ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 550/VII/2012 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτιρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 10η Ιουλίου 2012, ημέρα Τρίτη και ώρα 10:00, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Δημήτριος Κυριτσάκης Μέλη: Ιωάννης Μπιτούνης, Βικτωρία Μερτικοπούλου, Δημήτριος Δανηλάτος και Ιωάννης Αυγερινός. Γραμματέας: Παρασκευή Α. Ζαχαριά. Θέμα της συνεδρίασης: Η επανεξέταση της καταγγελίας (με αριθ. πρωτ. 5008/7.8.2006) της εταιρίας με την επωνυμία «IRON TENCO ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ-ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΕ» κατά της εταιρίας με την επωνυμία «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΑΝΟΣ ΣΙΔΕΡΑ – ΤΣΙΜΕΝΤΑ - ΔΟΜΙΚΑ Α.Ε.» για παράβαση των διατάξεων των άρθρων 2 και 2α του ν. 703/77 (ΦΕΚ Α΄ 278/26.9.1977), όπως ίσχυε, μετά την έκδοση της υπ’ αριθ. 2930/2010 αναπεμπτικής απόφασης του Εφετείου Αθηνών, σχετικά με την υπ’ αριθ. 442/V/2009 Απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού επί της ανωτέρω καταγγελίας. Πριν από την έναρξη της συνεδρίασης, ο Πρόεδρος όρισε Γραμματέα της υπόθεσης την υπάλληλο της Γραμματείας Προέδρου, Αντιπροέδρου και Εισηγητών Παρασκευή Α. Ζαχαριά με αναπληρώτρια αυτής, την Ευαγγελία Ρουμπή. Ο Αντιπρόεδρος, Δημήτριος Λουκάς, καίτοι προσκληθείς, δεν συμμετείχε στη συνεδρίαση λόγω δικαιολογημένου κωλύματος, ενώ το τακτικό μέλος/Εισηγήτρια Εμμανουέλα Τρούλη δεν συμμετείχε στη συνεδρίαση λόγω υποβληθείσας δήλωσης αποχής και της αποδοχής αυτής από την Ολομέλεια της ΕΑ κατά την 2η Συνεδρίασή της, την 12η Ιανουαρίου
- Στη συνεδρίαση παρίστατο για την νομίμως κλητευθείσα εταιρία με την επωνυμία «IRON TENCO ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ Από την παρούσα απόφαση έχουν παραλειφθεί, σύμφωνα με το άρθρο 26 παρ.7 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 1890/Β’/29.12.2006), τα στοιχεία εκείνα, τα οποία κρίθηκε ότι αποτελούν επιχειρηματικό απόρρητο. Στη θέση των στοιχείων που έχουν παραλειφθεί υπάρχει η ένδειξη […]. Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν με ενδεικτικά ποσά και αριθμούς ή με γενικές περιγραφές (εντός […]). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΕ», […], ο οποίος δήλωσε νόμιμος εκπρόσωπος αυτής, μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Δημητρίου Καραμήτσα. Επίσης, η εταιρία με την επωνυμία «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΑΝΟΣ ΣΙΔΕΡΑΤΣΙΜΕΝΤΑ- ΔΟΜΙΚΑ Α.Ε.», παρίστατο διά των πληρεξουσίων δικηγόρων της Νικολάου Κοσμίδη και Δημητρίου Μουστακάτου. Πριν την έναρξη της συζήτησης επί της ουσίας, κατόπιν ένστασης που προέβαλε μέσω των συνηγόρων της η εταιρία με την επωνυμία «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΑΝΟΣ ΣΙΔΕΡΑ- ΤΣΙΜΕΝΤΑ- ΔΟΜΙΚΑ Α.Ε.» σχετικά με τη νομιμοποίηση της εταιρίας με την επωνυμία «IRON TENCO ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ-ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΕ», η τελευταία ζήτησε, και η Ολομέλεια χορήγησε, προθεσμία κατάθεσης όλων των εκ του νόμου νομιμοποιητικών εγγράφων. Παράλληλα, προβλήθηκαν ενστάσεις και αιτήματα αναβολής της συζήτησης. Συγκεκριμένα, η εταιρία «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΑΝΟΣ ΣΙΔΕΡΑ- ΤΣΙΜΕΝΤΑΔΟΜΙΚΑ Α.Ε.» προέβαλε ένσταση, βάσει του αρθρ. 11 παρ. 2 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ Β΄ 1890/29.12.2006) και ζήτησε από την Ολομέλεια να μην κάνει παραδεχτή την παράσταση της αντιδίκου, δεδομένου ότι αυτή δεν κατέθεσε γραπτό Υπόμνημα κατά τα οριζόμενα στο ανωτέρω άρθρο. Η Ολομέλεια σε μυστική διάσκεψη εξέτασε το αίτημα, και στο πλαίσιο της επανεξέτασης της υπόθεσης, ομόφωνα αποφάσισε να επιτρέψει την παράσταση του καταγγέλλοντος, με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται στο αρχικό υπόμνημα, το οποίο είχε υποβάλει κατά την αρχική εξέταση αυτής. Ακολούθως, η εταιρία «IRON TENCO ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ-ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΕ» υπέβαλε αίτημα αναβολής προκειμένου να συμπληρωθεί η Έκθεση του Εισηγητή με μεταγενέστερες καταγγελίες της, και αφότου ολοκληρωθεί η αιτηθείσα από τον Υπουργό Ανάπτυξης σχετική αυτεπάγγελτη έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Επί του ως άνω αιτήματος αναβολής, η Ολομέλεια, σε μυστική διάσκεψη, αποφάσισε ομόφωνα την απόρριψή του, δεδομένου ότι η υπό κρίση υπόθεση αφορά τελείως διαφορετική φερόμενη παράβαση από τη δεύτερη, η οποία παράλληλα βαίνει, και επομένως έχει αυτοτέλεια και ως αυτοτελής θα εξεταστεί, ενώ παράλληλα συντρέχει λόγος αποτελεσματικότητας ως προς την περάτωση της διαδικασίας κατόπιν της υπ’ αριθ. 2930/2010 αναπεμπτικής απόφασης του Διοικητικού Εφετείου. Μετά την ολοκλήρωση της ανωτέρω διαδικασίας, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον αρμόδιο Εισηγητή, Ιωάννη Μπιτούνη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 3514/12.4.2012 Έκθεσή του και πρότεινε, για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά σε αυτή, να απορριφθεί η καταγγελία της εταιρίας «IRON TENCO ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΕ» κατά της εταιρίας «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΑΝΟΣ ΣΙΔΕΡΑ- ΤΣΙΜΕΝΤΑ- ΔΟΜΙΚΑ» για παράβαση των διατάξεων των άρθρων 2 και 2α του ν. 703/77, όπως ίσχυε. Κατά την ακροαματική διαδικασία, προς επίρρωση των ισχυρισμών της εταιρίας με την επωνυμία «IRON TENCO ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ-ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΕ» εξετάσθηκε ενόρκως, ως μάρτυρας, ο […]. Με την περάτωση της ακροαματικής διαδικασίας, ο Πρόεδρος χορήγησε στα μέρη προθεσμία υποβολής συμπληρωματικού Υπομνήματος, τριών ημερών από την παράδοση σε αυτά των απομαγνητοφωνημένων πρακτικών της συζήτησης. Τα μέρη ειδοποιήθηκαν για την παραλαβή των πρακτικών από την Υπηρεσία την 3η Σεπτεμβρίου 2012, καθώς και για την καταληκτική ημερομηνία υποβολής συμπληρωματικού Υπομνήματος, η οποία ήταν η 6η Σεπτεμβρίου
- Κατά την καταληκτική ημερομηνία συμπληρωματικό Υπόμνημα κατέθεσε μόνο η εταιρία «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΑΝΟΣ ΣΙΔΕΡΑ- ΤΣΙΜΕΝΤΑ- ΔΟΜΙΚΑ» και το οποίο έλαβε τον υπ΄ αριθ. πρωτ. 365/6.9.
- Την 12η Οκτωβρίου 2012, η Γραμματέας, κατ΄ εντολή του Προέδρου της ΕΑ, απέστειλε ηλεκτρονικό μήνυμα στο δικηγόρο Αθηνών Δημήτριο Καραμήτσα και, εν συνεχεία συνομίλησε τηλεφωνικά με τον εν λόγω δικηγόρο, ζητώντας την άμεση υποβολή όλων των σχετικών νομιμοποιητικών εγγράφων της εταιρίας «IRON TENCO ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΕ». Παρομοίως, την 15η Οκτωβρίου 2012 εστάλη δεύτερο υπομνηστικό ηλεκτρονικό μήνυμα για την προσκόμιση των σχετικών νομιμοποιητικών εγγράφων, το οποίο και ανέφερε ότι η Ολομέλεια θα προχωρούσε άμεσα σε διάσκεψη για λήψη απόφασης επί της κρινόμενης υπόθεσης, άνευ των απαραιτήτων νομιμοποιητικών δικαιολογητικών, εφόσον αυτά δεν προσκομιστούν άμεσα στην Υπηρεσία. Η εταιρία «IRON TENCO ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ-ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΕ» ουδέποτε κατέθεσε τα εν λόγω νομιμοποιητικά έγγραφα, για τα οποία είχε ζητήσει η ίδια και είχε λάβει από την Ολομέλεια προθεσμία για την κατάθεσή τους. Την 16η Οκτωβρίου 2012, ημέρα Τρίτη και ώρα 14:00, στην ως άνω αίθουσα συνεδριάσεων του 1ου ορόφου των Γραφείων της, συνήλθε σε διάσκεψη για λήψη απόφασης επί της ως άνω υπόθεσης, με τη συμμετοχή του Εισηγητή, Ιωάννη Μπιτούνη, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία. Στην αρχή της συζήτησης, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον αρμόδιο Εισηγητή, ο οποίος ανέφερε ότι δεν προσκομίστηκαν από την εταιρία IRON TENCO τα νομιμοποιητικά της έγγραφα, παρότι έγινε επανειλημμένα υπόμνηση στον παραστάντα, για λογαριασμό της 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καταγγέλλουσας, πληρεξούσιο δικηγόρο και πρότεινε να μη ληφθούν υπόψη τυχόν διαδικαστικές πράξεις που διενεργήθηκαν από εκείνον, να συνεκτιμηθούν δε μόνο τα όσα δηλώθηκαν από τον ίδιο στο ακροατήριο στα όρια της καταγγελίας του, αφού η καταγγέλλουσα, χωρίς Διοικητικό Συμβούλιο, δεν μπορεί να παρίσταται νομίμως, ούτε να ορίζει πληρεξούσιο δικηγόρο. Στη συνέχεια, η Ολομέλεια, μετά από διαλογική συζήτηση, και αφού έλαβε υπόψη της την Έκθεση του Εισηγητή, όλα τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, τις απόψεις που διατύπωσαν τα ενδιαφερόμενα μέρη προφορικώς κατά τη συζήτηση της υπόθεσης και με τα αρχικά και συμπληρωματικά υπομνήματα τα οποία υπέβαλαν, καθώς και το ισχύον νομικό πλαίσιο, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ: Ι. ΙΣΤΟΡΙΚΟ
- Με το από 7.8.2006 (υπ’ αριθ. πρωτ. 5008) έγγραφό της, η εταιρία «IRON TENCO ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ – ΤΕΧΝΙΚΗ – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ – ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ – ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ – ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΗ – ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΕ» (εφεξής καταγγέλλουσα ή IRON TENCO) που δραστηριοποιείται στην αγορά εμπορίας δομικού χάλυβα, υπέβαλε καταγγελία κατά της εταιρίας «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΑΝΟΣ ΣΙΔΕΡΑ – ΤΣΙΜΕΝΤΑ - ΔΟΜΙΚΑ» (εφεξής καταγγελλόμενη ή ΛΙΑΝΟΣ), που δραστηριοποιείται στην εμπορία δομικού χάλυβα, πλεγμάτων υποστηλωμάτων (μανδύων), δομικών πλεγμάτων, τσιμέντων, μονωτικών και χημικών κατασκευών1, για παράβαση των άρθρων 2 και 2α του ν.703/77, όπως ίσχυε.
- Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 1303/2.3.2007 υπόμνημά της, η IRON TENCO κατέθεσε και αίτημα λήψεως ασφαλιστικών μέτρων. Το εν λόγω αίτημα απορρίφθηκε ως απαράδεκτο, «λόγω κατάργησης του δικαιώματος της θιγόμενης επιχείρησης να ζητήσει από την Ε.Α. τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων […] και η Επιτροπή επιφυλάσσεται να κινήσει τη διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων μόνο στις περιπτώσεις που πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου»
- Σε συνέχεια της ανωτέρω καταγγελίας που υπέβαλε η IRON TENCO, εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 442/V/2009 (30.3.2009) απόφαση της Ε.Α, με την οποία απορρίφθηκε κατά πλειοψηφία η εν λόγω καταγγελία, ως νόμω και ουσία αβάσιμη, για παράβαση των άρθρων 2 και 2α του ν. 703/77, όπως ίσχυε.
- Μετά την έκδοση της παραπάνω απόφασης ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Γ. Βλάχος με την υπ’ αριθ. πρωτ. 4916/17.6.2009 επιστολή του διαβίβασε στην Επιτροπή 1 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 8433/27.12.2006 επιστολή. Βλ. σχετικά το υπ’ αριθμ. πρωτ. 3973/6.7.2007 έγγραφο του Προέδρου της Ε.Α. (κ. Σ. Ζησιμόπουλου) και τα Πρακτικά της 15ης Δεκεμβρίου 2008, Συνεδρίαση 1426 της Ε.Α. 2 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ανταγωνισμού τα στοιχεία3 της εταιρίας IRON TENCO A.E, τα οποία είχε καταθέσει η εταιρία στο Υπουργείο Ανάπτυξης με το υπ αριθ. 645/16.6.2009 έγγραφό της και ζητούσε βάσει του άρθρου 9 παρ. 1 του ν.703/77 να διερευνηθεί πλήρως η υπόθεση.
- Επίσης, η IRON TENCO κατέθεσε στις 18.6.2009 την κρινόμενη με αριθ. πρωτ. 615/18.6.2009 αίτηση ανάκλησης της απόφασης 442/V/2009 της Ε.Α., δυνάμει της διατάξεως του άρθρου 13 του ν.703/77, επικαλούμενη: α) άρτι υποβληθέντα στοιχεία που αποδεικνύουν παραβάσεις των άρθρων 1, 2 και 2α του ν.703/77 και β) ότι ο αυτεπάγγελτος έλεγχος, η εξέταση του οποίου εκκρεμεί, στον τομέα του χάλυβα περιλαμβάνει πλέον και τη ΛΙΑΝΟΣ και, συνεπώς, υπάρχει μερική ταύτιση των μερών της αρχικής καταγγελίας και του αυτεπάγγελτου ελέγχου.
- Η Ε.Α. με την υπ’ αριθ. 479/VI/2010 απόφασή της απέρριψε το αίτημα της IRON TENCO, περί ανακλήσεως της προηγούμενης απόφασης της Ε.Α.
- Τέλος, η IRON TENCO κατέθεσε ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών προσφυγή κατά της εν λόγω απόφασης, με την οποία ζητούσε την ακύρωσή της. Το Διοικητικό Εφετείο με την υπ’ αριθ. 2930/2010 απόφασή του, ακύρωσε την 442/V/2009 απόφαση της Ε.Α. και ανέπεμψε την υπόθεση στην Ε.Α. προκειμένου να εξεταστεί η κρινόμενη υπόθεση εκ νέου, λαμβάνοντας υπόψη του τη μη νόμιμη αναπλήρωση του Προέδρου της Ε.Α. από άλλο μέλος της, και άρα τη μη νόμιμη (για το λόγο αυτό) σύνθεσή της, βάσει των διατάξεων του ν. 703/77 και του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Ε.Α.4 ΙΙ. ΕΜΠΛΕΚOΜΕΝΑ ΜΕΡΗ 3 Τα στοιχεία της εταιρίας IRON TENCO A.E. που διαβιβάστηκαν είναι τα κάτωθι: Αίτηση του πληρεξούσιου δικηγόρου, της εταιρίας «IRON TENCO A.E.» προς τον κ. Υφυπουργό Ανάπτυξης, προκειμένου να ζητηθεί από την Ε.Α. η πλήρης, συσχετισμένη, συνδυαστική και ως σύνολο διερεύνηση των αιτιάσεων των καταγγελιών της ανωτέρω εταιρείας, επισυνάπτοντας έγγραφα ήδη κατατεθέντα στην Ε.Α. αλλά και νέα (έγγραφα και στοιχεία). Υπόμνημα, στο οποίο καταγράφονται «νέα στοιχεία», και συγκεκριμένα τα εξής: α) Καταγραφή «ενδεικτικού τμήματος επιβεβαιωμένων συνομιλιών» του […] με ιδιοκτήτη (ΑΠΟΡΡΗΤΗ επωνυμία) εταιρίας εμπορίας σιδήρου μπετόν και με στέλεχος (ΑΠΟΡΡΗΤΗ επωνυμία) τομέα χάλυβα ομίλου. β) Αντίγραφο της με υπ’ αριθμ. πρωτ. 3636/30.5.2008 «επανάληψης» καταγγελίας της εταιρίας IRON TENCO κατά των εταιριών […] και […]. γ) Υπόμνημα υποβολής στοιχείων επί της υπ’ αριθμ.πρωτ. 5008/7.8.2006 καταγγελίας (υπ’ αριθμ. πρωτ. 6508/17.10.2006). δ) Επιστολή του αντιπροέδρου της Commission κ. […] προς την κ. […], υπουργό Εξωτερικών για την προστασία του τομέα χάλυβα στην Ελλάδα. ε) Στοιχεία για την ύπαρξη καρτέλ χάλυβα. στ) Αντίγραφο της «οδηγίας ΕΕ (3-12-2008)» για την εφαρμογή του άρθρου 82 της Συνθήκης ΕΚ. ζ) Εξτρέ κίνησης τραπεζικών λογαριασμών σχετικά με τις πληρωμές της IRON TENCO προς την ΛΙΑΝΟΣ Α.Ε. μηνός Ιουνίου
- Βλ. και αναλυτικότερα την με αριθμ. 479/VI/2010 απόφαση της Ε.Α. 4 ΚΥΑ 8275/15.12.06, ΦΕΚ 1890/τ.Β’/29.12.
- 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Η εταιρία IRON TENCO, σύμφωνα με τα προσκομισθέντα στοιχεία, προήλθε από μετατροπή τον Ιούλιο 2004 της εταιρίας «ΚΟΣΚΕΡΙΔΗΣ ΑΝΔΡΕΟΓΛΟΥ Ο.Ε.» σε Α.Ε. και είχε έδρα στον Αγ. Ι. Ρέντη Αττικής. Η κύρια δραστηριότητα της είναι η εμπορία, επεξεργασία και τοποθέτηση δομικού χάλυβα (το […] του κύκλου εργασιών της προέρχεται από την εμπορία δομικού χάλυβα) και είχε […] εταιρίες-πελάτες
- Σύμφωνα με την εταιρία, οι επενδύσεις, στις οποίες έχει προβεί για τη δημιουργία στεγάστρου και την αγορά σύγχρονου μηχανολογικού εξοπλισμού που είναι απαραίτητες για την εναρμόνιση με τις προδιαγραφές του νέου κανονισμού χάλυβα της Ε.Ε, είχαν ως συνέπεια την σημαντική αύξηση του μεριδίου της στην αγορά λιανικής πώλησης σιδήρου.
- Πρόεδρος του Δ.Σ. ήταν, κατά το χρόνο που έγινε η καταγγελία, ο […] και Δ/νων Σύμβουλος ο […].
- Ο κύκλος εργασιών της καταγγέλλουσας ανήλθε τα έτη 2005 και 2006 σε 4.236.735,3746 και […]7 ευρώ αντίστοιχα.
- H εταιρία ΛΙΑΝΟΣ ιδρύθηκε ως ατομική επιχείρηση το 1958 από τον […] και από το 1989 είναι ανώνυμη εταιρία8, με έδρα τον δήμο Μεταμορφώσεως Αττικής. Το αντικείμενο δραστηριότητάς της είναι η εμπορία δομικού χάλυβα, πλεγμάτων υποστηλωμάτων (μανδύων), δομικών πλεγμάτων, τσιμέντων, μονωτικών και χημικών κατασκευών. Η εταιρία δεν συμμετέχει σε άλλες εταιρίες, ενώ οι μέτοχοί της […],[…] και […] συμμετέχουν στην εταιρία «ΣΥΡΜΑΤΟΥΡΓΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Α.Β.Ε.Ε.», η οποία όμως παραμένει σε αδράνεια από το
- Ο συνολικός κύκλος εργασιών της καταγγελλόμενης τα έτη 2004 έως 2006 ανήλθε σε 48.114.093,84, 53.024.647,47 και 65.572.145,11 ευρώ αντίστοιχα, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα αποτελέσματα χρήσης της. ΙΙΙ. ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΟΥΣΑΣ – ΥΠΟΒΛΗΘΕΙΣΕΣ
- Η Επιτροπή Ανταγωνισμού λειτουργεί ως Ανεξάρτητη Αρχή με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, έχουσα δική της νομική προσωπικότητα. Η ίδρυσή της αποσκοπεί στη διαρκή εξυπηρέτηση σκοπών δημόσιου ενδιαφέροντος, και συγκεκριμένα στην κατά το δυνατόν πληρέστερη και αποτελεσματικότερη εφαρμογή των διατάξεων του ν. 3959/2011 περί ελεύθερου ανταγωνισμού, καθώς και των αντίστοιχων διατάξεων των άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Η διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού ρυθμίζεται ειδικώς, με βάση ιδίως το ν.3959/2011 και 5 Βλ. επιστολή με αριθμ. πρωτ. 2296/22.2.
- Βλ. δημοσιευμένο ισολογισμό χρήσης 1.1.2005 – 31.12.
- 7 Βλ. επιστολή με αριθμ. πρωτ. 1303/2.3.
- 8 Φ.Ε.Κ. Αρ. φύλλου 2948 της 20ης Ιουλίου
- 6 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, και ενέχει ορισμένα χαρακτηριστικά που προσιδιάζουν στην ενώπιον δικαιοδοτικών οργάνων διαδικασία
- Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 15 παρ. 1 του Κανονισμού Λειτουργίας της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει τη διακριτική ευχέρεια10 να αναβάλει συζήτηση υπόθεσης, είτε αυτεπαγγέλτως, είτε κατόπιν προσηκόντως αιτιολογημένου για σοβαρό λόγο αιτήματος ενδιαφερόμενου μέρους υποβαλλόμενου πριν από τη συζήτηση. Στην εξεταζόμενη περίπτωση, η Επιτροπή Ανταγωνισμού, μολονότι υποβλήθηκε σχετικό αίτημα από την καταγγέλλουσα εταιρία, προχώρησε στη συζήτηση της υπόθεσης, ως είχε δικαίωμα (για τους ειδικότερους λόγους που προαναφέρθηκαν).
- Επίσης σύμφωνα με το άρθρο 16 παρ. 2 του Κανονισμού Λειτουργίας της Επιτροπής Ανταγωνισμού, αν ως την πρώτη συζήτηση δεν έχουν υποβληθεί τα στοιχεία νομιμοποίησης ή τα υποβληθέντα δεν είναι πλήρη, η Επιτροπή προχωρεί στη συζήτηση, χορηγώντας εύλογη προθεσμία για την υποβολή τους.
- Εν προκειμένω, μολονότι η καταγγέλλουσα δεν είχε υποβάλει στοιχεία νομιμοποίησης μέχρι την πρώτη συζήτηση, η Επιτροπή Ανταγωνισμού προχώρησε στη συζήτηση της υπόθεσης και, παράλληλα ,χορήγησε κατά τις κείμενες διατάξεις εύλογη προθεσμία για την υποβολή τους, ήτοι την ημερομηνία κατάθεσης του υπομνήματος. Ωστόσο, η καταγγέλλουσα IRON TENCO, παρά την παρέλευση της ως άνω ημερομηνίας, και παρά τις επανειλημμένες υπομνήσεις της Γραμματείας κατά τα προεκτεθέντα, δεν υπέβαλε τα στοιχεία νομιμοποίησής της. Συνεπεία της μη υποβολής στοιχείων νομιμοποίησής της, παρά την ορισθείσα προς τούτο προθεσμία, όλες οι διαδικαστικές πράξεις της IRON TENCO θεωρούνται αυτοδικαίως άκυρες
- Προς επίρρωση των ανωτέρω, λειτουργεί και η παρεμφερής σχετική νομολογία. Για παράδειγμα, στην υπ’ αριθ. 1109/2009 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, αναφέρονται τα εξής: «Επειδή, […] συνάγεται ότι, η ανώνυμη εταιρεία έχει την ικανότητα να είναι διάδικος στη διοικητική δίκη και εκπροσωπείται ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων με το διοικητικό της συμβούλιο. Αν παρά την υποχρέωση που έχει από τις άνω διατάξεις, η γενική συνέλευση των μετόχων της δεν ορίσει νομίμους εκπροσώπους ή δεν οριστούν αυτοί έπειτα από αίτηση 9 Και τούτο, για τη μέγιστη δυνατή κατοχύρωση των εμπλεκόμενων μερών και τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας της διαδικασίας, ανεξαρτήτως του ότι κατά των αποφάσεων της Αρχής προβλέπεται έλεγχος ουσίας από ανεξάρτητο δικαστήριο, ήτοι το Διοικητικό Εφετείο. 10 Πρβλ. σχετικά Π. Λαζαράτο, Η νομιμοποίηση του πληρεξούσιου στη διοικητική δίκη – Μερικές σκέψεις για την ερμηνεία των άρθρων 42 παρ. 2 ΚΦΔ και 27 παρ. 3 πδ 18/89, Δίκη, τ. Μαϊου 1997, παρ.
- 11 Βλέπε και άρθρο 28 παρ. 5 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, όπου αναφέρεται ότι «[α]ν ο δικαστικός πληρεξούσιος του διαδίκου τελικώς δεν νομιμοποιηθεί, οι διαδικαστικές πράξεις που διενεργήθηκαν από αυτόν είναι αυτοδικαίως άκυρες και το σχετικό ένδικο βοήθημα ή μέσο απορρίπτεται». 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ όποιου έχει έννομο συμφέρον από το Μονομελές Πρωτοδικείο, τότε η εταιρεία, η οποία υφίσταται στο νομικό κόσμο πλην στερείται διοίκησης, δεν εκπροσωπείται νόμιμα και συνεπώς δεν μπορεί να είναι διάδικος, ούτε να εξουσιοδοτήσει και νομιμοποιήσει δικηγόρο για να ασκήσει προσφυγή ή έφεση και να παραστεί στη σχετική δίκη ενώπιον του διοικητικού δικαστηρίου που επιλαμβάνεται (πρβλ Εφ. Αθ. 3023/2003). Όλα τα άνω, που ανάγονται στη νομιμοποίηση του νομικού προσώπου και του δικηγόρου που παρίσταται γι’ αυτό, εξετάζονται αυτεπαγγέλτως από το διοικητικό δικαστήριο, στα πλαίσια του ελέγχου των νομιμοποιητικών εγγράφων που έχουν προσκομιστεί στο Δικαστήριο για να διακριβωθεί αν το ένδικο βοήθημα ή μέσο ασκήθηκε μετά από απόφαση του αρμοδίου οργάνου της εταιρείας και αν ο δικηγόρος που εμφανίσθηκε στο ακροατήριο ως πληρεξούσιος της εταιρείας έχει πράγματι ορισθεί από το όργανο της εταιρείας που είχε τη σχετική προς τούτο εξουσία (ΣτΕ 1059/1992)»
- Ήτοι, η καταγγέλλουσα IRON TENCO, αν και υφίσταται στο νομικό κόσμο, φέρεται, ωστόσο, να στερείται διοίκησης, αφού δεν προσκόμισε σχετικά νομιμοποιητικά έγγραφα κι ως εκ τούτου δεν εκπροσωπείται νόμιμα. Επομένως δεν μπορεί ούτε να παρίσταται ως διάδικος, ούτε να εξετάζει μάρτυρες στα πλαίσια της διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού, ούτε να εξουσιοδοτήσει και νομιμοποιήσει δικηγόρο προς τούτο. Το γεγονός αυτό καθιστά άνευ ετέρου την παρουσία της IRON TENCO στη δίκη ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού εξυπαρχής ακυρωθείσα, ήτοι αυτοδικαίως άκυρη, καθιστώντας οποιαδήποτε πράξη αυτής στα πλαίσια της ανωτέρω δίκης ως μη γενόμενη.
- Αυτό, βεβαίως, δεν εμποδίζει τη συνέχιση της ως άνω διαδικασίας ως προς το άλλο εμπλεκόμενο μέρος, δηλαδή την καταγγελλόμενη ΛΙΑΝΟΣ, καθώς το κύρος της διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού δεν επηρεάζεται από την έλλειψη νομιμοποίησης της καταγγέλλουσας
- Ούτε και συντρέχει, εν προκειμένω, η περίπτωση παραίτησης από καταγγελία, η οποία ούτως ή άλλως δεν διακόπτει αυτοδίκαια την ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού διαδικασία
- Εξάλλου, η κρινόμενη περίπτωση αφορά σε αναπομπή υπόθεσης προς νέα εξέταση, δυνάμει σχετικής απόφασης του Διοικητικού Εφετείου.
- Μετά ταύτα, παρέλκει η εξέταση των ενστάσεων που υποβλήθηκαν από μέρους της καταγγελλόμενης, κατά την έναρξη της συνεδρίασης της 10ης Ιουλίου 201,2 καθώς και με το συμπληρωματικό υπόμνημά της, αναφορικά με (α) την έλλειψη ενεργητικής νομιμοποίησης και της συμμετοχής στη συζήτηση της εταιρίας IRON TENCO, (β) την ανατροπή του τεκμηρίου της αρχής της ισότητας των όπλων με τη παραβίαση του άρθρου 11 του Κανονισμού της Επιτροπής και της διαδικασίας 12 Βλέπε σχετικά και την υπ’ αριθμ. 804/2009 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών. Πρβλ. άρθρο 27 παρ. 1 του πδ 18/
- 14 Βλ. άρθρο 24 Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης Ε.Α. 13 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εκ του ότι η IRON TENCO, δεν είχε καταθέσει γραπτό υπόμνημα 30 μέρες πριν τη συζήτηση της υπόθεσης κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 11 παρ. 2 του Κανονισμού Λειτουργίας επί ποινή απαραδέκτου (χωρίς να έχει συνεπώς δηλώσει εάν επιθυμεί να ασκήσει το δικαίωμα προφορικής ακρόασης), (γ) την παραβίαση από μέρους της IRON TENCO των νόμιμων δικαιωμάτων της καταγγελλόμενης με την παράνομη παράσταση της, εξέταση μαρτύρων χωρίς προδικασία και, επομένως, τη ανατροπής του τεκμηρίου της νομιμότητας15, και
- Περαιτέρω, η ένσταση της καταγγελλόμενης περί παραβίασης του δικαιώματός της, ως αμυνόμενης, να απαντήσει τελευταία (άρθρο 20 παρ. 4 Κανονισμού) είναι απορριπτέα ως αβάσιμη, αφού η τελευταία είχε πάντοτε το λόγο και δεν της στερήθηκε το δικαίωμα, οσάκις το ζήτησε, να απαντήσει στους ισχυρισμούς του φερομένου ως εκπροσώπου της καταγγέλλουσας. Απορριπτέα ως αβάσιμη είναι και η ένσταση της καταγγελλόμενης περί παραβίασης του κώδικα διοικητικής διαδικασίας εκ του ότι παρέμεινε στην αίθουσα ο εξετασθείς μάρτυρας […], μετά την ολοκλήρωση της εξέτασής του, διότι το εν λόγω πρόσωπο παρέμεινε, προκειμένου να τοποθετηθεί επί των θεμάτων που ανέκυπταν στη διαδικασία, ενώ από την καταγγελλόμενη δεν τέθηκε το οποιοδήποτε θέμα περί διακύβευσης επιχειρηματικών απορρήτων ή άλλων τυχόν ευαίσθητων εμπιστευτικών πληροφοριών των εμπλεκόμενων μερών, όπως εκ των υστέρων διατείνεται. Εξάλλου, και η ένσταση της καταγγελλόμενης περί μη πληρότητας των πρακτικών, είναι απορριπτέα ως αόριστη, αφενός διότι δεν προσδιορίζει τα κρίσιμα έγγραφα, τα οποία – κατά την ίδια – αποτελούσαν μέρος της διαδικασίας και έπρεπε τάχα να συμπληρωθούν στα πρακτικά, και αφετέρου διότι τα εν λόγω πρακτικά μαγνητοφωνήθηκαν, κατά τη συνήθη πρακτική που ακολουθείται στις συζητήσεις ενώπιον της Επιτροπής, και επομένως υπάρχει πλήρης και πιστή απόδοση των διαμειφθέντων στη διαδικασία. IV. ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ
- Σύμφωνα με την καταγγέλλουσα, η καταγγελλόμενη εταιρία ΛΙΑΝΟΣ, η οποία δραστηριοποιείται στην αγορά χονδρικής και λιανικής πώλησης δομικού χάλυβα στο νομό Αττικής, αποτελεί αποκλειστικό διανομέα χονδρικής πώλησης σιδήρου της παραγωγού εταιρίας ΣΙΔΕΝΟΡ Α.Ε. (εφεξής ΣΙΔΕΝΟΡ) και στον τομέα της λιανικής πώλησης κατέχει μερίδιο […]%. Το αντίστοιχο μερίδιο για την IRON TENCO ανέρχεται σε […]%.
- Η καταγγέλλουσα, μέχρι τον Απρίλιο του 2005, προμηθεύονταν τα προϊόντα της ΣΙΔΕΝΟΡ απευθείας από την ίδια την παραγωγό εταιρία, όπως συνέβαινε για δέκα και πλέον έτη. Στη συνέχεια επειδή, όπως ισχυρίζεται η καταγγέλλουσα, η 15 Ειδικότερα, η καταγγελλομένη αναφέρει ότι η IRON TENCO την 10.7.2012 τελείως ξαφνικά εμφανίστηκε και απαίτησε να παραστεί. Κάλεσε δε μάρτυρα- χωρίς να έχει πρότερη γνώση – και χωρίς να γνωρίζει σε ποιο αντικείμενο θα εξεταστεί. 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΣΙΔΕΝΟΡ16 την παρέπεμψε στην καταγγελλόμενη εταιρία λόγω της ραγδαίας αύξησης του κύκλου εργασιών της, άρχισε συνεργασία μετά από προφορική σύμβαση με την καταγγελλόμενη για την προμήθεια σιδήρου και λοιπών προϊόντων (δομικό πλέγμα, πλέγμα υποστυλωμάτων για οικοδομές, κλπ) παραγωγής της ΣΙΔΕΝΟΡ, με τρόπο πληρωμής την έκδοση επιταγών […] από την ημερομηνία έκδοσης του τιμολογίου. Η πρακτική αυτή συνεχίστηκε μέχρι την 30.5.2006, όπου μετά από απαίτηση του νομίμου εκπροσώπου της καταγγελλόμενης, η τελευταία ζήτησε να μειωθεί το ανεξόφλητο υπόλοιπο του τμήματος των προϊόντων που αυτή είχε αγοράσει εξοφλώντας τις επιταγές κατά το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, κατά το οποίο η καταγγελλόμενη ΛΙΑΝΟΣ δεν θα παρέδιδε στην IRON TENCO προϊόντα. Η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται ότι εντός μιας
(1)εβδομάδας μείωσε το ανεξόφλητο υπόλοιπο της κατά 20%, αλλά παρόλα αυτά η καταγγελλόμενη στις 7.6.2006 απαίτησε περαιτέρω μείωση του υπολοίπου, η οποία και πραγματοποιήθηκε σε ποσοστό 20%. Η IRON TENCO διατείνεται ότι, παρά το γεγονός ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της συνεργασίας της με τη ΛΙΑΝΟΣ ήταν συνεπής σε όλες τις υποχρεώσεις της και συμμορφώθηκε με τις απαιτήσεις της τελευταίας, αυτή δήλωσε στις 30.6.2006 ότι δεν πρόκειται στο μέλλον να της πωλήσει άλλη ποσότητα σιδήρου. Με την ως άνω πρακτική, όπως αναφέρει η καταγγέλλουσα «…….. ουσιαστικά [η καταγγελλόμενη] προέβη στον οικονομικό «στραγγαλισμό» της εταιρίας μας, γνωρίζοντας ότι αν δεν μας παρέδιδε προϊόντα, αφενός θα χάναμε την πελατεία μας (όπως και συνέβη) και αφετέρου δεν θα ήμασταν σε θέση να εκπληρώσουμε τις τρέχουσες υποχρεώσεις μας».
- Περαιτέρω, η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται ότι η ΛΙΑΝΟΣ, ως ο μοναδικός διανομέας σιδήρου και συναφών προϊόντων της ΣΙΔΕΝΟΡ17 στο νομό Αττικής, κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά της λιανικής πώλησης προϊόντων σιδήρου της παραγωγού εταιρίας ΣΙΔΕΝΟΡ στον εν λόγω νομό, καθώς διανέμει πάνω από το […]% της συνολικής παραγωγής των προϊόντων σιδήρου στην Αττική και το σύνολο της παραγωγής των προϊόντων της ΣΙΔΕΝΟΡ. Συνεπώς, η άρνηση να της προμηθεύσει τα επίμαχα προϊόντα συνιστά κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης κατά την έννοια του άρθρου 2 του ν. 703/
- Περαιτέρω, η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται ότι «…υφίστατο σχέση οικονομικής εξάρτησης με την καταγγελλόμενη εταιρία δεδομένου ότι αφενός η εν λόγω εταιρία ήταν ο σχεδόν αποκλειστικός προμηθευτής μας προϊόντων σιδήρου και αφετέρου… τα προϊόντα της ΣΙΔΕΝΟΡ ΑΕ δεν ήταν εναλλάξιμα ούτε από άποψη ζήτησης ούτε από άποψη προσφοράς». Προς απόδειξη των ισχυρισμών της, η καταγγέλλουσα επικαλείται τις μηνιαίες αγορές της την περίοδο Απριλίου 2005 – Ιουνίου 2006, 16 Από τα στοιχεία της καταγγελίας προκύπτει ότι η συνεργασία της IRON TENCO με την ΛΙΑΝΟΣ εκκίνησε τον Απρίλιο του
- Η οποία σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της καταγγέλλουσας κατέχει μερίδιο αγοράς […]% στον ευθύγραμμο σίδηρο και […]% στους μανδύες στο νομό Αττικής. 17 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ όπου η καταγγελλόμενη προμήθευε το […]% των προϊόντων που μεταπωλούσε η IRON TENCO, καθώς και τις καρτέλες προμηθευτών της από τον Ιούλιο 2004 που αποδεικνύουν ότι και από αυτό το χρονικό διάστημα προμηθεύονταν προϊόντα σιδήρου ΣΙΔΕΝΟΡ, όπως και η εταιρία με την προηγούμενη νομική μορφή της επί 10 και πλέον έτη. Επικαλείται, επίσης, το γεγονός ότι η καταγγελλόμενη παρόλο που εμπορευόταν χονδρικά τα προϊόντα της ΣΙΔΕΝΟΡ, πωλούσε σε τιμή […]% χαμηλότερη από την τιμή την οποία πωλούσε η ίδια η παραγωγός εταιρία ΣΙΔΕΝΟΡ και, ως εκ τούτου, οποιαδήποτε εταιρία λιανικής πώλησης ήταν και είναι υποχρεωμένη να αγοράζει σίδηρο από τον αποκλειστικό προμηθευτή της ΣΙΔΕΝΟΡ, ήτοι την καταγγελλόμενη, και όχι από την ίδια την παραγωγό εταιρία.
- Για όλους τους ανωτέρω αναφερόμενους λόγους η καταγγέλλουσα ζητεί από την Επιτροπή Σας: V. i. Να αναγνωριστεί η κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης της καταγγελλόμενης. ii. Να της επιβληθεί πρόστιμο για παράβαση των άρθρων 2 και 2α ν.703/
- iii. Να απαγορευθεί στην καταγγελλόμενη η εφαρμογή πρακτικών που αναφέρονται στην καταγγελία. iv. Να απειληθεί με πρόστιμο σε περίπτωση που η καταγγελλόμενη δεν διακόψει τις αναφερόμενες στην καταγγελία πρακτικές. Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗΣ
- Η καταγγελλόμενη εταιρία ΛΙΑΝΟΣ απορρίπτει τις προαναφερόμενες αιτιάσεις και με την υπ’ αριθ. πρωτ. 8433/27.12.2006 επιστολή της αναφέρει τα εξής: Η ΛΙΑΝΟΣ δραστηριοποιείται στη χονδρική και λιανική πώληση προϊόντων δομικού χάλυβα με πελάτες στην πρώτη περίπτωση τους εμπόρους μεταπωλητές σιδήρου και στη δεύτερη περίπτωση τους εργολάβους οικοδομών, τις κατασκευαστικές εταιρίες, τις μικρές τεχνικές εταιρίες δημόσιων έργων και τους ιδιώτες. Η ΛΙΑΝΟΣ δεν αποτελεί μοναδικό διανομέα της εταιρίας ΣΙΔΕΝΟΡ στο νομό Αττικής και δεν προμηθεύεται τα προϊόντα χάλυβα αποκλειστικά από τη ΣΙΔΕΝΟΡ αλλά και από άλλες εταιρίες και συγκεκριμένα τις εταιρίες […]. Με τις εν λόγω εταιρίες δεν υφίστανται έγγραφες συμβάσεις συνεργασίας και δεν υπάρχει με καμία εταιρία συμφωνία αντιπροσώπευσης ή αποκλειστικής διανομής ή οποιαδήποτε ομοειδής ή παραπλήσια συμφωνία. Οι προμήθειές της σε προϊόντα χάλυβα γίνονται κάθε φορά με προφορικές συμφωνίες στις καθοριζόμενες από τους προμηθευτές τιμές και η εξόφληση πραγματοποιείται με επιταγές μέσου χρόνου πληρωμής μέχρι […] ημέρες. 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Oσον αφορά στα προϊόντα τύπου «SIDEFIT» και «SIDEFOR» της ΣΙΔΕΝΟΡ, αυτές αποτελούν απλώς εμπορικές ονομασίες που χρησιμοποιεί η παραγωγός εταιρία για την περιγραφή των προϊόντων της (δομικά πλέγματα και κλωβοί). Παρόμοια προϊόντα εμπορεύονται πολλές επιχειρήσεις, τόσο στην Αττική, όσο και στην υπόλοιπη επικράτεια, και δεν αποτελούν τύπους προϊόντων που είναι μοναδικοί και μη εναλλάξιμοι. Πιο συγκεκριμένα: «SIDEFIT» είναι η εμπορική ονομασία των δομικών πλεγμάτων της ΣΙΔΕΝΟΡ. Δομικά πλέγματα όμως παράγονται από όλες τις χαλυβουργίες και από μικρότερες βιοτεχνίες και κυκλοφορούν στην αγορά με διάφορες ονομασίες όπως πχ. πλέγμα στύλων, μανδύες, σχάρες κλπ. Εταιρίες που παράγουν υποκατάστατα προϊόντα των παραπάνω είναι η ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ ΑΕ, η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ Α.Ε.18, η ΣΙΔΕΚΑΤ Α.Ε., η ΤΕΧΝΟΧΑΛΥΨ ΚΟΛΛΙΟΣ Χ. ΙΩΑΝΝΗΣ Ο.Ε., η ΚΟΛΛΙΟΣ Ο.Ε. κ.α. Εξάλλου, «SIDEFOR» είναι η εμπορική ονομασία για το διαμορφωμένο δομικό πλέγμα για τους κλωβούς οπλισμού για δοκούς, υποστυλώματα και τοιχώματα από σκυρόδεμα, ενώ αντίστοιχα προϊόντα διαθέτουν στην αγορά και οι ανταγωνίστριες της ΣΙΔΕΝΟΡ εταιρίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ Α.Ε, ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε, ΔΟΜΙΚΑΤ, ΚΟΛΛΙΟΣ, ATLAS STAHL, ARMASTAHL, ΑΣΠΙΔΑ και ΘΩΡΑΞ ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΗ Α.Ε.
- Κατ’ εκτίμηση της εταιρίας, η συνολική εγχώρια κατανάλωση δομικού χάλυβα (ευθύγραμμος σίδηρος και μανδύες) είναι περίπου 2.500.000 τόνοι και οι πωλήσεις της ίδιας ήταν το 2004, μόλις […] τόνοι και το 2005 μόλις […] τόνοι, καταλαμβάνοντας μερίδιο […] περίπου.
- Αναφορικά ιδίως με τους λόγους διακοπής της συνεργασίας της με την καταγγέλλουσα, η καταγγελλόμενη αναφέρει τα εξής: Η εταιρία ΛΙΑΝΟΣ ουδέποτε αρνήθηκε την πώληση εμπορεύματος (προϊόντα σιδήρου) στην καταγγέλλουσα αδικαιολόγητα, παρά μόνο απαίτησε να πληρωθεί για παραδοθέντα κατά τη διάρκεια του 2005 εμπορεύματα, καθώς η συνέχιση πώλησης εμπορευμάτων με πίστωση θα έθετε σε κίνδυνο τη βιωσιμότητά της
- Η καταγγέλλουσα IRON TENCO από τον Απρίλιο 2005 μέχρι και τον Ιούνιο 2005 προμηθευόταν από τη ΛΙΑΝΟΣ αποκλειστικά προϊόντα της εταιρίας ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑ20, ενώ αργότερα προμηθευόταν και προϊόντα 18 Η νέα ονομασία της εταιρίας είναι ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. και προέρχεται από την συγχώνευση των εταιριών ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ (1.12.2006). 19 Και τούτο, διότι, προκειμένου να υλοποιήσει παραγγελίες της καταγγέλλουσας, θα έπρεπε να εκταμιεύσει η ίδια ποσό ύψους […] ευρώ για να πληρώσει το εμπόρευμα (σίδηρο), καθώς το ταμείο της την 14.7.2006 είχε μόλις […] ευρώ. Παράλληλα, η ζημιά από τη μη καταβολή του τιμήματος και την έλλειψη εγγυήσεων θα έθετε σε κίνδυνο την οικονομική βιωσιμότητα της εταιρίας, στην οποία εργάζονται 35 άτομα και θα δημιουργούσε πρόβλημα μεσοπρόθεσμης οικονομικής ρευστότητας. 20 Δελτία Αποστολής-Τιμολόγια με αριθμ. […]. 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της ΣΙΔΕΝΟΡ. Λίγους μήνες μετά την πρώτη παραγγελία της καταγγέλλουσας για προϊόντα ΣΙΔΕΝΟΡ, ο όγκος των παραγγελιών της παρουσίασε αυξητική τάση με αποτέλεσμα να αυξηθεί και το ανεξόφλητο υπόλοιπο της καταγγέλλουσας. Με βάση την πάγια εμπορική πολιτική της εταιρίας ΛΙΑΝΟΣ σε ανάλογες περιπτώσεις, ζητήθηκε εγγυητική επιστολή τραπέζης ή κάποια μορφή εμπράγματης ασφάλειας και ως παροδική λύση μέχρι δηλ. να δοθούν οι αιτηθείσες εγγυήσεις, ο πρόεδρος του Δ.Σ. της IRON TENCO κ. […] υπέγραφε ως τριτεγγυητής στις επιταγές της IRON TENCO. Στις αρχές του Ιουνίου 2006, η καταγγέλλουσα ξαφνικά σταμάτησε να θέτει παραγγελίες στην ΛΙΑΝΟΣ, ενώ το ανεξόφλητο υπόλοιπο της για παραδοθέντα εμπορεύματα ανέρχονταν ήδη στο ποσό […] ευρώ. Σημειώνεται ότι την περίοδο από 30.6.2006 έως 31.7.2006, η ΛΙΑΝΟΣ εμφάνισε προς πληρωμή τραπεζικές επιταγές εκδόσεως της IRON TENCO ύψους […] ευρώ για εμπορεύματα παραδοθέντα την περίοδο Φεβρουαρίου – Μαρτίου 2006, οι οποίες όμως ήταν ακάλυπτες και σφραγίστηκαν. Αναφέρεται δε ότι όλες οι επιταγές εκδόσεως της καταγγέλλουσας με ημερομηνία εμφάνισης μετά την 30.6.06 που ανέρχονταν συνολικά στο ποσό των […] ευρώ21, ήταν ακάλυπτες. Τέσσερις ημέρες μετά τη σφράγιση της πρώτης επιταγής ήτοι την 14.7.2006 επιδόθηκε στην καταγγελλόμενη εξώδικη δήλωση της IRON TENCO με τους αναφερόμενους στην καταγγελία της ισχυρισμούς και ακολούθησε άλλη εξώδικη δήλωση την 20.7.
- Η ΛΙΑΝΟΣ απάντησε στην καταγγέλλουσα, εκτός των άλλων, ότι εφόσον εξοφλήσει τις οφειλές της και παράσχει τις απαιτούμενες εγγυήσεις θα της παραδιδόταν άμεσα εμπόρευμα. Περαιτέρω, η καταγγελλόμενη κατέθεσε τον Αύγουστο 2006 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά της καταγγέλλουσας, και εκδόθηκε απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία διατάχθηκε η συντηρητική κατάσχεση της κινητής και ακίνητης περιουσίας της καταγγέλλουσας μέχρι του ποσού των 525.000 ευρώ, καθώς και της περιουσίας του Προέδρου του Δ.Σ. αυτής, κ. […] και του Δ/ντα Συμβούλου κ. […]. Παράλληλα, η καταγγελλόμενη έχει υποβάλει σειρά εγκλήσεων για τις αξιόποινες πράξεις έκδοσης ακάλυπτων επιταγών και έχει καταθέσει αγωγή για το σύνολο της απαιτήσεως της κατά της καταγγέλλουσας και των μελών του Δ.Σ. αυτής
- Τέλος, ως προς τον ισχυρισμό της καταγγέλλουσας ότι η καταγγελλόμενη διέθετε τα προϊόντα της ΣΙΔΕΝΟΡ φθηνότερα κατά […]% σε σχέση με την παραγωγό εταιρία, η καταγγελλόμενη ισχυρίζεται ότι το επίμαχο τιμολόγιο με αριθ. […], το οποίο προσκόμισε η καταγγέλλουσα ως αποδεικτικό στοιχείο 21 Βλ. σχετική καρτέλα πελάτη «IRON TENCO», και αντίγραφα των σχετικών σφραγισμένων επιταγών. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εταιρία […] αναφέρει ότι η καταγγέλλουσα εταιρία της οφείλει από […] για αγορές προϊόντων χάλυβα, ποσό […] ευρώ και για το λόγο αυτό έχει καταφύγει στα αρμόδια δικαστήρια, τα οποία έχουν επιληφθεί των σχετικών υποθέσεων. 22 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ του ως άνω ισχυρισμού της, αφορά σε προμήθεια προϊόντων της εταιρίας ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, και όχι της εταιρίας ΣΙΔΕΝΟΡ, όπως αβασίμως ισχυρίζεται η καταγγέλλουσα
- Συμπερασματικά, η ΛΙΑΝΟΣ ισχυρίζεται ότι: Η καταγγέλλουσα, αν ήθελε να προμηθευτεί εμπόρευμα, θα μπορούσε να απευθυνθεί σε μια εκ των πολλών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο καθόσον υπάρχουν υποκατάστατα προϊόντα και ισοδύναμες εναλλακτικές λύσεις. Η ίδια δεν κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά προϊόντων δομικού χάλυβα και, κατά συνέπεια, δεν δύναται να την καταχραστεί. Η ίδια δεν αποτελεί αποκλειστικό αντιπρόσωπο της ΣΙΔΕΝΟΡ και, κατά συνέπεια, η καταγγέλλουσα θα μπορούσε να προμηθευτεί προϊόντα της ΣΙΔΕΝΟΡ από την ίδια ή άλλες εταιρίες χονδρικής πώλησης. VΙ.3 ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ VΙ.3.1 ΟΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ
- Η καταγγέλλουσα θεωρεί ως σχετική αγορά προϊόντων τη λιανική εμπορία των προϊόντων σιδήρου που παράγονται από τη ΣΙΔΕΝΟΡ και τα οποία εμπορεύεται αποκλειστικά η εταιρία ΛΙΑΝΟΣ. Ειδικότερα, αναφέρει ότι τα προϊόντα της ΣΙΔΕΝΟΡ που χρησιμοποιούνται σε οικοδομές από άποψη ζήτησης δεν είναι εναλλάξιμα αλλά ούτε εφάμιλλα με τα προϊόντα άλλων εταιριών και διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: α) τους μανδύες, οι οποίοι αποτελούν μέρος της σιδηροκατασκευής των οικοδομών τα οποία ενώνουν τον ευθύγραμμο σίδηρο και β) τον ευθύγραμμο σίδηρο, που χρησιμοποιείται τόσο στις κολώνες και τα δοκάρια της οικοδομής όσο και στην πλάκα. Περαιτέρω, αναφέρει ότι ο μανδύας της εταιρίας κατασκευάζεται από ευθύγραμμο σίδηρο με συνέπεια να μην προκαλείται στρέψη αυτού, ενώ οι μανδύες τύπου SIDEFIT της εταιρίας είναι οι μοναδικοί που διατίθενται σε μεγάλο μήκος με συνέπεια να μπορούν να χρησιμοποιηθούν απευθείας στα διάφορα τεχνικά έργα, οι δε μανδύες τύπου SIDEFOR είναι οι μόνοι που εφαρμόζουν στον ευθύγραμμο σίδηρο, χωρίς να απαιτείται περαιτέρω επεξεργασία από τις επιχειρήσεις λιανικής πώλησης, όπως η IRON TENCO. Οι εν λόγω μανδύες δεν κατασκευάζονται από άλλη εταιρία στην Ελλάδα. Όσον αφορά στον ευθύγραμμο σίδηρο της ΣΙΔΕΝΟΡ, αναφέρει ότι αυτός παρουσιάζει ειδικά τεχνικά χαρακτηριστικά και μέχρι το 2004 ήταν ο 23 Επισημαίνεται ότι και η εταιρία ΣΙΔΕΝΟΡ στην από 24.05.2007 (υπ’ αριθμ. πρωτ. 2984/24.5.2007) επιστολή της προς την Υπηρεσία μας αναφέρει ότι σε τιμολόγιο που εξέδωσε η ίδια με ημερομηνία 22.06.2005 για την IRON TENCO, «…αναγράφεται αρχική τιμή […] €/Τ (ευρώ ανά τόνο) και εκπτώσεις συνολικά […] €/Τ, με αποτέλεσμα η τελική τιμή πώλησης να είναι […] €/Τ και όχι […] €/Τ που αναφέρεται στην καταγγελία…». 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μοναδικός που κατασκευαζόταν στην Ελλάδα, με συνέπεια να κατέχει την εξέχουσα προτίμηση των καταναλωτών.
- Αντίθετα, η καταγγελλόμενη εταιρία υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει μοναδικότητα στα ως άνω αναφερόμενα προϊόντα της ΣΙΔΕΝΟΡ, αφού υπάρχει πλήθος επιχειρήσεων που παράγουν υποκατάστατα προϊόντα αυτών. Πιο συγκεκριμένα, στην υπ αριθ. πρωτ. 5643/5-10-07 επιστολή της, η ΛΙΑΝΟΣ αναφέρει ότι οι χάλυβες οπλισμού σκυροδέματος είναι στην πρωταρχική τους μορφή ράβδοι με μήκη συνήθως 12 και 14m24 και πάχος διατομής από 6mm έως 40 mm και κουλούρες χάλυβα με πάχος διατομής 8 έως 16mm
- Τα εν λόγω προϊόντα χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση της αντοχής και πλαστιμότητας των κατασκευών από σκυρόδεμα. Τέτοια έργα είναι τα περισσότερα που κατασκευάζονται στην Ελλάδα και είναι οικοδομικά και τεχνικά, όπως γέφυρες, τοίχοι αντιστήριξης, σήραγγες, οχετοί κλπ.
- Επισημαίνεται ότι όταν οι ράβδοι οπλισμού σκυροδέματος κόβονται σε ορισμένα μήκη και συγκολλούνται στο εργοστάσιο σχηματίζοντας εσχάρα κάθετων ράβδων, το προϊόν λέγεται πλέγμα χάλυβα οπλισμού σκυροδέματος, το οποίο χωρίζεται σε δύο επιμέρους κατηγορίες τα δομικά πλέγματα και τα πλέγματα υποστηλωμάτων (μανδύες, σχάρες). Ειδικότερα: 24 25 Στα δομικά πλέγματα οι ράβδοι κατά τις δύο κάθετες διευθύνσεις είναι πάχους διαμέτρου Φ 4.20, 5.00, 6.00 και 7.00mm σε αποστάσεις 100, 150 και 200 mm. Οι διαστάσεις αυτών των πλεγμάτων είναι 2,15m επί 5,00m. Τα παραγόμενα από τη ΣΙΔΕΝΟΡ πλέγματα μήκους άνω των 3m έχουν την εμπορική ονομασία SIDEFIT, σε αντίθεση με τα πλέγματα των άλλων παραγωγών που ως επί το πλείστον δεν φέρουν εμπορική ονομασία. Στα πλέγματα υποστηλωμάτων – μανδύες – σχάρες, οι ράβδοι κατά τη μία διεύθυνση είναι πάχους διαμέτρου 8,00mm έως 14,00mm σε αποστάσεις 100,125 και 150mm, ενώ στην κάθετη διεύθυνση 6,00mm συνήθως. Το σύνηθες μήκος αυτών των πλεγμάτων είναι από 1 έως 3m. Τα πλέγματα υποστηλωμάτων χρησιμοποιούνται ως εγκάρσιος οπλισμός (τσέρκια) για τον οπλισμό υποστηλωμάτων και δοκών από σκυρόδεμα αφού πρώτα αναδιπλωθούν μηχανικά σε κλωβούς χάλυβα οπλισμού. Η αναδίπλωση γίνεται σε μάντρες επεξεργασίας με μια κοινή στράντζα, εξοπλισμό που διαθέτουν όλες οι μάνδρες επεξεργασίας σιδήρου μπετόν και το αναδιπλωμένο πλέον πλέγμα αποκαλείται κλωβός – μανδύας – τσέρκι διαμορφωμένος μανδύας κ.α. ή στα εργοστάσια των παραγωγών. Επίσης, υπάρχουν κλωβοί οι οποίοι δεν παράγονται από την αναδίπλωση πλέγματος (μανδύα) αλλά από τη συγκόλληση ξεχωριστών τσερκιών που παράγονται με m= μέτρο. mm= χιλιοστό. 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τη χρήση τσεκουρομηχανής (ρομπότ) από κουλούρες χάλυβα οπλισμού σκυροδέματος. Στην αγορά διατίθενται κλωβοί που παράγονται από την εταιρία ΣΙΔΕΝΟΡ με την εμπορική ονομασία SIDEFOR, την εταιρία Χαλυβουργία Ελλάδος με την ονομασία FORSTEEL, την εταιρία ΘΩΡΑΞ ΑΕ, του ομίλου ΜΠΗΤΡΟΥ, με την ονομασία ΘΩΡΑΞ, αλλά και άλλων εταιριών με εμπορικές ονομασίες όπως ATLAS STAHL, ARMASTEAHL, ΑΣΠΙΔΑ κλπ. VΙ.3.2 ΟΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
- Σύμφωνα με απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής26: «Τα δομικά πλέγματα είναι προκατασκευασμένος οπλισμός σκυροδέματος αποτελούμενος από χαλυβδοσύρματα, λεία ή με νευρώσεις, ψυχρής έλασης, τα οποία έχουν συγκολληθεί στα σημεία επαφής σχηματίζοντας σχάρα. Αυτό το τεχνικώς προηγμένο και δοκιμασμένο στοιχείο οπλισμού χρησιμοποιείται σε όλους σχεδόν τους τομείς κατασκευών με οπλισμένο σκυρόδεμα, τόσο για τις επιτόπου κατασκευές όσο και για τη δόμηση με προκατασκευασμένα στοιχεία. Τα δομικά πλέγματα μπορούν να τοποθετηθούν ταχύτερα και ακριβέστερα από ένα συναφές προϊόν για οπλισμό, τις ράβδους που παραδίδονται στο εργοτάξιο, όπου κάμπτονται, τοποθετούνται και κόβονται. Η χρησιμοποίηση των δομικών πλεγμάτων επιφέρει εξοικονόμηση χρόνου και εργατικού κόστους και μικρότερη φύρα υλικού οπλισμού. Τα δομικά πλέγματα τοποθετούνται στο σκυρόδεμα προκειμένου να αυξηθεί η αντοχή και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τον οπλισμό επιφανειακών ή γραμμικών δομικών στοιχείων από σκυρόδεμα. Υπάρχουν τρία είδη δομικών πλεγμάτων: τα τυποποιημένα δομικά πλέγματα, τα δομικά πλέγματα κατά παραγγελία και τα δομικά πλέγματα βάσει σχεδίου. Υπάρχει ανταγωνιστική σχέση μεταξύ των διαφόρων ειδών προϊόντων όσον αφορά το σκοπό χρησιμοποίησης τους. Κατά κύριο λόγο, τα τυποποιημένα δομικά πλέγματα μπορούν σε μεγάλο βαθμό να υποκαταστήσουν τα δομικά πλέγματα κατά παραγγελία και το αντίστροφο. Εξάλλου, στενή είναι και η αλληλεξάρτηση των τιμών δεδομένου ότι η τιμή ενός είδους δομικών πλεγμάτων επηρεάζει σημαντικά την τιμή ενός άλλου, επειδή η προστιθέμενη αξία είναι χαμηλή. Για το λόγο αυτό η αγορά προϊόντος μπορεί να θεωρηθεί γενικά η αγορά δομικών πλεγμάτων».
- Περαιτέρω, σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 269/IV/2004 απόφαση της ΕΑ27, η αγορά ελατών επιμηκών προϊόντων χάλυβα, περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων που παράγονται από την πρωτογενή και δευτερογενή επεξεργασία χάλυβα και των οποίων η χρήση προορίζεται στα λεγόμενα έργα «πολιτικού μηχανικού». Πιο 26 Βλ. απόφαση ΕΕ με αριθμ. IV/31553 Δομικά Πλέγματα της 2.8.
- Γνωστοποίηση προηγούμενης συγκέντρωσης με βάση το άρθρο 4β ν.703/77, όπως ίσχυε, για την απόκτηση του 80,9% της εταιρίας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΑΕ από τις εταιρίες ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΣΙΔΗΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ και ΔΟΜΙΚΑ ΠΛΕΓΜΑΤΑ ΑΕ. 27 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συγκεκριμένα, στα ελατά επιμήκη προϊόντα χάλυβα περιλαμβάνονται τα κάτωθι προϊόντα: Χάλυβας οπλισμού σκυροδέματος Χονδρόσυρμα Δομικό πλέγμα Μανδύας (πλέγμα κολώνας)
- Τα ως άνω ελατά επιμήκη προϊόντα χάλυβα παράγονται από την τήξη παλαιοσίδηρου εντός των ηλεκτροκαμίνων των χαλυβουργείων, τη διαμόρφωση του προκύπτοντος ρευστού χάλυβα και την περαιτέρω (πρωτογενή) επεξεργασία στα ελασματουργεία των πρισμάτων χάλυβα (μπιγιέτες). Από τη δευτερογενή επεξεργασία του χονδροσύρματος παράγεται το δομικό πλέγμα, ενώ από τη δευτερογενή επεξεργασία του χονδροσύρματος σε συνδυασμό με το χάλυβα οπλισμού σκυροδέματος παράγεται ο προκατασκευασμένος μανδύας οπλισμού (πλέγμα κολώνας). Τα εν λόγω προϊόντα χρησιμοποιούνται κατά την ανέγερση κτιρίων και την κατασκευή έργων πολιτικού μηχανικού με σκοπό την ενίσχυση του σκυροδέματος των οικοδομημάτων.
- Σύμφωνα με την ως άνω απόφαση, τα επιμέρους επιμήκη προϊόντα χάλυβα, ήτοι οι χάλυβες οπλισμού σκυροδέματος, το χονδρόσυρμα και τα από αυτά παραγόμενα δομικό πλέγμα και μανδύας οπλισμού είναι μεταξύ τους εναλλάξιμα στις οικοδομικές εργασίες και στοχεύουν στην αντισεισμική ενίσχυση του σκυροδέματος, ήτοι τον λεγόμενο οπλισμό του μπετόν.
- Περαιτέρω, όλα έχουν την ίδια σύσταση, καθώς προέρχονται από την ίδια πρώτη ύλη, ήτοι το χάλυβα σε μορφή μπιγιέτας, η πρωτογενής και δευτερογενής επεξεργασία του οποίου δεν συνίσταται στην αλλαγή της σύστασής του αλλά αποκλειστικά στη μορφοποίησή του για διάφορες χρήσεις.
- Από πλευράς σκοπούμενης χρήσης, το δομικό πλέγμα είναι εναλλάξιμο με το χονδρόσυρμα και το χάλυβα οπλισμού καθώς για την ενίσχυση των δαπέδων αντί για δομικό πλέγμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί χάλυβας οπλισμού ή και χονδρόσυρμα αν κοπούν, συγκολληθούν και τοποθετηθούν στα δάπεδα σε μορφή σχάρας, επιτελώντας ακριβώς τον ίδιο σκοπό με το δομικό πλέγμα. Ομοίως, ο μανδύας οπλισμού (πλέγμα κολώνας) είναι εναλλάξιμος με το χάλυβα οπλισμού και το χονδρόσυρμα, καθώς για την ενίσχυση των κολώνων και των δοκών, αντί για ήδη μορφοποιημένο μανδύα είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν χάλυβες οπλισμού ή και χονδρόσυρμα τα οποία να κοπούν, τυλιχθούν και τοποθετηθούν γύρω από τις κολώνες και τις δοκούς για τη συγκράτηση τους, όπως ακριβώς και ο μανδύας. Η χρήση χάλυβα οπλισμού και χονδροσύρματος, αντί για μορφοποιημένο μανδύα είναι συνηθισμένη στις μικρότερες κατασκευές, όπου η ταχύτητα ολοκλήρωσης του οικοδομικού έργου δεν είναι πρωταρχικής σημασίας. 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Η ως άνω εναλλαξιμότητα ενισχύεται και από το γεγονός ότι οι σχετικοί οικοδομικοί κανονισμοί (αντισεισμικός κανονισμός και γενικός οικοδομικός κανονισμός) δεν προβλέπουν σωρευτικά τη χρήση όλων των ανωτέρω προϊόντων, ούτε επιβάλλουν την υποχρεωτική χρήση οποιουδήποτε από αυτά, αλλά επιβάλλουν και προσδιορίζουν την ποιότητα (σύσταση) του χρησιμοποιούμενου χάλυβα και όχι τη μορφή αυτού. Συνεπώς, με βάση την ως άνω απόφαση, τα επιμέρους επιμήκη προϊόντα χάλυβα ήτοι το δομικό πλέγμα SIDEFIT και τα πλέγματα υποστυλωμάτων (μανδύες οπλισμού SIDEFOR) που αφορά η υπό κρίση υπόθεση είναι μεταξύ τους εναλλάξιμα στις οικοδομικές εργασίες.
- Περαιτέρω οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην εν λόγω αγορά αναφέρουν τα εξής:
- Η εταιρία ΣΙΔΕΝΟΡ, η οποία δραστηριοποιείται στην παραγωγή, μεταποίηση και πώληση χάλυβα, αναφέρει ότι υποκατάστατα του προϊόντος SIDEFIT το οποίο παράγει, είναι α) πλέγματα σε διάφορες γεωμετρίες και διατομές κατά παραγγελία που παράγονται από εγχώριους παραγωγούς όπως η ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, ΚΟΛΛΙΟΣ αλλά και από Ευρωπαϊκά εργοστάσια (πχ. BAUSTAHLGEWEBE στη Γερμανία, RIVA στην Ιταλία, CELSA στην Ισπανία) β) δομικά πλέγματα τυποποιημένα που παράγονται από τις εταιρίες, ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΑΦΟΙ ΤΡΙΓΩΝΗ ,καθώς και από τα ανωτέρω αναφερόμενα εργοστάσια του εξωτερικού και γ) στοιχεία οπλισμού που κατασκευάζονται επί τόπου στο έργο και είναι οι γνωστές εσχάρες από ανεξάρτητες ράβδους σιδήρου που συναρμολογούνται επί τόπου στο δομικό στοιχείο.
- Αντίστοιχα, υποκατάστατα του προϊόντος SIDEFOR είναι α) κλωβοί εγκάρσιου οπλισμού που διαμορφώνονται στις επιχειρήσεις επεξεργασίας χάλυβα ή στο έργο με την επί τόπου κάμψη επιπέδων πλεγμάτων με τη χρήση μηχανών (στράντζες) με προμηθευτές τις εταιρίες ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ, ΚΟΛΙΟΣ, ΣΙΔΕΚΑΤ και πλήθος εταιριών στο εξωτερικό β) κλωβοί εγκάρσιου οπλισμού που παράγονται στις επιχειρήσεις επεξεργασίας χάλυβα (μάντρες) με χρήση αυτόματων μηχανών κάμψης στις οποίες ως πρώτη ύλη χρησιμοποιείται χάλυβας σε μορφή κουλούρας ή ευθύγραμμος, με εμπορικές ονομασίες ATLAS STAHL της ΖΩΓΑΣ, ARMASTAHL της ΚΟΥΡΤΗΣ, ΑΣΠΙΔΑ της ΑΡΜΟΣ ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ, TRIGON STEEL της ΑΦΟΙ ΤΡΙΓΩΝΟΙ, ΧΑΛΥΒΕΣ ΚΑΡΑΛΗ κ.α γ) έτοιμοι κλωβοί που παράγονται από τη ΘΩΡΑΞ ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΗ δ) κλωβοί εγκάρσιου οπλισμού (τσέρκια) παραγόμενοι χειρωνακτικά με πρώτη ύλη χάλυβα οπλισμού σε ευθύγραμμες ράβδους και ε) προκατασκευασμένοι κλωβοί εγκάρσιου οπλισμού με πρώτη ύλη επίπεδα πλέγματα παραγωγής ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με την εμπορική ονομασία FORSTEEL.
- Η εταιρία ΑΦΟΙ ΤΡΙΓΩΝΗ Α.Ε.Β.Τ.Ε., η οποία δραστηριοποιείται στη χονδρική και στη λιανική αγορά δομικού χάλυβα με ποσοστά […] και […] αντίστοιχα 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αναφέρει ως υποκατάστατα των προϊόντων SIDEFIT και SIDEFOR, το πλέγμα κολώνας S500s Φ8/200 και το πλέγμα κολώνας S500/s Φ10/200 παραγωγής της εταιρίας ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΕ.
- Η εταιρία ΖΩΓΑΣ Α.Ε, η οποία δραστηριοποιείται στη χονδρική και στη λιανική αγορά δομικού χάλυβα αναφέρει ως υποκατάστατα των παραπάνω προϊόντα, τα προϊόντα με την ονομασία ATLAS STAHL (αντισεισμικοί συνδετήρες) παραγωγής της ιδίας, το FORSTEEL παραγωγής ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑΣ και το ΘΩΡΑΞ παραγωγής της ΜΠΗΤΡΟΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗ ΑΕΒΕ.
- Η εταιρία ΤΕΧΝΟΧΑΛΥΨ – Ι.Χ ΚΟΛΛΙΟΣ Ο.Ε. η οποία δραστηριοποιείται στην παραγωγή και χονδρική πώληση δομικών πλεγμάτων από χάλυβα, θεωρεί υποκατάστατα του προϊόντος SIDEFOR τους μανδύες που ιδιοκατασκευάζουν οι μάνδρες των οικοδομικών υλικών.
- Η εταιρία ΤΕΧΝΟΜΕΤ Α.Ε, η οποία δραστηριοποιείται στη χονδρική πώληση δομικού χάλυβα, θεωρεί υποκατάστατα του SIDEFOR, τα προϊόντα είτε με τη μορφή στραντζαρισμένου πλέγματος, τα οποία είναι διαθέσιμα από την πλειοψηφία των εμπόρων δομικού χάλυβα, είτε με τη μορφή έτοιμου κλωβού, ο οποίος παράγεται από χάλυβα οπλισμού σκυροδέματος σε κουλούρα επεξεργασμένο σε ειδική μηχανή (ρομπότ) π.χ. ATLASTAHL της εταιρίας ΖΩΓΑΣ, προϊόντα της εταιρίας Η. Σ. ΚΟΥΡΤΗΣ & ΥΙΟΙ, είτε με τη μορφή θώρακα π.χ προϊόν ΘΩΡΑΞ της εταιρίας ΘΩΡΑΞ ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΗ.
- Η εταιρία ΣΙΔΗΡΟΣΤΑΛ Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΛΑΣ Α.Ε, η οποία δραστηριοποιείται στη χονδρική και τη λιανική αγορά δομικού χάλυβα αναφέρει ως υποκατάστατα των δύο προϊόντων παραγωγής ΣΙΔΕΝΟΡ, τους μανδύες υποστηλωμάτων των εταιριών ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ ΑΕ και ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ (για το SIDEFIT) και τα προϊόντα ΘΩΡΑΚΑΣ του ομίλου ΜΠΗΤΡΟΣ, ΑΤΛΑΣΤΑΛ της ΖΩΓΑΣ ΑΕ, ΑΡΜΑΣΤΑΛ της ΚΟΥΡΤΗΣ Α.Β.Β.Ε.Ε και FORSTEEL της ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ (για το SIDEFOR).
- Η εταιρία Η. Σ. ΚΟΥΡΤΗΣ & ΥΙΟΙ Α.Β.Β.Ε.Ε η οποία δραστηριοποιείται στη λιανική αγορά δομικού χάλυβα αναφέρει ως υποκατάστατα τα προϊόντα ATLASTEEL της ΖΩΓΑΣ ΑΕ, ΘΩΡΑΞ του ομίλου ΜΠΗΤΡΟΣ, καθώς και προϊόντα των εταιριών ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ και ΑΦΟΙ ΤΡΙΓΩΝΗ ΑΕ.
- Οι εταιρίες του ομίλου ΜΠΗΤΡΟΣ, ΜΠΗΤΡΟΣ ΟΠΛΙΣΜΟΣ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ Α.Β.Ε.Τ.Ε και ΘΩΡΑΞ ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΗ Α.Ε.Τ.Β.Ε, αναφέρουν σχετικά με τα προϊόντα SIDEFIT και SIDEFOR ότι είναι βιομηχανικά προκατασκευασμένα στοιχεία οπλισμού και κατά συνέπεια υποκαθίστανται καταρχήν από αντίστοιχα στοιχεία που διαμορφώνονται χειρωνακτικά. Αναφέρουν δε ότι όλα τα εργοστάσια που παράγουν πλέγματα έχουν τη δυνατότητα, αν το επιθυμούν, να παράγουν προϊόντα τύπου SIDEFIT, και ότι όλες οι μορφές εγκάρσιου οπλισμού, συμπεριλαμβανομένου του 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ παραγομένου από την ΘΩΡΑΞ ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΗ Α.Ε. προϊόντος ΘΩΡΑΞ, μπορούν να θεωρηθούν υποκατάστατα του SIDEFOR.
- Τέλος, η εταιρία ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε αναφέρει ότι την περίοδο 2000 -2005 δεν διέθετε υποκατάστατα των SIDEFIT και SIDEFROR , χωρίς να απαντά αν άλλες εταιρίες παράγουν εναλλάξιμα των ανωτέρω δύο προϊόντα.
- Περαιτέρω, εκτιμάται ότι οι αγορές χονδρικής και λιανικής εμπορίας δεν αποτελούν διακριτές αγορές, δεδομένου ότι στην πλειοψηφία τους οι μεγάλες εταιρίες δραστηριοποιούνται με διαφορετικό ποσοστό η καθεμία και στις δύο αυτές αγορές.
- Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, εκτιμάται ότι η σχετική αγορά στην υπό κρίση υπόθεση είναι αυτή της εμπορίας (χονδρικής και λιανικής) των προϊόντων χάλυβα οπλισμού σκυροδέματος και ειδικότερα, των πλεγμάτων οπλισμού σκυροδέματος (δομικά πλέγματα, πλέγματα υποστηλωμάτων – μανδύες – σχάρες) και του ευθύγραμμου σιδήρου.
- Περαιτέρω, εκτιμάται ότι ακόμη και εάν ήθελε θεωρηθεί ότι η εμπορία χονδρικής και λιανικής των υπό κρίση προϊόντων, αλλά και κάθε κατηγορία προϊόντων χωριστά, ήτοι των πλεγμάτων οπλισμού σκυροδέματος εν γένει και του ευθύγραμμου σιδήρου αποτελούν διακριτές αγορές, από τα συλλεχθέντα στο πλαίσιο εξέτασης της υπό κρίση υπόθεσης, στοιχεία, προκύπτει ότι ακόμη και η πλέον στενότερη οριοθέτηση της σχετικής αγοράς δεν θα άλλαζε το αποτέλεσμα εκτίμησης επί της υπό κρίση υπόθεσης και ότι σε καμία περίπτωση δεν τεκμηριώνεται δεσπόζουσα θέση της καταγγελλόμενης στις προαναφερόμενες αγορές.
- Όσον αφορά στους ισχυρισμούς της καταγγέλλουσας ότι ως σχετική αγορά προϊόντων θεωρείται η λιανική εμπορία των προϊόντων σιδήρου που παράγονται από τη ΣΙΔΕΝΟΡ και εμπορεύεται αποκλειστικά η εταιρία ΛΙΑΝΟΣ και ότι ο ευθύγραμμος σίδηρος και οι μανδύες δεν είναι εναλλάξιμα μεταξύ τους προϊόντα, αλλά ούτε και εφάμιλλα προϊόντα άλλων εταιριών της αγοράς και ως εκ τούτου αποτελούν διακριτές σχετικές αγορές προϊόντων, λαμβάνοντας υπόψη τις ως άνω αποφάσεις της Ε.Α. και της Ε.Ε. και τις απόψεις των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην εν λόγω αγορά χάλυβα δεν γίνονται αποδεκτοί. VΙ.3.3 ΣΧΕΤΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΓΟΡΑ
- Η καταγγέλλουσα εταιρία αναφέρει ως σχετική γεωγραφική αγορά, το νομό Αττικής και αυτό γιατί, κατά την άποψή της, είναι η περιοχή στην οποία δραστηριοποιείται η καταγγελλόμενη ως αποκλειστικός αντιπρόσωπος της ΣΙΔΕΝΟΡ αλλά και η ίδια υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού.
- Η καταγγελλόμενη εταιρία αναφέρει ότι δεν δραστηριοποιείται αποκλειστικά στο νομό Αττικής, και παρουσιάζει στοιχεία σύμφωνα με τα οποία, έχει πελάτες εμπόρους σιδήρου και εκτός νομού, όπως για παράδειγμα τις εταιρίες […] 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (Νάξος), […] (Αλίαρτος Βοιωτίας), […] (Θήρα), […] (Κέα) και […] (Κάρυστος Ευβοίας).
- Όπως έχει κρίνει η Επιτροπή Ανταγωνισμού στην υπ’ αριθ. 269/IV/2004 απόφασή της28, οι εταιρίες που παράγουν ή/και εισάγουν τα ανωτέρω επιμέρους προϊόντα, τα διαθέτουν σ’ όλη την ελληνική επικράτεια, αφού το κόστος δεν είναι απαγορευτικό για τις επιχειρήσεις και τα προϊόντα χάλυβα έχουν μεγάλες δυνατότητες αποθήκευσης. Τα δε εργοστάσια παραγωγής χάλυβα, ήτοι χαλυβουργεία, ελασματουργεία και μονάδες παραγωγής πλεγμάτων βρίσκονται σε διάφορα τμήματα της Ελληνικής επικράτειας.
- Με βάση τα παραπάνω, σε επίπεδο εμπορίας των προϊόντων χάλυβα, εκτιμάται ότι σχετική γεωγραφική αγορά είναι η ελληνική επικράτεια.
- Όμως, ακόμη και αν υποτεθεί ότι στην προκειμένη υπόθεση η σχετική γεωγραφική αγορά είναι περιορισμένη και δεν αφορά όλη την ελληνική επικράτεια, αυτή σε καμία περίπτωση δεν περιορίζεται στα όρια του νομού Αττικής, αλλά περιλαμβάνει και τους όμορους αυτής νομούς, αλλά και νησιωτικές περιοχές στις οποίες τουλάχιστον δραστηριοποιείται η καταγγελλόμενη εταιρία. VII. ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ – ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ
- Η εγχώρια συνολική ζήτηση επιμηκών προϊόντων χάλυβα, καλύπτεται από την παραγωγή ελληνικών επιχειρήσεων και εισαγωγές από χώρες κυρίως της Ευρώπης και την Τουρκία. Στην Ελλάδα οι μεγαλύτερες εταιρίες που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή είναι η ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε., η ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. (η οποία προέκυψε από την συγχώνευση των εταιριών ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ), και η ΣΙΔΕΝΟΡ Α.Ε. Οι εταιρίες αυτές πωλούν τα προϊόντα τους κυρίως σε χονδρεμπόρους - μεταπωλητές σιδήρου - μονάδες κατεργασίας (μάντρες) και σε μικρότερο ποσοστό και σε κατασκευαστικές εταιρίες, οι οποίες εκτελούν μεγάλα δημόσια και ιδιωτικά έργα.
- Η συνολική παραγωγή επιμηκών προϊόντων χάλυβα στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των δραστηριοποιούμενων στην αγορά εταιριών ξεπερνάει τα 2 εκ. τόνους, τα δε μερίδια που κατέχουν οι ως άνω εταιρίες, εκτιμάται ότι την περίοδο 2000 - 2006 έχουν ως εξής: Πίνακας 1 Μερίδια αγοράς εταιριών παραγωγής ελατών επιμηκών προϊόντων χάλυβα (2000-2007) ΕΤΑΙΡΕΙΑ 28 2000 2001 2002 Απόφαση Ε.Α. 269/IV/
- 21 2003 2004 2005 2006 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Πίνακας 1 Μερίδια αγοράς εταιριών παραγωγής ελατών επιμηκών προϊόντων χάλυβα (2000-2007) ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 ΣΙΔΕΝΟΡ […] […] […] […] […] […] […] ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ […] […] […] […] […] […] […] ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ ΑΕ […] […] […] […] […] […] […] ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ 22% 23% 28% 27% 25% 18% 17% Πηγή: Εκτιμήσεις εταιριών
- Όσον αφορά στην αγορά εμπορίας ελατών επιμηκών προϊόντων χάλυβα, δραστηριοποιείται σχετικά μεγάλος αριθμός εταιριών, τόσο σε επίπεδο χονδρικής όσο και σε επίπεδο λιανικής πώλησης. Οι εν λόγω εταιρίες προμηθεύονται τα υπό κρίση προϊόντα από εγχώριους παραγωγούς αλλά και από εισαγωγικές εταιρίες, τα οποία στη συνέχεια διαθέτουν σε μικρότερες εταιρίες λιανικής ή απευθείας σε εργολάβους οικοδομών, κατασκευαστικές εταιρίες, μικρές τεχνικές εταιρίες δημοσίων έργων καθώς και ιδιώτες ενώ οι εταιρίες λιανικής διαθέτουν τα εν λόγω προϊόντα σε κατασκευαστικές εταιρίες, εργολάβους οικοδομών και ιδιώτες.
- Ορισμένες από τις εταιρίες που προμηθεύονται τα υπό κρίση προϊόντα από την εταιρία ΣΙΔΕΝΟΡ, όπως και η καταγγελλόμενη εταιρία ΛΙΑΝΟΣ, αλλά και από άλλες παραγωγούς εταιρίες, και ασχολούνται με την χονδρική και λιανική πώληση αυτών, είναι οι παρακάτω: Η […] με έδρα στο νομό Αττικής έχει βασικούς προμηθευτές στα υπό κρίση προϊόντα τις εταιρίες ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ και ΣΙΔΕΝΟΡ. Το μεγαλύτερο δε μέρος των πωλήσεων της πραγματοποιείται σε πελάτες της στο νομό Αττικής. Η […] με έδρα στο νομό Αττικής, αποτελεί πελάτη της ΣΙΔΕΝΟΡ και ασχολείται με την χονδρική και λιανική πώληση των ως άνω προϊόντων. Η […] με έδρα στο νομό Αττικής, αποτελεί πελάτη της ΣΙΔΕΝΟΡ και ασχολείται με την χονδρική και λιανική πώληση των ως άνω προϊόντων. Η […] με έδρα στο νομό Αττικής, ασχολείται εκτός των άλλων με την αγορά μεταξύ άλλων από τις εταιρίες ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ και ΣΙΔΕΝΟΡ και χονδρική πώληση των υπό κρίση προϊόντων στο νομό Αττικής αλλά και στην υπόλοιπη χώρα (2004-2005, το […] και […] εντός νομού Αττικής και το υπόλοιπο εκτός νομού Αττικής). 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Η […] με έδρα στο νομό Αττικής, δραστηριοποιείται στη χονδρική και λιανική πώληση των υπό κρίση προϊόντων και έχει βασικούς προμηθευτές τις εταιρίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΑΕ, ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε, ΣΙΔΕΝΟΡ ΑΕ, και ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. Οι πωλήσεις της πραγματοποιούνται στο νομό Αττικής ([…]
(2005)- […] (2001-2004) περίπου) αλλά και στην υπόλοιπη χώρα. Η […] με έδρα στο νομό Αττικής, έχει βασικούς προμηθευτές τις εταιρίες ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ ΑΕ αλλά και αλλοδαπές εταιρίες, δραστηριοποιείται δε μόνο στη χονδρική πώληση των υπό κρίση προϊόντων. Οι πωλήσεις της διενεργούνται στο νομό Αττικής ([…] περίπου) και εκτός νομού Αττικής ([…] περίπου). Η […] με έδρα στο νομό Αττικής, ασχολείται με την χονδρική και λιανική πώληση των υπό κρίση προϊόντων.
- Με βάση τις εκτιμήσεις και τα στοιχεία στη διάθεση της υπηρεσίας , τα μερίδια αγοράς των ως άνω εταιριών έχουν ως εξής: Πίνακας 2 Μερίδια αγοράς (%) εταιριών για τα έτη 2004 έως 2006 ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ 2004 2005 2006 ΛΙΑΝΟΣ* […] […] […] ΣΙΔΕΚΑΤ* […] […] […] ΣΙΔΗΡΟΣΤΑΛ* […] […] […] ΤΕΧΝΟΜΕΤ* […] […] […] ΣΩΛΗΝΟΥΡΓ. ΘΗΒΩΝ* […] […] […] ΖΩΓΑΣ* […] […] […] ΠΡΟΩΘΗΣΗ* […] […] […] ΣΙΓΜΑΜΠΕΤΟΝ* […] […] […] ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ* […] […] […] ΚΡΕΤΑ ΜΕΤΑΛ* […] […] […] ΑΦΟΙ ΤΡΙΓΩΝΗ* […] […] […] Ι.Χ ΚΟΛΛΙΟΣ ΟΕ* […] […] […] 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Πίνακας 2 Μερίδια αγοράς (%) εταιριών για τα έτη 2004 έως 2006 ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ 2004 2005 2006 ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ*** 30,89 25,15 32,13 Πηγή: Ανάλυση στοιχείων Πίνακα 2
- Με βάση τα παραπάνω, στη σχετική αγορά εμπορίας προϊόντων χάλυβα, το μερίδιο που κατέχει η καταγγελλόμενη εταιρία ΛΙΑΝΟΣ δεν υπερβαίνει το […]29 για την περίοδο 2004 – 2006 (2004: […], 2005: […], 2006: […]). Η εταιρία ΑΦΟΙ ΤΡΙΓΩΝΗ κατέχει το […] μερίδιο αγοράς για την ίδια περίοδο (2004: […], 2005: […], 2006: […]), ενώ η εταιρία ΤΕΧΝΟΜΕΤ κατέχει την […] θέση στην αγορά (2004: […], 2005: […], 2006: […]), η εταιρία ΣΙΓΜΑΜΠΕΤΟΝ την […] θέση (2004: […], 2005: […], 2006: […]) και ακολουθεί η ΚΡΕΤΑ ΜΕΤΑΛ (2004: […], 2005: […], 2006: […]). Το μερίδιο που καταλαμβάνουν οι εισαγωγές την ίδια ως άνω χρονική περίοδο κυμαίνεται από 20% - 32% περίπου (2004: 30,89%, 2005: 25,15%, 2006: 32,13%).
- Κατωτέρω παρουσιάζονται τα μερίδια των εταιριών στην περίπτωση που η αγορά ορισθεί στενότερα, δηλαδή ως σχετική αγορά προϊόντος θεωρηθεί η χονδρική αγορά πώλησης των επιμηκών προϊόντων χάλυβα. Πίνακας 3 Μερίδια αγοράς (%) εταιριών στην χονδρική πώληση για τα έτη 2004 έως 2006 % ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ 2004 2005 2006 ΛΙΑΝΟΣ […] […] […] ΣΙΔΕΚΑΤ […] […] […] ΣΙΔΗΡΟΣΤΑΛ […] […] […] ΤΕΧΝΟΜΕΤ […] […] […] ΣΩΛΗΝΟΥΡΓ. ΘΗΒΩΝ […] […] […] ΖΩΓΑΣ […] […] […] 29 Σε κάθε περίπτωση τα ως άνω μερίδια θα ήταν ακόμη χαμηλότερα, εάν ήταν διαθέσιμα τα στοιχεία πωλήσεων όλων των δραστηριοποιούμενων στην εν λόγω αγορά εταιριών. 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Πίνακας 3 Μερίδια αγοράς (%) εταιριών στην χονδρική πώληση για τα έτη 2004 έως 2006 % ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ 2004 2005 2006 ΠΡΟΩΘΗΣΗ […] […] […] ΣΙΓΜΑΜΠΕΤΟΝ […] […] […] ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ […] […] […] ΚΡΕΤΑ ΜΕΤΑΛ […] […] […] ΑΦΟΙ ΤΡΙΓΩΝΗ […] […] […] Ι.Χ ΚΟΛΛΙΟΣ ΟΕ […] […] […] Πηγή: Ανάλυση στοιχείων απαντήσεων εταιριών (Πίνακας 13 Παραρτήματος).
- Όπως προκύπτει ευθέως από τα ως άνω στοιχεία, η καταγγελλόμενη εταιρία, ακόμα και στην περίπτωση που ως σχετική αγορά θεωρηθεί η χονδρική αγορά πώλησης επιμήκων προϊόντων χάλυβα, δεν κατέχει την πρώτη θέση στην αγορά, καθώς το μερίδιο της δεν ξεπερνά το 6,5% σε κανένα από τα εξεταζόμενα έτη. Το μεγαλύτερο μερίδιο κατέχει η εταιρία […] ([…]), και ακολουθούν οι εταιρίες […] και […] ([…]). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στο σύνολο της αγοράς χονδρικής δεν περιλαμβάνονται ούτε οι εισαγωγές, ούτε οι απευθείας πωλήσεις των εταιριών παραγωγής χάλυβα (ΣΙΔΕΝΟΡ, ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ, ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ) προς λιανέμπορους ή τεχνικές εταιρίες, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα ως άνω ενδεικτικά μερίδια είναι στην πραγματικότητα σημαντικά μικρότερα.
- Αναφορικά με τις εισαγωγές, το μεγαλύτερο ποσοστό των εισαγομένων προϊόντων προέρχεται από την Ιταλία και την Τουρκία, ενώ ένα πολύ μικρό ποσοστό από χώρες, όπως η Γερμανία, Μολδαβία, Ρουμανία, Βουλγαρία και Η.Π.Α..
- Σχετικά με τις επιμέρους αγορές ευθύγραμμου σιδήρου και πλεγμάτων, οι πωλήσεις (χονδρικές και λιανικές) των εταιριών που δραστηριοποιούνται στις αγορές αυτές, καθώς και τα μερίδια που αυτές κατέχουν την τριετία 2004-2006 παρουσιάζονται στον Πίνακα 4 κατωτέρω. Από τα εν λόγω στοιχεία προκύπτει ότι στην επιμέρους αγορά του ευθύγραμμου σιδήρου, η καταγγελλόμενη εταιρία κατέχει τη […] και το μερίδιο της, την περίοδο 2004 -2006, ανέρχεται σε […],[…] και […] αντίστοιχα, η […] κατέχει τη πρώτη θέση και το μερίδιο της για την ίδια περίοδο ανέρχεται σε […],[…] και […] αντίστοιχα, οι λοιπές εταιρίες της 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αγοράς κατέχουν μικρότερα ποσοστά, ενώ οι εισαγωγές καλύπτουν σημαντικό ποσοστό της εν λόγω αγοράς.
- Όσον αφορά στην επιμέρους αγορά πλεγμάτων, η καταγγελλόμενη εταιρία κατέχει την πρώτη θέση με μερίδιο την περίοδο 2004 -2006, […], […] και[…] αντίστοιχα, η […] κατέχει τη δεύτερη θέση με μερίδιο […], […] και […] αντίστοιχα και οι λοιπές εταιρίες κατέχουν μικρότερα ποσοστά ενώ οι εισαγωγές κατέχουν σχετικά μικρό μερίδιο (<5%) την ως άνω χρονική περίοδο. Πίνακας 4 Πωλήσεις (χονδρικές και λιανικές) των εταιριών ανά κατηγορία προϊόντος ΕΤΑΙΡΙΕΣ 2004 2005 2006 ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΟΣ ΣΙΔΗΡΟΣ (Χ.Ο.Σ.) ΛΙΑΝΟΣ […] […] […] […] […] […] ΣΙΔΕΚΑΤ […] […] […] […] […] […] ΤΕΧΝΟΜΕΤ […] […] […] […] […] […] ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ. ΘΗΒΩΝ […] […] […] […] […] […] ΖΩΓΑΣ […] […] […] […] […] […] ΠΡΟΩΘΗΣΗ […] […] […] […] […] […] ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ […] […] […] […] […] […] ΤΡΙΓΩΝΗ […] […] […] […] […] […] ΚΟΛΛΙΟΣ […] […] […] […] […] […] ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ* 97.976.868 41,7% 73.205664 33,5% 143.555.370 41,2% ΣΥΝΟΛΟ 234.798.864,60 100% 218.732.900,18 100% 348.203380,80 100% ΕΤΑΙΡΙΕΣ 2004 2005 2006 ΠΛΕΓΜΑΤΑ ΛΙΑΝΟΣ […] […] […] […] […] […] ΣΙΔΕΚΑΤ […] […] […] […] […] […] 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Πίνακας 4 Πωλήσεις (χονδρικές και λιανικές) των εταιριών ανά κατηγορία προϊόντος ΕΤΑΙΡΙΕΣ 2004 2005 2006 ΤΕΧΝΟΜΕΤ […] […] […] […] […] […] ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ. ΘΗΒΩΝ […] […] […] […] […] […] ΖΩΓΑΣ […] […] […] […] […] […] ΠΡΟΩΘΗΣΗ […] […] […] […] […] […] ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ […] […] […] […] […] […] ΤΡΙΓΩΝΗ […] […] […] […] […] […] ΚΟΛΛΙΟΣ […] […] […] […] […] […] ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ* 1.850.352 4,63% 1.630.842 3,94% 2.723.477 4,5% ΣΥΝΟΛΟ 23.256.196,26 100% 41.415.149 100% 60.954.187,88 100% Πηγή: Στοιχεία εταιριών
- Τέλος, στον ακόλουθο πίνακα, παρουσιάζονται οι πωλήσεις και τα μερίδια ανά κατηγορία προϊόντος (ευθύγραμμος σίδηρος ΧΟΣ, χονδρόσυρμα, πλέγμα, μανδύας) σε επίπεδο χονδρικών πωλήσεων. Όπως προκύπτει, από τον παρακάτω Πίνακα 8 η καταγγελλόμενη εταιρία δεν διαθέτει μερίδιο άνω του […] στην αγορά χονδρικής πώλησης σε καμία επιμέρους κατηγορία προϊόντος. Κατά συνέπεια και με στενότερη οριοθέτηση της αγοράς η καταγγελλόμενη δεν κατέχει δεσπόζουσα θέση. Πίνακας 5 Πωλήσεις (χονδρικές) των εταιριών ανά κατηγορία προϊόντος ΕΤΑΙΡΙΕΣ 2004 2005 2006 ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΟΣ ΣΙΔΗΡΟΣ (Χ.Ο.Σ.) ΛΙΑΝΟΣ […] […] […] […] […] […] ΣΙΔΕΚΑΤ […] […] […] […] […] […] ΤΕΧΝΟΜΕΤ […] […] […] […] […] […] ΣΩΛ. ΘΗΒΩΝ […] […] […] […] 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Πίνακας 5 Πωλήσεις (χονδρικές) των εταιριών ανά κατηγορία προϊόντος ΕΤΑΙΡΙΕΣ 2004 2005 2006 ΖΩΓΑΣ […] […] […] […] […] […] ΠΡΟΩΘΗΣΗ […] […] […] […] […] […] ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ […] […] […] […] […] […] ΤΡΙΓΩΝΗ […] […] […] […] […] […] ΚΟΛΛΙΟΣ […] […] […] […] […] […] ΚΡΕΤΑ ΜΕΤΑΛ […] […] […] […] […] […] ΣΙΓΜΑΜΠΕΤΟΝ […] […] […] […] […] […] ΣΥΝΟΛΟ* 147.465.770,65 100,00 152.419.901,58 100,00 218.283.457,04 100,00 ΕΤΑΙΡΙΕΣ 2004 2005 2006 ΧΟΝΔΡΟΣΥΡΜΑ ΛΙΑΝΟΣ ΣΙΔΕΚΑΤ […] […] […] […] […] […] ΤΕΧΝΟΜΕΤ […] […] […] […] […] […] ΖΩΓΑΣ […] […] […] […] […] […] ΠΡΟΩΘΗΣΗ […] […] […] […] […] […] ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ […] […] […] […] […] […] ΤΡΙΓΩΝΗ […] […] […] […] […] […] ΚΡΕΤΑ ΜΕΤΑΛ […] […] […] […] […] […] ΣΙΓΜΑΜΠΕΤΟΝ […] […] […] […] […] […] ΣΩΛ. ΘΗΒΩΝ ΚΟΛΛΙΟΣ 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Πίνακας 5 Πωλήσεις (χονδρικές) των εταιριών ανά κατηγορία προϊόντος ΕΤΑΙΡΙΕΣ 2004 2005 ΣΥΝΟΛΟ 7.265.786,18 13.347.433,69 ΕΤΑΙΡΙΕΣ 2004 2006 100,00 18.583.870,58 2005 100,00 2006 ΠΛΕΓΜΑ ΛΙΑΝΟΣ […] […] […] […] […] […] ΣΙΔΕΚΑΤ […] […] […] […] […] […] ΤΕΧΝΟΜΕΤ […] […] […] […] […] […] ΣΩΛ. ΘΗΒΩΝ […] […] […] […] […] […] ΖΩΓΑΣ […] […] […] […] […] […] ΠΡΟΩΘΗΣΗ […] […] […] […] […] […] ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ […] […] […] […] […] […] ΤΡΙΓΩΝΗ […] […] […] […] […] […] ΚΟΛΛΙΟΣ […] […] […] […] […] […] ΚΡΕΤΑ ΜΕΤΑΛ […] […] […] […] […] […] ΣΙΓΜΑΜΠΕΤΟΝ […] […] […] […] […] […] ΣΥΝΟΛΟ 17.986.754,11 100,00 12.320.373,84 100,00 17.633.824,80 100,00 ΕΤΑΙΡΙΕΣ 2004 2005 2006 ΜΑΝΔΥΑΣ ΛΙΑΝΟΣ […] […] […] […] […] […] ΣΙΔΕΚΑΤ […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] ΤΕΧΝΟΜΕΤ ΣΩΛ. ΘΗΒΩΝ 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Πίνακας 5 Πωλήσεις (χονδρικές) των εταιριών ανά κατηγορία προϊόντος ΕΤΑΙΡΙΕΣ 2004 2005 2006 ΖΩΓΑΣ […] […] […] […] […] […] ΠΡΟΩΘΗΣΗ […] […] […] […] […] […] ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ […] […] […] […] […] […] ΤΡΙΓΩΝΗ […] […] […] […] […] […] ΚΟΛΛΙΟΣ […] […] […] […] […] […] ΚΡΕΤΑ ΜΕΤΑΛ […] […] […] […] […] […] ΣΙΓΜΑΜΠΕΤΟΝ […] […] […] […] […] […] ΣΥΝΟΛΟ 27.173.401,46 100,00 27.265.297,38 100,00 38.819.574,84 100,00 Πηγή: Στοιχεία εταιριών, *Δεν περιλαμβάνονται οι εισαγωγές και οι πωλήσεις της εταιρίας ΣΙΔΗΡΟΣΤΑΛ για την οποία δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία ανά επιμέρους προϊόν.
- Περαιτέρω, από τα προσκομισθέντα και συλλεχθέντα στοιχεία στη διάθεση της υπηρεσίας (συμπεριλαμβανομένων σχετικών ερωτηματολογίων που απέστειλε η υπηρεσία στην καταγγελλόμενη30, σε ανταγωνιστές και πελάτες της καταγγελλόμενης) προέκυψαν τα ακόλουθα: Οι βασικοί προμηθευτές της ΛΙΑΝΟΣ σε ελατά επιμήκη προϊόντα χάλυβα για τα έτη 2004 έως 2006, ήταν οι εταιρίες ΣΙΔΕΝΟΡ, […] αλλά και άλλες μικρότερες σε μέγεθος εταιρίες. Ειδικότερα, η ΛΙΑΝΟΣ την τριετία 20042006, κάλυπτε το […] περίπου των συνολικών αγορών της σε προϊόντα χάλυβα από την εταιρία ΣΙΔΕΝΟΡ, το […] από την […] και το υπόλοιπο από μικρότερες εταιρίες. Από τα παραπάνω φαίνεται ότι η καταγγελλόμενη εταιρία δεν αποτελεί αποκλειστικό αντιπρόσωπο της ΣΙΔΕΝΟΡ, όπως αβασίμως ισχυρίζεται η καταγγέλλουσα31.. 30 Υπ’ αριθμ. πρωτ. 7670/30.11.
- Αναφορικά με το θέμα της αποκλειστικότητας, η προμηθεύτρια ΣΙΔΕΝΟΡ αναφέρει στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 6086/23-10-07επιστολή της προς την ΓΔΑ ότι «…. στο πελατολόγιο της ΣΙΔΕΝΟΡ δεν ανήκουν χονδρέμποροι - διανομείς - έμποροι ή κατασκευαστικές εταιρίες κλπ, οι οποίοι να έχουν σύμβαση αποκλειστικής διάθεσης των προϊόντων της (είτε κατά γεωγραφική περιοχή είτε κατά ομάδα πελατών), καθότι άλλωστε και η ίδια η εταιρία δραστηριοποιείται εμπορικά μέσω του δικού της εμπορικού δικτύου» 31 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Πελάτες της ΛΙΑΝΟΣ32 είναι ιδίως (α) έμποροι σιδήρου (εταιρίες λιανικής πώλησης) με τους οποίους δεν συνάπτει γραπτές συμβάσεις συνεργασίας και (β) κατασκευαστικές εταιρίες, εργολάβοι και ιδιώτες. Οι πελάτες της εταιρίας είναι εγκατεστημένοι κυρίως στο νομό Αττικής (αντιπροσωπεύουν περίπου το […] του κύκλου εργασιών της), αλλά υπάρχουν και τακτικοί πελάτες της στους νομούς Βοιωτίας, Ευβοίας, Κυκλάδων, Δωδεκανήσων και στα Επτάνησα
- Ο συνολικός αριθμός πελατών την τριετία 2004-2006 και η κατανομή τους στις δύο προαναφερθείσες κατηγορίες παρουσιάζονται κατωτέρω: Πίνακας 7 Συνολικός αριθμός πελατών καταγγελλόμενης εταιρίας κατά την περίοδο 2004 έως 2006 Έτος Συν. αριθμός πελατών Έμποροι σιδήρου Κατ/κές, εργολάβοι, ιδιώτες 2004 […] […] […] 2005 […] […] […] 2006 […] […] […] Πηγή: Στοιχεία καταγγελλόμενης εταιρίας Με βάση την έρευνα της υπηρεσίας, η πελατειακή βάση της καταγγελλόμενης είναι ευρεία και δεν υπάρχει κανένας πελάτης της του οποίου οι προμήθειες να αντιπροσωπεύουν ποσοστό άνω του […]% επί του κύκλου εργασιών της εταιρίας την επίμαχη περίοδο 2004-
- Οι δε προμήθειες της καταγγέλλουσας αντιπροσωπεύουν μόλις το […]% και […]% των πωλήσεων της καταγγελλόμενης για τα έτη 2005 και 2006 αντίστοιχα, ενώ το 2004 η καταγγέλλουσα εταιρία δεν αποτελούσε καν πελάτη της καταγγελλόμενης εταιρίας. Η καταγγελλόμενη θεωρεί ανταγωνιστές της τις εταιρίες – εμπόρους34: 1) ΑΦΟΙ ΤΡΙΓΩΝΗ Α.Ε.- Ασπρόπυργος Αττικής, 2) ΖΩΓΑΣ Α.Ε. – Αχαρνές Αττικής, 3) ΤΕΧΝΟΜΕΤ Α.Ε. – Ασπρόπυργος Αττικής, 4) ΜΠΗΤΡΟΣ Α.Ε., Ασπρόπυργος, 4) ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε., Μαρούσι Αττικής, 5) ΣΙΔΗΡΟΣΤΑΛ-Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ ΑΕ. Μεταμόρφωση, Αττικής κ.α., 6) Ι.Χ. ΚΟΛΛΙΟΣ Ο.Ε., Μεταμόρφωση Αττικής, 8) ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ Α.Ε., Βασιλικό, Χαλκίδα, 9) ΓΕΝΙΚΗ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΑΛΥΒΑ Α.Ε. κλπ. 32 Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 6003/18.10.07 επιστολή. Βλ. την υπ’ αριθμ. πρωτ. 8433/27.12.06 επιστολή. 34 Βλ. την με ημ. αρ. πρ. 2981/24.5.07 επιστολή. 33 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Επισημαίνεται, επίσης, ότι στο πλαίσιο εξέτασης της υπό κρίση υπόθεσης, υπάλληλοι της ΓΔΑ πραγματοποίησαν επιτόπιο έλεγχο στην εταιρία […]35 στις 10.1.200736 και έλαβαν ανωμοτί κατάθεση από τον […] της εν λόγω εταιρίας κ. […], ο οποίος κατέθεσε τα εξής: «Στις αρχές Ιανουαρίου 2007, ο κ. […] (Διευθύνων Σύμβουλος της IRON TENCO) επικοινώνησε μαζί μου τηλεφωνικά και ζήτησε να αγοράσει σίδηρο. Του επισήμανα ότι η εταιρία […], πουλά μόνο μετρητοίς στην IRON TENCO, προκειμένου να διασφαλίσει τα συμφέροντα της επιχείρησης λόγω των τελευταίων εξελίξεων. Ο […] απάντησε ότι θα επικοινωνήσει και πάλι τηλεφωνικά μαζί μου για να κανονίσει τον τρόπο πληρωμής. Ύστερα από λίγο, χωρίς επικοινωνία, έφτασε στις εγκαταστάσεις της […], ένας εργάτης, ένας οδηγός και ένα φορτηγό της IRON TENCO. Είπα στους υπαλλήλους να περιμένουν την επικοινωνία μου με τον […]. Ο τελευταίος δεν επικοινώνησε μαζί μου για να διευκρινίσει τον τρόπο αγοράς. Στη συνέχεια το φορτηγό της εταιρίας IRON TENCO με τους δύο υπαλλήλους έφυγαν, εφόσον δεν κατέβαλαν τοις μετρητοίς το αντίτιμο του εμπορεύματος». Στην ερώτηση των υπαλλήλων της ΓΔΑ, εάν υπήρξε υπόδειξη από τις προμηθεύτριες εταιρίες να μην προμηθεύεται με σίδηρο η εταιρία IRON TENCO, ο κ. […] ανέφερε ότι: «Ουδέποτε έχουν δοθεί τέτοιες εντολές από προμηθευτές μας. Αυτό δηλώνεται κατηγορηματικά. Προμηθευτές μας είναι η […]. Στην ερώτηση εάν στο παρελθόν είχαν συνεργαστεί με IRON TENCO, ανέφερε ότι «στις 10/11/2006, ο […],(επικοινώνησε τηλεφωνικά μαζί μου και μου ζήτησε να αγοράσει σίδηρο. Του απάντησα ότι λόγω της οικονομικής κατάστασης της IRON TENCO, τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, καθώς και την αφερεγγυότητα που αυτή παρουσιάζει, η εταιρία […] μπορεί να πουλήσει στην IRON TENCO μόνο μετρητοίς. Έτσι και έγινε και υπάλληλοι της εταιρίας IRON TENCO ήρθαν στις εγκαταστάσεις μας, έκοψαν σίδηρο, φόρτωσαν, πλήρωσαν μετρητοίς (υπ. αριθμ. 13546/11-10-06 τιμολόγιο και υπ. αριθμ. 2450/11-10-06 γραμμάτιο είσπραξης αξίας […] ευρώ) και έφυγαν». Σχετικά δε με την οικονομική κατάσταση της IRON TENCO ανέφερε ότι «Γνωρίζω ότι υπάρχουν οφειλές στους προμηθευτές της συγκεκριμένης εταιρίας και από ότι γνωρίζω είναι στην ΛΙΑΝΟΣ περίπου […] ευρώ, στη […] περίπου […], στην […] περίπου […], στην […] περίπου […] και στην […]περίπου […]».Στην ερώτηση εάν υπάρχουν αποκλειστικοί έμποροι των παραγωγών εταιριών σιδήρου στο νομό Αττικής και ειδικότερα αν η εταιρία ΛΙΑΝΟΣ είναι αποκλειστικός αντιπρόσωπος της ΣΙΔΕΝΟΡ, ο κ. […] ανέφερε ότι «Δεν υπάρχει αποκλειστική αντιπροσώπευση των παραγωγών εταιριών σιδήρου στο νομό Αττικής. Υπάρχουν συνεργαζόμενοι έμποροι. Ειδικότερα η εταιρία ΛΙΑΝΟΣ δεν αποτελεί αποκλειστικό αντιπρόσωπο της ΣΙΔΕΝΟΡ». 35 Η καταγγέλλουσα εταιρία στην Υπηρεσία μας διαμαρτυρία (ημ. αρ. πρ. 18/03.01.07) για την άρνηση της εταιρίας […]. να της προμηθεύσει με προϊόντα, επισυνάπτοντας και δύο ένορκες βεβαιώσεις των κ.κ. […], με τις οποίες οι εν λόγω υπάλληλοι της καταγγέλλουσας εταιρίας βεβαιώνουν την άρνηση προμήθειας προϊόντων σιδήρου από την εταιρία […] 36 Η υπ’ αριθμ. πρωτ. 128/10.1.2007 εντολή ελέγχου. 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ VΙΙΙ. ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟΥ VΙΙΙ.1 Γενικά
- Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 703/1977, όπως ίσχυε37, «Απαγορεύεται η υπό μιας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων καταχρηστική εκμετάλλευσις της δεσποζούσης θέσεως αυτών επί του συνόλου ή μέρους της αγοράς της χώρας. Η καταχρηστική αύτη εκμετάλλευσις δύναται να συνίσταται ιδία: α) εις τον άμεσον ή έμμεσον εξαναγκασμόν προς καθορισμόν είτε των τιμών αγοράς ή πωλήσεως είτε άλλων μη ευλόγων όρων συναλλαγής, β) εις τον περιορισμόν της παραγωγής, της καταναλώσεως ή της τεχνολογικής αναπτύξεως, επί ζημία των καταναλωτών, γ) εις την εφαρμογήν ανίσων όρων δι’ ισοδυνάμους παροχάς, ιδία εις την αδικαιολόγητον άρνησιν πωλήσεων, αγορών ή άλλων συναλλαγών, κατά τρόπον ώστε επιχειρήσεις τινές να τίθενται εις μειονεκτικήν εν τω ανταγωνισμώ θέσιν, δ) εις την εξάρτησιν της συνάψεως συμβάσεων εκ της παρά των αντισυμβαλλομένων αποδοχής προσθέτων παροχών, ή συνάψεως προσθέτων συμβάσεων αι οποίαι, κατά την φύσιν των ή συμφώνως προς τας εμπορικάς συνηθείας, δεν συνδέονται μετά του αντικειμένου των συμβάσεων τούτων».
- Σύμφωνα με το άρθρο 2α του ν. 703/1977, όπως ίσχυε προ της καταργήσεώς του, «Με την επιφύλαξη της εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 1 του Ν. 703/1977 και του άρθρου 81 της ΣυνθΕΚ, απαγορεύεται η καταχρηστική εκμετάλλευση, από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, της σχέσης οικονομικής εξάρτησης στην οποία βρίσκεται προς αυτήν ή αυτές μία επιχείρηση, η οποία κατέχει θέση πελάτη ή προμηθευτή, ακόμη και ως προς ένα ορισμένο είδος προϊόντων ή υπηρεσιών και δεν διαθέτει ισοδύναμη εναλλακτική λύση. Η καταχρηστική αυτή εκμετάλλευση της σχέσης οικονομικής εξάρτησης δύναται να συνίσταται ιδίως στην επιβολή αυθαίρετων όρων συναλλαγής, στην εφαρμογή διακριτικής μεταχείρισης ή στην αιφνίδια και αδικαιολόγητη διακοπή μακροχρόνιων εμπορικών σχέσεων». VΙΙΙ.2 Έννοια επιχείρησης
- Τα άρθρα 2 και 2α του ν. 703/1977 καταλαμβάνουν μόνο συμπεριφορές επιχειρήσεων.. Ως «επιχείρηση» νοείται κάθε φυσικό πρόσωπο ή οικονομική ενότητα που ασκεί εμπορική ή άλλη οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς του και από τον τρόπο χρηματοδότησής του
- Ως οικονομική δραστηριότητα νοείται κάθε δραστηριότητα προσφοράς αγαθών ή υπηρεσιών σε δεδομένη αγορά. Η ύπαρξη επιχείρησης προϋποθέτει αυτονομία οικονομικής δράσης και συνακόλουθα ανάληψη των οικονομικών κινδύνων που 37 Το ουσιαστικό περιεχόμενο του άρθρου 2 του ν. 3959/2011 παραμένει το ίδιο σε σχέση με τη διάταξη του άρθρου 2 του ν. 703/
- 38 Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΔΕΚ C-55/96, Job Centre coop.arl, Συλλ. 1997, σελ. Ι-7119, σκ.21, και απόφαση ΔΕΚ C-180-184/98, Pavlov κλπ, Συλλ. 2000, Ι-6451, σκ.
- 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συνεπάγεται η εκάστοτε οικονομική δραστηριότητα
- Περαιτέρω, η ενωσιακή νομολογία – ορίζοντας θετικά την έννοια της οικονομικής δραστηριότητας – περιέλαβε κάθε δραστηριότητα που μπορεί να αναληφθεί στον ιδιωτικό τομέα ή εκείνη που βρίσκεται τουλάχιστον σε ανταγωνιστική σχέση με παρόμοια δραστηριότητα που ασκείται από ιδιωτικές επιχειρήσεις
- Κριτήρια, δηλαδή, χαρακτηρισμού μίας οντότητας ως «επιχείρησης» σύμφωνα με το δίκαιο του ανταγωνισμού συνιστούν (α) η ύπαρξη οικονομικής δραστηριότητας και (β) η αυτονομία της οικονομικής δράσης.
- Με βάση τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι η καταγγελλόμενη ασκεί αυτοτελώς την οικονομική της δραστηριότητα. Ειδικότερα, η ΛΙΑΝΟΣ ιδρύθηκε ως ατομική επιχείρηση το 1958 από τον […] και από το 1989 είναι ανώνυμη εταιρία41 και το αντικείμενο δραστηριότητάς της είναι η εμπορία δομικού χάλυβα, πλεγμάτων υποστηλωμάτων (μανδύων), δομικών πλεγμάτων, τσιμέντων, μονωτικών και χημικών κατασκευών. Η εταιρία δεν συμμετέχει σε άλλες εταιρίες.
- Επίσης, η εταιρία ΛΙΑΝΟΣ δεν μπορεί να θεωρηθεί (γνήσιος) εμπορικός αντιπρόσωπος είτε της ΣΙΔΕΝΟΡ είτε κάποιας άλλης εταιρίας, επειδή για την εμπορία των ως άνω προϊόντων έχει προηγουμένως αποκτήσει κυριότητα επί αυτών και σε κάθε περίπτωση φέρει σε βαθμό απόλυτο τους σχετικούς χρηματοοικονομικούς κινδύνους που η ως άνω επιχειρηματική – εμπορική της δραστηριότητα συνεπάγεται
- Το έναντι της ΛΙΑΝΟΣ υπέρογκο χρέος της IRON TENCO (ύψους […] χιλιάδων ευρώ) επιβεβαιώνει τα παραπάνω
- Ακόμη και εάν ήθελε θεωρηθεί ότι υφίσταται κάποιας μορφής τριγωνική συναλλαγή (χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι πρόκειται απαραιτήτως για ενδοομιλική συναλλαγή, αφού κάθε τριγωνική συναλλαγή εννοείται ότι δεν αποτελεί οπωσδήποτε ενδοομιλική συναλλαγή44), υπό την έννοια ότι άλλο πρόσωπο τιμολογεί (ΛΙΑΝΟΣ) και άλλο παραδίδει (ΣΙΔΕΝΟΡ) στην IRON TENCO, η (υποτιθέμενη) ύπαρξή της δεν δημιουργεί αμφιβολία ως προς το εάν η ΛΙΑΝΟΣ λειτουργεί ως ανεξάρτητη 39 Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΔΕΚ C-118/85, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλ. 1987, σελ. 2599, σκ. 7, απόφαση ΔΕΚ C-35/96, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλ. 1998, σελ. 3851, σκ. 36, απόφαση ΔΕΚ C41/90, Höfner και Elser, Συλλ. σελ. I-1979, απόφαση ΔΕΚ C-67/96 Albany International, Συλλ. σελ. Ι5751, απόφαση ΔΕφΑθ 4291/2007, καθώς και τις αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού E.A. 430/V/2009 και Ε.Α. 317/V/
- 40 Βλ. απόφαση ΔΕΚ C-244/94, Federation Française des Sociétés d’Assurance, Συλλ. σελ. I-4013, σκ. 17, 21, καθώς και απόφαση Ε.Α. 336/
- 41 Φ.Ε.Κ. Αρ. φύλλου 2948 της 20ης Ιουλίου
- 42 Βλέπε παρ. 12επ. των Κατευθυντήριων γραμμών για τους κάθετους περιορισμούς [ΕΕ C130/01, της 19.05.2010]. 43 Αυτές οι επισημάνσεις δύνανται να αποτελέσουν αντίκρουση και στα περί «παράγωγης δεσπόζουσας θέσης της ΛΙΑΝΟΣ», που επικαλείται η καταγγέλλουσα στο με αριθμ. πρωτ. 423/17.06.2008 υπόμνημά της προς την ΕΑ [παρ. 20, σελ. 11] και στη με αριθμ. πρωτ. 435/02.07.2008 προσθήκη αντίκρουσή της [παρ. 34, σελ. 19]. 44 Βλέπε άρθρο 42ε του Κ.Ν.2190/1920 (ενδομιλικές συναλλαγές). 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εμπορική επιχείρηση. Ειδικότερα, όπως γίνεται δεκτό σε θεωρία και νομολογία45, καθοριστικό κριτήριο για τον χαρακτηρισμό μιας συμφωνίας ως συμφωνίας (γνήσιας ή μη γνήσιας) εμπορικής αντιπροσωπείας κατά την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ ή/και του άρθρου 1 του ν. 3959/2011 είναι ο χρηματοοικονομικός ή ο εμπορικός κίνδυνος που φέρει ο αντιπρόσωπος ως προς τις δραστηριότητες για τις οποίες έχει διοριστεί ως αντιπρόσωπος από τον αντιπροσωπευόμενο. Αυτό αποτελεί ζήτημα ουσίας κι, ως εκ τούτου, για την εκτίμηση του συγκεκριμένου ζητήματος (του κινδύνου δηλαδή) δεν έχει σημασία αν ο αντιπρόσωπος ενεργεί για έναν ή περισσότερους αντιπροσωπευομένους, ούτε το πώς χαρακτηρίζουν τη συμφωνία τους τα μέρη ή η εθνική νομοθεσία
- Όπως ήδη αναφέρθηκε, το υπέρογκο χρέος της καταγγέλλουσας προς την καταγγελλόμενη καταδεικνύει τον ως άνω χρηματοοικονομικό ή εμπορικό κίνδυνο που διέτρεξε, και εξακολουθεί να διατρέχει, η ΛΙΑΝΟΣ ως ανεξάρτητη εμπορική επιχείρηση, εφόσον το χρέος των […] χιλιάδων ευρώ της καταγγέλλουσας προς την καταγγελλόμενη εξακολουθεί να υφίσταται. VΙΙΙ.3 Κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης (άρθρο 2 ν. 703/1977)
- Οι προϋποθέσεις εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 2 του Ν. 703/77 (κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης) είναι: α) η ύπαρξη δεσπόζουσας θέσης στο σύνολο ή μέρος της σχετικής αγοράς της χώρας, και β) η καταχρηστική εκμετάλλευση αυτής της δεσπόζουσας θέσης στο σύνολο ή μέρος της αγοράς της χώρας.
- Ωστόσο, οι ως άνω προϋποθέσεις δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι πληρούνται στις περιστάσεις της εξεταζόμενης καταγγελίας. Και τούτο, για τους ακόλουθους κυρίως λόγους.
- Κατά την έννοια των άρθρων 2 του ν. 703/77 (πλέον άρθρο 2 του ν. 3959/2011), μία επιχείρηση θεωρείται ότι έχει δεσπόζουσα θέση, όταν κατέχει θέση οικονομικής ισχύος που της παρέχει τη δυνατότητα να εμποδίσει τη διατήρηση αποτελεσματικού ανταγωνισμού επί της σχετικής αγοράς, και της επιτρέπει να συμπεριφέρεται σε σημαντικό βαθμό ανεξάρτητα από τους ανταγωνιστές της και τους πελάτες της και, εν τέλει, από τους καταναλωτές
- Για την εκτίμηση της 45 Βλέπε απόφαση του Πρωτοδικείου της 15ης Σεπτεμβρίου 2005 στην υπόθεση T-325/01, Daimler Chrysler κατά Επιτροπής, Συλλογή 2005, σ. ΙΙ-3319, αποφάσεις του Δικαστηρίου της 14ης Δεκεμβρίου 2006, στην υπόθεση C-217/05, Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio κατά CEPSA, Συλλογή 2006, σ. Ι- 11987, και της 11ης Σεπτεμβρίου 2008 στην υπόθεση C-279/06, CEPSA Estaciones de Servicio SA κατά LV Tobar e Hijos SL, Συλλογή 2008, σ. Ι-
- 46 Βλέπε παρ. 13 των Κατευθυντήριων γραμμών για τους κάθετους περιορισμούς [ΕΕ C130/5, 19.05.2010]. 47 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΔΕΕ 27/76 United Brands κατά Επιτροπής Συλλ. 1978 σελ. 207, σκ. 65, ΔΕΕ 85/76 Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής Συλλ. 1979 σελ. 461, σκ. 38-39 και ΔΕΕ 322/81 Michelin κατά Επιτροπής (Michelin I) Συλλ. 1983, σελ. 3461, σκ.
- 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ύπαρξης δεσπόζουσας θέσης λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, η θέση και το μερίδιο αγοράς της κρινόμενης επιχείρησης, η ύπαρξη ανταγωνιστών και το μερίδιο που κάθε ένας από αυτούς κατέχει στην αγορά, δεδομένου ότι – κατά πάγια πρακτική και νομολογία – τέτοια υψηλά μερίδια αγοράς (που υπερβαίνουν συνήθως το 50%) υποδηλώνουν και την ουσιαστική δυνατότητα της κρινόμενης επιχείρησης να επηρεάσει μονομερώς τις συνθήκες της αγοράς, με την επιβολή όρων που κατ’ ανάγκη δεν αντιστοιχούν σε αυτούς που θα επικρατούσαν υπό καθεστώς υγιούς ανταγωνισμού48..
- Εν προκειμένω, θα πρέπει να αναζητηθεί αν η καταγγελλόμενη εταιρία ΛΙΑΝΟΣ κατέχει στην οικεία αγορά θέση οικονομικής ισχύος που αντικειμενικά της παρέχει τη δυνατότητα να παρακωλύει τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, συμπεριφερόμενη σε σημαντικό βαθμό ανεξάρτητα από τους ανταγωνιστές, τους πελάτες της και τελικά τους καταναλωτές.
- Σύμφωνα με την πάγια θέση, τόσο της θεωρίας όσο και της νομολογίας, η διαπίστωση της δεσπόζουσας θέσης εξαρτάται από τους εξής παράγοντες: α) Μερίδιο αγοράς της επιχείρησης. Αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι, εφόσον η θέση της επιχείρησης στην αγορά είναι μονοπωλιακή ή σχεδόν μονοπωλιακή (ποσοστά της τάξης του 80% - 100%), τότε η θέση αυτή είναι αρκετή για την απόδειξη δεσπόζουσας θέσης
- Αντιθέτως, η ενδεχόμενη ολιγοπωλιακή δομή της αγοράς, στην οποία η επιχείρηση κατέχει μερίδιο της τάξης του 40% - 50% δεν αποτελεί από μόνο του επαρκή ένδειξη δεσπόζουσας θέσης κα, επομένως, απαιτούνται συμπληρωματικά στοιχεία για τη διαπίστωσή της
- β) Ποσοστό συμμετοχής άλλων ανταγωνιστών στην αγορά. Γίνεται δεκτό ότι, εφόσον το ποσοστό που κατέχει η υπό εξέταση επιχείρηση είναι περίπου ισοδύναμο με τα ποσοστά των άλλων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην ίδια αγορά, τότε το μερίδιο αγοράς δεν μπορεί να αποτελέσει επαρκή ένδειξη δεσπόζουσας θέσης, καθώς καμία από τις δραστηριοποιούμενες επιχειρήσεις δεν δύναται να στηρίζεται αποκλειστικά στο μερίδιο αγοράς που κατέχει, προκειμένου να συμπεριφέρεται χωρίς να υπολογίζει τις αντιδράσεις των ανταγωνιστών της
- 48 Βλ. ενδεικτικά ΔΕφΑθ 2265/2010 σκ. 29-30 και ΔΕφΑθ 2116/2004, σκ. 7, καθώς και αποφάσεις ΔΕΕ 85/76 Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής Συλλ. 1979 σελ. 461, σκ. 41, ΓενΔΕΕ Τ-228/97 Irish Sugar Plc κατά Επιτροπής Συλλ. 1999 σελ. ΙΙ-2969, σκ. 70, ΓενΔΕΕ Τ-83/91 Tetra Pak κατά Επιτροπής (Tetra Pak II) Συλλ. 1994 σ. ΙΙ-755, σκ. 109, και ΓενΔΕΕ T-30/89 Hilti κατά Επιτροπής, Συλλ. 1991, σελ. II-1439, σκ. 91 και ΔΕΕ C-62/86 AKZO κατά Επιτροπής, Συλλ. 1991, σελ. I-3359, σκ.
- 49 Βλέπε σχετικά ΔΕΚ 81/76, Hoffman – La Roche, Συλλ. 1979, 461
(521). 50 Βλέπε σχετικά ΔΕΚ C-30/95, Γαλλική Δημοκρατία v. Επιτροπή, Συλλ. Νομολ. 1998, Ι-1375, παρ. 227, καθώς και C-309/99, Wouters, Συλλ. Νομολ. 2002, Ι-
- 51 Βλέπε Ζιάμου, ό.π., σελ.
- 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ γ) Νομικά ή πραγματικά εμπόδια εισόδου άλλων ανταγωνιστών στη σχετική αγορά. Η ύπαρξη φραγμών εισόδου δύναται να εμποδίσει ή να καταστήσει πολλές φορές αδύνατη την ανάπτυξη δυνητικού ανταγωνισμού
- δ) Συναλλακτική πολιτική στο πλαίσιο των συμφωνιών που συνάπτει μία επιχείρηση. Το συγκεκριμένο κριτήριο ουσιαστικά αναφέρεται στην εμπορική πολιτική της υπό αξιολόγηση επιχείρησης «στον τομέα καθορισμού τιμών, παραγωγής, διαφήμισης και γενικά προώθησης των πωλήσεων»
- Λόγου χάριν, ο κάτοχος μίας τεχνολογίας δύναται στα πλαίσια μίας συμφωνίας, με την ανταλλαγή τεχνικών πληροφοριών, να ενισχύσει τη δεσπόζουσα θέση του καθιστώντας με τον τρόπο αυτό δυσκολότερη την είσοδο των ανταγωνιστών στη σχετική αγορά
- Θα πρέπει βεβαίως να τονιστεί ότι τα ανωτέρω ενδεικτικώς αναφερόμενα κριτήρια, θα πρέπει να συνεκτιμώνται υπό την έννοια ότι συνήθως κανένα από τα ανωτέρω δεν είναι από μόνο του επαρκές για την απόδειξη της ύπαρξης δεσπόζουσας θέσης
- Η ανάλυση των προαναφερόμενων παραγόντων κατατείνουν ευθέως στο συμπέρασμα ότι η καταγγελλόμενη δεν κατέχει δεσπόζουσα θέση στις επιμέρους σχετικές αγορές στις οποίες αφορά η κρινόμενη υπόθεση. Ειδικότερα, με βάση τα προαναφερθέντα κριτήρια και σύμφωνα με τα όσα αναλύονται στην προηγηθείσα οικονομική ανάλυση επισημαίνεται ότι το εξαιρετικά χαμηλό μερίδιο αγοράς της ΛΙΑΝΟΣ, το οποίο επικαλείται και η ίδια η καταγγέλλουσα στην καταγγελία της, τα ποσοστά συμμετοχής των λοιπών (αρκετών σε αριθμό και ανάλογου μεγέθους) ανταγωνιστών της στη σχετική αγορά, καθώς και η μη ύπαρξη υψηλών εμποδίων εισόδου στις σχετικές επιμέρους αγορές, η οποία αποδεικνύεται κυρίως από τα υψηλά ποσοστά εισαγωγών, καθώς επίσης και ο χαμηλός βαθμός συγκέντρωσης των αγορών αυτών, καταδεικνύουν ότι η καταγγελλόμενη εταιρία ΛΙΑΝΟΣ δεν έχει δεσπόζουσα θέση στην εν λόγω σχετική αγορά. Πράγματι, από την αξιολόγηση των στοιχείων του φακέλου (βλ. συνοπτικά ενότητα VII) προκύπτει ότι η καταγγελλόμενη εταιρία ΛΙΑΝΟΣ κατέχει χαμηλό μερίδιο στην αγορά εμπορίας (χονδρικής και λιανικής) προϊόντων χάλυβα οπλισμού σκυροδέματος για τα έτη 2004-2006 (δηλαδή, […],[…] και […] αντίστοιχα). Εξάλλου, ακόμη και αν ήθελε υποτεθεί ότι η σχετική γεωγραφική αγορά στα προϊόντα χάλυβα είναι ο νομός Αττικής και οι όμοροι νομοί, γεγονός που δεν στοιχειοθετείται στις περιστάσεις της εξεταζόμενης περίπτωσης56, αλλά και ότι «δεν αρκεί ο ορισμός 52 Βλέπε σχετικά και υπ’ αριθμ. 350/V/2007 απόφαση της Ε.Α. Βλέπε Ζιάμου, ό.π. 54 Βλέπε σχετικά Καρύδη, ό.π., 138, με παραπομπή στην υπόθεση Continental Can. 55 Βλέπε σχετικά Καρύδη, ό.π. 56 Αν μη τι άλλο, η άποψη ότι η σχετική γεωγραφική αγορά στα προϊόντα χάλυβα είναι ο νομός Αττικής και οι όμοροι νομοί παραγνωρίζει το γεγονός ότι όλες οι εταιρίες του κλάδου, ακόμη και η καταγγέλλουσα, δραστηριοποιούνται στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας. 53 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της σχετικής αγοράς βάσει της απόφασης 269/IV/2004 της ΕΑ που αφορά συγκέντρωση επιχειρήσεων, διότι επέρχεται σύγχυση τριών διαφορετικών βαθμίδων, δηλαδή των διακριτών βαθμίδων παραγωγής προϊόντων, χονδρικής εμπορίας και λιανικής εμπορίας, […]»57, και πάλι η καταγγελλόμενη εταιρία ΛΙΑΝΟΣ δεν δύναται να θεωρηθεί ότι κατέχει δεσπόζουσα θέση.
- Εξυπακούεται ότι, εφόσον διαπιστώνεται ότι η ΛΙΑΝΟΣ δεν έχει δεσπόζουσα θέση, παρέλκει το ζήτημα εξέτασης τυχόν κατάχρησης αυτής από την πλευρά της (προϋπόθεση που δεν θα μπορούσε, ούτως ή άλλως, να στοιχειοθετηθεί εν προκειμένω, δεδομένου ότι συνέτρεχε αντικειμενικός λόγος για τη διακοπή προμήθειας της καταγγέλλουσας από την καταγγελλόμενη).
- Εξάλλου, το γεγονός ότι η υπηρεσία μπορεί να ερευνά – αν εταιρίες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο (συμπεριλαμβανομένης της ΛΙΑΝΟΣ) ενδέχεται να εμπλέκεται σε πιθανή παράβαση του άρθρου 1 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, είναι αδιάφορο και άσχετο με την κρινόμενη υπόθεση και δεν σχετίζεται με την απόδειξη ή μη παράβαση των άρθρων 2 και 2α του ν. 703/77, όπως ίσχυαν, εκ μέρους της ΛΙΑΝΟΣ. Σημειωτέον ότι κανένα στοιχείο δεν περιήλθε εις γνώση της Επιτροπής Ανταγωνισμού από αυτεπάγγελτη έρευνα, καταγγελία ή άλλο τρόπο, το οποίο δεν είχε τεθεί υπόψη της ή τυχόν προέκυψε σε χρόνο μεταγενέστερο της έκδοσης της υπ’ αριθ. 2930/2010 απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, και το οποίο δύναται να ανατρέψει τη διαπίστωση της υπ’ αριθ. 442/V/2009 απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα, σύμφωνα με την οποία η εταιρία ΛΙΑΝΟΣ δεν κατέχει δεσπόζουσα θέση στις αγορές στις οποίες δραστηριοποιείται (ανεξαρτήτως της ακριβούς οριοθέτησης των σχετικών αγορών κατά τα προαναφερθέντα).
- Με βάση τα ανωτέρω, προκύπτει ότι δεν στοιχειοθετείται δεσπόζουσα θέση της εταιρίας ΛΙΑΝΟΣ στην κρινόμενη υπόθεση. .
- Για την πληρότητα της παρούσας ανάλυσης, επισημαίνεται ότι η καταγγελλόμενη συμπεριφορά δεν είναι σε θέση να επηρεάσει αισθητά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών και, συνεπώς, δεν τυγχάνει εφαρμογής το άρθρο 102 ΣΛΕΕ. Ειδικότερα, με βάση την Aνακοίνωση της Επιτροπής — Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης58, «η απαίτηση να επηρεάζεται το εμπόριο "μεταξύ κρατών μελών" συνεπάγεται την ύπαρξη συνεπειών στις διασυνοριακές οικονομικές δραστηριότητες μεταξύ δύο τουλάχιστον κρατών μελών. Δεν είναι ωστόσο απαραίτητο να επηρεάζει η συμφωνία ή πρακτική το εμπόριο μεταξύ ενός κράτους μέλους και του συνόλου άλλου κράτους μέλους. Τα άρθρα [101] και [102] εφαρμόζονται επίσης σε 57 Η άποψη ότι οι αγορές χονδρικής και λιανικής πώλησης χάλυβα είναι διακριτές παραγνωρίζει ότι, τόσο οι μικρότεροι έμποροι χάλυβα, όπως για παράδειγμα η καταγγέλλουσα, όσο και οι μεγαλύτεροι έμποροι, αλλά και οι ίδιες οι χαλυβουργίες δραστηριοποιούνται και πωλούν στους ίδιους πελάτες λιανικής και χονδρικής. 58 ΕΕ C 101/81, της 27.04.
- 38 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ περιπτώσεις που αφορούν τμήματα κράτους μέλους, υπό την προϋπόθεση όμως ότι ο επηρεασμός του εμπορίου είναι αισθητός59»
- Σύμφωνα με το πάγιο κριτήριο που ανέπτυξε το ΔΕΚ (ήδη ΔΕΕ), η έννοια του "δύνανται να επηρεάσουν" συνεπάγεται ότι είναι δυνατόν να πιθανολογηθεί σε επαρκή βαθμό, βάσει συνόλου νομικών και πραγματικών στοιχείων, ότι η συμφωνία ή πρακτική δύναται να ασκήσει έμμεση ή άμεση, πραγματική ή δυνητική, επίδραση στα εμπορικά ρεύματα μεταξύ κρατών μελών
- Η εκτίμηση του αισθητού χαρακτήρα του επηρεασμού62 εξαρτάται από τις περιστάσεις κάθε μεμονωμένης περίπτωσης, και ιδίως από τη φύση της συμφωνίας ή πρακτικής, από τη φύση των καλυπτόμενων προϊόντων και από τη θέση των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων στην αγορά. Εάν από την ίδια τη φύση της (πχ απαγόρευση παράλληλου εμπορίου), η συμφωνία ή πρακτική δύναται να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, το όριο του αισθητού επηρεασμού είναι χαμηλότερο από ό,τι στην περίπτωση συμφωνιών ή πρακτικών που δεν δύνανται, από τη φύση τους, να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Ομοίως, όσο σημαντικότερη είναι η θέση των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων στην αγορά, τόσο πιο πιθανό είναι ότι μια συμφωνία ή πρακτική δύναται να επηρεάσει αισθητά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Στην προκειμένη περίπτωση η φύση της επίμαχης συμπεριφοράς (άρνηση προμήθειας) δεν δύναται αφ’εαυτής να θεωρηθεί ότι επηρεάζει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Επίσης, η θέση και των δύο εμπλεκόμενων επιχειρήσεων (ΛΙΑΝΟΣ – IRON TENCO) στην εθνική αγορά, δεν είναι ιδιαίτερα σημαντική. Αυτό ισχύει ακόμη και στην περίπτωση εκείνη που θεωρηθεί ότι σχετική αγορά είναι η ελληνική επικράτεια. Όταν συμφωνίες ή καταχρηστικές πρακτικές καλύπτουν το έδαφος ενός μόνο κράτους μέλους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι63 ενδέχεται να είναι αναγκαία μια λεπτομερέστερη ανάλυση της ικανότητας των συμφωνιών ή καταχρηστικών πρακτικών να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Υπενθυμίζεται ότι για να υπάρξει επίδραση στο εμπόριο μεταξύ κρατών μελών δεν απαιτείται κατ' ανάγκη να περιορίζεται το εμπόριο. Αρκεί να υπάρχει δυνατότητα αισθητής μεταβολής των εμπορικών ρευμάτων μεταξύ κρατών μελών. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις που αφορούν ένα μόνο κράτος μέλος, η φύση της πιθανολογούμενης παράβασης, και ιδίως η ικανότητά της να εμποδίσει την είσοδο ανταγωνιστών στην εθνική αγορά, 59 Βλέπε για παράδειγμα τις συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-213/95 και T-18/96, SCK και FNK, Συλλογή 1997 σ. II-
- 60 Βλέπε παρ. 21 της Aνακοίνωσης της Επιτροπής — Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης. 61 Βλέπε για παράδειγμα υπόθεση 172/80, Züchner, παρ. 18, Συλλογή 1981, σ. 2021, καθώς και την υπόθεση 319/82, Kerpen & Kerpen, Συλλογή 1983 σ. 4173, τις συνεκδικασθείσες υποθέσεις 240/82 και λοιποί, Stichting Sigarettenindustrie, παρ. 48, Συλλογή 1985 σ. 3831, και τις συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-25/95 και λοιποί, Cimenteries CBR, παρ. 3930, Συλλογή 2000 σ. II-
- 62 Βλέπε παρ. 45 της Aνακοίνωσης της Επιτροπής — Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης. 63 Βλέπε παρ. 77 της Aνακοίνωσης της Επιτροπής — Κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης. 39 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ παρέχει επαρκείς ενδείξεις για το βαθμό στον οποίο η συμφωνία ή πρακτική δύναται να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Περαιτέρω, στην εξεταζόμενη περίπτωση ούτε η φύση της υποτιθέμενης παράβασης παρέχει επαρκείς ενδείξεις για το βαθμό, στον οποίο η συμφωνία ή πρακτική δύναται να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών ούτε προκύπτει από κάποιο στοιχείο του φακέλου της υπόθεσης ότι εμποδίζεται η είσοδος ανταγωνιστών στην εθνική αγορά εξαιτίας της υποτιθέμενης παράβασης
- Εξάλλου, με δεδομένο ότι ΛΙΑΝΟΣ και IRON TENCO δραστηριοποιούνται σε διάφορα σημεία της ελληνικής επικράτειας, θα μπορούσε καταρχάς να ειπωθεί ότι η μεταξύ τους κάθετη συμφωνία - για όσο διήρκεσε - κάλυψε, επηρέασε, δηλαδή, έστω και έμμεσα (σε οριακό ωστόσο βαθμό) το σύνολο της ελληνικής επικράτειας. Ως εκ τούτου, τίθεται το ερώτημα εάν αυτή δύναται να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως ενδεικτικό τέτοιο παράδειγμα δυνατότητας επίδρασης παραθέτει65 ιδίως τη δυσχέρανση εισόδου, με εξαγωγές ή με εγκατάσταση, επιχειρήσεων από άλλα κράτη μέλη στη σχετική εθνική αγορά (αποτέλεσμα αποκλεισμού). Ωστόσο, στην εξεταζόμενη περίπτωση κανένα τέτοιο ζήτημα δεν υφίσταται.
- Με βάση τις ανωτέρω σκέψεις, θα πρέπει να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η εν λόγω συμπεριφορά-πρακτική να είναι σε θέση να επηρεάσει αισθητά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. VΙΙΙ.4 Κατάχρηση σχέσης οικονομικής εξάρτησης (άρθρο 2α ν. 703/1977)
- Οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 2α του ν. 703/1977 είναι οι εξής τρεις: α) η ύπαρξη σχέσης οικονομικής εξάρτησης μεταξύ των εμπλεκομένων μερών, β) η απουσία ισοδύναμης εναλλακτικής λύσης, και γ) η καταχρηστική εκμετάλλευση της εν λόγω σχέσης οικονομικής εξάρτησης
- Οι παραπάνω προϋποθέσεις είναι σωρευτικές. Δηλαδή, εφόσον δεν πληρούται έστω και μία από αυτές, δεν μπορεί να εφαρμοσθεί η διάταξη
- Οι εν λόγω τρεις
(3)προϋποθέσεις αναλύονται κατωτέρω. 64 Πρβλ. παρ. 77 της Aνακοίνωσης της Επιτροπής — Κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης. 65 Βλέπε παρ. 86 της Aνακοίνωσης της Επιτροπής — Κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης. 66 Βλ. μεταξύ άλλων, ΕπΑντ 514/VI/2011, Ντάκος, παρ. 37, όπου και παραπομπές σε παλαιότερες αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού. 67 ΕπΑντ 482/VI/2010, Γεωργανάς, παρ. 120. 40 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ VΙΙΙ.4.1 Ύπαρξη σχέσης οικονομικής εξάρτησης 95. Η έννοια της οικονομικής εξάρτησης προϋποθέτει αφ’ ενός την ύπαρξη μιας ισχυρής επιχείρησης, η οποία κατέχει συνήθως τη θέση πελάτη ή προμηθευτή, και αφετέρου την ύπαρξη μιας εξαρτημένης επιχείρησης68. Για τη διαπίστωση της σχέσης οικονομικής εξάρτησης έχουν από τη νομολογία ληφθεί υπόψη ορισμένα κριτήρια τα οποία έχουν συν-αξιολογηθεί για να κριθεί αν πληρούται η εν λόγω προϋπόθεση, δηλαδή, για να στοιχειοθετηθεί μία τέτοια σχέση69. Παρακάτω αναφέρονται αναλυτικά τα κριτήρια αυτά:
- i)Προηγούμενη συναλλακτική σχέση 96. Το πρώτο κριτήριο μπορεί να είναι η ύπαρξη προηγούμενης συναλλακτικής σχέσης μεταξύ δύο επιχειρήσεων. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού στην απόφαση 429/V/2009 απέρριψε την πλήρωση της α΄ προϋπόθεσης εφαρμογής του άρθρου 2α του ν. 703/1977 (σχέση οικονομικής εξάρτησης) στηριζόμενη αποκλειστικά και μόνο στο κριτήριο αυτό, δηλαδή στην έλλειψη οποιασδήποτε προηγούμενης τυπικής ή άτυπης, ευκαιριακής ή μόνιμης συμβατικής σχέσης οιασδήποτε μορφής μεταξύ της καταγγέλλουσας και της καταγγελλόμενης70. Το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών με την υπ’ αριθμ. 2498/2010 απόφασή του, με την οποία ανέπεμψε την εν λόγω υπόθεση στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, έκρινε ότι η ύπαρξη προηγούμενης συναλλακτικής σχέσης μεταξύ καταγγέλλουσας και καταγγελλόμενης δεν συνιστά απαραίτητο κριτήριο για τη διαπίστωση σχέσης οικονομικής εξάρτησης71. Συνεπώς, και ανεξαρτήτως της προηγούμενης 68 Βλ. μεταξύ άλλων, ΕπΑντ 514/VI/2011, Ντάκος, παρ. 38. Έτσι, για παράδειγμα, στην απόφαση 514/VI/2011, Ντάκος, παρ. 43, 51. Βλέπε επίσης ΕπΑντ 450/V/2009, Reemtsa, παρ. 14 και 17. Βλ. και ΕπΑντ 482/VI/2010, Γεωργανάς, παρ. 121. Ομοίως, ΕπΑντ 395/V/2008, DIA, § VIII.B.α (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 2587/2010), και ΔιοικΕφΑθ 3174/1997, παρ. 7.α (που επικύρωσε την ΕπΑντ 34/1996, Σουρωτή). Βλ. και ΕπΑντ 20/II/1998, Mulinex, § IV. 70 ΕπΑντ 429/V/2009, ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ, § ΙΙ.Γ. 71 Σύμφωνα με την ΔιοικΕφΑθ 2498/2010, «Επειδή, με την επέκταση του ελέγχου καταχρηστικότητας με τις διατάξεις του άρθρου 2α του ν. 703/1977 σε επιχειρήσεις, που δεν κατέχουν δεσπόζουσα θέση, αποκλείεται το παράδοξο αποτέλεσμα να υπόκειται σε έλεγχο καταχρηστικότητας η πρακτική των επιχειρήσεων με μεγάλο μερίδιο αγοράς ενώ αυτή των εξίσου ισχυρών αλλά με μικρό μερίδιο να εκφεύγει αυτού καθόσον η καταχρηστική εκμετάλλευση τόσο της δεσπόζουσας θέσης όσο και της οικονομικής εξάρτησης εκλύει όμοια αντιανταγωνιστικά αποτελέσματα αφού δεν διασφαλίζει την πρόσβαση της εξαρτώμενης επιχείρησης στην αγορά, η οποία πρέπει να διατηρείται ανοικτή και να διασφαλίζεται ισότητα ευκαιριών στις επιχειρήσεις που συμμετέχουν σ' αυτήν. Επομένως η τελολογική προσέγγιση της εν λόγω διάταξης του άρθρου 2α του ν. 703/1977 πρέπει να υπολαμβάνει ότι δεν δύναται να διαφέρουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης αυτής με τις αντίστοιχες του άρθρου 2 του ίδιου νόμου. Συνεπώς, κατά την έννοια του άρθρου 2α του ν. 703/1977, απαγορεύεται η καταχρηστική συμπεριφορά επιχείρησης όχι μόνο επί ήδη υπαρχόντων συμβατικών σχέσεων αλλά και στις περιπτώσεις άρνησης εκ μέρους της επιχείρησης-αποδέκτη της σχετικής απαγόρευσης να συναλλαχθεί με επιχειρήσεις που επιθυμούν να εισέλθουν για πρώτη φορά στη σχετική αγορά (new comers) ερμηνευομένης στην περίπτωση αυτή της «οικονομικής εξάρτησης», που προβλέπουν οι προαναφερόμενες διατάξεις του άρθρου 2α του ν. 703/1977, ως «ανάγκη» του εμπόρου να καταφύγει σε συγκεκριμένο προμηθευτή (…). Η τελολογική αυτή ερμηνεία του άρθρου 2α του ν. 703/1977, κατά την οποία, η εφαρμογή του άρθρου 2α του ν. 703/1977 δεν προϋποθέτει υφιστάμενες ή προϋφιστάμενες έννομες σχέσεις, όπως και η εφαρμογή του άρθρου 2 του ίδιου νόμου, συνεπικουρείται και από το περιεχόμενο της εισηγητικής έκθεσης του ν. 69 41 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πρακτικής της Επιτροπής Ανταγωνισμού, καθώς και της προηγούμενης νομολογίας των διοικητικών και πολιτικών δικαστηρίων72,73,74, το κριτήριο αυτό της υφιστάμενης ή προϋπάρχουσας συναλλακτικής σχέσης θα πρέπει να συνεκτιμηθεί στην παρούσα αξιολόγηση.
- ii)Επενδύσεις 97. Κριτήριο για τη διαπίστωση σχέσης οικονομικής εξάρτησης μπορεί να συνιστά και η διενέργεια επενδύσεων εκ μέρους μίας επιχείρησης με σκοπό να συναλλάσσεται με μία άλλη επιχείρηση75. Οι επενδύσεις αυτές όμως, όπως επισήμανε και σε πρόσφατες αποφάσεις της η Επιτροπή Ανταγωνισμού, πρέπει να είναι όχι μόνο σημαντικές, αλλά, ιδίως, προορισμένες ειδικά για τα προϊόντα της 3373/2005 (…) και στην οποία έκθεση αναφέρεται ότι: “οι περιπτώσεις που καλύπτονται από αυτή τη διάταξη δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν με εφαρμογή του 281 ΑΚ, λόγω της πάγιας νομολογιακής θέσης, που περιορίζει την εφαρμογή του σε δικαιώματα και δεν εκτείνεται σε φυσικές ευχέρειες ή ελευθερίες”», παρ. 6. Για το ζήτημα αυτό βλ. μεταξύ άλλων και Μπαμπέτα Γιώργο, Οικονομική Εξάρτηση και Καταχρηστική Εκμετάλλευση, 2008, σελ. 212 και επ., όπου και περαιτέρω παραπομπές, του ιδίου, Το αδόμητο ρήγμα στο σύστημα ελέγχου της καταχρηστικής συμπεριφοράς, ΔιΜΕΕ, 2009, σελ. 290, Σουφλερό Ηλία, Καταχρηστική εκμετάλλευση της σχέσης οικονομικής εξάρτησης (πρώην άρθρο 2α Ν 703/1977 και τώρα άρθρο 18α Ν 146/1914). Το ζήτημα της ύπαρξης ή προΰπαρξης εμπορικών σχέσεων ως προϋπόθεσης για την εφαρμογή της σχετικής απαγόρευσης, ΔΕΕ, 2010, σελ. 408, και Τζουγανάτο Δημήτρη, Οι πρόσφατες τροποποιήσεις του Ν. 703/77 και η προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού (ν. 1934/91 και ν. 2000/91), ΕΕμπΔ, 1992, σελ., 535. 72 Βλ. ΔιοικΕφΑθ 3174/1997, «Η έννοια της οικονομικής εξάρτησης είναι ότι η εξαρτημένη επιχείρηση δεν μπορεί, κατά τις συνθήκες της συγκεκριμένης περίπτωσης και κατά την αρχή της καλής πίστης, να επιβιώσει στην αγορά, αλλά αντιθέτως θα διακινδυνεύσει η υπόστασή της, αν δεν συνεχίσει να είναι πελάτης ή προμηθευτής της επιχείρησης από την οποία εξαρτάται», σκέψη 4.γ (που επικύρωσε την ΕπΑντ 34/1996, Σουρωτή). 73 Βλ. ΕπΑντ 490/VI/2010, Θωμαϊδου Ι, «σχέση οικονομικής εξάρτησης μεταξύ δύο εταιρειών υπάρχει μόνο εφόσον αναπτύχθηκε μεταξύ τους τυπική ή άτυπη σχέση συμβατικής συνεργασίας οιασδήποτε μορφής», σκέψη 55. Ομοίως, ΕπΑντ 493/VI/2010, Θωμαϊδου ΙΙ, παρ. 62. Βλ. και ΕπΑντ 138/ΙΙ/2000, Gugel, «Δεν υφίσταται καμία συμβατική σχέση μεταξύ των αιτούντων και του δεύτερου και του τρίτου των καθών και συνεπώς δεν είναι δυνατόν να νομιμοποιηθούν παθητικά στην υπό κρίση υπόθεση», § IV.β, ΕπΑντ 20/II/1998, Mulinex, «η αιτούσα δεν τελεί σε οιαδήποτε νομική ή οικονομική σχέση με τη δεύτερη καθής, στην οποία δεν έχει ανατεθεί από την πρώτη καθής καμία εντολή σχετικά με τα προϊόντα KRUPS και για το λόγο αυτό παρέλκει και αυτή ακόμα η εξέταση της συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου 2α του Ν.703/77 και η σχετική αίτηση ασφαλιστικών μέτρων είναι απορριπτέα ως προς αυτή λόγω έλλειψης παθητικής νομιμοποίησής της», § IV, και ΕπΑντ 35/ΙΙ/1999, Παπαϊωάννου. 74 Βλ. ΠολΠρωτΘεσ 16013/2001, «προϋποθέσεις εφαρμογής της [διάταξης του άρθρου 2α] ήταν και: α) η εξαρτώμενη επιχείρηση να είναι πελάτης», και ΜονΠρωτΒολ 1671/2001. 75 ΔιοικΕφΑθ 2587/2010, σκέψη 11 (που επικύρωσε την ΕπΑντ 395/V/2008, DIA, § VIII.B.α), ΔιοικΕφΑθ 3174/1997, παρ. 4.γ (που επικύρωσε την ΕπΑντ 34/1996, Σουρωτή), ΕπΑντ 490/VI/2010, Θωμαϊδου Ι, παρ. 54, ΕπΑντ 482/VI/2010, Γεωργανάς, παρ. 121, ΕπΑντ 450/V/2009, Reemtsa, παρ. 17, ΕπΑντ 297/ΙV/2006, Παπαστράτος, § Ι.1.α, ΕπΑντ 166/II/2000, Hair Care, § IV.3, όπου γίνεται αναφορά σε επενδύσεις 200.000.000 δρχ. για έξοδα διαφήμισης, τεχνικούς συμβούλους κλπ, ΕπΑντ 158/II/2000, Rothmans IΙΙ, παρ. 5, ΕπΑντ 157/II/2000, Rothmans IΙ, παρ. 5, ΕπΑντ 156/II/2000, Rothmans I, παρ. 5, ΕπΑντ 150/ΙΙ/2000, Μαράντη, §§ ΙΙ.1.α και ΙV, όπου αναφορά και σε «προσλήψεις προσωπικού λόγω της εμπορικής συνεργασίας με την καθής» (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 1430/2002), ΕπΑντ 145/ΙΙ/2000, Καρέλια ΙΙ, (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 6009/2001), ΕπΑντ 144/ΙΙ/2000, Καρέλια Ι, (μερικώς επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 6008/2001, ΣτΕ 1216/2006 και ΔιοικΕφΑθ 2711/2009), ΕπΑντ 99/ΙΙ/1999, Αμμορυχεία, § ΙΙ, ΕπΑντ 91/ΙΙ/1999, Ford, §§ ΙΙ και IV, ΕπΑντ 38/ΙΙ/1999, Reemtsma (ΑσφΜ), § V, ΕπΑντ 35/ΙΙ/1999, Παπαϊωάννου, ΕπΑντ 24/1996, ΖΟΥΖΟΥ, ΕπΑντ 11/1995, Σαμαρόπουλου, ΠολΠρωτΑθ 8119/2009 και ΠολΠρωτΠειρ 3496/2007. 42 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επιχείρησης από την οποία η εξάρτηση και να είναι «άμεσα συνδεδεμένες με την προώθηση των προϊόντων της»76. Αν, αντίθετα, οι επενδύσεις αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν και προς εξυπηρέτηση άλλων προϊόντων ή δικτύων, τότε δεν λαμβάνονται υπόψη ως κριτήριο σχέσης οικονομικής εξάρτησης77. Ωστόσο, η καταγγέλλουσα δεν προέβη σε καμία αξιοσημείωτη επένδυση γενικά, πολλώ δε μάλλον σε επένδυση με σκοπό να συναλλάσσεται ειδικά με την καταγγελλόμενη. Σημειωτέον ότι, ενώ η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται ότι απασχολούσε 212 άτομα, εντούτοις από τον πρώτο της ισολογισμό, ο οποίος δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 2006, προκύπτει ότι οι βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις της σε ασφαλιστικούς οργανισμούς έφθαναν μόνο τις 11.128, 82 ευρώ. iii) Τμήμα κύκλου εργασιών 98. Συναφές κριτήριο μπορεί να συνιστά και το τμήμα (ποσοστό) του κύκλου εργασιών της εξαρτώμενης επιχείρησης, το οποίο αντιστοιχεί στο προϊόν της επιχείρησης από την οποία η εξάρτηση78. Έτσι, έχει κριθεί ότι ποσοστά του προϊόντος της ισχυρής επιχείρησης τα οποία ανέρχονταν σε 20-30%79, 35%80, 3544%81, 40%82, 45%83, 70%84, 85%85 και 100%86 επί του κύκλου εργασιών άλλης επιχείρησης ήταν επαρκή ώστε να μπορεί να στοιχειοθετηθεί, λαμβάνοντας υπόψη και τα λοιπά κριτήρια, σχέση οικονομικής εξάρτησης. Αντίθετα, έχει κριθεί ότι μερίδια της τάξης του 2%87, 4%88, 5-8%89, 10%90 και 16%91 δεν είναι επαρκή για την στοιχειοθέτηση σχέσης οικονομικής εξάρτησης.
- iv)Μακροχρόνια συνεργασία 76 Βλ. ΕπΑντ 514/VI/2011, Ντάκος, παρ. 47, και ΕπΑντ 493/VI/2010, Θωμαϊδου ΙΙ, παρ. 69. Αντίστοιχη αναφορά υπήρξε και στην ΕπΑντ 19/1996, ΠΡΟΤΕΚΟ (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 3278/1996). 77 ΕπΑντ 514/VI/2011, Ντάκος. Βλ. και ΠολΠρωτΑθ 10104/1995. 78 Βλ. μεταξύ άλλων, ΕπΑντ 514/VI/2011, Ντάκος, παρ. 38, ΕπΑντ 493/VI/2010, Θωμαϊδου ΙΙ, παρ. 67, και ΕπΑντ 395/V/2008, DIA, § VIII (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 2587/2010). 79 ΕπΑντ, απόφαση 145/ΙΙ/2000, Καρέλια ΙΙ (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 6009/2001). 80 ΔιοικΕφΑθ 2711/2009, παρ. 6 (που επικύρωσε μερικώς την ΕπΑντ 144/ΙΙ/2000, Καρέλια Ι). 81 ΔιοικΕφΑθ 3174/1997, παρ. 6.β (που επικύρωσε την ΕπΑντ 34/1996, Σουρωτή). 82 ΕπΑντ 297/ΙV/2006, Παπαστράτος, § ΙΙ.Γ. Βλ. και ΔιοικΕφΑθ 3174/1997, § 6.β (που επικύρωσε την ΕπΑντ 34/1996, Σουρωτή). 83 ΜονΠρωτΑθ 18743/1992. 84 ΔιοικΕφΑθ 2711/2009, σκέψη 6 (που επικύρωσε μερικώς την ΕπΑντ 144/ΙΙ/2000, Καρέλια Ι). 85 ΕπΑντ 159/ΙΙ/2000, Luxottica II, § V.3.α (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 1232/2001). 86 ΕπΑντ 166/II/2000, Hair Care, § IV.3. Βλ. και ΔιοικΕφΑθ 2846/1999, που αναφέρεται σε σχέση «οικονομικής εξαρτήσεως, όπως είναι η περίπτωση κατά την οποία ο αγοραστής διακινεί κυρίως προϊόντα του συγκεκριμένου πωλητού-προμηθευτού» και που επικύρωσε την ΕπΑντ 124/1998, Υβόννη. 87 ΕπΑντ 11/1995, Σαμαρόπουλου. 88 ΕπΑντ 35/ΙΙ/1999, Παπαϊωάννου. 89 ΕπΑντ 24/1996, ΖΟΥΖΟΥ. 90 ΕπΑντ 38/ΙΙ/1999, Reemtsma (ΑσφΜ), §§ Ι και V. 91 ΕπΑντ 150/ΙΙ/2000, Μαράντη, § IV (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 1430/2002). 43 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 99. Κριτήριο για τη διαπίστωση σχέσης οικονομικής εξάρτησης μπορεί να συνιστά και η μακροχρόνια συνεργασία της εξαρτημένης επιχείρησης με την επιχείρηση από την οποία εξαρτάται92. Έτσι, έχει κριθεί ότι 2093, 3094 και 5095 έτη ήταν επαρκή για να διαπιστωθεί σχέση οικονομικής εξάρτησης με τη συνεκτίμηση και άλλων κριτηρίων. Αντίθετα, χρονικό διάστημα μικρότερο από 12 έτη δεν έχει θεωρηθεί επαρκές για τη δημιουργία μίας τέτοιας σχέσης96.
- v)Προσαρμογή στις ανάγκες συνεργασίας με συγκεκριμένη επιχείρηση 100. Συναφές κριτήριο μπορεί να συνιστά και η προσαρμογή στην οποία έχει προβεί μία επιχείρηση για τις ανάγκες συνεργασίας της με μία άλλη ισχυρή επιχείρηση97. Η προσαρμογή αυτή μπορεί να έχει λάβει τη μορφή της προηγούμενης οργάνωσης της εξαρτημένης επιχείρησης, η οποία έχει υιοθετήσει μονομερή προσανατολισμό προς αποκλειστική ή σχεδόν αποκλειστική οικονομική εξυπηρέτηση της επιχείρησης από την οποία εξαρτάται98.
- vi)Μεγάλος αριθμός πελατών 101. Κριτήριο για τη διαπίστωση σχέσης οικονομικής εξάρτησης μπορεί να συνιστά και η απόκτηση μεγάλου αριθμού πελατών μίας επιχείρησης, οι οποίοι προήλθαν από τη συνεργασία της με μία ισχυρή επιχείρηση και αναμένεται με βεβαιότητα ότι θα αποχωρήσουν σε περίπτωση που διακοπεί η συνεργασία αυτή99. vii) Έλλειψη υποδομής για διάθεση ανταγωνιστικών προϊόντων 92 ΔιοικΕφΑθ 2711/2009, σκέψη 6 (που επικύρωσε μερικώς την ΕπΑντ 144/ΙΙ/2000, Καρέλια Ι), ΔιοικΕφΑθ 1430/2002, σκέψη 4 (που επικύρωσε την ΕπΑντ 150/ΙΙ/2000, Μαράντη), ΔιοικΕφΑθ 3174/1997, σκέψη 4.γ (που επικύρωσε την ΕπΑντ 34/1996, Σουρωτή), ΕπΑντ 490/VI/2010, Θωμαϊδου Ι, σκέψη 54, ΕπΑντ 158/II/2000, Rothmans IΙΙ, σκέψη 5, ΕπΑντ 157/II/2000, Rothmans IΙ, σκέψη 5, ΕπΑντ 156/II/2000, Rothmans I, σκέψη 5, ΕπΑντ 99/ΙΙ/1999, Αμμορυχεία, §§ ΙΙ-ΙΙΙ, ΕπΑντ 35/ΙΙ/1999, Παπαϊωάννου, ΕπΑντ 89/1997, Fiat (ΑσφΜ), (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 4431/1998), ΕπΑντ 19/1996, ΠΡΟΤΕΚΟ (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 3278/1996), ΕπΑντ 11/1995, Σαμαρόπουλου, ΠολΠρωτΑθ 8119/2009, ΠολΠρωτΠειρ 3496/2007 και ΠολΠρωτΑθ 10104/1995. 93 ΕπΑντ 493/VI/2010, Θωμαϊδου ΙΙ, σκέψεις 66 και 70, ΕπΑντ 159/II/2000, Luxottica II, § V.3.α (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 1232/2001), και ΕπΑντ 91/ΙΙ/1999, Ford, § IV. 94 ΕπΑντ 514/VI/2011, Ντάκος, σκέψη 38 και ΕπΑντ 20/II/1998, Mulinex, όπου αναφορά και σε «αδιάλειπτη συνεργασία», § IV. 95 ΕπΑντ 297/ΙV/2006, Παπαστράτος, § I.1.α. 96 Στις ΕπΑντ 166/II/2000, Hair Care, § ΙV.3, και ΕπΑντ 38/ΙΙ/1999, Reemtsma (ΑσφΜ), § V, τα 12 έτη κρίθηκαν επαρκές χρονικό διάστημα. 97 ΕπΑντ 166/II/2000, Hair Care, § ΙV.3, ΕπΑντ 91/ΙΙ/1999, Ford, § ΙV, ΕπΑντ 20/II/1998, Mulinex, ΕπΑντ 89/1997, Fiat (ΑσφΜ), (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 4431/1998), ΕπΑντ 24/1996, ΖΟΥΖΟΥ, και ΕπΑντ 11/1995, Σαμαρόπουλου. 98 ΔιοικΕφΑθ 3174/1997, σκέψη 7.α (που επικύρωσε την ΕπΑντ 34/1996, Σουρωτή). Βλ. και ΕπΑντ 514/VI/2011, Ντάκος, σκέψεις 38 και 45, ΕπΑντ 493/VI/2010, Θωμαϊδου ΙΙ, σκέψη 70, ΕπΑντ 482/VI/2010, Γεωργανάς, σκέψη 121, ΕπΑντ 450/V/2009, Reemtsa, σκέψη 17, και ΕπΑντ 395/V/2008, DIA, § VIII.Β.α (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 2587/2010). 99 ΕπΑντ 91/ΙΙ/1999, Ford, § ΙV, και ΕπΑντ 20/II/1998, Mulinex. 44 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 102. Σε πρόσφατες αποφάσεις της η Επιτροπή Ανταγωνισμού έλαβε υπόψη της ως κριτήριο για τη διαπίστωση σχέσης οικονομικής εξάρτησης και την έλλειψη υποδομής μίας επιχείρησης, όπως διακινήσει και εμπορευθεί προϊόντα επιχειρήσεων άλλων από αυτή από την οποία ενδεχομένως εξαρτάται. Στην έννοια της υποδομής αυτής μπορεί να περιλαμβάνεται και το δίκτυο της τυχόν εξαρτώμενης επιχείρησης, η δομή της και οι γνώσεις της για την τοπική αγορά100. Αν αντίθετα η υποδομή μιας επιχείρησης της επιτρέπει να διαθέτει και προϊόντα ανταγωνιστικά προς αυτά της ισχυρής επιχείρησης, τότε το κριτήριο αυτό δεν λαμβάνεται υπόψη. viii) Ανάγκη συναλλαγής με συγκεκριμένη επιχείρηση 103. Συναφές κριτήριο μπορεί να συνιστά και η ανάγκη μίας επιχείρησης να συναλλάσσεται με μία συγκεκριμένη ισχυρή επιχείρηση και να διαθέτει τα προϊόντα της όταν αυτά, όπως έχει επισημάνει η Επιτροπή Ανταγωνισμού, «έχουν τέτοια φήμη και τυγχάνουν τέτοιας αναγνωρίσεως από τον καταναλωτή, ώστε μια επιχείρηση που δεν τα προσφέρει στους καταναλωτές να μη μπορεί να παραμείνει ανταγωνιστική, δεδομένου ότι οι καταναλωτές αναμένουν εύλογα ότι θα βρουν τα προϊόντα αυτά σε παρόμοια καταστήματα (εξάρτηση από το φάσμα των προσφερομένων προϊόντων). Σε τέτοιες περιπτώσεις η φήμη του προϊόντος και η αναγνώρισή του από τον καταναλωτή οφείλεται ιδίως στους εξής παράγοντες: α) τη διάδοση του σήματος, β) την συνείδηση σήματος του καταναλωτή, δηλαδή την αντίληψη ότι το συγκεκριμένο σήμα χαρακτηρίζει προϊόν ιδιαίτερης ποιότητας και αξίας, γ) την διαφήμιση, δ) τον σχετικά μεγάλο αριθμό καταστημάτων πωλήσεως του συγκεκριμένου προϊόντος σε όλη τη σχετική γεωγραφική αγορά (βαθμός διαδόσεως) και ε) το μερίδιο αγοράς της επιχειρήσεως στο προϊόν αυτό»101. Η παραπάνω σχέση οικονομικής εξάρτησης μπορεί για έναν μεταπωλητή ή διανομέα να υφίσταται, διότι τα προϊόντα της επιχείρησης από την οποία η εξάρτηση «αναμένεται από τους καταναλωτές να συγκαταλέγονται οπωσδήποτε μεταξύ των προϊόντων, τα οποία οι μεταπωλητές/διανομείς προσφέρουν (πωλούν)»102 ή γιατί «τα προϊόντα της (…) αναμένονται από τους λιανοπωλητές να συγκαταλέγονται οπωσδήποτε μεταξύ εκείνων που οι διανομείς θέτουν στη διάθεση 100 ΕπΑντ 514/VI/2011, Ντάκος, σκέψη 48, και ΕπΑντ 493/VI/2010, Θωμαϊδου ΙΙ, σκέψη 69. Βλ. και ΕπΑντ 450/V/2009, Reemtsa, σκέψη 17. 101 Βλ. ΕπΑντ 49/1997, Luxottica I, § VΙ (επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 927/1999). Βλ. και ΕπΑντ 46/1996, Μαντζούρης, ΕπΑντ 24/1996, ΖΟΥΖΟΥ, και ΕπΑντ 11/1995, Σαμαρόπουλου. Για το ζήτημα αυτό, βλ. και Πρακτικά Ημερίδας Επιτροπής Ανταγωνισμού, Η Προστασία του Ελεύθερου Ανταγωνισμού στο Ελληνικό και Κοινοτικό Δίκαιο, Αλεξανδρούπολη, 14-1-2006, εκδ. Υπουργείου Ανάπτυξης, σελ. 61, Μπαμπέτα Γιώργο, Οικονομική Εξάρτηση και Καταχρηστική Εκμετάλλευση, 2008, σελ. 244 και επ., όπου και περαιτέρω παραπομπές, και Σουφλερό Ηλία, Καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης, σε Σχινά Ιωάννη, Προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού (Η πρακτική της ΕΠΑ/ΕΑ), 1992, σελ. 237. Για τον παράγοντα του μεριδίου αγοράς, βλ. και ΜονΠρωτΑθ 18743/1992. 102 ΕπΑντ 514/VI/2011, Ντάκος, παρ. 38, ΕπΑντ 450/V/2009, Reemtsa, παρ. 14, και ΕπΑντ 297/ΙV/2006, Παπαστράτος, § I.1.α. 45 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αυτών [=των λιανοπωλητών]»103. Σε περίπτωση που τα εν λόγω προϊόντα της ισχυρής επιχείρησης δεν είναι διαθέσιμα σε μία επιχείρηση διανομής ή μεταπώλησης, δεν αρκεί ως συνέπεια η πρόκληση απλώς ενός ανταγωνιστικού μειονεκτήματος104, αλλά πρέπει, για να υπάρχει σχέση οικονομικής εξάρτησης, η πρακτική αυτή να είναι τόσο σοβαρή, ώστε να «μπορεί να την οδηγήσει ακόμη και σε αδυναμία να συνεχίσει τη λειτουργία της»105, εξαιτίας της έλλειψης ανταγωνιστικότητας που οφείλεται στην έλλειψη διάθεσης του συγκεκριμένου προϊόντος.
- ix)Διατήρηση αποθεμάτων 104. Συναφές κριτήριο έχει αναφερθεί σε μία υπόθεση και η διατήρηση αποθεμάτων, που πάντως στην προκειμένη περίπτωση δεν υφίσταται, αφού οι τόνοι χάλυβα τους οποίους παρέλαβε η καταγγέλλουσα από την καταγγελλόμενη, χωρίς εννοείται να καταβάλει το σχετικό τίμημα, το οποίο αγγίζει τις […] χιλιάδες ευρώ, ουδέποτε ευρέθησαν106. Εφαρμογή στην κρινόμενη υπόθεση 105. Στην παρούσα υπόθεση, η ΛΙΑΝΟΣ είχε διαθέσει στην IRON TENCO κατά το παρελθόν, δηλαδή, προ της υποβολής της καταγγελίας, προϊόντα της και, επομένως, υφίσταται προηγούμενης συναλλακτικής σχέση (αν και για πολύ περιορισμένα, συγκριτικά, χρονικό διάστημα). 106. Ωστόσο, για τη στοιχειοθέτηση της σχέσης οικονομικής εξάρτησης, προκύπτει – με βάση τη νομολογία του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών και την πρακτική της Επιτροπής Ανταγωνισμού – ότι απαιτείται μακροχρόνια πολυετής συνεργασία107, υψηλός βαθμός εξάρτησης της καταγγέλλουσας από την 103 ΕπΑντ 490/VI/2010, Θωμαϊδου Ι, παρ. 54. Βλ. και ΔιοικΕφΑθ 644/1999, «αν και η επιχείρηση του καθ` ου η προσφυγή Ε.Σ. διαθέτει προϊόντα καπνού που προμηθεύεται και από άλλες επιχειρήσεις εκτός της προσφεύγουσας, οι λιανοπωλητές θα ανέμεναν να συγκαταλέγονται μεταξύ των προϊόντων που διαθέτει η επιχείρηση αυτή και τα προϊόντα της προσφεύγουσας, η οποία αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες καπνοβιομηχανίες της χώρας, και έτσι η επιχείρηση του Ε.Σ. δεν μπορούσε, εν όψει της φήμης που έχουν στην αγορά τα προϊόντα της προσφεύγουσας, να σταματήσει τη διάθεσή τους χωρίς τον κίνδυνο να υποστεί σοβαρή οικονομική ζημία. Επομένως πιθανολογείται ότι υπήρχε οικονομική εξάρτηση της επιχείρησης του καθ`ου η προσφυγή Ε.Σ.» (που επικύρωσε μερικώς την ΕπΑντ 100/1998, Καρέλια). 104 Βλ. και ΕπΑντ 124/1998, Υβόννη, επικυρωμένη από ΔιοικΕφΑθ 2846/1999, που έκρινε ότι «δεν προκύπτει από επικαλούμενα στοιχεία οικονομική εξάρτηση», δηλ. δεν έκρινε επαρκές το σημαντικό ανταγωνιστικό μειονέκτημα, που οφειλόταν στη μη διάθεση των συγκεκριμένων προϊόντων, για να στοιχειοθετήσει σχέση οικονομικής εξάρτησης. 105 Βλ. και ΕπΑντ 297/ΙV/2006, Παπαστράτος, § I.1.α, και ΔιοικΕφΑθ 644/1999, «χωρίς τον κίνδυνο να υποστεί σοβαρή οικονομική ζημία» (που επικύρωσε μερικώς την ΕπΑντ 100/1998, Καρέλια). 106 Πρβλ. ΕπΑντ 514/VI/2011, Ντάκος, παρ. 47. 107 Η διάταξη του άρθρου 2α του ν. 703/77, με το να ορίζει ειδικά για την περίπτωση προηγούμενης συναλλακτικής σχέσης ιδίως την ύπαρξη μακροχρόνιων εμπορικών σχέσεων, ουσιαστικά εμφανίζεται να καθιστά τη «μακρόχρονη σχέση» συστατικό στοιχείο της υπό συζήτηση μορφής εξάρτησης. Η πρακτική της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού στο συγκεκριμένο θέμα επιβεβαιώνει τις παραπάνω σκέψεις και για το λόγο τούτο θα πρέπει να θεωρηθεί πάγια. Σχετικές είναι και οι υπ’ αριθ. 159/ΙΙ/2000, 35/ΙΙ/1999, 19/1996, 20/ΙΙ/1998, 24/1996, 150/ΙΙ/2000, 154/ΙΙ/2000, 156/ΙΙ/2000, 46 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καταγγελλόμενης (βάσει του κύκλου εργασιών της καταγγέλλουσας σε σχέση με τα προϊόντα της καταγγελλόμενης), καθώς και η απόκτηση από την καταγγέλλουσα σημαντικού πελατολογίου που δημιουργήθηκε από τη σχέση αυτή και αναμένεται να αποχωρήσει σε περίπτωση διακοπής της συνεργασίας της με την καταγγελλόμενη. 107. Εν προκειμένω, δεν στοιχειοθετείται αιφνίδια και αδικαιολόγητη διακοπής μακροχρόνιων εμπορικών σχέσεων. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η καταγγέλλουσα, «Η καταγγελλόμενη είχε συνεργασία μαζί μας από τον Απρίλιο του 2005 μέχρι και το Μάιο του 2006». Πρόκειται, δηλαδή, για συνεργασία που διήρκησε μόνο έναν χρόνο, διάστημα το οποίο δεν δύναται σε καμία περίπτωση να χαρακτηριστεί μακροχρόνια εμπορική σχέση κατά τα προεκτεθέντα. 108. Περαιτέρω, σύμφωνα με την καταγγελία, η εταιρία «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΑΝΟΣ» είναι αποκλειστικός διανομέας χονδρικής σιδήρου και συναφών προϊόντων σε εταιρίες λιανικής πώλησης (όπως η καταγγέλλουσα) της εταιρίας «ΣΙΔΕΝΟΡ Α.Ε.», η οποία παράγει προϊόντα δομικού χάλυβα. Εντούτοις, η καταγγέλλουσα δεν προσκόμισε κάποιο αποδεικτικό στοιχείο από το οποίο να προκύπτει σύμβαση αποκλειστικής διανομής ανάμεσα στην «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΑΝΟΣ» και την καταγγέλλουσα. Τουναντίον, με βάση της έρευνας της υπηρεσίας, προκύπτει ευθέως το αντίθετο συμπέρασμα (βλ. και ενότητα VII ανωτέρω). Σημειώνεται σχετικά ότι οι συμφωνίες αποκλειστικής διανομής των προϊόντων, είναι οι συμφωνίες εκείνες με τις οποίες ο προμηθευτής αναλαμβάνει την υποχρέωση απέναντι στον αποκλειστικό διανομέα «να μην προμηθεύει στη συγκεκριμένη γεωγραφική ζώνη τα συμβατικά προϊόντα σε άλλη επιχείρηση με σκοπό τη χρήση ή τη μεταπώλησή τους»108. Επομένως, προκειμένου να αποσαφηνιστεί αν η ΣΙΔΕΝΟΡ προμήθευε και άλλους εμπόρους (και μάλιστα στο νομό Αττικής) παρατηρούνται τα εξής: Στην από 11.01.2007 ανωμοτί κατάθεση του κ. […],[…], βεβαιώνεται σε σχετική ερώτηση ότι «Δεν υπάρχει αποκλειστική αντιπροσώπευση των παραγωγών-εταιριών σιδήρου στο ν. Αττικής. Υπάρχουν συνεργαζόμενοι έμποροι. Ειδικότερα η εταιρία ΛΙΑΝΟΣ δεν αποτελεί αποκλειστικό αντιπρόσωπο της ΣΙΔΕΝΟΡ». Προκύπτει δε ότι η ΣΙΔΕΝΟΡ προμήθευε το επίμαχο χρονικό διάστημα εκτός του ΛΙΑΝΟΥ τις εταιρίες […] με έδρα στο νομό Αττικής, […] με έδρα στο νομό Αττικής, […] με έδρα στο νομό Αττικής, […] με έδρα στο νομό Αττικής, […] με έδρα στο νομό Αττικής, […] με έδρα στο νομό Αττικής, […] με έδρα στο νομό Αττικής, δραστηριοποιούμενες όλες στη χονδρική και λιανική πώληση και των προϊόντων ΣΙΔΕΝΟΡ. Επομένως, οι ισχυρισμοί της εταιρίας «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΑΝΟΣ» περί μη αποκλειστικής διανομής των προϊόντων ΣΙΔΕΝΟΡ επιβεβαιώνονται. Στο ίδιο συμπέρασμα κατατείνουν και οι ποσότητες που προμη