2520-decision-764-2022

(7)εργάσιμων ημερών μετά την παραλαβή των πρακτικών από τα ενδιαφερόμενα μέρη, προκειμένου να υποβάλουν τα συμπληρωματικά υπομνήματά τους. Η Επιτροπή συνήλθε σε διάσκεψη την 28η Δεκεμβρίου 2021, ημέρα Τρίτη και ώρα 15:15, η οποία συνεχίσθηκε και ολοκληρώθηκε την 21η Ιανουαρίου 2022, ημέρα Παρασκευή και ώρα 14:30, με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας της υπόθεσης, Μαρίας Ιωαννίδου, η οποία δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και αφού έλαβε υπόψη την υπ’ αριθ. πρωτ. 5382/18.6.2021 Έκθεση της αρμοδίας Εισηγήτριας, τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, το ισχύον νομικό πλαίσιο, και τις απόψεις που διατυπώθηκαν εγγράφως με τα υπομνήματα που κατέθεσαν και προφορικώς κατά τη συζήτηση της υπόθεσης τα ενδιαφερόμενα Μέρη, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ I II ΙΣΤΟΡΙΚΟ .................................................................................................................... 4 ΤΑ ΜΕΡΗ ...................................................................................................................... 5 II.1 II.2 II.2.1 II.2.2 II.2.3 Η καταγγελλόμενη ΣΑΡΑΝΤΗΣ ......................................................................................................... 5 ΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΣΕΣ ................................................................................................................... 5 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ & ΥΙΟΙ ΟΕ ................................................................................ 5 ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΕ .............................................................................................. 6 ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΒΕΕ ....................................................................................................................... 6 III Η ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ ........... 6 III.1 Δίκτυο διανομής ................................................................................................................................... 6 III.2 Τιμολογιακή και εκπτωτική πολιτική στη μικρή αγορά .................................................................. 7 III.2.1 Η τιμολογιακή και εκπτωτική πολιτική προς τους χονδρέμπορους .................................................. 8 III.2.2 Η Πυραμίδα –εκπτώσεις στα τελικά σημεία πώλησης .................................................................... 11 III.2.3 Προωθητικές ενέργειες .................................................................................................................... 12 Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ................... 13 IV IV.1 Υποχρέωση συμμόρφωσης με προωθητικές ενέργειες της ΣΑΡΑΝΤΗΣ...................................... 13 IV.2 Επιβολή προτεινόμενων εκπτώσεων – έμμεσος καθορισμός τιμών και περιθωρίου κέρδους .... 14 IV.3 Επιβολή αγοράς συγκεκριμένων ποσοτήτων αγαθών – υποχρέωση διατήρησης συγκεκριμένου αποθέματος ....................................................................................................................................................... 18 IV.4 Υποχρέωση μη εμπορίας ανταγωνιστικών προϊόντων .................................................................... 18 IV.5 Υποχρέωση εγκατάστασης του λογισμικού Flyers Sales Manager (FSM) ................................... 19 IV.6 Υποχρέωση μεταπώλησης εντός συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής ..................................... 20 IV.7 Υποχρέωση προμήθειας προϊόντων από την ΣΑΡΑΝΤΗΣ και όχι από τρίτους........................... 20 V ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ – ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΕΣΠΟΖΟΥΣΑΣ ΘΕΣΗΣ ........................ 21 V.1 V.1.1 V.1.2 V.2 V.3 Αγορές προϊόντος ................................................................................................................................ 21 Προϊόντα οικιακής χρήσης ................................................................................................................... 22 Καλλυντικά ευρείας διανομής .............................................................................................................. 25 Γεωγραφικές αγορές........................................................................................................................... 29 Ποσοστό αγορών προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ στις συνολικές αγορές των καταγγελλουσών ........... 29 VI ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ .......................................................................................... 31 VI.1 Διαχρονικό δίκαιο ............................................................................................................................... 31 VI.2 Εφαρμοστέο δίκαιο ............................................................................................................................ 32 VI.2.1 Καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης ......................................................................... 32 VI.2.2 Περιοριστικές του ανταγωνισμού συμφωνίες.................................................................................. 35 VI.2.3 Επηρεασμός ενωσιακού εμπορίου .................................................................................................. 36 VII ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ....................... 40 VII.1 ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 2 ΤΟΥ Ν. 3959/2011 ΚΑΙ 102 ΣΛΕΕ............................................................................................................................... 41 VII.1.1 Νομική αξιολόγηση επί των εκπτώσεων στόχων πωλήσεων .......................................................... 41 VII.1.2 Νομική αξιολόγηση λοιπών πρακτικών αποκλεισμού .................................................................... 52 VII.2 ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 1 ΤΟΥ Ν. 3959/2011 ΚΑΙ 101 ΣΛΕΕ ........................................................................................... 54 VII.2.1 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ 330/2010............................................................................................................... 54 VII.2.2 Η ΥΠΑΡΞΗ «ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ» ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ .......................... 56 VII.2.3 ΕΞ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ................................................ 57 VII.2.4 Η ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΜΕ ΤΙΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΣΕΣ.................... 58 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ I

1. Στις 19 Οκτωβρίου 2015 κατατέθηκαν στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΓΔΑ») οι καταγγελίες των εταιριών «ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ Δ. ΑΦΟΙ & ΣΙΑ Ο.Ε.» (εφεξής και «ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ»), «ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΕΕ» (εφεξής και «ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ») και «ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΒΕΕ» (εφεξής και «ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ») κατά της «ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΩΝ, ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ, ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ» (εφεξής και «ΣΑΡΑΝΤΗΣ») για παράβαση των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011 (όπως ισχύει) και 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ)
3. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ αποτελεί εταιρία εισαγωγής, παραγωγής και εμπορίας προϊόντων, με εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο, στο οποίο περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων, καλλυντικά, είδη ατομικής υγιεινής, προϊόντα καθαρισμού και συντήρησης όπως και προϊόντα συσκευασίας τροφίμων.
4. Οι καταγγέλλουσες επιχειρήσεις, δραστηριοποιούνται στο χονδρεμπόριο ειδών σούπερ μάρκετ, σε διαφορετικούς νομούς της Ελλάδας και μέχρι το 2013/2015 2 συνεργάζονταν με την καταγγελλόμενη.
5. Και στις τρεις καταγγελίες καταγγέλλονται τα ακόλουθα: - υποχρέωση του διανομέα να μεταπωλεί τα προϊόντα της ΣΑΡΑΝΤΗΣ εντός συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής, - υποχρέωση του διανομέα να μη διαθέτει ανταγωνιστικά της ΣΑΡΑΝΤΗΣ προϊόντα, - υποχρέωση του διανομέα να εγκαταστήσει συγκεκριμένο λογισμικό σύστημα καθώς και να παρέχει στη ΣΑΡΑΝΤΗΣ το σύνολο των στοιχείων των πελατών του, - υποχρέωση του διανομέα να προβεί σε συγκεκριμένες πρακτικές με την μορφή εξτρά παροχών με σκοπό την «εξαφάνιση» ανταγωνιστικών προϊόντων από τα ράφια των καταστημάτων, - υποχρέωση αποκλειστικής προμήθειας των προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ από την ίδια, - επιβολή αγοράς συγκεκριμένης ποσότητας αγαθών μέσω της υποχρέωσης διατήρησης συγκεκριμένου αποθέματος, - καθορισμός του κέρδους του συνεργάτη χονδρεμπόρου και έμμεσος καθορισμός από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ της τιμής μεταπώλησης από τον χονδρέμπορο προς τον λιανέμπορο και - καταχρηστικές εκπτώσεις στόχου πωλήσεων.
6. Προκειμένου να διερευνήσει τις εν λόγω καταγγελλόμενες πρακτικές, η ΓΔΑ προέβη σε επιτόπιο έλεγχο στις εγκαταστάσεις της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στις 15 Νοεμβρίου
7. Στη συνέχεια, και μετά από ενδελεχή έλεγχο των στοιχείων που προσκόμισαν οι καταγγέλλουσες όπως και των στοιχείων που συλλέχθηκαν κατά τον προαναφερόμενο έλεγχο, η ΓΔΑ απέστειλε σειρά ερωτηματολογίων τόσο στη ΣΑΡΑΝΤΗΣ όσο και στις καταγγέλλουσες
8. Τέλος ερωτηματολόγια στάλθηκαν και σε επιλεγμένες (ως προς το φάσμα προϊόντων που διαθέτουν) ανταγωνίστριες της ΣΑΡΑΝΤΗΣ
9. Βλ σχετικές καταγγελίες υπ’ αριθ. πρωτ. 6106/19.10.2015, 6107/19.10.2015 και 6108/19.10.
10. Η ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ συνεργάζονταν με την ΣΑΡΑΝΤΗΣ μέχρι […], η ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ μέχρι […] ενώ η ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ […]. 3 Υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 6577/12.11.2018 Εντολή Ελέγχου. 4 Υπ’ αριθ. πρωτ οικ. 5210 /11.06.2020, οικ. 9745/17.11.2020 και οικ.3605/22.04.2021 προς τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ,υπ’ αριθ. πρωτ οικ. 5211/11.06.2020, οικ. 9743/17.11.2020 προς την ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ,υπ’ αριθ. πρωτ οικ. 1 2 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ II ΤΑ ΜΕΡΗ II.1 Η καταγγελλόμενη ΣΑΡΑΝΤΗΣ
11. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ αποτελεί τη μητρική εταιρία του Ομίλου ΣΑΡΑΝΤΗΣ ο οποίος δραστηριοποιείται στην παραγωγή και αντιπροσώπευση καλλυντικών ευρείας διανομής6 , ειδών καθαρισμού και συντήρησης7 , άλλων ειδών οικιακής χρήσης 8, φαρμακευτικών προϊόντων9, καλλυντικών επιλεκτικής διανομής10 και συμπληρωμάτων διατροφής και βιταμινών.
12. Το χαρτοφυλάκιο του Ομίλου ΣΑΡΑΝΤΗΣ διαθέτει πάνω από 80 εμπορικά σήματα. Αναγνωρισμένες μάρκες που παράγονται από την εταιρία, όπως οι STR8, BU, C-THRU, NOXZEMA, CARROTEN, BIOTEN, KOLASTYNA, ORZENE, SANITAS, FINO, AVA, ΤΕΖΑ, PYROX, CAMEL, και AFROSO, αποτελούν σημείο αναφοράς στις αντίστοιχες αγορές τους. Παράλληλα, μέσω συμφωνιών αποκλειστικής διανομής, ο Όμιλος αντιπροσωπεύει και μία σημαντική σειρά από επώνυμα σήματα με διεθνώς αναγνωρίσιμα προϊόντα, όπως JOHNSON & JOHNSON, ANTONIO BANDERAS, PEARL DROPS, VIDAL, DENIM και WASH & GO.
13. Ο κύκλος εργασιών της ΣΑΡΑΝΤΗΣ, κατά τα έτη συνεργασίας της με τις καταγγέλλουσες ήταν ο εξής: Πίνακας 1: Κύκλος εργασιών της ΣΑΡΑΝΤΗΣ, σε εκατομμύρια ευρώ. Έτος 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Κύκλος Εργασιών (εκατ. ευρώ) 111 115,29 119,17 123,59 101,70 92,82 89,28 100,67 97,37 104,25 Πηγή 1: Δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις της ΣΑΡΑΝΤΗΣ II.2 ΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΣΕΣ II.2.1 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ & ΥΙΟΙ ΟΕ
14. H «ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ & ΥΙΟΙ ΟΕ» ιδρύθηκε το 1987 και ξεκίνησε τη συνεργασία της με τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ τον […]. Η συνεργασία τους αφορούσε τη διακίνηση πώληση των προϊόντων της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στους νομούς […]. To […] η συνεργασία επεκτάθηκε και στους νομούς […]. Η συνεργασία μεταξύ της ΣΑΡΑΝΤΗΣ και της ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ διεκόπη, μετά από πάνω από […] χρόνια συνεργασίας στις […]. Εκτός από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ η ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ είχε εμπορική συνεργασία και με τις εταιρείες […]
15. 5212/11.06.2020, οικ. 9742/17.11.2020 προς την ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ, υπ’ αριθ. πρωτ οικ. 5217/11.06.2020, οικ. 9744/17.11.2020 προς την ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ. 5 […] 6 Aρώματα και κολόνιες, προϊόντα περιποίησης δέρματος, προϊόντα περιποίησης μαλλιών, είδη ατομικής υγιεινής. 7 Aπορρυπαντικά, εντομοαπωθητικά και αποφρακτικά. 8 Eίδη συσκευασίας τροφίμων (αλουμινόχαρτο, μεμβράνες, σακούλες τροφίμων κ.α.) και στιλβωτικά υποδημάτων. 9 Προφυλακτικά και διαγνωστικά. 10 Αρώματα και κολόνιες, προϊόντα μακιγιάζ, και προϊόντα περιποίησης δέρματος. 11 Σύμφωνα με την Ένορκη Βεβαίωση του […] (μάρτυρα της […]) ληφθείσα στο πλαίσιο της αστικής δίκης. Προσκομισθείσα με την υπ’ αριθ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή της […]. 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ II.2.2 ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΕ
16. Η «ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΕ» ιδρύθηκε το 1987 ως ΕΠΕ και το 2003 μετατράπηκε σε ανώνυμη εταιρία. Η ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ξεκίνησε τη συνεργασία της με τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ το […]. Η συνεργασία αφορούσε τη διακίνηση - πώληση των προϊόντων της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στον νομό […]. Η συνεργασία μεταξύ της ΣΑΡΑΝΤΗΣ και της ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ φαίνεται να διεκόπη στις αρχές του […], ενώ το […] η ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ εμφανίζεται πλέον ως πελάτης […], συνεργάτη της ΣΑΡΑΝΤΗΣ
17. Η εταιρία ήταν τουλάχιστον έως και […] αποκλειστικός συνεργάτης και διανομέας της […] για την περιοχή του Νομού […], ενώ στο παρελθόν υπήρξε επί πολλά χρόνια ο επίσημος διανομέας των […]
18. II.2.3 ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΒΕΕ
19. Η «ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΒΕΕ» ιδρύθηκε το 1982, λειτουργεί ως συσκευαστήριο οσπρίων και παράλληλα δραστηριοποιείται στη διανομή και το εμπόριο τροφίμων. Η συμφωνία της με τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ, η οποία αφορούσε τη διανομή των προϊόντων της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στον νομό […], ξεκίνησε το […] και διεκόπη […]
20. Η εταιρία ήταν τουλάχιστον έως και το […] ο αποκλειστικός αντιπρόσωπος και διανομέας της […] στην περιοχή του Νομού […]
21. III Η ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ III.1 Δίκτυο διανομής
22. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ διαθέτει τα προϊόντα της τόσο μέσω του λιανικού όσο και μέσω του χονδρικού καναλιού διανομής. Κύριο κανάλι της επιχείρησης αποτελεί το λιανικό κανάλι, καθώς πολιτική της ΣΑΡΑΝΤΗΣ είναι να συναλλάσσεται απευθείας η ίδια με τους λιανοπωλητές, ώστε να αποφεύγεται και το κόστος του ενδιάμεσου διανομέα. Για τον λόγο αυτό στις περιπτώσεις των αλυσίδων λιανικής πώλησης ειδών σούπερ μάρκετ, συμβάλλεται η ίδια η ΣΑΡΑΝΤΗΣ και τιμολογεί η ίδια απευθείας (key accounts). Λιανική διάθεση προϊόντων πραγματοποιείται και σε μεμονωμένα καταστήματα σούπερ μάρκετ στα οποία ο πωλητής της ΣΑΡΑΝΤΗΣ συνάπτει ειδικές συμφωνίες και τιμολογεί βάσει του τιμοκαταλόγου της εταιρίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις η παράδοση των παραγγελιών γίνεται από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ με συνεργαζόμενα πρακτορεία.
23. Το χονδρικό κανάλι διανομής αφορά τη συνεργασία της ΣΑΡΑΝΤΗΣ με χονδρέμπορους συνεργάτες, όπως τις καταγγέλλουσες, και τη σύναψη κεντρικών συμφωνιών με αλυσίδες χονδρικής πώλησης (cash and carry). Στις περιπτώσεις της συνεργασίας με χονδρεμπόρους, σύμφωνα με τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ, ο χονδρέμπορος συνάπτει ειδικές συμφωνίες με κάθε λιανοπωλητή και τιμολογεί με βάση την εμπορική πολιτική που αποφασίζει και συμφωνεί ο ίδιος με τους μεμονωμένους λιανέμπορους. Σημειώνεται ωστόσο ότι σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες η εμπορική πολιτική που στην πράξη ακολουθούσαν απέναντι στους λιανέμπορους ήταν η […]. Σύμφωνα με την Ένορκη Βεβαίωση του κ. […], προσκομισθείσα με την υπ’ αριθ. πρωτ. 2614/23.03.2021 απαντητική επιστολή της […]. 14 Με βάση το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου «FW: ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΛΥΣΗΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ.» που εστάλη στις […] και βρέθηκε στα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του κύριου […] που συλλέχθηκαν (ηλεκτρονικά αρχεία) κατά τη διάρκεια του ελέγχου στις 15 Νοεμβρίου
24. Σε αυτό επισυνάπτεται ανυπόγραφη δήλωση κοινής λύσης εμπορικής συνεργασίας, με ημερομηνία […]. 15 Σύμφωνα με την Ένορκη Βεβαίωση του κυρίου […]. Προσκομισθείσα με την υπ’ αριθ. πρωτ. 10953/22.12.2020 απαντητική επιστολή της […]. 12 13 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ «προτεινόμενη» εμπορική πολιτική που στην πράξη η ΣΑΡΑΝΤΗΣ τους υποχρέωνε να ακολουθήσουν.
25. Σε ορισμένες περιπτώσεις φαίνεται ότι οι συνεργάτες χονδρέμποροι, πραγματοποιούσαν και πωλήσεις προς άλλες μικρότερου μεγέθους χονδρεμπορικές επιχειρήσεις
26. Οι εταιρείες cash and carry δραστηριοποιούνται σε πανελλαδικό επίπεδο και πολλές εξ αυτών διαθέτουν δικό τους δίκτυο διανομής/μεταφοράς, με το οποίο εξυπηρετούν τα μικρά σημεία πώλησης με παραδόσεις στην έδρα κάθε λιανέμπορου. Επισημαίνεται ότι στην περίπτωση μελών Ομίλων Κοινών Αγορών τουλάχιστον την τελευταία δεκαετία, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ συμφωνεί τους εμπορικούς όρους απευθείας με τους εμπόρους μέλη των Ομίλων Κοινών Αγορών, όπως Αστέρας και Ασπίδα. Δεν υπάρχει δηλαδή μια κεντρική συμφωνία, η οποία να δεσμεύει όλα τα μέλη των Ομίλων αυτών. Οι παραγγελίες των εμπόρων εξυπηρετούνται σε ορισμένες περιπτώσεις από τους συνεργάτες χονδρεμπόρους
28. Η ίδια η επιχείρηση διαχωρίζει το δίκτυο διανομής της σε δίκτυο εξυπηρέτησης αλυσίδων λιανοπωλητών και σε δίκτυο εξυπηρέτησης μεμονωμένων καταστημάτων όπως για παράδειγμα παντοπωλείων ή μικρών σούπερ μάρκετ («μικρή αγορά»). Η εξυπηρέτηση των αλυσίδων λιανοπωλητών πραγματοποιείται με κεντρικές εμπορικές συμφωνίες. Τα μεμονωμένα καταστήματα κατά περίπτωση εξυπηρετούνται από πωλητή της ΣΑΡΑΝΤΗΣ, από συνεργαζόμενο χονδρέμπορο της ΣΑΡΑΝΤΗΣ ή από εταιρία cash and carry. Βάσει των στοιχείων της εταιρίας, η διανομή των προϊόντων της σε τελικά σημεία πώλησης με μεμονωμένες συμφωνίες που συνάπτονται μεταξύ λιανοπωλητών και χονδρεμπόρων ή πωλητών της ΣΑΡΑΝΤΗΣ καταλαμβάνει ένα ελάχιστο τμήμα των συνολικών πωλήσεών της. Συγκεκριμένα, το 2013 καταλάμβανε το [5-10]% της αξίας των πωλήσεών της και το 2019 το [5-10]%. Το υπόλοιπο διακινείται με απευθείας συμφωνίες μεταξύ της ΣΑΡΑΝΤΗΣ και των λιανοπωλητών
30. Η συνεργασία με χονδρεμπόρους επιλέγεται είτε σε περιοχές μεγάλες ή απομακρυσμένες ή όπου το ενθαρρύνουν τοπικές εμπορικές συνήθειες ή όπου οι χονδρέμποροι διαθέτουν οικονομική ευχέρεια, μεγάλους αποθηκευτικούς χώρους και επαρκές προσωπικό. Πλέον η εταιρία συνεργάζεται με συνολικά […]19 χονδρεμπόρους για την εξυπηρέτηση των περιοχών […]. Ωστόσο στο παρελθόν η ΣΑΡΑΝΤΗΣ είχε συνεργασία με […] αριθμό συνεργατών – χονδρεμπόρων. III.2 Τιμολογιακή και εκπτωτική πολιτική στη μικρή αγορά
31. Στην Ενότητα που ακολουθεί παρουσιάζεται η τιμολογιακή και εκπτωτική πολιτική που εφαρμόζει η ΣΑΡΑΝΤΗΣ στο κανάλι διανομής που η ίδια αποκαλεί μικρή αγορά, ήτοι το δίκτυο εξυπηρέτησης μεμονωμένων καταστημάτων όπως για παράδειγμα παντοπωλείων ή μικρών σούπερ μάρκετ
32. Ειδικότερα εξετάζεται η διαδικασία τιμολόγησης και παροχής εκπτώσεων για Ενδεικτικά σχετ. 2 της υπ’ αριθ. πρωτ. 6108/19.10.2015 Καταγγελίας της ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗΣ στο οποίο αναφέρεται «Στο πλαίσιο αυτό στόχοι … είναι…
33. Να αξιοποιήσουμε τοπικούς χονδρεμπόρους που διακινούν προϊόντα σε μικρότερα σημεία πώλησης (minimarkets, ψιλικατζίδικα, περίπτερα κ.α.)» και «Κάντε τον προγραμματισμό σας και τις επαφές σας με τοπικούς χονδρέμπορους.» 17 Με βάση την απάντηση της ΣΑΡΑΝΤΗΣ (υπ’ αριθ. πρωτ. 4657/26.05.2021) η εταιρία πραγματοποιούσε απευθείας συμφωνίες με τους λιανοπωλητές μέλη Ομίλων Κοινών Αγορών. 18 Υπ’ αριθ. πρωτ. 6998/30.07.2021 απαντητική επιστολή της ΣΑΡΑΝΤΗΣ. 19 Με βάση αρχείο excel που βρέθηκε στο ηλεκτρονικό υπολογιστή του κυρίου […]με τίτλο «ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ 2019» αλλά και την υπ’ αριθ. πρωτ. 6998/30.07.20 απαντητική επιστολή της ΣΑΡΑΝΤΗΣ οι συνεργάτες της εταιρίας πλέον ήταν οι επιχειρήσεις […]. 20 Βλ. παρ. 15 ανωτέρω. 16 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τα προϊόντα της ΣΑΡΑΝΤΗΣ, στην περίπτωση που αυτά διανέμονται μέσω χονδρεμπόρων στην μικρή αγορά. III.2.1 Η τιμολογιακή και εκπτωτική πολιτική προς τους χονδρέμπορους
34. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ έχει ένα ενιαίο τιμοκατάλογο «με βάση τον οποίο προμηθεύονται τα προϊόντα της όλοι οι πελάτες, είτε χονδρέμποροι, είτε αλυσίδες σούπερ μάρκετ είτε μεμονωμένα λιανικά σημεία πώλησης.»
35. Οι καταγγέλλουσες επιβεβαιώνουν ότι ο «τιμοκατάλογος για τους Συνεργάτες … ήταν ένας»
37. Επί του εκάστοτε τιμοκαταλόγου, κάθε χονδρέμπορος λαμβάνει από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ έκπτωση (βασική έκπτωση επί του τιμοκαταλόγου), δηλαδή σε κάθε παραγγελία του ο χονδρέμπορος αγοράζει τα προϊόντα ΣΑΡΑΝΤΗΣ με τη συμφωνημένη έκπτωση επί του τιμοκαταλόγου. Επισημαίνεται από την εταιρία ότι «[δ]εν δινόταν … η έκπτωση απολογιστικά και εκ των υστέρων, ώστε να μπορεί να διαπιστωθεί εάν ο χονδρέμπορος τήρησε την προτεινόμενη εμπορική πολιτική ή όχι και σε τυχόν μη συμμόρφωση να επιβληθούν κυρώσεις ή να μειωθούν οι χορηγούμενες εκπτώσεις»23.Ο ισχυρισμός επιβεβαιώθηκε από την ΓΔΑ, καθώς σε τιμολόγια πώλησης της ΣΑΡΑΝΤΗΣ που προσκόμισαν οι καταγγέλλουσες φαίνεται ότι το ποσοστό τιμολογιακής έκπτωσης αποδίδεται με κάθε τιμολόγιο.
38. Προϋπόθεση για τη χορήγηση της βασικής έκπτωσης, σύμφωνα με τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ είναι η αποτελεσματικότητα του χονδρέμπορου το προηγούμενο έτος και η δυναμικότητα των λιανεμπόρων κάθε περιοχής
39. Μετά από σχετικό ερώτημα της ΓΔΑ, όσον αφορά την ποσοτικοποίηση των προϋποθέσεων χορήγησης της έκπτωσης, η εταιρία διευκρίνισε ότι οι «χονδρέμποροι δεν είχαν να πετύχουν στόχους πωλήσεων, ούτε οι εκπτώσεις τους διαφοροποιούνταν αναλόγως των αποτελεσμάτων τους. Για τον λόγο αυτό οι παρεχόμενες εκπτώσεις ήταν σταθερές. Η βασική έκπτωση δίδονταν ακόμα και εάν ο χονδρέμπορος πραγματοποιούσε αγορές χιλίων ευρώ.».
40. Το ύψος της έκπτωσης που χορηγεί η ΣΑΡΑΝΤΗΣ σε κάθε χονδρέμπορο, σύμφωνα με την απάντηση της εταιρίας, «εξαρτάται από τη δυναμική των πιθανών πελατών τους, δηλαδή των τελικών σημείων πώλησης της περιοχής στην οποία ανέπτυσσαν κυρίως τη δραστηριότητά τους. Η δυναμικότητα των τελικών σημείων πώλησης συσχετίζεται άμεσα με τις αγορές προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ που έχουν πραγματοποιήσει την προηγούμενη χρονιά συνολικά και τις επενδύσεις που σχεδιάζουν (π.χ άνοιγμα νέων καταστημάτων, ανακαινίσεις). Ως εκ τούτου η εταιρία δίδει μεγαλύτερες εκπτώσεις σε χονδρέμπορους οι πιθανοί πελάτες των οποίων πραγματοποιούν μεγαλύτερες αγορές προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ». Επομένως, μεγαλύτερο ποσοστό έκπτωσης δινόταν σε εκείνους τους χονδρέμπορους οι οποίοι εξυπηρετούσαν σημεία πώλησης τα οποία πραγματοποιούσαν μεγάλες αγορές προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ ή/και είχαν προοπτική για αύξηση των αγορών προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ στο άμεσο μέλλον.
41. Το ποσοστό της έκπτωσης, σύμφωνα με τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ, είναι σταθερό για όλα τα χρόνια συνεργασίας του χονδρέμπορου και εξατομικευμένο, όπως φαίνεται και από τον Πίνακα που Υπ’ αριθ. πρωτ. 11031/23.12.2020 απαντητική επιστολή της ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Βλ απάντηση 10 στις υπ’ αριθ πρωτ. 7010/31.07.2020, 7011/31.07.2020, 7012/31.07.2020 απαντητικές επιστολές των ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ και ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ αντίστοιχα. 23 Υπ’ αριθ. πρωτ. 11031/23.12.2020 απαντητική επιστολή της ΣΑΡΑΝΤΗΣ. 24 Υπ’ αριθ. πρωτ. 6998/30.07.2020 απαντητική επιστολή ΣΑΡΑΝΤΗΣ. 21 22 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ακολουθεί
42. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ επισημαίνει ότι εξαίρεση αποτέλεσε μόνο η περίπτωση της ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ, η οποία ενώ αρχικά αγόραζε τα προϊόντα της με έκπτωση […], η εταιρία αύξησε το […] το ποσοστό έκπτωσης σε […]. Από την μελέτη των στοιχείων του φακέλου βρέθηκαν και ορισμένες άλλες αλλαγές σε ποσοστό τιμολογιακής έκπτωσης προς χονδρεμπόρους μεταξύ ετών, οι οποίες όμως ήταν μεμονωμένες. Φαίνεται ότι, αν και το ποσοστό έκπτωσης που αποδιδόταν στον χονδρέμπορο εξαρτιόταν από την δυναμική των αγορών προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ από τα σημεία πώλησης που αυτός εξυπηρετούσε, οι συνθήκες στην αγορά (σύνολο αγορών) σπάνια μεταβάλλονταν σε τέτοιο βαθμό ώστε να οδηγήσουν σε αλλαγή του ποσοστού τιμολογιακής έκπτωσης του χονδρεμπόρου. Πίνακας 2: Ποσοστό τιμολογιακής έκπτωσης που χορηγεί η ΣΑΡΑΝΤΗΣ σε κάθε χονδρέμπορο. Συνεργαζόμενοι χονδρέμποροι Ποσοστό έκπτωσης επί τιμοκαταλόγου […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […]
43. […] […] […] […] […] […] […] Το γεγονός ότι η εν λόγω έκπτωση ήταν σταθερή ανά τα έτη επιβεβαιώνεται και από τα αρχεία που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια του ελέγχου στη ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με τίτλο "Emailing: ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΚΠΤΩΣΕΙΣ 2013.xls" που έστειλε ο κ. […] στον […] στις 16 Ιανουαρίου 2014 (mail […])., επισυνάπτεται excel με τα ακόλουθα ποσοστά βασικής τιμολογιακής έκπτωσης: […] 26 Σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που συλλέχθηκε κατά τη διάρκεια του ελέγχου, με τίτλο […] το οποίο εστάλη την 1 Φεβρουαρίου 2011 από τον κύριο […] προς την […] αναφέρεται: «Σε συνέχεια των επικοινωνιών μας θα ήθελα να καταγράψω τα όσα συμφωνήσαμε: Από 1ης Φεβρουαρίου η βασική τιμολογιακή σου έκπτωση θα είναι […]%. Η νέα έκπτωση σου δίνει τη δυνατότητα να ενεργοποιήσεις τον πελάτη […] έτσι ώστε να φθάσει το τζίρο του
44. Σε διαφορετική περίπτωση θα έχεις την δυνατότητα να ενεργοποιήσεις περισσότερο το υπάρχον πελατολόγιό σου. Έτσι στόχο μας για το 2011 είναι οι τιμολογημένες αγορές σου να φθάσουν τα […]. Σε κάθε περίπτωση όμως συμφωνήσαμε ότι οι τιμολογημένες αγορές σου για το 2011 δεν θα πέσουν κάτω από […].» 25 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Συνεργαζόμενοι χονδρέμποροι Ποσοστό έκπτωσης επί τιμοκαταλόγου […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […]
45. Στα ηλεκτρονικά αρχεία που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια του ελέγχου στη ΣΑΡΑΝΤΗΣ βρέθηκε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου απευθυνόμενο προς χονδρεμπόρους27 στο οποίο αναφέρεται «Με βάση τα παραπάνω αναλύσαμε ανά Ομάδα πελατών (με βάση τον τζίρο του 2011) τις παροχές που θα αποδοθούν το
46. Έτσι καταλήξαμε στην Βασική Τιμολογιακή Έκπτωση με την οποία θα τιμολογείσαι στο εξής που θα είναι …» Στο ίδιο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αναφέρεται επίσης «Τέλος από φέτος θα έχεις Στόχους τιμολογημένου Ετήσιου τζίρου καταμερισμένους σε Core και Seasonal Business. Η επίτευξη του Στόχου Core Business θα αμειφθεί με έκπτωση 1%, ενώ η επίτευξη του Στόχου Seasonal Business θα αμειφθεί με έκπτωση 2%. Η απόδοση των παραπάνω εκπτώσεων θα γίνει με Πιστωτικό Σημείωμα στο τέλος του έτους. Τους στόχους ανά business θα τους λάβεις αρχές Φεβρουαρίου».
47. Ερωτώμενη σχετικά η ΣΑΡΑΝΤΗΣ διευκρινίζει ότι «μόνο το 2012 δόθηκε μια πρόσθετη παροχή προς όλους τους χονδρέμπορους η οποία δεν αποτελεί μέρος της πάγιας εκπτωτικής πολιτικής που ακολουθεί η ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Αποφασίσθηκε να δοθεί την περίοδο αυτή λόγω της καλπάζουσας οικονομικής κρίσης, ώστε να συγκρατηθεί η πτώση των πωλήσεων. Ο στόχος δεν ήταν εξατομικευμένος. Ήταν μια επιπρόσθετη παροχή για τη συγκεκριμένη περίοδο προς όλους τους χονδρέμπορους. Mε την επιπλέον έκπτωση αυτή παροτρύνονταν οι χονδρέμποροι να παρέχουν πιο γενναίες εκπτώσεις προς τους λιανέμπορους, με τελικό σκοπό να μειωθούν οι λιανικές τιμές των προϊόντων και να γίνουν ελκυστικότερα προς τους καταναλωτές σε μια περίοδο μείωσης των εισοδημάτων τους. Εάν επιτυγχάνονταν ο στόχος η επιπλέον έκπτωση υπολογίζονταν αντίστοιχα μόνο επί του τζίρου του Core Business και μόνο επί του τζίρου του Seasonal Business.». Σημειώνεται ότι στα στοιχεία που βρίσκονται στο φάκελο της υπόθεσης δεν βρέθηκε αντίστοιχη παροχή για άλλα έτη πέραν του
49. Οι καταγγέλλουσες επιβεβαιώνουν την άποψη της ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ειδικότερα, ερωτώμενες εάν πέραν της έκπτωσης επί τιμοκαταλόγου ΣΑΡΑΝΤΗΣ, λάμβαναν επίσης και εκπτώσεις που αφορούσαν στην επίτευξη στόχου ετήσιου τιμολογούμενου τζίρου, όπως αυτή περιγράφεται πιο πάνω η ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ αναφέρει ότι «[δ]εν είχαμε ξεχωριστό στόχο. Η όποια έκπτωση λόγω τζίρου συμπεριλαμβανόταν στην έκπτωση επί του τιμολογίου και ήταν εξ αρχής ορισμένη.»
50. Τα σχετικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με τίτλο "Γρ. Σαράντης ΑΒΕΕ: Όροι Συνεργασίας 2012" που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια του ελέγχου εστάλησαν στις 26 Ιανουαρίου 2012 από τον κύριο […], προς […] (mail κ. […]). 28 Υπ’ αριθ. πρωτ. 10953/22.12.2020 επιστολή της ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗΣ. 27 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Αντίστοιχα η ΕΜΜΑΝΟΥΛΙΔΗΣ σημειώνει «[ό]λες οι εκπτώσεις ήταν ενσωματωμένες στα τιμολόγια αγοράς. Μόνο στις ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ29 υπήρχαν εξτρά εκπτώσεις, οι οποίες συνήθως συμπεριλαμβάνονταν κι αυτές στα τιμολόγια αγοράς καθώς όλες οι αγορές που κάναμε και όλες οι εκπτώσεις, έπρεπε σε αντίστοιχο βαθμό να αποδοθούν και στους πελάτες μας»
51. Τέλος η ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ αναφέρει ότι στην «εμπορική πολιτική του 2012 που ίσχυε μέχρι να αποχωρήσουμε προβλεπόταν ότι «η επίτευξη στόχου Core Business θα αμειφθεί με έκπτωση 1% ενώ η επίτευξη seasonal θα αμειφθεί με έκπτωση 2%»
52. III.2.2 Η Πυραμίδα –εκπτώσεις στα τελικά σημεία πώλησης
53. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ καταρτίζει την λεγόμενη «Πυραμίδα» βάσει της οποίας αποδίδονται οι εκπτώσεις και παροχές των προϊόντων της στην «μικρή αγορά».
54. Σύμφωνα με τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ, στην περίπτωση των χονδρεμπόρων η Πυραμίδα επρόκειτο στην ουσία για προτεινόμενη εμπορική πολιτική του χονδρεμπόρου προς το τελικό σημείο πώλησης. Η εταιρία δεν ερχόταν σε απευθείας συνεννόηση με τους τελικούς λιανέμπορους και οι συγκεκριμένες παροχές προτείνονταν να συμφωνηθούν μεταξύ του τελικού σημείου και του χονδρέμπορου. Η τελική έκπτωση του χονδρέμπορου με τα τελικά σημεία πώλησης που εξυπηρετούσε αποτελούσε αποκλειστικά συμφωνία μεταξύ χονδρέμπορου-λιανέμπορου, στην οποία η ΣΑΡΑΝΤΗΣ δεν εμπλεκόταν.
55. Στον αντίποδα σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες, οι χονδρέμποροι παρείχαν έκπτωση επί του τιμολογίου στους πελάτες τους ανάλογα με τις υποδείξεις-οδηγίες της ΣΑΡΑΝΤΗΣ, όπως ορίζονταν στην ΠΥΡΑΜΙΔΑ. Τα ποσοστά της έκπτωσης προς τους πελάτες τους, τα καθόριζε η ΣΑΡΑΝΤΗΣ χρησιμοποιώντας ως εργαλείο τις πωλήσεις της προηγούμενης χρονιάς μέσω του λογισμικού συστήματος Flyers Sales Manager (FSM). Οι καταγγέλλουσες υποστηρίζουν ότι η ΠΥΡΑΜΙΔΑ κοινοποιείτο και στους πελάτες τους με αποτέλεσμα οι εταιρείες να μην μπορούν να διαμορφώσουν την τελική τιμή πώλησης και το κέρδος τους μόνες τους, αλλά έπρεπε να ακολουθήσουν την ΠΥΡΑΜΙΔΑ της ΣΑΡΑΝΤΗΣ.
56. Ωστόσο δεν κατέστη εφικτό να επιβεβαιωθούν οι ισχυρισμοί των καταγγελλουσών καθώς οι ίδιες δεν προσκόμισαν σχετική αλληλογραφία (μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, επιστολές ή άλλο), από την οποία να προκύπτει η εν λόγω πρακτική από την καταγγελλόμενη. Σχετικά αποδεικτικά δεν βρέθηκαν ούτε στα αρχεία που η ΓΔΑ σύλλεξε κατά τη διάρκεια του ελέγχου. Ερωτώμενη σχετικά η ΣΑΡΑΝΤΗΣ απαντά πως «[η] Πυραμίδα δεν κοινοποιούνταν στους λιανέμπορους. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ την απέστελνε μόνο στα κεντρικά των Ομίλων Αγορών, με τους οποίες συμφωνούσε απευθείας και κεντρικά την εμπορική πολιτική που θα ίσχυε για τα μέλη τους.»32
57. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ αναφέρει ότι διαπίστωσε πως διαχρονικά οι χονδρέμποροι δεν τηρούσαν τις προτάσεις εκπτωτικής πολιτικής προς τους λιανέμπορους με αποτέλεσμα, από το 2015 και μετά να μην ξαναστείλει αντίστοιχες προτάσεις (Πυραμίδα). Οι ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ περιγράφονται στην ενότητα που ακολουθεί. Υπ’ αριθ. πρωτ. 10981/22.12.2020 επιστολή της ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. 31 Υπ’ αριθ. πρωτ. 2614/23.03.2021 απαντητική επιστολή της ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ, στην οποία επίσης παραπέμπει και στο σχετικό19 της Καταγγελίας της. 32 Υπ’ αριθ. πρωτ. 11031/23.12.2020 απαντητική επιστολή ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Με βάση την απάντηση της ΣΑΡΑΝΤΗΣ (υπ’ αριθ. πρωτ. 4657/26.05.2021) η εταιρία πραγματοποιούσε απευθείας συμφωνίες με τους λιανοπωλητές μέλη Ομίλων Κοινών Αγορών. 29 30 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ III.2.3 Προωθητικές ενέργειες
58. Ο μεγαλύτερος όγκος των εγγράφων που προσκόμισαν οι καταγγέλλουσες, τόσο με τις καταγγελίες τους όσο και με τις απαντητικές τους επιστολές, αφορούσαν την εκπόνηση προωθητικών ενεργειών από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Από τα εν λόγω έγγραφα προκύπτει ότι η καταγγελλόμενη προβαίνει συχνά σε προωθητικές ενέργειες για τα προϊόντα που εμπορεύεται. Ορισμένες προωθητικές ενέργειες διαφέρουν μεταξύ μεγάλης και μικρής αγοράς και σε ορισμένες περιπτώσεις οι προωθητικές ενέργειες στην μικρή αγορά ήταν μεγαλύτερες από αυτές στους «account» πελάτες
60. Κατά την περίοδο που πραγματοποιείται μια προωθητική ενέργεια, στην περίπτωση όπου η διανομή των προϊόντων γίνεται μέσω συνεργαζόμενων χονδρεμπόρων, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ μειώνει την τιμή με την οποία οι χονδρέμποροι προμηθεύονται από την ίδια τους κωδικούς των προϊόντων ή/και σημάτων που έχει αποφασίσει να στηρίξει. Μέσα από την μείωση της τιμής στην οποία πουλά τα προϊόντα στους χονδρέμπορους, αναμένει οι χονδρέμποροι να μετακυλήσουν την μείωση της τιμής στους λιανοπωλητές. Όπως αναφέρει η ίδια, δεν έχει ωστόσο τη δυνατότητα να επιβάλει την μετακύληση της έκπτωσης προς τα τελικά σημεία πώλησης
62. Σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες οι εκπτώσεις αυτές που δίνονται με την μορφή μειωμένης τιμής, είναι επίσης παραβατικές καθώς συμβάλουν στον έμμεσο καθορισμό τιμών. Οι καταγγέλλουσες προσκόμισαν μεγάλο αριθμό οδηγιών, παρουσιάσεων για λανσάρισμα νέων κωδικών και μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από την ΣΑΡΑΝΤΗΣ που αφορούσαν την ενημέρωσή τους για τις προωθητικές ενέργειες της εταιρίας.
63. Από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι η μείωση της τιμής για την πραγματοποίηση προωθητικών ενεργειών, οι οποίες διαρκούσαν σύντομο χρονικό διάστημα, προς τους χονδρεμπόρους μπορεί να πάρει τις εξής μορφές: - Παροχή συγκεκριμένου ποσού έκπτωσης (PRICE OFF) επί της τιμής τιμοκαταλόγου. Παραδείγματα αποτελούν η ενέργεια «Σπίτι μου σπιτάκι μου 2012» κατά την οποία σε μεγάλο μέρος του κωδικολογίου AFROSO παρεχόταν έκπτωση 0,16 € ανεξαρτήτως τιμής35 όπως και η ενέργεια «2013 – Γεμάτο Καλάθι» κατά την οποία, παρεχόταν μείωση της τιμής σε μια γκάμα προϊόντων όπως μείωση της τιμής κατά 0,73 € σε κωδικούς BIOTEN και μείωση τιμής κατά 0,57 € σε κωδικούς ACT
64. - Παροχή ποσοστού επί της Αρχικής Τιμής Τεμαχίου37, όπως για παράδειγμα η επιπλέον τιμολογιακή έκπτωση 20% που χορήγησε η ΣΑΡΑΝΤΗΣ από 20/5/2013 έως και 7/6/2013 στους οίκους ΒΙΟΤΕΝ & SANITAS CLEANING 38 και η έκπτωση 10% στα set δώρου την Ως «account» πελάτες νοούνται οι μεγάλες αλυσίδες λιανέμπορων με τις οποίες η ΣΑΡΑΝΤΗΣ συνάπτει κεντρικές συμφωνίες και φυσικά οι εκπτώσεις που χορηγεί η ΣΑΡΑΝΤΗΣ σε αυτούς διαμορφώνονται με άλλο τρόπο. (Υπ’ αριθ. πρωτ. 6998/30.07.2020 απαντητική επιστολή της ΣΑΡΑΝΤΗΣ) Βλ. παρ. 15 ανωτέρω. Στην υπ’ αριθ. πρωτ. 10953/22.12.2020 απαντητική επιστολή της ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗΣ, στο mail 14 αναφέρεται «Παρακαλώ όπως επικοινωνήσετε στα σημεία σας ότι η παραπάνω ενέργεια είναι αποκλειστική!!! και μεγαλύτερη σε δυναμική από τις ενέργειες που πραγματοποιούμε στην μεγάλη αγορά!!!» 34 Υπ’ αριθ. πρωτ. 6998/30.07.20 απαντητική επιστολή της ΣΑΡΑΝΤΗΣ. 35 Συνημμένο στην υπ’ αριθ. πρωτ. 6106/19.10.2015 καταγγελία της ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. 36 Σχετικό 16 της υπ’ αριθ. πρωτ. 6106/19.10.2015 καταγγελία της ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ και excel με τίτλο «Αντίγραφο του PROMOTION KEY ACCOUNTS _2013_FINAL

(1)μέρος» του στο mail 1 της υπ’ αριθ. πρωτ. 10953/22.12.2020 απαντητική επιστολή της ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ. 37 Συνημμένο στην υπ’ αριθ. πρωτ. 6106/19.10.2015 καταγγελία της ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. 38 Σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που συλλέχθηκε κατά τον έλεγχο στις εγκαταστάσεις της ΣΑΡΑΝΤΗΣ, με τίτλο "FW: Νέα Γάντια Sanitas Cleaning. EXTRA ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΕΣ ΕΚΠΤΩΣΕΙΣ" από τον 33 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου

1. Ορισμένες φορές η ποσοστιαία έκπτωση δινόταν στους χονδρεμπόρους εφόσον πληρούνταν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. - Παροχή δωρεάν προϊόντος από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ προς τους χονδρέμπορους. Παράδειγμα τέτοιας έκπτωσης αποτελεί η «ειδική ενέργεια FLAME ΜΟΝΟ για το κανάλι των συνεργατών» του Νοεμβρίου 2009, κατά τη διάρκεια της οποίας με την αγορά 5 κιβωτίων FLAME ο χονδρέμπορος έπαιρνε και ένα επιπλέον δώρο
2. Ορισμένες φορές, όπως και στις εκπτώσεις της τιμής, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ έθετε και ορισμένες προϋποθέσεις για την χορήγηση έκπτωσης. IV Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ
3. Στην Ενότητα που ακολουθεί παρουσιάζεται η έρευνα που πραγματοποίησε η ΓΔΑ αναφορικά με τις καταγγελλόμενες πρακτικές. IV.1 Υποχρέωση συμμόρφωσης με προωθητικές ενέργειες της ΣΑΡΑΝΤΗΣ
4. Σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ υποχρέωνε τις χονδρεμπορικές επιχειρήσεις να προβαίνουν σε συγκεκριμένες πρακτικές με την μορφή εξτρά παροχών, «προκειμένου να «εξαφανίσει» από τα ράφια των καταστημάτων τα ανταγωνιστικά προϊόντα (πολιτική ραφιού)». Από τις εμπορικές πολιτικές και προωθητικές ενέργειες της ΣΑΡΑΝΤΗΣ προκύπτει, σύμφωνα πάντα με τις καταγγέλλουσες, ξεκάθαρα η υποχρέωσή τους να τηρήσουν τις ενέργειες με stand στα καταστήματα των πελατών τους, με τοποθετήσεις στα ράφια, με έκδοση και διακίνηση διαφημιστικών φυλλαδίων, στα οποία αναγράφονται και τελικές τιμές πωλήσεις.
5. Η ΓΔΑ ζήτησε σχετικές διευκρινίσεις και αποδεικτικά στοιχεία από τις καταγγέλλουσες. Η ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ απάντησε ότι «[a]ναφορικά με τις προωθητικές ενέργειες, τα stand και τα φυλλάδια, ήταν ενέργειες που ήταν εντός της μεταξύ μας συμφωνίας. Δεν παίρναμε κάποιο μπόνους αν τις πραγματοποιούσαμε αλλά ήμασταν υποχρεωμένοι να τις εκτελούμε. Στην αλληλογραφία που έχουμε στείλει και ειδικά στα φυλλάδια των ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ είναι σαφές ότι τα stand και τα φυλλάδια ήταν εντός των υποχρεώσεων μας και υπήρχε μάλιστα και συγκεκριμένος αριθμός stand που θα έπρεπε να προμηθευτούμε, να τοποθετήσουμε και να γεμίσουμε με ειδικές παραγγελίες. ...»
6. Η ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ έστειλε σειρά μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στα οποία η ΓΔΑ θα έβλεπε « … διάφορες ενέργειες που κατά καιρούς έβγαζε η Σαραντης με αναφορές σε stand (ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΣΠΙΤΑΚΙ ΜΟΥ, ΠΑΝΩ-ΚΑΤΩ, ΣΠΙΤΙ ΣΕ ΤΑΞΗ κλπ), σε δεύτερο σημείο πωλήσεις, σε παροχές κλπ, … , λίστες με τα stand ανά διανομέα, οδηγίες για φυλλάδια και αφίσες που έπρεπε να τοποθετηθούν στα καταστήματα λιανικής, …»42.. Τέλος η ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ προσκόμισε σειρά μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, εγκυκλίων και εσωτερικών ενημερωτικών με τα κύριο […] προς την […] στις 31/5/13, αναφέρεται: «Σε συνέχεια των ειδικών ενεργειών που ισχύουν για εσάς από 20/5 έως & 7/6/2013 στους οίκους ΒΙΟΤΕΝ & SANITAS CLEANING, με επιπλέον τιμολογιακή έκπτωση 20%, θα ήθελα να σας ενημερώσω τα εξής : • Στους τρεις

(3)νέους κωδικούς Γαντιών μιας χρήσης 80 τμχ Sanitas Cleaning θα ισχύει η ίδια ενέργεια όπως και στα υπόλοιπα προϊόντα Sanitas Cleaning. Και οι τρείς κωδικοί θα τιμολογούνται με επιπλέον τιμολογιακή έκπτωση 20% για παραγγελίες που θα λάβουμε από σήμερα έως και 7/6/2013.» 39 Επισυναπτόμενο Mail 9 στην υπ’ αριθ. πρωτ. 10953/22.12.2020 απαντητική επιστολή της ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗΣ. 40 Βλέπε Ενότητα IV.

1. 41 Υπ’ αριθ. πρωτ. 10981/22.12.2020 απαντητική επιστολή της ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. 42 Υπ’ αριθ. πρωτ. 10953/22.12.2020 απαντητική επιστολή της ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗΣ. 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οποία ρυθμίζονται θέματα εμπορικής και τιμολογιακής πολιτικής 43, προωθητικών ενεργειών, παραγγελιών για προωθητικούς κωδικούς και λανσαρίσματος νέων κωδικών.
2. Από την εξέταση των στοιχείων του φακέλου, η ΓΔΑ δεν εντόπισε κάποιο αποδεικτικό στοιχείο από το οποίο να προκύπτει η πρόθεση επιβολής ή η επιβολή από την πλευρά της ΣΑΡΑΝΤΗΣ των εκπτώσεων τοποθέτησης (βλ. ΠΥΡΑΜΙΔΑ) ή των προωθητικών ενεργειών που κατά περιόδους πραγματοποιούσε η ΣΑΡΑΝΤΗΣ.
3. Επίσης, σχετικά με τις προωθητικές ενέργειες επισημαίνεται ότι από την μελέτη των στοιχείων που προσκόμισαν οι καταγγέλλουσες και τα στοιχεία που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια του ελέγχου, η ΓΔΑ βρήκε ότι, κατά κανόνα όταν η ΣΑΡΑΝΤΗΣ ενημέρωνε τους συνεργαζόμενους χονδρέμπορους για προωθητικές ενέργειες, χρησιμοποιούσε διατυπώσεις από τις οποίες ήταν σαφές ότι η επιλογή συμμόρφωσης ήταν του χονδρέμπορου. IV.2 Επιβολή προτεινόμενων εκπτώσεων – έμμεσος καθορισμός τιμών και περιθωρίου κέρδους
4. Στην Ενότητα III.2 παρουσιάστηκε η τιμολογιακή και εκπτωτική πολιτική της ΣΑΡΑΝΤΗΣ απέναντι στο δίκτυο διανομής των χονδρεμπόρων, κυρίως ώστε να είναι δυνατή η αξιολόγηση των ισχυρισμών των καταγγελλουσών σχετικά με τον έμμεσο καθορισμό, από την πλευρά της ΣΑΡΑΝΤΗΣ του κέρδους τους. Σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες, το κέρδος του διανομέα «είναι απολύτως καθορισμένο, δηλαδή είναι η διαφορά τιμής αγοράς των προϊόντων και τιμής μεταπώλησης αυτών, γεγονός που οδηγεί σε έμμεσο καθορισμό τιμής». Η τιμή αγοράς εύλογα είναι εκείνη η οποία ορίζεται από την ίδια την εταιρία εμπορίας των προϊόντων, δηλαδή την ΣΑΡΑΝΤΗΣ, ωστόσο σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες η ΣΑΡΑΝΤΗΣ επέβαλε σε αυτές την τιμή μεταπώλησης των προϊόντων (τον τιμοκατάλογο ΣΑΡΑΝΤΗ) αλλά και την εκπτωτική πολιτική που αυτές θα ακολουθούσαν απέναντι στους λιανέμπορους.
5. Προκειμένου να μπορέσει η ΓΔΑ να αξιολογήσει την πρακτική που ακολουθείτο κατά την τιμολόγηση των προϊόντων από τις καταγγέλλουσες χονδρεμπορικές εταιρείες, ζητήθηκε από αυτές να περιγράψουν αναλυτικά τη διαδικασία, με την οποία τιμολογούσαν τα προϊόντα ΣΑΡΑΝΤΗΣ και τον τρόπο με τον οποίο καθόριζαν το περιθώριο κέρδους τους. Οι καταγγέλλουσες προσκόμισαν ενδεικτικά τιμολόγια αγορών και τιμολόγια πωλήσεων από τα οποία, σύμφωνα και με τις τρεις καταγγέλλουσες, προκύπτει ότι η αρχική τιμή αγοράς και η αρχική τιμή πώλησης των προϊόντων της ΣΑΡΑΝΤΗΣ είναι ίδια και σε πλήρη εναρμόνιση με τον εκάστοτε τιμοκατάλογο της καταγγελλόμενης
7. Κατά την εξέταση των τιμολογίων αγοράς και πώλησης που προσκόμισαν οι καταγγέλλουσες, η ΓΔΑ επιβεβαίωσε ότι τόσο στα τιμολόγια πώλησης των προϊόντων από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ στις καταγγέλλουσες όσο και στα τιμολόγια πώλησης των προϊόντων από αυτές στους πελάτες τους, ως τιμή μονάδας, κατά κανόνα αναφέρεται η τιμή του τιμοκαταλόγου ΣΑΡΑΝΤΗΣ (βλ Ενότητα III.2.1). Αν και η μοναδιαία τιμή αγοράς και πώλησης των προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ από τις καταγγέλλουσες, κατά κανόνα ταυτίζεται με την τιμή τιμοκαταλόγου, η εν λόγω ταύτιση της τιμής μονάδας δεν αποτελεί και απόδειξη ότι αυτή ήταν αποτέλεσμα επιβολής. Πρέπει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ οι συνεργαζόμενοι χονδρέμποροι διατηρούσαν τον δικό τους Υπ’ αριθ. πρωτ. 1134/05.02.2021 και 2614/23.03.
8. Κατά κανόνα αφορούν αρχεία τα οποία είχαν ήδη υποβληθεί με την υπ’ αριθ. πρωτ. 6107/19.10.2015 Καταγγελία της ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. 44 Η […] προσδιορίζει ότι την περίοδο που αφορά η καταγγελία υπήρξαν τρεις διαφορετικοί τιμοκατάλογοι, ήτοι ένας μέχρι την 31.5.2010, ένας μέχρι την 17.12.2012 και ένας μέχρι το τέλος της συνεργασίας τους. 43 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τιμοκατάλογο. Από την εξέταση των στοιχείων δεν βρέθηκε αποδεικτικό στοιχείο από το οποίο να προκύπτει ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ επέβαλε στις καταγγέλλουσες να θέτουν τιμές τιμοκαταλόγου ίδιες με τις τιμές που έθετε η ΣΑΡΑΝΤΗΣ.
9. Τέλος σχετικά με την τελική τιμή πώλησης προς τον καταναλωτή, η οποία σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες οριζόταν έμμεσα από την ΣΑΡΑΝΤΗΣ και ταυτιζόταν με την τιμή τιμοκαταλόγου ΣΑΡΑΝΤΗΣ (συν ΦΠΑ), αυτή τίθεται από τον κάθε λιανέμπορο στον καταναλωτή και τρόπος διαμόρφωσής της δεν προκύπτει από τα προσκομισθέντα τιμολόγια αγοράς και πώλησης ή άλλα στοιχεία του φακέλου. Σχετικά με τη λιανική τιμή πώλησης, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ επισημαίνει ότι στον τιμοκατάλογο της εταιρίας υπάρχει η διευκρίνηση ότι «η τιμή στο ράφι είναι στην απόφαση του λιανέμπορου», γεγονός το οποίο επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία του φακέλου
10. Σημειώνεται ότι η προτεινόμενη τιμή λιανικής που παρουσιάζεται στους τιμοκαταλόγους ΣΑΡΑΝΤΗΣ προκύπτει από την τιμή τιμοκαταλόγου ΣΑΡΑΝΤΗΣ στην οποία προστίθεται ο ΦΠΑ.
11. Κατά την άποψη των καταγγελλουσών η «καταγγελλόμενη μέσω των εκπτωτικών προγραμμάτων έθεσε σε εφαρμογή μια πολιτική επιβολής και ελέγχου των λιανικών τιμών πώλησης. Η πολιτική αυτή συνίσταται στον αυστηρό καθορισμό της τελικής τιμής πώλησης μέσω του καθορισμού του χορηγούμενου ποσοστού έκπτωσης. Στόχος της ως άνω πολιτικής ήταν ο περιορισμός του ανταγωνισμού ανάμεσα στους διανομείς της καταγγελλόμενης».
12. Σχετικά με τον καθορισμό από την πλευρά της ΣΑΡΑΝΤΗΣ του εκπτωτικού προγράμματος από τον χονδρέμπορο προς τον λιανέμπορο, από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η ΓΔΑ δεν προκύπτει ούτε ότι η προτεινόμενη εμπορική πολιτική από την πλευρά της ΣΑΡΑΝΤΗΣ ήταν και δεσμευτική για τους χονδρεμπόρους αλλά ούτε ότι οι προωθητικές ενέργειες (ποσοστό έκπτωσης, αριθμός stand κλπ) που η ΣΑΡΑΝΤΗΣ πραγματοποιούσε ήταν υποχρεωτικές για αυτούς.
13. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ από την πλευρά της, σχετικά με την επιβολή από την ίδια τιμών μεταπώλησης από τους χονδρέμπορους στους πελάτες τους, υπογραμμίζει πως δεν έχει τη δυνατότητα να επιβάλει οποιαδήποτε απόφαση στους χονδρέμπορους, επειδή αυτοί διανέμουν όχι μόνο προϊόντα ΣΑΡΑΝΤΗΣ αλλά και προϊόντα ανταγωνιστών, ευθέως ανταγωνιστικά και μη (δηλαδή προϊόντα που δεν διαθέτει η ΣΑΡΑΝΤΗΣ). Ειδικότερα όσον αφορά τις καταγγέλλουσες, η εταιρία επισημαίνει πως οι πωλήσεις προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ αποτελούσε μικρό μέρος του κύκλου εργασιών. Ενδεικτικά οι αγορές της ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ το 2014 από την ΣΑΡΑΝΤΗΣ ανήλθαν στο […] των συνολικών αγορών της εταιρίας. Το αντίστοιχο ποσοστό για την ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ διαμορφώθηκε στο […] το 2012 και […] το 2013, ενώ για την ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ διαμορφώθηκε στο […] και […] το 2010, 2011 και 2012 αντίστοιχα αν και οι καταγγέλλουσες εκτιμούν ότι τα εν λόγω ποσοστά είναι υψηλότερα. Ως εκ τούτου στις μεμονωμένες συμφωνίες που συνάπτουν οι χονδρέμποροι με τους λιανέμπορους αυτοί λαμβάνουν υπόψη κατά τον προσδιορισμό της εμπορικής πολιτικής τους το σύνολο των προϊόντων που θέλουν να πουλήσουν.
14. Ειδικότερα, αναφορικά με το εκπτωτικό της πρόγραμμα, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ αναφέρει πως η εταιρία περιοδικά ήθελε να ενισχύσει τις πωλήσεις ορισμένων προϊόντων και προς το σκοπό αυτό πωλούσε προς τους χονδρέμπορους τα εν λόγω προϊόντα με μεγαλύτερες εκπτώσεις, δηλαδή πιο φθηνά. Η εταιρία ανέμενε οι χονδρέμποροι να μετακυλήσουν τις μειωμένες τιμές στην κατώτερη βαθμίδα, χωρίς όμως να υπάρχει κάποια πίεση προς αυτή την κατεύθυνση ή φυσικά κυρώσεις. Οι Σε όλους τους τιμοκαταλόγους λιανικής που τέθηκαν στη διάθεση της ΓΔΑ αναγράφεται η φράση «η τιμή στο ράφι είναι στην απόφαση του λιανέμπορου» στο πάνω δεξιά μέρος κάθε σελίδας. 45 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ λιανέμποροι ήταν απολύτως ανεξάρτητοι στη διαμόρφωση της εμπορικής πολιτικής τους. Επίσης, όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω, σύμφωνα με τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ, το πρόγραμμα εκπτωτικής πολιτικής (ΠΥΡΑΜΙΔΑ) που εκείνη είχε σχεδιάσει για τους λιανέμπορους ήταν, στην περίπτωση των χονδρεμπόρων, προτεινόμενο.
15. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ υπογραμμίζει πως οι χονδρέμποροι ακολουθούσαν τη δική τους εμπορική πολιτική, χωρίς να υπάρχει ουδέποτε αντίδραση εκ μέρους της ΣΑΡΑΝΤΗΣ, πολλώ μάλλον ποινές ή κυρώσεις. Άλλωστε μπορεί άνετα να διαπιστωθεί, σύμφωνα με την εταιρία, ότι διαχρονικά η ΣΑΡΑΝΤΗΣ, η οποία προφανώς διαπίστωνε την μη τήρηση των προτάσεων της δεν μείωνε τις εκπτώσεις επί τιμοκαταλόγου με τις οποίες τιμολογούσε τους χονδρέμπορους, αλλά συχνά τις αύξανε κιόλας. Από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι πράγματι η τιμολογιακή έκπτωση που παρείχε η ΣΑΡΑΝΤΗΣ στους χονδρέμπορους ήταν κατά κανόνα σταθερή ανά τα έτη.
16. Προς επίρρωση των ισχυρισμών της, ότι οι χονδρέμποροι ακολουθούσαν τη δική τους εμπορική πολιτική, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ προσκόμισε σχετικό αρχείο excel στο οποίο παρουσιάζονται αναλυτικά στοιχεία της εκπτωτικής πολιτικής των χονδρεμπόρων για τα έτη 2012, 2013,
17. Στο αρχείο παρουσιάζονται αναλυτικά ανά πελάτη του κάθε χονδρέμπορου και ανά έτος, το ύψος των μικτών πωλήσεων, το ύψος της συνολικής έκπτωσης, το ποσοστό της έκπτωσης στις μικτές πωλήσεις και το ύψος των καθαρών πωλήσεων. Επίσης αναγράφεται το «ποσοστό έκπτωσης βάσει προτεινόμενης εμπορικής πολιτικής» το οποίο αποτελούσε τον μέσο όρο των εκπτώσεων που βάσει των προτάσεων της ΣΑΡΑΝΤΗΣ, μπορούσαν να παρέχουν οι συνεργάτες της στους λιανέμπορους
18. Στη συνέχεια τα εν λόγω στοιχεία παρουσιάζονται ξεχωριστά για τις πωλήσεις προϊόντων ευρείας ροής48, ευρείας αντηλιακών και ευρείας εντομοαπωθητικών. Σύμφωνα με τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ από το συγκεκριμένο αρχείο αποδεικνύεται ότι συνήθως οι καταγγέλλουσες χορηγούσαν μικρότερες από τις προτεινόμενες εκπτώσεις, με συνέπεια να αυξάνουν τα κέρδη τους. Παρατηρεί δε ότι οι καταγγέλλοντες προσέφεραν στους πελάτες τους διαφοροποιημένες εκπτώσεις κατά την κρίση τους.
19. Από την μελέτη των στοιχείων του αρχείου προκύπτει ότι: α) το μεγαλύτερο ποσοστό συνολικής έκπτωσης δεν χορηγείται σε εκείνους τους λιανέμπορους που πραγματοποιούν τις μεγαλύτερες συνολικές μικτές πωλήσεις ενώ λιανέμποροι με τις ίδιες συνολικές μικτές πωλήσεις ενδέχεται να λαμβάνουν σημαντικά διαφορετικά ποσοστά έκπτωσης. β) στις επιμέρους συνολικές πωλήσεις αντηλιακών και εντομοαπωθητικών μεγάλο μέρος των λιανεμπόρων λαμβάνει ποσοστό έκπτωσης μικρότερο από το ποσοστό βάσει προτεινόμενης εμπορικής πολιτικής.
20. Επίσης η ΣΑΡΑΝΤΗΣ υποστηρίζει πως το γεγονός ότι οι εκπτώσεις που παρέχει συνήθως δεν μετακυλύονται στο λιανεμπόριο αποδεικνύεται και από απλή παρατήρηση των τιμών λιανικής πώλησης των προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ σε μικρά σημεία πώλησης, όπου προκύπτουν σημαντικές διαφορές στις λιανικές τιμές ακόμα και εντός της ίδιας γεωγραφικής περιοχής. Σχετικά η καταγγελλόμενη προσκόμισε αρχείο excel με ορισμένες τιμοληψίες προϊόντων49 της σε σημεία Υπ’ αριθ. πρωτ. 11031/23.12.2020 απαντητική επιστολή της ΣΑΡΑΝΤΗΣ, σχετικό
21. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ διευκρινίζει περαιτέρω ότι το ποσοστό προκύπτει από τον θεωρητικό υπολογισμό που έκανε η εταιρία βάσει των στοιχείων που τις παρείχαν οι χονδρέμποροι για τις αγορές που πραγματοποιούσαν οι λιανέμποροι από αυτούς. 48 Δηλαδή των προϊόντων core business πλην των εποχιακών (αντηλιακά και εντομοαπωθητικά). 49 Οι λιανικές τιμές πώλησης είναι η τιμοληψία μιας συγκεκριμένης ημέρας, η οποία όμως δεν πραγματοποιούνταν την ίδια ημέρα σε όλα τα καταστήματα. 46 47 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ λιανικής πώλησης για τα έτη ωστόσο 2018, 2019 και
22. Από το εν λόγω αρχείο προκύπτει ότι τα συγκεκριμένα σημεία λιανικής πώλησης έθεταν τιμές λιανικής πώλησης διαφορετικές από την τιμή τιμοκαταλόγου αλλά και διαφορετικές μεταξύ τους. Το συγκεκριμένο γεγονός, σημειώνει η καταγγελλόμενη, αποδεικνύει ότι οι συνεργάτες αποφάσιζαν απολύτως ανεξάρτητα την εμπορική πολιτική τους. Ωστόσο μετά από σχετική διευκρινιστική ερώτηση της ΓΔΑ η εταιρία διευκρίνισε ότι τα «σημεία πώλησης που αναφέρονται στα αρχεία της τιμοληψίας είναι σημεία στα οποία πουλάει απευθείας η Σαράντης». Προκύπτει λοιπόν ότι τα μεμονωμένα σημεία λιανικής πώλησης τα οποία εξυπηρετούνται απευθείας από την ΣΑΡΑΝΤΗΣ, δεν φαίνεται να ακολουθούν την προτεινόμενη λιανική τιμή της εταιρίας.
23. Με τις προσθήκες τους οι καταγγέλλουσες ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ και ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ προσκόμισαν πιστωτικά τιμολόγια της περιόδου 2012-2014 από τα οποία προκύπτει, κατά τους ισχυρισμούς τους, ότι τηρούσαν την εμπορική και τιμολογιακή πολιτική της καταγγελλόμενης, ειδικά ως προς τα μέλη των Ομίλων Κοινών Αγορών. Όπως ισχυρίζονται οι καταγγέλλουσες, μεγάλο ποσοστό των πωλήσεών τους γινόταν σε αλυσίδες καταστημάτων ή συνεταιρισμούς (ΕΛΕΤΑ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ, ΒΗΤΑ ΠΙ, ΑΣΤΕΡΑΣ, ΑΦΡΟΔΙΤΗ, ΕΛΟΜΑΣ, ΣΥΜΜΕΤΡΟΝ), με τους οποίους η καταγγελλόμενη είχε συμφωνίες, τις οποίες οι καταγγέλλουσες έπρεπε να ακολουθούν.51 Επιπλέον, αναφέρουν ότι « [η έρευνα της Υπηρεσίας] θεώρησε ότι η εταιρία μας εξυπηρετούσε μόνο τη μικρή αγορά, στην οποία όντως υπήρχε μία σχετική ελευθερία στη διαμόρφωση της τιμής των προϊόντων, η οποία όμως κινούνταν στα στενά πλαίσια που έθετε η καταγγελλόμενη προκειμένου να είναι ανταγωνιστική. Η «μικρή αγορά» ωστόσο ήταν ελάχιστο κομμάτι της δραστηριότητάς μας».52
24. Ο ισχυρισμός αυτός δεν μπορεί να γίνει δεκτός για τους ακόλουθους λόγους. Πρώτον, όπως αναφέρεται ανωτέρω, η έρευνα της Υπηρεσίας επικεντρώθηκε στη μικρή αγορά. Τα μέλη των Ομίλων Κοινών Αγορών αποτελούν μέρος της λιανικής αγοράς και ειδικότερα μέρος της μικρής αγοράς. Δεύτερον, ο ισχυρισμός αυτός είναι αναπόδεικτος καθώς οι καταγγέλλουσες δεν προσκόμισαν στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι το 90% των πωλήσεών τους, όπως ισχυρίζονται, γινόταν προς αλυσίδες καταστημάτων ή συνεταιρισμούς ούτε προκύπτει από τα προσκομιζόμενα στοιχεία η υποχρεωτικότητα της εμπορικής και τιμολογιακής πολιτικής της καταγγελλόμενης. Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, σύφωνα με την ΣΑΡΑΝΤΗΣ στην περίπτωση μελών Ομίλων Κοινών Αγορών τουλάχιστον την τελευταία δεκαετία, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ συμφωνεί τους εμπορικούς όρους απευθείας με τους εμπόρους μέλη των Ομίλων Κοινών Αγορών, όπως Αστέρας και Ασπίδα. Δεν υπάρχει δηλαδή μια κεντρική συμφωνία, η οποία να δεσμεύει όλα τα μέλη των Ομίλων αυτών. Οι παραγγελίες των εμπόρων εξυπηρετούνται σε ορισμένες περιπτώσεις από τους συνεργάτες χονδρεμπόρους
25. Σε άλλη απαντητική επιστολή η ΣΑΡΑΝΤΗΣ επισημαίνει ότι «[η] Πυραμίδα δεν κοινοποιούνταν στους λιανέμπορους. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ την απέστελνε μόνο στα κεντρικά των Ομίλων Αγορών, με τους οποίες συμφωνούσε απευθείας και κεντρικά την εμπορική πολιτική που θα ίσχυε για τα μέλη τους.»
26. Υπ’ αριθ. πρωτ. 11031/23.12.2020 απαντητική επιστολή της ΣΑΡΑΝΤΗΣ, σχετικό
27. Υπ’ αριθμ. πρωτ. 528/30.09.2021 Υπόμνημα ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ, υπ’ αριθμ. πρωτ. 527/30.09.2021 Υπόμνημα ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ, υπ’ αριθμ. πρωτ. 529/30.09.2021 Υπόμνημα ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ. 52 Βλ. υπομνήματα καταγγελλουσών. 53 Βλ και υπ’ αριθ. πρωτ. 722/13.12.2021 Συμπληρωματικό Υπόμνημα της ΣΑΡΑΝΤΗΣ, [7-8]. 54 […]. 50 51 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ IV.3 Επιβολή αγοράς συγκεκριμένων ποσοτήτων αγαθών – υποχρέωση διατήρησης συγκεκριμένου αποθέματος
28. Σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ τις υποχρέωνε να διατηρούν συγκεκριμένο απόθεμα προϊόντων πάντοτε στις αποθήκες τους, γεγονός το οποίο τις ανάγκαζε να αγοράζουν συγκεκριμένες ποσότητες προϊόντων από αυτήν. Επίσης η ΣΑΡΑΝΤΗΣ επέβαλε, στόχους πωλήσεων σχεδόν κάθε μήνα με την αποστολή προτεινόμενων παραγγελιών, οι οποίες στην ουσία ήταν επιβαλλόμενες, αφού κάθε μήνα οι αγορές αυτές γίνονταν από τις καταγγέλλουσες.
29. Όσον αφορά την παρακολούθηση των αποθεμάτων και των παραγγελιών, η […] έστειλε σειρά μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στα οποία η ΓΔΑ θα έβλεπε «τις «προτεινόμενες παραγγελίες» με εβδομαδιαία σχεδόν ενημέρωση για τα αποθέματα τους προκειμένου να εξαντληθούν και να αποδοθούν οι εκπτώσεις που αναφέρονται στα μειλ».Στα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου επισυνάπτονται excel στα οποία υπάρχουν συμπληρωμένες πληροφορίες για τα συνολικά τεμάχια, δεσμευμένα τεμάχια, τα τιμολογημένα τεμάχια μέχρι ορισμένη ημερομηνία, και τα αποθέματα μέχρι ορισμένη ημερομηνία. Τα εν λόγω αρχεία, τα οποία είχαν τίτλο «sales promo stock», αφορούν αποκλειστικά προϊόντα για τα οποία ίσχυαν ενέργειες προώθησης και όχι για το σύνολο των προϊόντων του χαρτοφυλακίου της ΣΑΡΑΝΤΗΣ, συμπληρώνονταν δε για ένα μικρό χρονικό διάστημα, συνήθως λιγότερο από εβδομάδα. Τα excel φαίνεται να είχαν ως στόχο την παρακολούθηση των παραγγελιών και των αποθεμάτων που είχαν οι χονδρέμποροι σε προϊόντα που συμμετείχαν σε προσφορά
30. Από τα συγκεκριμένα αρχεία excel και το κείμενο των μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που τα συνόδευε, φαίνεται ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ είχε πολύ στενή επίβλεψη της πορείας των προωθητικών πωλήσεων.
31. Όσον αφορά τις «προτεινόμενες παραγγελίες» και την απώλεια κέρδους από τη μη χορήγηση έκπτωσης, οι καταγγέλλουσες προσκόμισαν σειρά στοιχείων, τα οποία στο σύνολό τους αφορούσαν προϊόντα σε προωθητικές ενέργειες και όχι όπως αυτές επικαλούνται το σύνολο των προϊόντων που εμπορεύεται η καταγγελλόμενη.
32. Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ, σε ορισμένες τουλάχιστον περιπτώσεις, έθετε προϋπόθεση ελάχιστων παραγγελιών στους χονδρέμπορους προκειμένου να αποδώσει στους συνεργαζόμενους χονδρέμπορους συγκεκριμένη έκπτωση/ παροχή. Οι εν λόγω εκπτώσεις αφορούσαν συγκεκριμένο και μικρό χρονικό διάστημα, το οποίο κατά κανόνα δεν ξεπερνούσε το τρίμηνο. Από την διατύπωση των εν λόγω μηνυμάτων, δεν προκύπτει επίσης δέσμευση από την πλευρά του χονδρέμπορου να ακολουθήσει τις εν λόγω ενέργειες. IV.4 Υποχρέωση μη εμπορίας ανταγωνιστικών προϊόντων
33. Σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ τις υποχρέωνε να μην διανέμουν ανταγωνιστικά (παρεμφερή) με τα δικά της προϊόντα, στους πελάτες τους. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ από την άλλη πλευρά ισχυρίζεται ότι οι χονδρέμποροι, δεν δεσμεύονταν με συμφωνία αποκλειστικότητας και διένειμαν ταυτοχρόνως και ευθέως ανταγωνιστικά προϊόντα με τα δικά της.
34. Οι καταγγέλλουσες δεν προσκόμισαν κάποιο αποδεικτικό στοιχείο από το οποίο να προκύπτει η επιβολή της συγκεκριμένης υποχρέωσης από την πλευρά της ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Επισημαίνεται ότι στην Ένορκη Βεβαίωση του […]56 ενώ βεβαιώνει ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ υποχρέωνε την […] να μην εμπορεύεται ανταγωνιστικά προϊόντα, ο μάρτυρας αναφέρει ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ προσέγγισε την Υπ’ αριθ. πρωτ. […] παροχή στοιχείων από την […]. Προσκομίστηκαν ως επισυναπτόμενα σε σειρά μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που προσκομίστηκαν από την καταγγέλλουσα. 56 Υπ’ αριθ. […] απαντητική επιστολή της […] (Αριθμός […] Ένορκη Βεβαίωση). 55 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ […] ενώ «γνώριζε ότι υπήρχαν και ελάχιστα προϊόντα που ήταν ανταγωνιστικά προς τα δικά της όπως το ΤΡΥΛΕΤ και το σαμπουάν ORZENE» τα οποία διακινούσε η καταγγέλλουσα. Αντίστοιχα στην Ένορκη Βεβαίωσή του ο […]57 βεβαιώνει ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ υποχρέωνε την […] να μην εμπορεύεται ανταγωνιστικά προϊόντα, εν τούτοις αναφέρει ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ γνώριζε ότι η […] διακινούσε και ορισμένα ανταγωνιστικά έναντι του Orzene προϊόντα, όπως το […] και έναντι του ΤΡΥΛΕΤ όπως το […].
35. Τέλος σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που απεύθυνε ο κύριος […] προς τον κύριο […] στις 23 Οκτωβρίου 201858, με θέμα […] επισυνάπτεται πίνακας στον οποίο περιλαμβάνονται όλα τα ανταγωνιστικά προϊόντα της ΣΑΡΑΝΤΗΣ που διακινούσε η […]. Ειδικότερα τα ανταγωνιστικά προϊόντα τα οποία στο σύνολό τους εμπορεύεται η […], ήταν τα ακόλουθα Κατηγορία προϊόντος Σήμα της ΣΑΡΑΝΤΗΣ Σήμα της […] Orzene […] ΤΡΥΛΕΤ, AVA59 […] Οδοντόκρεμες SMOKERS, KOLYNOS […] Αποσμητικά STR8, ADIDAS, BU/C-THRU, BANDERAS, DENIM […] DUSTER SANITAS […] Αφρόλουτρα VIDAL, BIOTEN, STR8, ADIDAS […]60 Αφροί ξυρίσματος PROSAR, KOLYNOS […] Κρέμες σώματος – προσώπου BIOTEN […] FINAL NET […] Μαλλιά Απορρυπαντικά πιάτων Stylling IV.5 Υποχρέωση εγκατάστασης του λογισμικού Flyers Sales Manager (FSM)
36. Οι καταγγέλλουσες υποστηρίζουν ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ είχε επιβάλει τo FSM σε όλο της το δίκτυο, ενώ με βάση τα στοιχεία του, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ καθόριζε τις εκπτώσεις που οι χονδρέμποροι θα απέδιδαν στους πελάτες τους και επέβαλε την τήρηση της εκπτωτικής της πολιτικής. Εν τούτοις οι εταιρείες, σε σχετικό αίτημα της ΓΔΑ για προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων, απάντησαν και οι τρεις ότι δεν έχουν στην διάθεσή τους αλληλογραφία από την οποία να προκύπτει η υποχρέωση από την πλευρά των χονδρεμπόρων να τοποθετήσουν το συγκεκριμένο λογισμικό, αλλά αφενός το επιβεβαιώνουν οι μάρτυρες με την ένορκη βεβαίωση τους και αφετέρου προκύπτει η ύπαρξη και χρήση του από τα στοιχεία που έχουν προσκομίσει. Στις αναλύσεις των πωλήσεων φαίνονται Υπ’ αριθ. […] απαντητική επιστολή της […] (Αριθμός […] Ένορκη Βεβαίωση). Α/Α 4 στον Πίνακα Περιγραφής Εγγράφου που συλλέχθηκαν από το γραφείο του κυρίου […] της ΣΑΡΑΝΤΗΣ) κατά τη διάρκεια του ελέγχου. 59 Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ άρχισε την διακίνηση του σήματος AVA το
37. 60 Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ άρχισε την διακίνηση του σήματος NOXZEMA το
38. 57 58 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μέχρι και οι εκπτώσεις που έδιναν οι καταγγέλλουσες, γεγονός που αποδεικνύει την παρακολούθηση των εμπορικών πολιτικών και αν αυτές τηρούνταν.
39. Στις Ένορκες Βεβαιώσεις που προσκόμισαν οι καταγγέλλουσες, οι μάρτυρες δήλωσαν ότι οι καταγγέλλουσες ήταν υποχρεωμένες να χρησιμοποιούν το εγκατεστημένο από την ΣΑΡΑΝΤΗΣ λογισμικό προκειμένου η εταιρία να παρακολουθεί τα νούμερα των αγορών και των πωλήσεων τους, τα αποθέματά τους και την τήρηση των εμπορικών της πολιτικών. Μέσα από το FSM, σύμφωνα με τους μάρτυρες, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ είχε πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα και στοιχεία όλων των πελατών των καταγγελλουσών. Τέλος σύμφωνα με τον μάρτυρα της […], […] «[κ]άθε μήνα μάλιστα έπρεπε να στέλνουμε και αναλυτική κατάσταση των πωλήσεων μας με τις τιμές πώλησης στις οποίες περιλαμβάνονταν και οι εκπτώσεις που αποδίδαμε στους πελάτες μας, βάσει της δικής της εμπορικής πολιτικής». Επισημαίνεται ότι, όπως αναλύθηκε ανωτέρω, τα στοιχεία που επικοινωνούσαν οι χονδρέμποροι στην ΣΑΡΑΝΤΗΣ ήταν πολλά, ωστόσο η ΓΔΑ δεν εντόπισε κανένα αρχείο στο οποίο οι καταγγέλλουσες ανάφεραν τις τιμές πώλησης των προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ προς τους πελάτες τους, όπως και κανένα έγγραφο με το οποίο η ΣΑΡΑΝΤΗΣ ζητούσε από τις καταγγέλλουσες να της αναφέρουν τις τιμές που αυτές χρέωναν τους πελάτες τους για τα προϊόντα ΣΑΡΑΝΤΗΣ.
40. Από τα στοιχεία του φακέλου61, προκύπτει ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ, όπως άλλωστε υποστηρίζει και η ίδια, δεν έχει συνεχόμενη πρόσβαση στα στοιχεία των χονδρεμπόρων μέσω του συστήματος FSM, όμως ζητούσε από τις καταγγέλλουσες να τις στέλνουν συστηματικά τα στοιχεία πελατών, προϊόντων και πωλήσεων ανά δεκαπενθήμερο. Το ίδιο προκύπτει και από σειρά μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που προσκόμισαν οι καταγγέλλουσες. IV.6 Υποχρέωση μεταπώλησης εντός συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής
41. Σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ τις υποχρέωνε να μεταπωλούν τα προϊόντα της εντός συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής. Δηλαδή στην περίπτωση της ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ απαγορευόταν η πώληση των προϊόντων της ΣΑΡΑΝΤΗΣ εκτός των νομών […]. Στην περίπτωση της ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ απαγορευόταν η πώληση εκτός νομού […] και στην περίπτωση της ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗΣ απαγορευόταν η πώλησης εκτός των νομών […].
42. Οι καταγγέλλουσες δεν προσκόμισαν κανένα αποδεικτικό στοιχείο από το οποίο να προκύπτει η εν λόγω υποχρέωση, ενώ σε σχετικό ερώτημα που απεύθυνε η ΓΔΑ και οι τρεις απάντησαν ότι δεν έχουν στην κατοχή τους σχετικά έγγραφα αλλά παρέπεμψαν στις Ένορκες Βεβαιώσεις. Σε αυτές οι μάρτυρες βεβαιώνουν ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ υποχρέωνε της καταγγέλλουσες να μην μεταπωλούν τα προϊόντα της εκτός της ορισμένης κατά περίπτωση γεωγραφικής περιοχής.
43. Σημειώνεται ότι η ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ προσκόμισε επιστολή 62 με την οποία η ΣΑΡΑΝΤΗΣ ενημερώνει τους Ομίλους Αγορών, ότι από τις 14 Δεκεμβρίου 2009, ο νέος της συνεργάτης στην περιοχή νομού […], θα είναι η ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ και τους καλεί πλέον να κατευθύνουν σε αυτόν τις παραγγελίες τους. IV.7 Υποχρέωση προμήθειας προϊόντων από την ΣΑΡΑΝΤΗΣ και όχι από τρίτους
44. Οι καταγγέλλουσες επίσης διατείνονται πως η ΣΑΡΑΝΤΗΣ τις υποχρέωνε να αγοράζουν τα προϊόντα της από την ίδια και όχι από τρίτα μέρη. Ωστόσο οι καταγγέλλουσες δεν προσκόμισαν κανένα σχετικό αποδεικτικό στοιχείο από το οποίο να προκύπτει η απαγόρευση προμήθειας των 61 62 Υπ’ αριθ. πρωτ. 10953/22.12.2020 απαντητική επιστολή της ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗΣ (mail 14). Υπ’ αριθ. πρωτ. 10953/22.12.20 απαντητική επιστολή της ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗΣ, mail
45. 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προϊόντων της από άλλους προμηθευτές, αλλά επικαλέστηκαν τις μαρτυρίες στις Ένορκες Βεβαιώσεις. Σημειώνεται ότι σε τιμολόγια πώλησης […] φαίνεται ότι η ίδια η χονδρεμπορική επιχείρηση πραγματοποιούσε σχετικές πωλήσεις σε άλλους χονδρεμπόρους
46. V ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ – ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΕΣΠΟΖΟΥΣΑΣ ΘΕΣΗΣ
47. Η σχετική αγορά προϊόντων περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων ή/και υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμα ή δυνάμενα να υποκατασταθούν μεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιμών τους και της χρήσης, για την οποία προορίζονται. Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή, όπου οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις συμμετέχουν στην προμήθεια προϊόντων ή υπηρεσιών και οι όροι του ανταγωνισμού είναι επαρκώς ομοιογενείς και η οποία μπορεί να διακριθεί από γειτονικές κυρίως περιοχές, διότι στις εν λόγω περιοχές οι όροι του ανταγωνισμού διαφέρουν σημαντικά
49. Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ αποτελεί εταιρία εισαγωγής, παραγωγής και εμπορίας προϊόντων, με εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο, στο οποίο περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων, καλλυντικά, είδη ατομικής υγιεινής, προϊόντα καθαρισμού και συντήρησης όπως και προϊόντα συσκευασίας τροφίμων. V.1 Αγορές προϊόντος
50. Όπως αναλύθηκε στην Ενότητα II.1, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ διαθέτει ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο προϊόντων το οποίο περιλαμβάνει καλλυντικά ευρείας και επιλεκτικής διανομής, είδη καθαρισμού και συντήρησης και άλλα είδη οικιακής χρήσης, φαρμακευτικά προϊόντα και συμπληρώματα διατροφής και βιταμινών. Ωστόσο, ως σχετικές αγορές για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης θεωρούνται οι αγορές στις οποίες εμπίπτουν τα προϊόντα τα οποία εμπορεύεται η ΣΑΡΑΝΤΗΣ στη «μικρή αγορά» μέσω χονδρεμπόρων. Τα προϊόντα αυτά μπορούν να ενταχθούν σε δύο γενικές κατηγορίες, αυτή των προϊόντων οικιακής χρήσης και αυτή των καλλυντικών ευρείας διανομής
52. Σημειώνεται ότι δεν κατέστη εφικτό να συλλεχθούν μερίδια αγοράς για όλα τα προϊόντα του χαρτοφυλακίου ΣΑΡΑΝΤΗΣ, για το σύνολο της εξεταζόμενης περιόδου (2004 – 2014), δηλαδή την περίοδο για την οποία ήταν ενεργή η συνεργασία μεταξύ των μερών. Ωστόσο, δεδομένου ότι, όπως θα εκτεθεί αναλυτικά σε επόμενες ενότητες, δεν διαπιστώνεται παράβαση με βάση το άρθρο 2 ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ, η ακριβής παράθεση των μεριδίων αγοράς όπως και η ενδελεχής ανάλυση των σχετικών αγορών, παρέλκει
54. Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται τα μερίδια αγοράς της ΣΑΡΑΝΤΗΣ και των βασικών ανταγωνιστών της σε εκείνα τα προϊόντα που η εταιρία συγκεντρώνει μερίδιο 30% και άνω
55. Υπ’ αριθ. πρωτ. […] απαντητική επιστολή της […], Τιμολόγιο προς την […]. Βλ. σχετικά Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού (97/C 372/03). 65 Επισημαίνεται ότι οι βιταμίνες και τα συμπληρώματα διατροφής που διακινεί η ΣΑΡΑΝΤΗΣ (LANES, ENGLISH GRANES) δεν αποτελούν αντικείμενο έρευνας της παρούσας, καθώς η διακίνησή τους μέσω σούπερ μάρκετ (καταστήματα τα οποία επιτρέπεται να πωλούν τυποποιημένα τρόφιμα) ξεκίνησε μόλις στα τέλη του 2013 (ΦΕΚ Β’ 2855/11.11.2013). 66 Ειδικότερα, για λόγους παλαιότητας δεν κατέστη εφικτό να βρεθούν μερίδια για την περίοδο 2004 – 2010 για το σύνολο του χαρτοφυλακίου των προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Επίσης για τις αγορές αποφρακτικών, περιποίησης παπουτσιών, απορρυπαντικών πιάτων, φαρασιού, αφρόλουτρων, αποτριχωτικών δεν βρέθηκαν μερίδια αγοράς για την περίοδο 2004 –
56. Τέλος για τις αγορές κρεμοσάπουνου, σαπουνιού σε μπάρα, βαφών μαλλιών, ξυριστικών και hairstyling προσκομίστηκαν μερίδια αγοράς για ακόμα βραχύτερο χρονικό διάστημα. 67 Με βάση την Ανακοίνωσης της Επιτροπής – Κατευθύνσεις σχετικά με τις προτεραιότητες της Επιτροπής κατά τον έλεγχο της εφαρμογής του άρθρου 82 της συνθήκης ΕΚ σε καταχρηστικές συμπεριφορές αποκλεισμού που 63 64 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ V.1.1 Προϊόντα οικιακής χρήσης
57. H ΣΑΡΑΝΤΗΣ δραστηριοποιείται στην εμπορία των ακόλουθων προϊόντων: είδη συσκευασίας τροφίμων (σκεύη τροφίμων, παγοκυψέλες, μεμβράνες, αντικολλητικό χαρτί, αλουμινόχαρτο), σακούλες απορριμμάτων, γάντια, σφουγγάρια, κουβάδες, φαράσια, πανάκια καθαρισμού, σακούλες τροφίμων, αποσμητικά ψυγείου, πανάκια καθαρισμού, σφουγγαρίστρες, καθαριστικά εργαλεία, στίφτες σκούπας, κοντάρια, αποφρακτικά, απορρυπαντικά πιάτων, καθαριστικά τουαλέτας, κατσαριδοκτόνα, εντομοαπωθητικά, σκοροκτόνα και στιλβωτικά. Αποφρακτικά
58. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ παράγει και εμπορεύεται το αποφρακτικό με το σήμα TUB-O-FLO το οποίο συγκεντρώνει πάνω από το [45-55]% της αγοράς την περίοδο 2014 –
59. Στην αγορά δραστηριοποιούνται με αισθητή παρουσία την ίδια περίοδο ακόμα δύο επιχειρήσεις, η SC JOHNSON με το σήμα Mr Muscle και η BOLTON με το σήμα WC Net, οι οποίες το 2014 συγκέντρωναν το [10-15]% και το [10-15]% της αγοράς αντίστοιχα. Παρουσία στην αγορά έχουν και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας που εμπορεύονται τα σούπερ μάρκετ και τα οποία αθροιστικά συγκεντρώνουν το [10-15]% των πωλήσεων το
60. Αποφρακτικά SARANTIS SC JOHNSON BOLTON P.L EUREKA 2014 [55-65] [10-15] [10-15] [10-15] [0-5] 2015 [55-65] [10-15] [10-15] [10-15] [0-5] 2016 [55-65] [10-15] [5-10] [10-15] [0-5] 2017 [55-65] [10-15] [5-10] [10-15] [0-5] 2018 [55-65] [10-15] [5-10] [10-15] [0-5] 2019 [55-65] [10-15] [5-10] [10-15] [0-5] […]
61. Παρά την εκτεταμένη έρευνα της ΓΔΑ τόσο αναφορικά με την εταιρία ΣΑΡΑΝΤΗΣ όσο και σε ανταγωνιστικές επιχειρήσεις, δεν κατέστη εφικτό να συγκεντρωθούν μερίδια αγοράς για τα έτη έως και το 2013, δηλαδή κατά την περίοδο όπου ήταν ενεργή η συνεργασία των μερών. Ωστόσο, δεδομένου ότι στην αγορά των αποφρακτικών δεν πραγματοποιήθηκε έξοδος σημαντικής επιχείρησης την περίοδο 2004 -2013, η ΓΔΑ εκτιμά πως το μερίδιο της ΣΑΡΑΝΤΗΣ για την περίοδο αυτή δεν διαφοροποιήθηκε σημαντικά σε σχέση με το μερίδιο την περίοδο 2014 – 2019, άποψη με την οποία συμφωνεί και η ΣΑΡΑΝΤΗΣ,68 και σε κάθε περίπτωση θεωρείται ότι υπερβαίνει το 50% της αγοράς
62. Δεδομένου ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ: α) συγκεντρώνει πάνω από το [55-65]% της αγοράς αποφρακτικών, β) οι κύριοι ανταγωνιστές της στην αγορά συγκεντρώνουν μερίδια σημαντικά μικρότερα από την ίδια και γ) τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας στην αγορά δεν φαίνεται να ασκούν ιδιαίτερη ανταγωνιστική πίεση στην αγορά, η ΓΔΑ εκτιμά ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ, μέσω του σήματος υιοθετούν δεσπόζουσες επιχειρήσεις (2009/C 45/ 02), παράγραφο 14: «Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μικρά μερίδια αγοράς αποτελούν εν γένει μια αξιόπιστη ένδειξη για την απουσία σημαντικής ισχύος στην αγορά. Σύμφωνα με την πείρα που έχει αποκτήσει η Επιτροπή, η ύπαρξη δεσπόζουσας θέσης δεν θεωρείται πιθανή εάν το μερίδιο αγοράς είναι χαμηλότερο από 40% στη σχετική αγορά.». Στην παρούσα, για λόγους πληρότητας αλλά και διότι τα μερίδια σε ορισμένες αγορές παρουσιάζουν διακυμάνσεις την εξεταζόμενη περίοδο, με τα μερίδια να κυμαίνονται σε επίπεδα μεγαλύτερα αλλά και μικρότερα του 40% στην ίδια αγορά, αποφασίστηκε να αναλυθούν αγορές στις οποίες η ΣΑΡΑΝΤΗΣ έχει μερίδιο αγοράς πάνω από 30%. 68 Στην υπ’ αριθ. πρωτ.4290/17.05.2021 επιστολή της, απαντώντας στην ερώτηση της ΓΔΑ αν, από την γνώση των αγορών την οποία διαθέτει, εκτιμά ότι διαφοροποιούνται αισθητά τα μερίδια των κυριότερων επιχειρήσεων στην αγορά την περίοδο 2014 – 2019 σε σχέση με την περίοδο 2004 – 2013 στις αγορές αποφρακτικών και στιλβωτικών, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ απάντησε ότι «Δεν νομίζουμε … πως τα στοιχεία είναι πολύ διαφορετικά». 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ TUB-O-FLO, κατείχε θέση οικονομικής ισχύος (δεσπόζουσα θέση) στην αγορά των αποφρακτικών την περίοδο 2004 -
63. Περιποίηση παπουτσιών
64. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ διακινεί το ιδιοπαραγόμενο στιλβωτικό με το σήμα CAMEL, το οποίο συγκεντρώνει πάνω από το [45-55]% των συνολικών πωλήσεων μέσω σούπερ μάρκετ την περίοδο 2014 -
65. Στην αγορά έχουν παρουσία επίσης οι εταιρείες ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΑΛΙΑΝΟΣ με το σήμα Marke Frosch, και η εταιρία ΤΡΕΖΑΝΑΣ, με το σήμα Cover οι οποίες συγκέντρωναν το 2014 το [10-15]% και το [5-10]% της αγοράς αντίστοιχα. Παρουσία έχουν και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας που εμπορεύονται τα σούπερ μάρκετ, τα οποία αθροιστικά συγκεντρώνουν το [5-10]% της αγοράς διαχρονικά (2014-2019). Περιποίηση παπουτσιών SARANTIS KON/DIS VALIANOS TZEZANAS SCHOLL P.L WERNER & MERTZ 2014 [45-55] [15-25] [5-10] [0-5] [10-15] [0-5] 2015 [45-55] [10-15] [5-10] [0-5] [10-15] [0-5] 2016 [55-65] [0-5] [5-10] [5-10] [10-15] [0-5] 2017 [55-65] [0-5] [0-5] [5-10] [10-15] [0-5] 2018 [55-65] [0-5] [0-5] [5-10] [5-10] [0-5] 2019 [55-65] [0-5] [0-5] [5-10] [5-10] [0-5] […]
66. Δεν κατέστη εφικτό να συγκεντρωθούν μερίδια στην αγορά στιλβωτικών για τα έτη έως και το 2013, δηλαδή κατά την περίοδο όπου ήταν ενεργή η συνεργασία των μερών. Ωστόσο, δεδομένου ότι και σε αυτή την αγορά δεν πραγματοποιήθηκε έξοδος σημαντικής επιχείρησης την περίοδο 2004 -2013, η ΓΔΑ εκτιμά πως το μερίδιο της ΣΑΡΑΝΤΗΣ για την περίοδο αυτή δεν διαφοροποιήθηκε σημαντικά σε σχέση με το μερίδιο την περίοδο 2014 –
67. Αντίστοιχη είναι και η άποψη της ΣΑΡΑΝΤΗΣ.
68. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ: α) συγκεντρώνει πάνω από το [45-55]% της αγοράς στιλβωτικών, β) οι κύριοι ανταγωνιστές της στην αγορά συγκεντρώνουν μερίδια σημαντικά μικρότερα από την ίδια και γ) τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας στην αγορά δεν φαίνεται να ασκούν ιδιαίτερη ανταγωνιστική πίεση στην αγορά, η ΓΔΑ εκτιμά ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ, μέσω του σήματος CAMEL, κατείχε θέση οικονομικής ισχύος (δεσπόζουσα θέση) στην αγορά των στιλβωτικών την περίοδο 2004 -
69. Σημειώνεται ότι αναφορά στην δεσπόζουσα θέση της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στην αγορά στιλβωτικών κάνει και η ίδια η εταιρία στην υπ’ αριθ. 4290/17.05.2021 απαντητική της επιστολή όπου αναφέρει «η δεσπόζουσα θέση της εταιρείας μας εντοπίζεται σε κατηγορίες όπως τα αλουμινόχαρτα ή τα στιλβωτικά». Μεμβράνη
70. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ, με το σήμα SANITAS, συγκεντρώνει πάνω από το [35-45]% των συνολικών πωλήσεων μεμβράνης που πραγματοποιούνται μέσω σούπερ μάρκετ την περίοδο 2011 -
71. Μικρή αλλά σταθερή παρουσία στην αγορά έχει και η εταιρία ΡΕΒΑΝ ΑΒΕΕ με τα σήματα Revan και Olympia. 23 Μεμβράνη SARANTIS P.L REVAN DIPAN 2011 [45-55] [45-55] [0-5] [0-5] 2012 [35-45] [45-55] [0-5] [0-5] 2013 [35-45] [45-55] [0-5] [0-5] 2014 [45-55] [45-55] [0-5] [0-5] 2015 [45-55] [45-55] [0-5] [0-5] ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2016 2017 2018 2019 [45-55] [35-45] [45-55] [45-55] [45-55] [45-55] [45-55] [45-55] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] […] 69
72. Βασικός ανταγωνιστής του σήματος SANITAS στην αγορά φαίνεται να είναι τα κατά περίπτωση προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας που εμπορεύεται το σούπερ μάρκετ, τα οποία αθροιστικά συγκεντρώνουν το 50% περίπου της αγοράς.
73. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το σήμα SANITAS συγκεντρώνει την περίοδο 2011 – 2014 λιγότερο από το 50% της αγοράς και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας φαίνεται να ασκούν σημαντική ανταγωνιστική πίεση στην αγορά, η ΓΔΑ εκτιμά πως η ΣΑΡΑΝΤΗΣ δεν κατείχε δεσπόζουσα θέση στην αγορά μεμβράνης την περίοδο 2011 -
74. Αντικολλητικό χαρτί
75. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ, με το σήμα SANITAS, συγκεντρώνει το [35-45]% με [35-45]% των συνολικών πωλήσεων αντικολλητικού χαρτιού μέσω σούπερ μάρκετ την περίοδο 2011 -
76. Και σε αυτή την αγορά, βασικός ανταγωνιστής φαίνεται να είναι το κατά περίπτωση προϊόν ιδιωτικής ετικέτας το οποίο εμπορεύεται το ίδιο το σούπερ μάρκετ. Παρουσία στην αγορά, αν και σταθερά μειούμενη, έχει η εταιρία ΡΕΒΑΝ ΑΒΕΕ με το σήμα Revan Baking Paper. Αντικολλητικό χαρτί 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 SARANTIS [35-45] [35-45] [35-45] [35-45] [35-45] [35-45] [35-45] [35-45] [35-45] P.L KONSTANTOPOULOS THALASSINOS REVAN FHP [35-45] [0-5] [0-5] [5-10] [0-5] [35-45] [0-5] [0-5] [5-10] [0-5] [45-55] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [35-45] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [45-55] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [45-55] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [45-55] [5-10] [0-5] [0-5] [0-5] [45-55] [5-10] [0-5] [0-5] [0-5] [45-55] [5-10] [0-5] [0-5] [0-5] […]70
77. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το σήμα SANITAS συγκεντρώνει λιγότερο από το [35-45]% της αγοράς για τα έτη 2011 – 2014 και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας φαίνεται να ασκούν ανταγωνιστική πίεση σε αυτό, η ΓΔΑ εκτιμά ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ δεν κατείχε δεσπόζουσα θέση στην αγορά αντικολλητικού χαρτιού την περίοδο 2011 -
78. Δεν κατέστη δυνατό να συγκεντρωθούν μερίδια στην εν λόγω αγορά για την περίοδο 2004 – 2010, από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ ή από ανταγωνίστριες εταιρείες. Η ΓΔΑ έστειλε ερώτημα προς τις ανταγωνίστριες εταιρείες της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στην αγορά μεμβράνης, […] και […], σχετικά με τα μερίδια στην αγορά. Οι εταιρείες δεν μπόρεσαν να προσκομίσουν μερίδια για την περίοδο 2004 –
79. Σημειώνεται ότι με βάση στοιχεία που προσκόμισε η εταιρία […], το μερίδιο της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στην αγορά το 2014 και 2015 εκτιμάται σε [45-55]% και [45-55]% αντίστοιχα. 70 Δεν κατέστη δυνατό να συγκεντρωθούν μερίδια της αγοράς για την περίοδο 2004 – 2010, από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ ή από ανταγωνίστριες εταιρείες. Η ΓΔΑ έστειλε ερώτημα προς τις ανταγωνίστριες εταιρείες της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στην αγορά αντικολλητικού χαρτιού[…] και […], σχετικά με τα μερίδια στην αγορά. Οι εταιρείες δεν μπόρεσαν να προσκομίσουν μερίδια για την περίοδο 2004 – 2020 (η […] προσκόμισε στοιχεία πωλήσεων στην αγορά για το 2014 και μέρος του 2015). Σημειώνεται ότι με βάση στοιχεία που προσκόμισε η εταιρία […], το μερίδιο της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στην αγορά το 2014 και 2015 εκτιμάται σε [45-55]% και [45-55]% αντίστοιχα. 69 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Αλουμινόχαρτο
80. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ, με το σήμα SANITAS, συγκεντρώνει το [25-35]% με [35-45]% των συνολικών πωλήσεων αλουμινόχαρτου μέσω σούπερ μάρκετ την περίοδο 2011 -
81. Αν και οι πωλήσεις της εταιρίας είναι σαφώς οι μεγαλύτερες που πραγματοποιεί επιχείρηση εμπορίας επώνυμου προϊόντος, πάνω από το 55% της αγοράς εξυπηρετείται από τα κατά περίπτωση προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία εμφανώς ασκούν ανταγωνιστική πίεση στο SANITAS. Αλουμινόχαρτο 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 SARANTIS [35-45] [25-35] [25-35] [35-45] [35-45] [35-45] [35-45] [35-45] [25-35] P.L [55-65] [55-65] [55-65] [55-65] [55-65] [55-65] [55-65] [55-65] [55-65] REVAN [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] DIPAN (LOFT) [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] […]71
82. Δεδομένου ότι το σήμα SANITAS συγκεντρώνει λιγότερο από το [35-45]% της αγοράς και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας ασκούν ανταγωνιστική πίεση σε αυτό, η ΓΔΑ εκτιμά ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ δεν κατείχε δεσπόζουσα θέση στην αγορά αλουμινόχαρτου την περίοδο 2011 -
83. Σκοροκτόνα
84. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ δραστηριοποιείται στην αγορά σκοροκτόνων στην οποία, την περίοδο 2011 – 2014 συγκέντρωσε μερίδιο μεταξύ [35-45]% και [35-45]% διακινώντας το σήμα VAPONA. Στην αγορά δραστηριοποιούνται και οι εταιρείες SC JOHNSONS με το σήμα RAID και EVRIKA με το σήμα AROXOL, με μερίδια της τάξης του [10-15]%% η κάθε μία. Σκοροκτόνα SARANTIS P.L SCJOHNSON EVRIKA HENKEL 2011 [35-45] [0-5] [15-25] [10-15] [0-5] 2012 [35-45] [0-5] [15-25] [10-15] [0-5] 2013 [35-45] [0-5] [10-15] [10-15] [0-5] 2014 [35-45] [0-5] [10-15] [15-25] [0-5] 2015 [35-45] [0-5] [15-25] [15-25] [0-5] 2016 [0-5] [0-5] [15-25] [15-25] [35-45] 2017 [0-5] [0-5] [15-25] [15-25] [35-45] 2018 [0-5] [0-5] [15-25] [15-25] [35-45] […]
85. Στην αγορά σκοροκτόνων η ΣΑΡΑΝΤΗΣ συγκέντρωνε το [35-45]% της αγοράς την περίοδο 2011 έως και 2014, ωστόσο δεδομένου ότι σε αυτή δραστηριοποιούνταν επιχειρήσεις με σημαντική παρουσία και αναγνωρίσιμα σήματα, η ΓΔΑ εκτιμά ότι η εταιρία δεν κατείχε δεσπόζουσα θέση στην αγορά την περίοδο 2011 -
86. V.1.2 Καλλυντικά ευρείας διανομής
87. H ΣΑΡΑΝΤΗΣ δραστηριοποιείται στην εμπορία των ακόλουθων προϊόντων: αδυνατιστικά σώματος, γυναικείες κολόνιες, αντρικές κολόνιες, aftershave, αντηλιακά, αποσμητικά, προϊόντα styling μαλλιών, αξεσουάρ ξυρίσματος, προϊόντα περιποίησης σώματος, προϊόντα περιποίησης προσώπου, αφρόλουτρα, σαμπουάν, βαφές μαλλιών, αποτριχωτικά προϊόντα, κρεμοσάπουνα σαπούνια σε μπάρες και μαλακτικά μαλλιών. Δεν κατέστη δυνατό να συγκεντρωθούν μερίδια αγοράς για την περίοδο 2004 – 2010, από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ ή από ανταγωνίστριες εταιρείες. Η ΓΔΑ απέστειλε ερώτημα προς τις ανταγωνίστριες εταιρείες της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στην αγορά αλουμινόχαρτου, […] και […], σχετικά με τα μερίδια στην αγορά. Οι εταιρείες δεν μπόρεσαν να προσκομίσουν μερίδια για την περίοδο 2004 – 2020 (η […] προσκόμισε στοιχεία πωλήσεων στην αγορά για το 2014 και μέρος του 2015). Σημειώνεται ότι με βάση στοιχεία που προσκόμισε η εταιρία […], το μερίδιο της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στην αγορά το 2014 και 2015 εκτιμάται σε [35-45]% και [35-45]% αντίστοιχα. 71 25 2019 [0-5] [0-5] [15-25] [15-25] [35-45] ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Αδυνατιστικά
88. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ δραστηριοποιείται στην αγορά αδυνατιστικών με το σήμα BIOTEΝ. Η σειρά αδυνατιστικών BIOTEN λανσαρίστηκε το 2011 και έκτοτε καταλαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο. Ήδη από το 2015 κατέχει πάνω από το 50% της αγοράς, ενώ το 2019 συγκεντρώνει το [75-85]% περίπου της αγοράς. Βασικός ανταγωνιστής της ΣΑΡΑΝΤΗΣ είναι η BDF με μερίδιο σημαντικά μικρότερο από αυτό της ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Αδυνατιστικά 2011 [5-10] [45-55] [35-45] [0-5] [0-5] SARANTIS BDF LOREAL FLAX UNILEVER 2012 [25-35] [35-45] [15-25] [0-5] [0-5] 2013 [35-45] [25-35] [15-25] [0-5] [0-5] 2014 [35-45] [15-25] [25-35] [0-5] [0-5] 2015 [45-55] [25-35] [5-10] [0-5] [0-5] 2016 [55-65] [25-35] [0-5] [0-5] [0-5] 2017 [55-65] [25-35] [0-5] [0-5] [0-5] 2018 [65-75] [15-25] [0-5] [0-5] [0-5] […]
89. Σημειώνεται ωστόσο ότι η συνεργασία της ΣΑΡΑΝΤΗΣ με τις καταγγέλλουσες είχε ήδη τερματιστεί το
90. Τα έτη 2011 έως και 2014, έτη κατά τα οποία τα μέρη διατηρούσαν την συνεργασία τους και για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα μερίδια αγοράς, το μερίδιο αγοράς του ΒΙΟΤΕΝ δεν ξεπέρασε το [35-45]%. Κατά την περίοδο εκείνη φαίνεται ότι ισχυρή παρουσία στην αγορά είχαν και οι επιχειρήσεις L’ OREAL και Beiersdorf. Το 2011 δε, έτος κατά το οποίο πρωτοεμφανίστηκε στην αγορά, το ΒΙΟΤΕΝ συγκέντρωνε μόλις το [5-10]% της αγοράς.
91. Έπεται ότι για την επίμαχη περίοδο της συνεργασίας των μερών, η ΣΑΡΑΝΤΗΣ δεν κατείχε θέση οικονομικής ισχύος στην αγορά την περίοδο 2011 -
92. Γυναικείες κολόνιες ευρείας διανομής
93. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ, την περίοδο 2009 – 2015 εμπορευόταν τις γυναικείες κολόνιες με τα σήματα B.U, C-THRU και ELODE. Παλαιότερα, σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες εμπορευόταν και γυναικείες κολόνιες με τα σήματα 99 και CLOCHARD.
94. Τα τρία σήματα γυναικείας κολόνια συγκέντρωναν λιγότερο από το 45% των συνολικών πωλήσεων μέσω σούπερ μάρκετ την περίοδο 2011 -
95. Στη συνέχεια, τα έτη 2014 και 2015, το αθροιστικό μερίδιό τους παρουσίασε μια αισθητή αύξηση και διαμορφώθηκε στο [55-65]% της αγοράς. Ωστόσο το συγκεκριμένο αυξημένο επίπεδο αθροιστικού μεριδίου αγοράς δεν μπόρεσε να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα και ήδη από το 2016 επέστρεψε στα επίπεδα της περιόδου 2011 –
96. Παρουσία στην αγορά φαίνεται να έχουν και οι γυναικείες κολόνιες ιδιωτικής ετικέτας όπως και τα σήματα UDV (Ulric de Varens) που εμπορεύεται η VAREN. Γυναικείες κολώνιες SARANTIS P.L UDV DENISE 2011 [45-55] [25-35] [0-5] [0-5] 2012 [35-45] [25-35] [5-10] [0-5] 2013 [35-45] [35-45] [5-10] [0-5] 2014 [55-65] [15-25] [5-10] [0-5] 2015 [55-65] [15-25] [5-10] [0-5] 2016 [35-45] [35-45] [0-5] [0-5] 2017 [35-45] [35-45] [0-5] [0-5] 2018 [35-45] [35-45] [5-10] [0-5] 2019 [45-55] [35-45] [5-10] [0-5] […]
97. Σύμφωνα με την […], στο κανάλι ευρείας διανομής δραστηριοποιούνται οι εταιρείες ΣΑΡΑΝΤΗΣ, Procter&Gamble, Unilever, Varens Hellas καθώς και 2 – 3 άλλες μικρότερες 26 2019 [75-85] [10-15] [0-5] [0-5] [0-5] ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ελληνικές εταιρείες και το μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά να κατέχει η ΣΑΡΑΝΤΗΣ
98. Ωστόσο σύμφωνα και με […] αλλά και τα στοιχεία της Nielsen, οι Procter&Gamble και Unilever εμπορεύονται αποκλειστικά αντρικές κολόνιες.
99. Λαμβάνοντας υπόψη ότι α) το αθροιστικό μερίδιο αγοράς της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στην αγορά γυναικείας κολόνιας ευρείας διανομής ξεπερνά το [35-45]% της και το 2014 φτάνει το [55-65]% της αγοράς και β) η αγορά είναι κατακερματισμένη με τους ανταγωνιστές επώνυμων και ιδιωτικής ετικέτας προϊόντων να συγκεντρώνουν μικρά μερίδια αγοράς, η ΓΔΑ εκτιμά ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ κατείχε δεσπόζουσα θέση στην αγορά γυναικείας κολόνιας ευρείας διανομής για την περίοδο 2011 –
100. Αντρικές κολόνιες ευρείας διανομής
101. H ΣΑΡΑΝΤΗΣ δραστηριοποιείται στην αγορά αντρικής κολόνιας με τα σήματα PROSAR (έως και το 2016), STR8 FRAGRANCE LINE και ELODE MAN (από το 2020). Αντρικές κολώνιες & after shave 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 SARANTIS P.L BDF UNILEVER P&G UDV [35-45] [5-10] [15-25] [10-15] [5-10] [0-5] [35-45] [5-10] [25-35] [10-15] [5-10] [0-5] [35-45] [5-10] [25-35] [10-15] [0-5] [0-5] [35-45] [5-10] [25-35] [10-15] [0-5] [0-5] [35-45] [5-10] [25-35] [15-25] [0-5] [0-5] [35-45] [5-10] [25-35] [10-15] [0-5] [0-5] [35-45] [5-10] [25-35] [10-15] [5-10] [0-5] [35-45] [5-10] [25-35] [10-15] [5-10] [0-5] [35-45] [5-10] [25-35] [10-15] [5-10] [0-5] […]
102. Τα σήματα αντρικής κολόνιας της ΣΑΡΑΝΤΗΣ συγκέντρωναν πάνω από το [55-65]% των συνολικών πωλήσεων μέσω σούπερ μάρκετ την περίοδο 2011 -
103. Το αθροιστικό μερίδιο αγοράς της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στην εν λόγω σχετική αγορά ανήλθε στο [65-75]% της αγοράς το 2011 και το 2014 αν και είχε μειωθεί, καταλάμβανε ακόμα το [55-65]% της αγοράς. Στην αγορά δραστηριοποιούνται επίσης οι εταιρείες Procter&Gamble, Unilever και Varens Hellas, με μερίδια ωστόσο κατά πολύ μικρότερα της ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Συνεπώς, την περίοδο 2011 – 2014 η ΣΑΡΑΝΤΗΣ κατείχε θέση δεσπόζουσα θέση στην αγορά αντρικής κολόνιας. Αντηλιακά
104. Η ΣΑΡΑΝΤΗΣ δραστηριοποιείται στην αγορά των αντηλιακών με τα σήματα Coppertone, Carroten και KOLASTYNA SUNCARE (από το 2017 και μετά). Το σήμα Coppertone παράγεται από την εταιρία Essex Chemie AG και διακινείται για λογαριασμό της στην Ελλάδα από την ΣΑΡΑΝΤΗΣ
105. Τα σήματα Carroten και KOLASTYNA SUN CARE παράγονται από την ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Υπ’ αριθ. πρωτ. 2531/19.03.2021 απαντητική επιστολή της […]. Η σύμβαση μεταξύ της ΣΑΡΑΝΤΗΣ και της […] προσκομίστηκε με την υπ’ αριθ. πρωτ. 6998/31.07.2020 απαντητική επιστολή της ΣΑΡΑΝΤΗΣ (σχετικό 2.7). 72 73 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Αντηλιακά 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 SARANTIS [45-55] [45-55] [45-55] [45-55] [35-45] [35-45] [35-45] [35-45] [35-45] P.L BDF LOREAL ENERGIZER/EDGEWELL J&J [5-10] [15-25] [10-15] [5-10] [5-10] [5-10] [15-25] [15-25] [5-10] [0-5] [5-10] [15-25] [15-25] [5-10] [0-5] [5-10] [15-25] [15-25] [0-5] [0-5] [5-10] [25-35] [15-25] [0-5] [5-10] [5-10] [25-35] [15-25] [0-5] [5-10] [0-5] [25-35] [15-25] [0-5] [5-10] [0-5] [25-35] [15-25] [0-5] [0-5] [25-35] [15-25] [0-5] [5-10] [10-15] […]
106. Την επίμαχη περίοδο 2011 – 2014 τα σήματα Carroten και Coppertone συγκέντρωναν περισσότερο από το 45% των πωλήσεων αντηλιακών μέσω σούπερ μάρκετ. Πρέπει να σημειωθεί πως το εν λόγω μερίδιο αποτελεί το αθροιστικό μερίδιο δύο σημάτων, τα οποία ναι μεν διακινούνται ταυτόχρονα από την ΣΑΡΑΝΤΗΣ, όμως παράγονται από διαφορετικές και ανταγωνιστικές επιχειρήσεις (ΣΑΡΑΝΤΗΣ και Essex Chemie AG). Βασικός ανταγωνιστής της ΣΑΡΑΝΤΗΣ σε αντηλιακά προϊόντα είναι η Beiersdorf με το σήμα NIVEA, ενώ σημαντικές είναι και οι πωλήσεις της LOREAL με το σήμα Sublime Sun.
107. Σύμφωνα με μερίδια αγοράς που προσκόμισε η […], τα οποία συγκλίνουν με εκείνα που προσκόμισε η ΣΑΡΑΝΤΗΣ, προκύπτει ότι το μεγαλύτερο μέρος των πωλήσεων της ΣΑΡΑΝΤΗΣ σε αντηλιακά αφορούν το σήμα Carroten. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της […], την περίοδο 2011 – 2014, το σήμα Carroten κατείχε μερίδιο μεταξύ [35-45]% και [35-45] %στην αγορά αντηλιακών. 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Carroten [35-45] [35-45] [35-45] [35-45] [25-35] [25-35] [25-35] [35-45] [35-45] [35-45] NIVEA [15-25] [15-25] [15-25] [25-35] [25-35] [25-35] [25-35] [25-35] [25-35] [25-35] Ambre Solaire [5-10] [10-15] [15-25] [15-25] [10-15] [15-25] [15-25] [15-25] [15-25] [15-25] Piz Bin [0-5] [5-10] [5-10] [15-25] [15-25] [5-10] [5-10] Hawaian Tropic [5-10] [5-10] [5-10] [0-5] [0-5] [0-5] [0-5] Loreal-Sublime Sun [0-5] [5-10] [0-5] [0-5] [0-5] Coppertone [5-10] [10-15] [10-15] [5-10] All Others [10-15] [0-5] [5-10] [5-10] [5-10] [5-10] [5-10] [0-5] [0-5] [0-5] […]
108. Σημειώνεται επίσης ότι, από τα στοιχεία που προσκόμισε η […], στην αγορά φαίνεται να δραστηριοποιούνται και σειρά άλλων επιχειρήσεων, με μικρότερα μεν μερίδια αλλά με αναγνωρίσιμα σήματα.
109. Αν και η ΣΑΡΑΝΤΗΣ κατέχει μερίδιο αγοράς που ξεπερνά το 45% της αγοράς αντηλιακών την περίοδο 2011 – 2014, ενώ το [35-45]% της αγοράς κατέχει το σήμα Carroten, α) η παρουσία μεγάλου αριθμού ανταγωνιστών όπως και β) η δραστηριοποίηση στην αγορά της Beiersdorf με αναγνωρίσιμο σήμα και μερίδιο που εκτιμάται στο [15-25]% της αγοράς, η ΓΔΑ καταλήγει πως η ΣΑΡΑΝΤΗΣ δεν κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά αντηλιακών ευρείας διανομής την περίοδο 2011 -
111. Συνοψίζοντας τα ευρήματα της ανωτέρω ανάλυσης, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΓΔΑ η ΣΑΡΑΝΤΗΣ κατέχει δεσπόζουσα θέση στις αγορές: α) αποφρακτικών (με το σήμα TUB–O-FLO) για την περίοδο 2004 - 2014, 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ β) περιποίησης παπουτσιών (με το σήμα CAMEL) για την περίοδο 2004 - 2014, γ) γυναικείας κολόνιας ευρείας διανομής (με τα σήματα B.U, C-THRU και ELODE) τουλάχιστον για την περίοδο 2011 -2014 και δ) αντρικής κολόνιας (με τα PROSAR και STR8 FRAGRANCE LINE) τουλάχιστον για την περίοδο 2011 -
113. Το ανωτέρω συμπέρασμα δεν επηρεάζεται από τους ισχυρισμούς των καταγγελλουσών εταιριών, οι οποίες υποστηρίζουν ότι η ΣΑΡΑΝΤΗΣ κατέχει δεσπόζουσα θέση και στις ακόλουθες αγορές: μεμβράνες, αντικολλητικό χαρτί, αλουμινόχαρτο και αντιηλιακά.74 Σχετικά με τις τρεις πρώτες, οι καταγγέλουσες ισχυρίζονται ότι λανθασμένα αθροίζονται τα μερίδια των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας

(1). Αναφορικά με την αγορά των αντιηλιακών, οι καταγγέλλουσες ισχυρίζονται ότι λανθασμένα γίνεται διάκριση των μεριδίων αγοράς για τα αντιηλιακά σήματος Carroten και Coppertone που εμπορεύεται η ΣΑΡΑΝΤΗΣ

(2). 106. Σχετικά με τον υπό

(1)ισχυρισμό, αυτός τυγχάνει απορριπτέος καθώς τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας αξιολογούνται ως ενιαίο σύνολο και ως ανήκοντα στην ίδια σχετική αγορά με τα αντίστοιχα επώνυμα προϊόντα. Τα προϊόντα αυτά, ανεξαρτήτως κατασκευαστή, έχουν ως κοινό χαρακτηριστικό ότι έχουν χαμηλότερη τιμή από τα επώνυμα. Παρατηρείται ότι πολλές αλυσίδες σούπερ μάρκετ και καταστήματα μέσω ομίλων αγορών διαθέτει τα δικά τους προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία ανταγωνίζονται τα αντίστοιχα επώνυμα εντός των δικών τους καταστημάτων. Σχετικά με τον υπό

(2)ισχυρισμό, αυτός είναι λανθασμένος καθώς όπως προκύπτει από την ανάλυση ανωτέρω, τα ποσοστά των αντιηλιακών για τα σήματα που εμπορεύεται η ΣΑΡΑΝΤΗΣ αθροίζονται. V.2 Γεωγραφικές αγορές

1. Τα προϊόντα της ΣΑΡΑΝΤΗΣ διανέμονται, μέσω του δικτύου διανομής της στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας. Αντίστοιχα δίκτυα διανομής διαθέτουν κατά κανόνα και ανταγωνιστικές επιχειρήσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται στην εμπορία προϊόντων οικιακής χρήσης και καλλυντικών προϊόντων ευρείας διανομής. Συνεπώς, ως σχετική γεωγραφική αγορά στην υπό κρίση υπόθεση, ορίζεται το σύνολο της ελληνικής επικράτειας
2. V.3 Ποσοστό αγορών προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ στις συνολικές αγορές των καταγγελλουσών
3. Σύμφωνα με στοιχεία που προσκόμισε η καταγγελλόμενη, οι αγορές προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ ανήλθαν στο […] των συνολικών αγορών που πραγματοποίησε η ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ το
4. Σε σχετική ερώτηση που απεύθυνε η ΓΔΑ στην εν λόγω καταγγέλλουσα, αυτή απάντησε ότι «[τ]α προϊόντα ΣΑΡΑΝΤΗΣ αποτελούσαν το […] του συνολικού τζίρου». Από το σύνολο των αγορών της ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ, το […] του τζίρου αφορούσε εποχιακά προϊόντα (αντηλιακά και εντομοαπωθητικά)
5. Βλ. σχετικά Υπομνήματα καταγγελλουσών. Με την πανελλαδική εμβέλεια της γεωγραφικής αγοράς συμφωνεί και η […] (υπ’ αριθ. πρωτ. 3078/06.04.2021 απαντητική επιστολή) η οποία αναφέρει ως σχετικούς παράγοντες «ίδιοι ανταγωνιστές, προϊόντα και σήματα σε όλη την επικράτεια, ενιαίο κανονιστικό πλαίσιο». 76 Με βάση την κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσης της ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ για το έτος 2014 […]. Σχετικό 6της υπ’ αριθ. πρωτ. 11031/23.12.2020 απαντητικής επιστολής της ΣΑΡΑΝΤΗΣ. 77 Υπ’ αριθ. πρωτ. 10981/22.12.2020 απαντητική επιστολή της ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ 74 75 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
6. Από την έρευνα της ΓΔΑ, δεν μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για την συνεισφορά (ποσοστό αγορών) των προϊόντων στα οποία η ΣΑΡΑΝΤΗΣ έχει δεσπόζουσα θέση, στις συνολικές αγορές των λιανεμπόρων, στους οποίους απευθύνονται οι εκπτώσεις τζίρου. Ωστόσο, κατά την εκτίμηση της ΓΔΑ, το αντίστοιχο ποσοστό των αγορών της χονδρεμπορικής επιχείρησης που τις προμηθεύει, μπορεί να παράσχει μια καλή εκτίμηση της εν λόγω συνεισφοράς, καθώς οι αγορές των χονδρεμπορικών επιχειρήσεων κατά βάση ορίζονται από τις αντίστοιχες αγορές των λιανοπωλητών από την ίδια.
7. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει το ποσοστό των αγορών που πραγματοποίησε η ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ, στα σήματα CAMEL και TUB–O– FLO, στα οποία η ΣΑΡΑΝΤΗΣ διαθέτει δεσπόζουσα θέση, στο σύνολο των αγορών της ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 CAMEL […] […] […] […] […] […] […] TUB-O-FLO […] […] […] […] […] […] […]
8. Σύμφωνα με την ΣΑΡΑΝΤΗΣ, οι αγορές προϊόντων από αυτή ανέρχονταν στο […] και […] των συνολικών αγορών που πραγματοποίησε η ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ78 για τα έτη 2012 και 2013 αντίστοιχα. Η ίδια η καταγγέλλουσα εκτιμά πως o τζίρος αγορών από την ΣΑΡΑΝΤΗΣ αποτελούσε ποσοστό […] περίπου του συνολικού τζίρου της. Το μεγαλύτερο ποσοστό αγορών στις συνολικές αγορές της ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ κατέχει σύμφωνα με την ίδια, η […]
9. Από το σύνολο των αγορών της ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ από την ΣΑΡΑΝΤΗΣ, το […] αφορά εποχικά προϊόντα.
10. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει το ποσοστό των αγορών που πραγματοποίησε η ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ, στα σήματα CAMEL και TUB–O–FLO,στα οποία η ΣΑΡΑΝΤΗΣ διαθέτει δεσπόζουσα θέση, στο σύνολο των αγορών της ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ. ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 CAMEL […] […] […] […] […] […] TUB-O-FLO […] […] […] […] […] […]
11. Τέλος σύμφωνα με στοιχεία που προσκόμισε η καταγγελλόμενη, οι αγορές προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ ανήλθαν στο […]%, […]% και […]% των συνολικών αγορών που πραγματοποίησε η ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ το 2010, 2011 και 2012 80 αντίστοιχα. Από το σύνολο των πωλήσεων της ΣΑΡΑΝΤΗΣ στην ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ, το […]% αφορά εποχικά προϊόντα. Με βάση την κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσης της […]. Σχετικό 3 της υπ’ αριθ. πρωτ. 11031/23.12.2020 απαντητικής επιστολής της ΣΑΡΑΝΤΗΣ. 79 Υπ’ αριθ. πρωτ. 2614/23.03.2021 απαντητική επιστολής της ΚΟΥΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. 80 Με βάση την κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσης της ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗΣ τα έτη 2010 έως και 2012 (Σχετικά 4 & 5). « […]» Υπ’ αριθ. πρωτ. 11031/23.12.2020 απαντητική επιστολή της ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Αν και η ΓΔΑ απεύθυνε σχετικό ερώτημα στην ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ για το ποσοστό στις συνολικές της αγορές που καταλαμβάνουν οι αγορές της από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ, η εταιρία δεν απάντησε. 78 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
12. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει το ποσοστό των αγορών που πραγματοποίησε η ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ, στα σήματα CAMEL και TUB–O–FLO, στα οποία η ΣΑΡΑΝΤΗΣ διαθέτει δεσπόζουσα θέση, στο σύνολο των αγορών της ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ από τη ΣΑΡΑΝΤΗΣ. ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ 2009 2010 2011 2012 2013 CAMEL […] […] […] […] […] TUB-O-FLO […] […] […] […] […]
13. Ευρύτερα, σχετικά με την σημασία των πωλήσεων των προϊόντων ΣΑΡΑΝΤΗΣ για τις καταγγέλλουσες, η εταιρία αναφέρει ότι «η δεσπόζουσα θέση της εταιρίας μας εντοπίζεται σε κατηγορίες, όπως τα αλουμινόχαρτα81 ή τα στιλβωτικά, τα οποία έχουν μικρούς κύκλους εργασιών και δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλό πίεσης και έλξης των καταναλωτών για την αγορά προϊόντων που ανήκουν σε άλλες κατηγορίες, όπου η εταιρία μας δεν έχει δεσπόζουσα θέση.»
14. VI ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ VI.1 Διαχρονικό δίκαιο
15. Βάσει των αρχών που διέπουν τη διαχρονική εφαρμογή του δικαίου, καθώς και βάσει των αρχών της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των διοικουμένων, ισχύει ως γενικός κανόνας ότι εφαρμοστέες είναι οι διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, οι οποίες ίσχυαν κατά το χρόνο επελεύσεως των γεγονότων που συνιστούν την παράβαση, χωρίς να έχει σημασία ο χρόνος κατά τον οποίο εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις και επιβάλλονται οι σχετικές κυρώσεις
16. Επομένως, κάθε συμπεριφορά επιχείρησης, η οποία εκδηλώθηκε και έπαυσε προ της 20.4.2011 (ημερομηνία κατάργησης του ν. 703/1977 και θέσης σε ισχύ του ν. 3959/2011) και η οποία πιθανολογείται ότι πληροί τις προϋποθέσεις εφαρμογής των προβλεπόμενων στα άρθρα 1 και 2 του ν. 703/1977 παραβάσεων, αξιολογείται βάσει των προαναφερόμενων άρθρων. Προκειμένου, ωστόσο, περί παραβατικής συμπεριφοράς διαρκείας, με χρονική αφετηρία εκδήλωσης προγενέστερη της θέσης σε ισχύ του ν. 3959/2011, η οποία ωστόσο διαρκεί και μετά τη θέσπιση του νόμου αυτού, ως χρόνος διάπραξης της παράβασης θεωρείται εκείνος κατά τον οποίον εξακολουθεί η δημιουργηθείσα από την συμπεριφορά του δράστη κατάσταση84 και, επομένως, η συμπεριφορά αυτή καταλαμβάνεται από το ρυθμιστικό πεδίο του νεότερου νόμου που θεσπίστηκε διαρκούσης της παράβασης. Στην υπό κρίση υπόθεση, οι φερόμενες ως παραβατικές συμπεριφορές της ελεγχόμενης επιχείρησης διήρκεσαν και μετά τις 20.4.2011 και συνεπώς αξιολογούνται βάσει των άρθρων του ν. 3959/
17. Σε κάθε περίπτωση, αναφορικά με τις περιοριστικές του ανταγωνισμού συμφωνίες και την καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης, σημειώνεται ότι οι σχετικές διατάξεις του προϊσχύοντος (άρθρα 1 και 2 του ν. 703/1977) και του διάδοχου αυτού νόμου (άρθρα 1 και 2 του ν. 3959/2011) είναι παρόμοιες, Όπως προκύπτει από τα στοιχεία (βλ. κατωτέρω βλ. Ενότητα V.1.) η ΣΑΡΑΝΤΗΣ δεν κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά αλουμινόχαρτων. 82 Υπ’ αριθ. πρωτ. 4290/17.05.2021 απαντητική επιστολή της ΣΑΡΑΝΤΗΣ. 83 Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΔΕΕ C-201/09 και C-216/09, ArcelorMittalLuxembourg SA κατά Επιτροπής, Συλλ. 2011, σελ. Ι-2239, σκ. 67-
18. 84 Κατ’ αναλογία προς τις σχετικές διατάξεις του γενικού ποινικού δικαίου περί διαρκούς και στιγμιαίου εγκλήματος. 81 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καθώς και κατ’ ουσίαν όμοιες (εκτός του κριτηρίου επίδρασης στο διακοινοτικό εμπόριο) με τις αντίστοιχες διατάξεις των άρθρων 101 και 102 της ΣΛΕΕ, οι οποίες λόγω πλήρωσης του προαναφερόμενου κριτηρίου, όπως θα εκτεθεί κατωτέρω85, και βάσει του άρθρου 3 του Κανονισμού 1/2003 εφαρμόζονται παράλληλα στην κρινόμενη υπόθεση. VI.2 Εφαρμοστέο δίκαιο VI.2.1 Καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης
19. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 2 του ν. 3959/2011: «1.Απαγορεύεται η καταχρηστική εκμετάλλευση από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις της δεσπόζουσας θέσης στο σύνολο ή μέρος της αγοράς της Ελληνικής Επικράτειας.
20. Η καταχρηστική αυτή εκμετάλλευση μπορεί να συνίσταται ιδίως: α) στην άμεση ή έμμεση επιβολή μη εύλογων τιμών αγοράς ή πωλήσεως ή άλλων όρων συναλλαγής, β) στον περιορισμό της παραγωγής, της διάθεσης ή της τεχνολογικής ανάπτυξης με ζημία των καταναλωτών, γ) στην εφαρμογή στο εμπόριο άνισων όρων για ισοδύναμες παροχές, ιδίως στην αδικαιολόγητη άρνηση πώλησης, αγοράς ή άλλης συναλλαγής, με αποτέλεσμα να περιέρχονται ορισμένες επιχειρήσεις σε μειονεκτική θέση στον ανταγωνισμό, δ) στην εξάρτηση της σύναψης συμβάσεων από την αποδοχή, εκ μέρους των συναλλασσόμενων, πρόσθετων παροχών, οι οποίες από τη φύση τους ή σύμφωνα με τις εμπορικές συνήθειες δεν συνδέονται με το αντικείμενο των συμβάσεων αυτών.»
21. Επομένως, προϋποθέσεις για την εφαρμογή της εν λόγω απαγορευτικής διάταξης είναι: α) η κατοχή δεσπόζουσας θέσης στο σύνολο ή μέρος της σχετικής αγοράς (προϊόντος ή γεωγραφικής) και β) η καταχρηστική εκμετάλλευση της δεσπόζουσας θέσης. Αντίστοιχες είναι και οι βασικές προϋποθέσεις που τάσσονται από τον ενωσιακό νομοθέτη για την εφαρμογή του άρθρου 102 ΣΛΕΕ86, εφόσον υπάρχει επηρεασμός του διακοινοτικού εμπορίου.
22. Στην έννοια της «επιχείρησης» των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011, καθώς και 102 ΣΛΕΕ εμπίπτει κάθε φορέας που ασκεί εμπορική ή άλλη οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς του και από τον τρόπο χρηματοδότησής του
23. Ως οικονομική δραστηριότητα νοείται κάθε δραστηριότητα προσφοράς αγαθών ή υπηρεσιών σε δεδομένη αγορά
24. Εν προκειμένω, τόσο η ΣΑΡΑΝΤΗΣ όσο και οι μεταπωλητές89 με τους οποίους συναλλάσσεται διεξάγουν οικονομική δραστηριότητα και, ως εκ τούτου λογίζονται ως επιχειρήσεις κατά την έννοια των διατάξεων περί ελεύθερου ανταγωνισμού. Βλ. κατωτέρω παρ.
25. Βλ. Ενοποιημένη απόδοση της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Άρθρο 102 (πρώην άρθρο 82 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας - ΣΕΚ), ΕΕ 115 της 9.5.2008 σ.
26. Από την 1η Δεκεμβρίου 2009, τα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης ΕΚ έγιναν άρθρα 101 και 102 αντίστοιχα, της ΣΛΕΕ. Τα δύο σύνολα διατάξεων είναι κατ’ ουσία ταυτόσημα. Για τους σκοπούς της παρούσας, οι αναφορές στα άρθρα 101 και 102 της ΣΛΕΕ νοούνται, κατά περίπτωση, ως αναφορές στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης ΕΚ. 87 Βλ. ΔΕΚ C-180-184/98 Pavlov, Αίτηση για έκδοση προδικαστικής απόφασης, Συλλ. 1995, σελ Ι- 03477, σκ. 74 με περαιτέρω παραπομπές σε ενωσιακή νομολογία. 88 Βλ. ενδεικτικά ΔΕφΑθ 1682/2009, σκ. 27, καθώς και EA 520/VI/2011, σκ. 135, ΕΑ 430/V/2009, σελ. 6, και ΕΑ 317/V/2006, σελ. 16-17 καθώς και ΔΕΚ C-118/85 Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλ. 1987, σελ. Ι- 02599, σκ. 7 και ΔΕΚ C-35/96 Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλ. 1998, σελ. Ι- 03851, σκ. 36,. 89 Για τους σκοπούς της παρούσας οι όροι «μεταπωλητής», «χονδρέμπορος», και «διανομέας», είναι ταυτόσημοι και αφορούν στις συνεργαζόμενες με την ΣΑΡΑΝΤΗΣ εταιρίες, σε επίπεδο χονδρικής. 85 86 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
27. Αναφορικά με τις διατάξεις του άρθρου 2 του ν. 3959/2011, καθώς και του άρθρου 102 ΣΛΕΕ επισημαίνεται ότι αυτές δεν απαγορεύουν την κατοχή ή απόκτηση δεσπόζουσας θέσης, αλλά την καταχρηστική εκμετάλλευση αυτής. Η έννοια της τελευταίας δεν ορίζεται στις ως άνω διατάξεις, οι οποίες περιορίζονται στην ενδεικτική απαρίθμηση ορισμένων μορφών κατάχρησης από επιχείρηση που κατέχει δεσπόζουσα θέση, η οποία απαγορεύεται ρητώς από τον νόμο. Σκοπός, όμως, των διατάξεων αυτών είναι αφενός η προστασία του συστήματος της ελεύθερης αγοράς, αφετέρου η προστασία της οικονομικής ελευθερίας των τρίτων
28. Ειδικότερα, πέραν της προστασίας της δομής της αγοράς από τεχνητές στρεβλώσεις μέσω καταχρηστικών πρακτικών, η επιβολή της απαγόρευσης που θεσπίζουν οι σχετικές διατάξεις δικαιολογείται επίσης από το σκοπό της αποφυγής της ζημίας των καταναλωτών91, οι οποίοι βλάπτονται, τόσο από πρακτικές που κατατείνουν απευθείας σε βλάβη των συμφερόντων τους, όσο και από πρακτικές που καταλήγουν να είναι επιβλαβείς γι’ αυτούς λόγω των τεχνητών αλλοιώσεων στη διάρθρωση του ανταγωνισμού στην αγορά, οι οποίες βραχυπρόθεσμα μπορεί ακόμη και να εμφανίζουν ορισμένα πλεονεκτήματα προς όφελος των καταναλωτών, αλλά μέσο ή /και μακροπρόθεσμα έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην ευημερία του καταναλωτή
30. Καίτοι η διαπίστωση της ύπαρξης δεσπόζουσας θέσεως δεν αποδίδει καθεαυτή καμία μομφή στην οικεία επιχείρηση, η επιχείρηση αυτή εντούτοις, ανεξάρτητα από τα αίτια δημιουργίας τέτοιας θέσεως, φέρει ιδιαίτερη ευθύνη να μη βλάπτει με τη συμπεριφορά της την ύπαρξη πραγματικού και ανόθευτου ανταγωνισμού στην αγορά
31. Η ιδιαίτερη ευθύνη, την οποία συνεπάγεται η κατοχή δεσπόζουσας θέσης δεν αφαιρεί, μεν, από την επιχείρηση που βρίσκεται στη θέση αυτή, το δικαίωμα να διαφυλάξει τα εμπορικά της συμφέροντα και να έχει την ευχέρεια, σε λογικό μέτρο, να ενεργεί κατά τρόπο που κρίνει πρόσφορο για την προστασία των συμφερόντων της, πλην όμως δεν μπορούν να γίνουν δεκτές ενέργειες που αποσκοπούν στη διατήρηση και ενίσχυση αυτής της δεσπόζουσας θέσης και στην καταχρηστική εκμετάλλευσή της
32. Περαιτέρω, όπως προκύπτει από τη φύση των επιβαλλομένων με τα άρθρα 2 ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ υποχρεώσεων, μια επιχείρηση κατέχουσα δεσπόζουσα θέση ενδέχεται να στερηθεί Bλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΔΕφΑθ 869/2013, σκ. 35, ΔΕφΑθ 2116/2004, σκ. 8, καθώς και αποφάσεις ΕΑ 590/2014, σκ. 239, ΕΑ 520/VI/2011, σκ.
33. 91 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΔΕφΑθ 4055/2017, σκ. 7, ΓενΔΕΕ Τ- 155/06 Tomra Systems ASA κατά Επιτροπής, Συλλ. 2010, σελ. ΙΙ-4361,σκ. 206, και ΓενΔΕΕVandenBerghFoods κατά Επιτροπής, Συλλ. 2003, σελ ΙΙ- 4653, σκ.
34. 92 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΔΕφΑθ 4055/2017, σκ. 7, ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 264, καθώς και ΔΕΚ C-95/04 P British Airways κατά Επιτροπής, Συλλ. 2007, σελ. Ι-2331, σκ. 106-107, ΠΕΚ Τ-219/99 British Airwaysplc κατά Επιτροπής, Συλλ. 2003, σελ. ΙΙ-5917, σκ.
35. 93 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΕΑ 590/2014, σκ 242, 581/VII/2013, σκ. 262, ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 158, καθώς και αποφάσεις ΔΕΚ C-322/81 Michelin κατά Επιτροπής, Συλλ. 1983, σελ. 3461, σκ. 57, ΠΕΚ Τ-65/89 BPB IndustriesPlc& British Gypsum Ltd κατά Επιτροπής, Συλλ. 1993, σελ. ΙΙ-389, σκ. 67, ΠΕΚ Τ-83/91TetraPak κατά Επιτροπής (TetraPakII), Συλλ. 1994, σελ. ΙΙ-755, σκ. 114, ΠΕΚ Τ-219/99 British Airwaysplc κατά Επιτροπής, Συλλ. 2003, σελ. ΙΙ-5917, σκ. 242, ΠΕΚ T-201/04 Microsoft κατά Επιτροπής, Συλλ. 2007, σελ. ΙΙ3601, σκ. 229, ΠΕΚ T‑228/97 IrishSugar κατά Επιτροπής, Συλλ. 1999, σ. II‑2969, σκέψη
36. 94 Βλ. ενδεικτικά ΕΑ 434/V/2009, σκ. 41, ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 158, ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 262, ΕΑ 590/2014, σκ 242, ΕΑ 663/2018, σκ. 179 και 364, ΕΑ 645/2017, σκ. 185, ΕΑ 698/2019, σκ. 101, καθώς και ΔΕΚ 27/76 United Brands κατά Επιτροπής, Συλλογή 1978, σελ.75, σκ. 189, ΠΕΚ Τ-228/97 IrishSugar κατά Επιτροπής, Συλλ. 1999, σελ. ΙΙ-2969, σκ. 112, ΠΕΚ Τ-203/01 Michelin κατά Επιτροπής (Michelin II), Συλλ. 2003, σελ. II4071, σκ. 55 ΔΕΚ C-322/81 Michelin κατά Επιτροπής, σκ. 57, ΔΕΕ C-52/09, Konkurrensverket κατά Telia Sonera Sverige AB, σκ. 24, ΔΕΕ C-209/10, Post Danmark A/S κατά Konkurrencerådet, σκ. 23, ΔΕΕ C-23/14, Post Danmark A/S κατά Konkurrencerådet, σκ. 70-71, ΔΕΕ C-457/10 P, AstraZeneca κατά Επιτροπής, σκ. 134, ΔΕΕ C-23/14, Post Danmark A/S κατά Konkurrencerådet, σκ. 70-71, ΔΕΕ C-413/14 P, Intel Corporation Inc. κατά Επιτροπής, σκ. 135, ΔΕΕ C-307/18, Generics (UK) Ltd κ.λπ. κατά Competition and Markets Authority, σκ. 153, ΔΕΕ C-152/19 P, Deutsche Telekom AG κατά Επιτροπής, σκ. 40, ΔΕΕ C-165/19 P, Slovak Telekom, a.s. κατά Επιτροπής, σκ.
37. 90 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ του δικαιώματος υιοθέτησης συμπεριφοράς ή λήψης μέτρων που τυχόν αποτελούν τρέχουσα (συνήθη) πρακτική εντός της σχετικής αγοράς ή μέτρων μη συνεπαγομένων αφεαυτών κατάχρηση, ακόμη δε και μη καταδικαστέων αν είχαν υιοθετηθεί ή ληφθεί από επιχείρηση που δεν κατέχει δεσπόζουσα θέση. Συναφώς, η σύναψη σύμβασης ή η κτήση δικαιώματος μπορούν, επίσης, να συνιστούν κατάχρηση κατά την έννοια του άρθρου 2 ν. 3959/2011, καθώς και 102 ΣΛΕΕ αν προέρχονται από επιχείρηση κατέχουσα δεσπόζουσα θέση
39. Η έννοια της καταχρηστικής εκμετάλλευσης έχει αντικειμενικό χαρακτήρα, καταλαμβάνει δε τη συμπεριφορά δεσπόζουσας επιχείρησης, η οποία είναι σε θέση να επηρεάσει τη δομή μιας αγοράς όπου, λόγω ακριβώς της ύπαρξης της εν λόγω επιχειρήσεως, ο βαθμός του ανταγωνισμού είναι ήδη μειωμένος και η οποία έχει ως συνέπεια την παρεμπόδιση της διατήρησης του υφιστάμενου ακόμα στην αγορά επιπέδου ανταγωνισμού ή της ανάπτυξής του, με την προσφυγή σε μέσα διαφορετικά έναντι εκείνων που είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο ενός ανταγωνισμού που στηρίζεται στο κριτήριο της απόδοσης των επιχειρήσεων, που λειτουργεί, δηλαδή, σε αξιοκρατική βάση, σύμφωνα με τα προτερήματα των επιχειρήσεων και των προϊόντων τους 96.Υπό την προοπτική αυτή, δεν μπορεί να θεωρηθεί θεμιτός κάθε ανταγωνισμός μέσω των τιμών
40. Επομένως, κρίσιμο, καταρχήν, στοιχείο για τον χαρακτηρισμό μιας συμπεριφοράς ως καταχρηστικής αποτελεί η ίδια η συμπεριφορά, αντικειμενικώς λαμβανόμενη, και όχι τα κίνητρα, οι προθέσεις και οι σκοποί της, ήτοι ανεξάρτητα από τη διαπίστωση οιουδήποτε βαθμού πταίσματος που, τυχόν, βαρύνει την επιχείρηση με δεσπόζουσα θέση
42. Περαιτέρω, σημειώνεται ότι αρκεί η ως άνω συμπεριφορά να τείνει να περιορίσει τον ανταγωνισμό, ή με άλλα λόγια, να είναι ικανή ή να ενδέχεται να έχει τέτοιο αποτέλεσμα. Συνεπώς, για τη στοιχειοθέτηση της παράβασης του άρθρου 2 του ν. 3959/2011 καθώς και 102 ΣΛΕΕ δεν είναι αναγκαίο να αποδειχθεί ότι η καταχρηστική εκμετάλλευση της δεσπόζουσας θέσης επιχείρησης επέφερε συγκεκριμένο αποτέλεσμα στις οικείες αγορές, αλλά αρκεί να αποδειχθεί ότι η καταχρηστική συμπεριφορά της τείνει να περιορίσει τον ανταγωνισμό, δηλαδή ότι αυτή ενδέχεται να έχει τέτοιο αποτέλεσμα, ανεξαρτήτως του αν αυτό δεν επήλθε τελικά
43. Εξάλλου, όταν μια επιχείρηση με δεσπόζουσα θέση θέτει όντως σε εφαρμογή μια πρακτική, η οποία έχει ως αποτέλεσμα τον παραμερισμό των ανταγωνιστών της, το γεγονός ότι το Βλ. σχετικά αποφάσεις ΓενΔΕΕ T-111/96 ITT Promedia κατά Επιτροπής Συλλ. 1998 σελ. II-2937, σκ. 139, ΓενΔΕΕ Τ-65/98 VandenBerghFoods κατά Επιτροπής Συλλ. 2003, σελ. ΙΙ-4653, σκ. 159, ΓενΔΕΕΤ-191/98 AtlanticContainerLine (TACA) Συλλ. 2003, σελ. ΙΙ-3275, σκ. 1124-1125 και ΔΕΕ C-322/81 Michelin κατά Επιτροπής Συλλ. 1983 σελ. 3461, σκ.
44. 96 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΔΕφΑθ 869/2013, σκ. 35, ΔΕφΑθ 2265/2010, σκ. 34 και ΔΕφΑθ 2116/2004, σκ. 8, αποφάσεις ΕΑ 590/2014, σκ. 239, ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 263-264, ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 130, καθώς και αποφάσεις ΔΕΚ C-85/76 Hoffmann-LaRoche κατά Επιτροπής Συλλ. 1979 σελ. 461, σκ. 91, ΔΕΚ C-322/81 Michelin κατά Επιτροπής Συλλ. 1983 σελ. 3461, σκ. 70, ΔΕK C-62/86 AKZO κατά Επιτροπής Συλλ. 1991 σελ. Ι-3359, σκ. 69, ΠΕΚ T‑228/97 IrishSugar κατά Επιτροπής, Συλλ. 1999, σ. II‑2969, σκέψη 111, ΠΕΚ Τ-219/99 British Airwaysplc κατά Επιτροπής Συλλ. 2003 σελ. ΙΙ-5917, σκ. 241 και ΓενΔΕΕ Τ- 155/06 Tomra Systems ASA κατά Επιτροπής, Συλλ. 2010, σελ. ΙΙ-4361, σκ.
45. 97 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΔΕΚ C-62/86 AKZO κατά Επιτροπής, Συλλ. 1991, σελ. Ι-3359, σκ. 70, ΠΕΚ Τ228/97 IrishSugar κατά Επιτροπής, Συλλ. 1999, σελ. ΙΙ-2969, σκ.
46. 98 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΔΕφΑθ 869/2013, σκ. 35, ΔΕφΑθ 2116/2004, σκ. 8, ΕΑ 590/2014, σκ. 240, ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 263, ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 131, ΓενΔΕΕ Τ-65/89 BPB Industriesplc& British Gypsumltd κατά Επιτροπής, Συλλ. 1993, σελ ΙΙ-389, σκ.
47. 99 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΔΕφΑθ 2458/2017, σκ. 8, ΔεφΑθ 869/2013, σκ. 35, ΔΕφΑθ 2116/2004, σκ. 8, ΕΑ 590/2014, σκ. 241, ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 132, καθώς και αποφάσεις ΠΕΚ Τ-203/01 Michelin κατά Επιτροπής (Michelin II), Συλλ. 2003, σελ. II-4071, σκ. 239 και ΠΕΚ Τ-219/99 British Airwaysplc κατά Επιτροπής, Συλλ. 2003 σελ. ΙΙ-5917, σκ. 250 και
48. 95 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αναμενόμενο αποτέλεσμα δεν επετεύχθη δεν αρκεί για να αντικρουσθεί ο χαρακτηρισμός της καταχρηστικής εκμεταλλεύσεως δεσπόζουσας θέσεως
50. Στην υπό κρίση υπόθεση, οι πρακτικές που σύμφωνα με τις υπό εξέταση καταγγελίες συνιστούν καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης εκ μέρους της ΣΑΡΑΝΤΗΣ αναλύονται εκτενώς κατωτέρω. VI.2.2 Περιοριστικές του ανταγωνισμού συμφωνίες
51. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 3959/11: «Με την επιφύλαξη της παραγράφου 3, απαγορεύονται όλες οι συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ επιχειρήσεων και όλες οι αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού στην Ελληνική Επικράτεια, και ιδίως εκείνες οι οποίες συνίστανται: α) στον άμεσο ή έμμεσο καθορισμό των τιμών αγοράς ή πώλησης ή άλλων όρων συναλλαγής, […] γ) στην κατανομή των αγορών ή των πηγών εφοδιασμού […]». Επομένως, προϋποθέσεις για την εφαρμογή των εν λόγω απαγορευτικών διατάξεων είναι: α) η ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ ανεξάρτητων επιχειρήσεων (ή εναρμονισμένης πρακτικής ή απόφασης ένωσης επιχειρήσεων) και β) αντικείμενο ή αποτέλεσμα της ανωτέρω συμφωνίας να είναι ο περιορισμός, η παρακώλυση ή η νόθευση του ανταγωνισμού. Αντίστοιχες είναι και οι βασικές προϋποθέσεις που τάσσονται από τον ενωσιακό νομοθέτη για την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφο 1 ΣΛΕΕ. Ουσιαστικά, μοναδική επιπλέον προϋπόθεση εφαρμογής της ενωσιακής διάταξης, σε σχέση με τη διάταξη του εθνικού δικαίου, αποτελεί αυτή της δυνατότητας επίδρασης στο ενδοκοινοτικό εμπόριο
53. Το άρθρο 1 παρ. 3 του ν. 3959/11, προβλέπει εξαίρεση από τους εν λόγω απαγορευτικούς κανόνες για τις συμφωνίες, οι οποίες (α) συμβάλλουν στη βελτίωση της παραγωγής ή της διανομής των προϊόντων ή στην προώθηση της τεχνικής ή οικονομικής προόδου, (β) εξασφαλίζουν συγχρόνως στους καταναλωτές δίκαιο τμήμα από το όφελος που προκύπτει, (γ) οι οποίες δεν επιβάλλουν περιορισμούς που δεν είναι απαραίτητοι για την επίτευξη των στόχων αυτών και (δ) δεν παρέχουν στις επιχειρήσεις αυτές τη δυνατότητα καταργήσεως του ανταγωνισμού σε σημαντικό τμήμα των σχετικών προϊόντων. Οι τέσσερις προαναφερόμενες προϋποθέσεις πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά προκειμένου να τύχει εφαρμογής η ατομική απαλλαγή που προβλέπουν οι ανωτέρω διατάξεις. Εφόσον έστω και μία από αυτές δεν πληρούται, η συμφωνία είναι αυτοδικαίως άκυρη κατ’ άρθρο 1 παρ. 2 ν. 3959/11102 . H επιχείρηση που διεκδικεί τη χορήγηση ατομικής απαλλαγής, φέρει το βάρος να αποδείξει ότι πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, με πειστικά επιχειρήματα και αποδεικτικά στοιχεία
54. Κατά τη σχετική αξιολόγηση, λαμβάνονται υπόψη μόνο τα αντικειμενικά πλεονεκτήματα, πράγμα που σημαίνει ότι η τυχόν επικαλούμενη βελτίωση της αποτελεσματικότητας δεν εκτιμάται με βάση την υποκειμενική άποψη των μερών
55. Αντίστοιχες είναι και οι προβλέψεις του άρθρου 101 παρ. 3 ΣΛΕΕ. Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΕΑ 590/2014, σκ. 241, και ΠΕΚ Τ-219/99 British Airways plc κατά Επιτροπής, Συλλ. 2003 σελ. ΙΙ-5917, σκ.
56. 101 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 133, ΣτΕ 1731/2001, Επισκ. Εμπ. Δικ, 2003, σελ.
57. 102 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 81 παρ. 3 της Συνθήκης, ΕΕ C 101 της 27.4.2004, σημ. 42 με περαιτέρω παραπομπές σε ενωσιακή νομολογία. 103 Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 267, καθώς και αποφάσεις ΔΕφΑθ 559/2010, σκ. 18, ΔΕφΑθ 2891/2009, σκ. 19, ΔΕφΑθ 1682/2009, σκ. 28 με περαιτέρω παραπομπές σε ενωσιακή νομολογία. 104 Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΕΑ 520/VI/2011, σκ.
58. 100 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
59. Περαιτέρω, για τους σκοπούς εφαρμογής των ως άνω διατάξεων, θεωρείται ότι υφίσταται «συμφωνία» όταν οι συμβαλλόμενοι, ρητά ή σιωπηρά, εγκρίνουν από κοινού σχέδιο που καθορίζει τις κατευθυντήριες γραμμές της αμοιβαίας δράσης τους (ή αποχής από τη δράση) στην αγορά. Αρκεί οι επιχειρήσεις να έχουν εκφράσει την κοινή τους βούληση να συμπεριφερθούν στην αγορά κατά καθορισμένο τρόπο. Επομένως, η έννοια της συμφωνίας στηρίζεται στην ύπαρξη συμπτώσεως των βουλήσεων δύο τουλάχιστον μερών, της οποίας η μορφή εκδήλωσης δεν είναι σημαντική, εφόσον συνιστά πιστή έκφραση των βουλήσεων αυτών
60. Εξάλλου, η ύπαρξη μιας συμφωνίας μπορεί να προκύπτει άμεσα ή έμμεσα από τη συμπεριφορά των μερών.
61. Στην υπό κρίση υπόθεση, οι προφορικές συμφωνίες, σε συνδυασμό με την εμπορική αλληλογραφία, τιμολόγια, εγκυκλίους κλπ. της ΣΑΡΑΝΤΗΣ με τους μεταπωλητές της, εμπίπτουν ευθέως στην έννοια της «συμφωνίας» κατά την έννοια των προαναφερόμενων διατάξεων. Η δε αξιολόγηση των καταγγελλόμενων ως περιοριστικών, κατά το δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, συμφωνιών μεταξύ της ελεγχόμενης και των μεταπωλητών της αναλύεται εκτενώς κατωτέρω (Βλ. σχετικά Ενότητα ΙΧ.2). VI.2.3 Επηρεασμός ενωσιακού εμπορίου
62. Για την εφαρμογή των ενωσιακών διατάξεων των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ, μοναδική επιπλέον προϋπόθεση σε σχέση με αυτές που τάσσουν οι ανωτέρω διατάξεις του εθνικού δικαίου, αποτελεί η δυνατότητα της υπό εξέταση συμπεριφοράς να επιδράσει στο ενωσιακό εμπόριο. Το κριτήριο του επηρεασμού του ενωσιακού εμπορίου είναι αυτόνομο κριτήριο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, το οποίο εκτιμάται ad hoc106, και οριοθετεί το πεδίο εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου του ανταγωνισμού.
63. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 1 του Κανονισμού 1/2003 του Συμβουλίου για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης (πλέον άρθρα 101 και 102 ΣΛΕΕ αντιστοίχως)107, οσάκις οι αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών ή τα εθνικά δικαστήρια εφαρμόζουν την εθνική νομοθεσία ανταγωνισμού σε συμφωνίες, αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων ή εναρμονισμένες πρακτικές κατά την έννοια του άρθρου 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ, οι οποίες είναι πιθανόν να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών κατά την έννοια της διάταξης αυτής, εφαρμόζουν επίσης το άρθρο 101 ΣΛΕΕ, στις εν λόγω συμφωνίες, αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές. Όταν οι αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών ή τα εθνικά δικαστήρια εφαρμόζουν την εθνική νομοθεσία ανταγωνισμού σε τυχόν καταχρηστική πρακτική που απαγορεύεται από το άρθρο 102 ΣΛΕΕ, εφαρμόζουν επίσης το άρθρο 102 ΣΛΕΕ
64. Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 268, ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 136, ΔΕφΑθ 869/2013, σκ. 32, ΔΕφΑθ 559/2010, σκ. 17, ΔΕφΑθ 906/2010, σκ. 7 και ΔΕφΑθ 2891/2009, σκ. 18, ΔΕφΑθ 1682/2009, σκ. 27, καθώς και την ενωσιακή νομολογία στην οποία παραπέμπουν – ειδικότερα, Απόφαση ΔΕΚ C-41/69, Chemiefarma κατά Επιτροπής, σκ. 112, Απόφαση ΠΕΚ T- 41/96, Bayer κατά Επιτροπής, σκ. 67-69, και Απόφαση ΠΕΚ T-208/01, Volkswagen κατά Επιτροπής, σκ. 30-
65. 106 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ΕΕ C 101/81, της 27.04.2004, σημ. 12 καθώς και αποφάσεις ΕΑ 590/2014, σκ. 246, ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 271, ΕΑ 520/VI/2011, σκ.
66. 107 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης, ΕΕ L 1/1, της 04.01.
67. 108 Βλ. Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης» ΕΕ C 2004 101/81 παρ. 9 καθώς και αποφάσεις ΕΑ 590/2014, σκ. 245, ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 272, ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 137 και αποφάσεις ΔΕφΑθ 2458/2017, σκ. 21, ΔΕφΑθ 869/2013, σκ.
68. 105 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
69. Συναφώς, για να είναι σε θέση μια συμφωνία ή κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, θα πρέπει, βάσει ενός συνόλου νομικών και πραγματικών στοιχείων, να μπορεί να πιθανολογηθεί επαρκώς ότι μπορεί να ασκήσει άμεση ή έμμεση, πραγματική ή δυνητική, επίδραση στα εμπορικά ρεύματα μεταξύ κρατών μελών, τούτο δε κατά τρόπο που να προκαλείται φόβος ότι θα μπορούσε να εμποδίσει την πραγματοποίηση ενιαίας αγοράς μεταξύ κρατών μελών
70. Για να διαπιστωθεί εάν εφαρμόζεται το ενωσιακό δίκαιο σε συγκεκριμένη υπόθεση δεν είναι αναγκαίο η συμφωνία ή η πρακτική να έχει ή να είχε επηρεάσει πραγματικά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, γεγονός άλλωστε το οποίο, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, δυσχερώς μπορεί να αποδειχθεί επαρκώς κατά νόμο 110, αρκεί να «δύναται» να έχει αυτό το αποτέλεσμα
72. Ειδικότερα, η έννοια της επίδρασης στα εμπορικά ρεύματα δεν προϋποθέτει μόνο τον περιορισμό ή τη μείωση του εμπορίου, αλλά οποιαδήποτε διαφοροποίηση των εμπορικών ρευμάτων, αρκεί αυτή να είναι αισθητή
73. Το κριτήριο αυτό πληρούται, επομένως, όταν η υπό εξέταση κάθε φορά συμπεριφορά δύναται να έχει ένα ελάχιστο επίπεδο διασυνοριακών επιπτώσεων στο εσωτερικό της Ένωσης113.Σχετικά με την έννοια του «αισθητού» χαρακτήρα του επηρεασμού του εμπορίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθιερώνει, ειδικά ως προς τις συμφωνίες που από την ίδια τους τη φύση114 δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, ένα μαχητό