ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘΜ. 754/2021 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτηρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 15ης Δεκεμβρίου 2021, ημέρα Τετάρτη και ώρα 12:30, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Ιωάννης Λιανός Μέλη: Καλλιόπη Μπενετάτου (Αντιπρόεδρος) Παναγιώτης Φώτης (Εισηγητής) Ιωάννης Στεφάτος Μαρία Ιωάννα Ράντου Μαρία Ιωαννίδου Σωτήριος Καρκαλάκος και Ιωάννης Πετρόγλου Γραμματέας: Ηλιάνα Κούτρα Θέμα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί της γνωστοποίησης κατ’ άρθρο 6 παρ. 1 έως 3 του ν. 3959/2011, που αφορά στην απόκτηση από την εταιρεία με την επωνυμία VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και διακριτικό τίτλο VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ (ή οποιαδήποτε συνδεδεμένη με αυτήν εταιρεία) αποκλειστικού ελέγχου επί της εταιρείας με την επωνυμία ΜΙΧΑΗΛ ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ και της εταιρείας με την επωνυμία ΑΛΕΣΙΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡΤΟΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ. Πριν την έναρξη της συζητήσεως, ο Πρόεδρος όρισε Γραμματέα της υπόθεσης την υπάλληλο Ηλιάνα Κούτρα με αναπληρώτρια την Ευγενία Ντόρντα. Στην αρχή της συζήτησης τον λόγο έλαβε ο Εισηγητής της υπόθεσης, Παναγιώτης Φώτης, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά το περιεχόμενο της υπ’ αριθ. πρωτ. 10132/14.12.2021 γραπτής εισήγησης επί της κρινόμενης υπόθεσης και πρότεινε, για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά στην Εισήγηση την έγκρισή της. Η Επιτροπή στη συνέχεια, αφού αποχώρησαν από την αίθουσα οι υπηρεσιακοί παράγοντες, προχώρησε σε διάσκεψη επί τη υπόθεσης με τη συμμετοχή του Εισηγητή Παναγιώτη Φώτη, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και αφού έλαβε υπόψη την υπ’ αριθ. πρωτ. 10132/14.12.2021 Έκθεση του αρμόδιου Εισηγητή τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, και το ισχύον νομικό πλαίσιο, Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε δύο
(2)επιπλέον εκδόσεις με τα διακριτικά: 1) Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, 2) Έκδοση για την εταιρεία VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ. Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ I H ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΠΡΑΞΗ I.1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1.Στις 7.10.2021 υπεβλήθη στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΕΑ») το υπ’ αριθ. πρωτ. 8172 συνοπτικό έντυπο γνωστοποίησης συγκέντρωσης επιχειρήσεων (εφεξής και «Γνωστοποίηση») από την εταιρεία VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε., η οποία συνίσταται στην απόκτηση εμμέσως από τα Κεφάλαια CVC, μέσω της ελεγχόμενης από τα ως άνω κεφάλαια VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.1 (ή από οποιαδήποτε συνδεδεμένη με αυτήν εταιρεία, συλλογικά αναφερόμενες ως VIVARTIA), αποκλειστικού ελέγχου επί των εταιρειών ΜΙΧΑΗΛ ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ και το διακριτικό τίτλο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ ή ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΖΥΜΕΣ (εφεξής και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ) και ΑΛΕΣΙΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡΤΟΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ και το διακριτικό τίτλο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΣΦΟΛΙΑΤΑ (εφεξής και ΑΛΕΣΙΣ). 2.H VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ με ποσοστό 49% και στο μετοχικό κεφάλαιο της ΑΛΕΣΙΣ με ποσοστό 51%, εμμέσως διά της κατά 100% θυγατρικής της εταιρείας ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ (βλ. παρ. 4 - 6 κατωτέρω). Το εναπομείναν ποσοστό ήτοι, ποσοστό 51% στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και 49% στην ΑΛΕΣΙΣ, ανήκει στον κ. Μιχαήλ Αραμπατζή (εφεξής και «Μ.Α.»). Στο πλαίσιο της παρούσας συναλλαγής, ο Μ.Α. πρόκειται να μεταβιβάσει στη VIVARTIA ποσοστό 26% επί του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ποσοστό 24% επί του μετοχικού κεφαλαίου της ΑΛΕΣΙΣ. Επομένως, συνεπεία της γνωστοποιούμενης συναλλαγής, η VIVARTIA θα κατέχει συνολικό ποσοστό 75% και ο Μ.Α. ποσοστό 25% επί του μετοχικού κεφαλαίου έκαστης εταιρείας. I.2 ΤΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ ΜΕΡΗ I.2.1 VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. 3.Η VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. (εφεξής «VIVARTIA» ή/και «Γνωστοποιούσα») είναι εταιρεία συμμετοχών (holding) και επικεφαλής του ομώνυμου ομίλου παραγωγής τροφίμων. Το μετοχικό κεφάλαιο της VIVARTIA ανήκει κατά 99,49% στην εταιρεία VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε., η οποία συστάθηκε στις 23.3.2021 στην Ελλάδα από την εταιρεία Venetiko Holdings S.a.r.l., και ελέγχεται εμμέσως από τη CVC, μέσω ορισμένων Κεφαλαίων CVC 2. 4.Συνολικά, οι δραστηριότητες του ομίλου VIVARTIA μπορούν να κατηγοριοποιηθούν στους εξής κλάδους: (
- i)Κλάδος Γαλακτοκομικών και Ποτών, με αντικείμενο την παραγωγή και διανομή Το Δίκτυο CVC περιλαμβάνει τη CVC και τις θυγατρικές της και τη CVC Capital Partners Advisory Group Holdings Foundation και τις θυγατρικές της, οι οποίες είναι […] (τα «Κεφάλαια CVC»). Τα Κεφάλαια CVC κατέχουν συμμετοχές σε διάφορες εταιρείες που ανήκουν σε διαφορετικούς κλάδους, […] (οι «Εταιρείες Χαρτοφυλακίου των Κεφαλαίων CVC»). Το σύνολο των Εταιρειών Χαρτοφυλακίου των Κεφαλαίων CVC με κύκλο εργασιών στην Ελλάδα περιλαμβάνεται στον σχετικό κατάλογο που έχει προσκομιστεί από τη CVC σε εμπιστευτικό Παράρτημα μαζί με τη Γνωστοποίηση. 2 Ειδικότερα στις 30.3.2021, η VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε. απέκτησε ποσοστό 99,47% επί του μετοχικού κεφαλαίου της VIVARTIA. Κατά τις 6.5.2021, το ποσοστό της VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε. στη VIVARTIA είχε αυξηθεί σε 99,49%. Η εν λόγω συναλλαγή γνωστοποιήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή η οποία την ενέκρινε με απόφαση της 8.3.2021(υπόθεση M.10111 - CVC / Vivartia Holdings). 1 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως γάλα και παρεμφερή προϊόντα γιαουρτιού και χυμών φρούτων, μέσω της ΔΕΛΤΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. (εφεξής και «ΔΕΛΤΑ») και των θυγατρικών της3, (
- ii)Κλάδος Καταψυγμένων Τροφίμων, με αντικείμενο την παραγωγή και διανομή καταψυγμένων τροφίμων και ζυμών, όπως λαχανικά και έτοιμες συνταγές γευμάτων, μέσω της ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (εφεξής και «ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ») και των θυγατρικών της και (iii) Κλάδος Υπηρεσιών Εστίασης και Ψυχαγωγίας, με αντικείμενο τη λειτουργία εστιατορίων ταχείας εστίασης και καφέ-ζαχαροπλαστείων και την παροχή υπηρεσιών catering, μέσω της GOODY'S ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΣΤΙΑΣΗΣ (εφεξής και «GOODY'S») και EVEREST ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ (εφεξής και «EVEREST») και των θυγατρικών τους. 5.Όσον αφορά τον κλάδο των Κατεψυγμένων Τροφίμων, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, επικεφαλής αυτού είναι η εταιρεία ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ, άμεση κατά 100% θυγατρική της VIVARTIA. Πέραν της συμμετοχής της στο μετοχικό κεφάλαιο των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ, η ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ συμμετέχει κατά ποσοστό 100% στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας UNCLE STATIS E.O.O.D. με έδρα στη Βουλγαρία.4 6.Στην ελληνική αγορά κατεψυγμένης ζύμης και κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης, η ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ δραστηριοποιείται μέσω της συμμετοχής της στις εταιρείες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ (βλ. σχετικά και https://www.epant.gr/apofaseis-gnomodotiseis/item/333-apofasi-3412007.html). Σημειώνεται ότι τα προϊόντα της ΑΛΕΣΙΣ διανέμονται στην αγορά από την ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ στην Ελλάδα και στο εξωτερικό5. Η ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ δεν δραστηριοποιείται στην παραγωγή κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης. 7.Πέραν των ανωτέρω, ο Όμιλος VIVARTIA έχει μικρή παρουσία στην ελληνική αγορά κατεψυγμένης ζύμης και κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για επαγγελματική χρήση μέσω των OLYMPIC CATERING Α.Ε. (εφεξής και «OLYMPIC CATERING»)6 και HELLENIC CATERING Α.Ε. (εφεξής και «HELLENIC CATERING»), των οποίων, ωστόσο, η κύρια δραστηριότητα είναι η παροχή υπηρεσιών catering (βλ. αναλυτικά Τμήμα 6 κατωτέρω). 8.Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της VIVARTIA, με θητεία από 10.9.2021 έως 9.9.2024 είναι η εξής: Πίνακας 1: Διοικητικό Συμβούλιο της VIVARTIA ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Δ.Σ. ΘΡΟΥΒΑΛΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ Σημειώνεται ότι, σε συνέχεια μεταβίβασης του ποσοστού που κατείχε η ΔΕΛΤΑ στη ΜΕΒΓΑΛ Α.Ε. στις 29.07.2021, η ΔΕΛΤΑ και ο Όμιλος VIVARTIA ουδεμία συμμετοχή έχουν πλέον στη ΜΕΒΓΑΛ Α.Ε. και ως εκ τούτου τα στοιχεία της ΜΕΒΓΑΛ δεν λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση της υπό κρίση συγκέντρωσης. 4 Σημειώνεται ότι η UNCLE STATIS E.O.O.D., η οποία διαθέτει εργοστάσιο παραγωγής λαχανικών στη Βουλγαρία παράγει μέσω συμβολαιακής γεωργίας κυρίως μπάμια, την οποία επεξεργάζεται μέσω τρίτων και τη διαθέτει εξ΄ ολοκλήρου στην ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ. Η εταιρεία δεν έχει οποιαδήποτε δραστηριότητα στην αγορά των κατεψυγμένων ζυμών και κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης. 5 Η ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ […]. 6 Σύμφωνα με την Γνωστοποιούσα «[…]» (βλ. σελ 30 του Εντύπου Γνωστοποίησης). 3 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Δ.Σ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΜΕΛΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΕΛΟΣ ΚΥΠΡΙΑΝΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΕΛΟΣ ΚΑΤΣΙΔΟΝΙΩΤΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΕΛΟΣ Πηγή: Η υπ’αριθ. πρωτ. 8696/26.10.2021 απαντητική επιστολή της VIVARTIA Τα Κεφάλαια CVC 9.Πέραν της VIVARTIA, η οποία ελέγχεται μέσω της VENETIKO κατά τα ανωτέρω, οι Εταιρείες Χαρτοφυλακίου των Κεφαλαίων CVC δραστηριοποιούνται, κατά τον χρόνο υποβολής της Γνωστοποίησης, στην Ελλάδα κυρίως στους εξής επιχειρηματικούς τομείς: (α) Στην αγορά παροχής ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας μέσω της HELLENIC HEALTHCARE S.A.R.L., εταιρείας συμμετοχών, συσταθείσας στο Λουξεμβούργο, η οποία σήμερα κατέχει, άμεσα ή έμμεσα, ποσοστό 100%: (
- i)Της εταιρείας με την επωνυμία ΠΕΡΣΕΥΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΦΟΡΕΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ και το διακριτικό τίτλο ΠΕΡΣΕΥΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ Α.Ε., επικεφαλής του ομίλου ΠΕΡΣΕΥΣ, η οποία λειτουργεί το Νοσοκομείο Metropolitan, μία ιδιωτική γενική κλινική που βρίσκεται στην περιοχή του Νέου Φαλήρου στην Αττική. (
- ii)Της εταιρείας με την επωνυμία ΜΕΤΡΟΠΟΛΙΤΑΝ ΤΖΕΝΕΡΑΛ ΧΟΣΠΙΤΑΛ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΦΟΡΕΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ και το διακριτικό τίτλο METROPOLITAN GENERAL Α.Ε. (πρώην ΙΑΣΩ GENERAL Α.Ε.), που λειτουργεί το Νοσοκομείο Metropolitan General (πρώην Νοσοκομείο ΙΑΣΩ General) στο Χολαργό Αττικής. (iii) Της εταιρείας με την επωνυμία ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΝ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΝ ΚΕΝΤΡΟΝ AΘΗΝΩΝ ΥΓΕΙΑ Α.Ε. και το διακριτικό τίτλο ΥΓΕΙΑ ή ΥΓΕΙΑ Α.Ε. (εφεξής «ΥΓΕΙΑ»), η οποία είναι η μητρική εταιρεία του ομίλου ΥΓΕΙΑ. Ο όμιλος ΥΓΕΙΑ δραστηριοποιείται, κυρίως, στην αγορά παροχής υπηρεσιών ιδιωτικών γενικών κλινικών μέσω του Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ και του Νοσοκομείου Μητέρα και, σε μικρότερο βαθμό, μέσω του Νοσοκομείου Λητώ, και στην αγορά ιδιωτικών μαιευτικών κλινικών, μέσω του Νοσοκομείου Μητέρα και του Νοσοκομείου Λητώ. Ο όμιλος ΥΓΕΙΑ έχει, επίσης, περιορισμένη δραστηριότητα στην αγορά ιδιωτικών διαγνωστικών κέντρων μέσω της εταιρείας ALAB, και (
- iv)Της εταιρείας με την επωνυμία ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ CRETA INTERCLINIC ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ - ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και το διακριτικό τίτλο CRETA INTERCLINIC Α.Ε., η οποία λειτουργεί μία ιδιωτική γενική κλινική στο Ηράκλειο Κρήτης. 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (β) Στην αγορά παροχής λιμενικών υπηρεσιών από τουριστικούς λιμένες - μαρίνες στα σκάφη αναψυχής και τους χρήστες τους, μέσω της […], εμμέσως ελεγχόμενης από τη CVC, μέσω ορισμένων Κεφαλαίων CVC, η οποία έχει αποκτήσει τον αποκλειστικό έλεγχο, και κατέχει σήμερα ποσοστό 100%, επί της […], η οποία, με τη σειρά της, έχει τον αποκλειστικό έλεγχο των εταιρειών που λειτουργούν τις μαρίνες Λευκάδας (στο νησί της Λευκάδας), Γουβιών (στο νησί της Κέρκυρας) και Ζέας στην Αττική. (γ) Στην αγορά ηλεκτρονικού εμπορίου, μέσω της […], έμμεσα ελεγχόμενης από τη CVC, μέσω ορισμένων Κεφαλαίων CVC, η οποία έχει αποκτήσει ποσοστό 44.9%, που της παρέχει αρνητικό αποκλειστικό έλεγχο, επί της ΣΚΡΟΥΤΖ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. 10.Τέλος, ύστερα από έγκριση της ΕΑ, η VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε. ασκεί εμμέσως αποκλειστικό έλεγχο επί της ΔΩΔΩΝΗ Α.Ε. - ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ και το διακριτικό τίτλο ΔΩΔΩΝΗ Α.Ε.(εφεξής και «ΔΩΔΩΝΗ»)7. Η τελευταία αποτελεί ελληνική εταιρεία παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων, η δραστηριότητα της οποίας αφορά κυρίως σε τυροκομικά προϊόντα και προϊόντα γιαουρτιού. I.2.2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ 11. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ, η οποία ιδρύθηκε το 20018, δραστηριοποιείται στην παραγωγή και πώληση κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης - σφολιάτας, τόσο στην αγορά του food service (ήτοι, Hotels, Restaurants and Cafes - HORECA) όσο και στην αγορά λιανικής. […] των προϊόντων που διακινεί, ενώ έχει […]. Η εταιρεία, επίσης, παράγει κατεψυγμένα προϊόντα ζύμης για οικιακή χρήση για λογαριασμό της ΑΛΕΣΙΣ, καθώς και για […], ενώ παράγει, επίσης, προϊόντα HORECA (επαγγελματικού κλάδου) για […]9, […]. Διαθέτει τέσσερα εργοστάσια παραγωγής κατεψυγμένων ζυμών στη Θεσσαλονίκη. 12.Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ, με θητεία από 30.3.2021 έως 30.6.2025 είναι η εξής: Πίνακας 2: Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Δ.Σ. ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΠΟΘΟΥΛΑΚΗΣ ΝΙΚΗΤΑΣ ΜΕΛΟΣ ΓΙΑΛΑΜΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΕΛΟΣ ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΕΛΟΣ ΣΠΑΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΕΛΟΣ Βλ. σχετικά την υπ’ αριθ. 743/2021 Απόφαση ΕΑ. Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2045855/28.08.2020 Ανακοίνωση της Υπηρεσίας Γ.Ε.ΜΗ. σχετικά με την τροποποίηση του καταστατικού της ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ (Παράρτημα Γ της Γνωστοποίησης). 9 Η Γνωστοποιούσα αναφέρει ότι « […] […] […] » (βλ. σελ. 19 του Εντύπου Γνωστοποίησης). 7 8 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Δ.Σ. ΒΟΥΖΟΥΚΑΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΜΕΛΟΣ Πηγή: Η υπ’αριθ. πρωτ. 8696/26.10.2021 απαντητική επιστολή της VIVARTIA I.2.3 ΑΛΕΣΙΣ 13.Η ΑΛΕΣΙΣ, η οποία ιδρύθηκε το 1990 10 δεν έχει παραγωγική δραστηριότητα, και η δραστηριότητα της περιορίζεται στην εμπορία κατεψυγμένων και φρέσκων (ψυγείου) προϊόντων ζύμης με τα σήματα «ΧΡΥΣΗ ΖΥΜΗ» και «FROZA»11 για οικιακή χρήση. Τα προϊόντα εμπορίας της ΑΛΕΣΙΣ παράγονται από το 2007 σχεδόν εξ' ολοκλήρου από την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ12. 14.Βάσει της από […] συμφωνίας μεταξύ της VIVARTIA, του Μ.Α. και των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ13, […]. 15.Επίσης, η ΑΛΕΣΙΣ πωλεί τα προϊόντα της στην ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ, η οποία στη συνέχεια τα διανέμει στην Ελλάδα και το εξωτερικό για ίδιο λογαριασμό. 16.Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΛΕΣΙΣ, με θητεία από 31.3.2021 έως 9.7.2025 είναι η εξής: Πίνακας 3: Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Δ.Σ. ΠΟΘΟΥΛΑΚΗΣ ΝΙΚΗΤΑΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΜΕΛΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΑΓΑΠΗ ΜΕΛΟΣ ΒΟΥΖΟΥΚΑΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΜΕΛΟΣ ΑΡΑΜΠΑΤΖΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΛΟΣ ΣΠΑΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΕΛΟΣ Πηγή: Η υπ’αριθ. πρωτ. 8696/26.10.2021 απαντητική επιστολή της VIVARTIA I.3 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ 17.Σχετικά με τους στρατηγικούς και οικονομικούς λόγους που δικαιολογούν την υπό κρίση συγκέντρωση η Γνωστοποιούσα14 αναφέρει ότι «[…]». Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2009077/11.09.2020 Ανακοίνωση της Υπηρεσίας Γ.Ε.ΜΗ. σχετικά με την τροποποίηση του καταστατικού της ΑΛΕΣΙΣ (Παράρτημα Δ της Γνωστοποίησης). 11 Σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα «[…]» (βλ. σελ 28 του Εντύπου Γνωστοποίησης). 12 Σημειώνεται για λόγους πληρότητας ότι, πέραν της εταιρείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ, για λογαριασμό της ΑΛΕΣΙΣ παράγονται μόνο ένας κωδικός πίτσας από την ιταλική εταιρεία PIZZAMI GALATI και ένας κωδικός πίτας για σουβλάκι από την εταιρεία ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΕΝΔΟΣ Α.Ε. 13 Βλ. υπ’ αριθμ. 341A/V/2007 Απόφαση ΕΑ. 14 Βλ. σελ. 3 και 17 Γνωστοποίησης καθώς και την υπ’ αριθ. πρωτ. 8696/26.10.2021 επιστολή της Γνωστοποιούσας. 10 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ I.4 ΚΥΚΛΟΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΩΝ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΣΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 18.Ο κύκλος εργασιών κάθε μίας από τις συμμετέχουσες στην συγκέντρωση, το τελευταίο οικονομικό έτος
(2020)στην παγκόσμια και ελληνική αγορά, είχε, βάσει των εκτιμήσεών τους, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 10 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, ως εξής15: Πίνακας 4: Κύκλοι εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων
(2020)Παγκόσμια αγορά Ελληνική αγορά CVC16
(1)€[…] €[…] VIVARTIA17 €548.208.000 €444.512.000 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ
(2)€66.446.414 €36.830.644 ΑΛΕΣΙΣ
(3)€18.004.046 €18.004.04618 ΣΥΝΟΛΟ
(1)+
(2)+
(3)[…] […] Εταιρείες Πηγή: Στοιχεία προσκομισθέντα από τα μέρη19 I.5 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑΣ ΠΡΑΞΗΣ 19.Η γνωστοποιούμενη συναλλαγή αφορά στην απόκτηση από τα Κεφάλαια CVC, μέσω της VIVARTIA, αποκλειστικού ελέγχου επί των εταιρειών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ, υπό την έννοια του άρθρου 5
(2)(β) του Ν. 3959/2011, ως ισχύει, δυνάμει της αύξησης της συμμετοχής της VIVARTIA σε συνολικό ποσοστό 75% στο μετοχικό κεφάλαιο έκαστης εταιρείας. Ειδικότερα, δυνάμει του Προσυμφώνου Αγοραπωλησίας Μετοχών (εφεξής και «Προσύμφωνο») που υπεγράφη στις 7 Σεπτεμβρίου 2021 μεταξύ της VIVARTIA, ως αγοραστή, και του Μ.Α., ως πωλητή, η VIVARTIA προτίθεται να αυξήσει τη συμμετοχή της σε συνολικό ποσοστό 75% επί του μετοχικού κεφαλαίου καθεμίας εκ των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ. 20.Επί του παρόντος, η VIVARTIA συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ με ποσοστό 49% και στο μετοχικό κεφάλαιο της ΑΛΕΣΙΣ με ποσοστό 51%, εμμέσως δια της κατά 100% θυγατρικής της εταιρείας ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ. Το εναπομείναν ποσοστό επί του μετοχικού κεφαλαίου αυτών ανήκει στον Μ.Α., ο οποίος, κατέχει ποσοστό 51% στο μετοχικό κεφάλαιο της ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ποσοστό 49% στο μετοχικό κεφάλαιο της ΑΛΕΣΙΣ. Βλ. σχετ. παρ. 188 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης της Επιτροπής για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων των επιχειρήσεων, όπου στις περιπτώσεις όπου ο κοινός έλεγχος μεταβάλλεται σε αποκλειστικό, προκειμένου να αποφεύγεται ο διπλός υπολογισμός του κύκλου εργασιών της κοινής επιχείρησης και ακόμα και αν η αποκτώσα διαθέτει δικαιώματα ή εξουσίες επί της κοινής επιχείρησης, ο κύκλος εργασιών του αποκτώντος μετόχου πρέπει να υπολογίζεται χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο κύκλος εργασιών της κοινής επιχείρησης, ενώ ο κύκλος εργασιών της κοινής επιχείρησης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη χωρίς να συνυπολογίζεται ο κύκλος εργασιών του αποκτώντος μετόχου.. 16 Βλέπε παράρτημα Ζ & Ζ1 της Γνωστοποίησης. 17 Βλέπε Παράρτημα Η του εντύπου γνωστοποίησης με τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της VIVARTIA για το έτος 2020. 18 […]. 19 Για τα στοιχεία που αφορούν τις εταιρείες VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΕ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ & ΑΛΕΣΙΣ βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8172/8.10.2021 έντυπο γνωστοποίησης της VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΕ. 15 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 21.Σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα, στην υπ’ αριθμ. 341A/V/2007 Απόφαση ΕΑ, με την οποία εγκρίθηκε η συναλλαγή μεταξύ της VIVARTIA και του Μ.Α. για την εκ μέρους τους απόκτηση κοινού ελέγχου επί των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ, οι δύο τελευταίες είχαν ληφθεί υπόψη ως κοινή (ενιαία) από οικονομική άποψη επιχείρηση 20. Κατά την εν λόγω Απόφαση, «ο κοινός έλεγχος κάθε επιμέρους επιχείρησης-στόχου προκύπτει βάσει των δικαιωμάτων αρνησικυρίας που απολαμβάνει ο νέος μέτοχος και ιδίως της απαιτούμενης ομοφωνίας των μελών του Δ.Σ. για την έγκριση του ετήσιου προϋπολογισμού κάθε επιμέρους επιχείρησης, αλλά και των άλλων ειδικότερων όρων της από 26-3-2007 Συμφωνίας Μεταβίβασης μετοχών και Συμφωνίας μετόχων». 22.Στο πλαίσιο της παρούσας συναλλαγής, ο Μ.Α. έχει συμφωνήσει να προβεί στην πώληση προς την VIVARTIA 147.577 μετοχών κυριότητας του στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 26% του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου αυτής, και 479.269 μετοχών κυριότητας του στην ΑΛΕΣΙΣ, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 24% του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου αυτής. 23.Συνεπώς, μετά την ολοκλήρωση της γνωστοποιούμενης συναλλαγής, η VIVARTIA θα κατέχει συνολικό ποσοστό 75% και ο Μ.Α. ποσοστό 25% επί του μετοχικού κεφαλαίου καθεμίας εκ των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ. 24.Σύμφωνα με το Προσύμφωνο, κατά την ημερομηνία ολοκλήρωσης της γνωστοποιούμενης συναλλαγής, η VIVARTIA, ο Μ.Α. και η ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ (κάτοχος της υφιστάμενης συμμετοχής του Ομίλου VIVARTIA στις ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ) θα συνάψουν συμφωνία μετόχων (η Συμφωνία Μετόχων), η οποία θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη συμφωνία μεταξύ των ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ και Μ.Α. και η οποία θα περιλαμβάνει τα εξής ρητώς συμφωνηθέντα ως προς τη διοίκηση των εταιρειών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ: «[…]21 […]». 25.Από τα ανωτέρω, κατά την Γνωστοποιούσα22, προκύπτει ότι […]». 26.[…]». 27.Ενόψει των ανωτέρω, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο Έντυπο Γνωστοποίησης η « […] συναλλαγή θα επιφέρει μόνιμη αλλαγή ελέγχου επί των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ, η οποία θα συνίσταται στη μεταβολή ελέγχου από τη VIVARTIA από κοινό σήμερα με τον Μ.Α. σε αποκλειστικό.». 28.Επιπλέον, η Γνωστοποιούσα αναφέρει ότι «[…]». 29.Τέλος, στην Γνωστοποιήση «Επισημαίνεται ότι, βάσει του άρθρου […] του Προσυμφώνου, η VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. […] και, επομένως, μετά την ολοκλήρωση, η VIVARTIA θα ασκεί αποκλειστικό έλεγχο επί των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ.». Η ΕΑ στην υπ’ αριθμ. 341A/V/2007 Απόφασή της έκρινε ότι τα μέρη δημιουργούν πραγματικά μία κοινή επιχείρηση από οικονομική άποψη, που με κοινή διοίκηση κατά πολύ μεγάλο ποσοστό και κοινά συμφέροντα θα δρούν από κοινού και με αποφάσεις στην επιχειρηματική τους πολιτική απλώς αναδιαρθρώνουν μεταξύ τους τους κλάδους παραγωγής και διανομής των προϊόντων τους στις σχετικές αγορές της συγκέντρωσης. 21 Με βάση την παρ. Β του προοιμίου του Προσυμφώνου, οι εταιρείες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ καλούνται από κοινού ως οι Εταιρείες και έκαστη ως η Εταιρεία. 22 Η Γνωστοποιούσα σημειώνει: «Σύμφωνα με την Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κοινός έλεγχος υφίσταται όταν ο μειοψηφών μέτοχος έχει δικαιώματα αρνησικυρίας σε αποφάσεις που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική στρατηγική της κοινής επιχείρησης (παρ. 65). Ειδικότερα, αυτά τα δικαιώματα αρνησικυρίας πρέπει να αφορούν τις στρατηγικές αποφάσεις σχετικά με την εμπορική πολιτική της κοινής επιχείρησης και να μην περιορίζονται στα δικαιώματα αρνησικυρίας που παρέχονται συνήθως στη μειοψηφία των μετόχων προκειμένου να προστατεύσουν τα οικονομικά τους συμφέροντα ως επενδυτών στην κοινή επιχείρηση (παρ. 66). Δικαιώματα αρνησικυρίας που συνεπάγονται κοινό έλεγχο αφορούν, κατά κανόνα, θέματα όπως ο προϋπολογισμός, το επιχειρησιακό πρόγραμμα, σημαντικές επενδύσεις ή διορισμός των ανώτερων διοικητικών στελεχών (παρ. 67).». 20 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 30.Συναφώς, η Γνωστοποιούσα αναφέρει23 ότι ο Μ.Α. θα παραμείνει Διευθύνων Σύμβουλος στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και θα εξακολουθεί να έχει το δικαίωμα ορισμού του Οικονομικού Διευθυντή και των ανώτερων διοικητικών στελεχών της εταιρείας ως την 31.12.2022. Ωστόσο, όπως συμπληρώνει η ίδια η εταιρεία, η έγκριση του προϋπολογισμού ή του επιχειρησιακού προγράμματος της ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ (και ουσιώδεις τροποποιήσεις αυτών), καθώς και η λήψη απόφασης περί σημαντικής επένδυσης εμπίπτει στην αρμοδιότητα του ΔΣ αυτής. Ενώ όπως προκύπτει από το Προσύμφωνο, οι αποφάσεις αυτές δεν ανήκουν στα θέματα αυξημένης απαρτίας και πλειοψηφίας του ΔΣ και επομένως, θα λαμβάνονται με απλή απαρτία και πλειοψηφία, την οποία μετά την ολοκλήρωση της συναλλαγής θα ελέγχει η VIVARTIA24. Ως εκ τούτου, η γνωστοποιούμενη συναλλαγή αφορά σε μόνιμη μεταβολή του ελέγχου επί των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ από κοινό (που είναι σήμερα) σε αποκλειστικό, το δε δικαίωμα διορισμού των διευθυντικών στελεχών που διατηρεί ο Μ.Α. στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ μέχρι την 31.12.2022 είναι περιορισμένο χρονικά και έχει χαρακτήρα μεταβατικό και προστατευτικό των οικονομικών του συμφερόντων και κατ’ αυτό δεν επηρεάζει τη μόνιμη μεταβολή του ελέγχου επί των ΑΛΕΣΙΣ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ που θα επέλθει συνεπεία της γνωστοποιούμενης συναλλαγής. II ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ II.1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΠΡΑΞΗΣ II.2 Μεταβολή της ποιότητας του ελέγχου 31.Κατά το άρθρο 5 παρ. 2 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, συγκέντρωση επιχειρήσεων πραγματοποιείται όταν προκύπτει μόνιμη μεταβολή του ελέγχου, μεταξύ άλλων στην περίπτωση κατά την οποία ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μία επιχείρηση ή περισσότερες, αποκτούν άμεσα ή έμμεσα τον έλεγχο του συνόλου ή τμημάτων μιας ή περισσοτέρων άλλων επιχειρήσεων, με την αγορά τίτλων ή στοιχείων του ενεργητικού, με σύμβαση ή με άλλο τρόπο. 32.Ειδικότερα, συγκέντρωση υφίσταται εφόσον με την εκάστοτε υπό εξέταση πράξη επέρχεται μόνιμη μεταβολή ως προς τα (φυσικά ή νομικά) πρόσωπα που ασκούν έλεγχο ή ως προς την ποιότητα του ελέγχου που ασκείται επί της εταιρείας - στόχου. Μεταβολή της ποιότητας ελέγχου που οδηγεί σε συγκέντρωση προκύπτει, μεταξύ άλλων, εφόσον υπάρξει μετατροπή του κοινού ελέγχου επί μιας επιχείρησης σε αποκλειστικό με τη μείωση του αριθμού των μετόχων25 . 33.Αποκλειστικός έλεγχος αποκτάται de jure ή/και de facto εάν μία και μόνη επιχείρηση μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά μια άλλη επιχείρηση, είτε όταν η αποκλειστικά ελέγχουσα επιχείρηση έχει την εξουσία να καθορίζει τις στρατηγικές εμπορικές αποφάσεις της αποκτώμενης επιχείρησης, είτε όταν ένας μόνο μέτοχος είναι σε θέση να προβάλλει αρνησικυρία στις στρατηγικές αποφάσεις μιας επιχείρησης, αλλά δεν έχει, από μόνος του, την εξουσία να επιβάλει τις εν λόγω αποφάσεις (αρνητικός Βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8872/4.11.2021 επιστολή της Γνωστοποιούσας. Με εξαίρεση αποφάσεις επί τυχόν εξαγοράς επιχείρησης με αξία συναλλαγής μεγαλύτερη των δύο εκατομμυρίων ευρώ ετησίως, για την οποία η απαιτούμενη απαρτία και πλειοψηφία είναι ενισχυμένη κατά τον όρο 2.1(Β)(
- ii)του Προσυμφώνου. 25 Βλ. σχετικά παρ. 83 και 89-90 Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (εφεξής και «Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας» ή «Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση»). 23 24 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αποκλειστικός έλεγχος) 26. Ο αποκλειστικός έλεγχος αποκτάται de jure, ήτοι σε νομική βάση, όταν η επιχείρηση αποκτά την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου μιας εταιρείας. 34.Κοινός έλεγχος υφίσταται όταν δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ή πρόσωπα έχουν τη δυνατότητα να ασκούν από κοινού αποφασιστική επιρροή σε μια άλλη επιχείρηση. Ως αποφασιστική επιρροή με την έννοια αυτή νοείται, κατά κανόνα, η εξουσία αναστολής ενεργειών που καθορίζουν την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά μιας επιχείρησης. Ο κοινός έλεγχος χαρακτηρίζεται από τη δυνατότητα δημιουργίας αδιεξόδου, λόγω της εξουσίας ενός ή περισσοτέρων μητρικών επιχειρήσεων να απορρίπτουν τις προτεινόμενες στρατηγικές αποφάσεις27 . Ως εκ τούτου, οι μέτοχοι αυτοί πρέπει να καταλήξουν σε μια από κοινού συνεννόηση για τον καθορισμό της εμπορικής πολιτικής της κοινής επιχείρησης και πρέπει να συνεργασθούν28. 35.Κοινός έλεγχος υφίσταται και όταν οι μειοψηφούντες μέτοχοι έχουν πρόσθετα δικαιώματα, τα οποία τους επιτρέπουν την άσκηση αρνησικυρίας επί αποφάσεων που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά της κοινής επιχείρησης29. Τα δικαιώματα αρνησικυρίας μπορεί να προβλέπονται στο καταστατικό της κοινής επιχείρησης ή σε συμφωνία μεταξύ των επιχειρήσεων ή προσώπων που ασκούν τον κοινό έλεγχο (συμφωνίες μετόχων). Μπορεί, δε, να προκύπτουν από την ειδική πλειοψηφία που απαιτείται για τις αποφάσεις της γενικής συνέλευσης ή του διοικητικού συμβουλίου, στο βαθμό που οι ιδρυτικές επιχειρήσεις εκπροσωπούνται στο εν λόγω συμβούλιο 30. Ειδικότερα, αυτά τα δικαιώματα αρνησικυρίας πρέπει να αφορούν τις στρατηγικές αποφάσεις σχετικά με την εμπορική πολιτική της κοινής επιχείρησης και να μην περιορίζονται στα δικαιώματα αρνησικυρίας που παρέχονται συνήθως στη μειοψηφία των μετόχων προκειμένου να προστατεύσουν Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ. 54. Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, όπ.π., παρ. 65 και νομολογία στην οποία παραπέμπει. Συγκεκριμένα, βλ. απόφαση ΠΕΚ Τ-2/93, Air France κατά Επιτροπής, σκ. 64-65 (κοινός έλεγχος υπήρχε διότι οι μείζονος σημασίας αποφάσεις έπρεπε να εγκριθούν στο ΔΣ τουλάχιστον από δύο μέλη, διορισμένα από έκαστο εκ των συμβαλλομένων μελών) και απόφαση ΕΕ Μ.010, Conagra/ Idea, σκ. 6 (κοινός έλεγχος υπήρχε διότι απαιτούνταν πλειοψηφία 75% στη Γενική Συνέλευση (ΓΣ) προκειμένου να εγκριθούν ζητήματα στρατηγικής σημασίας όπως η έγκριση του προϋπολογισμού και των στρατηγικών σχεδίων, σημαντικές επενδύσεις της εταιρίας κλπ.). Βλ. και ΕΑ 626/2016, σκ. 110 και νομολογία στην οποία παραπέμπει Συγκεκριμένα, βλ. Μ.409, ABB/RENAULT AUTOMATION, σκ. 6 (η ύπαρξη κοινού ελέγχου θεμελιώθηκε στην ανάγκη ύπαρξης ομοφωνίας στο ΔΣ σε θέματα βασικά όπως ο διορισμός διευθύνοντος συμβούλου, η αποδοχή του προϋπολογισμού, η έγκριση δανείων και επενδύσεων) και υπόθεση COMP/M.4191-THALES/DCN, παρ. 9, όπου ο έλεγχος θεωρήθηκε κοινός λόγω απαιτούμενης ομοφωνίας επί του προϋπολογισμού και του τριετούς πλάνου. Επιπλέον, βλ. και ΕΑ 427/V/2009, με παραπομπές σε σχετική νομολογία, καθώς και την απόφαση ΔιοικΕφΑθ 1966/2012, με την οποία απορρίφθηκε η προσφυγή κατά της συγκεκριμένης απόφασης. Βλ. πιο πρόσφατα και την ΕΑ 672/2018, παρ. 30 επ. 28 Βλ. και ΠΕΚ, T-282/02, Cementbouw Handel, σκ. 42, 52 και 67. Σημειώνεται ότι μόνο η δυνατότητα άσκησης της επιρροής αυτής και η απλή ύπαρξη των δικαιωμάτων αρνησικυρίας είναι αρκετή, χωρίς να είναι ανάγκη να αποδειχθεί ότι αυτός που αποκτά κοινό έλεγχο στην κοινή εταιρία θα ασκήσει πραγματικά την αποφασιστική του επιρροή. 29 Βλ. απόφαση ΠΕΚ Τ-2/93, Air France κατά Επιτροπής, σκ. 64-65 (κοινός έλεγχος υπήρχε διότι οι μείζονος σημασίας αποφάσεις έπρεπε να εγκριθούν στο Διοικητικό Συμβούλιο (ΔΣ) τουλάχιστον από δύο μέλη, διορισμένα από εκάτερο των συμβαλλομένων μελών). Βλ. επίσης αποφάσεις ΕΕ Μ.010, Conagra/ Idea, σκ. 6 (κοινός έλεγχος υπήρχε διότι απαιτούνταν πλειοψηφία 75% στη Γενική Συνέλευση (ΓΣ) προκειμένου να εγκριθούν ζητήματα στρατηγικής σημασίας όπως η έγκριση του προϋπολογισμού και των στρατηγικών σχεδίων, σημαντικές επενδύσεις της εταιρίας κλπ.) και κυρίως Μ.409, ABB/RENAULT AUTOMATION, σκ. 6 (η ύπαρξη κοινού ελέγχου θεμελιώθηκε στην ανάγκη ύπαρξης ομοφωνίας στο ΔΣ σε θέματα βασικά όπως ο διορισμός διευθύνοντος συμβούλου, η αποδοχή του προϋπολογισμού, η έγκριση δανείων και επενδύσεων). Βλ. και υπόθεση COMP/M.4191-THALES/DCN, παρ. 9, όπου ο έλεγχος θεωρήθηκε κοινός λόγω απαιτούμενης ομοφωνίας επί του προϋπολογισμού και του τριετούς πλάνου. 30 Βλ. και P. Fotis and N. Zevgolis, The Competitive Effects of Minority Shareholdings, Legal and Economic issues, Hart Publishing, 2016, σελ. 148 και νομολογία στην οποία παραπέμπουν, ιδίως Απόφαση της Επιτροπής της 06.05.1998, TKS/ITW Signode/ Titan, Υπόθεση IV/M.970, σκ.9. 26 27 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τα οικονομικά τους συμφέροντα ως επενδυτών στην κοινή επιχείρηση 31 . Τα ως άνω δικαιώματα αρνησικυρίας τα οποία συνήθως συνεπάγονται κοινό έλεγχο αφορούν αποφάσεις και θέματα, όπως ο προϋπολογισμός, το επιχειρηματικό σχέδιο, σημαντικές επενδύσεις ή διορισμός των ανώτερων διοικητικών στελεχών. Διευκρινίζεται ότι για την άσκηση του κοινού ελέγχου δεν απαιτείται να έχουν οι επιχειρήσεις εξουσία άσκησης αποφασιστικής επιρροής στην καθημερινή λειτουργία της επιχείρησης32. Σε κάθε περίπτωση, το δικαίωμα αρνησικυρίας που αφορά σε αποφάσεις σχετικά με το διορισμό των ανώτερων διοικητικών στελεχών είναι ένα μόνο από τα δικαιώματα αρνησικυρίας που εξετάζονται για τη διαπίστωση της ύπαρξης κοινού ελέγχου 33. 36.Κρίσιμο στοιχείο, συνεπώς, είναι τα δικαιώματα αρνησικυρίας να παρέχουν επαρκείς δυνατότητες στις αφορώσες επιχειρήσεις, ώστε να ασκούν την εν λόγω επιρροή όσον αφορά τη στρατηγική επιχειρησιακή συμπεριφορά της κοινής επιχείρησης 34 . 37.Διευκρινίζεται, περαιτέρω, ότι για την απόκτηση κοινού ελέγχου ο μειοψηφών μέτοχος δεν απαιτείται να έχει όλα τα προαναφερθέντα δικαιώματα αρνησικυρίας. Αρκεί και η ύπαρξη ορισμένων μόνο ή ακόμα και ενός από τα δικαιώματα αυτά. Κατά πόσον αυτό ισχύει ή όχι εξαρτάται από το συγκεκριμένο περιεχόμενο του ίδιου του δικαιώματος αρνησικυρίας, καθώς και από τη σημασία που έχει στα πλαίσια της συγκεκριμένης επιχειρηματικής δραστηριότητας της κοινής επιχείρησης35 . 38.Επί του παρόντος, η VIVARTIA συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ με ποσοστό 49% και στο μετοχικό κεφάλαιο της ΑΛΕΣΙΣ με ποσοστό 51%, εμμέσως διά της κατά 100% θυγατρικής της εταιρείας ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ. Το εναπομείναν ποσοστό επί του μετοχικού κεφαλαίου αυτών (ήτοι, ποσοστό 51% στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και 49% στην ΑΛΕΣΙΣ) ανήκει στον Μ.Α. Όπως αναφέρεται και ανωτέρω36, πρόκειται για κοινό έλεγχο των εταιρειών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ από την VIVARTIA και τον Μ.Α. 39.Στο πλαίσιο της παρούσας συναλλαγής, ο Μ.Α. πρόκειται να μεταβιβάσει στη VIVARTIA ποσοστό 26% επί του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ποσοστό 24% επί του μετοχικού κεφαλαίου της ΑΛΕΣΙΣ. Επομένως, συνεπεία της γνωστοποιούμενης συναλλαγής, η VIVARTIA θα κατέχει συνολικό ποσοστό 75% και ο Μ.Α. ποσοστό 25% επί του μετοχικού κεφαλαίου έκαστης εταιρείας.. 40.Περαιτέρω, κατά την ημερομηνία ολοκλήρωσης της γνωστοποιούμενης συναλλαγής, η VIVARTIA, ο Μ.Α. και η ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ (κάτοχος της υφιστάμενης συμμετοχής του Ομίλου VIVARTIA στις ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ) θα συνάψουν συμφωνία μετόχων (η Συμφωνία Μετόχων)37, η οποία θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη συμφωνία μεταξύ των ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ και Μ.Α.. 41.Πέραν τούτου, σε περίπτωση απόκλισης των αποτελεσμάτων οποιασδήποτε εκ των δύο εταιρειών από τους ετήσιους στόχους αυτής (ήτοι το άθροισμα καθαρών εσόδων, EBITDA και ταμειακών ροών προ χρηματοδοτήσεων), όπως θα έχουν συμφωνηθεί στο οικείο επιχειρηματικό σχέδιο, σε ποσοστό υψηλότερο του 15%, η VIVARTIA θα δύναται, κατά την απόλυτη διακριτική της ευχέρεια, να κάνει όποιες αλλαγές κρίνει κατάλληλες σε σχέση με τα διοικητικά στελέχη κάθε εταιρείας, με εξαίρεση την Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ. 66. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ. 67. 33 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ. 67-68. 34 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, ό.π., παρ. 67. 35 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, ό.π. παρ. 67. 36 Βλ. παρ. 21. 37 Βλ. παρ. 24 στην Ενότητα I.5 ανωτέρω. 31 32 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ για το χρονικό διάστημα από την ολοκλήρωση της συναλλαγής και μέχρι την 31.12.2022. 42.Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι τα δικαιώματα που επιφυλάσσονται στον Μ.Α., τόσο σε επίπεδο αποφάσεων Δ.Σ., όσο και σε επίπεδο αποφάσεων Γ.Σ., εκτιμάται ότι δεν αφορούν σε θέματα στρατηγικής σημασίας, αλλά αφορούν σε ζητήματα που σκοπό έχουν να διασφαλίσουν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων του Μ.Α. ως επενδυτή, όπως άλλωστε αναφέρει και η Γνωστοποιούσα38, εξ ου και η εξακολούθηση της συμμετοχής του εν λόγω φυσικού προσώπου στην καθημερινότητα της εταιρείας με τον ίδιο ρόλο που είχε ο Μ.Α. και πριν τη γνωστοποίηση. Αποφάσεις επί των εμπορικά στρατηγικών θεμάτων, αντιθέτως, θα λαμβάνονται με απλή απαρτία και πλειοψηφία, την οποία θα σχηματίζει μόνη της η VIVARTIA. Είναι, εξάλλου, χαρακτηριστικό ότι, αντίθετα με την από 26.03.2007 αρχική συμφωνία κατά την οποία απαιτούνταν ομοφωνία για την έγκριση του ετησίου προϋπολογισμού, η απόφαση αυτή θα λαμβάνεται πλέον με απλή απαρτία και πλειοψηφία και, επομένως, ανεξαρτήτως της σύμφωνης γνώμης του Μ.Α. 43.Σχετικά, δε, με τη συμφωνία περί διατήρησης από τον Μ.Α. για περιορισμένο χρονικό διάστημα, έως την 31.12.2022, της θέσης του Διευθύνοντος Συμβούλου στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και του δικαιώματος διορισμού του Οικονομικού Διευθυντή και των ανώτερων διοικητικών στελεχών αυτής, όπως έχει αναφερθεί ανωτέρω39, αυτή έχει προσωρινό χαρακτήρα και, επομένως, δεν επηρεάζει τη μόνιμη μεταβολή του ελέγχου επί των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ από κοινό σε αποκλειστικό. Επισημαίνεται, δε, ότι όσον αφορά την ΑΛΕΣΙΣ και, μετά τις 31.12.2022, και την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ, ο Διευθύνων Σύμβουλος, ο Οικονομικός Σύμβουλος και τα ανώτερα διοικητικά στελέχη θα διορίζονται από τη VIVARTIA με μόνη υποχρέωσή της να διαβουλεύεται με τον Μ.Α., χωρίς, ωστόσο, να απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του για το διορισμό. 44.Ενόψει των ανωτέρω, προκύπτει ότι η γνωστοποιούμενη συναλλαγή θα επιφέρει από την έγκριση της γνωστοποίησης μόνιμη αλλαγή ελέγχου επί των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ, η οποία θα συνίσταται στη μεταβολή ελέγχου από τη VIVARTIA από κοινό σήμερα με τον Μ.Α., σε αποκλειστικό. Όσον αφορά ειδικότερα στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ, ακόμα κι αν εθεωρείτο (υποθετικά) ότι η παραμονή του Μ.Α. ως Διευθύνοντος Συμβούλου και το δικαιώμά του να διορίζει ανώτερα διευθυντικά στελέχη ήταν από μόνα τους ικανά για να προσδώσουν κοινό έλεγχο στα εμπλεκόμενα μέρη της παρούσας, αυτός ο έλεγχος θα ήταν παροδικός, καθόσον το υπολοιπόμενο χρονικό διάστημα από την έγκριση (13 μήνες περίπου) μέχρι και την 31 η.12.2022 εκτιμάται ότι δεν συνιστά επαρκή χρόνο, ενώ από 31.12.2022 τα περιορισμένα δικαιώματα διακυβέρνησης του Μ.Α. περιέρχονται στη VIVARTIA αυτοδικαίως (χωρίς να απαιτούνται περαιτέρω ενέργειες από τα μέρη) και βάσει δεσμευτικής συμφωνίας.40 Παράλληλα, λαμβάνεται υπόψη ότι το Προσύμφωνο περιλαμβάνει τη Βλ. παρ. 30 ανωτέρω. Βλ. παρ. 30 ανωτέρω. 40 Βλ. και παράγραφο 34 της Κωδικοποιημένης ανακοίνωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας «Ένα δεύτερο σενάριο είναι μια πράξη που οδηγεί σε κοινό έλεγχο για μια περίοδο εκκίνησης, αλλά με βάση νομικά δεσμευτικές συμφωνίες, αυτός ο κοινός έλεγχος μετατρέπεται σε αποκλειστικό έλεγχο εκ μέρους ενός από τους μετόχους. Δεδομένου ότι η απόκτηση κοινού ελέγχου μπορεί να μην συνιστά μόνιμη μεταβολή του ελέγχου, η όλη πράξη μπορεί να θεωρηθεί ως απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου. Κατά το παρελθόν, η Επιτροπή δέχθηκε ότι αυτή η περίοδος εκκίνησης μπορεί να διαρκεί μέχρι τρία χρόνια. Το χρονικό αυτό διάστημα είναι υπερβολικά μεγάλο για να αποκλεισθεί ότι ο κοινός έλεγχος θα επηρεάσει τη διάρθρωση της αγοράς. Επομένως, το εν λόγω χρονικό διάστημα δεν θα πρέπει, κατά κανόνα, να υπερβαίνει το ένα έτος, και η περίοδος του από κοινού ελέγχου να έχει μεταβατικό μόνο χαρακτήρα. Μόνο με ένα τέτοιο σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα θα είναι απίθανο η περίοδος του κοινού ελέγχου να επηρεάσει ιδιαίτερα τη διάρθρωση της αγοράς, και μπορεί ως εκ τούτου να θεωρηθεί ότι δεν οδηγεί σε μόνιμη μεταβολή του ελέγχου». 38 39 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συμφωνία των μερών σε σχέση με τη διοίκηση των εταιρειών μετά την ολοκλήρωση της συναλλαγής και προβλέπει ότι αυτή θα αποτυπωθεί στη Συμφωνία Μετόχων που θα συναφθεί και έχει επιβεβαιωθεί ότι οι όροι περί της διοίκησης των εταιρειών έχουν οριστικώς συμφωνηθεί και δεν πρόκειται να μεταβληθούν41. Επομένως, δεδομένου και ότι με το Προσύμφωνο συμφωνούνται οι όροι λειτουργίας και διοίκησης των εταιρειών μετά την ολοκλήρωση της συναλλαγής, όπως βεβαιώνει η γνωστοποιούσα, σε συνάρτηση και με την ανωτέρω ανάλυση γίνεται δεκτό ότι το Προσύμφωνο αποτυπώνει τη συμφωνηθείσα αλλαγή ελέγχου και ότι η προθεσμία γνωστοποίησης εκκινεί από την υπογραφή αυτού, σε συνδυασμό και με την πρόβλεψη του όρου 1.2, συνάγεται ότι η τελική σύμβαση αγοραπωλησίας που θα υπογραφεί θα περιέχει όρους ουσιωδώς σύμφωνους με τους όρους του Προσυμφώνου. II.3 Αλληλένδετες πράξεις 45.Δύο ή περισσότερες πράξεις μπορούν να θεωρηθούν ότι έχουν ενιαίο χαρακτήρα και συνεπώς συνιστούν μια μόνη συγκέντρωση, εφόσον είναι αλληλένδετες. Αλληλένδετες θεωρούνται δύο ή περισσότερες πράξεις, εφόσον συνδέονται κατά τρόπο ώστε η μία δεν θα είχε πραγματοποιηθεί χωρίς την άλλη και ο έλεγχος αποκτάται από την ίδια ή τις ίδιες επιχειρήσεις 42. 46.Στην υπό εξέταση περίπτωση η εταιρεία VIVARTIA αποκτά η ίδια ή εμμέσως (μέσω οποιασδήποτε συνδεδεμένης με αυτήν εταιρείας), αποκλειστικό έλεγχο επί των εταιρειών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ. 47.Περαιτέρω, η απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από τη VIVARTIA επί των εταιρειών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ πραγματοποιείται ταυτόχρονα και με μία συναλλαγή και ειδικότερα διά του από 7 Σεπτεμβρίου 2021 Προσυμφώνου, ενώ περαιτέρω υφίσταται σύμπτωση πωλητή και αγοραστή, καθώς και σχετική πρόβλεψη στο Προσύμφωνο για την από κοινού ολοκλήρωση της μεταβίβασης των Ειδικότερα, η γνωστοποιούσα με την από 15.11.2021 απάντησή της, έχει επιβεβαιώσει ρητώς ότι […]. Βλ. σημεία 36 επ. και ιδίως 36, 38,41, 43 και 44 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης Δικαιοδοσίας. Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στο σημείο 36: «Πολλές πράξεις μπορούν να θεωρηθούν ως μία και μόνη συγκέντρωση βάσει του κανονισμού συγκεντρώσεων είτε σύμφωνα με τη γενική αρχή του άρθρου 3 – οι πράξεις αλληλένδετες […]». Περαιτέρω στο σημείο 38 ορίζεται ότι: «Ο γενικός και τελολογικός ορισμός μιας συγκέντρωσης που διατυπώνεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1- όπου σκοπός είναι ο έλεγχος μίας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων- υπονοεί ότι είναι αδιάφορο αν ο έλεγχος αποκτήθηκε με μία ή περισσότερες νομικές πράξεις, εφόσον το τελικό αποτέλεσμα συνιστά μία και μοναδική συγκέντρωση. Δύο ή περισσότερες πράξεις συνιστούν μία μόνη συγκέντρωση, για τους σκοπούς του άρθρου 3, αν έχουν ενιαίο χαρακτήρα. […] Αυτό σημαίνει ότι, για να διαπιστωθεί ο ενιαίος χαρακτήρας των εν λόγω πράξεων, θα πρέπει να εξετάζεται, σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση, αν είναι αλληλένδετες κατά τρόπο ώστε η μία δεν θα είχε πραγματοποιηθεί χωρίς την άλλη», όπως δε αναφέρεται στο σημείο 43: «Η απαιτούμενη αλληλεξάρτηση σημαίνει ότι καμία από τις πράξεις δεν θα λάμβανε χώρα δίχως τις άλλες, και ότι κατά συνέπεια αποτελούν μια ενιαία πράξη. Αυτή η αλληλεξάρτηση αποδεικνύεται συνήθως εάν οι σχετικές πράξεις συνδέονται de jure, δηλαδή οι ίδιες οι συμφωνίες συνδέονται με αμοιβαίους όρους. […] Περαιτέρω ενδείξεις της αλληλεξάρτησης περισσότερων πράξεων, μπορεί να είναι οι δηλώσεις των ίδιων των μερών ή η ταυτόχρονη σύναψη των σχετικών συμφωνιών […]». Στο σημείο 41 αναφέρεται: «Πάντως, περισσότερες της μίας πράξεις, ακόμη και εάν συνδέονται μεταξύ τους με όρους, δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν ως ενιαία συγκέντρωση, παρά μόνο αν ο έλεγχος αποκτάται εντέλει από την ίδια επιχείρηση ή επιχειρήσεις. Μόνο στην περίπτωση αυτή δύο ή περισσότερες πράξεις μπορούν να θεωρηθούν ότι έχουν ενιαίο χαρακτήρα, και επομένως ότι συνιστούν μία μόνη συγκέντρωση για τους σκοπούς του άρθρου 3 […]». Τούτο εξειδικεύεται και στο σημείο 44: «Η αρχή σύμφωνα με την οποία περισσότερες της μίας πράξεις μπορούν να αντιμετωπισθούν ως μία ενιαία πράξη συγκέντρωσης σύμφωνα με τις προαναφερθείσες προϋποθέσεις, ισχύει μόνο αν προκύπτει απόκτηση ελέγχου μίας ή περισσότερων επιχειρήσεων από το (τα) ίδιο(α) πρόσωπο (α) ή επιχείρηση (εις). […] Δεύτερον, η απόκτηση ελέγχου περισσοτέρων επιχειρήσεων – που θα μπορούσε να συνιστά ξεχωριστές συγκεντρώσεις- μπορεί να θεωρηθεί, λόγω των μεταξύ τους δεσμών, ότι αποτελεί μία και μόνη συγκέντρωση […]». 41 42 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μετοχών των δύο εταιριών στη VIVARTIA. Περαιτέρω, σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα43, «η πώληση των μετοχών κυριότητας Μ.Α. στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και η πώληση των μετοχών κυριότητας Μ.Α. στην ΑΛΕΣΙΣ λαμβάνουν χώρα με το ίδιο συμβατικό κείμενο, που συνάπτεται μεταξύ των ιδίων συμβαλλομένων, και το οποίο έχει ως αποτέλεσμα τη μόνιμη μεταβολή ελέγχου από κοινό σε αποκλειστικό επί αμφότερων των ΑΛΕΣΙΣ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ από το ίδιο πρόσωπο». Επομένως, οι δύο αυτές πράξεις είναι, κατά τη γνωστοποιούσα, «αλληλένδετες και αποτελούν μια ενιαία συναλλαγή, τόσο από πραγματική όσο και από νομική άποψη, και δεν προβλέπεται, ούτε προκύπτει από πουθενά, η δυνατότητα ολοκλήρωσης της μιας πράξης χωρίς την άλλη». 48. Συνεπώς, η απόκτηση ελέγχου από τη VIVARTIA επί των εταιρειών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ δύναται να θεωρηθεί ότι συνιστά μία και μοναδική συγκέντρωση με ενιαίο χαρακτήρα, καθόσον οι εν λόγω συναλλαγές λαμβάνουν χώρα ταυτοχρόνως μεταξύ των ίδιων προσώπων ή επιχειρήσεων και είναι αλληλοεξαρτώμενες και αλληλένδετες, ενώ σύμφωνα και με τη γνωστοποιούσα δεν προβλέπεται η ολοκλήρωση της μίας πράξης χωρίς την άλλη44. II.4 ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΕΑ 49.Η παρούσα συγκέντρωση υπόκειται σε προηγούμενη γνωστοποίηση, καθώς εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3959/201145 , όπως ισχύει και έχει εθνική διάσταση με βάση τους γνωστοποιηθέντες, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 10 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, κύκλους εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων κατά το έτος 2020 στην ελληνική και παγκόσμια αγορά, οι οποίοι παρατίθενται συνοπτικά ανωτέρω46. 50.Η παρούσα συγκέντρωση δεν έχει κοινοτική διάσταση κατά τα άρθρα 1 παρ. 2 και 3 του Κανονισμού του Συμβουλίου 139/2004 της 20.1.2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («Κοινοτικός Κανονισμός Συγκεντρώσεων»), καθώς: • Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 2 του Κοινοτικού Κανονισμού ναι μεν ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ, ωστόσο δεν πληρούται το κριτήριο (β), το οποίο πρέπει να συντρέχει σωρευτικά, (ήτοι δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις να πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 250 εκατομμυρίων ευρώ, δεδομένου ότι η εταιρεία ΑΛΕΣΙΣ πραγματοποιεί κύκλο εργασιών που ανέρχεται σε περίπου 18 Βλ. σχετ. την με αριθ. πρωτ. 8872/4.11.2021 επιστολή της Γνωστοποιούσας. Βλ. σημείο 38 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης Δικαιοδοσίας. Βλ. επίσης τα προπαρατιθέμενα σημεία 41, 43 και 44 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης Δικαιοδοσίας, που αναφέρονται στις αλληλένδετες πράξεις και στην απαιτούμενη σχετικά ταυτότητα αγοραστή (που υφίσταται εν προκειμένω) και στην αλληλεξάρτηση των πράξεων, στοιχείο που επίσης συντρέχει. 45 Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1: «Κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα σε τριάντα ημέρες από τη σύναψη συμφωνίας ή τη δημοσίευση προσφοράς ή ανταλλαγής ή την ανάληψη υποχρέωσης για την απόκτηση συμμετοχής, που εξασφαλίζει τον έλεγχο της επιχείρησης, όταν ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση κατά το άρθρο 10 ανέρχεται, στην παγκόσμια αγορά τουλάχιστον σε εκατόν πενήντα εκατομμύρια (150.000.000) ευρώ και δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμία χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των δεκαπέντε εκατομμυρίων (15.000.000) ευρώ στην ελληνική αγορά». 46 Βλ. σχετ. Πίνακας 4. 43 44 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εκ. ευρώ το 2020)47. Και σε κάθε περίπτωση, το άθροισμα των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ είναι κάτω των 100 εκατομμυρίων ευρώ. • Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 3 του Κοινοτικού Κανονισμού, η εξεταζόμενη συγκέντρωση δεν έχει κοινοτική διάσταση, δεδομένου ότι τουλάχιστον δεν πληρούται ο όρος β), καθώς όπως αναφέρθηκε ανωτέρω η ΑΛΕΣΙΣ δραστηριοποιείται στην ελληνική επικράτεια με κύκλο εργασιών που ανέρχεται σε 18 εκ. ευρώ για το 2020. 51.Ενόψει των ανωτέρω, η παρούσα γνωστοποίηση υποβάλλεται αρμοδίως ενώπιον της ΕΑ. II.5 ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΔΕΚΤΟΥ, ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΗΚΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ 52.Το Έντυπο γνωστοποίησης υπεβλήθη στην ΕΑ την 7.10.2021, ήτοι 30 ημέρες μετά την υπογραφή από τα μέρη του με ημερομηνία 7.9.2021 Προσυμφώνου Αγοραπωλησίας Μετοχών. Ως αφετηρία της προθεσμίας των 30 ημερών προς γνωστοποίηση λογίζεται η ημερομηνία υπογραφής της Σύμβασης (Προσυμφώνου). Τη γνωστοποίηση συνόδευε το προβλεπόμενο στο άρθρο 45 παρ. 1 ν. 3959/2011 παράβολο των 1.100 Ευρώ48. Ως εκ τούτου, η εν λόγω γνωστοποίηση θεωρείται εμπρόθεσμη και παραδεκτή σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει. 53.Στην προκειμένη περίπτωση, η απόκτηση από τη VIVARTIA του αποκλειστικού ελέγχου της επιχειρηματικής δραστηριότητας των εταιριών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ υλοποιείται ως μία συγκέντρωση υπό την έννοια του άρθρου 5 ν. 3959/2011 και, ως εκ τούτου, υπόκειται παραδεκτώς σε μία γνωστοποίηση, κατά το άρθρο 6 ν. 3959/2011. 54.Με την υπ’ αριθ. πρωτ. 8273/11.11.2021 επιστολή της, η Γνωστοποιούσα κοινοποίησε στην υπηρεσία αντίτυπο του φύλλου της ημερήσιας οικονομικής εφημερίδας πανελλαδικής κυκλοφορίας «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» της 9ης.10.2021, στο οποίο δημοσίευσε την υπό κρίση πράξη, το κείμενο της οποίας αναρτήθηκε στον δικτυακό τόπο της ΕΑ στις 15.10.2021, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 6 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει. 55.Κατά την εξέταση του φακέλου η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (εφεξής και ΓΔΑ) έκρινε ότι το υποβληθέν Έντυπο γνωστοποίησης δεν είχε συμπληρωθεί πλήρως, και ακολούθως απέστειλε την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 8488/19.10.2021 επιστολή προς τη Γνωστοποιούσα, βάσει των άρθρων 8 παρ. 11 και 38 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, στην οποία η Γνωστοποιούσα απήντησε με την υπ’ αριθ. πρωτ. Βλ. άρθρο 1 παρ. 2 και 3 του Κανονισμού του Συμβουλίου 139/2004 της 20.1.2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («Κοινοτικός κανονισμός συγκεντρώσεων»), ΕΕ L 024 της 29.1.2004, σελ. 1 – 22, σύμφωνα με το οποίο: «[…] 2. Μία συγκέντρωση έχει κοινοτική διάσταση όταν: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 250 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος. 3. Μία συγκέντρωση που δεν υπερβαίνει τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στην παράγραφο 2 έχει κοινοτική διάσταση, εφόσον: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ· β) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις σε κάθε ένα από τρία τουλάχιστον κράτη μέλη, υπερβαίνει τα 100 εκατομμύρια ευρώ· γ) σε κάθε ένα από τα τρία τουλάχιστον κράτη μέλη που λαμβάνονται υπόψη για τους σκοπούς του στοιχείου β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν κάθε μία χωριστά συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 25 εκατομμυρίων ευρώ και δ) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος». 48 Κωδικός παραβόλου 430392758951 1203 0061. 47 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8696/26.10.2021 επιστολή της. Στη συνέχεια, εστάλη η υπ’ αριθ. πρωτ. 8782/29.10.2021 επιστολή προκειμένου να αποσαφηνιστούν επιμέρους στοιχεία της γνωστοποίησης και η γνωστοποιούσα απήντησε με την υπ’ αρ. πρωτ. 8872/4.11.2021 επιστολή της. Η ΓΔΑ ζήτησε εκ νέου διευκρινίσεις με την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 8933/05.11.2021 επιστολή της. Η Γνωστοποιούσα απήντησε με την υπ’ αριθ. πρωτ. 9153/15.11.2021 επιστολή της. Ως εκ τούτου, το περιεχόμενο της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης αποσαφηνίστηκε από τη Γνωστοποιούσα με τις ως άνω επιστολές και τελευταία αυτήν της 15.11.2021, οπότε η υπό εξέταση γνωστοποίηση από τη συγκεκριμένη ημερομηνία κατέστη πλήρης και προσήκουσα49. 56.Με βάση τα ανωτέρω, η προθεσμία έκδοσης απόφασης της ΕΑ επί της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης παρέρχεται την 15.12.2021. III ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 57.Σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 3 του ν. 3959/2011, η ΕΑ, εφόσον διαπιστώσει ότι η υποβληθείσα συγκέντρωση, καίτοι εμπίπτουσα στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 6 παρ. 1, εντούτοις δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επιμέρους αγορές στις οποίες αφορά, με απόφασή της, που εκδίδεται εντός ενός μηνός από την πλήρη και προσήκουσα γνωστοποίηση, εγκρίνει τη συγκέντρωση. Ουσιαστικό κριτήριο ελέγχου των συγκεντρώσεων αποτελεί, κατά το άρθρο 7 παρ. 1 του ν. 3959/201150, ο σημαντικός ή μη περιορισμός του ανταγωνισμού ως αποτέλεσμα της υπό κρίση συγκέντρωσης, στην εθνική αγορά ή σε σημαντικό τμήμα της, και ιδίως με την δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης 51. Κατά την αξιολόγηση των επιπτώσεων μιας συγκέντρωσης στον ανταγωνισμό, η ΕΑ συγκρίνει τις συνθήκες ανταγωνισμού που θα προκύψουν από την κοινοποιηθείσα συγκέντρωση με εκείνες που θα επικρατούσαν χωρίς αυτήν. Οι συνθήκες ανταγωνισμού που υφίστανται κατά το χρόνο της συγκέντρωσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τυχόν μελλοντικές αλλαγές που ευλόγως αναμένονται αποτελούν το στοιχείο της σύγκρισης για την αξιολόγηση των επιπτώσεων που συνδέονται αιτιωδώς με την συγκέντρωση52 . 58.Ελλείψει αποδείξεων ουσιαστικής μεταβολής του υφιστάμενου ανταγωνισμού, μια συναλλαγή πρέπει να εγκρίνεται, στο πλαίσιο του ελέγχου συγκεντρώσεων από τις αρχές ανταγωνισμού 53. Έμφαση αποδίδεται στις άμεσες και ευθείες αντιανταγωνιστικές συνέπειες μιας συγκέντρωσης, οι οποίες συνδέονται αιτιωδώς με την γνωστοποιηθείσα συναλλαγή 54. Τόσο η Ε.Επ όσο και η ΕΑ έχουν Εν συνεχεία, η Γνωστοποιούσα σε απάντηση της υπ’ αριθ. πρωτ. 9681/02.12.2021 επιστολής παροχής συμπληρωματικών στοιχείων της ΓΔΑ απέστειλε την υπ’ αριθ. πρωτ. 9960/09.12.2021 επιστολή. 50 Κατά το άρθρο 7 παρ. 1 του ν. 3959/2011: «Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού απαγορεύεται κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων, η οποία υπόκειται σε προηγούμενη γνωστοποίηση και η οποία μπορεί να περιορίσει σημαντικά τον ανταγωνισμό στην εθνική αγορά ή σε ένα σημαντικό σε συνάρτηση με τα χαρακτηριστικά των προϊόντων ή των υπηρεσιών τμήμα της, ιδίως με τη δημιουργία ή ενίσχυση μιας δεσπόζουσας θέσης». Στην παρ. 2 συγκεκριμενοποιούνται τα κριτήρια που λαμβάνει υπόψη της η ΕΑ κατά την αξιολόγησή της. 51 Σύμφωνα με τις Κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων (2004/C 31/03), παρ. 2 «Η Επιτροπή πρέπει να λαμβάνει υπόψη κάθε σημαντική παρακώλυση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού που ενδέχεται να προκληθεί από τη συγκέντρωση. Η δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης αποτελεί την κυριότερη μορφή αυτού του περιορισμού του ανταγωνισμού». 52 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων, ό.π., παρ. 9. 53 Βλ. ΓΔΕΕ T-342/99, Airtours, σκ. 58, Τ-2/93, AirFrance, σκ. 78 και 79 και T-102/96,GencorLtd, σκ. 170, 180 και 193. 54 Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 21 και Κατευθυντήριες Γραµµές για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 9 και 13. Πρβλ. Αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 49 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αποφανθεί σε πληθώρα αποφάσεών τους ότι η επαύξηση του μεριδίου μίας αποκτώσας συμμετοχή επιχείρησης στη σχετική αγορά μεταξύ 0-5% θεωρείται κατά την κείμενη ορολογία «οριακή» ή «αμελητέα», εκτός αν η επιχείρηση-στόχος ασκεί ιδιαίτερη ανταγωνιστική πίεση στην αποκτώσα επιχείρηση55. 59.Οριζόντιες είναι οι συγκεντρώσεις στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις που αποτελούν πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές στην ίδια σχετική αγορά 56. 60.Δύο είναι οι βασικοί τρόποι με τους οποίους οι οριζόντιες συγκεντρώσεις ενδέχεται να εμποδίσουν σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, ιδίως με τη δημιουργία ή ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης: α) καταργώντας σημαντικές ανταγωνιστικές πιέσεις σε μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, οι οποίες ως εκ τούτου θα έχουν αυξημένη ισχύ στην αγορά, χωρίς να καταφύγουν σε συντονισμό της συμπεριφοράς τους (επιπτώσεις μη συντονισμένης συμπεριφοράς), β) μεταβάλλοντας τη φύση του ανταγωνισμού ούτως ώστε επιχειρήσεις που προηγουμένως δεν συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους, τώρα είναι πολύ πιθανότερο να συντονίζουν και να αυξάνουν τις τιμές ή με άλλο τρόπο να βλάπτουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό. Μια συγκέντρωση μπορεί επίσης να καταστήσει τον συντονισμό ευκολότερο, σταθερότερο ή αποτελεσματικότερο για τις επιχειρήσεις που συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους και πριν από τη συγκέντρωση (επιπτώσεις συντονισμένης συμπεριφοράς)57. 61.Κατά την εκτίμηση των εν λόγω επιπτώσεων η ΕΑ λαμβάνει υπόψη της σωρεία παραγόντων οι οποίοι σχηματικά εκτίθενται κατωτέρω. Οι εν λόγω παράγοντες δεν αξιολογούνται μηχανικά και στο σύνολό τους σε κάθε περίπτωση. Η ανάλυση κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης από πλευράς ανταγωνισμού βασίζεται σε μία γενική αξιολόγηση των προβλεπόμενων επιπτώσεων της συγκέντρωσης λαμβάνοντας υπόψη τους όποιους από τους κατωτέρω εκάστοτε σχετικούς παράγοντες και συνθήκες, καθώς τούτοι δεν είναι πάντοτε στο σύνολό τους κρίσιμοι για την εξέταση κάθε συγκέντρωσης. Ως εκ τούτου, είναι πιθανό να μην χρειαστεί να αναλυθούν εξίσου λεπτομερώς όλα τα δεδομένα μίας υπόθεσης58. Κατά την εκτίμηση των επιπτώσεων μη συντονισμένης συμπεριφοράς η ΕΑ λαμβάνει υπόψη της τους ακόλουθους κυρίως παράγοντες: (
- i)Υψηλά μερίδια αγοράς, (
- ii)Επίπεδα συγκέντρωσης (δείκτης ΗΗΙ), iii) Διαφοροποίηση προϊόντων και βαθμός υποκατάστασης,
- iv)Εναλλακτικές επιλογές εφοδιασμού,
- v)Δυνατότητα αποκλεισμού ανταγωνιστών,
- vi)Aντισταθμιστική ισχύς αγοραστών, vii) Δυνητικός ανταγωνισμός - Εμπόδια εισόδου. υποθέσεις COMP/M.2333 - DeBeers/LVMH, παρ. 112 και COMP/M.3177 - BASF / GLON-SANDERS / JV, παρ. 11-16. 55 Βλ. ενδεικτικά M.2495- HANIEL/FELS, Μ.6704- REWE TOURISTIK GMBH/FERIDNASR/ECIM HOLDING SA σκ. 30-32 και 39, M.6132-CARGILL/KVB σκ. 52-53 και 60, M.5717- THE STANLEY WORKS/ THE BLACK&DECKER CORPORATION σκ. 32, 37, 46 και 59, M.4844 - FORTIS/ ABN AMRO, σκ. 137-140, 155-156, 193 M.2337-NESTLE / RALSTON PURINA, σκ. 38, IV/M.057-DIGITAL / KIENZLE, σκ. 21, M.2517-BRISTOL MYERS SQUIBB/DU PONT, M.1932 - BASF / AHP, σκ. 53 και ΕΑ 549/VII/2012, 694/2019 σκ. 203, 712/2020 σκ. 428, 433 ΕΑ 650/17, σκ. 414, 710/20, σκ. 87. 56 Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση των οριζόντιων συγκεντρώσεων σύμφωνα με τον Κανονισμό του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (εφεξής «Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων»), ΕΕ C 31 της 5.2.2004, σ.5, παρ. 5. Οι ως άνω σχετικές Κατευθυντήριες Γραμμές ακολουθούνται και από την ΕΑ κατά την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού κριτηρίου των οριζοντίων συγκεντρώσεων. 57 Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 25. 58 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση οριζόντιων συγκεντρώσεων, σημείο 13. 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 62.Παράλληλα, συγκεντρώσεις με κάθετη διάσταση είναι οι συγκεντρώσεις στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις που λειτουργούν σε διαφορετικά επίπεδα της αλυσίδας εφοδιασμού59. Συγκεντρώσεις με κάθετη διάσταση/ μη οριζόντιες συγκεντρώσεις είναι οι συγκεντρώσεις στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις που λειτουργούν σε διαφορετικά επίπεδα της αλυσίδας εφοδιασμού (π.χ. ο παραγωγός ενός συγκεκριμένου προϊόντος60 συγχωνεύεται με έναν από τους διανομείς του61,62). Οι μη οριζόντιες συγκεντρώσεις δεν συνιστούν απειλή για τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, εκτός εάν η επιχείρηση που προκύπτει από τη συγκέντρωση διαθέτει σημαντική ισχύ σε μία τουλάχιστον εκ των σχετικών αγορών. Ειδικότερα, είναι μικρή η πιθανότητα διαπίστωσης προβλημάτων συντονισμένης ή μη φύσεως εάν το μερίδιο αγοράς της νέας οντότητας μετά τη συγκέντρωση σε καθεμία από τις σχετικές αγορές είναι κατώτερο του 30% και ο δείκτης HHI μετά τη συγκέντρωση είναι κατώτερος από 2000 μονάδες63. 63.Οι μη οριζόντιες συγκεντρώσεις ενδέχεται να παρεμποδίζουν σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό με δύο βασικούς τρόπους: όταν ενδέχεται να έχουν επιζήμια α) μη συντονισμένα αποτελέσματα (επιδράσεις στον αποκλεισμό πραγματικών ή δυνητικών ανταγωνιστών από την αγορά) και β) συντονισμένα αποτελέσματα (επιδράσεις στη δυνατότητα συντονισμού των επιχειρήσεων στη σχετική αγορά που δραστηριοποιούνται)64. 64.Στην πράξη, οι συγκεντρώσεις μπορούν να έχουν τόσο οριζόντιες όσο και μη οριζόντιες συνέπειες 65. 65.Στην υπό εξέταση περίπτωση, η σκοπούμενη συγκέντρωση αφορά σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις ίδιες σχετικές αγορές προϊόντων ή σε στενά σχετιζόμενες αγορές,66, καθώς και σε καθέτως συνδεόμενες αγορές. Σημειώνεται ότι, δεδομένου του ήδη υφιστάμενου κοινού ελέγχου, οι συμμετέχουσες στη συγκέντρωση εξαγοραζόμενες επιχειρήσεις (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ), ανήκαν ήδη κατά το ήμισυ στην εξαγοράζουσα VIVARTIA. IV ΔΟΜΗ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ IV.1 ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ67 66.Κατά τη γνωστοποιούσα, οι σχετικές αγορές στις οποίες δραστηριοποιούνται μια ή αμφότερες οι Κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση των μη οριζόντιων συγκεντρώσεων σύμφωνα με τον Κανονισμό του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (εφεξής «Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων»), ΕΕ C 265 της 18.10.2008, σ. 5, παρ. 4. 60 Ήτοι η επιχείρηση που δραστηριοποιείται στην αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδος. 61 Ήτοι η επιχείρηση που δραστηριοποιείται στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδος. 62 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση των μη οριζόντιων συγκεντρώσεων σύμφωνα με τον Κανονισμό Συμβουλίου για τον έλεγχο συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων, της 18.10.2008 (εφεξής «Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων»), ΕΕ 18.10.2008, C-265, σελ. 6, παρ. 4. 63 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 23-26, όπου και αναφέρεται ότι την πράξη, η Επιτροπή δεν θα ερευνά εκτενώς τέτοιου είδους συγκεντρώσεις, εκτός εάν συντρέχουν οι αναφερόμενες στην παράγραφο αυτή ειδικές περιστάσεις. 64 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, παρ. 17 - 18. 65 Κατευθυντήριες Γραμμές για την αξιολόγηση μη οριζόντιων συγκεντρώσεων, ό.π., παρ. 7 66 Βλ. σχετικά Ν. Βέττα & Γ. Κατσουλάκο, Πολιτική Ανταγωνισμού & Ρυθμιστική Πολιτική. Τα Οικονομικά των Ρυθμιστικών Παρεμβάσεων σε Αγορές με Μονοπωλιακή Δύναμη, 2004, Τυπωθήτω, σελ. 276 επ. 67 Σύμφωνα με την Απόφαση 558/VII/2007 της ΕΑ η σχετική αγορά προϊόντων περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων ή/και υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμα ή δυνάμενα να υποκατασταθούν μεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιμών τους και της χρήσης για την οποία προορίζονται. Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή στην οποία προσφέρουν ή ζητούν τα σχετικά προϊόντα ή παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού και η οποία μπορεί να διακριθεί από άλλες γειτονικές γεωγραφικές περιοχές, ιδίως λόγω των αισθητά διαφορετικών συνθηκών 59 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις είναι οι εξής: Α. Γαλακτοκομικά και Ποτά68 (α) Γαλακτοκομικά 67. Σε σχέση με τα τελικά γαλακτοκομικά προϊόντα και ποτά, με τη διάκριση μεταξύ της προμήθειας νωπού γάλακτος69 και των τελικών γαλακτοκομικών προϊόντων, η ΕΑ έχει προβεί σε μία εξαμερή κατάτμηση των προϊόντων: (
- i)λευκό γάλα70 (
- ii)σοκολατούχο γάλα (iii) γάλα με προσθήκη καφέ (
- iv)γιαούρτι71 (
- v)κρέμα γάλακτος (
- vi)επιδόρπια με βάση το γάλα (β) Τυροκομικά προϊόντα (
- i)μαλακά τυριά, (
- ii)ημίσκληρα τυριά και (iii) σκληρά τυριά, 68.Καθένα από τα οποία μπορεί να διακριθεί περαιτέρω σε χύμα και τυποποιημένα τυριά. ανταγωνισμού που επικρατούν σ' αυτές. Ως «επηρεαζόμενη αγορά» νοείται: α) Κάθε σχετική αγορά στην οποία ασκούν επιχειρηματικές δραστηριότητες δύο ή περισσότερες από τις συμμετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις, εφόσον εκτιμάται ότι η συγκέντρωση θα οδηγήσει σε συνολικό μερίδιο στην αγορά αυτή ύψους τουλάχιστον 15% (Η περίπτωση αφορά οριζόντιες σχέσεις), καθώς και β) Κάθε σχετική αγορά στην οποία ασκεί επιχειρηματικές δραστηριότητες οποιαδήποτε συμμετέχουσα επιχείρηση και βρίσκεται σε προηγούμενο ή επόμενο στάδιο της παραγωγικής ή εμπορικής διαδικασίας του προϊόντος σε σχέση με την αγορά στην οποία δραστηριοποιείται άλλη συμμετέχουσα επιχείρηση, και οποιοδήποτε από τα ατομικά ή συνδυασμένα μερίδια αγοράς των επιχειρήσεων αυτών, σε οποιοδήποτε στάδιο της παραγωγικής ή εμπορικής διαδικασίας, ανέρχεται σε 25% τουλάχιστον, ανεξάρτητα αν μεταξύ των μερών υφίσταται σχέση προμηθευτή/πελάτη. (Η περίπτωση αφορά τις κάθετες σχέσεις) 68 Βλ. σχετικά την υπ’ αριθμ. 650/2017 Απόφαση ΕΑ. 69 Η ΕΑ έχει επισημάνει ότι η αγορά προμήθειας νωπού γάλακτος μπορεί να διακριθεί σε περαιτέρω κατηγορίες βάσει του είδους γάλακτος (αγελαδινό, γίδινο, πρόβειο). Όσον αφορά στην οριοθέτηση της γεωγραφικής αγοράς, η ΕΑ προέκρινε την οριοθέτηση μία ευρύτερης σχετικής γεωγραφικής αγοράς με εθνική διάσταση ή τουλάχιστον μίας σχετικής γεωγραφικής αγοράς που εκτείνεται σε περισσότερες περιφέρειες της χώρας ή ακόμη και στην ηπειρωτική Ελλάδα στο σύνολό της (βλ. την υπ’ αριθμ. 650/2017 Απόφαση ΕΑ). Η εξέλιξη της συνολικής παραγωγής βιολογικού αγελαδινού γάλακτος στην Ελλάδα παρέμενε σε χαμηλά επίπεδα κατά τα έτη 2018 και 2019 (2,11% και 2,44% αντίστοιχα). Ωστόσο, θα πρέπει να επισημανθεί ότι από 01.01.2021 ο ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ δίνει τη δυνατότητα στους αγοραστές γάλακτος να αναφέρουν προς αυτόν διακριτά τις ποσότητες συμβατικού (νωπού αγελαδινού) και βιολογικού γάλακτος. Βλ. σχετικά την υπ’ αριθμ. 726/2021 Απόφαση ΕΑ, Πίνακα 5 και παρ. 96-97. 70 Η ΕΑ διέκρινε περαιτέρω την αγορά λευκού γάλακτος στις εξής κατηγορίες: φρέσκο παστεριωμένο γάλα, γάλα υψηλής θερμικής επεξεργασίας, γάλα μακράς διαρκείας, συμπυκνωμένο γάλα, προβιοτικό γάλα, παιδικό γάλα και λειτουργικό/ εμπλουτισμένο γάλα. 71 Η ΕΑ διέκρινε περαιτέρω τον τομέα του γιαουρτιού στις αγορές του χύμα και τυποποιημένου γιαουρτιού. Επίσης διέκρινε την κατηγορία του τυποποιημένου γιαουρτιού στις στενότερες αγορές του τυποποιημένου λευκού γιαουρτιού, τυποποιημένου γιαουρτιού με γεύσεις, τυποποιημένου παιδικού γιαουρτιού και τυποποιημένου λειτουργικού γιαουρτιού. 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (γ) Τυποποιημένοι Χυμοί (δ) Τσάι έτοιμο προς κατανάλωση (RTD) (
- i)σε πλαστικά μπουκάλια (pet) (
- ii)σε κουτάκια (can), (ε) Γαλακτοκέϊκ/Γαλακτοφέτες (στ) Βούτυρο72 70. Οι συμμετέχουσες εταιρείες (μία ή αμφότερες) δραστηριοποιούνται επίσης στην αγορά κατεψυγμένων τροφίμων με περαιτέρω κατάτμηση ως κατωτέρω: Β. Κατεψυγμένα Τρόφιμα (α) Κατεψυγμένα λαχανικά73, 74 (β) Κατεψυγμένα μυρωδικά (γ) Κατεψυγμένη ζύμη και κατεψυγμένα προϊόντα ζύμης (δ) Φρέσκες συσκευασμένες σαλάτες (ε) Προϊόντα βιομηχανικά επεξεργασμένης ντομάτας75 71.Σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα για όλες τις ανωτέρω σχετικές αγορές, με εξαίρεση αυτή του Βουτύρου76, η γεωγραφική αγορά είναι εθνική. 72.Τέλος, ο όμιλος CVC μέσω των θυγατρικών του εταιρειών δραστηριοποιείται επίσης και στις εξής αγορές: Γ. Υπηρεσίες Εστίασης και Ψυχαγωγίας Σύμφωνα με την Γνωστοποιούσα στην Απόφαση 663/2018, παρ. 88, « … η ΕΑ διαπίστωσε την ύπαρξη μιας διακριτής αγοράς βουτύρου. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (η ΕΕπ.) έχει δεχθεί τη διάκριση σε χύμα και τυποποιημένο βούτυρο [COMP/M.5046, παρ. 816], ενώ έχει παραμείνει ανοιχτό εάν τα προϊόντα τυποποιημένου βουτύρου επώνυμης και ιδιωτικής ετικέτας ανήκουν στην ίδια σχετική αγορά [Ibid, παρ. 862] … ». 73 Βλ. τις υπ’ αριθ. 357/V/2007 και 650/2017 Αποφάσεις ΕΑ. 74 Τα κατεψυγμένα λαχανικά διακρίνονται περαιτέρω σε: (ί) μονολαχανικά ή απλά λαχανικά (όπως πατάτα, καλαμπόκι κ.λπ.) και (U) μείγματα λαχανικών, τα οποία διακρίνονται περαιτέρω σε "απλά ανάμεικτα" λαχανικά (όπως σαλάτες λαχανικών) και σε "συνταγές λαχανικών" (όπως αρακάς με αγκινάρες, σπανακόρυζο κ.λπ). 75 Η αγορά ντομάτας περιλαμβάνει όλα τα τυποποιημένα είδη ντομάτας, δηλαδή την αποφλοιωμένη ντομάτα (ψιλοκομμένη και ολόκληρη), τον χυμό ντομάτας και ντοματοπολτό τα οποία προορίζονται για την παρασκευή σαλτσών και φαγητών. Τα προϊόντα ντομάτας επίσης διατίθενται για οικιακή χρήση (λιανική πώληση) και στους οργανισμούς μαζικής εστίασης και στη βιομηχανία (χονδρική πώληση). Η χονδρική πώληση αποτελεί αυτοτελή αγορά λόγω της διαφορετικής χρήσης, τιμής και τρόπου διανομής των προϊόντων. Η κέτσαπ και οι ημιέτοιμες και έτοιμες σάλτσες θεωρούνται ξεχωριστές αγορές. 76 Η Γνωστοποιούσα αναφέρει ότι «Όσον αφορά στη γεωγραφική αγορά, η ΕΕπ. έχει δεχθεί μία ευρύτερη της εθνικής οριοθέτηση της αγοράς [Ibid, παρ. 837 και 874]». 72 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 73.Στο πλαίσιο της Απόφασης ΔΕΛΤΑ/ΜΕΒΓΑΛ77, η ΕΑ προέβη σε μία τριμερή κατάτμηση της αγοράς Υπηρεσιών Εστίασης και Ψυχαγωγίας σε: (α) ταχεία/μαζική εστίαση και εκμετάλλευση εστιατορίων casual dining, (β) καφέ/ζαχαροπλαστεία (γ) υπηρεσίες catering. • • • catering δεξιώσεων και εκδηλώσεων, βιομηχανικό/βιομηχανοποιημένο catering 78 και αεροπορικό catering, το οποίο περιλαμβάνει τις υπηρεσίες σίτισης επιβατών αεροπορικών πτήσεων (in-flight catering), καθώς και την εκμετάλλευση/τροφοδοσία κυλικείων και εστιατορίων εντός των ελληνικών αεροδρομίων79. Δ. Ζωοτροφές μη οικόσιτων ζώων Σχετικές αγορές προϊόντων και γεωγραφικές αγορές της υπό εξέταση συγκέντρωσης 74.Λαμβάνοντας υπόψη τις δραστηριότητες των μερών και σύμφωνα με παλαιότερες αποφάσεις της ΕΑ 80, και ειδικότερα με τις υπ’ αριθ. 515/VI/2011, 598/2014, 650/2017 αποφάσεις της, οι σχετικές αγορές στους κλάδους της παρούσας συγκέντρωσης είναι οι εξής: 1. Γαλακτοκομικά 1.1.Προμήθεια νωπού γάλακτος 1.2.Λευκό γάλα 1.2.1.Παστεριωμένο γάλα (φρέσκο γάλα) 1.2.2. Γάλα υψηλής θερμικής επεξεργασίας (γάλα υψηλής παστερίωσης) 1.2.3. Παιδικό γάλα 1.2.4. Λειτουργικό/Εμπλουτισμένο γάλα 1.2.5. Προβιοτικό γάλα (ξυνόγαλο, κεφίρ, αριάνι) 1.2.6. Γάλα μακράς διαρκείας 1.2.7. Συμπυκνωμένο γάλα 1.3.Σοκολατούχο γάλα 1.4. Γάλα με προσθήκη καφέ 1.5. Γιαούρτι 1.5.1.Χύμα γιαούρτι 1.5.2.Τυποποιημένο γιαούρτι 1.5.2.1.Τυποποιημένο λευκό γιαούρτι Βλ. την υπ’ αριθ. 650/2017 Απόφαση ΕΑ. Το οποίο διακρίνεται περαιτέρω (ί) στην τροφοδοσία μονάδων μαζικής εστίασης (κυλικεία κ.λπ.) και (
- ii)στο επαγγελματικό ή "contract catering" (ή catering επί συμβάσει), ήτοι στην τροφοδοσία πάσης φύσεως οργανισμών για την τακτική σίτιση ατόμων που σχετίζονται με αυτούς (εκπαιδευτικά ιδρύματα, νοσοκομεία, στρατός κ.λπ.). 79 Βλ. υπ’ αριθ. 9/2020 Πράξη Προέδρου ΕΑ, παρ. 28. 80 Βλ. Αποφάσεις ΕΑ, υπ’ αριθ. 310/V/2006 ΔΕΛΤΑ-ΒΛΑΧΑΣ, 314/V/2006 Συγκέντρωση ΔΕΛΤΑ - CHIPITA, 369/V/2007 & 373/V/2007 Αυτεπάγγελτη έρευνα σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή και εμπορία γαλακτοκομικών προϊόντων, 394/V/2008 Συγκέντρωση EVEREST, OLYMPIC CATERING – VIVARTIA, 515/VI/2011 και 598/2014 Συγκέντρωση VIVARTIA – ΜΕΒΓΑΛ. 77 78 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1.5.2.2.Τυποποιημένο γιαούρτι με γεύσεις 1.5.2.3.Τυποποιημένο παιδικό γιαούρτι 1.5.2.4.Τυποποιημένο λειτουργικό γιαούρτι 1.6. Κρέμα γάλακτος 1.7. Επιδόρπια με βάση το γάλα 2. Τυροκομικά προϊόντα 2.1. Μαλακά τυριά 2.1.1. Χύμα μαλακά τυριά 2.1.2. Τυποποιημένα μαλακά τυριά 2.2. Ημίσκληρα τυριά 2.2.1. Χύμα ημίσκληρα τυριά 2.2.2. Τυποποιημένα ημίσκληρα τυριά 2.3. Σκληρά τυριά 2.3.1. Χύμα σκληρά τυριά 2.3.2. Τυποποιημένα σκληρά τυριά 3. Τυποποιημένοι χυμοί 4. Τσάι έτοιμο προς κατανάλωση (RTD) 5. Γαλακτοκέϊκ/Γαλακτοφέτες (προϊόντα ψυγείου) 6. Βούτυρο 7. Ζωοτροφές μη οικόσιτων ζώων 8. Κατεψυγμένα λαχανικά 9. Φρέσκες συσκευασμένες σαλάτες 10. Κατεψυγμένες ζύμες 11. Κατεψυγμένα μυρωδικά 12. Προϊόντα βιομηχανικά επεξεργασμένης ντομάτας 13. Ταχεία / μαζική εστίαση και catering 13.1.Ταχεία /μαζική εστίαση και εκμετάλλευση εστιατορίων casual dining 13.2.Καφέ/ζαχαροπλαστεία 13.3.Catering 13.3.1.Βιομηχανικό/ βιομηχανοποιημένο catering 13.3.2.Σίτιση επιβατών αεροπορικών πτήσεων 13.3.3.Εκμετάλλευση κυλικείων εντός αεροδρομίων 39. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, καθώς και τις υπ’ αριθμ. 650/2017 και 743/2021 Αποφάσεις ΕΑ, ως σχετική γεωγραφική αγορά για τις ανάγκες της παρούσας γνωστοποίησης θεωρείται το σύνολο της Ελληνικής Επικράτειας, όπου αναπτύσσεται η δραστηριότητα των VIVARTIA, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού. IV.1.1 Γενικά 75.Τα συμμετέχοντα μέρη στην συγκέντρωση εκτιμούν ότι […]. Ειδικότερα […]». 76.Περαιτέρω, η Γνωστοποιούσα αναφέρει «[…]». 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 77.Επιπλέον, κατά τη Γνωστοποιούσα η «[…]».81 IV.1.2 Καθετοποίηση 78.Ως προς τη φύση και την έκταση της κάθετης ολοκλήρωσης των συμμετεχουσών επιχειρήσεων, η γνωστοποιούσα αναφέρει ότι μόνο η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και η OLYMPIC CATERING δραστηριοποιούνται σε επίπεδο παραγωγής ζυμών. Ειδικότερα, η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ, η οποία διαθέτει 4 εργοστάσια παραγωγής κατεψυγμένων ζυμών στην Θεσσαλονίκη 82 […], ενώ έχει […]. Η εν λόγω εταιρεία παράγει κατεψυγμένα προϊόντα ζύμης για οικιακή χρήση για λογαριασμό της ΑΛΕΣΙΣ 83, καθώς και για ορισμένες αλυσίδες σούπερ μάρκετ (προϊόντα λιανικής ιδιωτικής ετικέτας/private label), ενώ παράγει, επίσης, προϊόντα HORECA για […], περιλαμβανομένου και εταιρειών του ομίλου CVC84. Η ΑΛΕΣΙΣ πωλεί τα προϊόντα της στην εταιρεία ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ η οποία στη συνέχεια τα διανέμει στην Ελλάδα και το εξωτερικό για ίδιο λογαριασμό. 79.Πέραν των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ, η VIVARTIA δραστηριοποιείται στην ελληνική αγορά κατεψυγμένης ζύμης και κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης μέσω των OLYMPIC CATERING και HELLENIC CATERING, των οποίων η κύρια δραστηριότητα είναι η παροχή υπηρεσιών catering. Η HELLENIC CATERING προμηθεύεται προϊόντα κατεψυγμένης ζύμης κυρίως από την OLYMPIC CATERING, η οποία […]. 80.Όσον αφορά τη φύση και την έκταση της κάθετης ολοκλήρωσης των ανταγωνιστριών εταιρειών σημειώνεται ότι η εταιρεία […]85», αφού προμηθευτεί τις πρώτες ύλες τις επεξεργάζεται στις γραμμές παραγωγής της και στη συνέχεια διανέμει τα προϊόντα της μέσω S/M και γενικά επιχειρήσεων πώλησης κατεψυγμένων τροφίμων, είτε με απευθείας πωλήσεις, είτε μέσω χονδρεμπόρων. Η « […]86», παράγει σε ιδιόκτητο εργοστάσιο τα προϊόντα της και η διακίνησή τους γίνεται απευθείας από την εταιρεία χωρίς μεσολάβηση τρίτων, με ιδιόκτητο στόλο φορτηγών. Η «[…]87» παράγει τα προϊόντα της στο εργοστάσιό της και στη συνέχεια, από τις αποθήκες της, μέσω ιδιόκτητων οχημάτων και οχημάτων συνεργατών τα διανέμει σε σημεία πώλησης σε διάφορες περιοχές στην Ελλάδα. 81.Η εταιρεία «[…]88» παράγει στις εγκαταστάσεις της και στην συνέχεια διανέμει τα προϊόντα της μέσω ιδιόκτητων φορτηγών ή μέσω συνεργαζόμενων μεταφορικών εταιρειών σε δικά της υποκαταστήματα, από όπου με ιδιόκτητο στόλο φορτηγών πραγματοποιείται η περαιτέρω διακίνησή τους. Η «[…]89» παράγει το προϊόν […] ζύμης «[…]» στο εργοστάσιό της, και το οποίο διατίθεται στη λιανική πανελλαδικά μόνο στα S/M και σε λίγα mini markets είτε μέσω της εταιρείας «[…]», η οποία ενεργεί ως διανομέας, είτε έμμεσα μέσω χονδρεμπόρων. Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8696/26.10.2021 επιστολή της Γνωστοποιούσας. Βλ Τμήμα 6.3.Α του εντύπου Γνωστοποίησης με αριθ. πρωτ. 8172/07.10.2021. Η ΑΛΕΣΙΣ […] ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ […]. 83 Τα προϊόντα εμπορίας της ΑΛΕΣΙΣ παράγονται από το 2007 εξ’ ολοκλήρου από την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ. 84 Σημειώνεται ότι […] (βλ. σελ. 34 του Εντύπου Γνωστοποίησης. 85 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 9625/30.11.2021 απαντητική επιστολή της […]. 86 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 9769/03.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. 87 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 9793/06.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. 88 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 9697/02.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. 89 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 9839/07.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. 81 82 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Η «[…]90» παράγει η ίδια τα προϊόντα της ενώ για τις ανάγκες κάλυψης των πελατών της εμπορεύεται προψημένα και κατεψυγμένα προϊόντα αρτοποιίας. Το πελατολόγιό της αποτελείται από συνεργάτες διανομείς οι οποίοι μεταπωλούν τα προϊόντα και εμπορεύματά της με δικά τους μέσα και δική τους ευθύνη στους πελάτες τους, ενώ έχει και μικρότερους πελάτες όπως αρτοποιεία, αρτοζαχαροπλαστεία, αναψυκτήρια, κυλικεία σχολείων/νοσοκομείων, κρεοπωλεία, κα. Η «[…]91», παράγει η ίδια τα προϊόντα της στην βιοτεχνία της στο […]. Τα φρέσκα προϊόντα ζύμης τα διαθέτει από εκεί καθώς και από τα δύο υποκαταστήματα που διαθέτει στην πόλη των Ιωαννίνων στους πελάτες της περιοχής (χονδρική και λιανική). Τα κατεψυγμένα προϊόντα πωλούνται και σε αλυσίδες S/M με δικά της μεταφορικά μέσα, είτε με ΦΔΧ. Η εταιρεία «[…]92» αναφέρει ότι παράγει η ίδια τα προϊόντα της και τα διαθέτει σε S/M, HORECA, και σε συνεργάτες επαρχίας και όχι στον τελικό καταναλωτή. Η μεταφορά γίνεται με ιδία μέσα και με συνεργαζόμενες μεταφορικές εταιρείες. Η «[…]93», δραστηριοποιείται στην εμπορία τροφίμων και όχι στην παραγωγή αυτών. Η διανομή γίνεται εντός Αττικής με ιδιόκτητα μεταφορικά μέσα, ενώ εκτός Αττικής συνεργάζεται με εταιρείες ψυγειομεταφορών. Η «[…]94», η οποία δραστηριοποιείται μόνο στην αγορά έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων για χρήση από επιχειρήσεις εστιάσης κ.λπ. παράγει τα προϊόντα της και τα διαθέτει σε εταιρείες που κάνουν διανομή κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης σε όλη την Ελλάδα. Δεν διαθέτει ιδιόκτητο στόλο και δίκτυο διανομής, αλλά συνεργάζεται με εταιρείες διανομής, οι οποίες εξυπηρετούν όλες τις γεωγραφικές περιοχές της χώρας. Η «[…]95» αναφέρει ότι προμηθεύεται πρώτες ύλες από την εγχώρια και διεθνή αγορά, παράγει τα προϊόντα της και τα διανέμει στην επαρχία μέσω αποκλειστικών αντιπροσώπων, οι οποίοι στη συνέχεια τα διαθέτουν στους πελάτες τους. 82.Τέλος η εταιρεία «[…]96», αναφέρει ότι παράγει η ίδια τα προϊόντα της, τα οποία και τα διαθέτει στο δίκτυο της αλυσίδας […], με ίδια μεταφορικά μέσα. Επίσης, διαθέτει και ορισμένα προϊόντα της μέσω της […]. IV.1.3 Εμπιστοσύνη στο σήμα 83.Κατά τη γνωστοποιούσα, όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω97 η πίστη στο σήμα στον κλάδο των προϊόντων ζύμης είναι δευτερευούσης σημασίας, αφού ο καταναλωτής επιλέγει με βάση την τιμή και όχι την επωνυμία του προϊόντος. 84.Σε αντίστοιχη ερώτηση της ΓΔΑ σε ανταγωνίστριες επιχειρήσεις του κλάδου προϊόντων ζύμης, για το αν θεωρούν κάποια από τα σήματα που υπάρχουν στις συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, ως «απαραίτητα» (must have), η πλειοψηφία αυτών98 ανέφερε ότι δεν υπάρχουν τέτοια σήματα στις συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων. Εντούτοις, η «[…]99» , ανέφερε ότι «…το περιβάλλον στις Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 9781/06.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. Βλέπε την υπ’ αριθ. πρωτ. 9553/26.11.2021 απαντητική επιστολή της […]. 92 Βλέπε την υπ’ αριθ. πρωτ. 9843/07.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. 93 Βλέπε την υπ’ αριθ. πρωτ. 9850/07.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. 94 Βλέπε την υπ’αριθ. πρωτ. 9616/30.11.2021 απαντητική επιστολή της […]. 95 Βλέπε την υπ’αριθ. πρωτ. 9785/06.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. 96 Βλέπε την υπ’αριθ. πρωτ. 9938/09.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. 97 Βλ. παρ.40 της παρούσας. 98 Βλ. τις απαντητικές επιστολές των […] και […]. 99 Βλέπε την υπ’ αριθ. πρωτ. 9769/03.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. 90 91 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αγορές αυτές είναι έντονα ανταγωνιστικό, ενώ οι τρεις κύριες μάρκες της αγοράς «Χρυσή Ζύμη», «Alpha» και «ΚΑΝΑΚΙ» ανταγωνίζονται για το ενδιαφέρον του καταναλωτή, ενώ νέα προϊόντα, προσφορές και διαφήμιση διαμορφώνουν τις επιλογές του». Τέλος, σύμφωνα με την εταιρεία «[…]100» τα σήματα με πιστή πελατεία είναι της «ALFA PASTRY», της ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΖΥΜΗΣ ΡΟΔΟΥΛΑ Α.Ε. και της «ΙΩΝΙΚΗ ΣΦΟΛΙΑΤΑ Α.Ε.». IV.1.4 Εμπόδια Εισόδου 85.Σύμφωνα με τα συμμετέχοντα μέρη η είσοδος επιχειρήσεων στον κλάδο των ζυμών δεν παρουσιάζει σημαντικά εμπόδια καθώς δεν υπάρχουν νομικά εμπόδια εισόδου στον εν λόγω κλάδο παρά μόνον οι προβλεπόμενες από τον νόμο άδειες και πιστοποιητικά που ισχύουν για όλες τις εταιρείες τροφίμων. Ταυτόχρονα, δεν υφίστανται περιορισμοί από την ύπαρξη διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, τεχνογνωσίας και άλλων δικαιωμάτων πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Επίσης, η είσοδος στις υπό κρίση αγορές είναι σχετικά χαμηλού κόστους για μία εταιρεία που στοχεύει σε πωλήσεις σε τοπικό επίπεδο αν όμως επιθυμεί να καλύψει τις ανάγκες ζήτησης σε πανελλαδική εμβέλεια τότε αυξάνονται και οι ανάγκες για μηχανολογικό εξοπλισμό για την παραγωγική διαδικασία. 86.Επιπλέον, η Γνωστοποιούσα αναφέρει ότι η σημασία των οικονομιών κλίμακας έγκειται στην πλήρη λειτουργία βάρδιας ή βαρδιών με τη σχετική απόδοση σε ποσότητα, κάτι που επιτυγχάνεται μέσω σύγχρονου εξοπλισμού και των όσο το δυνατόν λιγότερων εναλλαγών προϊόντων σε γραμμή παραγωγής. Επίσης, οι παράγοντες που θα μπορούσαν να ευνοήσουν την επίτευξη οικονομιών κλίμακας είναι η αύξηση του μεταφερόμενου όγκου προς τις αποθήκες των αλυσίδων. Όμως, η γεωγραφική μορφολογία της χώρας καθιστά δύσκολη την επίτευξη σημαντικής οικονομίας κλίμακας στην αγορά της λιανικής. Τέλος, κατά την Γνωστοποιούσα η πρόσβαση στις πρώτες ύλες (αλεύρι, μαργαρίνη, νερό, τυρί) είναι ελεύθερη και σε επάρκεια. 87. Όσον αφορά τις ανταγωνίστριες επιχειρήσεις των συμμετεχουσών στον κλάδο των προϊόντων ζύμης, όλες συμφώνησαν ότι δεν υπάρχουν νομικά ή πραγματικά εμπόδια για την είσοδο ή επέκταση μιας επιχείρησης. Ωστόσο, η εταιρεία «[…]101», ανέφερε ότι μπορεί να μην υπάρχουν εμπόδια εισόδου στον κλάδο, αλλά ενδεχομένως να υπάρχει δυσκολία του οικιακού κυρίως καταναλωτή μέχρι να εμπιστευθεί παραγωγούς και εμπορικά σήματα που δεν γνωρίζει. Αντίστοιχα, η «[…]102» ανέφερε ότι μπορεί να μην υπάρχουν νομικά εμπόδια, αλλά « … Όσον αφορά τα πραγματικά εμπόδια, αυτά δημιουργούνται όταν κάποιος ανταγωνιστής του κλάδου αποκτά σημαντική οικονομική δύναμη, όπως κεφάλαια, εύκολη χρηματοδότηση, ισχυρή εξουσία σε προμηθευτές του, σε μεγάλα σούπερ μάρκετ, δυνατότητα αλλαγής μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού ή πρόσθετων επενδύσεων λόγω της μεγάλης διαθεσιμότητας κεφαλαίων, κλπ, πράγματα που ο μικρός βιοτέχνης-βιομήχανος δεν μπορεί ούτε καν να τα σκεφθεί, λόγω κυρίως της ανεπάρκειας των απαιτούμενων κεφαλαίων αλλά και της ισχνής οργάνωσης που διαθέτει». Βλέπε την υπ’ αριθ. πρωτ. 9616/30.11.2021 απαντητική επιστολή της […]. Βλέπε την υπ’ αριθ. πρωτ. 9625/30.11.2021 απαντητική επιστολή της […]. 102 Βλέπε την υπ’ αριθ. πρωτ. 9616/30.11.2021 απαντητική επιστολή της […]. 100 101 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ IV.1.5 Απόψεις των ανταγωνιστών επί των κύριων ανταγωνιστών των Συμμετεχουσών εταιρειών στις επηρεαζόμενες αγορές 88.Από την παράθεση απόψεων των ερωτηθεισών επιχειρήσεων του κλάδου προϊόντων ζύμης103 προκύπτει ότι υπάρχει σύγκλιση ως προς τους σημαντικότερους ανταγωνιστές των συμμετεχουσών μερών, παρουσιάζοντας τις εταιρείες VIVARTIA, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ να ανταγωνίζονται κυρίως από τις εταιρείες ALFA PASTRY και HELLENIC QUALITY FOODS AET με το σήμα ΚΑΝΑΚΙ, ενώ ακολουθούν οι εταιρείες ΜΠΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΒΕΕΤ, ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΖΥΜΗΣ ΡΟΔΟΥΛΑ Α.Ε και ΙΩΝΙΚΗ ΣΦΟΛΙΑΤΑ. IV.1.6 Παραγωγική ικανότητα 89.Σύμφωνα με την γνωστοποιούσα104 «[…]». Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ διαθέτει διαθέτει τέσσερα
(4)εργοστάσια κατεψυγμένων ζυμών στη Θεσσαλονίκη, τα οποία βρίσκονται στην ίδια περιοχή (ΒΙ.ΠΕ. Θεσσαλονίκης). Η μέγιστη ετήσια παραγωγική ικανότητά της εταιρείας, είναι […] και για το 2020 το ποσοστό της παραγωγικής ικανότητας που καλύφτηκε ήταν […]
- Αντίστοιχα, η OLYMPIC CATERING106 […]. Η μέγιστη ετήσια παραγωγική ικανότητά της σε έτοιμα κατεψυγμένα προϊόντα ζύμης είναι […] και σε κατεψυγμένα προϊόντα βάσης […]. Το 2020 το ποσοστό της παραγωγικής ικανότητας που καλύφτηκε ήταν […] και […] για τα έτοιμα κατεψυγμένα προϊόντα ζύμης και τα κατεψυγμένα προϊόντα βάσης. Επομένως, οι εταιρείες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και OLYMPIC CATERING […]. 90.Η έρευνα της ΓΔΑ έδειξε ότι το σύνολο107 των ανταγωνιστριών εταιρειών που ερωτήθηκαν σχετικά έχει υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα. Ειδικότερα, το ποσοστό χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας των εν λόγω ανταγωνιστριών εταιρειών κυμαίνεται περίπου από […] (ανάλογα με το παραγόμενο προϊόν), συνεπώς εκτιμάται ότι οι ανταγωνιστές των μερών μπορούν να καλύψουν ενδεχόμενη αύξηση της ζήτησης τελικών προϊόντων. IV.1.7 Διαρθρωτικοί δεσμοί 91.Από την επεξεργασία των απαντήσεων των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των προϊόντων ζύμης προκύπτει ότι δεν υπάρχουν (άμεσες ή έμμεσες) συμμετοχές αφενός του ομίλου CVC (συμπεριλαμβανομένου του ομίλου VIVARTIA και της VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε108) και, αφετέρου, της εταιρείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ στο μετοχικό κεφάλαιο των εταιρειών ή θυγατρικών αυτών ή το αντίστροφο. Επίσης, κανένα από τα μέλη των Δ.Σ. των ερωτηθεισών εταιρειών Από τις 15 εταιρείες οι 7 εξέφρασαν άποψη για τους κύριους ανταγωνιστές των συμμετεχουσών μερών στην συγκέντρωση. Οι υπόλοιποι δεν γνωρίζουν. 104 Υπ’ αριθ. πρωτ. 8408/21.11.2014 έντυπο γνωστοποίησης. 105 Αφορά ποσότητες οι οποίες πωλήθηκαν […]. Αναφορικά με τις παραγόμενες ποσότητες, […] (βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8696/26.10.2021 επιστολή της Γνωστοποιούσας). 106 […]. 107 Βλ. τις απαντητικές επιστολές των εταιρειών […] και […]. 108 Το μετοχικό κεφάλαιο της VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. ανήκει κατά ποσοστό 99,49% στην εταιρεία VENETIKO HOLDINGS ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε.), εταιρεία που συστάθηκε στην Ελλάδα και ελέγχεται εμμέσως από τη CVC Capital Partners SICAV-FIS S.A. (CVC), μέσω ορισμένων Κεφαλαίων CVC. 103 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ του κλάδου δεν συμμετέχει στο Δ.Σ. εταιρειών του ομίλου CVC (συμπεριλαμβανομένου του ομίλου VIVARTIA και της VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε) και των εταιρειών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ ή θυγατρικών τους.
- Αναφορικά με την ύπαρξη συμφωνιών συνεργασίας μεταξύ των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των προϊόντων ζύμης και των εταιρειών του ομίλου CVC, (συμπεριλαμβανομένου του ομίλου VIVARTIA και της ΜΕΒΓΑΛ) ή/και των εταιρειών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ ή θυγατρικών των εταιρειών αυτών, η πλειοψηφία των γαλακτοβιομηχανιών δήλωσαν ότι δεν υφίστανται. 93.Ωστόσο η […]109 ανέφερε ότι προμηθεύεται πρώτη ύλη110 από την εταιρεία […], η […]111 και η […]112, προμηθεύονται προϊόντα113 από την […]. Η […]114, είναι προμηθευτής115 της εταιρείας […]. Η […]116, έχει εμπορική συμφωνία με τις εταιρείες […] και […], ενώ τέλος υφίσταται εμπορική συμφωνία προμήθειας προϊόντων της θυγατρικής της […]117, […] με την […], αλλά και τη […]
- IV.2 ΟΡΙΖΟΝΤΙΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΕΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ IV.2.1 Αγορά προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσεως για οικιακή χρήση 94.Στην αγορά προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσης για οικιακή χρήση δραστηριοποιούνται αμφότερες οι εταιρείες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ (με προϊόντα με το σήμα "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ") 119 και ΑΛΕΣΙΣ (τα προϊόντα της οποίας διανέμονται μέσω της ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ) 120 υπό τα σήματα "ΧΡΥΣΗ ΖΥΜΗ" και "FROZA". 95.Οι συνολικές πωλήσεις κατεψυγμένης ζύμης βάσης για οικιακή χρήση, τόσο σε όγκο όσο και σε αξία, στην Ελλάδα, κατέγραψαν ανοδική πορεία το 2020 έναντι του 2019, με ρυθμό μεταβολής 14% και 10% αντίστοιχα. Ωστόσο κυμαίνονται ακόμη σε χαμηλότερα επίπεδα από τα αντίστοιχα του 2016 (3.766.879 κιλά και 17.352.490 €)
- 96.Όπως προκύπτει στον πίνακα που ακολουθεί, τη σημαντικότερη παρουσία στην αγορά προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσεως για οικιακή χρήση έχει η εταιρεία ALFA PASTRY το μερίδιο της οποίας, το 2020, ήταν [15-25]% (σε όγκο) και [15-25]% (σε αξία) Τη δεύτερη θέση κατέχει η εταιρεία ΚΑΝΑΚΗΣ με μερίδιο της τάξης του [15-25]% (σε όγκο) και [15-25]% (σε αξία), ενώ η VIVARTIA, Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 9843/07.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. Τυρί ημίσκληρο. 111 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 9850/07.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. 112 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 9616/30.11.2021 απαντητική επιστολή της […]. 113 Η […] αγοράζει ορισμένους τύπους κρουασάν που δεν παράγει η ίδια σε μικρές ποσότητες περίπου 1% του τζίρου της. 114 Βλέπε την υπ’ αριθ. πρωτ. 9785/06.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. 115 Προμηθεύει την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ με δύο είδη κρουασάν – «[…]» και «[…]» 116 Βλέπε την υπ’ αριθ. πρωτ. 9900/08.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. 117 Βλέπε την υπ’ αριθ. πρωτ. 9938/09.12.2021 απαντητική επιστολή της […]. 118 Προμηθεύεται από την […] γάλα και χυμούς 119 Βλ. σχετικά παρ. 11 της παρούσας. 120 Βλ. σχετικά παρ.6 της παρούσας 121 Βλ. σχετικά Παράρτημα Ο του Εντύπου Γνωστοποίησης. 109 110 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μέσω της ΜΠΑΡΜΠΑ-ΣΤΑΘΗΣ κατέχει μερίδια της τάξης του [15-25]% σε όγκο και [15-25]% σε αξία. Η παρουσία της εταιρείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ στην εν λόγω αγορά είναι […], με μερίδια για το έτος 2020 που κυμαίνονται σε [0-5]% (σε όγκο) και [0-5]% (σε αξία). Πίνακας 5: Αγορά κατεψυγμένης ζύμης βάσεως για οικιακή χρήση, 2018 - 2020 ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΣΕ ΟΓΚΟ (ΚΙΛΑ) ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΣΕ ΑΞΙΑ € 2018 2019 2020 2018 2019 2020 […] […] […] […] […] […] ΧΡΥΣΗ ΖΥΜΗ
(1)[…] […] […] […] […] […] FROZA
(2)[…] […] […] […] […] […] VIVARTIA (1+2) […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] ALFA PASTRY […] […] […] […] […] […] KANAKI […] […] […] […] […] […] HAVELAS […] […] […] […] […] […] ROBS_PL […] […] […] […] […] […] ΚΑΤΕΨΥΓΜΕΝΗ ΖΥΜΗ ΒΑΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ
(3)ΜΕΡΙΔΙΑ ΣΕ ΟΓΚΟ ΜΕΡΙΔΙΑ ΣΕ ΑΞΙΑ 2018 2019 2020 2018 2019 2020 XRISI ZIMI
(1)[15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% FROZA
(2)[0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% VIVARTIA (1+2) [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ELLINIKI ZIMI 0,2% 0,4% 0,7% 0,2% 0,3% 0,5% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% ALFA PASTRY [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% KANAKI [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% HAVELAS [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% ROBS_PL [5-15]% [5-15]% [15-25]% [5-15]% [5-15]% [5-15]
(3)Συνδυασμένο μερίδιο (1+2+3) Πηγή: Στοιχεία IRI (προσκομισθέντα από την Γνωστοποιούσα) 97.Το αθροιστικό μερίδιο των VIVARTIA (πωλήσεις των προϊόντων της ΑΛΕΣΙΣ μέσω της ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ) και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ στην εν λόγω αγορά ανήλθε κατά το έτος 2020 στο [15-25]% σε όγκο και [15-25]% εκφρασμένο σε αξία. Ο δείκτης συγκέντρωσης CR3 της εν λόγω υπο-σχετικής αγοράς για το ίδιο έτος ανήλθε σε 56,3% σε όγκο και 60,8% σε αξία.
- Στην αγορά προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσεως για οικιακή χρήση προκύπτει ότι το επίπεδο συγκέντρωσης είναι μέτριο, καθώς ο ΗΗΙ122πριν και μετά τη συγκέντρωση υπολογίζεται στις 1.386 και 1.403 μονάδες αντίστοιχα και η αλλαγή στον δείκτη που θα προκύψει στην αγορά από την υπό κρίση πράξη είναι εξαιρετικά μικρή (ΔΗΗΙ = 17)
- 99.Ωστόσο, δεδομένου ότι το αθροιστικό μερίδιο αγοράς των συμμετεχουσών υπερβαίνει το 15%, η αγορά προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσεως για οικιακή χρήση θεωρείται επηρεαζόμενη. IV.2.1.1 Η αξιολόγηση της Υπηρεσίας 100.Σύμφωνα με τα ανωτέρω, στην αγορά προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσης για οικιακή χρήση το μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς τόσο σε όγκο, όσο και σε αξία κατέχει διαχρονικά η εταιρεία ALFA PASTRY, ακολουθούμενη από την εταιρεία ΚΑΝΑΚΙ. Τα συμμετέχοντα μέρη θα έχουν μετά τη Ο δείκτης ΗΗΙ (Herfindahl-Hirschman Index) χρησιμοποιείται για τη μέτρηση των επιπέδων συγκέντρωσης και προκύπτει από την άθροιση των τετραγώνων των ατομικών μεριδίων αγοράς όλων των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε μία σχετική αγορά. Κυμαίνεται από μια τιμή που προσεγγίζει το μηδέν (τέλεια ανταγωνιστική αγορά) μέχρι το 10.000 (καθαρό μονοπώλιο). Εάν η τιμή του είναι μικρότερη του 1.000 η αγορά έχει χαμηλό βαθμό συγκέντρωσης, εάν λαμβάνει τιμές μεταξύ του 1.000 και του 1.800 η αγορά έχει μέτριο βαθμό συγκέντρωσης, ενώ εάν οι τιμές του ξεπερνούν το 1.800 η αγορά έχει υψηλό βαθμό συγκέντρωσης. Ο δείκτης μετά την ολοκλήρωση της συγκέντρωσης υπολογίζεται με την υπόθεση εργασίας ότι τα ατομικά μερίδια αγοράς των επιχειρήσεων δεν μεταβάλλονται. 123 Ο δείκτης ΗΗΙ υπολογίστηκε με βάση τα μερίδια που προσκόμισαν τα μέρη για το 2020 σε αξία και περιλαμβάνει το 91,3% της αγοράς, ήτοι τα μερίδια των εταιρειών VIVARTIA, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ, ALFA PASTRY, KANAKH και ΧΑΒΕΛΑ. 122 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συγκέντρωσης την τρίτη θέση στη σχετική αγορά με μερίδιο αγοράς σε αξία που ανέρχεται σε [1525]% με βάση τις εκτιμήσεις του
- Η δε επαύξηση του μερίδιο αγοράς συνεπεία της γνωστοποιηθείσας πράξης είναι μόλις [0-5]% και κρίνεται αμελητέα. Τέλος, η επαύξηση του δείκτη ΗΗΙ μετά τη συγκέντρωση είναι αρκετά μικρότερη του ασφαλούς ορίου των 150 μονάδων που προβλέπει η Ανακοίνωση της Ε.Επ. Συνεπώς, εκτιμάται ότι η γνωστοποιηθείσα συναλλαγή δεν θα περιορίσει τον ανταγωνισμό στην εξεταζόμενη σχετική υπο-αγορά.124 IV.2.2 Αγορά έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για οικιακή χρήση 101.Στην αγορά έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για οικιακή χρήση δραστηριοποιείται τόσο η εταιρεία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ (με προϊόντα με το σήμα "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ") 125 όσο και η εταιρεία ΑΛΕΣΙΣ (τα προϊόντα της οποίας πωλούνται στα κανάλια λιανικής μέσω της ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ)126 υπό τα σήματα "ΧΡΥΣΗ ΖΥΜΗ" και "FROZA". 102.Οι συνολικές πωλήσεις έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για οικιακή χρήση, τόσο σε όγκο όσο και σε αξία, στην Ελλάδα, κατέγραψαν ανοδική πορεία την περίοδο 2018-2020, με μέσο ρυθμό μεταβολής 13% και 11% αντίστοιχα. Σημειώνεται ότι από το 2016 ([…] κιλά και […]€) η εν λόγω αγορά παρουσιάζει ανάπτυξη.
- 103.Σύμφωνα με τον κατωτέρω πίνακα τη σημαντικότερη παρουσία στην αγορά έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για οικιακή χρήση έχει η VIVARTIA, μέσω της ΜΠΑΡΜΠΑΣΤΑΘΗΣ, η οποία κατέχει μερίδια της τάξης του [15-25]% σε όγκο και [25-35]% σε αξία. Τη δεύτερη θέση κατέχει η εταιρεία ALFA PASTRY με μερίδιο [15-25]% σε όγκο και [15-25]% σε αξία, ενώ αξιοσημείωτη παρουσία έχουν η BAKER MASTER και η ΚΑΝΑΚΗ με μερίδια της τάξης του [5-15]% και [5-15]%, καθώς και [5-15]% και [5-15]%, σε όγκο και αξία, αντίστοιχα. Η παρουσία της εταιρείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ στην εν λόγω αγορά είναι […], με μερίδια για το έτος 2020 που κυμαίνονται σε [0-5]% (σε όγκο) και [0-5]% (σε αξία). Πίνακας 6: Αγορά κατεψυγμένων έτοιμων προιόντων ζύμης για οικιακή χρήση 2018-2020 ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΣΕ ΟΓΚΟ ΚΙΛΑ ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΣΕ ΑΞΙΑ € 2018 2019 2020 2018 2019 2020 […] […] […] […] […] […] ΚΑΤΕΨΥΓΜΕΝA ETOIMA PROIONTA ΖΥΜΗΣ Βλ. σχετ., Μ. 5384 BNPPARIBAS/FORTIS, σκ. 95-96, M. 4844 FORTIS/ABN AMRO ASSETS, σκ. 137-138,139140, 155-156, M. 4155 BNP PARIBAS/BNL, σκ. 30-31, ΕΑ 710/2020 σκ.
- 125 Βλ. σχετ. παρ.
- 126 Βλ. σχετ. παρ. 6 127 Βλ. Παράρτημα Ο του Εντύπου Γνωστοποίησης. 124 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΧΡΥΣΗ ΖΥΜΗ
(1)[…] […] […] […] […] […] FROZA
(2)[…] […] […] […] […] […] VIVARTIA (1+2) […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] ALFA PASTRY […] […] […] […] […] […] BAKER MASTER […] […] […] […] […] […] KANAKI […] […] […] […] […] […] ROBS_PL […] […] […] […] […] […] ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ
(3)ΜΕΡΙΔΙΑ ΣΕ ΟΓΚΟ ΜΕΡΙΔΙΑ ΣΕ ΑΞΙΑ 2018 2019 2020 2018 2019 2020 XRISI ZIMI
(1)[25-35]% [25-35]% [15-25]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% FROZA
(2)[0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% VIVARTIA (1+2) [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% ELLINIKI ZIMI [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% ALFA PASTRY [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% BAKER MASTER [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% KANAKI [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]%
(3)Συνδυασμένο μερίδιο (1+2+3) 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ROBS_PL [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% Πηγή: Στοιχεία IRI (προσκομισθέντα από την Γνωστοποιούσα) 104.Το αθροιστικό μερίδιο των VIVARTIA (πωλήσεις των προϊόντων της ΑΛΕΣΙΣ μέσω της ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ) και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ στην αγορά των έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης ανήλθε κατά το έτος 2020 στο [15-25]% σε όγκο και [25-35]% σε αξία. Ο δείκτης συγκέντρωσης CR3 της εν λόγω αγοράς ανήλθε σε 52,9% σε όγκο και 57,4% σε αξία. 105.Για την αγορά των έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για οικιακή χρήση προκύπτει ότι το επίπεδο συγκέντρωσης είναι μέτριο, καθώς ο ΗΗΙ πριν και μετά τη συγκέντρωση υπολογίζεται στις 1.332 και 1.374 μονάδες αντίστοιχα και η αλλαγή στον δείκτη που θα προκύψει στην αγορά από την υπό κρίση πράξη είναι μικρή (ΔΗΗΙ = 42) 128. 106.Καθώς όμως το αθροιστικό μερίδιο αγοράς των συμμετεχουσών υπερβαίνει το 15%, η αγορά των έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για οικιακή χρήση είναι επηρεαζόμενη. IV.2.3 IV.2.2.1 Η αξιολόγηση της Υπηρεσίας 107.Σύμφωνα με τα ανωτέρω, στην αγορά προϊόντων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για οικιακή χρήση το μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς τόσο σε όγκο, όσο και σε αξία κατέχει ήδη πριν τη γνωστοποιηθείσα πράξη η εταρεία VIVARTIA ([15-25]% σε όγκο και [25-35]% σε αξία το 2020). Ο δεύτερος ανταγωνιστής της η εταιρεία ALFA PASTRY κατέχει ομοίως αντίστοιχο μερίδιο αγοράς ([15-25]% σε όγκο και [15-25]% σε αξία το 2020) και συνεπώς μπορεί να ασκήσει ανταγωνιστική πίεση στη γνωστοποιούσα. Περαιτέρω, η επαύξηση του μεριδίου αγοράς συνεπεία της γνωστοποιηθείσας πράξης είναι αμελητέα και σε κάθε περίπτωση μικρότερη του [0-5]%. Τέλος, η διαφορά του δείκτη ΗΗΙ μετά τη συγκέντρωση ανέρχεται σε 42 μονάδες και είναι μικρότερη του ασφαλούς ορίου των 150 μονάδων. Συνεπώς, εκτιμάται ότι η γνωστοποιηθείσα συναλλαγή δεν θα περιορίσει τον ανταγωνισμό στην εξεταζόμενη σχετική υπο-αγορά. IV.3 ΚΑΘΕΤΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΕΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ 108.Σύμφωνα με την νομολογία της ΕΑ129, οι υπηρεσίες catering μπορούν να διακριθούν σε: (
- i)catering δεξιώσεων και εκδηλώσεων, (
- ii)βιομηχανικό/βιομηχανοποιημένο catering και (iii) αεροπορικό catering, το οποίο περιλαμβάνει τις υπηρεσίες σίτισης επιβατών αεροπορικών πτήσεων (in-flight catering), καθώς και την εκμετάλλευση/τροφοδοσία κυλικείων και εστιατορίων εντός των ελληνικών αεροδρομίων». 109.Ως σχετική γεωγραφική αγορά θεωρείται η ελληνική επικράτεια. Ο δείκτης ΗΗΙ υπολογίστηκε με βάση τα μερίδια που προσκόμισαν τα μέρη για το 2020 σε αξία και περιλαμβάνει το 63,9% της αγοράς, ήτοι τα μερίδια των εταιρειών VIVARTIA, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ, ALFA PASTRY, BAKER MASTER και KANAKH. 129 ΕΑ Απόφαση 9/2020, παρ. 28 128 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 110.Η VIVARTIA δραστηριοποιείται στις αγορές: α) βιομηχανικού / βιομηχανοποιημένου catering, β) σίτισης επιβατών αεροπορικών πτήσεων και γ) εκμετάλλευσης/τροφοδοσίας κυλικείων και εστιατορίων εντός αεροδρομίων της χώρας. IV.3.1 Υπο-αγορά σίτισης επιβατών αεροπορικών πτήσεων 111.Αν και σύμφωνα με την ΕΑ η αγορά αεροπορικού catering περιλαμβάνει της υπηρεσίες σίτισης επιβατών αεροπορικών πτήσεων (in-flight catering), καθώς και την εκμετάλλευση/τροφοδοσία κυλικείων και εστιατορίων εντός των ελληνικών αεροδρομίων 130, παρέλκει η ακριβής οριοθέτηση της εν λόγω αγοράς στην παρούσα υπόθεση, καθώς δεν μεταβάλλεται η αξιολόγηση των επιπτώσεων της γνωστοποιηθείσας πράξης υπό οποιαδήποτε θεώρηση. 112.Ως σχετική γεωγραφική αγορά μπορεί να οριστεί είτε στενά η ελληνική επικράτεια είτε ευρύτερα η παγκόσμια ή η ευρωπαϊκή (τουλάχιστον για της διεθνείς πτήσεις), καθώς οι αεροπορικές εταιρείες που διενεργούν διεθνείς πτήσεις έχουν τη δυνατότητα να τροφοδοτούνται και από αεροδρόμια της αλλοδαπής. 113.Αναφορικά με την ελληνική επικράτεια, οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην αγορά σίτισης επιβατών αεροπορικών πτήσεων έχουν ως πραγματικούς ή δυνητικούς προμηθευτές την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ ή/και την ΑΛΕΣΙΣ σε αγορές προϊόντων, όπου η νέα οντότητα θα έχει αθροιστικά μερίδια αγοράς της τάξης του [5-15]% και [5-15]%131. Ωστόσο, καθώς δεν υπήρξαν διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τα μεγέθη και τα μερίδια αγοράς των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην αγορά σίτισης επιβατών αεροπορικών πτήσεων και προκειμένου να αξιολογηθούν ενδεχόμενες επιπτώσεις της υπό κρίση συγκέντρωσης στην εν λόγω αγορά θα ληφθεί υπόψη το δυσμενέστερο για τις επιπτώσεις στον ανταγωνισμό σενάριο, ήτοι ότι η νέα οντότητα θα έχει αθροιστικά μερίδια αγοράς άνω του 25% στην αγορά σίτισης επιβατών αεροπορικών πτήσεων. 114. Ως εκ τούτου, η αγορά σίτισης επιβατών αεροπορικών πτήσεων, στην οποία, εκ των συμμετεχουσών εταιρειών, δραστηριοποιείται μόνο η VIVARTIA, μέσω της OLYMPIC CATERING, θεωρείται, υπό το αυστηρότερο για τη γνωστοποιούσα σενάριο, καθέτως επηρεαζόμενη για της σκοπούς της υπό εξέταση συγκέντρωσης. IV.3.2 Υπό-αγορά εκμετάλλευσης κυλικείων εντός αεροδρομίων 115.Σύμφωνα με τις αποφάσεις 515/VI/2011, 598/2014, 650/2017 και 743/2021 της ΕΑ, η αγορά εκμετάλλευσης κυλικείων εντός αεροδρομίων μπορεί να οριοθετηθεί διακριτά έναντι της λοιπής εσωτερικής αγοράς μαζικής/ταχείας εστίασης, δεδομένου ότι η εν λόγω αγορά λειτουργεί με άδειες που χορηγούνται μέσω δημόσιων διαγωνισμών και η πρόσβαση στα συγκεκριμένα κυλικεία είναι εφικτή μόνο με την πληρωμή ενός «τιμήματος», δηλαδή του εισιτηρίου. Βλ. στοιχεία του φακέλου της υπ’ αριθ. 743/2021 Απόφασης ΕΑ (με το Παράρτημα Μ της παρούσας Γνωστοποίησης δόθηκε η συναίνεση του νομίμου εκπροσώπου της VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε. για τη χρήση από την ΕΑ, στο πλαίσιο εξέτασης της παρούσας γνωστοποίησης, των στοιχείων/πληροφοριών που περιέχονται στο φάκελο της υπ’ αριθμ. 743/2021 Απόφασης ΕΑ). 131 Βλ. Ενότ. IV.4.1.1 και IV.4.1.2 της παρούσας. 130 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 116.Στην αγορά εκμετάλλευσης κυλικείων εντός αεροδρομίων, δραστηριοποιείται η VIVARTIA μέσω της θυγατρικής της, OLYMPIC CATERING. Η εταιρεία λειτουργεί 105 κυλικεία σε αεροδρόμια της χώρας και σε άλλους κλειστούς χώρους, εκ των οποίων τα 10 λειτουργούν με το σύστημα της δικαιόχρησης132. 117.Σχετικά με τα μερίδια και το μέγεθος της αγοράς εκμετάλλευσης κυλικείων εντός αεροδρομίων δεν υπήρξαν διαθέσιμα σχετικά στοιχεία. Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία πωλήσεων που πραγματοποίησε η OLYMPIC CATERING, κατά την περίοδο 2018 - 2020, στο αεροπορικό catering οι κύκλοι εργασιών κατά την περίοδο 2018-2020 διαμορφώθηκαν ως ακολούθως: • 2018: €[…] (σε χιλιάδες) • 2019: €[…] (σε χιλιάδες) • 2020: €[…] (σε χιλιάδες) 118.Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην αγορά εκμετάλλευσης κυλικείων εντός αεροδρομίων έχουν ως πραγματικούς ή δυνητικούς προμηθευτές την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ ή/και την ΑΛΕΣΙΣ σε αγορές προϊόντων, όπου η νέα οντότητα θα έχει αθροιστικά μερίδια αγοράς της τάξης του [5-15]% και [5-15]%133. Βάσει των εκτιμήσεων των μερών, τα μερίδια αγοράς της OLYMPIC CATERING είναι αμελητέα 134, χωρίς όμως να προσδιορίζονται περαιτέρω. Ωστόσο, καθώς δεν υπήρξαν διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τα μεγέθη και τα μερίδια αγοράς των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην αγορά εκμετάλλευσης κυλικείων εντός αεροδρομίων και προκειμένου να αξιολογηθούν ενδεχόμενες επιπτώσεις της υπό κρίση συγκέντρωσης στην εν λόγω αγορά θα ληφθεί υπόψη το δυσμενέστερο για τις επιπτώσεις στον ανταγωνισμό σενάριο, ήτοι ότι η νέα οντότητα θα έχει αθροιστικά μερίδια αγοράς άνω του 25% στην αγορά εκμετάλλευσης κυλικείων εντός αεροδρομίων. 119. Ως εκ τούτου, η αγορά εκμετάλλευσης κυλικείων εντός αεροδρομίων, στην οποία, εκ των συμμετεχουσών επιχειρήσεων, δραστηριοποιείται μόνο η VIVARTIA, μέσω της OLYMPIC CATERING, θεωρείται, υπό το αυστηρότερο για τη γνωστοποιούσα σενάριο, καθέτως επηρεαζόμενη για της σκοπούς της υπό εξέταση συγκέντρωσης. IV.3.3 Αξιολόγηση κάθετων επιπτώσειων της συγκέντρωσης 120.Όπως προαναφέρθηκε, μετά την ολοκλήρωση της συναλλαγής, οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις ενδέχεται να κατέχουν συνδυαστικά μερίδια άνω του 25% σε αγορές επόμενης οικονομικής βαθμίδας στις οποίες δραστηριοποιείται η VIVARTIA (ήτοι στις αγορές σίτισης επιβατών αεροπορικών πτήσεων και εκμετάλλευσης κυλικείων εντός αεροδρομίων) και στις οποίες χρησιμοποιούνται ως εισροές προϊόντα των σχετικών αγορών στις οποίες δραστηριοποιούνται οριζοντίως τα γνωστοποιούντα μέρη. Βλ. στοιχεία του φακέλου της υπ’ αριθμ. 743/2021 Απόφασης ΕΑ (με το Παράρτημα Μ της Γνωστοποίησης δόθηκε η συναίνεση του νομίμου εκπροσώπου της VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε. για τη χρήση από την ΕΑ, στο πλαίσιο εξέτασης της παρούσας γνωστοποίησης, των στοιχείων/πληροφοριών που περιέχονται στο φάκελο της Απόφασης 743/2021). 133 Βλ. Ενότ. IV.4.1.1 και IV.4.1.2 της παρούσας. 134 Βλ. στοιχεία του φακέλου της υπ’ αριθ. 743/2021 Απόφασης ΕΑ (με το Παράρτημα Μ της παρούσας Γνωστοποίησης δόθηκε η συναίνεση του νομίμου εκπροσώπου της VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε. για τη χρήση από την ΕΑ, στο πλαίσιο εξέτασης της παρούσας γνωστοποίησης, των στοιχείων/πληροφοριών που περιέχονται στο φάκελο της υπ’ αριθμ. 743/2021 Απόφασης ΕΑ). 132 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 121.Αμέσως κατωτέρω αναλύεται το ενδεχόμενο η υπό εξέταση συγκέντρωση να οδηγήσει αφενός σε αποκλεισμό των ανταγωνιστών της νέας οντότητας στις κάθετα επηρεαζόμενες αγορές επόμενης οικονομικής βαθμίδας από την πρόσβασή τους σε εισροές και αφετέρου σε αποκλεισμό των ανταγωνιστών της νέας οντότητας στις αγορές προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας από την πρόσβασή τους σε πελάτες. IV.3.4 Αποκλεισμός ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε εισροές 122.Στην παρούσα υπόθεση εκτιμάται ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για τον αποκλεισμό των ανταγωνιστών της νέας οντότητας στις αγορές επόμενης οικονομικής βαθμίδας από την πρόσβαση σε εισροές, για τους ακόλουθους κυρίως λόγους:
- i)Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ, με μερίδια αγοράς, σε αξία, της τάξης του [0-5]% και [5-15]% στις αγορές προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσης και έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για χρήση από επιχειρήσεις εστίασης αντίστοιχα, δεν αποτελεί σημαντικό προμηθευτή των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στις επηρεαζόμενες αγορές επόμενης οικονομικής βαθμίδας, με συνέπεια η απώλεια, λόγω της συγκέντρωσης, της ανταγωνιστικής πίεσης που προέρχεται από την ως άνω εταιρεία να μην είναι σημαντική.
- ii)Η ΑΛΕΣΙΣ δεν αποτελεί πραγματικό ούτε σημαντικό εν δυνάμει προμηθευτή των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στις επηρεαζόμενες αγορές επόμενης οικονομικής βαθμίδας, με συνέπεια η απώλεια, λόγω της συγκέντρωσης, της ανταγωνιστικής πίεσης που προέρχεται από την ως άνω εταιρεία να μην είναι σημαντική. iii) Πολλοί εκ των υπολοίπων προμηθευτών 135, οι οποίοι διαθέτουν σήματα καθιερωμένης φήμης και υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα, μπορούν να προσφέρουν ελκυστικά εναλλακτικά προϊόντα ή/ και έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν την παραγωγή τους ως αντιστάθμισμα σε τυχόν στρατηγική αποκλεισμού ανταγωνιστών της νέας οντότητας στις αγορές επόμενου σταδίου αναφορικά με την πρόσβαση σε εισροές. IV.3.5 Αποκλεισμός ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε πελάτες 123.Στην παρούσα υπόθεση, εκτιμάται ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για τον αποκλεισμό των ανταγωνιστών της νέας οντότητας στις αγορές προηγούμενου σταδίου από την πρόσβαση σε πελάτες, για τους ακόλουθους κυρίως λόγους:
- i)Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και η ΑΛΕΣΙΣ δεν δραστηριοποιούνται στις αγορές επομένου σταδίου, επομένως δεν τίθεται ζήτημα απώλειάς τους ως σημαντικούς πελάτες των επιχειρήσεων των αγορών προηγούμενου σταδίου.
- ii)Λαμβάνοντας υπόψη της ήδη υφιστάμενης σχέσης μεταξύ των μερών (αφού η VIVARTIA ασκεί ήδη κοινό έλεγχο επί των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ), η νέα οντότητα δεν αναμένεται να έχει τη δυνατότητα να αποκλείσει ανταγωνιστές της από την πρόσβαση σε πελάτες. Οι εναπομείναντες προμηθευτές προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσης και έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για χρήση από επιχειρήσεις εστίασης, πολλοί εκ 135 Ενδεικτικά αναφέρονται οι επιχειρήσεις […], κ.λπ. 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ των οποίων διαθέτουν επίσης σήματα καθιερωμένης φήμης (π.χ. ΒΕΝΕΤΗΣ, BAKER MASTER κ.λπ) και υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα, αξιολογείται ότι δύνανται να εφαρμόσουν μια πιο επιθετική τιμολογιακή πολιτική για τη διατήρηση των επιπέδων πωλήσεων στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδας, προκειμένου να μετριασθούν οι συνέπειες τυχόν στρατηγικής αποκλεισμού ανταγωνιστών από πρόσβαση σε πελάτες. iii) Όπως καταγράφεται και ανωτέρω136, δεν αναφέρονται ιδιαίτερα εμπόδια εισόδου στις αγορές επόμενης βαθμίδος, γεγονός το οποίο έχει ως αποτέλεσμα να επικρατούν ιδιαίτερα ανταγωνιστικές συνθήκες με την δραστηριοποίηση μεγάλου πλήθους επιχειρήσεων και το οποίο επίσης συντελεί στην αύξηση των πιθανών δυνατοτήτων διάθεσης της παραγωγής των ανταγωνιστριών επιχειρήσεων. 124.Ενόψει όλων των ανωτέρω, εκτιμάται ότι η υπό εξέταση συγκέντρωση δεν μπορεί να προκαλέσει κάθετες επιπτώσεις μη συντονισμένης συμπεριφοράς. IV.3.6 Κάθετες Επιπτώσεις Συντονισμένης Συμπεριφοράς 125.Στην παρούσα υπόθεση εκτιμάται ότι δεν τίθεται ζήτημα πρόκλησης κάθετων επιπτώσεων συντονισμένης συμπεριφοράς εκ της συγκέντρωσης, για τους ακόλουθους λόγους:
- i)
- ii)Δεν υφίστανται σημαντικοί διαρθρωτικοί δεσμοί μεταξύ της νέας οντότητας και των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στις αγορές προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας, όπως αναλύθηκε και στην ενότητα IV.1.7 ανωτέρω. Υφίσταται σημαντικός αριθμός ανταγωνιστών στις αγορές προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας που θα έθετε σε κίνδυνο τυχόν συντονισμό μεταξύ επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε αυτές, το αυτό δε ισχύει και για τις αγορές επόμενης οικονομικής βαθμίδας. IV.4 ΜΗ ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΕΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ 126.Στις κατωτέρω αγορές οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις είτε δραστηριοποιούνται οριζοντίως με μερίδια αγοράς που σωρευτικά είναι μικρότερα του 15%, είτε καθέτως με μερίδια αγοράς σε έκαστη εξ’ αυτών κάτω του 25%, είτε δραστηριοποιείται ένα μόνο μέρος εκ των συμμετεχουσών εταιρειών και δεν υφίσταται σχέση πραγματικού ή δυνητικού προμηθευτή: 136 Βλ. παρ. 85 - 87 ανωτέρω. 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ IV.4.1 ΟΡΙΖΟΝΤΙΩΣ ΣΥΝΔΕΟΜΕΝΕΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ IV.4.1.1 Αγορά προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσης για χρήση από επιχειρήσεις εστιάσης κ.λπ. (επαγγελματική χρήση - HORECA) 127.Στην αγορά προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσης για χρήση από επιχειρήσεις εστίασης δραστηριοποιείται η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και η VIVARTIA, μέσω της HELLENIC CATERING. Η ΑΛΕΣΙΣ δεν δραστηριοποιείται στην εν λόγω αγορά137. 128. Όπως παρουσιάζεται στον πίνακα που ακολουθεί η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ (ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ ΜΙΧ Α.Β.Ε.Ε.) κατέχει μερίδια στην αγορά προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσης για χρήση από επιχειρήσεις εστίασης (HORECA) της τάξης του [0-5]% σε αξία, ενώ η HELLENIC CATERING138 κατέχει το [5-15]% της εν λόγω αγοράς, Πίνακας 7: Αγορά προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσης για επαγγελματική χρήση - HORECA ΚΥΚΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ % Μερίδιο ΕΡΓΑΣΙΩΝ (€) 139 ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ, ΜΙΧ., Α.Β.Ε.Ε. […] [0-5]% ΣΑΒΟΙΔΑΚΗΣ, Γ., Α.Ε. […] [0-5]% BAKER MASTER Α.Β.Ε.Ε […] [0-5]% ΒΕΝΕΤΗΣ Α.Β.&Ε.Ε. […] [5-15]% ΤΣΑΜΠΑΣΗΣ Α.Ε. […] [0-5]% ΓΑΤΙΔΗΣ Α.Β.Ε.Ε. […] [5-15]% ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΖΥΜΗΣ ΡΟΔΟΥΛΑ Α.Ε. […] [0-5]% ΚΟΥΚΟΥΤΑΡΗΣ, Α., "ALFA" Α.Ε.Β.Ε. […] [5-15]% Για λόγους πληρότητας, η Γνωστοποιούσα ανέφερε […]» (βλ. σελ. 28 του Εντύπου Γνωστοποίησης). Περαιτέρω, από τα στοιχεία που προσκόμισε η Γνωστοποιούσα προέκυψε ότι αντίστοιχες πωλήσεις (από 5.959€ έως 15.693€) είχαν πραγματοποιηθεί και την περίοδο 2016 – 2019 (βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8696/26.10.2021 επιστολή της Γνωστοποιούσας) 138 Σύμφωνα με την Γνωστοποιούσα «[…]» (βλ. σελ. 30 του Εντύπου Γνωστοποίησης) 139 Βλ. Παράρτημα Π του Εντύπου Γνωστοποίησης, όπου σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα «1) ΟΙ ΑΝΩΤΕΡΩ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΕΠΙΛΕΧΘΗΣΑΝ ΒΑΣΕΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΩΝ(ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ-ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ), 2) ΕΜΦΑΝΙΖΟΥΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΑ ΕΙΔΗ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΖΥΜΗΣ, 3) ΟΙ ΤΖΙΡΟΙ ΠΟΥ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΕΊΝΑΙ ΒΑΣΕΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΓΙΑ ΟΣΕΣ Ο.Ε. ΚΑΤΆ ΔΗΛΩΣΗ, 4) Η ΣΤΗΛΗ ΤΖΙΡΟΥ CATERING(FOOD SERVICE) ΑΠΟΤΥΠΩΝΕΙ ΤΟΝ ΤΖΙΡΟ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΚΑΤ'ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΑ ΠΡΟΊΟΝΤΑ ΖΥΜΗΣ και 5) ΟΙ 100 ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΕΊΝΑΙ ΜΟΝΟΝ ΈΝΑ ΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟ ΧΩΡΟ». 137 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΜΠΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Α.Β.Ε.Ε.Τ. […] [5-15]% ΑΛΕΣΙΣ Α.Β.Ε.Ε. […] [0-5]% HELLENIC CATERING […] [5-15]% ΛΟΙΠΟΙ […] [55-65]% ΣΥΝΟΛΟ […] Πηγή: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ICAP, ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΜΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΓΔΑ 129.Καθώς το αθροιστικό μερίδιο των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και HELLENIC CATERING στην αγορά προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσης για χρήση από επιχειρήσεις εστίασης (HORECA) είναι της τάξης του [5-15]% και επομένως υπολείπεται του 15%, η εν λόγω αγορά δεν είναι επηρεαζόμενη. IV.4.1.2 Αγορά έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για χρήση από επιχειρήσεις εστιάσης κ.λπ. (επαγγελματική χρήση - HORECA) 130.Στην αγορά έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για χρήση από επιχειρήσεις εστίασης δραστηριοποιείται η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και η VIVARTIA, μέσω της HELLENIC CATERING. Η ΑΛΕΣΙΣ δεν δραστηριοποιείται στην εν λόγω αγορά140. 131. Όπως παρουσιάζεται στον κατωτέρω πίνακα η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ (ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ ΜΙΧ Α.Β.Ε.Ε.) κατέχει μερίδια στην εν λόγω αγορά της τάξης του [5-15]% σε αξία, ενώ η HELLENIC CATERING κατέχει το [0-5]% της αγοράς έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για χρήση από επιχειρήσεις εστίασης (HORECA). Πίνακας 8: Αγορά έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για επαγγελματική χρήση - HORECA ΚΥΚΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ % Μερίδιο ΕΡΓΑΣΙΩΝ (€) 141 ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ, ΜΙΧ., Α.Β.Ε.Ε. […] [5-15]% ΣΑΒΟΙΔΑΚΗΣ, Γ., Α.Ε. […] [0-5]% Για λόγους πληρότητας, η Γνωστοποιούσα ανέφερε […]» (βλ. σελ. 28 του Εντύπου Γνωστοποίησης). Περαιτέρω, από τα στοιχεία που προσκόμισε η Γνωστοποιούσα προέκυψε ότι αντίστοιχες πωλήσεις (από […]€ έως […]€) είχαν πραγματοποιηθεί και την περίοδο 2016 – 2019 (βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8696/26.10.2021 επιστολή της Γνωστοποιούσας) 141 Βλ. Παράρτημα Π του Εντύπου Γνωστοποίησης, όπου σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα «[…]». 140 38 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ BAKER MASTER Α.Β.Ε.Ε […] [0-5]% ΒΕΝΕΤΗΣ Α.Β.&Ε.Ε. […] [0-5]% ΤΣΑΜΠΑΣΗΣ Α.Ε. […] [0-5]% ΓΑΤΙΔΗΣ Α.Β.Ε.Ε. […] [0-5]% ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΖΥΜΗΣ ΡΟΔΟΥΛΑ Α.Ε. […] [0-5]% ΚΟΥΚΟΥΤΑΡΗΣ, Α., "ALFA" Α.Ε.Β.Ε. […] [0-5]% ΜΠΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Α.Β.Ε.Ε.Τ. […] [0-5]% NESTIA ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Ι.Κ.Ε. […] [0-5]% ΑΛΕΣΙΣ Α.Β.Ε.Ε. […] [0-5]% HELLENIC CATERING […] [0-5]% ΛΟΙΠΟΙ […] [55-65% ΣΥΝΟΛΟ […] Πηγή: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ICAP, ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΜΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΓΔΑ 132.Καθώς το αθροιστικό μερίδιο των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και HELLENIC CATERING στην αγορά των έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για χρήση από επιχειρήσεις εστίασης (HORECA) είναι της τάξης του [5-15]%, και επομένως υπολείπεται του 15%, η εν λόγω αγορά δεν είναι επηρεαζόμενη. IV.4.2 ΚΑΘΕΤΩΣ ΣΥΝΔΕΟΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ 133.Σύμφωνα με τα συμμετέχοντα μέρη οι σχετικές αγορές που αφορά η εν λόγω συγκέντρωση επιχειρήσεων, στις οποίες η VIVARTIA, η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και η ΑΛΕΣΙΣ έχουν σχέση πραγματικού ή δυνητικού πελάτη-προμηθευτή, είναι οι εξής142: (
- i)Κλάδος τυροκομικών (αγορά προηγούμενου σταδίου) και (
- ii)Κλάδος εστίασης και ψυχαγωγίας (αγορά επόμενου σταδίου) Αναφορικά με τη σχετική αγορά προμήθειας υλικών συσκευασίας στον κλάδο τροφίμων στην οποία δραστηριοποιείται η ελεγχόμενη από τη CVC εταιρεία AR Packaging, που παράγει εύκαμπτα υλικά συσκευασίας μέσω της μετατροπής χαρτονιού η Γνωστοποιούσα ανέφερε ότι […] (βλ. σελ 34 του Εντύπου Γνωστοποίησης). […] (βλ. σχετο Απόφαση ΕΑ 743/2021). […]. 142 39 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 134.Ωστόσο, κατά τη γνωστοποιούσα, δεδομένης της ήδη υφιστάμενης σχέσης μεταξύ των μερών, καθώς η VIVARTIA ασκεί ήδη κοινό έλεγχο επί των ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ και ΑΛΕΣΙΣ, η γνωστοποιούμενη συναλλαγή δεν αναμένεται να επιφέρει οποιαδήποτε αλλαγή στις συνθήκες ανταγωνισμού. IV.4.1.1 IV.4.2.1 Αγορές τυροκομικών προϊόντων και αγορές κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης 135.Στην αγορά τυροκομικών προϊόντων δραστηριοποιείται η ΔΕΛΤΑ και η ΔΩΔΩΝΗ. Σύμφωνα με στοιχεία της ICAP143 στον ακόλουθο πίνακα εμφανίζονται ενδεικτικά τα μερίδια ορισμένων εκ των κυριότερων επιχειρήσεων του κλάδου στο σύνολο της εγχώριας φαινομενικής κατανάλωσης τυροκομικών προϊόντων, για το 2019. Τα εκτιμώμενα μερίδια αφορούν τις συνολικές ποσότητες που διέθεσαν οι εταιρείες στην ελληνική αγορά, περιλαμβάνουν δηλαδή όλα τα εμπορικά τους σήματα (σε ορισμένες περιπτώσεις περιλαμβάνουν και τις ποσότητες που παράγουν για λογαριασμό άλλων επιχειρήσεων). Σημειώνεται ότι σε ορισμένες εταιρείες τα εκτιμώμενα μερίδια διαφοροποιούνται αφενός στις επιμέρους αγορές των εξεταζόμενων προϊόντων (λιανική, κανάλι εστίασης, Catering, ξενοδοχεία κ.λπ.) αφετέρου στις επιμέρους κατηγορίες τυριών (μαλακά, σκληρά κ.λπ.). Πίνακας 9: Μερίδια αγοράς ορισμένων εκ των κυριότερων επιχειρήσεων στο σύνολο της κατανάλωσης τυροκομικών προϊόντων
(2019)Εταιρεία Μερίδιο (αξία) FRIESLANDCAMPINA ΕΛΛΑΣ Α.Ε. [5-15]% ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΑ Α.Ε. [5-15]% ΔΩΔΩΝΗ Α.Ε. ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ [0-5]%-[0-5]% ΚΟΛΙΟΣ Α.Ε. [0-5]% ΗΠΕΙΡΟΣ Α.Ε.Β.Ε. [0-5]% ΜΕΒΓΑΛ Α.Ε. [0-5]% LITTLE ACRE MILK FARM Α.Ε. [0-5]% ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ 143 [0-5]% Βλ. σχετ. Κλαδική Μελέτη της ICAP με θέμα «Γαλακτοκομικά Προϊόντα», Νοέμβριος 2020. 40 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΚΑΡΑΛΗΣ Α.Ε. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ [0-5]% ΜΠΙΖΙΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Ε. [0-5]% Πηγή: Στοιχεία ICAP – Εκτιμήσεις αγοράς (Στοιχεία προκομισθέντα από τη Γνωστοποιούσα)144 136.Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ICAP, η αγορά των τυποποιημένων τυροκομικών προϊόντων το 2019 κυμάνθηκε στο επίπεδο των […], καλύπτοντας ποσοστό της τάξης του [5-15]%-[5-15]% επί της συνολικής κατανάλωσης τυροκομικών προϊόντων. Το ποσοστό συμμετοχής των τυποποιημένων τυριών μόνο στις πωλήσεις τυριών που διατίθενται μέσω των σούπερ μάρκετ και των λοιπών σημείων λιανικής, εκτιμάται περίπου στο [15-25]% το 2019. 137.Περαιτέρω, στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται τα μερίδια στην ευρύτερη λιανική 145 αγορά των τυροκομικών προϊόντων και παρατηρείται ότι κατά την τελευταία τριετία τα μερίδια των ΔΕΛΤΑ και ΔΩΔΩΝΗ διαμορφώθηκαν αθροιστικά σε επίπεδα κάτω του [5-15]% τόσο σε αξία, όσο και σε όγκο. Πίνακας 10: Μερίδια αγοράς τυροκομικών προϊόντων (Λιανική, 2018 - 2020) ΑΞΙΑ ΟΓΚΟΣ 2018 2019 2020 2018 2019 2020 [15-25]% [15-25]% [5-15]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% FRIESLAND [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% ΙΔ.ΕΤΙΚΕΤΑΣ [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% OPTIMA [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% ΗΠΕΙΡΟΣ [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% ΔΩΔΩΝΗ [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% ΜΙΚΡΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ Βλ. στοιχεία του φακέλου της Απόφασης 743/2021, (με το Παράρτημα Μ της Γνωστοποίησης δόθηκε η συναίνεση του νομίμου εκπροσώπου της VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε. για τη χρήση από την ΕΑ, στο πλαίσιο εξέτασης της παρούσας γνωστοποίησης, των στοιχείων/πληροφοριών που περιέχονται στο φάκελο της Απόφασης 743/2021). 145 Πωλήσεις μέσω super markets. 144 41 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΓΡΟΤ. [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% ΚΑΡΑΛΗΣ [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% ΦΑΓΕ [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% ΒΑΛΜΑ [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% ΜΕΒΓΑΛ [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% ΔΕΛΤΑ [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% ΛΟΙΠΕΣ [35-45]% [35-45]% [35-45]% [35-45]% [35-45]% [35-45]% ΣΥΝΟΛΟ 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% ΔΕΛΤΑ & [5-15]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% ΓΑΛΑΚΤ. ΣΥΝ/ΜΟΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΔΩΔΩΝΗ Πηγή: Στοιχεία AC NIELSEN (Στοιχεία προκομισθέντα από τη Γνωστοποιούσα)146 138.Ειδικότερα, τα αθροιστικά μερίδια των ΔΕΛΤΑ και ΔΩΔΩΝΗ στη λιανική στις υποαγορές των τυροκομικών για το 2020 είναι τα ακόλουθα: (
- i)Αγορά χύμα μαλακών τυριών: [5-15]% (
- ii)Αγορά τυποποιημένων μαλακών τυριών: [5-15]% (iii) Αγορά χύμα ημίσκληρων τυριών: [0-5]% (
- iv)Αγορά τυποποιημένων ημίσκληρων τυριών: [0-5]% (
- v)Αγορά χύμα σκληρών τυριών: [0-5]% (
- vi)Αγορά τυποποιημένων σκληρών τυριών: [0-5]% 139.Καθώς δεν κατέστη εφικτό να συγκεντρωθούν στοιχεία και μερίδια αγοράς για την αγορά τυροκομικών προϊόντων που προορίζονται για βιομηχανική χρήση (ενδεικτικά ως πρώτη ύλη ή ενδιάμεσο προϊόν) και προκειμένου να εκτιμηθούν τα μερίδια των ΔΕΛΤΑ και ΔΩΔΩΝΗ στην εν λόγω αγορά, ως αγορά προηγούμενου σταδίου, ελήφθησαν υπόψη τα εξής: Βλ. στοιχεία του φακέλου της Απόφασης 743/2021, (με το Παράρτημα Μ της Γνωστοποίησης δόθηκε η συναίνεση του νομίμου εκπροσώπου της VENETIKO HOLDINGS Μ.Α.Ε. για τη χρήση από την ΕΑ, στο πλαίσιο εξέτασης της παρούσας γνωστοποίησης, των στοιχείων/πληροφοριών που περιέχονται στο φάκελο της Απόφασης 743/2021). 146 42 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (
- i)τα ανωτέρω μερίδια αγοράς147, (
- ii)το γεγονός ότι στα μερίδια αγοράς148 δεν καταγράφονται οι εισαγωγικές επιχειρήσεις και (iii) ότι τα σούπερ μάρκετ και τα λοιπά σημεία λιανικών πωλήσεων εκτιμάται ότι απορρόφησαν το 55% των συνολικών πωλήσεων τυροκομικών προϊόντων το 2019, ενώ οι επιχειρήσεις τροφοδοσίας (catering) και οι χώροι μαζικής εστίασης το υπόλοιπο 44% 149. 140.Ως εκ τούτου τα μερίδια αγοράς των ΔΕΛΤΑ και ΔΩΔΩΝΗ στην αγορά τυροκομικών προϊόντων που προορίζονται για βιομηχανική χρήση εκτιμάται ότι δεν ξεπερνούν τα αντίστοιχα της λιανικής 150 (ανά υπό-αγορά τυροκομικών) και σε κάθε περίπτωση το 15%151. 141.Τα αθροιστικά μερίδια των VIVARTIA152 και της ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΜΗ στις υποαγορές των προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης για το 2020 είναι τα ακόλουθα: (
- i)Αγορά προϊόντων κατεψυγμένης ζύμης βάσης για οικιακή χρήση: [15-25]%153 (
- ii)Αγορά έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για οικιακή χρήση: [15-25]%154 (iii) Αγορά φρέσκων προϊόντων ζύμης βάσης (ψυγείου): [0-5]%155 (
- iv)Αγορά κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης βάσης για χρήση από επιχειρήσεις εστίασης (επαγγελματική χρήση - HORECA): [15-25]%156 (
- v)Αγορά έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για χρήση από επιχειρήσεις εστίασης (επαγγελματική χρήση - HORECA): [15-25]%157 142.Δεδομένων των εκτιμώμενων μικρών μεριδίων των μερών στην αγορά τυροκομικών προϊόντων που προορίζονται για βιομηχανική χρήση, καθώς και του γεγονότος ότι τα υψηλότερα μερίδια στις αγορές κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης βάσης και έτοιμων κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης για οικιακή χρήση δεν υπερβαίνουν το 20%, οι ως άνω αγορές δεν είναι καθέτως επηρεαζόμενες. IV.4.1.2 IV.4.2.1 Αγορές κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης και κλάδος εστίασης 143.Σύμφωνα και με τις αποφάσεις ΕΑ 314/V/2006, 515/VI/2011, 598/2014, 650/2017 και 743/2021 οι σχετικές αγορές στην εν λόγω συγκέντρωση επιχειρήσεων είναι οι εξής: Βλ. σχετ. Πίνακας 9, Πίνακας 10 και παρ. 138. Βλ. σχετ. Πίνακας 9. 149 Βλ. σχετ. Κλαδική Μελέτη της ICAP με θέμα «Γαλακτοκομικά Προϊόντα», Νοέμβριος 2020. 150 Βλ. σχετ. παρ. 138. 151 Σύμφωνα με στοιχεία που προσκόμισε η Γνωστοποιούσα σχετικά με τις απευθείας πωλήσεις των ΔΕΛΤΑ και ΔΩΔΩΝΗ σε παραγωγούς και πελάτες HoReCa σημειώνονται τα εξής: […] (βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 9960/09.12.2021 επιστολή της Γνωστοποιούσας). 152 Μέσω της ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ για τα κατεψυγμένα προϊόντα ζύμης οικιακής χρήσης (πωλεί τα προϊόντα της ΑΛΕΣΙΣ με τα σήματα ΧΡΥΣΗ ΖΥΜΗ και FROZA) και μέσω της HELLENIC CATERING για τα κατεψυγμένα προϊόντα ζύμης επαγγελματικής