υφίσταται κατώτατη αμοιβή παροχής μεσιτικών υπηρεσιών ύψους 2% επί της πραγματικής τιμής πώλησης του ακινήτου από κάθε συμβαλλόμενο και ότι οι καταναλωτές μπορούν να διαπραγματεύονται ελεύθερα τις μεσιτικές αμοιβές. Στο εν λόγω τηλεοπτικό σποτ να γίνεται ρητή αναφορά ότι προβάλλεται σε συμμόρφωση με υποχρέωση που επέβαλε στο Σύλλογο Μεσιτών Νομού Χανίων η Επιτροπή Ανταγωνισμού με απόφασή της,
- να υποχρεωθεί να κοινοποιήσει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, εντός προθεσμίας πέντε
(5)μηνών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα μέτρα που έλαβε σε υλοποίηση των ανωτέρω υποχρεώσεων και 13. να απειληθεί κατ’ αυτού πρόστιμο και χρηματική ποινή, όταν με απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η μη τήρηση των ως άνω υποχρεώσεων. 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ε. Όσον αφορά δε την Ομοσπονδία Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Ελλάδας διευκρινίζεται ότι λόγω της αποδοχής των υποβαλλόμενων (μετά των τροποποποιήσεων) δεσμεύσεων, παρέλκει η εξέταση των σχετικών προτάσεων. Κατόπιν το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι και οι νόμιμοι εκπρόσωποι των ενδιαφερομένων μερών, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της Εισηγήσεως, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις, που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Ο Σύλλογος Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής για τη θεμελίωση των ισχυρισμών του ζήτησε την εξέταση μαρτύρα. Η Επιτροπή αποδεχόμενη το αίτημά του εξέτασε το μάρτυρα [...]. Με την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των μερών ζήτησαν και ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού χορήγησε προθεσμία τριών
(3)εργάσιμων ημερών μετά την παραλαβή των πρακτικών από τα ενδιαφερόμενα μέρη, προκειμένου να υποβάλουν τα συμπληρωματικά υπομνήματά τους. Η Επιτροπή συνήλθε σε διάσκεψη την 16η Φεβρουαρίου 2011, ημέρα Τετάρτη και ώρα 10.00, η οποία συνεχίστηκε την 23η Μαρτίου 2011, ημέρα Τετάρτη και ώρα 12.30 στην ως άνω αίθουσα συνεδριάσεων του 1ου ορόφου των Γραφείων της. Η Επιτροπή αφού έλαβε υπόψη της τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, την Εισήγηση, τις απόψεις που διατύπωσαν τα ενδιαφερόμενα μέρη προφορικώς κατά τη συζήτηση της υπόθεσης και με τα υπομνήματα τα οποία υπέβαλαν, αρχικά και συμπληρωματικά, καθώς και τα όσα κατέθεσε ενόρκως ο μάρτυρας και ανωμοτί οι νόμιμοι εκπρόσωποι των ενδιαφερόμενων μερών κατά την ακροαματική διαδικασία, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ:
- Με αφορμή επιστολές – διαμαρτυρίες, οι οποίες κατατέθηκαν/διαβιβάστηκαν στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (εφ’ εξής «Γ.Δ.Α.»), σχετικά με την άσκηση του επαγγέλματος των μεσιτών ακινήτων και τον καθορισμό του ύψους των μεσιτικών αμοιβών στην Ελλάδα, κινήθηκε αυτεπάγγελτη έρευνα της Γ.Δ.Α., για ενδεχόμενη παράβαση των άρθρων 1 του ν. 703/1977 και 101 ΣΛΕΕ, στην εν λόγω αγορά. Ι. ΤΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΙΤΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Η πρώτη νομοθετική ρύθμιση της σύμβασης μεσιτείας και του επαγγέλματος του μεσίτη στην Ελλάδα, που αφορά στη μεσιτεία αστικών ακινήτων, έγινε με το ν.δ. της 8ης Ιουνίου 1926 «περί μεσιτών» και ακολούθησε το ν.δ. της 8ης Αυγούστου 1926 «περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του ν.δ. της 8 Ιουνίου 1926 περί μεσιτών». Ακολούθησε, μετά από ένα και πλέον χρόνο, το ν.δ. της 13.11.1927 «περί κυρώσεως των ν.δ. της 8 Ιουνίου 1926 περί μεσιτών και της 8 Αυγούστου 1926 περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του ν.δ. της 8 Ιουνίου 1926 περί μεσιτών».
- Το έτος 1928, με το νόμο 35052, επικυρώνονται τα ανωτέρω διατάγματα. Ο νόμος αυτός είναι το κυριότερο νομοθέτημα για το θεσμό της μεσιτείας αστικών ακινήτων στην Ελλάδα, διότι παρά το γεγονός ότι έχει περιορισμένη τοπική ισχύ, αφού εφαρμόζεται μόνο για τις μεσιτείες σε ακίνητα που βρίσκονται στα σχέδια πόλεων της Αθήνας, του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης3, και περιορισμένο αντικείμενο, αφού εφαρμόζεται μόνο για ορισμένες συμβάσεις στις ανωτέρω περιοχές, εντούτοις ορίζεται ότι για να εισπράξει μεσιτικά δικαιώματα ο μεσίτης πρέπει να έχει διοριστεί από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας, άρα καθιερώνεται το επάγγελμα του μεσίτη ως κλειστό επάγγελμα και παράλληλα ο διορισμός εξαρτάται και από τη συνδρομή “υποκειμενικών” ιδιοτήτων στο πρόσωπο του υποψήφιου μεσίτη (συμπλήρωση του 25ου έτους της ηλικίας, κατοχή απολυτηρίου ελληνικού σχολείου, μη στέρηση των αστικών και πολιτικών δικαιωμάτων, κ.α.).
- Με τον ίδιο νόμο καθορίστηκε και το ύψος των μεσιτικών αμοιβών4, που ορίστηκε σε 2% επί της αξίας του αντικειμένου της σύμβασης για καθένα από τους συμβαλλόμενους στις περιπτώσεις αγοραπωλησίας, ανταλλαγής και μίσθωσης ακινήτου και σε περίπτωση σύμβασης δανείου 1% επί του ποσού αυτού για τον οφειλέτη. Ορίστηκε, επίσης, ότι οι μεσίτες είναι έμποροι5 και τέλος καθορίστηκαν χρηματικές ποινές για όσους τυχόν ασκούν το επάγγελμα του μεσίτη χωρίς να είναι διορισμένοι
- 2 Ν. 3505/1928 (ΦΕΚ Α΄ 71/02.05.1928) «Περί κυρώσεως και τροποποιήσεως του Ν.Δ. της 13 Νοεμβρίου 1927 “περί κυρώσεως των Ν.Δ. της 8 Ιουνίου 1926 περί μεσιτών και της 8 Αυγούστου 1926 περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του Ν.Δ. της 8 Ιουνίου 1926 περί μεσιτών”». 3 Βλ. άρθρο 11 του ν. 3505/
- 4 Βλ. άρθρο 4 του ν. 3505/
- 5 Βλ. άρθρο 6 του ν. 3505/
- 6 Βλ. άρθρο 10 του ν. 3505/
- 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Ο ν. 3505/1928 τροποποιήθηκε με τους ν. 5717/19327, α.ν. 1228/19388 και το ν.δ. 2583/19539, ενώ ακολούθησε και το β.δ. 208/196710, περιεχόμενο του οποίου υπήρξε κατ’ ουσίαν η αύξηση των αμοιβών που εισέπρατταν οι μεσίτες. Με το ν. 308/1976 «Περί Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων»11, που ακολούθησε, καταργήθηκε ρητά όλη η παραπάνω νομοθεσία
- Άλλα νομοθετήματα, τα οποία αφορούν γενικά στη σύμβαση μεσιτείας, είναι ο Α.Κ. και συγκεκριμένα τα άρθρα 703-707 «περί μεσιτείας», το 7 Inter alia ο ν. 5717/1932 «Περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του νόμου 3505» (ΦΕΚ Α΄ 349/29.09.1932) τροποποιεί το άρθρο 2 του ν. 3505/1928, ορίζοντας, στο αρθρ. 1 παρ. 2 αυτού, ότι «Έκαστος μεσίτης αστικών συμβάσεων εντός τριμήνου από της επιδόσεως του εγγράφου του διορισμού του ή της ανανεώσεως αυτού υποχρεούται: α) να εγγραφή μέλος του τυχόν υφιστάμενου οικείου επαγγελματικού Σωματείου […]» και καθιερώνει την αρχή της έγγραφης εντολής (άρθρο αρθρ. 1 παρ. 3 που τροποποιεί το άρθρο 3 του ν. 3505/1928). 8 Ο α.ν. 122871938 «Περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως της νομοθεσίας “περί μεσιτών αστικών συμβάσεων”» (ΦΕΚ Α΄ 187/10.05.1938) inter alia ορίζει ότι οι μεσίτες δε δικαιούνται να χρησιμοποιούν πληρεξουσίους αντιπροσώπους για την ενάσκηση του επαγγέλματός τους ούτε να διατηρούν περισσότερα από ένα μεσιτικά γραφεία (άρθρο 3) και καθιερώνει σε κάθε πρωτοδικειακή περιφέρεια τη λειτουργία Πειθαρχικού Συμβουλίου των μεσιτών αστικών συμβάσεων με έδρα παρά τω οικείω Εμπορικώ και Βιομηχανικώ Επιμελητήριω ή ελλείψει τέτοιου παρά τω Περιφερειακώ Επιμελητήριω (άρθρο 4). 9 Το ν.δ. 2583/1953 (ΦΕΚ Α 252 /15-17.09.1953) «Περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως της περί Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Νομοθεσίας» ορίζει, στο άρθρο 1 για τη μεσιτική αμοιβή: «Το ποσοστόν των μεσιτικών δικαιωμάτων, εφ’ όσον δεν συνεφωνήθη άλλως ορίζεται δι’ έκαστον συμβαλλόμενον μέρος δια τας εν άρθρω 1 του νόμου 5717/1932 συμβάσεις, πλην των δανείων εις 2% επί αξίας αντικειμένου της συμβάσεως μέχρι 500 εκατομ. Δια τας πέραν της αξίας ταύτης συμβάσεως και δια το επί πλέον των 500 εκατομ. ποσόν το ποσοστόν των μεσιτικών δικαιωμάτων μειούται εις 1%. Επί δανείων το ποσοστόν των μεσιτικών δικαιωμάτων ορίζεται γενικώς εις 1% [και] βαρύνει τον δανειζόμενον». Επιπλέον, το ίδιο άρθρο ορίζει ότι η εντολή προς το μεσίτη θα πρέπει να είναι έγγραφη, εκτός των περιπτώσεων, κατά τις οποίες το ποσό των αντίστοιχων μεσιτικών δικαιωμάτων δεν υπερβαίνει το 1,5 εκατομμύριο δρχ., όποτε δύναται να είναι προφορική. 10 Το β.δ. 208/18,24.03.1967 (ΦΕΚ Α΄ 39/18,24.03.1967) «Περί αυξήσεως των ποσών των αναγραφόμενων εις το υπ’ αριθμ. 2583/53 ν.δ/γμα “περί τροποποιήσεως της περί μεσιτών αστικών συμβάσεων νομοθεσίας”» τροποποιεί το άρθρο 1 του ν.δ. 2583/1953, ορίζοντας ότι το πόσο των μεσιτικών δικαιωμάτων, μέχρι του οποίου δύναται να δοθεί προφορική εντολή, αυξάνεται από 1.500 σε 3.000 δρχ. και ότι το οριζόμενο ποσό της αξίας του αντικειμένου της σύμβασης, μέχρι του οποίου το ποσό των μεσιτικών δικαιωμάτων ορίζεται σε 2%, αυξάνεται από 500.000 σε 2 εκατομμύρια δρχ. 11 ΦΕΚ Α΄ 101/30.04.
- Ο ν. 308/1976 διατηρεί τα επίπεδα μεσιτικών αμοιβών που είχαν καθοριστεί δια του β.δ. 208/1967 και την αρχή της έγγραφης εντολής (άρθρο 3). Επιπλέον -inter alia- ορίζει ότι ο μεσίτης οφείλει να διατηρεί μόνο ένα δικό του γραφείο, αποκλείει την ανάθεση από το μεσίτη της εντολής σε πληρεξουσίους ή αντιπροσώπους (άρθρο 4) και ορίζει τον τρόπο λειτουργίας του Τριμελούς Πειθαρχικού Συμβουλίου Μεσιτών και τα πειθαρχικά αδικήματα (άρθρο 5). 12 Βλ. άρθρο 7 του ν. 308/
- 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ άρθρο 2 του β.δ. 2-14 Μαΐου 1835 «Περί αρμοδιότητας των Εμποροδικείων» και το άρθρο 1 του Εμπορικού Νόμου
- Τον Ιούνιο του έτους 1993 τέθηκε σε ισχύ το π.δ. 248/1993 «Περί Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων». Το άρθρο 3 του εν λόγω π.δ. (248/1993)14 ορίζει ότι: «Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Προεδρικού Διατάγματος καταργείται ρητά ο Ν. 308/1976 (ΦΕΚ 101/Α΄30.04.1976), όπως έχει τροποποιηθεί μεταγενέστερα, καθώς και οποιαδήποτε άλλη ειδική διάταξη που αντίκειται σ’ αυτό». Συνεπώς, έκτοτε ρυθμίζονται όλα τα θέματα των μεσιτών μόνο με το π.δ., με το οποίο καταργήθηκε ο νομοθετικός καθορισμός του ύψους των μεσιτικών αμοιβών και απλοποιήθηκαν οι προϋποθέσεις άσκησης του μεσιτικού επαγγέλματος. Επομένως, το σημερινό καθεστώς λειτουργίας της μεσιτείας βασίζεται στις διατάξεις του Α.Κ. (άρθρα 703-707), οι οποίες διέπονται από το πνεύμα της ελευθερίας των συμβάσεων, γεγονός που σηματοδοτεί στροφή προς την απορρύθμιση και τη σταδιακή απελευθέρωση του επαγγέλματος.
- Το π.δ. 248/1993 παρέχει ορισμό του μεσίτη και καθορίζει τις προϋποθέσεις άσκησης του μεσιτικού επαγγέλματος. Ειδικότερα, ορίζει το Μεσίτη Αστικών Συμβάσεων ως «το φυσικό πρόσωπο ή την εμπορική εταιρία κάθε είδους που μεσολαβεί για την σύναψη των αστικού δικαίου συμβάσεων πώλησης, ανταλλαγής, μίσθωσης ακινήτων, παραχώρησης ακινήτων προς ανοικοδόμηση με αντιπαροχή ή που υποδεικνύει ευκαιρία για τη σύναψη τέτοιων συμβάσεων15». Στη συνέχεια, το παραπάνω π.δ., καθορίζει τις προϋποθέσεις άσκησης του επαγγέλματος του μεσίτη
- Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι το ύψος της μεσιτικής αμοιβής δεν προσδιορίζεται πλέον νομοθετικά, αλλά καθορίζεται κατόπιν ελεύθερης διαπραγμάτευσης μεταξύ μεσίτη και πελάτη. Σε περίπτωση που το ποσό της αμοιβής δεν έχει οριστεί βάσει συμφωνίας μεσίτη-πελάτη, οφείλεται η αμοιβή που ισχύει κατά τη διατίμηση και αν δεν υπάρχει διατίμηση, η αμοιβή που συνηθίζεται στον τόπο, όπου βρίσκεται το ακίνητο (Α.Κ. 705 παρ. 2). Σύμφωνα με το άρθρο Α.Κ. 707, αν η συμφωνημένη αμοιβή του μεσίτη είναι δυσανάλογα μεγάλη, μειώνεται από το δικαστήριο με αίτηση του οφειλέτη, στο μέτρο που αρμόζει. Αντίθετα, δεν διαπιστώνεται η ύπαρξη εθίμου, 13 Εμπορικός Νόμος (β.δ. της 19 Απριλίου/1 Μαίου 1835). Π.Δ. 248/1993 «Περί Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων» (ΦΕΚ Α` 108/1993). 15 Βλ. άρθρο 1 του π.δ. 248/
- 16 Βλ. άρθρο 2 του π.δ. 248/
- 14 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ το οποίο προϋποθέτει πεποίθηση κανόνα δικαίου, περί της παγιοποίησης ύψους μεσιτικής προμήθειας στο 2%
- Η διαφήμιση μεσιτικών υπηρεσιών επίσης δεν υπόκειται σε περιορισμούς από το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο. Συνεπώς, ο μεσίτης δύναται ελεύθερα να διαφημίζει το ύψος της μεσιτικής του αμοιβής ή και τη δωρεάν παροχή μεσιτικών υπηρεσιών. Περιπτώσεις παραπλανητικής ή ψευδούς διαφήμισης που ενδέχεται να ανακύψουν θα πρέπει να αντιμετωπιστούν υπό το πρίσμα του νομικού πλαισίου περί αθέμιτου ανταγωνισμού
- ΙΙ. ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΙΙ.
- ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ
- Η σχετική αγορά προϊόντων περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων ή/και υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμα ή δυνάμενα να υποκατασταθούν μεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιμών τους και της χρήσης, για την οποία προορίζονται. Ειδικότερα, η εν λόγω έρευνα αφορά στη σχετική αγορά της παροχής μεσιτικών υπηρεσιών και, ειδικότερα, σε εκείνη της παροχής υπηρεσιών μεσιτείας ακινήτων.
- Η εν λόγω σχετική αγορά μπορεί να επιμερισθεί περαιτέρω σε επιμέρους σχετικές αγορές, ανάλογα με την εξειδίκευση που αποκτούν οι μεσίτες σε κάποιο συγκεκριμένο τμήμα της αγοράς ακινήτων, όπως π.χ. οικιστικά ακίνητα, εξοχικές κατοικίες, επαγγελματική στέγη, βιομηχανικά ακίνητα, εμπορικά κέντρα κ.α. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι κατωτέρω αναφερόμενες πρακτικές των Συλλόγων μεσιτών έχουν εφαρμογή στο σύνολο των μελών τους, ανεξαρτήτως του τομέα, στον οποίο εξειδικεύονται, δεν κρίνεται σκόπιμος ο περαιτέρω προσδιορισμός της σχετικής αγοράς. 17 Σε αντίθεση με τα όσα υποστηρίζει στο υπ’ αριθμ. 719/19.11.2010 υπόμνημά του ο Σ.Μ.Α.Σ.Θ., και εφόσον, όπως αποδείχθηκε κατά τη διαδικασία ενώπιον της ΕΑ από τις καταθέσεις του μάρτυρα και των νομίμων εκπροσώπων των ενώσεων, οι ίδιοι οι μεσίτες γνωρίζουν ότι η διαπραγμάτευση του ύψους της προμήθειας είναι ελεύθερη και συχνά διαφοροποιείται από το 2% (βλ. ενδεικτικά κατάθεση μάρτυρα του Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α κ. [...]. 18 Ν. 146/1914 (ΦΕΚ Α΄ 21/27.01.1914). 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΙΙ.
- ΣΧΕΤΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΓΟΡΑ
- Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή, στην οποία προσφέρουν ή ζητούν τα σχετικά προϊόντα ή παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις, υπό αρκετά ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού και που μπορεί να διακριθεί από άλλες γειτονικές γεωγραφικές περιοχές, ιδίως λόγω των αισθητά διαφορετικών συνθηκών ανταγωνισμού που επικρατούν σ’ αυτές.
- Στην υπό κρίση υπόθεση και σε συμφωνία και με την υπ’ αριθμ. 292/IV/2005 Απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού19: Για τον κάθε Σύλλογο μεσιτών, ως σχετική γεωγραφική αγορά ορίζεται η περιοχή, εντός της οποίας τα μέλη του Συλλόγου ασκούν τις επαγγελματικές τους δραστηριότητες. Η περιοχή αυτή συνήθως συμπίπτει με τα όρια του Νομού, στον οποίο εδρεύει ο Σύλλογος, αλλά μπορεί να είναι ευρύτερη, όπως στην περίπτωση του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών - Αττικής, στον οποίο είναι εγγεγραμμένοι και άλλοι μεσίτες, που δραστηριοποιούνται σε περιοχές, στις οποίες δεν έχουν συσταθεί ακόμη επαγγελματικά σωματεία μεσιτών. ΙΙ.
- ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ
- Από την έρευνα της Γ.Δ.Α. προέκυψε ότι δεν υπάρχει κάποιος επίσημος φορέας, ο οποίος να τηρεί στατιστικά στοιχεία σχετικά με τη δραστηριότητα της παροχής υπηρεσιών μεσιτείας, ενώ δεν ανευρέθηκε καμία σχετική μελέτη. Για το λόγο αυτό, ζητήθηκαν σχετικά στοιχεία (για τη χρονική περίοδο από το έτος 1993 έως σήμερα) από την Ελληνική Στατιστική Αρχή. Τα στοιχεία που παρασχέθηκαν καλύπτουν την περίοδο 2000-2006 και εμφανίζονται στους ακόλουθους πίνακες: 19 Παραπομπή, κατόπιν αυτεπάγγελτου ελέγχου, της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας και των Οδοντιατρικών Συλλόγων Αττικής, Πειραιώς, Αχαΐας, Ηρακλείου, Σερρών, Μαγνησίας και Θεσσαλονίκης για παράβαση του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 703/
- 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Πίνακας
- Αριθμός επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνταν στον κλάδο «Μεσιτικά Γραφεία ακινήτων» (703.1 κατά ΣΤΑΚΟΔ-03), ανά νομό και ανά έτος, 2000 - 2006 ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 ΑΙΤΩΛ/ΝΙΑΣ 7 10 9 12 14 13 16 ΑΡΓΟΛΙΔΑΣ 22 21 23 21 24 27 36 ΑΡΚΑΔΙΑΣ 11 11 12 14 17 17 20 ΑΡΤΑΣ 1 2 1 2 2 2 4 ΑΤΤΙΚΗΣ 955 1.044 1.379 1.482 1.557 1.669 1.973 ΑΧΑΪΑΣ 25 33 50 50 52 58 65 ΒΟΙΩΤΙΑΣ 1 5 8 11 13 15 15 ΓΡΕΒΕΝΩΝ 4 2 2 3 3 2 4 ΔΡΑΜΑΣ 14 15 14 14 16 14 16 ΔΩΔ/ΝΗΣΟΥ 45 51 40 51 59 67 75 ΕΒΡΟΥ 15 18 23 22 24 29 33 ΕΥΒΟΙΑΣ 33 32 36 48 51 59 68 ΖΑΚΥΝΘΟΥ 3 3 4 6 7 8 9 ΗΛΕΙΑΣ 5 6 6 6 9 11 15 ΗΜΑΘΙΑΣ 19 16 15 17 20 22 21 ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 28 36 51 56 60 75 100 ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ 375 398 567 659 691 769 833 ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ 3 2 5 4 4 4 4 ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 2 5 9 15 14 22 22 ΚΑΒΑΛΑΣ 29 24 31 34 34 38 56 ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ 7 9 8 8 8 9 12 ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ 1 2 1 2 2 2 2 ΚΕΡΚΥΡΑΣ 12 12 23 37 36 35 52 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 ΚΕΦΑΛ/ΝΙΑΣ 4 5 6 8 11 14 18 ΚΙΛΚΙΣ 3 3 5 5 5 9 8 ΚΟΖΑΝΗΣ 12 12 19 17 19 21 23 ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ 31 35 39 50 53 58 74 ΚΥΚΛΑΔΩΝ 32 35 42 46 53 56 70 ΛΑΚΩΝΙΑΣ 5 7 8 10 10 10 17 ΛΑΡΙΣΑΣ 19 26 34 44 47 45 52 ΛΑΣΙΘΙΟΥ 13 16 20 22 26 30 33 ΛΕΣΒΟΥ 15 15 15 15 22 21 18 ΛΕΥΚΑΔΑΣ 1 2 5 7 6 10 15 ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ 26 23 35 38 40 41 43 ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ 27 24 31 32 38 45 65 ΞΑΝΘΗΣ 5 5 6 9 9 9 18 ΠΕΛΛΑΣ 2 3 4 5 6 6 6 ΠΙΕΡΙΑΣ 27 22 24 30 37 39 50 ΠΡΕΒΕΖΑΣ 8 3 9 7 7 10 13 ΡΕΘΥΜΝΗΣ 6 10 12 16 19 25 32 ΡΟΔΟΠΗΣ 6 6 11 11 10 12 13 2 3 4 5 5 ΣΑΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ 11 11 17 18 20 19 21 ΤΡΙΚΑΛΩΝ 11 10 9 11 11 12 14 ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ 15 17 14 13 16 20 25 ΦΛΩΡΙΝΑΣ 1 2 2 3 3 4 5 ΦΩΚΙΔΑΣ 1 1 1 2 2 3 4 ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ 35 36 57 63 69 73 95 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 ΧΑΝΙΩΝ 36 39 49 51 64 78 92 ΧΙΟΥ 6 7 10 10 10 15 17 3.120 3.334 3.657 4.297 ΑΓΝΩΣΤΟΣ 53 ΣΥΝΟΛΟ 1.975 2.132 2.856 Πίνακας
- Κύκλος εργασιών (σε ευρώ) επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνταν στον κλάδο «Μεσιτικά Γραφεία ακινήτων» (703.1 κατά ΣΤΑΚΟΔ-03), ανά νομό και ανά έτος, 2000 - 2006 ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 ΑΙΤΩΛ/ΝΙΑΣ 14.744 23.635 164.809 156.408 235.566 429.047 200.185 ΑΡΓΟΛΙΔΑΣ 187.203 115.839 145.675 126.474 147.805 321.210 615.545 ΑΡΚΑΔΙΑΣ 30.139 64.527 93.829 107.683 66.466 911.701 199.830 ΑΡΤΑΣ 3.800 ΑΤΤΙΚΗΣ 20.752.709 24.408.290 22.385.948 24.805.910 28.073.454 64.846.660 47.361.728 ΑΧΑΪΑΣ 124.535 209.636 316.737 792.749 748.417 1.845.364 809.415 103.328 94.737 63.684 127.780 432.443 224.400 ΒΟΙΩΤΙΑΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ 45.891 ΔΡΑΜΑΣ 154.964 109.128 71.304 201.899 150.810 292.915 150.044 4.396.477 6.213.136 477.892 856.888 1.052.470 2.987.808 2.196.449 ΕΒΡΟΥ 56.294 980.688 146.856 106.020 138.591 915.382 273.861 ΕΥΒΟΙΑΣ 205.693 209.969 308.336 368.181 590.457 2.832.558 889.672 18.192 32.100 149.403 232.270 70.206 ΔΩΔ/ΝΗΣΟΥ 10.082 ΖΑΚΥΝΘΟΥ ΗΛΕΙΑΣ 108.228 92.549 16.218 20.893 18.769 175.534 94.424 ΗΜΑΘΙΑΣ 161.448 87.262 57.709 182.651 183.602 415.892 136.203 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 884.960 606.014 953.228 2.365.177 1.720.075 2.502.306 2.326.139 ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ 6.940.316 6.680.401 5.294.353 6.006.630 7.292.093 23.170.060 9.454.708 14.899 9.676 17.658 160.558 9.747 25.649 45.865 137.537 111.517 424.779 260.748 ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ 121.319 172.796 164.029 156.447 292.493 1.187.039 642.477 ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ 92.377 61.652 47.568 15.847 58.174 400.237 97.849 ΚΕΡΚΥΡΑΣ 181.016 132.524 245.172 336.679 623.254 1.662.051 1.109.026 ΚΕΦΑΛ/ΝΙΑΣ 92.063 97.472 114.936 55.459 76.111 460.794 345.227 3.655 7.552 6.422 146.292 72.977 ΚΙΛΚΙΣ ΚΟΖΑΝΗΣ 53.142 59.315 572.699 209.587 194.932 797.888 319.822 ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ 437.382 2.438.154 512.643 333.136 326.807 1.777.517 650.307 ΚΥΚΛΑΔΩΝ 538.928 378.242 405.709 512.033 683.588 1.419.002 1.377.797 ΛΑΚΩΝΙΑΣ 125.410 116.776 68.712 69.459 89.622 636.536 279.427 ΛΑΡΙΣΑΣ 543.895 819.581 705.064 575.350 485.691 1.510.524 788.521 ΛΑΣΙΘΙΟΥ 505.996 575.898 589.831 505.926 651.543 1.159.507 802.895 ΛΕΣΒΟΥ 1.300.055 1.561.326 130.669 200.756 217.119 420.351 191.543 13.758 26.016 33.258 236.723 187.521 ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ 156.238 107.923 158.758 136.518 255.970 1.729.449 282.008 ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ 77.459 96.062 245.281 318.580 743.623 1.910.208 840.481 ΞΑΝΘΗΣ 83.534 54.787 49.333 55.982 64.588 96.329 286.812 15.615 9.029 20.771 163.553 134.934 88.764 104.090 150.870 774.449 375.373 31.708 347.816 346.814 522.578 119.029 ΠΕΛΛΑΣ ΠΙΕΡΙΑΣ 341.268 ΠΡΕΒΕΖΑΣ 17.758 ΡΕΘΥΜΝΗΣ 54.913 153.965 164.777 373.020 643.076 1.597.111 562.798 ΡΟΔΟΠΗΣ 34.484 20.328 35.367 40.415 48.344 818.231 43.311 274.983 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ 2000 2001 2002 2003 ΣΑΜΟΥ 2004 2005 2006 45.703 300.237 132.207 ΣΕΡΡΩΝ 62.421 60.476 80.704 106.243 95.984 247.037 140.901 ΤΡΙΚΑΛΩΝ 41.039 59.198 30.487 21.220 27.241 410.490 21.068 ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ 71.964 94.963 52.735 59.581 100.869 236.206 148.967 35.372 51.543 ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΦΩΚΙΔΑΣ 550 ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ 381.068 298.442 485.079 358.753 733.630 2.779.505 1.726.039 ΧΑΝΙΩΝ 446.787 569.406 572.913 633.601 1.318.917 3.479.181 1.779.673 ΧΙΟΥ 100.096 68.998 116.138 112.814 142.282 513.036 290.640 42.022.469 49.302.630 130.323.920 79.088.908 ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΣΥΝΟΛΟ 191.158 39.924.214 48.203.318 36.499.849
- Όπως φαίνεται από τους ανωτέρω πίνακες, ο συνολικός αριθμός των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνταν στον υπό εξέταση κλάδο, κατά την επταετία 2000 – 2006, έβαινε διαρκώς αυξανόμενος, με ποσοστό αύξησης μεταξύ 7% (το έτος 2004) και 34% (το έτος 2002).
- Αντίθετα, ο συνολικός κύκλος εργασιών των εν λόγω επιχειρήσεων, κατά την ίδια χρονική περίοδο, παρουσίασε έντονες διακυμάνσεις. Ειδικότερα, κατά τα έτη 2001, 2003 και 2004, ο κύκλος εργασιών των μεσιτικών επιχειρήσεων παρουσίασε αύξηση της τάξης του 15-21%, σε σχέση με την (εκάστοτε) προηγούμενη χρονιά, ενώ κατά τα έτη 2002 και 2006 εμφάνισε μείωση, κατά 24% και 39%, αντίστοιχα, το δε έτος 2005, ο συνολικός κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο συγκεκριμένο κλάδο εμφάνισε αύξηση της τάξης του 164%.
- Η συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην αγορά παροχής υπηρεσιών μεσιτείας βρίσκεται εγκατεστημένη στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Έτσι, τα μεσιτικά γραφεία της Αθήνας αντιπροσώπευαν, κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, ποσοστό 46-49% του συνολικού αριθμού των 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μεσιτικών γραφείων και πραγματοποίησαν ποσοστό 50-61% του συνολικού κύκλου εργασιών. Αντίστοιχα, τα μεσιτικά γραφεία της Θεσσαλονίκης αντιπροσώπευαν ποσοστό 19-21% του συνολικού αριθμού των μεσιτικών γραφείων και πραγματοποίησαν ποσοστό 12-18% του συνολικού κύκλου εργασιών. Όσον αφορά στα μεσιτικά γραφεία των Χανίων, αυτά αντιπροσώπευαν ποσοστό 2% του συνολικού αριθμού των μεσιτικών γραφείων και πραγματοποίησαν ποσοστό 1-3% του συνολικού κύκλου εργασιών, ενώ τα μεσιτικά γραφεία της Χαλκιδικής αντιπροσώπευαν επίσης ποσοστό 2% του συνολικού αριθμού των μεσιτικών γραφείων και πραγματοποίησαν ποσοστό 1-2% του συνολικού κύκλου εργασιών.
- Πρέπει να σημειωθεί ότι τα ανωτέρω στοιχεία αφορούν γενικά στα λειτουργούντα μεσιτικά γραφεία, ανεξάρτητα από το εάν αυτά ανήκουν ή όχι στους κατά τόπους Συλλόγους μεσιτών.
- Ως προς τη φύση των επιχειρήσεων παροχής μεσιτικών υπηρεσιών που λειτουργούν στην Ελλάδα, σημειώνεται ότι οι περισσότερες από αυτές είναι μικρού μεγέθους και πολύ συχνά οικογενειακές. Ωστόσο, κατά τα τελευταία χρόνια, έχουν αρχίσει να εμφανίζονται στην αγορά μεγάλα συνεργατικά σχήματα, στο πλαίσιο συμβάσεων δικαιόχρησης (franchising), τα οποία, αξιοποιώντας την αναγνωρισιμότητα και την τεχνογνωσία τους, απευθύνονται σε πελάτες όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό.20 ΙΙΙ. ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛOΜΕΝΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ Οι καταγγελλόμενες ενώσεις προέβαλαν με τα υπομνήματά τους σειρά από ενστάσεις τις οποίες εξέτασε η ΕΑ. Συγκεκριμένα: ΙΙΙ.
- ΕΝΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΥΝΑΣ ΛΟΓΩ «ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΙΜΟΥ».
- Με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 724/19.11.2010 υπόμνημά του21 ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. παραπονείται ότι στην Έκθεση του Εισηγητή δεν περιλαμβάνεται αναφορά στο ύψος 20 Πηγή: Εθνικό Κέντρο Πιστοποίησης Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ε.ΚΕ.ΠΙΣ.), «Επαγγελματικό Περίγραμμα του “Μεσίτη Αστικών Συμβάσεων – Διαχειριστή Ακίνητης Περιουσίας”». 21 Το εν λόγω υπόμνημα κατατέθηκε από κοινού με την Ο.Μ.Α.Σ.Ε., η οποία, ωστόσο, λόγω της αποδοχής των δεσμεύσεων δεν αποτελεί πλέον κατά το στάδιο της εξέτασης των ενστάσεων μέρος της διαδικασίας. 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ του προτεινόμενου προς επιβολή προστίμου. Ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α υποστηρίζει ότι η έλλειψη της όποιας αναφοράς στο ύψος του προτεινόμενου προστίμου συνιστά ευθεία παράβαση των συνταγματικά αλλά και στην ΕΣΔΑ κατοχυρωμένων δικαιωμάτων του σε προηγούμενη ακρόαση και άμυνα, ο σεβασμός των οποίων προϋποθέτει την έγκαιρη, πλήρη και σαφή γνώση του κατηγορητηρίου.
- Η εν λόγω ένσταση είναι απορριπτέα ως αβάσιμη. Η σχετική εισήγηση περιλάμβανε όλα τα κρίσιμα πραγματικά και νομικά στοιχεία για τον υπολογισμό του προστίμου (συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων για τη σοβαρότητα και διάρκεια της παράβασης), τα οποία, σε συνδυασμό με τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων, ήταν επαρκή για να επιτρέψουν στον καταγγελλόμενο Σύλλογο να προσδιορίσει το ενδεχόμενο ύψος του επαπειλούμενου προστίμου και το βαθμό έκθεσής του σε αυτό, ώστε να προετοιμάσει την άμυνά του. Εφόσον, επομένως, η εισήγηση περιείχε τα κύρια πραγματικά και νομικά στοιχεία που μπορούσαν να επισύρουν πρόστιμο στην υπό κρίση υπόθεση, δεν υφίσταται πλημμέλεια, εξαιτίας της οποίας παραβιάστηκε το δικαίωμα της προηγούμενης ακρόασης των συμπραττουσών επιχειρήσεων
- ΙΙΙ.
- EΝΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΒΑΣΗΣ ΟΥΣΙΩΔΟΥΣ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΛΟΓΩ «ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗ ΚΑΙ ΜΕΛΟΥΣ ΤΗΣ Ε.Α.»
- Με το ίδιο ως άνω υπόμνημά του ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. παραπονείται, επίσης, ότι η προβλεπόμενη κατά το άρθρο 4 παρ.8 ν.703/77 (όπως αυτό είχε τροποποιηθεί με τον ν. 3784/2009 και ίσχυε κατά το χρόνο εκδίκασης της υπόθεσης ενώπιον της ΕΑ) σύμπτωση στο πρόσωπο του Εισηγητή των ιδιοτήτων του γνωμοδοτικού και του αποφασιστικού οργάνου (του εισαγγελέα και δικαστή) δημιουργεί εξ αντικειμένου ζήτημα προσβολής του θεμελιώδους δικαιώματος σε δίκαιη δίκη (άρθρο 6 ΕΣΔΑ), υπό την ειδικότερη έκφανσή του της αρχής της αμεροληψίας.
- Η ως άνω ένσταση είναι απορριπτέα ως αβάσιμη. Με την εν λόγω τροποποίηση το έτος 2009 του ν. 703/77 επήλθαν πράγματι αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας της υπηρεσίας, με κύριο στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς της. Στο πλαίσιο αυτό, στη σύνθεση της Ε.Α. συμμετέχουν, πέραν του Προέδρου, και 22 Βλ. ενδεικτικά ΔΕφΑθ 888/2010, σκ. 9, ΔΕφΑθ 3008/2009, σκ. 21, ΔΕφΑθ 1682/2009, σκ. 16, καθώς και Αποφάσεις ΔΕΚ 322/81 Michelin κατά Επιτροπής, σκ. 19-20, ΔΕΚ C-189/02P, C-202/02P, C-205/02P έως C-208/02P και C-213/02P Dansk Rørindustri κλπ. κατά Επιτροπής, σκ. 428-429, και ΔΕΚ C-328/05P SGL Carbon AG κατά Επιτροπής, σκ.
- 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τέσσερα
(4)μέλη πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης (Εισηγητές-Μέλη), στους οποίους ανατίθενται, μετά από σχετική κλήρωση, οι υποθέσεις που έχουν ήδη προτεραιοποιηθεί με τη διαδικασία του άρθρου 8 παρ. 7 ν. 703/77, προκειμένου να συνταχθεί εισήγηση (βλ. άρθρο 8 παρ. 8 ν. 703/77). Ο Εισηγητής-Μέλος της Επιτροπής, στον οποίο ανατίθεται υπόθεση, συνεπικουρείται από υπαλλήλους της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού που ορίζονται από τον Γενικό Διευθυντή μετά από πρόταση του αρμόδιου κατά περίπτωση Διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού κατά το άρθρο 8δ του ν. 703/77 ως ίσχυε κατά το χρόνο εκδίκασης της υπόθεσης.
- Το εν λόγω σύστημα αποσκοπεί στην αποτελεσματικότερη, ταχύτερη και πιο στοχευμένη διεκπεραίωση κάθε προτεραιοποιημένης υπόθεσης. Ας σημειωθεί ότι στην πλειοψηφία των συστημάτων εφαρμογής των κανόνων του ανταγωνισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ενδεικτικά, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη Γερμανία, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην Ιταλία, στην Πορτογαλία και στην Ολλανδία) δεν υπάρχει ούτε καν διαχωρισμός μεταξύ ερευνητικής και αποφασιστικής αρμοδιότητας. Μάλιστα, αυτό το σύστημα θεωρείται ως βέλτιστο από άποψη αποτελεσματικότητας
- Στο πνεύμα αυτό, ο Έλληνας νομοθέτης προέκρινε την κάμψη, ως ένα βαθμό, του απόλυτου διαχωρισμού μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης, ως ερευνητικού, και της Επιτροπής, ως αποφασιστικού οργάνου, χωρίς όμως να φτάσει στη συγχώνευση των ερευνητικών και αποφασιστικών λειτουργιών.
- Πράγματι, σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή αποφασίζει σε συνέχεια της εισήγησης, αξιολογώντας κατά ανεξάρτητο τρόπο από πραγματική και νομική άποψη το σύνολο των στοιχείων του φακέλου και τις απόψεις των μερών που αναπτύχθηκαν γραπτώς και προφορικώς στη συζήτηση της υπόθεσης, χωρίς να δεσμεύεται από την εισήγηση. Εξάλλου, έχουν και στην πράξη υπάρξει περιπτώσεις στις οποίες ο Εισηγητής ως αποτέλεσμα της ακροαματικής διαδικασίας σχημάτισε διαφορετική, και μάλιστα εντελώς αντίθετη γνώμη για την ύπαρξη ή όχι παράβασης, από αυτήν την οποία είχε αρχικώς εκφράσει με την εισήγησή του
- 23 Βλ. Bruno Lasserre, The New French Competition Authority: Mission, Priorities and Strategies for the Coming Five Years, προσβάσιμο στην ιστοσελίδα: http://www.autoritedelaconcurrence.fr/doc/intervention_bl_autorite_trustubusters_09.pdf, σελ. 1-
- 24 Βλ. ενδεικτικά Απόφαση ΕΑ 468/VI/2010 «ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΟΔΩΝ ΚΑΙ ΓΕΦΥΡΩΝ ΑΤΕ-ΟΔΓΕ» κατά «ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.» 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Περαιτέρω, οι αρμοδιότητες των Εισηγητών-Μελών προβλέπονται ειδικώς από τις διατάξεις του ν. 703/77 και, ως εκ τούτου, δεν τίθεται θέμα παραβίασης της αρχής της αμεροληψίας των διοικητικών οργάνων, όπως αυτή προβλέπεται στο άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας
- Εξάλλου, υπόνοια αμεροληψίας δεν δημιουργείται από την έκφραση της γνώμης μέλους συλλογικού οργάνου κατά την άσκηση των καθηκόντων του
- Τα μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού, συμπεριλαμβανομένων και των Εισηγητών, δεν υπόκεινται σε κάποια ιεραρχική σχέση, απολαμβάνουν δε προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας και, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, δεσμεύονται μόνο από το νόμο και τη συνείδησή τους.
- Εν πάση περιπτώσει, επισημαίνεται ότι η Επιτροπή Ανταγωνισμού δεν έχει χαρακτήρα αμιγώς δικαιοδοτικού οργάνου27 ώστε να απαιτείται ο λειτουργικός διαχωρισμός των υπηρεσιών της σε ελεγκτικά όργανα και όργανα λήψης αποφάσεων
- Ο Εισηγητής δεν επέχει θέση Εισαγγελέα όπως, εσφαλμένα, υπολαμβάνουν οι ενιστάμενοι, αλλά μέλος της σύνθεσης της Επιτροπής που αναλαμβάνει μετά από κλήρωση να εισηγηθεί στην Επιτροπή την υπόθεση με τα στοιχεία, όπως αυτά έχουν συλλεγεί από τη Γενική Διεύθυνση. Το αν παραστεί ανάγκη να συμπληρωθεί η εισήγηση ή να διευκρινιστούν στοιχεία της, δεν μπορεί να διαφοροποιήσει το ρόλο και την αποστολή του Εισηγητή και να τον μετατρέψει σε Εισαγγελέα. Συνεπώς, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η τυχόν σύμπτωση των ανωτέρω ιδιοτήτων στο αυτό πρόσωπο αντίκειται σε αρχές που απορρέουν από διατάξεις υπερνομοθετικής ισχύος, όπως αβασίμως προβάλλεται.
- Έχει, εξάλλου, συναφώς νομολογηθεί ότι η ύπαρξη διοικητικού συστήματος για την εφαρμογή των κανόνων του δικαίου του ανταγωνισμού, όπου μπορεί να συνδυάζονται ελεγκτικές ή ερευνητικές και αποφασιστικές αρμοδιότητες, δεν παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα υπό την έννοια της Ευρωπαϊκής Συνθήκης ή/και της ΕΣΔΑ (συμπεριλαμβανομένης της αρχής του άρθρου 6 ΕΣΔΑ), καθόσον προβλέπεται πλήρης έλεγχος ουσίας από δικαστήριο, ήτοι το Διοικητικό Εφετείο
- 25 Πρβλ. ΣτΕ 2636/
- Πρβλ. ΣτΕ 2083/1960, ΣτΕ 3581/1972, ΣτΕ 676/2005 Ολομ., ΣτΕ 3757/
- 27 Βλ. Απόφαση ΔΕΚ C-53/03 ΣΥΦΑΙΤ κατά GlaxoSmithKline. 28 Βλ. ενδεικτικά ΔΕφΑθ 888/2010, σκ. 8, όπου και παραπομπές σε Κοινοτική νομολογία. 29 Βλ. ιδίως πάγια Κοινοτική νομολογία αναφορικά με το συνδυασμό ελεγκτικών και αποφασιστικών αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως προς την εφαρμογή των Κοινοτικών διατάξεων περί ανταγωνισμού: Αποφάσεις ΠΕΚ Τ-154/94 Aristrain κατά Επιτροπής, σκ. 30-41, ΠΕΚ Τ-348/94 Enso 26 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Άλλωστε, το ίδιο συμπέρασμα συνάγεται και από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων: η διερεύνηση και συνακόλουθη επιβολή κυρώσεων για παραβάσεις που δύναται να έχουν ακόμη και οιονεί ποινικό χαρακτήρα, υπό την ευρεία πάντα έννοια του άρθρου 6 ΕΣΔΑ, μπορούν να ανατίθενται από τα συμβαλλόμενα κράτη-μέλη σε διοικητικές αρχές, με την προϋπόθεση ότι τα ενδιαφερόμενα μέρη έχουν τη δυνατότητα προσφυγής σε δικαστήριο που μπορεί να ασκήσει πλήρη έλεγχο ουσίας επί της προσβαλλόμενης διοικητικής απόφασης
- Σημειώνεται δε ότι, κατά την έννοια του Κοινοτικού δικαίου, οι αποφάσεις με τις οποίες επιβάλλονται πρόστιμα σε επιχειρήσεις για παραβάσεις των κανόνων του ανταγωνισμού δεν έχουν ποινικό χαρακτήρα
- Ενόψει των ανωτέρω, επαφίεται στον εθνικό νομοθέτη να επιλέγει και να οργανώνει τη διοικητική διαδικασία για τη διερεύνηση, διαπίστωση και επιβολή κυρώσεων επί παραβάσεων του δικαίου ανταγωνισμού, σταθμίζοντας μεταξύ άλλων λόγους αποτελεσματικότητας. Πράγματι, διοικητικά συστήματα έχουν υιοθετηθεί τόσο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όσο και από τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχεδόν στο σύνολό τους. Περαιτέρω, τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όσο και οι Αρχές Ανταγωνισμού των εν λόγω κρατών-μελών, συνδυάζουν ελεγκτικές και αποφασιστικές αρμοδιότητες στο πλαίσιο αμιγώς διοικητικών (και μάλιστα μονιστικών πολλές φορές) συστημάτων εφαρμογής των κανόνων του ανταγωνισμού, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα προσφυγής σε δικαστήριο ουσίας κατά των διοικητικών αποφάσεων των εν λόγω οργάνων. Το ελληνικό σύστημα χαρακτηρίζεται από συγκριτικά αυξημένες διαδικαστικές εγγυήσεις στο διοικητικό στάδιο, συμπεριλαμβανομένης της ακροαματικής διαδικασίας με εξέταση μαρτύρων ενώπιον της Επιτροπής ως οργάνου λήψης απόφασης, την κατάθεση διαδοχικών υπομνημάτων από τα συμμετέχοντα μέρη και τη δυνατότητα ακρόασης τρίτων, ενώ προβλέπεται και πλήρης έλεγχος ουσίας των διοικητικών αποφάσεων της Επιτροπής Espanola SA κατά Επιτροπής, σκ. 56, και ΠΕΚ Τ-54/03 Lafarge SA κατά Επιτροπής, σκ. 37-
- Βλ. επίσης ενδεικτικά πρόσφατη απόφαση του Ελβετικού Ακυρωτικού της 24.2.2010 Swisscom AG κατά Wettbewerbskommission WEKO, σελ. 78-
- 30 Βλ. ιδίως Αποφάσεις ΕΔΑΔ Jussila κατά Φιλανδίας της 23.11.2006 (Αριθμ. 73053/01), σκ. 43, Janosevic κατά Σουηδίας της 21.5.2003 (Αριθμ. 34619/97), σκ. 81, Albert and Le Compte κατά Βελγίου της 1.2.1983Le Compte, Van Leuven and De Meyere κατά Βελγίου της 23.6.1981, σκ. 51, και Bendenoun κατά Γαλλίας της 24.2.1994, σκ.
- 31 Βλ. άρθρο 23
(5)του Κανονισμού (ΕΚ) 1/2003, καθώς και ΠΕΚ Τ-54/03 Lafarge SA κατά Επιτροπής, σκ.
- 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ανταγωνισμού ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου (με περαιτέρω έλεγχο νομιμότητας από το Συμβούλιο της Επικρατείας).
- Κατά την άποψη των μελών της Επιτροπής, δεν προκύπτει συνεπώς κανένα ζήτημα ασυμβατότητας του ν. 703/77 ως ίσχυε κατά το χρόνο εκδίκασης της υπόθεσης με κάποια υπερνομοθετική γενική αρχή εθνικού ή υπερεθνικού δικαίου. ΙΙΙ.
- ΕΝΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΒΑΣΗΣ ΟΥΣΙΩΔΟΥΣ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ ΛΟΓΩ «ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΠΡΟ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ»
- Με το ίδιο ως άνω υπόμνημά του ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. παραπονείται περαιτέρω ότι η ΕΑ προέβη με το από 15/10/2010 Δελτίο Τύπου της σε δημοσιοποίηση περίληψης των συμπερασμάτων της Έκθεσης του Εισηγητή, μόλις αφότου του κοινοποιήθηκε η Έκθεση. Υποστηρίζει ότι τούτο ευθέως προσβάλλει τα δικαιώματά του σε δίκαιη δίκη αλλά και το τεκμήριο αθωότητας.
- Η εν λόγω ένσταση είναι απορριπτέα ως αβάσιμη. Το εν λόγω δελτίο τύπου, το οποίο εκδόθηκε κατά τη συνήθη και πάγια πρακτική της Ε.Α. μετά την κοινοποίηση της εισήγησης στα μέρη και τον ορισμό ημερομηνίας συζήτησης της υπόθεσης, ενημέρωνε ότι η Ολομέλεια της Επιτροπής θα συνεδρίαζε προκειμένου να εξετάσει εάν συντρέχει παράβαση των άρθρων 1 του ν. 703/77 και 101 ΣΛΕΕ από τις καταγγελλόμενα σωματεία. Περιέγραφε δε σε μία πρόταση το είδος της πιθανολογούμενης παράβασης και κατέληγε με την υπενθύμιση ότι η εισήγηση δεν είναι δεσμευτική για την Επιτροπή, η οποία και θα αποφασίσει συνεκτιμώντας τα δεδομένα της αποδεικτικής διαδικασίας και τις απόψεις των εμπλεκομένων μερών. Αντίστοιχα δελτία τύπου, με ταυτόσημο ή παρόμοιο περιεχόμενο, εκδίδουν στο ίδιο στάδιο κοινοποίησης της εισήγησης / έκθεσης αιτιάσεων τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όσο και οι υπόλοιπες Ευρωπαϊκές Αρχές Ανταγωνισμού, στο πλαίσιο κυρίως της ενίσχυσης της διαφάνειας των διοικητικών διαδικασιών τους. Η πρακτική αυτή προβλέπεται με σαφήνεια και στην ανακοίνωση Καλών Πρακτικών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά τη Διενέργεια των Διαδικασιών των Άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ, προσδιορίζοντας μάλιστα και το ουσιαστικό περιεχόμενο του σχετικού δελτίου τύπου κατά τα ως άνω προεκτεθέντα
- 32 Βλ. Best Practices on the Conduct of Proceedings concerning Articles 101 and 102 TFEU, σημείο
- 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Σημειώνεται ότι, πέραν της αναγκαίας διασφάλισης συνθηκών διαφάνειας και όρων δημοσιότητας των σχετικών διαδικασιών, η ακολουθούμενη αυτή πρακτική εξυπηρετεί και τη διασφάλιση ελάχιστων προϋποθέσεων για την ουσιαστική παρέμβαση και ακρόαση τυχόν τρίτων ενώπιον της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 21 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Ε.Α. (ΚΥΑ 8275/15.12.2006 ΦΕΚ Β’ 1890).
- Σε κάθε περίπτωση, το σχετικό δελτίο τύπου δεν περιείχε καμία «περίληψη» της έκθεσης αιτιάσεων ή δημοσιοποίηση συγκεκριμένων στοιχείων αυτής, ούτε άλλωστε και κάποια απόρρητη ή άλλως εμπιστευτική σχετική πληροφορία. Ούτε και θα μπορούσε, από την ίδια τη φύση και το περιεχόμενό του, να προκαταλάβει καθ’ οιονδήποτε τρόπο την έκβαση της υπόθεσης. Σε κάθε περίπτωση, κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας, τα καταγγελλόμενα σωματεία κατέστησαν λυσιτελώς γνωστή την άποψή τους σχετικά με το υποστατό και τον κρίσιμο χαρακτήρα των πραγματικών περιστατικών και περιστάσεων των οποίων γίνεται επίκληση, καθώς και σχετικά με τα έγγραφα που έλαβε υπόψη της η Ε.Α. για να εκτιμήσει την εξεταζόμενη υπόθεση. Τα εν λόγω στοιχεία ερευνήθηκαν με επιμέλεια και αμεροληψία από την Ε.Α. και αξιολογήθηκαν προσηκόντως και κατά ανεξάρτητο τρόπο από πραγματική και νομική άποψη.
- Κατά την άποψη των μελών της Επιτροπής, δεν προκύπτει συνεπώς καμία διαδικαστική πλημμέλεια από την έκδοση του εν λόγω δελτίου τύπου, το οποίο αναφέρεται στην επικείμενη ακροαματική διαδικασία και το θέμα αυτής ενώπιον της Ολομέλειας της Επιτροπής. ΙΙΙ.
- ΕΝΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΒΑΣΗΣ ΟΥΣΙΩΔΟΥΣ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΛΟΓΩ «ΠΑΡΑΝΟΜΗΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ»
- Με το ίδιο ως άνω υπόμνημά του ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. παραπονείται ότι η ΕΑ θεμελείωσε μέρος των αποδιδόμενων στο σωματείο παραβάσεων σε καταθέσεις στελεχών του κλάδου οι οποίες είναι μερικώς προσβάσιμες σε αυτό και μάλιστα με διαγραμμένα τα ονόματα και συνεπώς δεν είναι σε θέση να ελέγξουν ή να αντικρούσουν το περιεχόμενο αυτών ως αναληθές ή αναξιόπιστο.
- Η ως άνω ένσταση είναι απορριπτέα ως αβάσιμη. Σύμφωνα με το άρθρο 19 παρ.9 του Κανονισμού Λειτουργίας της Ε.Α. (29.12.2006), οι καταθέσεις που προκύπτουν σε συνάρτηση με κινηθείσες διαδικασίες, δεν είναι προσβάσιμες ως προς τη ταυτότητα 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ των προσώπων που κατέθεσαν. Τούτο δε διότι η αποκάλυψη των ονομάτων τους θα μπορούσε να εκθέσει ασθενέστερες επιχειρήσεις ή πρόσωπα στον κίνδυνο αντιποίνων εναντίον τους. Την πρακτική αυτή ακολουθεί μάλιστα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε εφαρμογής της σχετικής της Ανακοίνωσης33 και κατά πάγια νομολογία
- Επιπρόσθετα, εξάλλου, η ως άνω ένσταση είναι απορριπτέα και ως αόριστη, καθώς οι καταγγελλόμενοι σύλλογοι δεν αναφέρουν συγκεκριμένα ποιες καταθέσεις θα έπρεπε να είναι ολικώς προσβάσιμες ή ποια ονόματα δε θα έπρεπε να είναι διαγεγραμμένα προκειμένου να μπορέσουν, όπως διατείνονται, να ασκήσουν επαρκώς τα δικαιώματα άμυνάς τους. ΙΙΙ.
- ΕΝΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 101 ΣΛΕΕ ΚΑΙ 1 Ν.703/77
- Με το ίδιο ως άνω υπόμνημά του ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. εγείρει ζήτημα παραγραφής των παραβάσεων των άρθρων 101 ΣΛΕΕ και 1 ν. 703/77 ως εξής: α) για την απαγόρευση δωρεάν διαφήμισης για την περίοδο 2003-σήμερα β) για την επιβολή τιμής για την περίοδο 1994-σήμερα. Σύμφωνα με τον Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. οι σχετικές παραβάσεις έχουν παραγραφεί τουλάχιστον για την περίοδο 2003-2004 (ά παράβαση) και 1994-2004 (β΄ παράβαση), με βάση το άρθρο 25 του Κανονισμού 1/2003 το οποίο προβλέπει πενταετή παραγραφή και σχετική νομολογία του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών για αντίστοιχα χρονικά όρια παραγραφής και του ν. 703/
- Η ως άνω ένσταση είναι απορριπτέα ως αβάσιμη. Προεχόντως διότι οι αποδιδόμενες παραβάσεις είναι διαρκείς και επί των περιπτώσεων αυτών ακόμη και το άρθρο 25 παρ. 2 του Κανονισμού 1/2003, ορίζει σαφώς ότι «….αν μια παράβαση είναι διαρκής ή έχει διαπραχθεί κατ' εξακολούθηση, η παραγραφή αρχίζει από την ημέρα παύσης της παράβασης»
- 33 Βλ. Ανακοίνωση της Επιτροπής περί των κανόνων πρόσβασης στον φάκελο υπόθεσης της Επιτροπής δυνάμει των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης ΕΚ, των άρθρων 53,54 και 57 της Συμφωνίας ΕΟΧ, και του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου, παρ.
- 34 Βλ. Τ-203/01 παρ.124, C-310/93 παρ.26-27, T-5/02, παρ.
- 35 Το άρθρο 25 του Κανονισμού ορίζει περαιτέρω στην παρ. 3: «Η παραγραφή που ισχύει για την επιβολή προστίμων ή χρηματικών ποινών διακόπτεται από κάθε πράξη της Επιτροπής ή της αρχής ανταγωνισμού ενός κράτους μέλους η οποία αποβλέπει στη διερεύνηση ή σε διαδικασίες κατά της παράβασης. Η διακοπή της παραγραφής ισχύει από την ημερομηνία κοινοποίησης της πράξης σε μια τουλάχιστον επιχείρηση ή ένωση 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Σημειωτέον ότι ο εφαρμοστέος εν προκειμένω ν.703/1977 δεν προβλέπει ουδεμία προθεσμία παραγραφής. Αλλά και με βάση τις γενικές διατάξεις του δικαίου, η όποια παραγραφή επί διαρκών παραβάσεων εκκινεί από την ημέρα παύσης της παράβασης.
- Συνεπώς, κατά την άποψη των μελών της Επιτροπής, δεν προκύπτει ζήτημα παραγραφής των διαπιστούμενων παραβάσεων. IV. Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ Γ.Δ.Α.
- Στo πλαίσιo της αυτεπάγγελτης έρευνας που προαναφέρθηκε , στις 10 Ιουλίου 2008, πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονοι επιτόπιοι έλεγχοι στις εγκαταστάσεις του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών – Αττικής36, του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Περιφέρειας Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης37 και της Ομοσπονδίας Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Ελλάδος38, κατά τη διάρκεια των οποίων συνελέγησαν έγγραφα και πληροφορίες σχετικά με το υπό εξέταση θέμα.
- Στη συνέχεια, απεστάλησαν επιστολές παροχής πρόσθετων και διευκρινιστικών στοιχείων σε δύο από τους ελεγχόμενους φορείς39, στο ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΩΝ επιχειρήσεων που μετείχε στην παράβαση. Στις πράξεις που συνεπάγονται τη διακοπή της παραγραφής συγκαταλέγονται οι εξής: α) οι γραπτές αιτήσεις της Επιτροπής ή της αρχής ανταγωνισμού ενός κράτους μέλους για την παροχή πληροφοριών· β) οι γραπτές εντολές διεξαγωγής ελέγχου που χορηγεί στους υπαλλήλους της η Επιτροπή ή η αρχή ανταγωνισμού ενός κράτους μέλους· γ) η κίνηση διαδικασίας από την Επιτροπή ή από την αρχή ανταγωνισμού ενός κράτους μέλους· δ) η κοινοποίηση έκθεσης αιτιάσεων από την Επιτροπή ή την αρχή ανταγωνισμού ενός κράτους μέλους.
- Η διακοπή της παραγραφής ισχύει για όλες τις επιχειρήσεις και ενώσεις επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην παράβαση.
- Η παραγραφή αρχίζει εκ νέου μετά από κάθε διακοπή. Ωστόσο, η παραγραφή επέρχεται το αργότερο την ημέρα παρέλευσης προθεσμίας ίσης με το διπλάσιο της προθεσμίας παραγραφής, υπό την προϋπόθεση ότι η Επιτροπή δεν έχει επιβάλει πρόστιμο ή χρηματική ποινή. Η προθεσμία αυτή παρατείνεται κατά χρονικό διάστημα ίσο με το χρόνο αναστολής της παραγραφής κατά τα προβλεπόμενα στην παράγραφο
- Η παραγραφή που ισχύει για την επιβολή προστίμων και χρηματικών ποινών αναστέλλεται για όσο καιρό η απόφαση της Επιτροπής αποτελεί αντικείμενο εκκρεμούσας διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου.» 36 Με βάση την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 4588/9.7.2008 εντολή ελέγχου. 37 Με βάση την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 4590/9.7.2008 εντολή ελέγχου. 38 Με βάση την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 4589/9.7.2008 εντολή ελέγχου. 39 Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Περιφέρειας Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (επιστολή παροχής στοιχείων υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 3136/21.5.2010) και Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών Αττικής (επιστολή παροχής στοιχείων υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 3133/21.5.2010). 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ40 (ο οποίος είχε αποστείλει προς το Υπουργείο Ανάπτυξης μία από τις διαμαρτυρίες που απετέλεσαν την αφορμή της εκκίνησης της αυτεπάγγελτης έρευνας της Γ.Δ.Α.), καθώς και σε τρεις μεσίτες, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην υπό εξέταση αγορά
- Περαιτέρω, με αφορμή τη διαπίστωση της ανάρτησης στην ιστοσελίδα του Συλλόγου Μεσιτών Νομού Χανίων ανακοίνωσης σχετικά με την πρόταση ελάχιστων τιμών μεσιτικών αμοιβών, πραγματοποιήθηκε, στις 23.9.2010, επιτόπιος έλεγχος της Γ.Δ.Α. στις εγκαταστάσεις, στις οποίες φυλάσσονται τα αρχεία του εν λόγω Συλλόγου
- ΙV.
- ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΕΣΙΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΑΘΗΝΩΝ - ΑΤΤΙΚΗΣ
- Ο Σύλλογος Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών - Αττικής (εφεξής «Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α.») ιδρύθηκε το 1927, με τη επωνυμία «Σωματείο Κτηματομεσιτών Αττικής». Η έδρα του βρίσκεται στην Αθήνα. Σύμφωνα με τις απαντήσεις του Προέδρου του Συλλόγου, κου Ιωάννη Ρεβύθη, στο ερωτηματολόγιο της Γ.Δ.Α., τα εγγεγραμμένα μέλη του Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α., από την ίδρυσή του, ανέρχονται σε περίπου 7.000, εκ των οποίων τα ενεργά μέλη ανέρχονται σε 1.
- Σύμφωνα με το άρθρο 4 του καταστατικού του, ενεργά μέλη του Συλλόγου μπορούν να γίνουν όσοι έχουν άδεια Μεσίτη Αστικών Συμβάσεων στην περιφέρεια των Πρωτοδικείων Αθηνών – Πειραιώς και έχουν γραφείο ή κατοικία στις περιφέρειες αυτές και γενικά στην περιφέρεια του Νομού Αττικής.
- Κατ’ εξαίρεση, ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. δέχεται ως μέλη και φυσικά ή νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται σε περιοχές, στις οποίες δεν έχουν συσταθεί ακόμη επαγγελματικά σωματεία μεσιτών.
- Ο αριθμός των μελών του Συλλόγου που δραστηριοποιούνται, βάσει δήλωσής τους, εκτός Αττικής, είναι
- Σε απάντηση σχετικού ερωτήματος της Γ.Δ.Α, ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. δήλωσε ότι δεν μπορεί να προσδιορίσει το συνολικό κύκλο εργασιών των μελών του, καθώς δεν 40 Επιστολή παροχής στοιχείων υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 3134/21.5.
- κ.κ. [...] (επιστολή παροχής στοιχείων υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 3132/21.5.2010), [...] (επιστολή παροχής στοιχείων υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 3131/21.5.2010) και [...] (επιστολή παροχής στοιχείων υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 3135/21.5.2010). 42 Με βάση την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 5679/22.9.2010 εντολή ελέγχου. 43 Σύμφωνα με την με ημ. αρ. πρωτ. 3770/17.06.2010 απαντητική επιστολή του Συλλόγου. 41 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ υφίσταται νόμιμη υποχρέωση όχι μόνο δηλώσεως του κύκλου εργασιών κάθε μέλους προς το Σύλλογο, αλλά και οποιουδήποτε άλλου οικονομικού στοιχείου της δραστηριότητάς τους.
- Από τα στοιχεία του φακέλου της Γ.Δ.Α., την ακροαματική διαδικασία και τα υπομνήματα των μερών, προέκυψαν τα εξής, όσον αφορά στο συγκεκριμένο Σύλλογο: Α) Σχετικά με τον καθορισμό του ύψους της μεσιτικής αμοιβής
- Αναφορικά με τον καθορισμό του ύψους της μεσιτικής αμοιβής, τόσο σε απάντηση επιστολής παροχής στοιχείων της Γ.Δ.Α.44 όσο και μέσω των απαντήσεων του Προέδρου του Συλλόγου, κου Ιωάννη Ρεβύθη, στο ερωτηματολόγιο που του υποβλήθηκε κατά τη διάρκεια του επιτόπιου ελέγχου της Γ.Δ.Α., ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. υποστηρίζει ότι από το 1993, το ύψος της μεσιτικής αμοιβής καθορίζεται ελεύθερα, μετά από συμφωνία μεταξύ των μερών, χωρίς να προβλέπεται ελάχιστο ή ανώτερο όριο αυτής. Επίσης, κατηγορηματικά δηλώνεται πως από το Σύλλογο ουδέποτε υπήρξε απόφαση καθορισμού της αμοιβής των μεσιτών.
- Ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. υποστηρίζει πως σύμφωνα με την πάγια νομολογία των Ελληνικών Δικαστηρίων , το ποσοστό του δύο τοις εκατό (2%) επί της πραγματικής τιμής πώλησης ενός ακινήτου είναι η συνήθης μεσιτική αμοιβή για αγοραπωλησίες ακινήτων στην περιοχή Αττικής. Όσον αφορά στην καταβολή και από τα δύο μέρη (αγοραστή και πωλητή), επισημαίνει πως είναι κάτι που έχει επικρατήσει στην αγορά.
- Πρέπει, επίσης, να σημειωθεί ότι ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. φαίνεται να μην επιθυμεί να αναφέρουν τα μέλη του ότι η αμοιβή όλων των μεσιτών είναι ίση με το 2%, καθώς στο Πρακτικό υπ’ αριθμ. 1151, της συνεδρίασης του Δ.Σ. της 06.10.2000, στα θέματα της Ημερήσιας Διάταξης αναφέρεται, μεταξύ άλλων: «
- Ο συνάδελφος [...] αναφέρει εντύπως στις εντολές του ότι όλοι οι μεσίτες αμείβονται με 2%. Να γίνει σύσταση γιατί αυτό αντιβαίνει στον ισχύοντα νόμο.»
- Από την άλλη πλευρά, κατά τον επιτόπιο έλεγχο της Γ.Δ.Α. στα γραφεία του Συλλόγου, εντοπίστηκαν στοιχεία που καταδεικνύουν την προσπάθεια καθιέρωσης 44 Επιστολή υπ’ αρ. πρωτ. 3770/17.6.2010, σε απάντηση της υπ’ αρ. πρωτ. οικ. 3133/21.5.2010 επιστολής παροχής στοιχείων της Γ.Δ.Α. 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ελάχιστης αμοιβής για την παροχή μεσιτικών υπηρεσιών και την αποτροπή της δωρεάν παροχής τους. Πιο συγκεκριμένα: Σε (ανυπόγραφη) επιστολή της Διοίκησης του Συλλόγου προς όλους τους μεσίτες αστικών συμβάσεων, του Φεβρουαρίου 1994, στην ενότητα με τίτλο «ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ», αναφέρεται μεταξύ άλλων: «
- Ο Μεσίτης σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να δέχεται για τη δουλειά του αμοιβή κατώτερη από την ειθισμένη ή να υποχωρεί από την αρχική συμφωνία που έχει κάνει.». Στο Πρακτικό υπ’ αριθμ. 1169, της συνεδρίασης του ΔΣ της 07.10.2002 σημειώνεται ότι ο κος Ρεβύθης ανέφερε: «Στις εκτιμήσεις λαμβάνουμε το 30% σε προσωρινώς εκτιμώμενη αξία, αμειβόμαστε με ελάχιστο 235€ σε σύνολο 1,2‰. Διαφωνεί ο κος Χαροκόπος στο 30%, προτείνει πλαφόν 50€ ως προκαταβολή. Απόφαση ομόφωνη χωρίς προκαταβολή.» Ο κος Ρεβύθης συνεχίζει: «Να παίρνει ο υπάλληλος το 10% στην κάθε αμοιβή από εκτίμηση, ο κος Θάνος πρότεινε κάποιο πριμ». Ακολούθως, ο κος Ρεβύθης αναφέρει: «Οι μεσίτες που φέρνουν την εκτίμηση θα αμείβονται με το 30%. Ο κος Κοτταρίδης είπε πως υπάρχει παλιά απόφαση για τα μέλη του ΔΣ να μην αμείβονται. Αποφασίστηκε να αμείβεται ο μεσίτης εκτός μελών ΔΣ και θα υπογράφει ως πραγματογνώμονας.» Στο Πρακτικό της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης, της 13.3.2003 καταγράφεται ότι ο κ. Ρεβύθης ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Κυνηγούμε επίσης και ετοιμάζουμε μία πολύ μεγάλη καταγγελία σε μια εταιρεία [...], η οποία [...] είναι ο παλιός [...] όπου συνεχώς βάζει συμβάσεις χωρίς μεσιτική αμοιβή. Θα κινηθεί και βέβαια και με την δική σας παραίνεση, εάν συμφωνείτε, μία καταγγελία όπου θα είναι καταπέλτης για αυτόν τον συνάδελφο». Σε έντυπο του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής, με τίτλο «ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΕΣΙΤΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ», ημερομηνία έκδοσης 2008 και εισηγητή τον κο Γιάννη Ρεβύθη, αναφέρεται ότι ο μεσίτης πρέπει: «[…] Να παρίσταται πάντα στα συμβόλαια και να κόβει πάντα τιμολόγιο-απόδειξη, να είναι ευέλικτος σε έκπτωση αμοιβής αλλά όχι να δουλεύει αφιλοκερδώς. […]».
- Η επιθυμία του Συλλόγου να κατοχυρωθεί ένα ελάχιστο ποσοστό μεσιτικής αμοιβής αποτυπώνεται και στις «ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Νόμου περί Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων» του 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών – Αττικής45, όπου αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής «ΑΡΘΡΟ
- ΜΕΣΙΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
- Εκτός από άλλη ειδική συμφωνία, τα μεσιτικά δικαιώματα για ένα έκαστο συμβαλλόμενο, ανέρχονται σε δύο επί τοις εκατό (2%) επί της πραγματικής αξίας του αντικειμένου της συμβάσεως. […]
- Δεν επιτρέπεται συμφωνία για μεσιτικά δικαιώματα σε ποσοστό κατώτερο από το ένα επί τοις εκατό (1%) όπως και η προείσπραξη οιουδήποτε χρηματικού ποσού για την υπόδειξη ακινήτου».
- Περαιτέρω, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. συμβάλλει στην προσπάθεια κατοχύρωσης της μεσιτικής αμοιβής, ακόμη και όταν αυτή αφορά σε μεσίτες – μέλη άλλου Συλλόγου. Ειδικότερα: Σε (ανυπόγραφο) ηλεκτρονικό αρχείο, που ανευρέθηκε κατά τον έλεγχο των αρχείων του Συλλόγου Μεσιτών Νομού Χανίων, φέρει το λογότυπο του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών – Αττικής και τα ονόματα του Προέδρου, κου Ιωάννη Ρεβύθη, και του Γραμματέα, κου Παντελή Χαροκόπου, αναφέρεται νομολογία σχετικά με το ποιοι μεσίτες δικαιούνται αμοιβή και την εγκυρότητα της προφορικής εντολής προς το μεσίτη. Συνημμένες ακολουθούν δώδεκα «ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ [δικαστικές] ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΕΠΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΕΣΙΤΙΚΩΝ ΑΜΟΙΒΩΝ». Όπως σημειώνεται στο τέλος του εγγράφου, οι παραπάνω αποφάσεις επιλέχθηκαν με μέριμνα του Δικηγορικού Γραφείου [...], Νομικού Συμβούλου του «Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α.». Σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, απεσταλμένο την 21.12.2009 μεταξύ δύο ηλεκτρονικών διευθύνσεων της Προέδρου του Συλλόγου Μεσιτών Νομού Χανίων, κας Καλλιγιάννη, με θέμα «ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΑ ΜΕΛΗ_20-12-2007», περιλαμβάνεται επιστολή της, εκ μέρους του Δ.Σ. του Συλλόγου46, στην οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρεται: «Σας εσωκλείω 1 κατάλογο Αποφάσεων Δικαστηρίων υπέρ των ΜΕΣΙΤΩΝ για διεκδίκηση των μεσιτικών αμοιβών, που πήραμε από τον 45 Το εν λόγω έγγραφο εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια του ελέγχου που πραγματοποιήθηκε στα γραφεία της Ομοσπονδίας Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Ελλάδας. 46 Η εν λόγω επιστολή έχει ημερομηνία 21.12.2009, ωστόσο από το περιεχόμενό της προκύπτει ότι πρόκειται για τυπογραφικό λάθος και έχει σταλεί στο τέλος του
- 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΜΑΣ47, και μπορείτε να τον χρησιμοποιήσετε σε αντίστοιχες δικαστικές υποθέσεις σας, αφού είναι δεδικασμένες. […]».
- Στο πλαίσιο της επικοινωνίας του Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. με μεσίτες και Συλλόγους εκτός Αθηνών – Αττικής, κατά τον έλεγχο των αρχείων του Συλλόγου Μεσιτών Νομού Χανίων εντοπίστηκε, επίσης, μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, της 26.5.2010, απεσταλμένο από το Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών – Αττικής48 προς 52 παραλήπτες49, μεταξύ των οποίων και η Πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Νομού Χανίων, το οποίο ανέφερε «Συνημμένα θα βρείτε το fax που έστειλε η Επιτροπή Ανταγωνισμού» και περιλάμβανε, συνημμένη, την επιστολή παροχής στοιχείων της Γ.Δ.Α. προς το Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών – Αττικής, της 21.5.
- Β) Σχετικά με την απαγόρευση διαφήμισης μεσιτικής αμοιβής κατώτερης από το 2%
- Από τα ανωτέρω διαφαίνεται ότι ο Σύλλογος Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής δεν επιβάλλει μεν στα μέλη του ρητή υποχρέωση να τηρούν το 2% ως ελάχιστη μεσιτική αμοιβή. Ωστόσο, τόσο στον Οδηγό Δεοντολογίας του όσο και σε άλλα έντυπα του Συλλόγου υπάρχει ρητή διάταξη εκ μέρους των μεσιτών όχι μόνο για τη μη διαφήμιση μηδενικής αμοιβής, αλλά και για τη μη διαφήμιση μειωμένης μεσιτικής αμοιβής. Ειδικότερα: Στον «ΟΔΗΓΟ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ» του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Όταν διαφημίζετε ακίνητα μην αναφέρεσθε σε μειωμένη ή μηδενική αμοιβή […]». Ο συγκεκριμένος οδηγός ανευρέθη κατά τη διάρκεια του επιτόπιου ελέγχου στις εγκαταστάσεις τόσο του εν λόγω Συλλόγου, όσο και του Συλλόγου Μεσιτών Νομού Χανίων, ενώ 47 Όπως προκύπτει από την ιστοσελίδα, καθώς και από το έντυπο φυλλάδιο του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών - Αττικής, με τίτλο «Η ΠΙΟ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΤΗΜΑΤΑΓΟΡΑ», το ακρωνύμιο «ΜΑΣ» αντιστοιχεί στο συγκεκριμένο Σύλλογο. 48 Διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου: SYLLOGOS MESITON<mesites@otenet.gr> 49 Μεταξύ των ονομάτων που αναφέρονται στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις των παραληπτών είναι εκείνα των κ.κ. Μπινιάρη και Χαροκόπου (μελών του Δ.Σ. του Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α.), Αναγνώστου, Γεωργάκου, Μανομενίδη, Αποστολίδη (μελών του Δ.Σ. του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Περιφέρειας Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης), Λιάντα και Σωτηροπούλου (μελών του Δ.Σ. της Ομοσπονδίας Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Ελλάδος). 50 Αρ. πρωτ. οικ.
- 38 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ βρίσκεται αναρτημένος και στην ιστοσελίδα του Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α.
- Εκεί, στο τέλος της συγκεκριμένης ενότητας, που τιτλοφορείται «ΟΔΗΓΟΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ – ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ», αναφέρεται «Παρακάτω μπορείτε να κατεβάσετε τον αναλυτικό οδηγό Δεοντολογίας». Το συνημμένο αρχείο είναι η πρόταση Κώδικα Δεοντολογίας Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων, η οποία συντάχθηκε το Μάρτιο του 2003 από τον κο Μπάμπη Ζεπίδη, για λογαριασμό της Ομοσπονδίας Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Ελλάδος. Σχετικά αναφέρεται ότι στο αίτημα της Γ.Δ.Α. για την προσκόμιση των κανόνων Δεοντολογίας του Συλλόγου, όπως έχουν ισχύσει από το 1994 έως σήμερα, ο Σύλλογος, στην επιστολή του αναφέρει: «Επειδή μέχρι σήμερα δεν έχει καταρτιστεί ειδικός Κώδικας Δεοντολογίας του “ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΕΣΙΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΑΘΗΝΩΝ – ΑΤΤΙΚΗΣ”, ο σύλλογος μας, δεσμεύεται και εφαρμόζει τον κώδικα δεοντολογίας της δευτεροβάθμιας επαγγελματικής οργάνωσης, της οποίας είμαστε μέλος, με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΜΕΣΙΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ» (“Ο.Μ.Α.Σ.Ε.”)», ενώ προσκομίστηκε, συνημμένα, ο Κώδικας Δεοντολογίας της Ο.Μ.Α.Σ.Ε. Στην προσκομισθείσα εκδοχή, η οποία φέρει και τη σφραγίδα της Ο.Μ.Α.Σ.Ε. δεν περιλαμβάνεται ο πρόλογος του κου Ζεπίδη, ο οποίος αναφέρει ότι ο συγκεκριμένος Κώδικας αποτελεί σχέδιο προς έγκριση, ενώ υπάρχει μια μικρή διαφοροποίηση στην ενότητα που αναφέρεται στους λόγους έγκλησης του Πειθαρχικού Συμβουλίου
- Σχετικά με τη δεσμευτικότητα του εν λόγω Κώδικα Δεοντολογίας, σημειώνεται, περαιτέρω, ότι στο Πρακτικό της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης του Συλλόγου, της 13.3.2003 καταγράφεται ότι ο κ. Ρεβύθης ανέφερε: «Ο κος Ζεπίδης με την βοήθεια του κου Κοτταρίδη συνέταξαν έναν κώδικα δεοντολογίας, όπου θα σας ταχυδρομηθεί, όπου αυτόν τον κώδικα πρέπει να ακολουθούμε.». 51 52 Στο προαναφερθέν έγγραφο με τίτλο «ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΕΣΙΤΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ» αναφέρεται ότι ο μεσίτης πρέπει: «Όταν διαφημίζει ακίνητα να μην αναφέρεται σε μειωμένη ή μηδενική αμοιβή ούτε σε δωρεάν εκτιμήσεις. […]». Στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.e-akinita.gr/mesitis/deontologia Είναι πιθανό η διαφοροποίηση αυτή να οφείλεται σε λάθος κατά την εκτύπωση του Κώδικα. 39 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Σε έντυπο φυλλάδιο του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών Αττικής, με τίτλο «Η ΠΙΟ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΤΗΜΑΤΑΓΟΡΑ», αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι «Τα βασικότερα στοιχεία του κώδικα δεοντολογίας είναι τα ακόλουθα: Ο μεσίτης πρέπει: […] Όταν διαφημίζει ακίνητα να μην αναφέρει μειωμένη ή μηδενική αμοιβή. […]».
- Περαιτέρω, από τα στοιχεία που συνελέγησαν κατά τον επιτόπιο έλεγχο της Γ.Δ.Α. προκύπτει ότι τα Όργανα Διοίκησης (Γενική Συνέλευση και Διοικητικό Συμβούλιο) του Συλλόγου έχουν ασχοληθεί αρκετές φορές με περιπτώσεις μεσιτών που διαφήμιζαν μειωμένη αμοιβή, επιδιώκοντας την αποτροπή της συγκεκριμένης πράξης. Πιο συγκεκριμένα: Στο Πρακτικό της συνεδρίασης υπ’ αριθμ. 1133 του Δ.Σ., της 12.11.1996, αναφέρεται: «Εν συνεχεία ο κ. Πρόεδρος παρουσιάζει δημοσίευμα του συναδέλφου [...] που τονίζει ότι η αμοιβή του είναι 1%. Βέβαια λέγει ο κ. Πρόεδρος, το ύψος της αμοιβής είναι ελεύθερο. Η δημοσιότης όμως δια του τύπου του 1% δημιουργεί κατάσταση που επαναλαμβανόμενη δικαιολογημένα θα καταστή έθιμο και θα προβάλλεται υπό των πελατών σε κάθε περίπτωση. Προτείνω λέγει, όπως, χωρίς να επιβάλλουμε στο συνάδελφο το ύψος της αμοιβής του, δεν θα ήταν άσκοπο να του γινότανε σύσταση ότι αυτό μπορεί να προκαλέσει κακό προηγούμενο για τους άλλους συναδέλφους. κ. Αντιπρόεδρος: Λέγει ότι συνδέεται φιλικά με τον συνάδελφο κ. [...] και θα του συστήση εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου να μη δημοσιεύει το ύψος της αμοιβής του, το οποίο όμως μπορεί να συμφωνεί ελεύθερα με τους πελάτες του». Στο Πρακτικό της συνεδρίασης υπ’ αριθμ. 1149 του Δ.Σ., της 25.05.2000, στα θέματα της Ημερήσιας Διάταξης, αναφέρεται, μεταξύ άλλων «
- Καταγγελία ότι ο συνάδελφος [...] δημοσιεύει αγγελίες ότι εισπράττει 1% από τον ιδιοκτήτη και δωρεάν τις εκτιμήσεις επί ακινήτων». Κατά τη συζήτηση του εν λόγω θέματος, ο Πρόεδρος του Συλλόγου ανέφερε: «από συνάδελφο απεστάλη στο σύλλογο φωτοτυπία εφημερίδος με διαφήμιση του συναδέλφου [...] ότι ως αμοιβή εισπράττει από τους ιδιοκτήτες 1% και τις εκτιμήσεις τις κάνει εντελώς δωρεάν. Βέβαια λέγει ο κ. Πρόεδρος αυτό είναι δικαίωμά του αφού η αμοιβή μας είναι σε ελεύθερη διαπραγμάτευση. Νομίζω όμως ότι δεν έχει το δικαίωμα να το aναγγέλλει δημοσίως γιατί έτσι δημιουργείται αθέμιτος ανταγωνισμός. Τα μέλη του Δ/κού Σ/λίου 40 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συμφωνούν με τη γνώμη του κ. Προέδρου και αποφαίνονται όπως ενημερωθή ο ίδιος για να παύση να δημοσιεύει παρόμοιες ανακοινώσεις». Σε σχετικό ερώτημα που απευθύνθηκε από τη Γ.Δ.Α. προς τον κο [...], αν του έχει γίνει σύσταση από οποιοδήποτε Σύλλογο Μεσιτών, σχετικά με τον καθορισμό του ύψους της μεσιτικής του αμοιβής ή με τη διαφήμιση των υπηρεσιών που παρέχει, εκείνος απάντησε53 ότι δεν δραστηριοποιείται πλέον στη συγκεκριμένη επαγγελματική δραστηριότητα, αλλά κατά το παρελθόν, όταν ασκούσε το επάγγελμα του μεσίτη και ήταν μέλος του Συλλόγου Μεσιτών Αθηνών, ουδέποτε απασχόλησε με την επαγγελματική του δράση το Σύλλογο για αντιδεοντολογική συμπεριφορά, ούτε (όσο ενθυμείται) του έχει γίνει σχετική προφορική ή έγγραφη σύσταση. Αντίστοιχα, η Γ.Δ.Α. ζήτησε από το Σύλλογο να προσδιορίσει τη μορφή, το περιεχόμενο και το χρόνο πραγματοποίησης των προταθεισών συστάσεων και, σε περίπτωση που πραγματοποιήθηκαν εγγράφως, να προσκομίσει αντίγραφα των σχετικών επιστολών, καθώς και οποιασδήποτε άλλης έγγραφης επικοινωνίας, σχετικά με το ίδιο θέμα, με τα μέλη του, για τη χρονική περίοδο 1993 έως σήμερα. Σε απάντηση του εν λόγω ερωτήματος, ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. αναφέρθηκε στη νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων, η οποία έχει αναγνωρίσει το 2% επί της πραγματικής τιμής πώλησης κάθε ακινήτου ως τη συνήθη μεσιτική αμοιβή για αγοραπωλησίες ακινήτων στην περιοχή της Αττικής, υποστήριξε ότι την εν λόγω αμοιβή αναγνωρίζει και ο Σύλλογος ως συνήθη και κατέληξε «Στα ανωτέρω αναφέρονται και οι συζητήσεις που γίνονται από τα μέλη της τότε Διοίκησης του Συλλόγου μας που αναγνωρίζουν την ελευθερία συμβάσεων, απόδειξη του οποίου αποτελεί το γεγονός ότι προς το συγκεκριμένο μέλος μας, ούτε απεστάλη οποιοδήποτε έγγραφο, ούτε ελήφθη οποιοδήποτε πειθαρχικό μέτρο εναντίον του». 53 Στο Πρακτικό της Β’ Επαναληπτικής Τακτικής Γενικής Συνέλευσης, της 22.2.2001 σημειώνεται ότι ο πρόεδρος του Συλλόγου, κος Αναστάσιος Κοτταρίδης, μεταξύ άλλων, ανέφερε «[…] Πολλές φορές διαβάζουμε στις εφημερίδες και περιοδικά ότι ο Μεσίτης τάδε εργάζεται με αμοιβή 1% ή ότι από τον ένα των συμβαλλομένων πελατών του δεν εισπράττει αμοιβή. Έχουμε την γνώμη ότι οι συνάδελφοι αυτοί δεν κάνουν κακό μόνο στους συναδέλφους αφού με την πράξη τους αυτή προβαίνουν σε αθέμιτο ανταγωνισμό αλλά και στον εαυτό τους αφού Επιστολή με ημ. αρ. πρωτ. 3640/11.6.
- 41 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ όπως και άλλωστε έχουμε τονίσει ο σοβαρός πελάτης δεν μπορεί να έχει εμπιστοσύνη σε έναν επαγγελματία που διαφημίζει ότι προσφέρει την επαγγελματική του εργασία δωρεάν». Σε σελίδα Α4 (αριθμ. πρωτ. Συλλόγου 2584/11.6.2002) που εντοπίστηκε κατά τον επιτόπιο έλεγχο της Γ.Δ.Α., περιέχεται φωτοτυπία αγγελίας από εφημερίδα των μεσιτικών γραφείων [...], η οποία αναφέρει: «Τα Μεσιτικά Γραφεία [...], με αμοιβή 1,30% σας προτείνουν […]». Στο κάτω μέρος της σελίδας υπάρχει χειρόγραφη υπόδειξη «Να ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙ». Σε τηλεομοιοτυπία, της 1.9.2005, απεσταλμένη από την [...] υπόψιν του κου Ρεβύθη (Αρ. Πρωτ. Συλλόγου 1491/6.9.2005), αναφέρεται «κατόπιν συμφωνίας και συνεννόησης σας αποστέλλουμε το fax […] ΗΜ. ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ 31/07/05». Η σελίδα που αποστέλλεται αποτελεί τμήμα εφημερίδας αγγελιών, όπου έχει επισημανθεί αγγελία των μεσιτικών γραφείων [...], η οποία αναφέρει μεσιτική αμοιβή ίση με 1,19%. Σε τηλεομοιοτυπία, της 6.2.200654 (αρ. πρωτ. Συλλόγου 1704/7.2.2006), περιλαμβάνεται σελίδα εφημερίδας αγγελιών, όπου έχει επισημανθεί αγγελία της επιχείρησης [...], η οποία αναφέρει ότι αναλαμβάνει πωλήσεις ακινήτων «με μειωμένη αμοιβή την ημέρα των συμβολαίων». 54 Στο Πρακτικό της συνεδρίασης υπ’ αριθμ. 1200 του Δ.Σ., της 10.3.2006 σημειώνεται ότι ο κος Ρεβύθης ανέφερε: «Να σταλεί άμεσα επιστολή στον Τύπο για μη δημοσίευση αγγελιών συναδέλφων οι οποίες αναφέρουν δωρεάν ή μειωμένες μεσιτικές υπηρεσίες.». Με τηλεομοιοτυπία, με ημερομηνία 4.10.2006, απεσταλμένη από την εταιρεία [...] προς το Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής (αριθ. πρωτ. Συλλόγου 2097/5.10.2006), ο [...] ενημερώνει το Σύλλογο ότι το μεσιτικό γραφείο [...] διαφημίζει στη Χρυσή Ευκαιρία μεσιτική αμοιβή 1,3%, επισυνάπτοντας τη σχετική αγγελία. Στο Πρακτικό της συνεδρίασης υπ’ αριθμ. 1203 του Δ.Σ., της 5.10.2006, καταγράφεται ότι ο κος Ρεβύθης ανέφερε: «Υπάρχει καταγγελία κατά του κυρίου Ο αποστολέας του συγκεκριμένου εγγράφου δεν εμφανίζεται ευδιάκριτα. 42 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ [...] ότι δημοσιεύει τη μειωμένη αμοιβή του (1,30%). Θα του γίνει τηλεφωνική σύσταση και ενημέρωση στις εφημερίδες να μην δημοσιεύουν το ποσοστό αμοιβής των συναδέλφων.». Ο κος Ρεβύθης συνεχίζει: «Προτείνω έκδοση πιστοποιητικού μέλους του Συλλόγου καλυμμένο με fiberglass το οποίο θα τοποθετείται έξω από τα μεσιτικά γραφεία, ανάλογο των ιατρών. Θα δίνεται σε όσους εγγεγραμμένους συμφωνούν και υπογράφουν ένα επιπλέον έντυπο το οποίο εκτός των άλλων θα περιλαμβάνει και τον Κώδικα Δεοντολογίας. Η πρόταση έγινε ομόφωνα αποδεκτή». Σε συνέχεια των ως άνω Πρακτικών του Δ.Σ. (υπ’ αριθμ. 1200 και 1203), η Γ.Δ.Α. ζήτησε από το Σύλλογο να προσκομίσει αντίγραφα των επιστολών που εστάλησαν προς τις εφημερίδες, καθώς και οποιασδήποτε άλλης έγγραφης επικοινωνίας με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, σχετικά με το ίδιο θέμα, κατά τη χρονική περίοδο 1993 έως σήμερα. Στη σχετική απάντησή του, ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. υποστηρίζει «Αναφορικά με το υπ' αρ. 1200/10-3-2006 Πρακτικό του Διοικητικού Συμβουλίου θέλουμε να διευκρινίσουμε τα εξής: Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου μας, όπως και κάθε άλλου επαγγελματικού συλλόγου, είναι υποχρεωμένο να εξετάζει κάθε αίτημα που υποβάλλεται από μέλος του Δ.Σ. ή απλό μέλος του συλλόγου, αλλά και κάθε άλλο θέμα που γνωστοποιείται ή περιέρχεται σε γνώση των μελών του Δ.Σ. Στη συγκεκριμένη συνεδρίαση του Δ.Σ. συζητήθηκε το φαινόμενο, που είχε περιέλθει σε γνώση ορισμένων μελών του Δ.Σ. από καταναλωτές -πελάτες τους-, ότι κάποιοι μεσίτες δημοσίευαν “παραπλανητικές” διαφημίσεις για παροχή μεσιτικών υπηρεσιών χωρίς αμοιβή, πίσω από τις οποίες υποκρύπτονταν στην πραγματικότητα δυσανάλογη αύξηση της πραγματική τιμής των προς πώληση ακινήτων, στην οποία ουσιαστικά συμπεριελάμβαναν και την αμοιβή τους, την οποία όμως διαφήμιζαν και εμφάνιζαν ως “μηδενική”. Η πρακτική αυτή, είναι εντελώς αθέμιτη, προσβάλλει τον υγιή ανταγωνισμό και ως τέτοια όχι μόνο δεν υιοθετείται σε καμία περίπτωση από τον σύλλογο μας, αλλά και είναι καταδικαστέα σε κάθε περίπτωση. Ο προβληματισμός αυτός αναπτύχθηκε στις ομιλίες των μελών του Δ.Σ., όπως φαίνεται από το εν λόγω πρακτικό, κατατέθηκαν κάποιες προτάσεις, όμως τελικά δεν ελήφθη καμία συγκεκριμένη απόφαση ή μέτρο από το Διοικητικό Συμβούλιο 43 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ στην εν λόγω συνεδρίαση, όπως προκύπτει από το πρακτικό της συνεδριάσεως αυτής
- Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση των αναφερομένων στο πρακτικό 1203/5-102006 που η πρόταση εκ μέρους μέλους του Δ.Σ., όπως αποδεικνύεται από την συνέχεια του πρακτικού, δεν εγκρίθηκε και δεν ελήφθη απόφαση από το Δ.Σ. για οποιαδήποτε συγκεκριμένη ενέργεια, εν αντιθέσει με την πρόταση επί του αμέσως επομένου θέματος της συνεδριάσεως (για έκδοση ειδικών πιστοποιητικών που θα αποδεικνύουν ότι τα μέλη μας είναι νόμιμοι επαγγελματίες μεσίτες) που έγινε ομόφωνα δεκτή.»56 Σε αντίστοιχο ερώτημα που απευθύνθηκε από τη Γ.Δ.Α. προς τον κο [...], αν του έχει γίνει σύσταση από οποιοδήποτε Σύλλογο Μεσιτών, σχετικά με τον καθορισμό του ύψους της μεσιτικής του αμοιβής ή με τη διαφήμιση των υπηρεσιών που παρέχει, εκείνος απάντησε57, μεταξύ άλλων, ότι: «Κατά τη διάρκεια των ετών 2007-2008 δημοσίευσα σε εφημερίδα ευρείας κυκλοφορίας αγγελίες πώλησης ακινήτων στις οποίες ανέφερα ότι μείωνα το ποσοστό της μεσιτικής μου αμοιβής από 2% σε 1,2%. Από την πρώτη κιόλας δημοσίευση δέχτηκα απειλητικά τηλεφωνήματα όπως και καταγγελίες από συναδέλφους. Επίσης, έγιναν καταγγελίες εις βάρος μου στο Σύλλογο Μεσιτών σχετικά με τη διαφήμιση των υπηρεσιών μου στις αγγελίες από τα μεσιτικά γραφεία [...] κ.α. Αμέσως επικοινώνησε μαζί μου ο γραμματέας του συλλόγου (κ. Χρήστος) και με ενημέρωσε για τις καταγγελίες εις βάρος μου. Σε ερώτησή μου εάν είμαι νόμιμος μου απάντησε θετικά και με παρακάλεσε να βρω έναν εναλλακτικό τρόπο ώστε να μην προκαλώ τη μήνιν των συναδέλφων μου. Για δεύτερη φορά μου διευκρίνισε τη νομιμότητα της δημοσίευσης του ποσοστού της αμοιβής μου. Μου επεσήμανε ότι ο λόγος που μου τηλεφώνησε ήταν η πίεση που δέχτηκε από συναδέλφους να το πράξει όπως και το πλήθος των καταγγελιών. Η σύσταση αυτή έγινε τηλεφωνικά και όχι εγγράφως. Δηλώνω επίσης ότι σταμάτησα να αναφέρω το μειωμένο ποσοστό μου στις αγγελίες από τότε μέχρι και σήμερα λόγω του ότι εντάθηκαν τα απειλητικά μηνύματα.». 55 Με βάση τα όσα καταγράφονται στο συγκεκριμένο Πρακτικό, η ανωτέρω περιγραφόμενη πρόταση του κου Ρεβύθη δεν τέθηκε υπό συζήτηση ή ψηφοφορία. Το ίδιο ισχύει και για την ανακοίνωση του κου Ρεβύθη (περί σύστασης προς τον κο [...] και ενημέρωσης των εφημερίδων), που καταγράφεται στο υπ’ αριθμ. 1203 Πρακτικό. 56 Ό.π. 57 Τηλεομοιοτυπία με ημ. αρ. πρωτ. 5546/15.9.
- 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Σε γενικότερο ερώτημα της Γ.Δ.Α. σχετικά τη διαδικασία, με την οποία ελέγχονται/τιμωρούνται τα πειθαρχικά παραπτώματα των μελών του Συλλόγου και την προσκόμιση τυχόν Αποφάσεων ή/και Πρακτικών του αρμοδίου οργάνου, οι οποίες να αφορούν σε θέματα καθορισμού του ύψους των μεσιτικών αμοιβών ή διαφήμισης των μεσιτικών υπηρεσιών, για την ίδια ως άνω χρονική περίοδο, ο Σ.Μ.Α.Σ.Α.Α. απαντά: «Σύμφωνα με το άρθρο 15 του καταστατικού μας προβλέπονται για τα μέλη μας πειθαρχικές ποινές για παραβάσεις της Νομοθεσίας περί Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων. Στο καταστατικό του Συλλόγου μας δεν προβλέπονται πειθαρχικές ποινές, ούτε θεωρείται πειθαρχικό παράπτωμα ο προσδιορισμός συγκεκριμένου ύψους αμοιβής […]. Η συμφωνία για το ύψος της αμοιβής είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμη μεταξύ του επαγγελματία μεσίτη και του εκάστοτε πελάτη και ουδείς περιορισμός υφίσταται, ούτε ως προς το κατώτερο, ούτε ως προς το ανώτερο όριο αυτής, δύναται μόνο να ελεγχθεί δικαστικά βάσει του άρθρου 707 Α.Κ. Το πειθαρχικό όργανο του συλλόγου μας δεν έχει απασχοληθεί ουδέποτε με ανάλογα θέματα από το 1993 έως σήμερα, ούτε έχει επιβάλει κανενός είδους πειθαρχική ποινή σε μέλη μας για τέτοια ζητήματα, αφού τα θέματα του καθορισμού του ύψους της μεσιτικής αμοιβής, καθώς και της διαφήμισης των μεσιτικών υπηρεσιών, διέπονται μόνο από τις ισχύουσες διατάξεις της Ελληνικής Πολιτείας.» ΙV.2 ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΕΣΙΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
- Ο Σύλλογος Μεσιτών Αστικών ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ Συμβάσεων ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ Περιφέρειας Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (εφεξής «Σ.Μ.Α.Σ.Θ.») ιδρύθηκε το 1922 με την επωνυμία «ΑΜΥΝΑ», έχει έδρα στη Θεσσαλονίκη, αριθμεί περί τα 900 μέλη, εκ των οποίων δικαίωμα ψήφου στις Γενικές Συνελεύσεις, ως ταμειακά τακτοποιημένοι έναντι του Συλλόγου, έχουν μόνο οι
- Σχετικά με την περιοχή δραστηριοποίησης των μελών του, ο Σ.Μ.Α.Σ.Θ. αναφέρει ότι δεν είναι σε θέση να γνωρίζει εάν αυτά δραστηριοποιούνται επαγγελματικά και 45 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εκτός της Περιφέρειας της Θεσσαλονίκης58, καθώς δεν τηρείται σχετικό αρχείο στο Σύλλογο, ενώ, σε ερώτημα της Γ.Δ.Α. αναφορικά με τον κύκλο εργασιών τους, ο Σύλλογος απαντά: «Όπως ήδη προαναφέρθηκε, ο Σύλλογος Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Θεσσαλονίκης αποτελεί ιδιωτική πρωτοβουλία καθαρά και δεν τηρεί αρχείο με τον κύκλο εργασιών των εγγεγραμμένων μελών του, καθώς ούτε τέτοια υποχρέωση των μελών του Συλλόγου συνάγεται από τις διατάξεις του ισχύοντος Καταστατικού, αλλά ούτε και αυτός είναι, επαναλαμβάνουμε, ο σκοπός του Συλλόγου μας.».
- Από τα στοιχεία του φακέλου της Γ.Δ.Α., προκύπτουν τα εξής, όσον αφορά στον εν λόγω Σύλλογο: Σχετικά με τον καθορισμό του ύψους της μεσιτικής αμοιβής
- Αναφορικά με την μεσιτική αμοιβή, σε απάντηση επιστολής παροχής στοιχείων της Γ.Δ.Α.59, ο Σ.Μ.Α.Σ.Θ. υποστηρίζει60 ότι, με βάση την κείμενη νομοθεσία, η διαπραγμάτευσή της είναι ελεύθερη μεταξύ των συμβαλλομένων, ενώ εάν δεν έχει οριστεί το ποσό της αμοιβής, οφείλεται η αμοιβή που συνηθίζεται στον τόπο
- Υποστηρίζει, επίσης, ότι το ύψος της μεσιτικής αμοιβής που έχει καθιερωθεί ως εύλογο και δίκαιο στην Περιφέρεια της Θεσσαλονίκης ανέρχεται σε ποσοστό 2% επί του πραγματικού τιμήματος της αγοραπωλησίας του ακινήτου, για το οποίο μεσολάβησε ο εκάστοτε μεσίτης. Ο Σ.Μ.Α.Σ.Θ. επισημαίνει ότι το ύψος αυτό των αμοιβών δέχεται πάγια η νομολογία των δικαστηρίων της Θεσσαλονίκης και καταλήγει: «Επομένως, κατά σύνοψη των όσων προεκτέθηκαν, ο καθορισμός των αμοιβών είναι καταρχήν ελεύθερος, όμως, η συναλλακτική συνήθεια της περιφέρειας της Θεσσαλονίκης έχει καθιερώσει το ως άνω ποσοστό του 2%. Ο Σύλλογός μας λοιπόν, τηρώντας τα συναλλακτικά ήθη και έθιμα της περιφέρειας της Θεσσαλονίκης, ενημερώνει τα μέλη του για όλα τα ανωτέρω, με σκοπό την προστασία των συναλλαγών και την πάταξη του αθέμιτου και επιβλαβούς ανταγωνισμού μεταξύ 58 Στο ερωτηματολόγιο που συμπληρώθηκε σε συνέχεια του επιτόπιου ελέγχου της Γ.Δ.Α. στα γραφεία του Συλλόγου, σημειώνεται ότι από το Σύλλογο εκπροσωπούνται οι αδειούχοι μεσίτες που δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή του Ν. Θεσσαλονίκης. 59 Υπ’ αρ. πρωτ. οικ. 3136/21.5.
- 60 Με την με ημ. αρ. πρωτ. 4072/01.07.2010 επιστολή του, η οποία απεστάλη, επίσης, με τηλεομοιοτυπία και έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου 4063/30.6.
- 61 Άρθρο 705 Α.Κ. 46 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ των επαγγελματιών μεσιτών, που μόνο προβλήματα προκαλεί και ανασφάλεια στις συναλλαγές.»
- Σε συμφωνία με τα ανωτέρω, κατά τη διάρκεια του επιτόπιου ελέγχου στα γραφεία του Συλλόγου, βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, αντίγραφα τριών εντολών μεσιτείας62, στις οποίες αναφέρεται ως συμφωνηθείσα μεσιτική αμοιβή ποσοστό 2% συν Φ.Π.Α.
- Ωστόσο, από τα συλλεχθέντα στοιχεία προκύπτει ότι ο εν λόγω Σύλλογος, από το έτος 1997 και μετέπειτα, προβαίνει επανειλημμένα σε συστάσεις σχετικά με την καθιέρωση συγκεκριμένου ύψους μεσιτικής αμοιβής. Ο ορισμός, μάλιστα, ελάχιστης αμοιβής είναι καταγεγραμμένος και στο άρθρο 26 του Καταστατικού (της 4.4.99) του Συλλόγου, το οποίο αναφέρει: «Τα μέλη του Συλλόγου κατά την εξάσκηση του επαγγέλματός τους υποχρεούνται να τηρούν πιστά τις παρακάτω διατάξεις: […] 10) Να μη μειώνουν τα μεσιτικά τους δικαιώματα κάτω του 10%. […] Οι ανωτέρω παραβάσεις όταν καταγγέλλονται γραπτά στο Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου, υποχρεούται αυτό να καλέσει σε απολογία το ενδιαφερόμενο μέλος μέσα σε οκτώ
(8)ημέρες από της καταγγελίας και μετά από ακρόαση επιβάλλει σ’ αυτό την ποινή, αναλόγως του παραπτώματος, της επιπλήξεως ή του προστίμου των εκατό χιλιάδων (100.000) δραχμών ή προσωρινή παύση από τρεις έως έξι (3-6) μήνες. Η ίδια ποινή επιβάλλεται και σε κάθε μέλος που ασεβεί προς τις αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου ή της Γενικής Συνελεύσεως ή που παρεκτρέπεται στις συνεδριάσεις και Γενικές Συνελεύσεις ή […] Οι πειθαρχικές ποινές της επιπλήξεως επιβάλλονται τελεσιδίκως από το Διοικητικό Συμβούλιο. Οι ποινές του προστίμου και της προσωρινής παύσης εφεσιβάλλονται ενώπιον της Γενικής Συνελεύσεως (τακτικής ή έκτακτης) με αίτηση του ενδιαφερόμενου που υποβάλλεται μέσα σε ανατρεπτική προθεσμία […]».
- Περαιτέρω: Σε επιστολή προς τα μέλη του Συλλόγου, με ημερομηνία 15.7.1997 και αριθμ. πρωτ. 42, υπογεγραμμένη από τον Πρόεδρο, κο Γρηγόριο Λιάντα, και το Γενικό Γραμματέα, κο Νικόλαο Σαμαρούδη, μεταξύ άλλων αναφέρεται: «Η αμοιβή μας στα συμβόλαια πρέπει να είναι ίση με το 2% στην Πραγματική αξία πώλησης του 62 «ΕΝΤΟΛΗ ΥΠΟΔΕΙΞΗΣ» της κας [...] προς τη μεσίτρια κα [...], της 21.6.2005, «ΕΝΤΟΛΗ ΥΠΟΔΕΙΞΗΣ» της κας [...] προς τη μεσίτρια κα [...], της 8.11.2007, και «ΣΥΜΒΑΣΗ ΜΕΣΙΤΕΙΑΣ ΑΝΑΘΕΣΗΣ» μεταξύ του κ. [...]και της μεσίτριας κας [...], της 7.9.
- 47 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ακινήτου από τον καθένα. Να υπογράφουν τις εντολές μας όλοι, αγοραστής και πωλητής. Πάνω στην εντολή να φαίνεται το ποσόν της αμοιβής μας, για το κάθε ακίνητο που υποδεικνύουμε. Προσοχή….Υπάρχουν πολλές καταγγελίες ότι Συνάδελφοι εισπράττουν Μεσιτικά Δικαιώματα κάτω του 2%. Συνάδελφοι προσέξτε, είναι εις βάρος μας, πρέπει να είμαστε πιο αυστηροί, δεν χάνουμε τον πελάτη εύκολα, μας κοροϊδεύουν οι πελάτες λέγοντας ότι άλλοι συνάδελφοί σας παίρνουν λιγότερα. Μην τους πιστεύετε, προσπαθούν να μας ξεγελάσουν και μας ξεγελάνε. Πάντως αν γίνει επίσημη καταγγελία ότι κάποιος συνάδελφος εισπράττει 0,5% η 1% κλπ, θα περάσει από Πειθαρχικό.» Σε επιστολή προς τα μέλη του Συλλόγου με ημερομηνία 4.9.1997 και αριθμ. πρωτ. 76, υπογεγραμμένη από τον Πρόεδρο, κο Γρηγόριο Λιάντα, και το Γενικό Γραμματέα, κο Νίκο Σαμαρούδη, μεταξύ άλλων αναφέρεται «
- Να σας υπογράφουν την εντολή υπόδειξης, ανάθεσης οι πελάτες σας, γιατί διαφορετικά δεν μπορείτε να εισπράξετε τα Μεσιτικά σας δικαιώματα και συγκεκριμένα, να αναφέρετε το ποσόν της αμοιβής σας, ως ειδική συμφωνηθείσα αμοιβή, το οποίο ποσόν είναι ίσο με το 2% επί της Πραγματικής Αξίας, όπως γνωρίζουμε, συν το Φ.Π.Α. 18% από τον κάθε συμβαλλόμενο.» Στο Πρακτικό No 17 του προσυνεδριακού σεμιναρίου της 22ης Νοεμβρίου 1997 του Συλλόγου, στο Επαγγελματικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης σημειώνεται ότι «Ο Σύμβουλος κ. [...] αναφέρθηκε στην ανάγκη της σωστής αξιοποίησης των Δημοσίων Σχέσεων για την αναβάθμιση του επαγγέλματος, την σωστή οργάνωση και τυπικότητα στην συμπεριφορά μας, το αδιαπραγμάτευτο του 2% στην αμοιβή μας, την αναγραφή της μεσολάβησης κτηματομεσίτου στα συμβόλαια.» Σε επιστολή του Δ.Σ. του Συλλόγου με ημερομηνία 2.6.1998, αριθμ. πρωτ. 292 και τίτλο «ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΠΡΟΣ ΑΠΑΝΤΑ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΩΝ ΠΕΡ. ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ», υπογεγραμμένη από τον Πρόεδρο, κο Γρηγόριο Λιάντα, και το Γενικό Γραμματέα, κο Σαμαρούδη, μεταξύ άλλων αναφέρεται, σχετικά με τα θέματα που συζητήθηκαν στην Α’ Ετήσια Γενική Τακτική Συνέλευση του Συλλόγου, της 22.4.98: «Ζητήθηκε και σας το μεταφέρουμε να μην κάνουμε εκπτώσεις και υποβαθμίζουμε την δουλειά μας γιατί πληθαίνουν μέρα με τη μέρα οι καταγγελίες για συναδέλφους που παίρνουν 1% ή και λιγότερο και άρχισαν πολλοί πωλητές να παζαρεύουν άσχημα τα μεσιτικά μας. Συνάδελφοι αν δεν σταματήσει αυτό το 48 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ φαινόμενο γρήγορα θα διαπιστώσουμε τις καταστροφικές του συνέπειες, όταν κανείς δεν θα μας πληρώνει για την δουλειά που προσφέρουμε και θα μεταχειριζόμαστε κάθε λογής μέθοδο για να πάρουμε κάποια αμοιβή.» Σε επιστολή του Δ.Σ. του Συλλόγου με ημερομηνία 12.10.1998 και αριθμ. πρωτ. 365, υπογεγραμμένη από τον Πρόεδρο, κο Γρηγόριο Λιάντα, και το Γενικό Γραμματέα, κο Νίκο Σαμαρούδη, μεταξύ άλλων αναφέρεται «Στα ζητήματα των αμοιβών μας επειδή γίνονται συνέχεια διάφορες ερωτήσεις από ενδιαφερόμενους για τα μεσιτικά μας δικαιώματα, έχουμε επανειλημένως τονίσει ότι σύμφωνα με αποφάσεις της Ομοσπονδίας Μεσιτών το 2% κατ’ ελάχιστο από κάθε συμβαλλόμενο. Για τις μισθώσεις κατοικιών, σύμφωνα με τα 3ετή συμβόλαια είναι 72% του ενοικίου, και κατ’ εξαίρεση το μίνιμουμ το ½ του ενοικίου από τον καθένα. Στις επαγγελματικές στέγες οι ελάχιστες αμοιβές μας είναι 1+1 μίσθωμα για κάθε συμβαλλόμενο και 2% στον αέρα. Αυτά να τα τηρείτε πάντοτε, να βάζετε να υπογράφουν τις εντολές ανάθεσης και υπόδειξης και να καταγγείλετε στο Σύλλογο κάθε παραβάτη. […]». Η Γ.Δ.Α. ζήτησε από το Σύλλογο να προσκομίσει τις αναφερόμενες στην ανωτέρω επιστολή Αποφάσεις της Ομοσπονδίας Μεσιτών. Στην απάντησή του, ο Σύλλογος αναφέρει: «Δυστυχώς, δεν έχουμε στο αρχείο μας τις αποφάσεις της Ομοσπονδίας Μεσιτών που αναφέρονται στο ποσοστό του 2%, ώστε να τις προσκομίσουμε, όμως το γεγονός αυτό είναι κοινός τόπος και προκύπτει, όπως εξάλλου προειπώθηκε και από τα διδάγματα της κοινής πείρας, που δεν χρήζουν αποδείξεως.». Σε επιστολή του Δ.Σ. του Συλλόγου με ημερομηνία 9.2.1999 και αριθμ. πρωτ. 459, υπογεγραμμένη από τον Πρόεδρο, κο Γρηγόριο Λιάντα, και το Γενικό Γραμματέα, κο Νίκο Σαμαρούδη, μεταξύ άλλων αναφέρεται «Θέλουμε να σας υπενθυμίσουμε ακόμα μια φορά για τα μεσιτικά μας δικαιώματα που είναι 2% και δεν τα μειώνουμε. Καταγγέλλονται συνάδελφοι που εισπράττουν 1% ή και καθόλου. Σε αυτούς γίνονται παρατηρήσεις και αν επαναληφθεί θα τους στέλλουμε πειθαρχικό.» Σε συνέχεια των διευκρινίσεων που ζήτησε η Γ.Δ.Α. σχετικά με τα στοιχεία των μελών του που έχουν σταλεί στο Πειθαρχικό Συμβούλιο, ο Σ.Μ.Α.Σ.Θ. απάντησε ότι κανένα μέλος δεν έχει παραπεμφθεί στο πειθαρχικό επειδή επέλεξε να μειώσει την αμοιβή του και συμπλήρωσε: «Ούτε υπάρχουν έγγραφα σχετικά με επιπλήξεις 49 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ – παρατηρήσεις του Συλλόγου προς συγκεκριμένα μέλη του αναφορικά με το φλέγον αυτό θέμα. Μόνο γενικόλογες συστάσεις σύμφωνα με το έθιμο που επικρατεί […], έγγραφα τα οποία ήδη επισυνάπτουμε σε συμμόρφωση προγενέστερης ερώτησης […]». Σε επιστολή με ημερομηνία 21.6.2000 και αριθμ. πρωτ. 771, υπογεγραμμένη από τον Πρόεδρο, κο Γρηγόριο Λιάντα, και το Γενικό Γραμματέα, κο Νίκο Σαμαρούδη, μεταξύ άλλων αναφέρεται «Καλούμε τους συναδέλφους να εγκαταλείψουν την αναγραφή ποσοστών αμοιβής στις εντολές τους. Μπορεί να τηρούμε το 2% σαν γενικό κανόνα αμοιβών, αλλά οι συμφωνίες είναι σε ποσά και αυτά θα αναγράφουμε. Μόνο έτσι μπορεί να δικαιωθούμε σε περίπτωση δικαστηρίων και απαιτήσεων.». Σε επιστολή με ημερομηνία 9.11.2000 και αριθμ. πρωτ. 850, υπογεγραμμένη από τον Πρόεδρο, κο Γρηγόριο Λιάντα, και το Γενικό Γραμματέα, κο Νικόλαο Σαμαρούδη, μεταξύ άλλων αναφέρεται «Όπως σας είχαμε επισημάνει και σε προηγούμενη εγκύκλιο να εγκαταλείψετε την αναγραφή ποσοστών αμοιβής στις εντολές σας. Μπορεί να τηρούμε το 2% σαν γενικό κανόνα αμοιβών, αλλά οι συμφωνίες είναι σε ποσά και αυτά θα αναγράφουμε στις εντολές όπως είδατε και στις καινούριες που διαθέτει ο Σύλλογος.» Σε επιστολή του Συλλόγου με ημερομηνία 27.03.2001 και αριθμ. πρωτ. 93463, υπογεγραμμένη από τον Πρόεδρο, κο Γρηγόρη Λιάντα, και το Γενικό Γραμματέα, κο Νίκο Σαμαρούδη, η οποία φέρει ως τίτλο «ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΩΝ Π.Π. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ», μεταξύ άλλων αναφέρεται: «Μη σπάζετε τις αμοιβές μας. Έκαναν μεγάλο αγώνα οι μεσίτες για να καθιερώσουν το 2% και να το αποδεχθεί η ελληνική κοινωνία. Πριονίζουν το μέλλον μας όσοι είτε από ανάγκη είτε από έλλειψη επαγγελματισμού παρουσιάζουν την εικόνα του επαίτη που δέχεται ό,τι του δώσουν.». Σε εγκύκλιο του Συλλόγου με ημερομηνία 04.09.2001 και αριθμ. πρωτ. 101564, μεταξύ άλλων αναφέρεται: «Τώρα τελευταία έχει οξυνθεί το θέμα της μείωσης των 63 Συνημμένο έγγραφο στην υπ. αρ. πρωτ. 4072/01.07.2010 απαντητική επιστολή του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Περ. Πρωτ. Θεσσαλονίκης. 64 Συνημμένο έγγραφο στην υπ. αρ. πρωτ. 4072/01.07.2010 απαντητική επιστολή του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Περ. Πρωτ. Θεσσαλονίκης. Όπως αναφέρεται στο έγγραφο, αυτή η εγκύκλιος για πρώτη φορά στάλθηκε και σε μεσίτες μη μέλη του Συλλόγου. 50 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αμοιβών μας από τους πελάτες μας. Πάρα πολλοί συνάδελφοι πέφτουν θύματα εκβιασμών είτε από ανέχεια είτε από τη γενικευμένη αντίληψη πλέον, ότι αν φύγει από εμένα θα πάει αλλού και θα πάρει άλλος τα λεφτά. Κρούομε τον κώδωνα του κινδύνου -όπως στρώσαμε θα κοιμηθούμε- το έθιμο να μην μας πληρώνουν και να παζαρεύουν χοντρά τις αμοιβές μας θα γίνει νόμος και τότε θα καταρρεύσει η αμοιβή του 2% που τόσα χρόνια έχει αποδεχθεί το καταναλωτικό κοινό. Δεν θα επιβιώσει επαγγελματικά όποιος δεν πληρώνεται και θα πάρει και τους άλλους στο λαιμό του. Αγωνιστείτε για αυτό το καυτό ζήτημα, διώξτε τους ξεδιάντροπους παζαρτζήδες από τα γραφεία σας, απομονώστε Συναδέλφους που σκάβουν το μέλλον μας. Ελευθερία στις αμοιβές δεν σημαίνει ελευθεριότητα, το θέμα αυτό θα είναι λόγος έκτακτων συνεδρίων και διαγραφής όσων δεν τηρούν την δεοντολογία του Συλλόγου.». Στο Πρακτικό Νο 23, της Α’ Ετήσιας Τακτικής Γενικής Συνέλευσης, της 17.5.2003, αναφέρεται: «Επόμενο ζήτημα συζήτηση – προτάσεις για την δεοντολογία – τις μεσιτικές αμοιβές και το μέλλον του επαγγέλματος και ο κ. Πρόεδρος επεσήμανε την πρόθεση της Ο.Μ.Α.Σ.Ε. να ψηφισθεί κώδικας δεοντολογίας κοινός σε όλη τη χώρα. Στο θέμα των αμοιβών μας είπε ότι αν και απελευθερώθηκαν οι αμοιβές και γίνονται κατόπιν συμφωνίας, πάγια τακτική του Συλλόγου είναι να παίρνουμε 2% από κάθε συμβαλλόμενο. Τοποθετήθηκαν [...]. Να στείλουμε ειδική εγκύκλιο για το 2% και να έχουμε τη δυνατότητα για 12 άτοκες δόσεις. Πρέπει να ληφθούν δραστικά μέτρα, διότι πολλοί ενεργούν όπως αυτοί κρίνουν. […][...] Είμαι νέος συνάδελφος. Παντού όπου ακούω παίρνουν 1%.». Σε συνέχεια του εν λόγω Πρακτικού, η Γ.Δ.Α. ζήτησε από το Σύλλογο να προσκομίσει την αναφερόμενη εγκύκλιο, καθώς και οποιαδήποτε άλλη έγγραφη επικοινωνία με τους μεσίτες – μέλη του, σχετικά με το ίδιο θέμα, από το έτος 1993 έως σήμερα. Ο Σ.Μ.Α.Σ.Θ., στην απάντησή του σημειώνει: «Ουδέποτε έχει αποσταλεί εγκύκλιος στα μέλη του Συλλόγου αναφορικά με την υιοθέτηση της πρότασης του κ. [...], ο οποίος απλά εξέφρασε ιδία άποψη, η οποία δεν έγινε και αποδεκτή. Η έγγραφη επικοινωνία με τα μέλη του Συλλόγου μας διενεργείται διαμέσου διαφόρων επιστολών και πρακτικών συνεδριάσεων του Διοικητικού μας Συμβουλίου, τα οποία και σας επισυνάπτουμε […] και από τα οποία δεν προκύπτει τίποτε παρά ο προβληματισμός μας για την αγορά και τα προβλήματα του κλάδου, που πολλές φορές δημιουργούνται από “συναδέλφους” που προκειμένου να επικρατήσουν στην αγορά υιοθετούν παντελώς επιζήμιες για τα συμφέροντα όλων 51 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μας πρακτικές, που κάθε άλλο παρά ευγενής άμιλλα θα μπορούσαν να θεωρηθούν. Σας προσκομίζουμε σχετικές επιστολές […]»
- Σε επιστολή με ημερομηνία 2.12.2003 και αριθμ. πρωτ. 826, υπογεγραμμένη από τον Πρόεδρο, κο Γρηγόριο Λιάντα, και το Γενικό Γραμματέα, κο Νίκο Σαμαρούδη, μεταξύ άλλων αναφέρεται «Είμαστε αναγκασμένοι να υπενθυμίσουμε ότι τα μεσιτικά μας είναι 2% για κάθε συμβαλλόμενο. Όποιος δεν μπορεί να τα ζητήσει και καταφεύγει στην επαιτεία για να βρει σπίτια να πουλήσει δεν κάνει για μεσίτης και ας απαλλάξει τον κλάδο από την παρουσία του. Το πρόβλημα παράγινε άλλοι παίρνουν 1%, 0.5%, ή και καθόλου από τον ένα συμβαλλόμενο και καταστρέφουν την εικόνα μας σαν επαγγελματίες λες και μπορούν να μείνουν στο χώρο χωρίς να πληρώνονται. Δεν θα μείνουμε αδιάφοροι, θα τους διώξουμε και θα τους δυσφημήσουμε για να προστατεύσουμε αυτούς που τιμούν το ψωμί τους.» Στο Πρακτικό Νο 24, της Α’ Ετήσιας Τακτικής Γενικής Συνέλευσης, της 24.4.2004, σημειώνεται ότι ο Πρόεδρος του Συλλόγου, κος Λιάντας, μεταξύ άλλων ανέφερε «Να μην κάνουμε εκπτώσεις αν θα αλλάξει η κοινή πολιτική για το 2% να το αποφασίσει η Γενική Συνέλευση.». Στη συνέχεια του Πρακτικού καταγράφονται τοποθετήσεις των μελών, μεταξύ των οποίων και οι εξής: «[...] Δεν μπορεί κανείς να σταματήσει το ελεύθερο εμπόριο – την ανάπτυξη την πρόοδο. Δεν είναι αντιδεοντολογικό να μην παίρνει κανείς χρήματα να είμαστε ικανοί να βγαίνουν από πολλές πωλήσεις. Να μην γίνουμε φράξια και χάσουμε τους πωλητές. Οι μεσίτες πρέπει να είναι αποτιμητές περιουσιών και με ειλικρίνεια να προστατεύουν τον πελάτη. [...] Να ζητήσουμε τη συνδρομή του ΚΕ.Π.ΚΑ. [...] Δεν μπορώ να καταλάβω τις προτάσεις του κ. [...]. Γιατί να μην παίρνουμε το 2%, οι παλιότεροι βάζανε και καπέλα, όποιος δεν θέλει από μία πλευρά είναι ύποπτος. Είμαστε 37 στην Περαία, ερασιτέχνες στη δουλειά πολλοί και μάθανε να μην πληρώνουν οι εργολάβοι. Πρέπει να υπάρξει έλεγχος είμαστε πάρα πολλοί. […][...]Εν τέλει τι θα αποφασίσουμε για την μεσιτική αμοιβή; Λιάντας Η Ε.Ε. έχει απελευθερώσει τις αμοιβές. Εμείς επιμένουμε στο 2% από κάθε αντισυμβαλλόμενο + Φ.Π.Α [...] Για την καθιέρωση του 2% έχει χυθεί πολύς ιδρώτας. Οφείλουμε να το υποστηρίξουμε, πώς θα επιζήσουν αυτοί που δεν πληρώνουν. Πρέπει να 65 Υπ’ αριθμ. πρωτ. 1113/16.9.04, 826/2.12.03, 934/27.3.01, 1015/4.9.01, 771/21.6.2000, 459/9.2.99, 365/12.10.98, 42/15.7.97, 850/9.11.2000 (ως αριθμός πρωτοκόλλου της τελευταίας επιστολής αναφέρεται, προφανώς εκ παραδρομής, το 890, ενώ στην πραγματικότητα η επιστολή φέρει αριθμό πρωτοκόλλου 850). 52 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ νουθετήσουμε και να παρεκτρεπόμενους.». επιβάλουμε πειθαρχικές ποινές για αυτό στους Σε επιστολή με ημερομηνία 16.9.2004 και αριθμ. πρωτ. 1113, υπογεγραμμένη από τον Πρόεδρο, κο Γρηγόριο Λιάντα, και το Γενικό Γραμματέα, κο Νίκο Σαμαρούδη, μεταξύ άλλων αναφέρεται «Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν τον κλάδο μας είναι αυτό της αμοιβής για τις υπηρεσίες που παρέχουμε ως μεσίτες. Το ύψος της μεσιτικής αμοιβής έχει οριστεί στο 2% στην εμπορική αξία του ακινήτου -για κάθε συμβαλλόμενο. Όποιος δεν το απαιτεί, και δεν διαφυλάσσει την αμοιβή του, προσβάλλει τον εαυτό του -καταντώντας επαίτης- και ζημιώνει τον κλάδο, στον οποίο κατά συνέπεια δεν έχει καμία απολύτως θέση. Διευκρινίζουμε, λοιπόν, ότι απαιτούμε, δικαιωματικά, αμοιβή όταν με τη δική μας συμμετοχή καταρτίζεται σύμβαση / συμβόλαιο […]» Σε (ανυπόγραφη) επιστολή, με ημερομηνία 17.11.2004 και αριθμ. πρωτ. 1294, από τον κ. [...] προς το Σύλλογο Μεσιτών, μεταξύ άλλων αναφέρεται: «[…] Έχει ξεπεράσει πλέον κάθε όριο ο ξεπεσμός ορισμένων συναδέλφων οι οποίοι οι ίδιοι αλλά και οι ανώριμοι συνεργάτες τους (με την ανοχή τους) προτείνουν ποσοστά από 0% έως 0,5% στους πωλητές των ακινήτων προκειμένου να εισχωρήσουν στην πώληση. Έπειτα οι ίδιοι συμβουλεύουν τους πωλητές να αυξήσουν την αρχική τιμή πώλησης στηριζόμενοι στις υπερεκτιμημένες δυνατότητές τους […] Προτείνω λοιπόν […] Αν λοιπόν δεν συμμορφωθεί ο συνάδελφος, ο οποίος δεν σέβεται το επάγγελμά του, μετά από τις συστάσεις του Συλλόγου να ενημερώνονται τα υπόλοιπα μέλη για αυτόν και να δημοσιεύεται για ένα μήνα στον τύπο συγκεκριμένο κείμενο». Σε επιστολή με αριθμ. πρωτ. 1332/6.12.04, υπογεγραμμένη από τον Πρόεδρο, κο Γρηγόριο Λιάντα, και το Γενικό Γραμματέα, κο Νίκο Σαμαρούδη, μεταξύ άλλων αναφέρεται «Τα μεσιτικά μας είναι 2% για κάθε συμβαλλόμενο.» Σε χειρόγραφο πρακτικό της 2ης Συνεδρίασης του Δ.Σ., της 11.6.2005, αναγράφεται υπό τον τίτλο «Θέματα»: «1) Εντολές […] Με πλειοψηφία θα αναγράφεται το 2% (κατά του 2% Λιάντας, Λεονταρίδης) Ποινική ρήτρα. ΝΑΙ […]». Σε πρακτικό της διαιτητικής επιτροπής του Συλλόγου με ημερομηνία 15.7.2005 και αριθμ. πρωτ. 1662, υπογεγραμμένο από τον Πρόεδρο, κο Νικόλαο 53 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Μανομενίδη, και το Γενικό Γραμματέα, κο Στέφανο Στεφανίδη, μεταξύ άλλων αναφέρεται: «Η μείωση των μεσιτικών αμοιβών, κάτω του 1,8% πλέον ΦΠΑ, απαξιώνει το επάγγελμά μας, είναι αθέμιτος ανταγωνισμός, και ιδιαίτερα σε περίπτωση συνεργασίας δημιουργεί δυσπιστία. Η μείωση της αμοιβής σε περιπτώσεις συνεργασίας δύο μεσιτών είναι αδικαιολόγητη.». Σε επιστολή, με ημερομηνία 15.7.2005 και αριθμ. πρωτ. 1661, της μεσίτριας κας [...] προς το Σύλλογο Μεσιτών, μεταξύ άλλων αναφέρεται: «[…] Το γεγονός της έκπτωσης στον πελάτη μου κ. [...] ήταν δικαίωμά μου και όχι λάθος όπως αναφέρετε εσείς και όπως κατά το έντυπο που στείλατε σε όλους τους μεσίτες για τη συμπλήρωση του βιβλίου εντολών διευκρινίζετε (επισυνάπτω το έγγραφό σας που λέτε ότι η συμφωνούμενη αμοιβή με τον πελάτη μπορεί να διακυμανθεί από δωρεάν έως 2%). Επίσης, θεωρώ ότι ενώ ζήτησα τη γνώμη σας για το ποιος δικαιούται την αμοιβή και είχατε χρέος να με ενημερώσετε όπως κάνατε σε άλλους μεσίτες ότι την αμοιβή τη δικαιούται αυτός που κάνει την υπόδειξη και επιτυγχάνει εγγράφως τη συμφωνία αγοραπωλησίας, εσείς μου υποδεικνύατε αφενός μεν ότι κάνω λάθος γιατί πήρα λιγότερο από το 2% στον πελάτη δηλ. του έκανα κάποια έκπτωση αφετέρου να μοιραστώ την αμοιβή με τον κ. [...] στον οποίο θεωρώ ότι διάκειστε ευμενώς για προσωπικούς σας λόγους.» Η Γ.Δ.Α., με επιστολή της, ζήτησε από την κα [...] διευκρινίσεις σχετικά με την εν λόγω διαφωνία της με το Σύλλογο. Στην απάντησή της 66, η κα [...] επισυνάπτει τη σχετική επιστολή του Συλλόγου προς εκείνη (αρ. πρωτ. Συλλόγου 1635/1.7.05), η οποία είναι υπογεγραμμένη από τον Πρόεδρο, κο Νικόλαο Μανομενίδη, και το Γενικό Γραμματέα, κο Στέφανο Στεφανίδη, και στην οποία αναφέρονται τα εξής: «Ο Σύλλογος αποδέχεται πλήρως την άποψη και καταγραφή γεγονότων όπως έγιναν από την πλευρά του κ. [...]. Θεωρεί ότι η κ. [...] ακολούθησε μια στρατηγική η οποία αποδείχθηκε επιζήμια τόσο για την ίδια, όσο και για τον συνάδελφο κ. [...] καθώς και για τον ίδιο το Σύλλογο. Αποδέχεται όμως με συναδελφική αλληλεγγύη την απειρία της κ. [...] όπως και η ίδια παραδέχεται. Ο Σύλλογος παραμένοντας στην ουσία του προβλήματος λαμβάνει ως τετελεσμένο γεγονός την έκπτωση στην αμοιβή που η κ. [...] έκανε, αν και λάθος, και 66 Με ημ. αρ. πρωτ. 3702/15.6.
- 54 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αποφασίζει ότι το πλέον σωστό και δίκαιο και για τις δύο πλευρές είναι να "μοιραστούν" εξίσου από μισή την συνολική αμοιβή που πάρθηκε και από τις δύο πλευρές, δηλαδή από 1700 ευρώ. Συμφωνία που και η ίδια η κ. [...] στην αρχή αποδέχθηκε και κατόπιν τελείως αδικαιολόγητα αναίρεσε. Παρακαλούμε την κ. [...] στην τήρηση της αρχικής συμφωνίας και στην απόφαση του Συλλόγου.». Επίσης, επισυνάπτει το αναφερόμενο στην επιστολή της έντυπο με τίτλο «Πώς πρέπει να συμπληρώνουν οι Μεσίτες το Βιβλίο Εντολών», το οποίο, όπως επαναλαμβάνει, εστάλη από το Σύλλογο σε όλους τους μεσίτες. Στο εν λόγω έντυπο αναφέρεται: «ΣΥΜΦΩΝΟΥΜΕΝΗ ΑΜΟΙΒΗ: Αναγράφουμε το ποσοστό ή το ποσό της αμοιβής ανάλογα με την συμφωνία που κάναμε με τον πελάτη. […]» Η κα [...] διευκρίνισε ότι η εν λόγω αλληλογραφία αφορούσε στην επίλυση διαφωνίας της με άλλη μεσίτρια (σύζυγο του κ. [...], ο οποίος απευθύνθηκε στο Σύλλογο για λογαριασμό της), η οποία διεκδίκησε αμοιβή για την υπόδειξη ακινήτου, για το οποίο είχε συναφθεί σύμβαση με τη μεσολάβηση της κας [...] (διαφωνία, μάλιστα, σχετικά με την οποία είχε κατατεθεί και αγωγή ενώπιον του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης και είχε εκδοθεί σχετ