← Ελλάδα

2008-decision-554-2012

Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 554∗/VII/2012 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτηρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 23η Ιουλίου 2012, ηµέρα ∆ευτέρα και ώρα 10:00, µε την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: ∆ηµήτριος Κυριτσάκης. Αντιπρόεδρος: ∆ηµήτριος Λουκάς. Μέλη: Ιωάννης Μπιτούνης (Εισηγητής), Εµµανουέλα Τρούλη, Βικτωρία Μερτικοπούλου, ∆ηµήτριος ∆ανηλάτος, και Ιωάννης Αυγερινός. Γραµµατέας: Παρασκευή Α. Ζαχαριά. Θέµα της συνεδρίασης: Aυτεπάγγελτη έρευνα της Γενικής ∆ιεύθυνσης Ανταγωνισµού για διαπίστωση τυχόν παράβασης των άρθρων 1 του Ν. 703/1977, ως ίσχυε, 1 του Ν. 3959/2011 και 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής ΣΛΕΕ) από ιδιοκτήτες και ενώσεις ιδιοκτητών κέντρων ξένων γλωσσών. Στη συνεδρίαση τα νοµίµως κλητευθέντα µέρη παραστάθηκαν ως εξής: α) ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ µε τον νόµιµο εκπρόσωπό του, […] µετά των πληρεξουσίων δικηγόρων, Φώτη Χατζηφώτη και Ηλία Κολλύρη, β) ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΝΟΜΟΥ ΚΙΛΚΙΣ µε την νόµιµο εκπρόσωπό του, […], γ) ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑ∆ΑΣ µε την νόµιµο εκπρόσωπό του […] µετά του πληρεξουσίου δικηγόρου Κωνσταντίνου Μαµέλη, δ) ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ µε τον νόµιµο εκπρόσωπο του, […] µετά των πληρεξουσίων δικηγόρων Ιωάννη ∆ρυλλεράκη, Εµµανουήλ ∆ρυλλεράκη και Κλεοµένη Γιαννίκα, ε) η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝ∆ΙΑ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ µε τους νοµίµους εκπροσώπους της […] και […] µετά των πληρεξουσίων δικηγόρων Ιωάννη ∆ρυλλεράκη, Εµµανουήλ ∆ρυλλεράκη, Κλεοµένη ∗ Από την παρούσα απόφαση έχουν παραλειφθεί, σύµφωνα µε το άρθρο 28 παρ.7 του Κανονισµού Λειτουργίας και ∆ιαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισµού (ΦΕΚ 54/Β’/16.1.2013), τα στοιχεία εκείνα, τα οποία κρίθηκε ότι αποτελούν επιχειρηµατικό απόρρητο. Στη θέση των στοιχείων που έχουν παραλειφθεί υπάρχει η ένδειξη […]. Όπου ήταν δυνατό τα στοιχεία που παραλείφθηκαν αντικαταστάθηκαν µε ενδεικτικά ποσά και αριθµούς ή µε γενικές περιγραφές (εντός […]). 1 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως Γιαννίκα και Φώτη Χατζηφώτη, στ) ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝ∆ΕΣΜΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ µε τους νοµίµους εκπροσώπους της […] και […] µετά των πληρεξουσίων δικηγόρων Ιωάννη Λιναρίτη και Αρετής-Αικατερίνης Παντελή. Ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΝΟΜΟΥ ΧΑΝΙΩΝ καίτοι κλητεύθηκε νοµίµως, δεν παραστάθηκε, όπως άλλωστε ο πληρεξούσιος δικηγόρος αυτού, Μαν. Ιωσ. Βασιλαντωνάκης, ενηµέρωσε εγγράφως την Επιτροπή, µε την από 17/7/2012 Ενηµέρωση-∆ήλωση, η οποία έλαβε αριθ. πρωτ. οικ. 309/17.7.2012. Με τη σύµφωνη γνώµη των µερών, στην ακροαµατική διαδικασία συµµετείχε χωριστά κάθε ενδιαφερόµενο µέρος κατά το µέρος που το αφορά, χωρίς την παρουσία των υπολοίπων κλητευθέντων µερών. Κατά την ακροαµατική διαδικασία προς επίρρωση των ισχυρισµών των µερών προσήλθαν προκειµένου να εξετασθούν ενόρκως ως µάρτυρες για λογαριασµό α) του ΣΥΛΛΟΓΟΥ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ, η […], β) της ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΟΜΟΣΠΟΝ∆ΙΑΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ, ο […] και γ) του ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝ∆ΕΣΜΟΥ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ, ο […]. Με απόφαση του Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισµού, κλητεύθηκαν νοµίµως προκειµένου να συµµετάσχουν στη συζήτηση, σύµφωνα µε το άρθρο 21 παρ. 3 του Κανονισµού Λειτουργίας και ∆ιαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισµού (ΚΥΑ 8275/15.12.2006, ΦΕΚ 1890/Β΄/29.12.2006), η […], ο […], ο […] και ο […]. Εκ των ανωτέρω αναφεροµένων προσήλθε και εξετάστηκε ενόρκως ο […]. Αρχικά, η Επιτροπή εξέτασε τις προτεινόµενες δεσµεύσεις, σύµφωνα µε το άρθρο 13 του Κανονισµού Λειτουργίας και ∆ιαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισµού, που υπέβαλαν µε τα υποµνήµατά τους τέσσερεις ενώσεις ιδιοκτητών κέντρων ξένων γλωσσών, και συγκεκριµένα οι: (α) Πανελλήνια Οµοσπονδία Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών («PALSO»), (β) Πανελλήνιος («EUROPALSO»), Σύνδεσµος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών (γ) Σύλλογος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Βόρειας Ελλάδας, και (δ) Σύλλογος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Ηρακλείου. Ειδικότερα, στην αρχή της συζήτησης, το λόγο έλαβε ο αρµόδιος Εισηγητής, Ιωάννης Μπιτούνης, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ΄ αριθ. πρωτ. οικ. 5954/18.7.2012 εµπιστευτική έκθεσή του επί των προτεινόµενων δεσµεύσεων της Πανελλήνιας Οµοσπονδίας Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών (PALSO) και, λαµβάνοντας υπόψη όσα αναφέρονται αναλυτικά στην έκθεση αυτή, πρότεινε την απόρριψη αυτών. Κατόπιν το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της ως άνω Οµοσπονδίας, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της εισηγήσεως για τις δεσµεύσεις, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα µέλη της Ε.Α. 2 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως Ακολούθως, το λόγο έλαβε ξανά ο αρµόδιος Εισηγητής, Ιωάννης Μπιτούνης, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ΄ αριθ. πρωτ. οικ. 5955/18.7.2012 εµπιστευτική έκθεσή του επί των προτεινόµενων δεσµεύσεων του Πανελληνίου Συνδέσµου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών (EUROPALSO) και, λαµβάνοντας υπόψη όσα αναφέρονται αναλυτικά στην έκθεση (η οποία κατά το διατακτικό αυτής πρότεινε την απόρριψη των προτεινοµένων δεσµεύσεων, ελλείψει ακριβούς χρονικού ορίου πραγµατοποίησης τους και παράλληλα καλούσε το Σύνδεσµο να προβεί στην συµπλήρωση/τροποποίηση των προτεινόµενων δεσµεύσεων σύµφωνα µε τα διαλαµβανόµενα στην Έκθεση), καθώς και τα όσα αναφέρονται στην υπ΄ αριθ. πρωτ. 322/20.7.2012 Προσθήκη-Συµπλήρωση Προτεινοµένων ∆εσµεύσεων του Συνδέσµου, πρότεινε την αποδοχή τους. Κατόπιν το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι του ως άνω Πανελλήνιου Συνδέσµου, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της εισηγήσεως, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα µέλη της Ε.Α. Στη συνέχεια, το λόγο έλαβε πάλι ο αρµόδιος Εισηγητής, Ιωάννης Μπιτούνης, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ΄ αριθ. πρωτ. οικ. 5953/18.7.2012 εµπιστευτική έκθεσή του επί των προτεινόµενων δεσµεύσεων του Συλλόγου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Βόρειας Ελλάδας και, λαµβάνοντας υπόψη όσα αναφέρονται αναλυτικά στην έκθεση αυτή, πρότεινε την απόρριψη αυτών. Κατόπιν το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι του ως άνω Συλλόγου Βόρειας Ελλάδας, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της εισηγήσεως, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα µέλη της Ε.Α. Ακολούθως, το λόγο έλαβε πάλι ο αρµόδιος Εισηγητής, Ιωάννης Μπιτούνης, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ΄ αριθ. πρωτ. οικ. 5952/18.7.2012 εµπιστευτική έκθεσή του επί των προτεινόµενων δεσµεύσεων του Συλλόγου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Ηρακλείου και, λαµβάνοντας υπόψη όσα αναφέρονται αναλυτικά στην έκθεση αυτή, πρότεινε την απόρριψη αυτών. Κατόπιν το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι του ως άνω Συλλόγου, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της εισηγήσεως, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα µέλη της Ε.Α. Κατά την ως άνω συνεδρίαση, η Επιτροπή προχώρησε σε διάσκεψη για λήψη απόφασης επί των δεσµεύσεων που προτάθηκαν από τις ακόλουθες τρεις

(3)ενώσεις επιχειρήσεων 1: (α) Συλλόγου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Ηρακλείου, (β) Συλλόγου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Βόρειας Ελλάδας και (γ) Πανελληνίου Συνδέσµου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών (EUROPALSO). 1 Η εξέταση των δεσµεύσεων που προτάθηκαν από την τέταρτη προαναφερθείσα ένωση, ήτοι από την Πανελλήνια Οµοσπονδία Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών («PALSO»), διαχωρίστηκε και συνεχίστηκε σε µεταγενέστερη συνεδρίαση (βλ. κατωτέρω), στη βάση αναθεωρηµένων δεσµεύσεων που υποβλήθηκαν από αυτήν. 3 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως Σηµειωτέον ότι η Επιτροπή Ανταγωνισµού, όπως και οι αντίστοιχες αρχές ανταγωνισµού σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο, χαίρει ευρείας διακριτικής ευχέρειας κατά την επιλογή άσκησης των σχετικών εξουσιών που της απονέµει ο νόµος και σε καµία περίπτωση δεν υποχρεούται στην αποδοχή των δεσµεύσεων που προτείνουν οι επιχειρήσεις, αλλά προβαίνει στην αποδοχή τους µόνον όταν κρίνει ότι αυτό αρµόζει ενόψει όλων των περιστάσεων
  1. Συναφώς, όπως προκύπτει από τη διατύπωση των σχετικών διατάξεων του νόµου, η αποδοχή ή µη των προτεινόµενων δεσµεύσεων ανήκει στη διακριτική ευχέρεια της Επιτροπής και, εποµένως, η σχετική απόφασή της µπορεί να ελεγχθεί δικαστικώς µόνο για παράβαση των άκρων ορίων της διακριτικής αυτής ευχέρειας
  2. Ειδικότερα, η Επιτροπή, αφού έλαβε υπόψη τις προαναφερόµενες εισηγήσεις του για καθεµία από τις σχετικές προτάσεις δεσµεύσεων, τα όσα προφορικώς κατά την ακροαµατική διαδικασία και εγγράφως µε τα υποµνήµατά τους ανέφεραν τα ενδιαφερόµενα µέρη, τις µαρτυρικές καταθέσεις, τις απόψεις που ανταλλάχθηκαν κατά την ακροαµατική διαδικασία και το ισχύον νοµικό πλαίσιο αποφάσισε σε φανερή ψηφοφορία, χωρίς τη συµµετοχή του αρµοδίου Εισηγητή της υπόθεσης: (α) Οµόφωνα, αναφορικά µε το Σύλλογο Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Ηρακλείου, την απόρριψη των προτεινοµένων δεσµεύσεων, δεδοµένου ότι η αποδιδόµενη στον εν λόγω Σύλλογο παράβαση, η οποία αφορά σε (άµεσο ή έµµεσο) καθορισµό τιµών, αξιολογείται, κατά πάγια ενωσιακή και εθνική πρακτική και νοµολογία, ως ιδιαιτέρως σοβαρό (και εξ΄ αντικειµένου) περιορισµό του ανταγωνισµού, και ως εκ τούτου ανάγεται στον σκληρό πυρήνα του δικαίου του ανταγωνισµού. Στις περιπτώσεις αυτές, η αποδοχή δεσµεύσεων δεν κρίνεται πρόσφορη, και για τον πρόσθετο λόγο ότι – σε περίπτωση διαπίστωσης της παράβασης – η επιβολή προστίµου κρίνεται παγίως αποτελεσµατικότερη από απόψεως πολιτικής ανταγωνισµού, καθώς η επιβαλλόµενη αυτή κύρωση διαθέτει αποτρεπτικό χαρακτήρα όχι µόνο έναντι των αποδεκτών της εκάστοτε απόφασης της Ε.Α., αλλά και έναντι κάθε άλλης ένωσης επιχείρησης, η οποία θα υιοθετούσε παρόµοια συµπεριφορά. Σε κάθε περίπτωση, οι προταθείσες δεσµεύσεις δεν κρίνονται επαρκείς, αφορούν δε πρακτικές που έχουν ήδη παύσει (κατά την εισήγηση). ∆εν συντρέχει, περαιτέρω, υπέρτερος λόγος αποτελεσµατικότητας της διαδικασίας που να δικαιολογεί τον τερµατισµό αυτής εκ µέρους της Επιτροπής. (β) Οµόφωνα, αναφορικά µε το Σύλλογο Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Βόρειας Ελλάδας την απόρριψη των προτεινοµένων δεσµεύσεων, δεδοµένου ότι η αποδιδόµενη στον εν λόγω Σύλλογο παράβαση, η οποία αφορά σε (άµεσο ή έµµεσο) καθορισµό τιµών, αξιολογείται, κατά πάγια ενωσιακή και εθνική πρακτική και νοµολογία, ως ιδιαιτέρως σοβαρό (και εξ΄ αντικειµένου) περιορισµό του ανταγωνισµού, και ως εκ τούτου ανάγεται στον σκληρό πυρήνα του δικαίου του 2 Βλ. ενδεικτικά ∆ΕφΑθ 2265/2010 σκ.
  3. Σχετικά µε την ευρεία διακριτική ευχέρεια των αρχών ανταγωνισµού στις περιπτώσεις αποδοχής ή µη δεσµεύσεων προς παύση πιθανολογούµενων παραβάσεων, βλ. κατ’ αναλογία απόφαση ∆ΕΕ, υπόθ. C-441/07 P, Επιτροπή κατά Alrosa Company Ltd, παρ. 59-69, 94 & 115, καθώς και τις Προτάσεις Γενικής Εισαγγελέως Juliane Kokott επί ίδιας υπόθεσης της 17ης Σεπτεµβρίου 2009, σκ. 80-90 . 3 Βλ. ενδεικτικά ∆ΕφΑθ 547/2012, σκ. 7 και ∆ΕφΑθ 2265/2010 σκ.
  4. 4 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως ανταγωνισµού. Στις περιπτώσεις αυτές, η αποδοχή δεσµεύσεων δεν κρίνεται πρόσφορη, και για τον πρόσθετο λόγο ότι – σε περίπτωση διαπίστωσης της παράβασης – η επιβολή προστίµου κρίνεται παγίως αποτελεσµατικότερη από απόψεως πολιτικής ανταγωνισµού, καθώς η επιβαλλόµενη αυτή κύρωση διαθέτει αποτρεπτικό χαρακτήρα όχι µόνο έναντι των αποδεκτών της εκάστοτε απόφασης της Ε.Α., αλλά και έναντι κάθε άλλης ένωσης επιχείρησης, η οποία θα υιοθετούσε παρόµοια συµπεριφορά. Σε κάθε περίπτωση, οι προταθείσες δεσµεύσεις δεν κρίνονται επαρκείς, αφορούν δε πρακτικές που έχουν ήδη παύσει (κατά την εισήγηση). ∆εν συντρέχει, περαιτέρω, υπέρτερος λόγος αποτελεσµατικότητας της διαδικασίας που να δικαιολογεί τον τερµατισµό αυτής εκ µέρους της Επιτροπής. (γ) Κατά πλειοψηφία, αναφορικά µε τον Πανελλήνιο Σύνδεσµο Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών, µε ψήφους 4 έναντι 2, την απόρριψη των προτεινοµένων δεσµεύσεων, δεδοµένου ότι η αποδιδόµενη στον εν λόγω Σύλλογο παράβαση, η οποία αφορά σε (άµεσο ή έµµεσο) καθορισµό τιµών, αξιολογείται, κατά πάγια ενωσιακή και εθνική πρακτική και νοµολογία, ως ιδιαιτέρως σοβαρό (και εξ΄ αντικειµένου) περιορισµό του ανταγωνισµού, και ως εκ τούτου ανάγεται στον σκληρό πυρήνα του δικαίου του ανταγωνισµού. Στις περιπτώσεις αυτές, η αποδοχή δεσµεύσεων δεν κρίνεται πρόσφορη. Και τούτο, ανεξαρτήτως των ιδιαιτεροτήτων της κρινόµενης περίπτωσης, και ιδίως του ότι οι επίµαχες καταστατικές ρυθµίσεις είχαν υιοθετηθεί σε χρόνο προγενέστερο της εφαρµογής του Ν. 703/77 περί προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισµού. ∆εν συντρέχει, εξάλλου, υπέρτερος λόγος αποτελεσµατικότητας της διαδικασίας που να δικαιολογεί τον τερµατισµό αυτής εκ µέρους της Επιτροπής. ∆ύο µέλη της Επιτροπής, η Εµµανουέλα Τρούλη και ο Ιωάννης Αυγερινός, τάχθηκαν υπέρ της αποδοχής των δεσµεύσεων, δεδοµένου ότι οι προαναφερθείσες ιδιαιτερότητες της κρινόµενης υπόθεσης θα δικαιολογούσαν επαρκώς, εν προκειµένω, την κατ’ εξαίρεση αποδοχή δεσµεύσεων παρά την αποδιδόµενη φύση της παράβασης. Μετά την ολοκλήρωση της ανωτέρω διαδικασίας, προχώρησε στην κατ΄ ουσίαν εξέταση της υπόθεσης. Με µόνη την παρουσία του Συλλόγου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Κιλκίς, στην αίθουσα συνεδριάσεων, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον αρµόδιο Εισηγητή, Ιωάννη Μπιτούνη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ΄ αριθ. πρωτ. οικ. 4718/28.5.2012 Έκθεσή του µε διακριτικό τίτλο Έκδοση για το Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Κιλκίς και πρότεινε, για τους λόγους που αναλυτικά αναφέρονται σ΄ αυτή:
  5. Να διαπιστωθούν οι παραβάσεις του άρθρου 1 του Ν. 703/1977, όπως ίσχυε, και του άρθρου 1 του Ν. 3959/2011, όπως ισχύει, αναφορικά µε τον περιγραφόµενο στο ως άνω σκεπτικό καθορισµό τιµών µεταξύ των µελών του Συλλόγου, καθώς και αναφορικά µε τους περιορισµούς στη διαφηµιστική δραστηριότητα των µελών του, για το διάστηµα από 24/10/1998 έως τουλάχιστον το τέλος του 2011,
  6. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να παύσει τις ως άνω διαπιστωθείσες παραβάσεις και να παραλείπει αυτές στο µέλλον, 5 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως
  7. Να επιβληθεί πρόστιµο στο Σύλλογο για τις ως άνω διαπιστωθείσες παραβάσεις, υπολογιζόµενο επί του συνολικού κύκλου εργασιών αυτής ή των µελών της,
  8. Να απειληθεί ο Σύλλογος µε πρόστιµο και χρηµατική ποινή, όταν µε απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η συνέχιση ή η επανάληψη των διαπιστωθεισών παραβάσεων,
  9. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να απαλείψει από τα καταστατικά του έγγραφα τις περιγραφόµενες στο ως άνω σκεπτικό σχετικές ρήτρες που αντίκεινται στις απαγορευτικές διατάξεις του άρθρου 1 του Ν. 703/77 και του Ν. 3959/2011 και να τροποποιήσει προς αυτή την κατεύθυνση τυχόν εκδοθείσες συστάσεις/ανακοινώσεις προς τα µέλη της, και
  10. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να κοινοποιήσει στην Επιτροπή Ανταγωνισµού, εντός προθεσµίας πέντε
(5)µηνών από την κοινοποίηση σε αυτή της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισµού, τα µέτρα που έλαβε σε υλοποίηση των ανωτέρω υποχρεώσεων. Κατόπιν το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι και εκπρόσωποι του ενδιαφερόµενου µέρους, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της εισηγήσεως, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα µέλη της Ε.Α. και κατόπιν αποχώρησαν από την αίθουσα. Με µόνη την παρουσία του Συλλόγου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Σερρών, στην αίθουσα συνεδριάσεων, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον αρµόδιο Εισηγητή, Ιωάννη Μπιτούνη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ΄ αριθ. πρωτ. οικ. 4718/28.5.2012 Έκθεσή του µε διακριτικό τίτλο Έκδοση για το Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Σερρών και πρότεινε, για τους λόγους που αναλυτικά αναφέρονται σ΄ αυτή:
  1. Να διαπιστωθούν οι παραβάσεις του άρθρου 1 του Ν. 703/1977, όπως ίσχυε, και του άρθρου 1 του Ν. 3959/2011, όπως ισχύει, αναφορικά µε τον περιγραφόµενο στο ως άνω σκεπτικό καθορισµό τιµών µεταξύ των µελών του Συλλόγου για το διάστηµα από 26/8/1997 έως και 1/9/2010, καθώς και αναφορικά µε τη ρήτρα µη συµµετοχής σπουδαστών µη µελών του Συλλόγου στις εξετάσεις γλωσσοµάθειας που περιλαµβάνεται στις αποφάσεις των καταστατικών οργάνων του Συλλόγου για το διάστηµα από 14/10/2008 έως τουλάχιστον το τέλος του 2011,
  2. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να παύσει τις ως άνω διαπιστωθείσες παραβάσεις και να παραλείπει αυτές στο µέλλον,
  3. Να επιβληθεί πρόστιµο στο Σύλλογο για τις ως άνω διαπιστωθείσες παραβάσεις, υπολογιζόµενο επί του συνολικού κύκλου εργασιών αυτής ή των µελών της,
  4. Να απειληθεί ο Σύλλογος µε πρόστιµο και χρηµατική ποινή, όταν µε απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η συνέχιση ή η επανάληψη των διαπιστωθεισών παραβάσεων,
  5. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να απαλείψει από τα καταστατικά του έγγραφα τις περιγραφόµενες στο ως άνω σκεπτικό σχετικές ρήτρες που αντίκεινται στις απαγορευτικές διατάξεις του άρθρου 1 του Ν. 703/77 και του Ν. 3959/2011 και να τροποποιήσει προς αυτή την κατεύθυνση τυχόν εκδοθείσες συστάσεις/ανακοινώσεις προς τα µέλη της, και 6 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως
  6. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να κοινοποιήσει στην Επιτροπή Ανταγωνισµού, εντός προθεσµίας πέντε
(5)µηνών από την κοινοποίηση σε αυτή της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισµού, τα µέτρα που έλαβε σε υλοποίηση των ανωτέρω υποχρεώσεων. Κατόπιν το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι και εκπρόσωποι του ενδιαφερόµενου µέρους, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της εισηγήσεως, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις, που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα µέλη της Ε.Α. και κατόπιν αποχώρησαν από την αίθουσα. Με µόνη την παρουσία του Συλλόγου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Βόρειας Ελλάδας, στην αίθουσα συνεδριάσεων, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον αρµόδιο Εισηγητή, Ιωάννη Μπιτούνη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ΄ αριθ. πρωτ. οικ. 4718/28.5.2012 Έκθεσή του µε διακριτικό τίτλο Έκδοση για το Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Βόρειας Ελλάδας και πρότεινε για τους λόγους που αναλυτικά αναφέρονται σ΄ αυτή:
  1. Να διαπιστωθούν οι παραβάσεις του άρθρου 1 του Ν. 703/1977, όπως ίσχυε, και του άρθρου 1 του Ν. 3959/2011, όπως ισχύει, αναφορικά µε τον περιγραφόµενο στο ως άνω σκεπτικό καθορισµό τιµών µεταξύ των µελών του Συλλόγου, καθώς και αναφορικά µε τη ρήτρα µη συµµετοχής σπουδαστών µη µελών του Συλλόγου στις εξετάσεις γλωσσοµάθειας που περιλαµβάνεται στις καταστατικές προβλέψεις του Συλλόγου, για το διάστηµα από 4/9/1993 έως τουλάχιστον το τέλος του 2011,
  2. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να παύσει τις ως άνω διαπιστωθείσες παραβάσεις και να παραλείπει αυτές στο µέλλον,
  3. Να επιβληθεί πρόστιµο στο Σύλλογο για τις ως άνω διαπιστωθείσες παραβάσεις, υπολογιζόµενο επί του συνολικού κύκλου εργασιών αυτής ή των µελών της,
  4. Να απειληθεί ο Σύλλογος µε πρόστιµο και χρηµατική ποινή, όταν µε απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η συνέχιση ή η επανάληψη των διαπιστωθεισών παραβάσεων,
  5. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να απαλείψει από τα καταστατικά του έγγραφα τις περιγραφόµενες στο ως άνω σκεπτικό σχετικές ρήτρες που αντίκεινται στις απαγορευτικές διατάξεις του άρθρου 1 του Ν. 703/77 και του Ν. 3959/2011 και να τροποποιήσει προς αυτή την κατεύθυνση τυχόν εκδοθείσες συστάσεις/ανακοινώσεις προς τα µέλη της, και
  6. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να κοινοποιήσει στην Επιτροπή Ανταγωνισµού, εντός προθεσµίας πέντε
(5)µηνών από την κοινοποίηση σε αυτή της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισµού, τα µέτρα που έλαβε σε υλοποίηση των ανωτέρω υποχρεώσεων. Κατόπιν το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι και εκπρόσωποι του ενδιαφερόµενου µέρους, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της εισηγήσεως, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις, που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα µέλη της Ε.Α. και κατόπιν αποχώρησαν από την αίθουσα. Η συζήτηση της υπόθεσης συνεχίστηκε στις 24/7/2012, ηµέρα Τρίτη και ώρα 9:30, στην ίδια αίθουσα συνεδριάσεων. 7 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως Με µόνη την παρουσία του Συλλόγου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Ηρακλείου στην αίθουσα συνεδριάσεων, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον αρµόδιο Εισηγητή, Ιωάννη Μπιτούνη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ΄ αριθ. πρωτ. οικ. 4718/28.5.2012 Έκθεσή του µε διακριτικό τίτλο Έκδοση για το Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Ηρακλείου και πρότεινε για τους λόγους που αναλυτικά αναφέρονται σ΄ αυτή:
  1. Να διαπιστωθούν οι παραβάσεις του άρθρου 1 του Ν. 703/1977, όπως ίσχυε, αναφορικά µε τον καθορισµό τιµών µεταξύ των µελών του Συλλόγου, καθώς και αναφορικά µε τις λοιπές παραµέτρους της εµπορικής πολιτικής των µελών του, κατά τα περιγραφόµενα στο ως άνω σκεπτικό, για το διάστηµα από 8/9/2000 έως και 20/3/2011,
  2. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να παύσει τις ως άνω διαπιστωθείσες παραβάσεις και να παραλείπει αυτές στο µέλλον,
  3. Να επιβληθεί πρόστιµο στο Σύλλογο για τις ως άνω διαπιστωθείσες παραβάσεις, υπολογιζόµενο επί του συνολικού κύκλου εργασιών αυτής ή των µελών της,
  4. Να απειληθεί ο Σύλλογος µε πρόστιµο και χρηµατική ποινή, όταν µε απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η συνέχιση ή η επανάληψη των διαπιστωθεισών παραβάσεων,
  5. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να απαλείψει από τα καταστατικά του έγγραφα τις περιγραφόµενες στο ως άνω σκεπτικό σχετικές ρήτρες που αντίκεινται στις απαγορευτικές διατάξεις του άρθρου 1 του Ν. 703/77 και του Ν. 3959/2011 και να τροποποιήσει προς αυτή την κατεύθυνση τυχόν εκδοθείσες συστάσεις/ανακοινώσεις προς τα µέλη της, και
  6. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να κοινοποιήσει στην Επιτροπή Ανταγωνισµού, εντός προθεσµίας πέντε
(5)µηνών από την κοινοποίηση σε αυτή της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισµού, τα µέτρα που έλαβε σε υλοποίηση των ανωτέρω υποχρεώσεων. Κατόπιν το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι και εκπρόσωποι του ενδιαφερόµενου µέρους, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της εισηγήσεως, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις, που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα µέλη της Ε.Α. και κατόπιν αποχώρησαν από την αίθουσα. Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον αρµόδιο Εισηγητή, Ιωάννη Μπιτούνη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ΄ αριθ. πρωτ. οικ. 4718/28.5.2012 Έκθεσή του µε διακριτικό τίτλο Έκδοση για το Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Χανίων και πρότεινε για τους λόγους που αναλυτικά αναφέρονται σ΄ αυτή:
  1. Να διαπιστωθεί η παράβαση του άρθρου 1 του Ν. 703/1977, όπως ίσχυε, και του άρθρου 1 του Ν. 3959/2011, όπως ισχύει, αναφορικά µε τον περιγραφόµενο στο ως άνω σκεπτικό καθορισµό τιµών µεταξύ των µελών του Συλλόγου, για το διάστηµα από 17/10/1991 έως τουλάχιστον το τέλος του 2011,
  2. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να παύσει την ως άνω διαπιστωθείσα παράβαση και να παραλείπει αυτή στο µέλλον,
  3. Να επιβληθεί πρόστιµο στο Σύλλογο για την ως άνω διαπιστωθείσα παράβαση, υπολογιζόµενο επί του συνολικού κύκλου εργασιών αυτής ή των µελών της, 8 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως
  4. Να απειληθεί ο Σύλλογος µε πρόστιµο και χρηµατική ποινή, όταν µε απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η συνέχιση ή η επανάληψη της διαπιστωθείσας παράβασης,
  5. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να απαλείψει από τα καταστατικά του έγγραφα τις περιγραφόµενες στο ως άνω σκεπτικό σχετικές ρήτρες που αντίκεινται στις απαγορευτικές διατάξεις του άρθρου 1 του Ν. 703/77 και του Ν. 3959/2011 και να τροποποιήσει προς αυτή την κατεύθυνση τυχόν εκδοθείσες συστάσεις/ανακοινώσεις προς τα µέλη της, και
  6. Να υποχρεωθεί ο Σύλλογος να κοινοποιήσει στην Επιτροπή Ανταγωνισµού, εντός προθεσµίας πέντε
(5)µηνών από την κοινοποίηση σε αυτή της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισµού, τα µέτρα που έλαβε σε υλοποίηση των ανωτέρω υποχρεώσεων. Με µόνη την παρουσία του Πανελληνίου Συνδέσµου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών στην αίθουσα συνεδριάσεων, ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον αρµόδιο Εισηγητή, Ιωάννη Μπιτούνη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ΄ αριθ. πρωτ. οικ. 4718/28.5.2012 Έκθεσή του µε διακριτικό τίτλο Έκδοση για τον Πανελλήνιο Σύνδεσµο Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών («EUROPALSO») και πρότεινε για τους λόγους που αναλυτικά αναφέρονται σ΄ αυτή:
  1. Να διαπιστωθεί η παράβαση του άρθρου 1 του Ν. 703/1977, όπως ίσχυε, και του άρθρου 1 του Ν. 3959/2011, όπως ισχύει, αναφορικά µε τον περιγραφόµενο στο ως άνω σκεπτικό καθορισµό τιµών µεταξύ των µελών του Συνδέσµου, για το διάστηµα από τη θέση σε ισχύ του Ν. 703/77 έως τουλάχιστον το τέλος του 2011,
  2. Να υποχρεωθεί ο Σύνδεσµος να παύσει την ως άνω διαπιστωθείσα παράβαση και να παραλείπει αυτή στο µέλλον,
  3. Να επιβληθεί πρόστιµο στο Σύνδεσµο για την ως άνω διαπιστωθείσα παράβαση, υπολογιζόµενο επί του συνολικού κύκλου εργασιών αυτής ή των µελών της,
  4. Να απειληθεί ο Σύνδεσµος µε πρόστιµο και χρηµατική ποινή, όταν µε απόφαση της Επιτροπής βεβαιώνεται η συνέχιση ή η επανάληψη της διαπιστωθείσας παράβασης,
  5. Να υποχρεωθεί ο Σύνδεσµος να απαλείψει από τα καταστατικά του έγγραφα τις περιγραφόµενες στο ως άνω σκεπτικό σχετικές ρήτρες που αντίκεινται στις απαγορευτικές διατάξεις του άρθρου 1 του Ν. 703/77 και του Ν. 3959/2011 και να τροποποιήσει προς αυτή την κατεύθυνση τυχόν εκδοθείσες συστάσεις/ανακοινώσεις προς τα µέλη της, και
  6. Να υποχρεωθεί ο Σύνδεσµος να κοινοποιήσει στην Επιτροπή Ανταγωνισµού, εντός προθεσµίας πέντε
(5)µηνών από την κοινοποίηση σε αυτή της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισµού, τα µέτρα που έλαβε σε υλοποίηση των ανωτέρω υποχρεώσεων. Κατόπιν το λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι και εκπρόσωποι του ενδιαφερόµενου µέρους, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της εισηγήσεως, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινήσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις, που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα µέλη της Ε.Α. και κατόπιν αποχώρησαν από την αίθουσα. Με την ολοκλήρωση της ακροαµατικής διαδικασίας και την εξέταση των µαρτύρων οι 9 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως πληρεξούσιοι δικηγόροι των ανωτέρω µερών ζήτησαν και ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισµού χορήγησε προθεσµία τριών
(3)εργάσιµων ηµερών µετά την παραλαβή των αποµαγνητοφωνηµένων πρακτικών από τα ενδιαφερόµενα µέρη, προκειµένου να υποβάλουν τα συµπληρωµατικά υποµνήµατά τους. Τη 12η Οκτωβρίου 2012, ηµέρα Παρασκευή και ώρα 13:30, συνεχίστηκε η διαδικασία εξέτασης ανάληψης δεσµεύσεων από µεριάς της Πανελλήνιας Οµοσπονδίας Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών, η οποία είχε προηγουµένως διαχωρισθεί. Ειδικότερα, η Ολοµέλεια εξέτασε το υπ΄ αριθ. πρωτ. οικ. 6271/2.8.2012 έγγραφο µε τις αναθεωρηµένες και συµπληρωµένες δεσµεύσεις της Οµοσπονδίας και ζήτησε από αυτήν την εκ νέου τροποποίηση αυτών. Η Πανελλήνια Οµοσπονδία Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών µέσω των πληρεξουσίων δικηγόρων αυτής, κατέθεσε εν συνεχεία το υπ΄ αριθ. πρωτ. 456/16.10.2012 έγγραφο µε τις τροποποιηµένες δεσµεύσεις που είναι διατεθειµένη να αναλάβει. Ακολούθως, η Επιτροπή, αφού έλαβε υπόψη την σχετική πρόταση του εισηγητή, τα όσα προφορικώς κατά την ακροαµατική διαδικασία και εγγράφως µε τα υποµνήµατά τους ανέφερε η Πανελλήνια Οµοσπονδία, τις µαρτυρικές καταθέσεις, τις απόψεις που ανταλλάχθηκαν κατά την ακροαµατική διαδικασία και το ισχύον νοµικό πλαίσιο, αποφάσισε σε φανερή ψηφοφορία, χωρίς τη συµµετοχή του αρµοδίου Εισηγητή της υπόθεσης, οµόφωνα να αποδεχθεί, δυνάµει του άρθρου 25 παρ. 6 του ν. 3959/2011, τις δεσµεύσεις που προτάθηκαν από την Πανελλήνια Οµοσπονδία Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών (PALSO) αναφορικά µε την τροποποίηση του όρου 7 παρ. 2 του Καταστατικού της Οµοσπονδίας, όπως τελικά αυτές συµπληρώθηκαν. Και τούτο, δεδοµένου ότι η αποδιδόµενη στην Οµοσπονδία παράβαση που αφορά σε ρήτρα µη ανταγωνισµού, βάσει της οποίας τα µέλη της απαγορεύεται να προωθούν τους µαθητές τους σε εξετάσεις που διοργανώνουν ανταγωνιστικοί φορείς4, δεν αξιολογείται άνευ ετέρου ως ιδιαίτερα σοβαρός περιορισµός του ανταγωνισµού κατά τις κείµενες διατάξεις. Εποµένως, η κρινόµενη περίπτωση διακρίνεται από τις περιπτώσεις των υπολοίπων Συλλόγων, ιδίως λόγω της φύσης της υπό εξέταση παράβασης. Περαιτέρω, οι προταθείσες δεσµεύσεις κρίνονται επαρκείς προς παύση της πιθανολογούµενης παράβασης, ενώ συντρέχουν, περαιτέρω, λόγοι αποτελεσµατικότητας της διαδικασίας που να δικαιολογούν τον τερµατισµό αυτής εκ µέρους της Επιτροπής. Λαµβανοµένων υπόψη των ανωτέρω, η Επιτροπή οµόφωνα αποδέχθηκε τις ακόλουθες επικαιροποιηµένες δεσµεύσεις, ως προαναφέρθηκε: «Οι ενώσεις-µέλη της Οµοσπονδίας και τα µέλη τους δεν έχουν το δικαίωµα να διοργανώνουν µόνα τους εξετάσεις, να εκδίδουν ξενοφανείς τίτλους σπουδών ή να συµµετέχουν άµεσα ή έµµεσα σε εξεταστικές δραστηριότητες, άλλες από τις κρατικές, 4 Στη διάταξη του άρθρου 7 παρ. 2 του ισχύοντος, αλλά και των προγενέστερων Καταστατικών (της 21/11/1999 και 30/11/2003), προβλέπεται, µεταξύ άλλων, απαγόρευση συµµετοχής (άµεσης ή έµµεσης) σε εξετάσεις πλην των κρατικών, των αναγνωρισµένων από το κράτος και των εξετάσεων που διοργανώνει η ίδια η Οµοσπονδία. Σύµφωνα µε την εισήγηση, η εν λόγω ρύθµιση έχει ως συνέπεια, στην πράξη, τη στέρηση πελατείας από ανταγωνιστικούς της Οµοσπονδίας φορείς και τη διαφύλαξη της θέσης αυτής στην αγορά παροχής πιστοποιητικών γλωσσοµάθειας. Στο πλαίσιο αυτό, περιορίζει τουλάχιστον εκ του αποτελέσµατός της τον ανταγωνισµό, αφενός γιατί δύναται να δυσχεράνει την αποτελεσµατική είσοδο και πρόσβαση ανταγωνιστικών φορέων εξετάσεων και αφετέρου γιατί επηρεάζει την ελευθερία του ανταγωνισµού µεταξύ των µελών των Συλλόγων και έναντι των τρίτων. 10 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως τις αναγνωρισµένες από το Κράτος, σύµφωνα µε την εκάστοτε κείµενη νοµοθεσία, ή από τον αρµόδιο φορέα διαπίστευσης της οικείας χώρας προέλευσης, και τις εξετάσεις που διοργανώνει η Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ. Ειδικά για τα επίπεδα γλωσσοµάθειας Α1 και Α2, οι ενώσεις-µέλη της Οµοσπονδίας και τα µέλη τους έχουν το δικαίωµα να συµµετέχουν άµεσα ή έµµεσα σε διεξαγόµενες εξεταστικές δραστηριότητες του εν λόγω επιπέδου φορέων που τυχόν χορηγούν ή θα χορηγούν αναγνωρισµένα από το Κράτος ή από τον αρµόδιο φορέα διαπίστευσης της οικείας χώρας προέλευσης, πιστοποιητικά επιπέδου άριστης ή πολύ καλής ή καλής ή µέτριας γνώσης της οικείας γλώσσας. Ερµηνευτικά, σηµειώνεται ότι τα ανωτέρω δεν αποκλείουν σε καµία περίπτωση την δυνατότητα συµµετοχής των ενώσεων-µελών της Οµοσπονδίας και των µελών τους σε άλλες (πλην αυτών της Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ.) εξεταστικές δραστηριότητες, που φέρουν τα ανωτέρω ποιοτικά χαρακτηριστικά. Ούτε και αποκλείουν σε καµία περίπτωση την δυνατότητα επί ίσοις όροις συµµετοχής των ενώσεων-µη µελών µας, των µελών τους και τυχόν ανεξάρτητων υποψηφίων στις εξετάσεις που διοργανώνει η Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ.» Οι ως άνω δεσµεύσεις καθίστανται υποχρεωτικές για την εν λόγω ένωση επιχειρήσεων (βάσει του άρθρου 25 παρ. 6 του ν. 3959/2011). Σε περίπτωση παράλειψης συµµόρφωσης µε τις ως άνω αναληφθείσες δεσµεύσεις, οι οποίες έχουν καταστεί υποχρεωτικές, η Επιτροπή Ανταγωνισµού δύναται να επιβάλει τα πρόστιµα που προβλέπονται στο άρθρο 25 παρ. 1 περιπτ. δ) και στ) και παρ. 2 περιπτ. α) και β) του ν. 3959/
  1. Τα πρακτικά της ακροαµατικής διαδικασίας χορηγήθηκαν την 18η Οκτωβρίου 2012 και τα µέρη κατέθεσαν, εµπροθέσµως, συµπληρωµατικό υπόµνηµα την 23η Οκτωβρίου
  2. Κατόπιν, συνήλθε σε διάσκεψη την 18η ∆εκεµβρίου 2012, ηµέρα Τρίτη και ώρα 12:00 στην ως άνω αίθουσα συνεδριάσεων του 1ου ορόφου των Γραφείων της µε τη συµµετοχή του Εισηγητή, Ιωάννη Μπιτούνη, ο οποίος δεν έλαβε µέρος στην ψηφοφορία, και αφού έλαβε υπόψη την Έκθεση του αρµοδίου Εισηγητή, τις απόψεις που διατύπωσαν τα ενδιαφερόµενα µέρη προφορικώς κατά τη συζήτηση της υπόθεσης και µε τα υποµνήµατα τα οποία υπέβαλαν, αρχικά και συµπληρωµατικά, τα όσα κατέθεσαν οι µάρτυρες και οι κατ΄ άρθρο 21 παρ. 3 του Κανονισµού Λειτουργίας και ∆ιαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισµού κλητεύθεντες κατά την ακροαµατική διαδικασία, όλα τα στοιχεία του φακέλου της κρινόµενης υπόθεσης και το ισχύον νοµικό πλαίσιο, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ Α.1 ΠΕ∆ΙΟ ΑΥΤΕΠΑΓΓΕΛΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 11 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως
  3. Η Γενική ∆ιεύθυνση Ανταγωνισµού (εφεξής Γ.∆.Α.), µε αφορµή υποβληθείσα αναφορά πολίτη5, διεξήγαγε αυτεπάγγελτη έρευνα για ενδεχόµενη παράβαση των άρθρων 1 του Ν. 703/1977 και 1 του Ν. 3959/2011 από ιδιοκτήτες και ενώσεις ιδιοκτητών κέντρων ξένων γλωσσών.
  4. Η έρευνα της Γ.∆.Α. επικεντρώθηκε στην Πανελλήνια Οµοσπονδία Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών – PALSO (εφεξής και Οµοσπονδία ή Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ.) και σε επιλεγµένους Συλλόγους Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών που ανήκουν στο δίκτυο των εγγεγραµµένων µελών της πρώτης. Συγκεκριµένα εξετάστηκαν: α) ο Σύλλογος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Βόρειας Ελλάδας (εφεξής και Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Βόρειας Ελλάδας), β) ο Σύλλογος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Ηρακλείου (εφεξής και Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Ηρακλείου), γ) ο Σύλλογος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Χανίων (εφεξής και Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Χανίων), δ) ο Σύλλογος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Σερρών (εφεξής και Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Σερρών) και ε) ο Σύλλογος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Κιλκίς (εφεξής και Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Κιλκίς). Επίσης, στο πλαίσιο της έρευνας της Γ.∆.Α., εξετάστηκε και ο Πανελλήνιος Σύνδεσµος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών, νυν EUROPALSO (εφεξής και EUROPALSO), ο οποίος υπήρξε από τα ιδρυτικά µέλη της Πανελλήνιας Οµοσπονδίας Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών – PALSO, από την οποία, ωστόσο, διεγράφη το 2003 και έκτοτε ακολουθεί διακριτή πορεία.
  5. Η έρευνα της Γ.∆.Α. επικεντρώθηκε στην αξιολόγηση των ακόλουθων πρακτικών εκ µέρους των εξεταζόµενων συλλόγων: • καθορισµός του επιπέδου των διδάκτρων, περιλαµβανοµένης και της υιοθέτησης ελάχιστων τιµών αυτών, • καθορισµός του επιπέδου των χορηγούµενων εκπτώσεων επί των διδάκτρων, • καθορισµός της διάρκειας του έτους φοίτησης διαµέσου συµφωνηµένων ηµεροµηνιών έναρξης και λήξης, • παρεµβάσεις επί της διαφηµιστικής δραστηριότητας των µελών των ενώσεων επιχειρήσεων, • συµφωνίες περί αποκλεισµού των ανταγωνιστών σε επίπεδο ανταγωνιστικών πιστοποιητικών γλωσσοµάθειας, 5 Πρόκειται για το υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 4985/10.8.2010 ηλεκτρονικό µήνυµά µε θέµα «Εναρµόνιση τιµών σε φροντιστήρια […]» του κ. […]. Στο εν λόγω ηλεκτρονικό µήνυµα γίνεται αναφορά στην ύπαρξη προτεινόµενης κλίµακας ελαχίστων αµοιβών σύµφωνα µε τα οριζόµενα στον […] 12 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως • λοιπές πρακτικές συντονισµού της συµπεριφοράς των µελών των ανωτέρω ενώσεων επιχειρήσεων έναντι των πελατών τους
  6. Η έρευνα της Γ.∆.Α. διεξήχθη αρχικώς µε την πραγµατοποίηση αιφνίδιων επιτόπιων ελέγχων στην Οµοσπονδία Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών και σε τρεις επιλεγµένους Συλλόγους – µέλη αυτής. Ειδικότερα, στις 2 Φεβρουαρίου 2011, έλαβαν χώρα ταυτόχρονοι επιτόπιοι έλεγχοι στα γραφεία της Οµοσπονδίας, καθώς και των Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. των Νοµών Ηρακλείου, Χανίων και Σερρών. Επιπλέον, στις 23 Μαρτίου 2011 ταυτόχρονοι επιτόπιοι έλεγχοι διεξήχθησαν στα γραφεία των Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Βόρειας Ελλάδας και του Νοµού Κιλκίς που αποτελούν µέλη της Οµοσπονδίας, καθώς και στον EUROPALSO. Σε συνέχεια των επιτόπιων ελέγχων, τον Αύγουστο του 2011, στάλθηκαν ερωτηµατολόγια στα ελεγχθέντα µέρη, καθώς και σε επιλεγµένους ιδιοκτήτες κέντρων ξένων γλωσσών, που τυγχάνουν στην πλειονότητά τους µέλη των ανωτέρω Συλλόγων. Επιπρόσθετα, το Νοέµβριο του 2011, η Γ.∆.Α. απηύθυνε ερωτηµατολόγια και στις αλυσίδες κέντρων ξένων γλωσσών7 «ΑΛΥΣΙ∆Α 1», «ΑΛΥΣΙ∆Α 2», «ΑΛΥΣΙ∆Α 3», «ΑΛΥΣΙ∆Α 4» και «ΑΛΥΣΙ∆Α 5». Η Γ.∆.Α. απευθύνθηκε στη Στατιστική Υπηρεσία καθώς και στο Τµήµα Φροντιστηρίων της ∆ιεύθυνσης Ιδιωτικής Εκπαίδευσης του Ενιαίου ∆ιοικητικού Τοµέα Πρωτοβάθµιας και ∆ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, ∆ια Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων, προκειµένου να αντλήσει ποσοτικά στοιχεία του κλάδου. Α.2 ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ Α.2.1 Ένσταση έλλειψης εισήγησης επί των ποινών και ακυρότητας της προδικασίας
  7. Ο Σύλλογος Ηρακλείου ισχυρίζεται ότι παραβιάστηκε το δικαίωµα προηγούµενης ακρόασης και άµυνάς της, καθώς η εισήγηση δεν περιλάµβανε – κατά την άποψή της – εισήγηση ως προς στο ύψος του προτεινόµενου προς επιβολή προστίµου, και δεν έδωσε έτσι τη δυνατότητα για πλήρη αντίκρουση του κατηγορητηρίου
  8. Η εν λόγω ένσταση είναι απορριπτέα ως αβάσιµη. Η σχετική εισήγηση περιλάµβανε όλα τα κρίσιµα πραγµατικά και νοµικά στοιχεία για τον υπολογισµό του προστίµου (συµπεριλαµβανοµένων στοιχείων για τη σοβαρότητα και διάρκεια της παράβασης), τα 6 Επισηµαίνεται, επίσης, ότι στο σύνολο σχεδόν των Καταστατικών των συλλόγων που ερευνήθηκαν (µε την εξαίρεση […]) υπήρχε ρήτρα βάσει της οποίας δεν γίνονται δεκτές αιτήσεις υποψήφιων µελών, εφόσον αυτά έχουν στην κατοχή τους περισσότερα από τρία κέντρα ξένων γλωσσών ή εφόσον είναι µέτοχοι σε περισσότερα από έξι κέντρα ξένων γλωσσών ή εφόσον ανήκουν σε αλυσίδα κέντρων ξένων γλωσσών. Ωστόσο, σύµφωνα και µε την πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, «οι κανόνες που αφορούν τα µέλη µιας επαγγελµατικής ένωσης […] δεν δύνανται εκ φύσεως να περιορίσουν τον ανταγωνισµό κατά την έννοια του άρθρου {101} παράγραφος 1 της {ΣΛΕΕ}. […] Οι ενώσεις αυτές δεν µπορούν, βάσει του άρθρου {101} παράγραφος 1 της {ΣΛΕΕ}, να υποχρεωθούν να δέχονται µέλη παρά τη θέλησή τους. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για ενώσεις […] των οποίων η θέση στην αγορά δεν τους επιτρέπει να εξαλείψουν τον ανταγωνισµό […]. Εάν υπάρχουν τρίτοι που επιθυµούν να δηµιουργήσουν παρόµοιες ενώσεις είναι ελεύθεροι να το πράξουν» (βλ, ενδεικτικά απόφαση Ε.Ε, 2000/400/ΕΚ Eurovision, ΕΕ 2000 L151/18, παρ. 68). Εποµένως, τυχόν αντίστοιχες ρυθµίσεις εκτιµάται ότι δεν δύνανται να αποτελέσουν τροχοπέδη στην επιχειρηµατική ανάπτυξη οποιουδήποτε υποψήφιου µέλους, δεδοµένων της θέσης των Συλλόγων στην αγορά και της δυνατότητας οποιωνδήποτε κέντρων ξένων γλωσσών να δηµιουργήσουν άλλους συνδέσµους που θα εκπροσωπούν τα συνδικαλιστικά τους συµφέροντα. Παρέλκει, ως εκ τούτου, η αξιολόγησή τους για τους σκοπούς της κρινόµενης υπόθεσης 7 Επισηµαίνεται ότι οι επωνυµίες των αλυσίδων που ερωτήθησαν αναφέρονται υπό κωδική ονοµασία. Η επωνυµία που αντιστοιχεί στην κωδική ονοµασία της κάθε αλυσίδας παρατίθεται στο Παράρτηµα I. 8 Βλ. Υπόµνηµα Συλ. Ηρακλείου, σελ. 2-
  9. 13 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως οποία, σε συνδυασµό µε τις σχετικές κατευθυντήριες γραµµές για τον υπολογισµό των προστίµων, ήταν επαρκή για να επιτρέψουν στα εµπλεκόµενα µέρη να προσδιορίσουν το ενδεχόµενο ύψος του επαπειλούµενου προστίµου και το βαθµό έκθεσής τους σε αυτό, και ακολούθως να προετοιµάσουν την άµυνά τους. Εξάλλου, τα σχετικά οικονοµικά στοιχεία ήταν πρωτίστως στη διάθεση των ίδιων των εµπλεκόµενων µερών. Πράγµατι, στα υποµνήµατα και στη συζήτηση ενώπιον της Επιτροπής, οι συµπράττουσες εταιρίες τοποθετήθηκαν εκτενώς και λεπτοµερώς έναντι όχι µόνο της ενδεχόµενης διαπίστωσης της παράβασης, αλλά και έναντι της ενδεχόµενης επιβολής του προστίµου. Περαιτέρω, γνώριζαν ότι η επιµέτρηση τυχόν προστίµου µπορεί να βασισθεί στους κύκλους εργασιών των µελών του Συλλόγου κατά τις κείµενες διατάξεις του νόµου, δεδοµένου ότι η Γ.∆.Α διεξήγαγε εκτενή έρευνα για τη συλλογή των εν λόγω στοιχείων. Ο δε Σύλλογος Ηρακλείου επέδειξε πνεύµα συνεργασίας προς την κατεύθυνση αυτή, γεγονός που αναγνωρίζεται ως ελαφρυντική περίσταση κατά την επιµέτρηση του τελικού προστίµου (βλ. ενότητα Η κατωτέρω).
  10. Καθόσον η εισήγηση περιείχε τα κύρια πραγµατικά και νοµικά στοιχεία που µπορούσαν να επισύρουν πρόστιµο στην υπό κρίση υπόθεση, δεν υφίσταται πληµµέλεια, εξαιτίας της οποίας παραβιάστηκε το δικαίωµα της προηγούµενης ακρόασης της εν λόγω ένωσης επιχειρήσεων
  11. Πολλώ δε µάλλον, όταν η εισήγηση στην κρινόµενη υπόθεση εντόπιζε επιπλέον και ελαφρυντικές περιστάσεις για το συγκεκριµένο Σύλλογο, στη βάση των οποίων θα µπορούσε να δικαιολογηθεί η επιβολή µειωµένου προστίµου. Β. ΤΑ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ Β.1 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝ∆ΙΑ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ - PALSO
  12. Η «Πανελλήνια Οµοσπονδία Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών (Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ.)», πρώην «Πανελλήνια Οµοσπονδία Ιδιοκτητών Φροντιστηρίων Ξένων Γλωσσών», αποτελεί δευτεροβάθµια επαγγελµατική οργάνωση, η οποία εδρεύει στην Αθήνα και ιδρύθηκε το
  13. Το πλέον πρόσφατο Καταστατικό της ψηφίστηκε κατά τη Συνεδρίαση της Γενικής Συνέλευσης που πραγµατοποιήθηκε στις 28 Ιουνίου 2008, και εκδόθηκε κατά την ίδια ηµεροµηνία
  14. Επί του παρόντος, η Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ. έχει µέλη 40 Συλλόγους Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών σε όλη την Ελλάδα, οι οποίοι µε τη σειρά τους εκπροσωπούν 2.577 ιδιοκτήτες κέντρων ξένων γλωσσών
  15. 9 Βλ. ενδεικτικά ∆ΕφΑθ 888/2010, σκ. 9, ∆ΕφΑθ 3008/2009, σκ. 21, ∆ΕφΑθ 1682/2009, σκ. 16, καθώς και Αποφάσεις ∆ΕΚ 322/81 Michelin κατά Επιτροπής, σκ. 19-20, ∆ΕΚ C-189/02P, C-202/02P, C-205/02P έως C208/02P και C-213/02P Dansk Rørindustri κλπ. κατά Επιτροπής, σκ. 428-429, και ∆ΕΚ C-328/05P SGL Carbon AG κατά Επιτροπής, σκ.
  16. 10 Η επωνυµία της Οµοσπονδίας στην αγγλική γλώσσα είναι: «PANHELLENIC FEDERATION OF LANGUAGE SCHOOL OWNERS (PALSO)». 11 Το Καταστατικό της 28ης Ιουνίου 2008 αποτελεί τη συνέχεια των προγενέστερων Καταστατικών τα οποία ψηφίσθηκαν κατά τις Γενικές Συνελεύσεις των µελών της Οµοσπονδίας που έλαβαν χώρα στις ηµεροµηνίες 30/11/2003 και 21/11/1999 και εκδόθηκαν κατά τις ίδιες ηµεροµηνίες. 12 Ο συνολικός αριθµός των µελών των Συλλόγων της Οµοσπονδίας δηλώθηκε από την τελευταία στην υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 5277/19.8.11 υποβολή στοιχείων και αντικατοπτρίζει το σύνολο των µελών κατά την 2/8/
  17. 14 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως
  18. Σύµφωνα µε το άρθρο 3 (παρ. 1) του Καταστατικού της Οµοσπονδίας: «[µ]έλη της Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ. γίνονται οι πρωτοβάθµιες επαγγελµατικές οργανώσεις - σωµατεία (ενώσεις) ιδιοκτητών κέντρων ξένων γλωσσών, που λειτουργούν νόµιµα σ’ όλη την Ελλάδα. Μόνο µία ένωση από κάθε νοµό µπορεί να είναι µέλος της Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ., Νοµός θεωρείται και κάθε νοµαρχιακό διαµέρισµα του νοµού Αττικής ή άλλου νοµού της χώρας». Στην παρ. 3 του ίδιου άρθρου ορίζεται, επίσης, ότι: «[ο]ι ενώσεις - µέλη της Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ. πρέπει να προσαρµόσουν τα Καταστατικά τους στο παρόν Καταστατικό»
  19. Οι καταστατικοί σκοποί της Οµοσπονδίας περιγράφονται στο άρθρο 2 του Καταστατικού της και οι δραστηριότητές της είναι ποικίλες: ενδεικτικά, και συναφώς µε την εξέταση της υπό κρίση υπόθεσης, η Οµοσπονδία διεξάγει τις δικές της εξετάσεις LAAS (LANGUAGE ATTAINMENT ASSESSMENT SYSTEM) και, κατ’ αποκλειστικότητα, τις εξετάσεις PEARSON TEST OF ENGLISH GENERAL (PTE GENERAL) (παλαιότερα γνωστές ως LONDON TESTS OF ENGLISH, LTE) του οργανισµού EDEXCEL. Η Οµοσπονδία έχει την αποκλειστικότητα της διεξαγωγής των εξετάσεων, µε την υποχρέωση διαφύλαξης του απορρήτου των θεµάτων και του αδιάβλητου της διεξαγωγής τους. Οι εξετάσεις LAAS της Οµοσπονδίας και PTE του EDEXCEL διεξάγονται πανελληνίως και αφορούν στις γλώσσες και επίπεδα που αναφέρονται στον ακόλουθο Πίνακα: Πίνακας 1 ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ PTE GENERAL ΤΟΥ EDEXCEL ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ PALSO – LAAS ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΠΕ∆Ο ΕΠΙΠΕ∆Ο Pre A1 Pre A1 ΕΠΙΠΕ∆Ο ΕΠΙΠΕ∆Ο A2 A1 ΕΠΙΠΕ∆Ο ΕΠΙΠΕ∆Ο B1 A2
  20. ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΠΕ∆Ο Pre A1 ΕΠΙΠΕ∆Ο A2 ΙΤΑΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΠΕ∆Ο A2 ΕΠΙΠΕ∆Ο B1 ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ LEVEL 2 (ΕΠΙΠΕ∆Ο Β1 - µέτρια γνώση) LEVEL 3 (ΕΠΙΠΕ∆Ο Β2 - καλή γνώση) LEVEL 4 (ΕΠΙΠΕ∆Ο C1 - πολύ καλή γνώση) LEVEL 5 (ΕΠΙΠΕ∆Ο C2 - άριστη γνώση) Η Οµοσπονδία ξεκίνησε µε την ίδρυσή της το 1981τη διεξαγωγή εξετάσεων γλωσσοµάθειας PALSO σε τέσσερις γλώσσες. Στόχος των εξετάσεων LAAS - PALSO είναι η αξιολόγηση των γνώσεων των σπουδαστών ξένων γλωσσών µε αντικειµενικό και αδιάβλητο τρόπο βασισµένο σε σύγχρονα επιστηµονικά κριτήρια. Στόχο επίσης έχουν να επιβραβεύσουν τη θετική και προοδευτική εκµάθηση της ξένης γλώσσας, να ενθαρρύνουν τους µαθητές και να παρέχουν στοιχεία στα Κέντρα Ξένων Γλωσσών (εφεξής και Κ.Ξ.Γ.) για την απόδοση των µαθητών τους. Οι εξετάσεις LAAS αναγνωρίζονται από το I.C.C., International Certificate Conference, καθώς πληρούν όλες τις προϋποθέσεις διεθνών προτύπων και διενεργούνται 13 Επισηµαίνεται ότι στο άρθρο 3 των προγενέστερων Καταστατικών της Οµοσπονδίας που ψηφίσθηκαν και εκδόθηκαν κατά τις ηµεροµηνίες 21/11/1999 και 30/11/2003, περιλαµβάνεται ο ίδιος όρος περί υποχρέωσης προσαρµογής των Καταστατικών των µελών µε βάση το Καταστατικό της Οµοσπονδίας. 15 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως δύο φορές το χρόνο (Μάιο και ∆εκέµβριο) στην αγγλική γλώσσα και µία φορά το χρόνο (Μάιο) στις υπόλοιπες γλώσσες.
  21. Τα πιστοποιητικά του EDEXCEL στόχο, επίσης, έχουν να αξιολογήσουν και να επιβραβεύσουν τη θετική και προοδευτική εκµάθηση της αγγλικής γλώσσας. Οι εξετάσεις έχουν σχεδιαστεί ώστε να ενθαρρύνουν του µαθητές και µπορούν να παρέχουν σχόλια για την απόδοσή τους σε σχολεία, γονείς και καθηγητές. Οι εν λόγω εξετάσεις διενεργούνται δύο φορές το χρόνο, Μάιο και ∆εκέµβριο. Σηµειώνεται, ότι τα πιστοποιητικά γλωσσοµάθειας του EDEXCEL είναι αναγνωρισµένα από το ΑΣΕΠ ως απαιτούµενα προσόντα για την απόδειξη του επιπέδου της γνώσης ξένης γλώσσας στο πλαίσιο διαδικασίας διορισµού σε θέσεις φορέων του δηµοσίου τοµέα. Ως ανταγωνιστικά των ανωτέρω πιστοποιητικών γλωσσοµάθειας η Οµοσπονδία κατατάσσει τα αντίστοιχα των λοιπών φορέων που αναγνωρίζονται από το ΑΣΕΠ
  22. Β.2 ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑ∆ΑΣ
  23. Ο Σύλλογος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Βόρειας Ελλάδας αποτελεί µέλος της Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ. Σύµφωνα µε το άρθρο 1 του ισχύοντος Καταστατικού του Συλλόγου, το οποίο ψηφίσθηκε και εκδόθηκε στις 18/1/2004, η έδρα του βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη. Το εν λόγω σωµατείο ιδρύθηκε το
  24. Με βάση το άρθρο 3 του ανωτέρω Καταστατικού: «Α. Μέλος του σωµατείου µπορεί να γίνει κάθε φυσικό πρόσωπο – ιδιοκτήτης κέντρου ξένων γλωσσών που βρίσκεται στη Βόρεια Ελλάδα µετά από αίτηση του και σχετική απόφαση του ∆ιοικητικού Συµβουλίου του Σωµατείου. Β. Μέλη του Συλλόγου παραµένουν οι ασχολούµενοι µε κατ’ οίκον διδασκαλία (οικοδιδάσκαλοι µε άδεια) ξένων γλωσσών εφόσον διετέλεσαν τακτικά µέλη του Συλλόγου ως ιδιοκτήτες ή µέτοχοι επί δεκαπέντε
(15)έτη τουλάχιστον. Μέλη που έχουν τις παραπάνω ιδιότητες µπορούν να επανεγγραφούν στο Σύλλογο ως τακτικά µέλη µε αίτησή τους και απόφαση του ∆ιοικητικού Συµβουλίου. Γ. ∆εν γίνεται δεκτή αίτηση υποψήφιου µέλους αν έχει περισσότερα από τρία
(3)κέντρα ή είναι µέτοχος σε περισσότερα από έξι
(6)κέντρα ξένων γλωσσών». Επί του παρόντος ο Σύλλογος απαριθµεί 198 µέλη-ιδιοκτήτες κέντρων ξένων γλωσσών στους Νοµούς Θεσσαλονίκης και Πέλλας
  1. Β.3 ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΝΟΜΟΥ
  2. Ο Σύλλογος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Ηρακλείου αποτελεί µέλος της Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ. Σύµφωνα µε το άρθρο 1 του ισχύοντος Καταστατικού του Συλλόγου, το οποίο ψηφίστηκε στις 8/8/2002 από την καταστατική συνέλευση, αλλά εκδόθηκε στις 8/2/2004, η έδρα του βρίσκεται στην πόλη του Ηρακλείου.
  3. Σύµφωνα µε το άρθρο 4 του ανωτέρω Καταστατικού: «
  4. Τακτικά µέλη του σωµατείου γίνονται µόνο φυσικά πρόσωπα που έχουν άδεια διδασκαλίας µίας τουλάχιστον από τις ξένες γλώσσες που διδάσκονται στα Κέντρα Ξένων Γλωσσών, έχουν άδεια ίδρυσης αντίστοιχου 14 15 Σύµφωνα µε την υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 5277/19.8.11 υποβολή στοιχείων της Οµοσπονδίας. Βλ. υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 5331/23.8.11 υποβολή στοιχείων εκ µέρους του Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Βόρειας Ελλάδας. 16 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως Κέντρου Ξένων Γλωσσών στο όνοµά τους και το Κέντρο τους λειτουργεί νόµιµα σε ∆ήµο ή Κοινότητα του Νοµού Ηρακλείου. Εκτός από τα ανωτέρω προσόντα τα µέλη του Συλλόγου πρέπει να γνωρίζουν άπταιστα την Ελληνική γλώσσα. Μπορούν ακόµη να γίνουν µέλη του σωµατείου ιδιοκτήτες Κέντρων Ξένων Γλωσσών που συγκεντρώνουν τις υπόλοιπες προϋποθέσεις αλλά το κέντρο τους λειτουργεί σε γειτονικό ή τον πλησιέστερο χιλιοµετρικά προς την περιφέρεια του σωµατείου Νοµό, εφόσον στο Νοµό τους δεν λειτουργεί άλλο σωµατείο – µέλος της Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ. και µέχρι να ιδρυθεί και να γίνει µέλος της Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ. νέο σωµατείο στο Νοµό τους. Τα µέλη του σωµατείου δεν πρέπει να συµµετέχουν σε άλλο σωµατείο µε τον ίδιο σκοπό, ενώ πρέπει να έχουν την απαιτούµενη από το νόµο ηλικία και να µην έχουν καταδικασθεί για πράξεις που συνεπάγονται στέρηση του δικαιώµατός τους να συνδικαλίζονται». Επί του παρόντος, ο Σύλλογος απαριθµεί 166 ενεργά µέλη
  5. Β.4 ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΝΟΜΟΥ ΧΑΝΙΩΝ
  6. Ο Σύλλογος Καθηγητών Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Χανίων ιδρύθηκε το 1975 και το 1981 έγινε µέλος της Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ. Σύµφωνα µε το άρθρο 1 του ισχύοντος Καταστατικού του Συλλόγου, το οποίο εκδόθηκε στις 30/1/2004, η έδρα του βρίσκεται στην πόλη των Χανίων Κρήτης.
  7. Σύµφωνα µε το άρθρο 3 του ανωτέρω Καταστατικού: «[τ]ακτικά µέλη της ένωσης γίνονται µόνο τα φυσικά πρόσωπα που έχουν τα προσόντα για τη διδασκαλία των ξένων γλωσσών, και είναι µόνιµοι κάτοικοι της Ελλάδας, έχουν άδεια ίδρυσης και λειτουργίας του κέντρου ξένων γλωσσών στο όνοµά τους και το κέντρο τους λειτουργεί σε ∆ήµο ή Κοινότητα του νοµού Χανίων. Η άδεια λειτουργίας πρέπει να έχει χορηγηθεί και ελεγχθεί από τις αρµόδιες Ελληνικές Αρχές. Το Κέντρο πρέπει να έχει λειτουργήσει νόµιµα για χρονικό διάστηµα ενός τουλάχιστον ηµερολογιακού έτους. Είναι αυτονόητο ότι όλα τα µέλη της ένωσης θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συνεννοούνται µε ευχέρεια στην ελληνική γλώσσα. Τα µέλη πρέπει να έχουν τη διπλή ιδιότητα του καθηγητή και του ιδιοκτήτη. Τακτικά µέλη θεωρούνται και οι οικοδιδάσκαλοι εφόσον επί 15 τουλάχιστον χρόνια διετέλεσαν ιδιοκτήτες ή µέτοχοι κέντρων ξένων γλωσσών και ήταν τακτικά µέλη του Συλλόγου». Επί του παρόντος, ο Σύλλογος απαριθµεί 112 ενεργά µέλη
  8. Β.5 ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ
  9. Ο Σύλλογος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Σερρών αποτελεί µέλος της Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ.. Σύµφωνα µε το άρθρο 1 του ισχύοντος Καταστατικού του Συλλόγου το οποίο εκδόθηκε στις 26/4/2002, η έδρα του βρίσκεται στις Σέρρες.
  10. Σύµφωνα µε το άρθρο 4 του ανωτέρω Καταστατικού: «
  11. Μέλη του σωµατείου (ένωσης) γίνονται τα φυσικά πρόσωπα που έχουν τα προσόντα για τη διδασκαλία των ξένων γλωσσών, έχουν άδεια ίδρυσης και λειτουργίας κέντρου ξένων γλωσσών στο όνοµά τους και το κέντρο τους λειτουργεί σε ∆ήµο ή Κοινότητα της περιφέρειας του Νοµού.
  12. Τακτικά µέλη του σωµατείου (ένωσης) γίνονται επίσης τα φυσικά πρόσωπα που έχουν τα προσόντα για τη διδασκαλία των ξένων γλωσσών και είναι οµόρρυθµοι εταίροι, οµόρρυθµης ή ετερόρρυθµης 16 Βλ. υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 6910/2.11.11 και 8432/20.12.11 υποβολές στοιχείων εκ µέρους του Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Ηρακλείου. 17 Βλ. υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 5940/23.9.11 υποβολή στοιχείων εκ µέρους του Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Χανίων. 17 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως εταιρίας, η οποία έχει σκοπό και ασκεί επαγγελµατική δραστηριότητα Κέντρου Ξένων Γλωσσών σε ∆ήµο ή Κοινότητα της περιφέρειας του Νοµού του σωµατείου. Στην περίπτωση αυτή τακτικά µέλη στο σωµατείο γράφονται µέχρι τρεις
(3)οµόρρυθµοι εταίροι από κάθε Ε.Ε. ή Ο.Ε.
  1. Κατ’ εξαίρεση, µέλη του σωµατείου (ένωσης) γίνονται και ιδιοκτήτες κέντρων ξένων γλωσσών που συγκεντρώνουν τις λοιπές πιο πάνω προϋποθέσεις αλλά το κέντρο τους λειτουργεί σε όµορο ή τον πλησιέστερο χιλιοµετρικά προς την έδρα του σωµατείου (ένωσης) νοµό, εφόσον στο νοµό τους δεν λειτουργεί άλλο σωµατείο - µέλος της κλαδικής οµοσπονδίας (Πανελλήνιας Οµοσπονδίας Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών) και µέχρι να ιδρυθεί και γίνει µέλος της οµοσπονδίας σωµατείο στο νοµό τους». Επί του παρόντος ο Σύλλογος απαριθµεί 74 µέλη
  2. Β.6 ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΝΟΜΟΥ ΚΙΛΚΙΣ
  3. Ο Σύλλογος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Νοµού Κιλκίς αποτελεί µέλος της Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ.. Σύµφωνα µε το άρθρο 1 του ισχύοντος Καταστατικού του Συλλόγου, το οποίο εκδόθηκε στις 20/4/2004 από τη Γενική Συνέλευση του Συλλόγου, η έδρα της πρωτοβάθµιας επαγγελµατικής οργάνωσης – ένωσης βρίσκεται στο Κιλκίς.
  4. Σύµφωνα µε το άρθρο 3 του ανωτέρω Καταστατικού: «
  5. Μέλη του Συλλόγου γίνονται τα φυσικά πρόσωπα που έχουν τα προσόντα για τη διδασκαλία των ξένων γλωσσών, έχουν άδεια ίδρυσης και λειτουργίας κέντρου ξένων γλωσσών στο όνοµά τους και το κέντρο τους λειτουργεί σε ∆ήµο ή Κοινότητα του Νοµού.
  6. Κατ’ εξαίρεση, µέλη του Συλλόγου γίνονται και ιδιοκτήτες κέντρων ξένων γλωσσών που συγκεντρώνουν τις λοιπές πιο πάνω προϋποθέσεις αλλά το κέντρο τους λειτουργεί σε όµορο ή στον πλησιέστερο νοµό, εφόσον στο νοµό τους δεν λειτουργεί άλλο σωµατείο – µέλος της κλαδικής οµοσπονδίας (Πανελλήνιας Οµοσπονδίας Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών) και µέχρι να ιδρυθεί και γίνει µέλος της οµοσπονδίας σωµατείο στο νοµό τους. Επίσης τα φυσικά πρόσωπα που έχουν τα προσόντα για τη διδασκαλία των ξένων γλωσσών και είναι οµόρρυθµοι εταίροι, οµόρρυθµης ή ετερόρρυθµης εταιρίας, η οποία έχει σκοπό και ασκεί επαγγελµατική δραστηριότητα Κέντρου Ξένων Γλωσσών σε ∆ήµο ή Κοινότητα του Νοµού. Στην περίπτωση αυτή τακτικά µέλη εγγράφονται µέχρι τρεις
(3)οµόρρυθµοι εταίροι από κάθε οµόρρυθµη ή ετερόρρυθµη εταιρία. Οικοδιδάσκαλοι ξένων γλωσσών που επί δέκα πέντε
(15)τουλάχιστον χρόνια διετέλεσαν, ως ιδιοκτήτες ή µέτοχοι κέντρων ξένων γλωσσών, τακτικά µέλη Συλλόγου ή Ένωσης µέλους της Πανελλήνιας Οµοσπονδίας Ιδιοκτητών Κέντρων Γλωσσών (Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ.) µπορούν να εγγράφονται ως τακτικά µέλη του Συλλόγου». Επί του παρόντος ο Σύλλογος απαριθµεί 28 µέλη19. Β.7 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝ∆ΕΣΜΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ – EUROPALSO 23. Ο Πανελλήνιος Σύνδεσµος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών αποτελεί πρωτοβάθµια επαγγελµατική οργάνωση η οποία ιδρύθηκε από ιδιοκτήτες φροντιστηρίων ξένων γλωσσών το έτος 1956 µε έδρα την Αθήνα για αόριστο χρόνο. 18 Βλ. υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 5297/22.8.11 υποβολή στοιχείων του Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Σερρών. Βλ. υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 6431/11.10.11 και 6471/12.10.11 υποβολές στοιχείων εκ µέρους του Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Κιλκίς. 19 18 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως 24. Το ισχύον Καταστατικό του Συνδέσµου τροποποιήθηκε για τελευταία φορά κατά τη Συνεδρίαση της Γενικής Συνέλευσης της 20η Απριλίου 1975. Ωστόσο, όπως διευκρινίζεται από τον EUROPALSO20, κάποια από τα άρθρα του έχουν περιπέσει σε αχρηστία λόγω νοµοθετικών µεταβολών. Περαιτέρω, ο Σύνδεσµος υπέβαλε, κατά τη διαδικασία, τις προτάσεις τροποποίησης όρων του Καταστατικού (συµπεριλαµβανοµένου του άρθρου 2 περί σκοπού) οι οποίες είχαν κατατεθεί προς ψήφιση στη Γενική Συνέλευση της 27/1/2008 αλλά δεν είχαν εγκριθεί «[…]»21. 25. Το άρθρο 4 του ανωτέρω ισχύοντος Καταστατικού ορίζει ότι τα µέλη του Συνδέσµου διακρίνονται σε Επίτιµα, Τακτικά και Έκτακτα. Επί του παρόντος ο Σύνδεσµος απαριθµεί 1131 µέλη (εκ των οποίων ταµειακώς ενήµερα είναι τα […] περίπου), ενώ ο βασικός κορµός των µελών του βρίσκεται στο Νοµό Αττικής. Ο Σύνδεσµος EUROPALSO υπήρξε από τα ιδρυτικά µέλη της Οµοσπονδίας, από την οποία ωστόσο διεγράφη το 200322. 26. Ο EUROPALSO διοργανώνει και διεξάγει τις εξετάσεις γλωσσοµάθειας EUROPALSO µία φορά το χρόνο, το Μάιο. Σύµφωνα µε διευκρινίσεις του Συνδέσµου, οι εν λόγω εξετάσεις δεν έχουν επίσηµη αναγνώριση, πράγµα το οποίο γνωρίζουν τα κέντρα ξένων γλωσσών και οι γονείς των µαθητών που συµµετέχουν. Πρόκειται για ένα απλό τεστ αξιολόγησης των γνώσεων των µαθητών, βασισµένο σε σύγχρονα επιστηµονικά κριτήρια, το οποίο έχει σαν στόχο την ενθάρρυνση και επιβράβευση των µαθητών για την πρόοδό τους, καθώς και την εξοικείωσή τους στις εξετάσεις σε µη οικείο περιβάλλον (εκτός του κέντρου ξένων γλωσσών). Οι εξετάσεις EUROPALSO διενεργούνται στα ακόλουθα επίπεδα:
  1. i)STARS 1,
  2. ii)STARS 2, iii) BEGINNERS,
  3. iv)ELEMENTARY και
  4. v)BASIC. 27. Στις συγκεκριµένες εξετάσεις έχουν τη δυνατότητα να συµµετέχουν όλα τα κέντρα ξένων γλωσσών (είτε µέλη, είτε µη µέλη του Συνδέσµου) καθώς και µεµονωµένοι υποψήφιοι µε τα ίδια εξέταστρα και τους ίδιους όρους. Αναφορικά µε τους µεµονωµένους υποψηφίους ο Σύνδεσµος δηλώνει: «[η] συµµετοχή τυχόν µεµονωµένων υποψηφίων στις εξετάσεις δεν απαγορεύεται και πραγµατοποιείται ως εξής: Τυχόν µεµονωµένοι υποψήφιοι µπορούν να συµµετάσχουν στις εξετάσεις µέσω οποιουδήποτε Κ.Ξ.Γ. (λ.χ. της περιοχής τους ή άλλης, µέλους µας ή µη) τους δηλώσει. Απευθείας από τον ίδιο το Σύνδεσµό µας δεν γίνονταν, µέχρι πρόσφατα, συµµετοχές µεµονωµένων υποψηφίων, λαµβανοµένου υπόψη του πρόσθετου λειτουργικού κόστους και πόρων που απαιτούνται για τη ξεχωριστή διαχείριση εκάστης υποψηφιότητας. Ταυτόχρονα, είχαµε αξιολογήσει ότι η χρέωση πρόσθετου ποσού εξέταστρων στους µεµονωµένους υποψήφιους για την κάλυψη του εν λόγω πρόσθετου λειτουργικού κόστους δεν ενδείκνυται, γιατί οι εξετάσεις αυτές (EUROPALSO) δεν έχουν επίσηµη αναγνώριση. (Πρόκειται για επίπεδα κατώτερα του επιπέδου Β1)». 28. Ως ανταγωνιστικές των ανωτέρω, ο EUROPALSO αναφέρει τις εξετάσεις του Πανεπιστηµίου Cambridge στα επίπεδα Starters, Movers, Flyers, Ket (τις οποίες διοργανώνει και ο EUROPALSO και στις οποίες συµµετέχουν οι µαθητές των µελών του, 20 Βλ. σχετ. την υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 5343/23.8.11 υποβολή στοιχείων. Συµπληρωµατικά επισηµαίνεται από το Σύνδεσµο: «[…]). 21 Βλ. σχετ. την υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 5343/23.8.11 υποβολή στοιχείων. 22 Όπως αναφέρει ο κ. […]. 19 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως παρόλο που είναι ανταγωνιστικές), καθώς και τις εξετάσεις LAAS – PALSO στα επίπεδα Pre A1, A1, και A2 (οι οποίες, όπως αναφέρει ο Σύνδεσµος, διεξάγονται κυρίως στην περιφέρεια). 29. Επιπλέον, ο EUROPALSO διοργανώνει εξετάσεις για την απόκτηση πιστοποιητικού γλωσσοµάθειας από Πανεπιστηµιακά Ιδρύµατα του Εξωτερικού. Ο Σύνδεσµος διενεργούσε παλαιότερα τις εξετάσεις του UNIVERSITY OF EAST LONDON και του UNIVERSITY OF CENTRAL LANCASHIRE, ενώ επί του παρόντος διενεργεί τις εξετάσεις για το ENGLISH SPEAKING BOARD (ESB) και το CAMBRIDGE ESOL. Γ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΛΑ∆ΟΥ Γ.1 ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 30. 31. Στην Ελλάδα παρατηρείται µία θετική στάση στην εκµάθηση ξένων γλωσσών. Ειδικότερα, µε βάση στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδος (Ε.Σ.Υ.Ε., νυν Ελληνική Στατιστική Αρχή) για το 2007, το 56,7% των Ελλήνων µεταξύ 25 και 64 ετών δηλώνει ότι γνωρίζει τουλάχιστον µία ξένη γλώσσα. Στην Ελλάδα, οι ξένες γλώσσες, κατά πάγια αντίληψη, εµπίπτουν σε δύο κατηγορίες: • Βασικές γλώσσες: αγγλικά, γερµανικά, γαλλικά, ισπανικά και ιταλικά και • Εξωτικές γλώσσες: ρώσικα, κινέζικα, αραβικά, γιαπωνέζικα, τούρκικα, σουηδικά, πορτογαλικά κ.ά. Από τις εκτιµήσεις των εκπροσώπων της αγοράς των κέντρων ξένων γλωσσών23, προκύπτει ότι η πλειοψηφία των µαθητών συνδυάζει τη διδασκαλία δύο γλωσσών, µε τους πιο δηµοφιλείς συνδυασµούς να είναι αγγλικά-γαλλικά και αγγλικά-γερµανικά. Ειδικά για τους µαθητές της πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, παρατηρείται ότι επιλέγεται ως δεύτερη γλώσσα εκµάθησης στα φροντιστήρια αυτή που διδάσκονται στο σχολείο τους (γαλλικά ή γερµανικά). Επιπλέον, σηµειώνεται ότι τα γερµανικά εµφανίζονται, σε αντίθεση µε το παρελθόν, πιο δηµοφιλή από τα γαλλικά, ενώ τα ισπανικά προτιµώνται συγκριτικά µε τα ιταλικά. Οι εξωτικές γλώσσες προσελκύουν κυρίως ενήλικες µαθητές, ενώ η επιλογή τους επηρεάζεται σε υψηλό βαθµό από τη µόδα και εξωγενείς παράγοντες, συµπεριλαµβανοµένων επαγγελµατικών παραµέτρων. Γ.2 ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΖΗΤΗΣΗΣ 32. Ο βασικός παράγων που καθορίζει τη ζήτηση για υπηρεσίες εκπαίδευσης, είτε δηµόσιας είτε ιδιωτικής, είναι ο πληθυσµός, ιδίως αυτός των νέων. Την τελευταία δεκαετία, ο πληθυσµός της χώρας αυξάνεται µε χαµηλούς ρυθµούς, µε το νεανικό πληθυσµό να ακολουθεί φθίνουσα πορεία. 33. Εκτιµάται ότι 900 χιλιάδες περίπου µαθητές διδάσκονται σε κέντρα ξένων γλωσσών. Ο σχολικός πληθυσµός της Ελλάδας καταλαµβάνει τη συντριπτική πλειοψηφία στο πελατολόγιο των κέντρων ξένων γλωσσών. Στον ακόλουθο πίνακα απεικονίζεται η εξέλιξη 23 Βλ. ενδεικτικά ανάλυση αγοράς της Hellastat του Φεβρουαρίου 2010 η οποία αφορούσε στον κλάδο της Ιδιωτικής Εκπαίδευσης και συγκεκριµένα στους τοµείς της Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης, της Επαγγελµατικής Εκπαίδευσης και κατάρτισης (Ι.Ε.Κ. & Ε.Ε.Σ.) και των κέντρων ξένων γλωσσών. 20 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως της διάρθρωσης του σχολικού πληθυσµού της χώρας κατά την περίοδο των ετών 2001 – 2009. Πίνακας 2 Σχολικός πληθυσµός πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης (2001-2009) Σχολικό έτος Βαθµίδα εκπαίδευσης Νηπιαγωγεία ∆ηµοτικά Σύνολο Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης Γυµνάσια Γενικά Λύκεια Τ.Ε.Ε. (Υπ. Παιδείας) Επαγγελµατικά Λύκεια Επαγγελµατικές Σχολές Λοιπή ∆ευτεροβάθµια Σύνολο ∆ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης Σύνολο µαθητών ∆ηµοτικού & ∆ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης Γενικό Σύνολο 2001/02 2002/03 2003/04 2004/05 2005/06 2006/07 2007/08 2008/09 144.055 647.041 791.096 349.397 240.272 138.131 23.091 750.891 141.010 647.642 788.652 338.355 238.258 130.824 23.315 730.752 140.535 655.369 795.904 331.059 236.765 121.107 23.127 712.058 141.501 646.505 788.006 335.548 238.984 111.267 21.425 707.224 143.401 639.685 783.086 334.359 235.528 102.243 21.193 693.323 142.666 639.083 781.749 342.025 231.098 63.870 22.677 20.819 680.489 148.529 634.207 782.736 342.605 239.242 458 76.135 12.416 17.892 688.748 156.629 635.804 792.433 340.580 240.384 1.397.932 1.378.394 1.367.427 1.353.729 1.333.008 1.319.572 1.322.955 1.323.959 1.541.987 1.519.404 1.507.962 1.495.230 1.476.409 1.462.238 1.471.484 1.480.588 Μη ∆ιαθέσιµο 76.444 11.682 19.065 688.155 34. Από τα στοιχεία του ανωτέρω πίνακα, προκύπτει ότι κατά τα σχολικά έτη 2006/2007 έως 2008/2009 σηµειώθηκε αµελητέα αύξηση του συνολικού µαθητικού πληθυσµού. Εξετάζοντας την εξέλιξη του αριθµού των µαθητών του δηµοτικού, γυµνασίου και λυκείου (δηλαδή δηµοτικού και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης), οι οποίοι διαµορφώνουν κυρίως τη ζήτηση για εκµάθηση ξένων γλωσσών, διαφαίνεται ότι το µέγεθος του εν λόγω αριθµού, µε αφετηρία το σχολικό έτος 2001/02 (1,40 εκ.) βαίνει µειούµενο έως το σχολικό έτος 2006/07 κατά το οποίο εµφανίζεται να σταθεροποιείται (στα 1,32 εκ.) όπως και κατά τα επόµενα δύο έτη. Ωστόσο, επισηµαίνεται ότι ο αριθµός των µαθητών νηπιαγωγείου κατά το σχολικό έτος 2008/2009 παρουσιάζεται αυξηµένος κατά 9% σε σχέση µε το 2001/02 και κατά 5% σε σχέση µε το προηγούµενο έτος, γεγονός που αναµένεται να επηρεάσει θετικά τη ζήτηση για εκµάθηση ξένων γλωσσών σε µεσοπρόθεσµο ορίζοντα. 35. Αναφορικά µε τη γεωγραφική διάρθρωση του σχολικού πληθυσµού, σηµειώνεται ότι ένας στους τρεις µαθητές σχολείου διαµένει στην Περιφέρεια Αττικής. Συνεπώς, η προσφορά υπηρεσιών ιδιωτικής εκπαίδευσης αναµένεται να είναι αντίστοιχα συγκεντρωµένη στην εν λόγω περιφέρεια, ώστε να καλυφθούν οι σχετικές ανάγκες. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται η διάρθρωση του σχολικού πληθυσµού (αποτελούµενου από µαθητές δηµοτικού, γυµνασίου και ενιαίου λυκείου) ανά Περιφέρεια της χώρας όπως εκείνες ήταν διαµορφωµένες κατά το σχολικό έτος 2007/08. Πίνακας 3 ∆ιάρθρωση σχολικού πληθυσµού ανά Περιφέρεια Περιφέρεια Μαθητές Αττική Κεντρική Μακεδονία Θεσσαλία ∆υτική Ελλάδα Κρήτη Ανατολική Μακεδονία & Θράκη Πελοπόννησος Στερεά Ελλάδα Νότιο Αιγαίο Ήπειρος ∆υτική Μακεδονία Ιόνια Νησιά Βόρειο Αιγαίο Σύνολο Πηγή: Ε.Σ.Υ.Ε. 413.729 219.129 81.959 79.074 77.828 67.976 62.037 57.934 39.726 35.362 34.269 25.180 21.851 1.216.054 % µαθητών επί του συνόλου 34,02% 18,02% 6,74% 6,50% 6,40% 5,59% 5,10% 4,76% 3,27% 2,91% 2,82% 2,07% 1,80% 21 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως Γ.3 ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ 36. Το εκπαιδευτικό σύστηµα της Ελλάδας έχει υιοθετήσει την εκµάθηση ξένων γλωσσών, τόσο στην πρωτοβάθµια όσο και στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση. Η διδασκαλία αγγλικών ξεκινά από τη Γ΄ τάξη ∆ηµοτικού, ενώ από την Ε΄ τάξη εντάσσονται στο πρόγραµµα τα γερµανικά ή τα γαλλικά. Η διδασκαλία δύο ξένων γλωσσών συνεχίζεται σε όλες τις τάξεις του γυµνασίου και του λυκείου. Ωστόσο, κύριο χαρακτηριστικό της εγχώριας αγοράς είναι το γεγονός ότι οι µαθητές σχολείου (ή, ορθότερα, οι γονείς τους) επιλέγουν κέντρα ξένων γλωσσών ή ιδιαίτερα µαθήµατα για την εκµάθηση των ξένων γλωσσών, καθώς θεωρούν ότι η διδασκαλία στο σχολείο δεν είναι ικανοποιητική, εξαιτίας ιδίως των περιορισµένων διδακτικών ωρών, µεγάλων τµηµάτων κ.άλ. Γ.3.1 Βασικές Κατηγορίες Κέντρων Ξένων Γλωσσών 37. Σύµφωνα µε τη µελέτη της Hellastat, τα κέντρα ξένων γλωσσών διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες µε βάση τον αριθµό των ενεργών µαθητών ανά έτος: α) µικρού µεγέθους, τα οποία έχουν έως 100 µαθητές, β) µεσαίου µεγέθους, τα οποία έχουν από 100 έως 500 µαθητές και γ) µεγάλου µεγέθους, τα οποία έχουν περισσότερους από 500 µαθητές. Σηµειώνεται, ότι η πλειοψηφία των κέντρων ξένων γλωσσών που λειτουργούν στην εγχώρια αγορά ανήκουν στην πρώτη κατηγορία, καθώς και στο κάτω άκρο της δεύτερης (µέχρι 150 µαθητές). Τα φροντιστήρια µεγάλου µεγέθους είναι λίγα σε πλήθος και βρίσκονται στα δύο µεγάλα αστικά κέντρα της χώρας (Αθήνα και Θεσσαλονίκη), όπου και η ζήτηση είναι υψηλότερη. 38. Επίσης, τα κέντρα ξένων γλωσσών διακρίνονται και µε βάση τις προσφερόµενες γλώσσες, καθώς υπάρχουν φροντιστήρια που διδάσκουν µικρό αριθµό ξένων γλωσσών, είτε γιατί εξειδικεύονται σε αυτές, είτε γιατί επιλέγουν να επικεντρωθούν στις πιο βασικές/δηµοφιλείς γλώσσες, και φροντιστήρια που διδάσκουν πάνω από 10 γλώσσες. 39. Τα τµήµατα που οργανώνουν τα κέντρα ξένων γλωσσών καθορίζονται µε βάση συγκεκριµένα χαρακτηριστικά, όπως: 40. • το σκοπό των µαθηµάτων (π.χ. απόκτηση διπλωµάτων, εισαγωγή σε Α.Ε.Ι, πραγµατοποίηση σπουδών στο εξωτερικό, εξάσκηση προφορικού λόγου κ.ά.), • την ηλικία των µαθητών (π.χ. παιδιά, µαθητές γυµνασίου και λυκείου, ενήλικες), • το µέγεθος των τµηµάτων (π.χ. γκρουπ 2-3 µαθητών, τµήµατα 6-8 µαθητών κ.ά.) και • τη συχνότητα και τις ώρες των µαθηµάτων (π.χ. εντατικά µαθήµατα κ.ά.). Τέλος, σηµειώνεται ότι τα κέντρα ξένων γλωσσών αποτελούν επιχειρήσεις, οι οποίες στη συντριπτική πλειοψηφία τους λειτουργούν µε νοµική µορφή Ο.Ε., Ε.Ε. ή ατοµικής επιχείρησης. Γ.3.2 Βασικά Χαρακτηριστικά Λειτουργίας ενός Κέντρου Ξένων Γλωσσών 41. Τα κέντρα ξένων γλωσσών, προκειµένου αφενός να προσελκύσουν όσο δυνατόν περισσότερους µαθητές και αφετέρου να οργανώσουν τον τρόπο λειτουργίας τους µε τον πιο αποδοτικό και προσοδοφόρο τρόπο, δίνουν έµφαση σε ορισµένους παράγοντες, όπως: 22 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως • Τιµολογιακή πολιτική: Τα κέντρα ξένων γλωσσών υιοθετούν διάφορες τιµολογιακές πολιτικές µε σκοπό να προσελκύσουν περισσότερους µαθητές. Οι συνηθέστερες πρακτικές περιλαµβάνουν εκπτώσεις για την εγγραφή σε δεύτερη γλώσσα, εκπτώσεις σε γκρουπ µαθητών που εγγράφονται µαζί, εκπτώσεις σε άλλα µέλη της ίδιας οικογένειας και ευκολίες πληρωµής. Επιπλέον, παρατηρείται ότι σε ορισµένες γλώσσες και σε ορισµένα επίπεδα οι διαφορές µεταξύ των διδάκτρων είναι αµελητέες (π.χ. στα αγγλικά η τάξη Pre-Junior προσφέρεται δωρεάν σχεδόν από το σύνολο των κέντρων ξένων γλωσσών). • ∆ιδακτικό προσωπικό: Η ποιότητα των καθηγητών (σε επίπεδο γνώσεων, µεταδοτικότητας και επικοινωνίας µε τους µαθητές) εξασφαλίζει την απόκτηση καλής φήµης, η οποία είναι καταλυτική για την επιτυχή λειτουργία ενός κέντρου ξένων γλωσσών. Η διοίκηση ενός φροντιστηρίου οφείλει να προσφέρει ικανοποιητικές αµοιβές ανά ώρα διδασκαλίας (20-25 €/ώρα περίπου), καθώς και να εξασφαλίζει εβδοµαδιαίο πρόγραµµα που να αποτελείται από 20 κατά µέσο όρο ώρες, σε συνεχόµενα τµήµατα, ώστε να µην δηµιουργούνται κενά. • Κτιριακές εγκαταστάσεις: Οι καλές κτιριακές εγκαταστάσεις αποτελούν αξιόλογο ανταγωνιστικό πλεονέκτηµα. Κατά συνέπεια, η διοίκηση ενός κέντρου ξένων γλωσσών οφείλει να παρέχει αίθουσες διδασκαλίας και κοινόχρηστους χώρους σε ικανοποιητικό µέγεθος αναλογικά µε τον αριθµό των µαθητών, µε αισθητική και καθαριότητα, ώστε να προσελκύουν τους µαθητές και να εξασφαλίζουν ένα ιδανικό περιβάλλον µάθησης. • Τοποθεσία: Η επιλογή του σηµείου εγκατάστασης του κέντρου ξένων γλωσσών αποτελεί σηµαντικό παράγοντα επιτυχίας του. Η διοίκηση οφείλει να λάβει υπόψη της παραµέτρους, όπως η εύκολη πρόσβαση από τους µαθητές και η επιλογή σε κεντρικό σηµείο που να εξασφαλίζει τη µέγιστη προβολή. Επισηµαίνεται ότι η εγγύτητα του κέντρου ξένων γλωσσών στην οικία του υποψήφιου µαθητή αποτελεί συχνά καθοριστικό κριτήριο επιλογής. • Μέγεθος και οργάνωση τµηµάτων: Το µέγεθος του κάθε τµήµατος είναι σηµαντικό, προκειµένου να εξασφαλιστεί η εύρυθµη λειτουργία και η αποδοτικότερη διδασκαλία. Για το λόγο αυτό η πλειοψηφία των κέντρων ξένων γλωσσών επιδιώκει να δηµιουργεί τµήµατα 5 έως 8 ατόµων. • Αξιοποίηση διαθέσιµων χώρων: Καθότι το κτιριακό κόστος αποτελεί σηµαντικό τµήµα των εξόδων ενός κέντρου ξένων γλωσσών, είναι σηµαντικό να επιδιώκεται η αξιοποίηση, όσο το δυνατόν περισσότερων αιθουσών, και περισσότερων ωρών την εβδοµάδα. Προς αυτήν την κατεύθυνση αποτελεί κύριο παράγοντα της επιτυχίας ενός φροντιστηρίου η επέκταση σε πρωινές ώρες διδασκαλίας, οι οποίες απευθύνονται κυρίως σε φοιτητές και σε εργαζόµενους µε απογευµατινό ωράριο. Τέλος, κρίσιµη είναι η αξιοποίηση της περιόδου του Ιουλίου και Αυγούστου, κατά την οποία µπορεί να οργανωθεί η πραγµατοποίηση ενισχυτικών µαθηµάτων και η λειτουργία εντατικών τµηµάτων. • Επικοινωνία από στόµα σε στόµα (word of mouth): Οι καλές συστάσεις που ενδέχεται να κάνει για ένα κέντρο ξένων γλωσσών ένα γνωστό πρόσωπο σε κάποιο άλλο αποτελούν καθοριστικό κριτήριο επιλογής. Επιπλέον, η φήµη ενός κέντρου ξένων γλωσσών 23 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως ενισχύεται από την επίτευξη υψηλών ποσοστών επιτυχίας στις εξετάσεις απόκτησης των σχετικών πτυχίων. • Καινοτοµία και διαφοροποίηση: Η καινοτοµία και η διαφοροποίηση αποτελούν παράγοντες που µπορούν να συµβάλλουν στην προσέλκυση περισσότερων µαθητών και στην επιτυχή λειτουργία ενός φροντιστηρίου. Τέτοια παραδείγµατα αποτελούν η χρήση νέων τεχνολογιών στη διδασκαλία (π.χ. διαδραστικοί πίνακες και προβολές) η εξασφάλιση πιο ευχάριστου και αποδοτικού τρόπου διδασκαλίας, η εξάσκηση µαθητών µε την πραγµατοποίηση “on-line” εξετάσεων από το σπίτι, η οργάνωση τµηµάτων για την εξάσκηση αποκλειστικά του προφορικού λόγου κ.ά. • Προωθητικές ενέργειες: Προκειµένου να προσελκύσουν µαθητές τα κέντρα ξένων γλωσσών υιοθετούν προωθητικές ενέργειες, οι οποίες είναι στοχευµένες στο µαθητικό, φοιτητικό και γενικότερα νεανικό κυρίως πληθυσµό της ευρύτερης περιοχής τους. Οι συνηθέστερες από αυτές είναι η διανοµή διαφηµιστικών φυλλαδίων στα σχολεία και τις κατοικίες της περιοχής, οι καταχωρίσεις σε τοπικά/δηµοτικά έντυπα, ο σχεδιασµός ιστοσελίδας και η οργάνωση ηµερίδων ενηµέρωσης των γονέων της περιοχής. Γ.3.3 Αλυσίδες Κέντρων Ξένων Γλωσσών 42. Στον κλάδο των κέντρων ξένων γλωσσών δραστηριοποιούνται αρκετές επιχειρήσεις, οι οποίες λειτουργούν περισσότερα από ένα φροντιστήρια µε τη χρησιµοποίηση του ίδιου εµπορικού σήµατος. Η πλειοψηφία αυτών αναπτύσσεται µε το σύστηµα της δικαιόχρησης (franchise). Τα κέντρα ξένων γλωσσών που δραστηριοποιούνται µέσω δικαιόχρησης απολαµβάνουν οφέλη, όπως το εδραιωµένο σήµα («brand name»), δοκιµασµένο και αποδοτικό επιχειρηµατικό σύστηµα οργάνωσης και λειτουργίας, συνεχή υποστήριξη σε θέµατα λειτουργίας, µεταφορά γνώσης και εµπειρίας από το δικαιοπάροχο24. Στόχος των αλυσίδων φροντιστηρίων είναι η δηµιουργία ενός κοινού αναγνωρισµένου προφίλ που να εµπνέει ασφάλεια και εµπιστοσύνη στο µαθητή. Στην κατεύθυνση αυτή, εφαρµόζεται κοινή πολιτική οργάνωσης του ακαδηµαϊκού έτους, καθώς το πρόγραµµα σπουδών, η διδακτέα ύλη και τα βιβλία είναι κοινά σε όλα τα επιµέρους φροντιστήρια. Το γεγονός αυτό συµβάλλει και στην εύκολη µετακίνηση του σπουδαστή από το ένα φροντιστήριο της αλυσίδας σε άλλο, εφόσον συντρέχουν συγκεκριµένοι λόγοι. 43. Ο ανταγωνισµός των αλυσίδων φροντιστηρίων µε τα µεµονωµένα συνοικιακά φροντιστήρια είναι σηµαντικός, κυρίως λόγω του µεγάλου πλήθους των τελευταίων. Οι αλυσίδες κέντρων ξένων γλωσσών έχουν τη δυνατότητα να εκµεταλλευτούν, τόσο τις συνέργειες που προκύπτουν µέσω του δικτύου τους όσο και τη φήµη που έχουν δηµιουργήσει. Χαρακτηριστικό της πίεσης που ασκείται στα µεµονωµένα φροντιστήρια είναι το γεγονός ότι η αύξηση του δικτύου των αλυσίδων προέρχεται σε µεγάλο βαθµό από την ένταξη τοπικών φροντιστηρίων στο δίκτυό τους, και όχι από τη δηµιουργία νέων σηµείων διδασκαλίας. Από την άλλη πλευρά, η διαπροσωπική σχέση µεταξύ του ιδιοκτήτη 24 Παράλληλα, εντοπίζονται και αλυσίδες που διαθέτουν µόνο εταιρικά κέντρα ξένων γλωσσών, οι οποίες αποσκοπούν στην αξιοποίηση της φήµης που έχουν αποκτήσει σε µία περιοχή. Στις περιπτώσεις αυτές το πλήθος των παραρτηµάτων είναι µικρό (π.χ. 3-4 φροντιστήρια), σε αντίθεση µε τα δίκτυα franchise. 24 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως συνοικιακού φροντιστηρίου και των υποψήφιων µαθητών συνιστά το σηµείο υπεροχής των συνοικιακών φροντιστηρίων έναντι των αλυσίδων. Για το λόγο αυτό, οι περισσότερες αλυσίδες κέντρων ξένων γλωσσών επιδιώκουν να προσδώσουν ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα στις επιχειρήσεις τους (π.χ. διατήρηση µικρού µεγέθους τµηµάτων), ώστε να αντισταθµίσουν το συγκεκριµένο συγκριτικό µειονέκτηµα. Τέλος, οι αλυσίδες εκµάθησης ξένων γλωσσών που αναπτύσσονται µέσω δικαιόχρησης τείνουν να επεκτείνονται και σε προγράµµατα εκµάθησης πληροφορικής, είτε υπό το ίδιο εµπορικό σήµα, είτε µε τη δηµιουργία νέου σήµατος. 44. Ακολούθως παρατίθεται ενδεικτικός πίνακας µε δραστηριοποιούµενες αλυσίδες κέντρων ξένων γλωσσών. Πίνακας 4 Ενδεικτικός πίνακας αλυσίδων Κέντρων Ξένων Γλωσσών Αλυσίδα Αριθµός Κ.Ξ.Γ. ΕΥΡΩΓΝΩΣΗ 329 ISON 145 AXON 100 ΟΜΗΡΟΣ 62 SO EASY 55 INTERLINGUA 40 THE SCHOLARS 39 LINGUA PLUS 24 ΚΑΛΟΓΡΑΙΑ 15 ΞΥΝΗ 13 ΚΑΠΑΤΟΥ 12 ΓΡΑΨΑ 12 ΝΕΧΤ 12 Σύνολο 858 Πηγή: Πρωτογενής έρευνα Hellastat Α.Ε., Πανόραµα Franchise 2009, ιστοσελίδες αλυσίδων 45. Εκτιµάται ότι τα επόµενα χρόνια θα ενταθεί η ανάπτυξη των αλυσίδων, καθώς αφενός τα συγκριτικά πλεονεκτήµατα που διαθέτουν ασκούν πίεση στον ανταγωνισµό και αφετέρου τα δίκτυα των υπαρχουσών αλυσίδων δεν έχουν ολοκληρώσει την ανάπτυξή τους, τόσο εντός Αττικής όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα. Γ.3.4 Ανταγωνισµός από ιδιαίτερα µαθήµατα 46. Σύµφωνα µε εκτιµήσεις εκπροσώπων της αγοράς, ένας στους τέσσερις µαθητές περίπου που διδάσκονται ξένες γλώσσες, επιλέγει τη µέθοδο των ιδιαίτερων µαθηµάτων. Η επιλογή της µεθόδου των ιδιαίτερων µαθηµάτων εµφανίζεται σε ευθέως ανάλογη σχέση µε το εισόδηµα αλλά και το µορφωτικό επίπεδο των γονέων. Επιπρόσθετα, η διάδοση των ιδιαίτερων µαθηµάτων είναι πιο περιορισµένη στην επαρχία σε σχέση µε τα µεγάλα αστικά κέντρα, καθώς οι µαθητές και οι γονείς τους είναι λιγότερο εξοικειωµένοι µε την εν λόγω µέθοδο διδασκαλίας, αλλά και η προσφορά καθηγητών είναι µικρότερη. Επιπλέον, εντός των µεγάλων αστικών κέντρων, η ζήτηση για ιδιαίτερα µαθήµατα διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Η ιδιαίτερη διδασκαλία επιλέγεται συνήθως, είτε στην έναρξη εκµάθησης µίας 25 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως γλώσσας (κυρίως µε το επιχείρηµα της απόκτησης γερών βάσεων), είτε στα ανώτερα επίπεδα (π.χ. επίπεδο “proficiency”), µε στόχο την καλύτερη ή τη γρηγορότερη προετοιµασία. Ωστόσο, µικρή µερίδα µαθητών συνδυάζει και τους δύο τρόπους διδασκαλίας είτε κατά την εκµάθηση περισσοτέρων της µίας ξένων γλωσσών είτε ως µορφή ενισχυτικής διδασκαλίας. Γ.3.5 Νοµικό Πλαίσιο 47. Η λειτουργία των κέντρων ξένων γλωσσών διέπεται από το Νόµο 2545/1940 «Περί ιδιωτικών σχολείων, φροντιστηρίων και οικοτροφείων», όπως τροποποιήθηκε και ισχύει. Στις διατάξεις του περιλαµβάνεται, τόσο ο ορισµός της έννοιας του φροντιστηρίου25 όσο και η διάκρισή του σε κατηγορίες, µία από τις οποίες αποτελούν τα κέντρα ξένων γλωσσών26. 48. Σύµφωνα µε τον εν λόγω νόµο, άδεια ίδρυσης κέντρου ξένων γλωσσών δύναται να χορηγηθεί τόσο σε φυσικά όσο και σε νοµικά πρόσωπα27, τα οποία θα πρέπει να πληρούν ορισµένες προϋποθέσεις28,29. Η χορηγούµενη δε άδεια θα πρέπει να ανανεώνεται κάθε έτος, ενώ δεν µεταβιβάζεται30. 25 Στο άρθρο 63 µεταξύ άλλων ορίζεται: «Ως φροντιστήριον υπό την έννοιαν του παρόντος νόµου λογίζεται η εν τω αυτώ χώρω διδασκαλία µαθηµάτων εις οµάδα προσώπων πλειόνων των πέντε εν συνόλω ή ασχέτως αριθµού οµάδων εις πλείονα των δέκα προσώπων εν συνόλω καθ’ εβδοµάδα, προς συµπλήρωσιν και εµπέδωσιν γνώσεων αναγοµένων εις τον κύκλον των µαθηµάτων της στοιχειώδους, µέσης, ανωτέρας και ανωτάτης εκπαιδεύσεως ή προς εκµάθησιν ξένων γλωσσών ή µουσικής ή γενικών µαθηµάτων αναφεροµένων εις ελευθέρας σπουδάς, επί τρεις το πολύ ώρας ηµερησίως ως προς τας εκ των αυτών προσώπων αποτελουµένας οµάδας». 26 Στο άρθρο 63 προβλέπεται επίσης ότι «[τ]α φροντιστήρια διακρίνονται εις … δ) Ξένων Γλωσσών, εις ο διδάσκονται µόνον ακραιφνώς γλωσσικά µαθήµατα µίας ή περισσοτέρων ξένων, ως καθορίζεται εν τη αδεία, γλωσσών, δι ων σκοπείται η χρήσις γλώσσης ως οργάνου εκφράσεως, απαγορευοµένης της επεκτάσεως τούτων εις συστηµατικήν διδασκαλίαν ειδικών µαθηµάτων ως τα θρησκευτικά, η ιστορία, η γεωγραφία, τα µαθηµατικά κλπ. εν τη γλώσση ταύτη». Σύµφωνα µε την παρ. 15 του άρθρου 6 του Νόµου 2740/1999 «τα φροντιστήρια ξένων γλωσσών µετονοµάζονται σε κέντρα ξένων γλωσσών». 27 Η άδεια ίδρυσης και λειτουργίας χορηγείται πλέον από την οικεία ∆ιεύθυνση ∆ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης. Στο άρθρο 65 παρ. 1 του Ν. 2545/1940 ορίζεται: «[δ]εν επιτρέπεται η ίδρυσις φροντιστηρίων άνευ ειδικής αδείας, παρεχοµένης υπό του Υπουργού Θρησκευµάτων και Εθνικής Παιδείας κατόπιν γνωµοδοτήσεως του οικείου Εποπτικού Συµβουλίου, αποφασίζοντος επί σχετικής αιτήσεως του ενδιαφεροµένου, υποβαλλόµενης προς τον αρµόδιον Επιθεωρητήν». Αντίστοιχα, στην ΥΑ Φ.353.1./324/105657/∆1/2002 (ΦΕΚ Β΄1340/16-10-2002) «Καθορισµός των ειδικότερων καθηκόντων και αρµοδιοτήτων των προϊσταµένων των περιφερειακών υπηρεσιών πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, των διευθυντών και υποδιευθυντών των σχολικών µονάδων και ΣΕΚ και των συλλόγων των διδασκόντων», άρθρο 20 «Αρµοδιότητες των ∆ιευθυντών Εκπαίδευσης σχετικές µε την ιδιωτική εκπαίδευση», ορίζεται: «… 2. Χορηγούν την άδεια ίδρυσης φροντιστηρίων ∆ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης και Κέντρων Ξένων Γλωσσών … 5 Χορηγούν και ανανεώνουν τις άδειες λειτουργίας των φροντιστηρίων και Κέντρων Ξένων Γλωσσών». Η αίτηση περί άδειας ίδρυσης φροντιστηρίου πρέπει να συνοδεύεται από τον ορισµό ∆ιευθυντή Σπουδών µαζί µε τα απαιτούµενα δικαιολογητικά που απαριθµούνται στην ΥΑ 110975/∆5 (ΦΕΚ Β’ 2332/2011) «Καθορισµός δικαιολογητικών για την χορήγηση άδειας ίδρυσης φροντιστηρίου σε νοµικό πρόσωπο», άρθρο µόνο «παρ. 1 Η άδεια ίδρυσης φροντιστηρίου χορηγείται σε νοµικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου µε απόφαση του ∆ιευθυντή Εκπαίδευσης της οικείας ∆ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης … 3. Το νοµικό πρόσωπο ορίζει ∆ιευθυντή Σπουδών, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την εύρυθµη λειτουργία του. … 6. Ο ορισµός του ∆ιευθυντή Σπουδών καθώς και τα δικαιολογητικά που απαριθµούνται στην παράγραφο 5 στοιχεία (α), (β) και (γ) της παρούσης και συνοδεύουν τον ορισµό του συνυποβάλλονται µε την αίτηση για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης». 28 Στο άρθρο 68 του συγκεκριµένου Νόµου, περί προσόντων και περιορισµών, προβλέπεται ότι άδεια ίδρυσης κέντρου ξένων γλωσσών χορηγείται σε α) «φυσικά πρόσωπα που κατέχουν τα προσόντα για την κατάληψη θέσης δηµόσιου εκπαιδευτικού πρωτοβάθµιας ή δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, τα οποία παρέχουν το δικαίωµα διδασκαλίας σε αυτά, ή αντίστοιχους τίτλους σπουδών» και β) «νοµικά πρόσωπα που πληρούν σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις: αα) η έδρα τους, σύµφωνα µε τη συστατική πράξη ή το καταστατικό τους, βρίσκεται σε χώρα κράτος-µέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ββ) ο σκοπός τους, σύµφωνα µε τη συστατική πράξη ή το 26 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως 49. Επιπλέον, και συναφώς µε όσα διαλαµβάνονται στις επόµενες ενότητες της απόφασης, κατά το άρθρο 68 του Ν. 2545/1940, όπως ίσχυε κατά την υιοθέτησή του, δεν επιτρεπόταν στο ίδιο άτοµο να ιδρύει και διατηρεί περισσότερα του ενός φροντιστήρια. Η εν λόγω διάταξη κατ’ ουσίαν καταργήθηκε µε το άρθρο 1 του Ν. 284/1968 στην τρίτη παράγραφο του οποίου ορίζονταν: «∆ιά να καταστή δυνατή η ικανοποίησις της υπαρχούσης σήµερον ανάγκης εκµαθήσεως ξένων γλωσσών και διά να εφαρµοσθή η αρχή της ίσης µεταχειρίσεως, παρέχεται εις παν φυσικόν ή νοµικόν πρόσωπον το δικαίωµα ιδρύσεως και λειτουργίας πλειόνων του ενός Φροντιστηρίων Ξένων Γλωσσών, υπό τη διεύθυνσιν προσώπων κεκτηµένων τα νόµιµα προσόντα, εφαρµοζοµένων κατά τα λοιπά των διατάξεων του Α.Ν. 2545/1940». Ρητή κατάργηση της ανωτέρω διάταξης επήλθε µε την παρ. 2 του άρθρου 45 του Ν. 3907/2011. 50. Επιπρόσθετα, επισηµαίνεται ότι το ύψος της µέγιστης τιµής των διδάκτρων δύναται να οριστεί µε Υπουργική Απόφαση, δυνάµει της πρώτης παραγράφου του άρθρου 71 του Ν. 2545/1940, η οποία προβλέπει ότι: «∆ι’ Υπουργικής αποφάσεως δύναται να ορισθή ανώτατον όριον των καταβαλλοµένων διδάκτρων υπό των εις τα φροντιστήρια φοιτώντων». Ωστόσο, στην πράξη, καθορίζονταν µέγιστη ετήσια ποσοστιαία αύξηση στα δίδακτρα διαµέσου νοµοθετικών ρυθµίσεων, και όχι συγκεκριµένη απόλυτη τιµή. Η πρακτική αυτή ακολουθήθηκε έως το έτος 2003-200431. Από τότε, παρότι η νοµοθετική εξουσιοδότηση καταστατικό τους, αφορά και την παροχή υπηρεσιών εκπαίδευσης και γγ) δεν έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση πτώχευσης». Στο ίδιο άρθρο ορίζεται ότι «[µ]ε απόφαση του Υπουργού Παιδείας, ∆ια Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων, που δηµοσιεύεται στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζονται τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την αδειοδότηση νοµικών προσώπων και ρυθµίζεται κάθε σχετικό θέµα». 29 Θα πρέπει ωστόσο να σηµειωθεί ότι ο νόµος αποκλείει ορισµένες κατηγορίες προσώπων από τη δραστηριοποίηση στην αγορά παροχής υπηρεσιών φροντιστηρίου. Ειδικότερα, στο άρθρο 68 προβλέπεται ότι ««[δ]εν χορηγείται άδεια ιδρύσεως και λειτουργίας αυτοτελούς φροντιστηρίου εις σύζυγον ή συγγενή εξ αίµατος ή αγχιστείας πρώτου βαθµού ιδιοκτήτου ή διευθυντού ιδιωτικού σχολείου ή φροντιστηρίου, οπουδήποτε λειτουργούντος ουδ’ εις σύζυγον ή συγγενή εξ αίµατος ή αγχιστείας πρώτου βαθµού δηµοσίου εκπαιδευτικού λειτουργού υπηρετούντος εν τη αυτή πόλει, εν η πρόκειται να λειτουργήση το ζητούµενον να ιδρυθή φροντιστήριον … Εις λειτουργούς ιδιωτικής εκπαιδεύσεως υπηρετούντας εν σχολείοις δεν επιτρέπεται να ιδρύουν και διατηρούν φροντιστήρια». Σηµειώνεται εντούτοις ότι οι περιορισµοί στην πρόσβαση και άσκηση του συγκεκριµένου επαγγέλµατος θα πρέπει να θεωρηθούν κατηργηµένοι από τις διατάξεις του άρθρου 2 του ν. 3919/2011 «Αρχή της επαγγελµατικής ελευθερίας, κατάργηση αδικαιολόγητων περιορισµών στην πρόσβαση και άσκηση επαγγελµάτων». Εξάλλου στη σχετική υπ’ αριθ. 20/VI/2012 «Γνωµοδότηση της Επιτροπής Ανταγωνισµού για τη διατήρηση σε ισχύ συστηµάτων αδειοδότησης επαγγελµάτων αρµοδιότητας του Υπουργείου Παιδείας, ∆ια Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων: α) διδασκαλίας σε φροντιστήρια και κέντρα ξένων γλωσσών, β) διδασκαλίας κατ’ οίκον, γ) ιδιωτικών σχολείων πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, δ) φροντιστηρίων και κέντρων ξένων γλωσσών, ε) Ινστιτούτων Επαγγελµατικής Κατάρτισης, στ) Κέντρων Επαγγελµατικής Κατάρτισης, ζ) Κέντρων Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης και η) Εργαστηρίων Ελευθέρων Σπουδών» αξιολογούνται ως αντίθετοι στο άρθρο 2 του ν. 3919/2011 οι περιορισµοί στην πρόσβαση στην εν λόγω οικονοµική δραστηριότητα που αναφέρονται στην ιδιότητα του ιδρυτή, σε κωλύµατα και ασυµβίβαστα συγγενικών προσώπων και στο αµεταβίβαστο της άδειας. Οι εν λόγω περιορισµοί συνιστούν περιορισµό στην οικονοµική ελευθερία και δεν είναι συναφείς, πρόσφοροι και αναγκαίοι προς τους σκοπούς δηµοσίου συµφέροντος τους οποίους εξυπηρετούν. 30 Βλ. άρθρο 68: «Η χορηγηθείσα εις εν πρόσωπον άδεια προς ίδρυσιν φροντιστηρίου δεν δύναται να µεταβιβασθή εις έτερον πρόσωπον». 31 Βλ. σχετ. άρθρο 18 του Ν. 3190/2003 όπου ορίζεται: «[τ]α ιδιωτικά σχολεία γενικής, τεχνικής και επαγγελµατικής εκπαίδευσης, τα κάθε είδους φροντιστήρια, οι ιδιωτικοί βρεφονηπιακοί σταθµοί, τα ιδιωτικά ινστιτούτα επαγγελµατικής κατάρτισης και τα εργαστήρια ελευθέρων σπουδών µπορούν να αυξήσουν τα δίδακτρά τους για το σχολικό έτος 2003 2004 µέχρι ποσοστού 3,8% στα εισπραχθέντα δίδακτρα του προηγούµενου σχολικού έτους 2002-2003». 27 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως συνεχίζει να ισχύει, δεν έχει εκδοθεί άλλη σχετική ρύθµιση κι, ως εκ τούτου, το ύψος των διδάκτρων καθορίζεται παντελώς ελεύθερα από τις δραστηριοποιούµενες επιχειρήσεις. ∆. ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ∆.1 ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 51. Η σχετική αγορά προϊόντος περιλαµβάνει το σύνολο των προϊόντων ή/και υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιµα ή δυνάµενα να υποκατασταθούν µεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιµών τους και της χρήσης, για την οποία προορίζονται. 52. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η εκµάθηση ξένων γλωσσών δύναται να λάβει χώρα είτε διαµέσου της φοίτησης σε κέντρο ξένων γλωσσών είτε της κατ’ οίκον διδασκαλίας. Αναφορικά µε τη σκοπούµενη χρήση της παροχής υπηρεσιών, δεν προκύπτουν σηµαντικές διαφοροποιήσεις ανάµεσα στους δύο ανωτέρω τρόπους εκµάθησης. Ωστόσο, η κατ’ οίκον διδασκαλία συνδέεται συνήθως µε υψηλότερη ποιότητα υπηρεσιών, δεδοµένου ότι το πρόγραµµα διδασκαλίας προσαρµόζεται στις ανάγκες και ιδιαιτερότητες του µαθητή, αντίθετα µε την περίπτωση των κέντρων ξένων γλωσσών που οι µαθητές αναγκαστικά προσαρµόζονται σε ήδη διαµορφωµένο πρόγραµµα. Σε κάθε περίπτωση, σηµαντική απόκλιση µεταξύ των δύο µεθόδων εκµάθησης ξένων γλωσσών εντοπίζεται στο επίπεδο της τιµής στην οποία αυτές προσφέρονται, δεδοµένου ότι τα ιδιαίτερα µαθήµατα κοστίζουν σηµαντικά περισσότερο από τα έξοδα φοίτησης σε κέντρο ξένων γλωσσών, αντανακλώντας την ανωτέρω αναφερόµενη διαφορά στην ποιότητα των υπηρεσιών. Άλλωστε, το ύψος των διδάκτρων ανά ξένη γλώσσα και ανά τάξη, το οποίο σαφέστατα αποτελεί συνάρτηση της ζήτησης και του κόστους της παρεχόµενης υπηρεσίας, επηρεάζεται από το αντίστοιχο επίπεδο των διδάκτρων που έχει διαµορφωθεί στην αγορά από οµοειδείς επιχειρήσεις, δηλαδή, άλλα κέντρα ξένων γλωσσών. Συνεπώς, η τιµή αποτελεί καθοριστικό παράγοντα διαφοροποίησης µεταξύ της παροχής υπηρεσιών εκµάθησης ξένων γλωσσών σε φροντιστήριο και διαµέσου της κατ’ οίκον διδασκαλίας. Περαιτέρω, υπάρχει σαφής διαχωρισµός µεταξύ των κέντρων ξένων γλωσσών από τα λοιπά φροντιστήρια π.χ. δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης ή πληροφορικής, λόγω του είδους του προσφερόµενου προς εκµάθηση αντικειµένου. 53. Υπό το πρίσµα της υποκατάστασης ζήτησης, επισηµαίνεται, όπως ήδη έχει αναφερθεί, ότι οι ξένες γλώσσες διακρίνονται σε δύο κατηγορίες, τις βασικές, δηλαδή αγγλικά, γερµανικά, γαλλικά, ισπανικά και ιταλικά, και τις εξωτικές, όπως ρώσικα, κινέζικα, αραβικά και τούρκικα. ∆εδοµένου ότι τα αγγλικά αποτελούν, κατά κανόνα, την πρώτη επιλογή στην εκµάθηση ξένων γλωσσών, η εναλλαξιµότητα µεταξύ των υπολοίπων βασικών ξένων γλωσσών δύναται να θεωρηθεί πλήρης στη φάση της αρχικής επιλογής της ξένης γλώσσας. Η µεταξύ τους εναλλαξιµότητα όµως βαίνει µειούµενη όσο ο αποδέκτης των υπηρεσιών συνεχίζει την εκµάθηση της αρχικά επιλεχθείσας ξένης γλώσσας: ο µαθητής δύσκολα θα λάβει την απόφαση να θυσιάσει τον επενδυθέντα χρόνο στην εκµάθηση µίας γλώσσας προκειµένου να ξεκινήσει την φοίτηση σε µία άλλη. Αναφορικά µε τις εξωτικές γλώσσες, η λήψη της απόφασης εκµάθησης µίας εξ αυτών επηρεάζεται, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, από εξωγενείς κυρίως παράγοντες, καθώς και επαγγελµατικές παραµέτρους. 28 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως 54. Ως εκ τούτου, η παροχή υπηρεσιών εκµάθησης ξένων γλωσσών σε κέντρα ξένων γλωσσών συνιστά διακριτική σχετική αγορά. Περαιτέρω, η αγορά αυτή µπορεί να διακριθεί περαιτέρω σε επιµέρους σχετικές αγορές, ανάλογα µε τη διδακτέα ξένη γλώσσα. Ωστόσο, δεδοµένου ότι: α) οι υπό εξέταση πρακτικές στην παρούσα υπόθεση δεν αφορούν στην εκµάθηση συγκεκριµένης ξένης γλώσσας, αλλά εφαρµόζονται σε όλο το φάσµα της δραστηριοποίησης των κέντρων ξένων γλωσσών, και β) µε βάση τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, δεν προκύπτει δεσµευτικό κριτήριο επί του είδους των προσφερόµενων προς εκµάθηση ξένων γλωσσών από τα αντίστοιχα κέντρα ξένων γλωσσών - µέλη των συλλογικών οργάνων που ερευνήθηκαν από τη Γ.∆.Α, παρέλκει η περαιτέρω οριοθέτηση της σχετικής αγοράς στην κρινόµενη υπόθεση. 55. Συνεπώς, ως σχετική αγορά θεωρείται η αγορά της παροχής υπηρεσιών εκµάθησης ξένων γλωσσών από κέντρα ξένων γλωσσών. ∆.2 ΣΧΕΤΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΓΟΡΑ 56. Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαµβάνει την περιοχή, στην οποία προσφέρουν ή ζητούν τα σχετικά προϊόντα ή παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες οι συµµετέχουσες επιχειρήσεις, υπό αρκετά οµοιογενείς συνθήκες ανταγωνισµού και που µπορεί να διακριθεί από άλλες γειτονικές γεωγραφικές περιοχές, ιδίως λόγω των αισθητά διαφορετικών συνθηκών ανταγωνισµού που επικρατούν σ’ αυτές. 57. Στην υπό κρίση υπόθεση, και κατ’ αναλογία µε τις υπ’ αριθ. 292/IV/2005 και 518/VI/2011 προηγούµενες Αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισµού:
  5. i)Για το κάθε πρωτοβάθµιο συλλογικό όργανο κέντρων ξένων γλωσσών, ως σχετική γεωγραφική αγορά ορίζεται η περιοχή εντός της οποίας τα µέλη του ασκούν τις επαγγελµατικές τους δραστηριότητες. Η περιοχή αυτή συνήθως συµπίπτει µε τα όρια του Νοµού στον οποίο εδρεύει ο Σύλλογος αλλά µπορεί να είναι και ευρύτερη, όπως στην περίπτωση του Συλλόγου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Βόρειας Ελλάδας του οποίου τα µέλη δραστηριοποιούνται στο Νοµό Θεσσαλονίκης και Πέλλας και του Πανελλήνιου Συνδέσµου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών στον οποίο είναι εγγεγραµµένοι και ιδιοκτήτες κέντρων ξένων γλωσσών που δραστηριοποιούνται σε περιοχές πλην της Αττικής.
  6. ii)Για την περίπτωση της Οµοσπονδίας PALSO, η οποία αποτελεί δευτεροβάθµια επαγγελµατική οργάνωση ιδιοκτητών κέντρων ξένων γλωσσών, λαµβάνεται υπόψη ότι η δράση της έχει πανελλήνια εµβέλεια, βάσει και των καταστατικών της σκοπών. Βάσει της πρώτης παραγράφου του άρθρου 3 του Καταστατικού: «Μέλη της Πανελλήνιας Οµοσπονδίας Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών γίνονται οι πρωτοβάθµιες επαγγελµατικές οργανώσεις – σωµατεία (ενώσεις) ιδιοκτητών κέντρων ξένων γλωσσών, που λειτουργούν νόµιµα σ’ όλη την Ελλάδα». Συνεπώς, µε βάση τα ανωτέρω, αλλά και το γεγονός ότι η Οµοσπονδία δραστηριοποιείται στην πλειονότητα των νοµών της ελληνικής 29 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως επικράτειας διαµέσου των ήδη λειτουργούντων Συλλόγων – µελών αυτής, ως σχετική γεωγραφική αγορά ορίζεται το σύνολο της ελληνικής επικράτειας. ∆.3 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 58. Στον ακόλουθο πίνακα παρατίθεται ο αριθµός των κέντρων ξένων γλωσσών ανά νοµό και ανά έτος φοίτησης αναφορικά µε την περίοδο ετών 2005 έως και σήµερα32. Πίνακας 5 Αριθµός Κέντρων Ξένων Γλωσσών ανά Νοµό/Περιφέρεια της ελληνικής επικράτειας Αριθµός Κέντρων Ξένων Γλωσσών ανά έτος φοίτησης Νοµός / Περιφέρεια ΑΤΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΒΟΙΩΤΙΑ ΕΥΒΟΙΑ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ ΦΘΙΩΤΙ∆Α ΦΩΚΙ∆Α ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ∆ΑΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑ ΑΧΑΪΑ ΗΛΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ∆ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ∆ΑΣ ΑΡΓΟΛΙ∆Α ΑΡΚΑ∆ΙΑ ΚΟΡΙΝΘΙΑ ΛΑΚΩΝΙΑ ΜΕΣΣΗΝΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΡ∆ΙΤΣΑ ΛΑΡΙΣΑ ΜΑΓΝΗΣΙΑ ΤΡΙΚΑΛΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ & ∆ΥΤΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΙΛΚΙΣ ΠΕΛΛΑ ΠΙΕΡΙΑ ΣΕΡΡΕΣ ΧΑΛΚΙ∆ΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ∆ΟΝΙΑΣ ΓΡΕΒΕΝΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΚΟΖΑΝΗ ΦΛΩΡΙΝΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ∆ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ∆ΟΝΙΑΣ ∆ΡΑΜΑ ΕΒΡΟΣ ΚΑΒΑΛΑ ΞΑΝΘΗ ΡΟ∆ΟΠΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ∆ΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΑΡΤΑ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΠΡΕΒΕΖΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΛΑΣΙΘΙ ΡΕΘΥΜΝΟ ΧΑΝΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ∆Ω∆ΕΚΑΝΗΣΑ ΚΥΚΛΑ∆ΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΛΕΣΒΟΣ ΣΑΜΟΣ ΧΙΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΖΑΚΥΝΘΟΣ ΚΕΡΚΥΡΑ ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑ ΛΕΥΚΑ∆Α ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ 2005 - 2006 2006 - 2007 2007 - 2008 2008 - 2009 2009 - 2010 2010 - 2011 1.741 303 2.044 78 164 14 119 29 404 207 245 118 570 99 61 133 84 166 543 87 261 117 140 605 92 474 50 72 78 126 66 958 16 53 114 33 216 80 83 129 40 35 367 54 40 125 45 264 232 50 59 108 449 173 83 256 58 31 28 117 31 95 31 20 177 6.970 1.766 309 2.075 94 175 14 118 29 430 202 216 116 534 97 61 128 83 162 531 98 254 132 120 604 91 642 51 75 76 125 68 1.128 17 52 119 30 218 83 79 124 42 27 355 56 40 125 48 269 227 53 62 142 484 169 83 252 57 31 29 117 33 90 29 20 172 7.169 1.733 306 2.039 97 182 13 114 30 436 204 193 113 510 90 60 128 86 162 526 98 261 135 133 627 99 656 54 74 116 124 71 1.194 16 52 131 32 231 84 90 120 43 47 384 54 42 126 31 253 228 53 72 167 520 158 81 239 62 29 25 116 33 93 27 20 173 7.248 1.796 314 2.110 94 185 14 106 28 427 230 247 117 594 84 58 119 87 179 527 104 265 128 143 640 145 928 57 77 78 129 65 1.479 15 51 128 33 227 84 88 121 45 53 391 60 42 113 50 265 216 83 67 147 513 161 78 239 67 30 25 122 29 93 24 19 165 7.699 1.639 309 1.948 96 146 15 110 27 394 188 225 122 535 90 55 121 88 176 530 102 240 146 144 632 85 617 63 78 77 123 83 1.126 13 52 133 36 234 79 91 131 48 50 399 53 45 117 44 259 226 51 70 152 499 97 76 173 62 29 23 114 29 96 27 17 169 7.012 1.572 308 1.880 93 150 15 81 27 366 225 242 113 580 77 56 112 85 170 500 100 257 133 139 629 95 632 60 83 78 131 81 1.160 15 49 128 36 228 72 77 127 46 44 366 40 47 119 57 263 229 53 72 167 521 147 85 232 69 31 28 128 34 94 26 18 172 7.025 32 Πηγή: Υπουργείο Παιδείας ∆ιά Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων. Η Γ.∆.Α. υπέβαλε τις σχετικές υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 4861/27.7.11 και 7347/18.11.11 επιστολές παροχής στοιχείων και έλαβε τις υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 5058/9.8.11 και 7540/28.11.11 υποβολές στοιχείων εκ µέρους του Τµήµατος Γ΄ Φροντιστηρίων της ∆ιεύθυνσης Ιδιωτικής Εκπαίδευσης του Ενιαίου ∆ιοικητικού Τοµέα Πρωτοβάθµιας και ∆ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας ∆ιά Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων. 30 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως 59. Σύµφωνα µε τα στοιχεία του ανωτέρω πίνακα, ο συνολικός αριθµός των κέντρων ξένων γλωσσών στην ελληνική επικράτεια, ενώ έβαινε αυξανόµενος µε ετήσιο ρυθµό µεταβολής 2,86%, 1,10% και 6,22% κατά τα έτη φοίτησης 2006 -2007, 2007-2008 και 2008-2009, αντίστοιχα το έτος φοίτησης 2009-2010 παρουσίασε αρνητικό ρυθµό µεταβολής ίσο µε 8,92% ενώ κατά το επόµενο έτος 2010-2011 εµφάνισε µικρή άνοδο της τάξης του 0,19%. Συνολικά, ο αριθµός των κέντρων ξένων γλωσσών, κατά το τελευταίο εξεταζόµενο έτος φοίτησης 2010-2011, παρουσιάζεται αυξηµένος µόλις κατά 0,79% σε σχέση µε το έτος φοίτησης 2005-2006. 60. Στον ακόλουθο Πίνακα παρουσιάζεται το ποσοστό που καταλαµβάνει ο αριθµός των κέντρων ξένων γλωσσών της κάθε περιφέρειας στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας µε βάση τα στοιχεία του Πίνακα 5. Πίνακας 6 Ποσοστιαία αναλογία Κ.Ξ.Γ. ανά Περιφέρεια της ελληνικής επικράτειας ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ∆ΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ∆ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ∆ΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ∆ΟΝΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ∆ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ∆ΟΝΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ∆ΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ 2005 - 2006 29,33% 5,80% 8,18% 7,79% 8,68% 13,74% 3,10% 5,27% 3,79% 6,44% 3,67% 1,68% 2,54% 100,00% 2006 - 2007 28,94% 6,00% 7,45% 7,41% 8,43% 15,73% 3,04% 4,95% 3,75% 6,75% 3,52% 1,63% 2,40% 100,00% ΕΤΟΣ ΦΟΙΤΗΣΗΣ 2007 - 2008 2008 - 2009 28,13% 27,41% 6,02% 5,55% 7,04% 7,72% 7,26% 6,85% 8,65% 8,31% 16,47% 19,21% 3,19% 2,95% 5,30% 5,08% 3,49% 3,44% 7,17% 6,66% 3,30% 3,10% 1,60% 1,58% 2,39% 2,14% 100,00% 100,00% 2009 - 2010 27,78% 5,62% 7,63% 7,56% 9,01% 16,06% 3,34% 5,69% 3,69% 7,12% 2,47% 1,63% 2,41% 100,00% 2010 - 2011 26,76% 5,21% 8,26% 7,12% 8,95% 16,51% 3,25% 5,21% 3,74% 7,42% 3,30% 1,82% 2,45% 100,00% 61. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του ανωτέρω πίνακα, η µεγαλύτερη συγκέντρωση κέντρων ξένων γλωσσών παρατηρείται στην περιφέρεια της Αττικής στην οποία αντιστοιχεί ποσοστιαία αναλογία της τάξεως του 28% κατά µέσο όρο επί του συνολικού µεγέθους της ελληνικής επικράτειας, ενώ ακολουθεί η περιφέρεια της Κεντρικής Μακεδονίας µε 16% κατά µέσο όρο, αντίστοιχα. Επισηµαίνεται, ότι σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της έρευνας της Hellastat, υφίσταται αναλογική σχέση µεταξύ του αριθµού των κέντρων ξένων γλωσσών και του αριθµού των σχολείων σε κάθε περιοχή. Επιπλέον, σύµφωνα µε την ως άνω µελέτη της Hellastat, η εκτίµηση του συνολικού ετήσιου κύκλου εργασιών των κέντρων ξένων γλωσσών της Περιφέρειας Αττικής κατά το έτος φοίτησης 2008 – 2009 έφθανε στο ύψος των €350 εκ. περίπου, ενώ για τις υπόλοιπες Περιφέρειες της χώρας ήταν ίση µε €500 εκ. περίπου33. 62. Επίσης, η Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ. ως δευτεροβάθµιο όργανο έχει µέλη 40 Συλλόγους Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών σε όλη την Ελλάδα, οι οποίοι µε τη σειρά τους εκπροσωπούν 2.577 ιδιοκτήτες κέντρων ξένων γλωσσών34, δηλαδή σχεδόν το 37% των 7.025 δραστηριοποιούµενων κέντρων ξένων γλωσσών στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας 33 Ο συνολικός αριθµός των κέντρων ξένων γλωσσών που λειτούργησαν στην Περιφέρεια Αττικής το σχολικό έτος 2008/09 ήταν 2.039, ενώ ο αντίστοιχος αριθµός για το υπόλοιπο της χώρας ανήλθε στα 5.463. 34 Ο συνολικός αριθµός των µελών των Συλλόγων της Οµοσπονδίας δηλώθηκε από την τελευταία στην υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 5277/19.8.11 υποβολή στοιχείων και αντικατοπτρίζει το σύνολο των µελών κατά την 2/8/2011. 31 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως κατά το έτος φοίτησης 2010-2011. Ακολούθως, εµφανίζεται ο αριθµός των κέντρων ξένων γλωσσών – µελών των εξετασθέντων πρωτοβάθµιων επαγγελµατικών οργανώσεων καθώς και η ποσοστιαία συµµετοχή αυτών στο συνολικό αριθµό των κέντρων ξένων γλωσσών που δραστηριοποιούνται στην αντίστοιχη γεωγραφική περιοχή35. Πίνακας 7 Αριθµός µελών εξεταζόµενων συλλογικών οργάνων – Ποσοστιαία συµµετοχή ΕΤΟΣ 2005 ΕΤΟΣ 2006 ΕΤΟΣ 2007 ΕΤΟΣ 2008 ΕΤΟΣ 2009 ΕΤΟΣ 2010 Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑ∆ΑΣ ΣΥΝΟΛΟ Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΛΟ Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΠΕΛΛΑΣ ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑ∆ΑΣ 241 474 72 44,14% 237 642 75 33,05% 237 656 74 32,47% 228 928 77 22,69% 211 617 78 30,36% 205 632 83 28,67% Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟ Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 172 232 74,14% 172 227 75,77% 174 228 76,32% 175 216 81,02% 170 226 75,22% 168 229 73,36% Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΧΑΝΙΩΝ ΣΥΝΟΛΟ Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΧΑΝΙΩΝ ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΧΑΝΙΩΝ 108 126 142 88,73% 124 167 74,25% 120 147 81,63% 117 152 76,97% 118 167 70,66% Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ ΣΥΝΟΛΟ Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ 71 126 56,35% 68 125 54,40% 69 124 55,65% 72 129 55,81% 71 123 57,72% 73 131 55,73% Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΚΙΛΚΙΣ ΣΥΝΟΛΟ Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΚΙΛΚΙΣ ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. ΝΟΜΟΥ ΚΙΛΚΙΣ 34 50 68,00% 33 51 64,71% 33 54 61,11% 34 57 59,65% 34 63 53,97% 33 60 55,00% ΣΥΝ∆ΕΣΜΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ Κ.Ξ.Γ. - EUROPALSO ΣΥΝΟΛΟ Κ.Ξ.Γ. ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΥΝ∆ΕΣΜΟΥ Ι.Κ.Ξ.Γ. EUROPALSO 1271 2.044 62,18% 1293 2.075 62,31% 1282 2.039 62,87% 1265 2.110 59,95% 1231 1.948 63,19% 1240 1.880 65,96% 63. Σύµφωνα µε τα στοιχεία του ανωτέρω πίνακα, τα µέλη του Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Ηρακλείου και Χανίων κατέχουν πολύ υψηλά ποσοστά επί του συνόλου των κέντρων ξένων γλωσσών που δραστηριοποιούνται στους αντίστοιχους νοµούς τα οποία φθάνουν, κατά µέσο όρο, το ύψος του 76% για το Σύλλογο του Ηρακλείου και 65% για το Σύλλογο των Χανίων. Παροµοίως, στην περίπτωση του Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Κιλκίς, το αντίστοιχο ποσοστό είναι της τάξεως του 60% περίπου, ενώ ακολουθεί ο Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Σερρών µε 56%. 64. Τα µέλη του Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Βόρειας Ελλάδας, όπως ήδη έχει αναφερθεί, δραστηριοποιούνται ιδίως στο νοµό Θεσσαλονίκης και Πέλλας συγκεντρώνοντας κατά µέσο όρο ποσοστό ίσο µε 32% επί του συνόλου των εγγεγραµµένων κέντρων ξένων γλωσσών. 65. Στην περίπτωση του EUROPALSO, του οποίου τα µέλη δραστηριοποιούνται κυρίως στην Αττική, το αντίστοιχο ποσοστό είναι της τάξεως του 63%, κατά µέσο όρο. ∆.4 ΓΕΙΤΝΙΑΖΟΥΣΕΣ ΑΓΟΡΕΣ 66. Ο κλάδος της πιστοποίησης είναι µεν διακριτός, ωστόσο, είναι άρρηκτα συνδεδεµένος µε την εκµάθηση της ξένης γλώσσας, διότι προσφέρει υπηρεσίες «µέτρησης» της 35 Τα στοιχεία του αριθµού των µελών ανά έτος αντλήθηκαν από: α) την υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 8172/12.12.11 υποβολή στοιχείων του Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Βόρειας Ελλάδας καθώς και από λίστα µελών του έτους 2010 που συλλέχθηκε από τα στελέχη της Γ.∆.Α. κατά τον επιτόπιο έλεγχο που έλαβε χώρα στα γραφεία του Συλλόγου στις 23/3/11, β) τις υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 6910/2.11.11 και 8432/20.12.11 υποβολές στοιχείων του Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Ηρακλείου, γ) τις υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 5940/23.9.11 και 7522/25.11.11 υποβολές στοιχείων εκ µέρους του Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Χανίων, δ) τις υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 6192/3.10.11 και 7713/30.11.11 υποβολές στοιχείων εκ µέρους του Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Σερρών, ε) τις υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 5809/19.9.11, 6431/11.10.11 και 6471/12.10.11 υποβολές στοιχείων εκ µέρους του Σ.Ι.Κ.Ξ.Γ. Νοµού Κιλκίς και στ) την υπ’ ηµ. αριθ. πρωτ. 6498/13.10.11 υποβολή στοιχείων εκ µέρους του Συνδέσµου Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών EUROPALSO. 32 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως αποτελεσµατικότητας της. Συνεπώς, στο πλαίσιο της ανάλυσης της αγοράς παροχής υπηρεσιών εκµάθησης ξένων γλωσσών από κέντρα ξένων γλωσσών εν προκειµένω, η παροχή υπηρεσιών πιστοποίησης παρουσιάζεται ως γειτνιάζουσα αγορά. 67. Στο πλαίσιο του υψηλού ανταγωνισµού για την απορρόφηση στην αγορά εργασίας, καθώς και της µεταβολής του εκπαιδευτικού συστήµατος σε διεθνές επίπεδο προς τη δηµιουργία αποφοίτων µε άµεση ικανότητα προσφοράς σε επαγγελµατικό επίπεδο, οι φορείς πιστοποίησης καλούνται να προσφέρουν αντίστοιχες αξιόπιστες και ποιοτικές υπηρεσίες. Ειδικά, όσον αφορά την απασχόληση στο δηµόσιο τοµέα, υπάρχουν συγκεκριµένοι φορείς πιστοποίησης (και πιστοποιητικά αυτών) που είναι αναγνωρισµένοι από το Α.Σ.Ε.Π. 68. Η πιστοποίηση ξένων γλωσσών επικεντρώνεται κατά βάση στην αγγλική γλώσσα. Οι φορείς πιστοποίησης είναι κυρίως πανεπιστηµιακά ιδρύµατα του εξωτερικού. Τα πιστοποιητικά που χορηγούν τα Πανεπιστήµια του Cambridge και του Michigan έχουν τη µεγαλύτερη ζήτηση, αποτελώντας τα «παραδοσιακά» πτυχία της αγοράς. Ωστόσο, πλέον έχουν εισέλθει αρκετοί οργανισµοί πιστοποίησης, µε τα πιστοποιητικά των Edexcel και City & Guilds (Όµιλος ECDL) να είναι τα δηµοφιλέστερα. 69. Επί του παρόντος, τα πτυχία έξι γλωσσών (αγγλικά, γαλλικά, γερµανικά, ιταλικά, ισπανικά και ρώσικα) προσφέρουν τη δυνατότητα πριµοδότησης στους υποψήφιους που επιδιώκουν να απασχοληθούν στο δηµόσιο τοµέα και για το λόγο αυτό η ζήτηση προσανατολίζεται προς αυτές τις γλώσσες. Ειδικά στην περίπτωση των ρωσικών που αποτελούν τη µοναδική εξωτική γλώσσα από τις προαναφερθείσες, η αναγνώριση των τίτλων από το ΑΣΕΠ εξηγεί σε µεγάλο βαθµό τη στροφή των µαθητών ξένων γλωσσών προς αυτήν. Επισηµαίνεται τέλος, ότι το Υπουργείο Παιδείας, ∆ια Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων έχει εισάγει το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσοµάθειας (Κ.Π.Γ.) το οποίο έχει αποσπάσει σηµαντικό µερίδιο αγοράς. Το εν λόγω Πιστοποιητικό χορηγείται για τη βεβαίωση του επιπέδου γλωσσοµάθειας της αγγλικής, γερµανικής, γαλλικής, ιταλικής, ισπανικής και ρωσικής γλώσσας (επίπεδα Γ2 - άριστη γνώση, Γ1 - πολύ καλή γνώση, Β2 - καλή γνώση, Β1 µέτρια γνώση)36. Ε. ΚΥΚΛΟΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΩΝ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ 70. ∆εδοµένης της νοµικής µορφής της πλειοψηφίας των κέντρων ξένων γλωσσών (Ο.Ε., Ε.Ε. ή ατοµική επιχείρηση), τα οικονοµικά τους στοιχεία δεν δηµοσιεύονται, δυσχεραίνοντας έτσι τις προσπάθειες εκτίµησης της αξίας των γεωγραφικών αγορών. Ωστόσο η Γ.∆.Α. προέβη σε ενδελεχή έρευνα, ζητώντας, µεταξύ άλλων, από τους κατά τόπους Συλλόγους όπως µεριµνήσουν ώστε τα µέλη των Συλλόγων να προσκοµίσουν τους κύκλους εργασιών της επιχείρησης κέντρου/-ων ξένων γλωσσών που διατηρούσαν ή και εξακολουθούν να διατηρούν, κατά τα τελευταία έτη. Η Γ.∆.Α. παρείχε τη δυνατότητα και απευθείας προσκόµισης των στοιχείων στην Υπηρεσία από τα µέλη των οικείων Συλλόγων. Πέραν των 36 Σε αντιστοιχία µε τη διάκριση που υιοθέτησε το 2001 το Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς του Συµβουλίου της Ευρώπης για τις ξένες γλώσσες (Κ.Ε.Π.Α.), σύµφωνα µε την οποία τα διπλώµατα των ξένων γλωσσών διακρίνονται σε έξι κοινά επίπεδα γνώσης για τα κράτη µέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης: α) επίπεδο Α1: στοιχειώδης γνώση, β) επίπεδο Α2: βασική γνώση, γ) επίπεδο Β1: µέτρια γνώση, δ) επίπεδο Β2: καλή γνώση, ε) επίπεδο Γ1: πολύ καλή γνώση, στ) επίπεδο Γ2: άριστη γνώση (αποκτάται επάρκεια γνώσης µίας ξένης γλώσσας). 33 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως ανωτέρω, η Γ.∆.Α. απηύθυνε επιστολές παροχής των συγκεκριµένων στοιχείων στα εντοπισθέντα µέλη που δεν είχαν ανταποκριθεί στο αίτηµα προσκόµισης στοιχείων. ΣΤ. ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ – ΑΡΘΡΟ 1 ΤΟΥ Ν. 703/1977 & Ν. 3959/2011 & ΑΡΘΡΟ 101 ΣΛΕΕ ΣΤ.1 ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 71. Στην κρινόµενη υπόθεση, προκειµένου να διαπιστωθεί εάν οι ερευνώµενες πρακτικές των εµπλεκοµένων µερών (βλ. ενότητες Α και Ζ επ.) εµπίπτουν στο απαγορευτικό πεδίο των διατάξεων του εφαρµοστέου ηµεδαπού ή και ενωσιακού νοµοθετικού πλαισίου, θα πρέπει να αξιολογηθεί εάν πληρούν τα κριτήρια της διάταξης του άρθρου 1 Ν. 703/1977 και του άρθρου 1 του Ν. 3959/2011 ή της αντίστοιχης διάταξης του άρθρου 101 ΣΛΕΕ. ΣΤ.2 ΠΙΘΑΝΟΣ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ∆ΙΑΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 101 ΠΑΡ. 1 ΣΛΕΕ 72. Σύµφωνα µε το άρθρο 3 παρ. 1 του Κανονισµού 1/2003 του Συµβουλίου για την εφαρµογή των κανόνων ανταγωνισµού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της ΣυνθΕΚ, νυν 101 και 102 ΣΛΕΕ, οι αρχές ανταγωνισµού και τα δικαστήρια των κρατών µελών οφείλουν, όταν εφαρµόζουν την εθνική νοµοθεσία ανταγωνισµού, να εφαρµόζουν και το άρθρο 81 (νυν 101 ΣΛΕΕ) σε συµφωνίες, αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων ή εναρµονισµένες πρακτικές, οι οποίες δύνανται να επηρεάσουν το εµπόριο µεταξύ των κρατών µελών. 73. Η διάταξη του άρθρου 101 ΣΛΕΕ είναι αντίστοιχη αυτής του άρθρου 1 του Ν. 703/1977 και του άρθρου 1 Ν. 3959/2011. Σηµειώνεται, εξάλλου, ότι σύµφωνα µε τη νοµολογία του Συµβουλίου της Επικρατείας «η διάταξη του άρθρου 1 του Ν. 703/77 είναι σχεδόν πανοµοιότυπη µε τη διάταξη του [άρθρου 101 ΣΛΕΕ]. Μοναδική επιπλέον προϋπόθεση εφαρµογής της κοινοτικής διάταξης, σε σχέση µε τη διάταξη του εθνικού δικαίου, αποτελεί αυτή «της δυνατότητας σοβαρής επίδρασης στο ενδοκοινοτικό εµπόριο» 37. 74. Το κριτήριο του επηρεασµού του εµπορίου είναι αυτόνοµο κριτήριο της κοινοτικής νοµοθεσίας, το οποίο πρέπει να εκτιµάται χωριστά σε κάθε περίπτωση. Το κριτήριο αυτό οριοθετεί το πεδίο εφαρµογής του κοινοτικού δικαίου του ανταγωνισµού. Κατά πάγια νοµολογία, για να µπορεί µια απόφαση, συµφωνία ή πρακτική να επηρεάσει το εµπόριο µεταξύ κρατών µελών πρέπει, βάσει ενός συνόλου νοµικών και πραγµατικών στοιχείων, να µπορεί να πιθανολογηθεί επαρκώς ότι µπορεί να ασκήσει άµεση ή έµµεση, πραγµατική ή δυνητική επίδραση στα εµπορικά ρεύµατα µεταξύ κρατών µελών, τούτο δε κατά τρόπο που να προκαλείται φόβος ότι θα µπορούσε να εµποδίσει την πραγµατοποίηση ενιαίας αγοράς µεταξύ κρατών µελών. Πράγµατι, το κοινοτικό δίκαιο δεν εφαρµόζεται σε συµφωνίες που δεν δύνανται να επηρεάσουν αισθητά το εµπόριο µεταξύ των κρατών µελών38. 37 Βλ. ενδεικτικά ΣτΕ1731/2001, Επισκ.Εµπ.∆ικ.2003, σ.1053 Βλ. Ανακοίνωση της Ευρ. Επιτροπής, Κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε την έννοια του επηρεασµού του εµπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ΕΕ 2004 C101/81, παρ.9-13 και τη σχετική νοµολογία στην οποία παραπέµπει. Σηµειώνεται ότι αυτές οι κατευθυντήριες γραµµές βασίζονται στις αρχές που αναπτύχθηκαν από τα ενωσιακά δικαστήρια κατά την ερµηνεία της έννοιας του επηρεασµού του εµπορίου των άρθρων 81 και 82 ΣυνθΕΚ (πλέον 101 και 102 ΣΛΕΕ). 38 34 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως 75. Το εµπόριο µεταξύ των κρατών µελών µπορεί να επηρεαστεί επίσης σε περιπτώσεις στις οποίες η οικεία αγορά είναι η εθνική αγορά ή τµήµα της εθνικής αγοράς39. Κατά πάγια νοµολογία του ∆ικαστηρίου της Ε.Ε. (πρώην ∆ΕΚ, εφεξής ∆ΕΕ) οι περιοριστικές του ανταγωνισµού πρακτικές που καλύπτουν ολόκληρο το έδαφος ενός των κρατών µελών, ζωτικό δηλαδή τµήµα της κοινής αγοράς, έχουν εξ ορισµού ως αποτέλεσµα την παρακώλυση της οικονοµικής αλληλοδιεισδύσεως που επιδιώκεται µε τη Συνθήκη40. Η έννοια της επίδρασης στα εµπορικά ρεύµατα δεν προϋποθέτει µόνο τον περιορισµό ή τη µείωση του εµπορίου, αλλά οποιαδήποτε διαφοροποίηση των εµπορικών ρευµάτων – αρκεί αυτή να είναι αισθητή41. Κατά συνέπεια, και στην περίπτωση συµφωνιών ή πρακτικών που καλύπτουν το έδαφος ενός µόνο κράτους µέλους θεµελιώνεται επίδραση µεταξύ κρατών µελών αρκεί να υπάρχει δυνατότητα αισθητής µεταβολής των εµπορικών ρευµάτων µεταξύ κρατών µελών. Κατά πάγια νοµολογία του ∆ΕΕ, οι περιοριστικές του ανταγωνισµού πρακτικές που καλύπτουν ολόκληρο το έδαφος ενός κράτους - µέλους, ζωτικό δηλαδή τµήµα της κοινής αγοράς, έχουν εκ φύσεως ως αποτέλεσµα την εδραίωση στεγανοποιήσεων εθνικού χαρακτήρα, παρακωλύοντας την οικονοµική αλληλοδιείσδυση που επιδιώκεται µε τη Συνθήκη. 76. Εν προκειµένω, µε βάση τα έως τώρα στοιχεία στη διάθεση της υπηρεσίας, δεν προκύπτουν επαρκή στοιχεία σχετικά µε την πλήρωση του κριτηρίου της δυνατότητας επηρεασµού του διακοινοτικού εµπορίου στις περιπτώσεις των περιοριστικών του ανταγωνισµού πρακτικών από τους τοπικούς συλλόγους ιδιοκτητών κέντρων ξένων γλωσσών που εξετάζονται στις ενότητες Ζ.1 – Ζ.6 κατωτέρω. Και τούτο, διότι οι εν λόγω πρακτικές περιορίζονται σε µικρό και µεµονωµένο αριθµό συλλόγων µε κατεξοχήν τοπική εµβέλεια (και συνακόλουθα σε περιορισµένο σχετικά αριθµό φροντιστηρίων ξένων γλωσσών και σχολικού πληθυσµού). Για το λόγο αυτό, δεν δύναται να πιθανολογηθεί σε ικανοποιητικό βαθµό, βάσει του συνόλου των νοµικών και πραγµατικών στοιχείων, ότι οι εξεταζόµενες πρακτικές των τοπικών συλλόγων ιδιοκτητών φροντιστηρίων κέντρων ξένων γλωσσών δύνανται να ασκήσουν άµεση ή έµµεση, πραγµατική ή δυνητική επίδραση στα εµπορικά ρεύµατα µεταξύ κρατών-µελών. Το ίδιο συµπέρασµα συνάγεται και αναφορικά µε τις εξεταζόµενες πρακτικές του Συνδέσµου EUROPALSO, καθόσον οι οικονοµικές του δραστηριότητες αφορούν, επίσης, σε φροντιστήρια ξένων γλωσσών που δραστηριοποιούνται κατεξοχήν στην Αττική. 39 Βλ. Κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε την έννοια του επηρεασµού του εµπορίου ό.π., παρ.22. Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ∆ΕΕ, 8/72 Vereeniging van Cementhandelaren κ. Επιτροπής, Συλλ. 1972 σ. 977, σκ. 29, 126/80, Maria Salonia κ. Giorgio Poidomani και Franca Baglieri, Συλλ. 1981 σ. 1563, σκ. 14, C42/84 Remia BV κλπ κ. Επιτροπής, Συλλ. 1985, σ. 2545, σκ. 22, C-35/96 Επιτροπή κ. Ιταλίας, Συλλ. 1998 σ. Ι 3851, σκ. 48, C-309/99 J.C.J. Wouters κ.ά. κ. Algemene Raad van de Nederlandse Orde van Advocaten, Συλλ. 2002 σ. I-1577, σκ. 95, αποφ. ΕΑ 277/IV/2005 (ΣΕΣΜΕ), σελ. 42-43, η οποία επικυρώθηκε από το ∆ιοικητικό Εφετείο Αθηνών µε την υπ’ αριθµ. 1001/2006 απόφασή του (ΣΕΣΜΕ). Βλ. επίσης Μιχ. - Θεοδ. Μαρίνο, Ανακοινώσεις και Κατευθυντήριες γραµµές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο δίκαιο του ανταγωνισµού νοµικές διαστάσεις µετά τον Κανονισµό 1/2003 και επιδράσεις στο εθνικό δίκαιο των συµβάσεων, ∆ΕΕ 7/2006, σ. 713. 41 Βλ. σχετικά Κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε την έννοια του επηρεασµού του εµπορίου, ό.π., παρ. 33 και 74. 40 35 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως 77. Με βάση τα ανωτέρω, το άρθρο 101 ΣΛΕΕ δεν τυγχάνει εφαρµογής στην κρινόµενη υπόθεση και οι εξεταζόµενες πρακτικές των τοπικών Συλλόγων, όπως αυτές περιγράφονται στις ενότητες Ζ.1 – Ζ.6 κατωτέρω, αξιολογούνται µόνον υπό το πρίσµα των εθνικών διατάξεων περί προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισµού42. ΣΤ.3 ΕΞΕΤΑΣΗ ΠΙΘΑΝΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 1 Ν. 703/77 ΩΣ ΙΣΧΥΕ, ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 1 Ν. 3959/2011 78. Ο Ν. 703/1977 (ΦΕΚ Α΄ 278) καταργήθηκε µε το άρθρο 51 του Ν. 3959/2011 (ΦΕΚ Α’ 93), οι διατάξεις του οποίου συνιστούν το νέο νοµοθετικό εθνικό πλαίσιο περί προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισµού.. Επίσης, όπως ήδη αναφέρθηκε, για την περίπτωση της Οµοσπονδίας, οι πιθανολογούµενες παραβάσεις εξετάζονται και υπό το πρίσµα του άρθρου 101 ΣΛΕΕ. 79. Το άρθρο 1 παρ. 1 του Ν. 703/1977 και του Ν. 3959/2011 απαγορεύει όλες τις συµφωνίες µεταξύ επιχειρήσεων, όλες τις αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και κάθε εναρµονισµένη πρακτική που έχουν, ως αντικείµενο ή ως αποτέλεσµα, την παρεµπόδιση, τον περιορισµό ή τη νόθευση του ανταγωνισµού, και ιδίως εκείνες οι οποίες συνίστανται στον άµεσο ή έµµεσο καθορισµό των τιµών αγοράς ή πωλήσεως ή άλλων όρων συναλλαγής, στον περιορισµό ή στον έλεγχο της παραγωγής και των αγορών, ή στην κατανοµή των αγορών ή των πηγών εφοδιασµού43. 80. Προϋποθέσεις, εποµένως, εφαρµογής της διάταξης του άρθρου 1 παρ. 1 του Ν. 703/1977, ως ίσχυε, και του αντίστοιχου άρθρου του Ν. 3959/2011 είναι44: • Η ύπαρξη συµφωνίας, εναρµονισµένης πρακτικής µεταξύ επιχειρήσεων ή απόφασης ένωσης επιχειρήσεων, • Αντικείµενο ή αποτέλεσµα της ανωτέρω συµφωνίας, εναρµονισµένης πρακτικής ή απόφασης να είναι ο αισθητός περιορισµός, η παρακώλυση ή η νόθευση του ανταγωνισµού. 42 ∆ιαφορετική θα ήταν η αξιολόγηση για την εξεταζόµενη πρακτική (ρήτρα µη ανταγωνισµού) της Πανελλήνιας Οµοσπονδίας Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών – PALSO, δεδοµένου ότι αυτή εκτείνεται στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας, και εποµένως δύναται εκ του λόγου αυτού να επηρεάσει το εµπόριο µεταξύ κρατών µελών κατά την έννοια του άρθρου 101 ΣΛΕΕ. Ωστόσο, όπως προαναφέρθηκε, η περίπτωση αυτή επιλύθηκε σε προγενέστερο της κατ’ ουσία συζήτησης στάδιο, µε την αποδοχή από την Επιτροπή των αναθεωρηµένων δεσµεύσεων που πρότεινε η Οµοσπονδία, βάσει των κείµενων εθνικών και ενωσιακών διατάξεων (και τηρουµένων των διαδικασιών του Κανονισµού (ΕΚ) 1/2003). 43 Οι υπό εξέταση πρακτικές αξιολογούνται είτε µε βάση τις προϊσχύουσες διατάξεις, δηλ. αυτές του Ν. 703/1977, εφόσον οι πιθανολογούµενες παραβάσεις έλαβαν χώρα κατά τη χρονική περίοδο ισχύος του Ν. 703/1977, είτε σωρευτικά βάσει του Ν. 703/1977 και των αντίστοιχων, όµοιων κατά το περιεχόµενο, διατάξεων του Ν. 3959/2011, εφόσον οι υπό εξέταση κάθε φορά καταστατικές προβλέψεις ή αποφάσεις των καταστατικών οργάνων εξακολουθούν να είναι σε ισχύ ή να αναπτύσσουν αποτελέσµατα κατά την ηµεροµηνία εξέτασης της υπόθεσης. 44 Αντίστοιχες είναι και οι προϋποθέσεις εφαρµογής του άρθρου 101 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ (πρώην άρθρου 81 παράγραφος 1 ΣυνθΕΚ). Μοναδική ουσιαστική επιπλέον προϋπόθεση εφαρµογής της κοινοτικής διάταξης, σε σχέση µε τη διάταξη του εθνικού δικαίου αποτελεί αυτή της «δυνατότητας σοβαρής επίδρασης στο διακοινοτικό εµπόριο». 36 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως Κατά συνέπεια, προκειµένου να στοιχειοθετηθεί παράβαση του άρθρου 1 παρ. 1 του Ν. 703/1977 και του Ν. 3959/2011, θα πρέπει να ερευνηθεί εν προκειµένω η συνδροµή ή µη των ως άνω προϋποθέσεων στην υπό κρίση υπόθεση (ανά εξεταζόµενη ένωση). ΣΤ.3.1 Η έννοια της «επιχείρησης» 81. Ως «επιχείρηση», κατά το δίκαιο προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισµού νοείται κάθε φυσικό πρόσωπο ή οικονοµική ενότητα που ασκεί εµπορική ή άλλη οικονοµική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το νοµικό καθεστώς του και από τον τρόπο χρηµατοδότησής του45. Ειδικότερα, η ύπαρξη επιχείρησης προϋποθέτει αυτονοµία οικονοµικής δράσης και συνακόλουθα πλήρη ανάληψη των οικονοµικών κινδύνων που συνεπάγεται η εκάστοτε οικονοµική δραστηριότητα46. Ως οικονοµική δραστηριότητα νοείται κάθε δραστηριότητα προσφοράς αγαθών ή υπηρεσιών σε δεδοµένη αγορά47. Η έννοια της «επιχείρησης» είναι περισσότερο οικονοµική παρά νοµική και το αποφασιστικό κριτήριο για την έννοια αυτή στο δίκαιο προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισµού είναι η οικονοµική, και όχι η νοµική της αυτοτέλεια. 82. Οι ελεύθεροι επαγγελµατίες, εφόσον δεν τελούν υπό υπαλληλική σχέση, παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε συγκεκριµένες αγορές έναντι αµοιβής και αναλαµβάνουν έτσι τους σχετικούς οικονοµικούς κινδύνους από τη δραστηριότητά τους αυτή, θεωρείται ότι ασκούν οικονοµική δραστηριότητα48 και, ως εκ τούτου, εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής των προαναφερόµενων διατάξεων. Εν προκειµένω, οι ιδιοκτήτες κέντρων ξένων γλωσσών συνιστούν επιχειρήσεις κατά τα προαναφερθέντα. ΣΤ.3.2 Η έννοια της «ένωσης επιχειρήσεων» 83. Κατά το δίκαιο προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισµού για να θεωρηθεί ότι µια επαγγελµατική οργάνωση συνιστά ένωση επιχειρήσεων απαιτείται αυτή να ασκεί οικονοµική δραστηριότητα ή να ασκεί δραστηριότητες που αφορούν σε άσκηση οικονοµικής δραστηριότητας των µελών της. Έτσι, ένας επαγγελµατικός φορέας ενεργεί ως ένωση επιχειρήσεων για τους σκοπούς του άρθρου 1 του Ν. 703/77 και του Ν. 3959/2011, 45 Βλ. ενδεικτικά απόφαση Γεν∆ικ, υπόθ Τ-217 και 245/03 FNSEA κ. Επιτροπής,Συλλ. 2004 σ. ΙΙ-271, και απόφ. ∆ΕΕ, C-101 και 110/07 Coop de France Betail and Viande κ. Επιτροπής, Συλλ. 2008 σ. Ι-10193 και αποφάσεις ∆ΕΕ C-41/90, Hofner και Elser κ. Macroton GmbH, Συλλ.1991 σ. Ι-1979, C-55/96, Job Centre II, Συλλ. 1997, σ. Ι-7119, σκ. 21, C-180-184/98, Pavlov κ. Stichting Pensioenfonds Medische Specialisten, Συλλ. 2000, σ. Ι-6451, σκ.74, C-218/00, Cisal di Batistello Venanzio &Co κ.Instituto Nazionale per L’Assicurazione Contro Gli fortune Sul Lavoro (INAIL), Συλλ.2002 σ. Ι-691, σκ. 22. 46 Βλ. ενδεικτικά υπόθ. Τ-23/09 Conseil national de l’Ordre des pharmaciens (CNOP), Conseil central de la section G de l’Ordre national des pharmaciens (CCG) κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σκ. 70-71, υπόθ. C-55/96, Job Centre coop.arl, Συλλογή 1997, σελ. Ι-7119, σκ.21, συνεκδ. υποθ. C-180-184/98, Pavel Pavlov κ.ά. κατά Stichting Pensioenfonds Medische Specialisten, Συλλ. 2000 σ. Ι-6451, σκ. 74, υπόθ. C-118/85 Επιτροπή κατά Ιταλίας Συλλ. 1987 σ. 2599, σκ. 7, υπόθ. C-41/90 Klaus Höfner and Fritz Elser κατά Macrotron GmbH Συλλ. 1991 σ. I-1979, σκ. 21, υπόθ. C-35/96 Επιτροπή κατά Ιταλίας (CNSD) Συλλ. 1998 σ. I-3851, σκ. 36, υπόθ. C244/94 Fédération Française des Sociétés d’Assurance κ.ά. κατά Ministère de l'Agriculture et de la Pêche Συλλ. 1995 σ. I-4013, σκ. 14, απόφαση ΕΑ 292/IV/2005 υπό 2.1. 47 Βλ. ενδεικτικά υπόθ. C-118/85, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 1987, σελ. 2599, σκ. 7, υπόθ. C-35/96, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλ. 1998, σελ. 3851, σκ. 36, EA 430/V/2009, σελ. 6 και ΕΑ 317/V/2006, σελ. 16, 17. 48 Βλ. ενδεικτικά απόφ. ∆ΕΕ C-180/98 έως 184/98, Pavel Pavlov κ.ά. κ.Stichting Pensioenfonds Medische Specialisten, Συλλ. 2000 σ. Ι-6451, σκ. 77, και αποφάσεις ΕΑ 292/IV/2005 και 518/VI/2011. 37 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως καθώς και του άρθρου 101 ΣΛΕΕ όταν θεσπίζει µία ρύθµιση που αφορά την επιχειρηµατική (οικονοµική) συµπεριφορά των µελών του49, όταν δηλ. ο επαγγελµατικός φορέας προβαίνει µε αποφάσεις του στη θέσπιση ρυθµίσεων σχετικών µε τη συµπεριφορά των ελεύθερων επαγγελµατιών σε συγκεκριµένη αγορά παροχής υπηρεσιών50. Στην έννοια αυτή περιλαµβάνονται ρυθµίσεις καθορισµού πίνακα αµοιβών µελών ή κατώτατων ορίων αµοιβών των µελών, καθώς και υποδείξεις, εγκύκλιοι και λοιπές πρακτικές µε τις οποίες οι επαγγελµατικές οργανώσεις παρακινούν τα µέλη τους να ακολουθήσουν ορισµένη συµπεριφορά στο ζήτηµα προσδιορισµού των αµοιβών τους51. 84. Η «ένωση επιχειρήσεων» προϋποθέτει πλειονότητα επιχειρήσεων που συνδέονται µεταξύ τους µε οποιαδήποτε µορφή οργανωµένης συνεργασίας. ∆εν απαιτείται η «ένωση επιχειρήσεων» να έχει νοµική προσωπικότητα52, ούτε και η ίδια εµπορική ή παραγωγική δραστηριότητα, προκειµένου να εµπίπτει στο άρθρο 1 του Ν. 703/1977,53 αρκεί να εξυπηρετεί τα εµπορικά συµφέροντα των µελών της54. Σωµατεία, ενώσεις, σύνδεσµοι θεωρούνται ως «ενώσεις επιχειρήσεων» κατά την έννοια του άρθρου 1 παρ. 1 του Ν. 703/1977, του Ν. 3959/2011 και του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, ανεξάρτητα από τη νοµική τους µορφή και τον κερδοσκοπικό ή µη χαρακτήρα τους (non - profit undertakings)55. 85. Συναφώς, και οι δευτεροβάθµιες οµοσπονδίες ενώσεων συνιστούν ενώσεις επιχειρήσεων κατά την έννοια των άρθρων 1 του Ν. 703/77 και του Ν. 3959/2011, καθώς σκοπός των εν λόγω άρθρων βάσει των οποίων οι ενώσεις επιχειρήσεων δύνανται µε τις αποφάσεις τους να παραβιάζουν το δίκαιο του ανταγωνισµού, είναι να αποτρέψει το ενδεχόµενο επαγγελµατικοί φορείς σε οποιαδήποτε βαθµίδα να λειτουργούν ως «forum» οικονοµικών συνεννοήσεων µεταξύ των ενδιαφεροµένων επαγγελµατιών56. ΣΤ.3.3 Η έννοια της «απόφασης» ένωσης επιχειρήσεων 86. «Απόφαση» είναι κάθε έκφραση βούλησης της ένωσης µε οποιαδήποτε µορφή, όπως κανονισµοί, ρήτρες καταστατικού, οδηγίες, εγκύκλιοι, απλές συστάσεις, εφόσον έχουν καταρχήν χαρακτήρα υποχρεωτικό για τα µέλη και/ ή προβλέπονται κυρώσεις σε περίπτωση 49 Βλ. αποφάσεις ΕΑ 292/IV/2005 υπό 3.1. και 518/VI/2011. Βλ. απόφαση ∆ΕΕ, C-309/99, J.C.J. Wouters κ.ά. κ. Algemene Raad van de Nederlandse Orde van Advocaten, Συλλ. 2002 σ. I-1577, παρ. 64. 51 Βλ. ενδεικτικά Β. Κονδύλη, Ελευθέρια Επαγγέλµατα και Κοινοτικό ∆ίκαιο του Ανταγωνισµού, Αντ. Ν. Σάκκουλας, Αθήνα-Κοµοτηνή, 2000, σ. 140. 52 Βλ. ενδεικτικά υποθ. C-395/96 P και C-396/96 P Companie maritime belge transports SA, Companie maritime belge SA και Dafra-Lines A/S (CEWAL) κατά Επιτροπής Συλλογή 2000 σ. Ι- 01365, σκ. 144. Βλ. επίσης σχετικά και Λ. Κοτσίρη, Ευρωπαϊκό Εµπορικό ∆ίκαιο, 2003, σελ. 398-399. 53 Βλ. συνεκδ. υποθ. Τ-25/95, Τ-26/95, Τ-30/95 έως Τ-32/95, Τ-34/95 έως Τ-39/95, Τ-42/95 έως Τ-46/95, Τ48/95 έως Τ-65/95, Τ-68/95 έως Τ-71/95, Τ-87/95, Τ-88/95, Τ-103/95 και Τ-104/95, Cimenteries CBR SA κ.ά κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000 σ. ΙΙ-491, παρ. 1320. 54 Βλ. απόφαση Επιτροπής, 96/438/ΕΚ FENEX, ΕΕ 1996 L181/28, παρ. 31. Βλ. επίσης Alison Jones/ Brenda Surfin, EC Competition Law, 2004, σελ.147. 55 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ∆ΕΕ 209-215/78 & 218/78 Heintz van Landewyck SARL κ.ά. κ. Επιτροπής, Συλλ. 1980 σ. 3125, σκ. 87-88, C-96-102, 104, 105, 108 και 110/82 IAZ κ. Επιτροπής, Συλλ. 1983 σ. 03369, σκ.1920, και C-246/86 Belasco κ. Επιτροπής, Συλλ. 1989 σ. 2117, σκ.2, 65. 56 Βλ. απόφαση Γενικού ∆ικαστηρίου T-193/02 Piau κ. Επιτροπής, Συλλ. 2005 σ. ΙΙ-209, σκ. 7. Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΑ 292/IV/2005 υπό1.1. και 518/VI/2011. 50 38 Προς ∆ηµοσίευση στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως µη εφαρµογής τους57. Απόφαση του οργάνου διοίκησης της εκάστοτε ένωσης θεωρείται νοµικά δεσµευτική, εφόσον προβλέπεται στο καταστατικό της ότι οι αποφάσεις της δεσµεύουν τα µέλη58. 87. Η απαγόρευση του άρθρου 1 του Ν. 703/1977 και του Ν. 3959/2011 εφαρµόζεται και σε περιπτώσεις που η απόφαση έχει το χαρακτήρα απλής σύστασης χωρίς δεσµευτικότητα, εφόσον αντανακλά εν τοις πράγµασι τη συλλογική βούληση των µελών της ένωσης να συντονίσουν τη δράση τους σε µια συγκεκριµένη αγορά και είναι ικανή να επιφέρει σηµαντικές αρνητικές επιπτώσεις στον ανταγωνισµό.59 Οι συστάσεις µη δεσµευτικού χαρακτήρα οιασδήποτε ένωσης επιχειρήσεων προς τα µέλη της αναφορικά µε τον καθορισµό τιµών εκ µέρους τους για την παροχή υπηρεσιών, απαγορεύονται, ακόµη και αν δεν τηρούνται εξ’ ολοκλήρου, στο βαθµό που επιτρέπουν στα µέλη της ένωσης να αναγνωρίζουν την τιµολογιακή πολιτική των ανταγωνιστών τους, επηρεάζοντας κατ’ α

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.