ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘΜ. *807/2023 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτιρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 29η Οκτωβρίου 2020, ημέρα Πέμπτη και ώρα 10:45, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Ιωάννης Λιανός Μέλη: Καλλιόπη Μπενετάτου, Αντιπρόεδρος Παναγιώτης Φώτης Ιωάννης Στεφάτος (Εισηγητής) Σωτήριος Καρκαλάκος και Ιωάννης Πετρόγλου Γραμματέας: Ηλιάνα Κούτρα. Θέμα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί: α) της υπ’ αριθ. πρωτ. 6633/23.09.2016 καταγγελίας της ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΒΕΑΕ, η οποία συγχωνεύθηκε δι’ απορροφήσεως από τη «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ» (πλέον «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε»), κατά των εταιρειών α) ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΙ ΒΩΞΙΤΕΣ Α.Ε. (πλέον «IMERYS ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» και τον διακριτικό τίτλο «IMERYS ΒΩΞΙΤΕΣ Α.Ε.») και β) KERNEOS S.A (πλέον «IMERYS ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» και τον διακριτικό τίτλο «IMERYS GREECE S.A»), στην αγορά παραγωγής και προμήθειας βωξίτη που αφορούν σε πιθανές παραβάσεις των διατάξεων του άρθρου 2 του ν. 3959/2011 ή/και του άρθρου 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και β) επί του αυτεπάγγελτου ελέγχου της συμμόρφωσης της εταιρείας με την επωνυμία «IMERYS ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» με την υπ’ αριθμ. 690/2019 Απόφαση Ασφαλιστικών Μέτρων της Επιτροπής Ανταγωνισμού, σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 5 του Ν. 3959/2011. Πριν την έναρξη της συνεδρίασης, ο Πρόεδρος της Επιτροπής όρισε Γραμματέα της υποθέσεως την Ηλιάνα Κούτρα με αναπληρώτρια αυτής την Ευγενία Ντόρντα. Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε επιπλέον τρεις
(3)εκδόσεις:
(1)προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως,
(2)προς την εταιρεία «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ»,
(3)προς τις εταιρείες «IMERYS ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» και «IMERYS ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ». Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 1790 Β΄/21.3.2023). * 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Η συζήτηση της υπόθεσης συνεχίσθηκε κατά τις συνεδριάσεις της Επιτροπής την 3η Ιουνίου 2021, ημέρα Πέμπτη και ώρα 10:00 και την 4η Ιουνίου 2021, ημέρα Παρασκευή και ώρα 13:00, οπότε και ολοκληρώθηκε. Στη συνεδρίαση τα νομίμως κλητευθέντα μέρη παραστάθηκαν ως εξής: 1) η εταιρεία IMERYS ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ με τους νόμιμους εκπροσώπους […], […] και […] μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων, Δημητρίου Τζουγανάτου, Νικολάου Κοσμίδη, Αναστασίας Σταυροπούλου Δήμητρας – Μυρτώς Μουγκάση και Αγγελικής Κοτσαντώνη, 2) η εταιρεία IMERYS ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ με τους νόμιμους εκπροσώπους […], […] και […] μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων, Δημητρίου Τζουγανάτου, Νικολάου Κοσμίδη, Αναστασίας Σταυροπούλου, Δήμητρας – Μυρτώς Μουγκάση και Αγγελικής Κοτσαντώνη, και 3) η εταιρεία ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ – ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ με τους νόμιμους εκπροσώπους της, […], […], […], […] και […], μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων Δημητρίου Διακόπουλου, Ασημάκη Κομνηνού, Κωνσταντίνου Καλαβρού, Θεμιστοκλή Κλουκίνα, Αγγελικής Ρουσάκη και Ιάκωβου Σαρμά. Ο Πρόεδρος έδωσε τον λόγο στον αρμόδιο Εισηγητή Ιωάννη Στεφάτο, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 7066/3.8.2020 γραπτή εισήγησή του, και λαμβάνοντας υπόψη όσα αναφέρονται αναλυτικά στην εισήγηση, πρότεινε α) να απορριφθεί ως αβάσιμη η εν θέματι καταγγελία της εταιρείας ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΒΕΑΕ, η οποία συγχωνεύθηκε δι’ απορροφήσεως από τη «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ» (πλέον «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε»), κατά των εταιρειών α) ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΙ ΒΩΞΙΤΕΣ Α.Ε. (πλέον «IMERYS ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ») και β) KERNEOS S.A (πλέον «IMERYS ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ»), για παράβαση των άρθρων 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ από τις εταιρείες αυτές, με βάση το σκεπτικό της Εισήγησης, β) να διαπιστωθεί η συμμόρφωση της εταιρείας IMERYS ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ (πρώην «ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΙ ΒΩΞΙΤΕΣ Α.Ε.») προς τα σημεία ΙΙ.α και ΙΙ.β του Διατακτικού της υπ’ αριθμ. 690/2019 Απόφασης Ασφαλιστικών Μέτρων της ΕΑ και γ) να μην καταπέσει σε βάρος της IMERYS ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ το επαπειλούμενο πρόστιμο σύμφωνα με το σημείο ΙΙ.γ του Διατακτικού της υπ’ αριθμ. 690/2019 Απόφασης Ασφαλιστικών Μέτρων της ΕΑ. Κατόπιν, τον λόγο έλαβαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των εταιριών και οι νόμιμοι εκπρόσωποί τους, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της προαναφερόμενης εισήγησης, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινίσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής. Κατά τις συνεδριάσεις της Επιτροπής οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των εταιριών IMERYS ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ και IMERYS ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ζήτησαν την εξέταση μάρτυρα, για τη θεμελίωση των ισχυρισμών τους. Η Επιτροπή, αποδεχόμενη το σχετικό αίτημά τους, εξέτασε το μάρτυρα, […]. Στις συνεδριάσεις, συμμετείχαν οι διερμηνείς […], […], […] και […], οι οποίοι, ενόρκως, μετέφρασαν κατά την τοποθέτηση των νόμιμων εκπροσώπων και την εξέταση του μάρτυρα από την Ελληνική στην Αγγλική και αντίστροφα. 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Με την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας και την εξέταση των μαρτύρων οι πληρεξούσιοι δικηγόροι ζήτησαν και ο Πρόεδρος της Επιτροπής χορήγησε προθεσμία επτά
(7)εργάσιμων ημερών μετά την παραλαβή των πρακτικών από τα ενδιαφερόμενα μέρη, προκειμένου να υποβάλουν τα συμπληρωματικά υπομνήματά τους. Η Επιτροπή συνήλθε σε διάσκεψη την 27η Αυγούστου 2021 (ημέρα Παρασκευή και ώρα 14:00), η οποία συνεχίσθηκε την 8η Σεπτεμβρίου 2021, (ημέρα Τετάρτη και ώρα 12:30), την 13η Σεπτεμβρίου 2021, (ημέρα Δευτέρα και ώρα 13:00), την 15η Σεπτεμβρίου 2021, (ημέρα Τετάρτη και ώρα 10:30), 22η Σεπτεμβρίου 2021, (ημέρα Τετάρτη και ώρα 13:00), την 27η Σεπτεμβρίου 2021, (ημέρα Δευτέρα και ώρα 16:00), την 5η Οκτωβρίου 2021, (ημέρα Τρίτη και ώρα 14:30), την 12η Οκτωβρίου 2021, (ημέρα Τρίτη και ώρα 13:00), την 18η Οκτωβρίου 2021, (ημέρα Δευτέρα και ώρα 12:00), την 16η Νοεμβρίου 2021, (ημέρα Τρίτη και ώρα 14:00), την 22α Νοεμβρίου 2021, (ημέρα Δευτέρα και ώρα 17:00), την 3η Δεκεμβρίου 2021, (ημέρα Παρασκευή και ώρα 13:00), την 6η Δεκεμβρίου 2021, (ημέρα Δευτέρα και ώρα 15:00), την 18η Ιανουαρίου 2022 (ημέρα Τρίτη και ώρα 15:30), την 4η Φεβρουαρίου 2022, (ημέρα Παρασκευή και ώρα 16:00), την 14η Φεβρουαρίου 2022, (ημέρα Δευτέρα και ώρα 17:45), την 28η Φεβρουαρίου 2022, (ημέρα Δευτέρα και ώρα 12:45), την 16η Μαΐου 2022, (ημέρα Δευτέρα και ώρα 13:30), οπότε και αποφασίστηκε η πραγματοποίηση της διαδικασίας του αρ. 11 του Κανονισμού 1/
- Σημειωνεται ότι μετά τη λήξη της θητείας της Αντιπροέδρου Καλλιόπης Μπενετάτου και τον διορισμό της νέας αντιπροέδρου Χαρίκλειας Νικολοπούλου στις 12.07.20221 οι διασκέψεις που ακολούθησαν διεξήχθησαν με τη συμμετοχή της τελευταίας. Η Καλλιόπη Μπενετάτου ως εκ τούτου δεν συμμετείχε στη λήψη της απόφασης. Κατόπιν ολοκλήρωσης της εν λόγω διαδικασίας κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 11 του Κανονισμού, το Δεκέμβριο του 2022, οι διασκέψεις της Επιτροπής συνεχίστηκαν, με τη συμμετοχή της νέας Αντιπροέδρου, την 23η Δεκεμβρίου 2022, (ημέρα Παρασκευή και ώρα 14:00), την 3η Ιανουαρίου 2023 (ημέρα Τρίτη και ώρα 11:00), την 11η Ιανουαρίου 2023 (ημέρα Τετάρτη και ώρα 14:00) και ολοκληρώθηκαν την 19η Ιανουαρίου 2023 (ημέρα Πέμπτη και ώρα 09:00) στην ως άνω αίθουσα συνεδριάσεων του 1ου ορόφου των Γραφείων της, με τη συμμετοχή του Εισηγητή Ιωάννη Στεφάτου, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία. Κατά τη διάσκεψη της 23ης Δεκεμβρίου 2022, η νέα Αντιπρόεδρος δήλωσε ότι είχε εγκαίρως ενημερωθεί πλήρως για όλα όσα έλαβαν χώρα στις συνεδριάσεις της Επιτροπής που προηγήθηκαν, και οπωσδήποτε για τα ουσιώδη σημεία των κατ’ αυτές συζητήσεων, καθώς και για το σύνολο του φακέλου και του αποδεικτικού υλικού. Η Επιτροπή, αφού έλαβε υπόψη τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, την Εισήγηση, τις απόψεις που διατύπωσαν προφορικώς τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη συζήτηση της υπόθεσης και με τα υπομνήματα τα οποία υπέβαλαν, καθώς και τα όσα κατέθεσαν οι μάρτυρες κατά την ακροαματική διαδικασία, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: 1 ΦΕΚ Υ.Ο.Δ.Δ. 586/12.07.
- 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΙΣΤΟΡΙΚΟ
- Την 23.09.2016 υποβλήθηκε στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΓΔΑ»), η υπ’ αριθ. πρωτ. 6633 καταγγελία (εφεξής και η «Καταγγελία» ή «καταγγελία»2) της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΕΑΕ» και τον διακριτικό τίτλο «ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΒΕΑΕ» (εφεξής και «ΑτΕ») πλέον «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ HOLDINGS SA» (εφεξής και «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ» ή «Μ» ή «Καταγγέλλουσα» ή «καταγγέλλουσα»)3 κατά α) της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΙ ΒΩΞΙΤΕΣ Ανώνυμος Εταιρεία» και το διακριτικό τίτλο «ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΙ ΒΩΞΙΤΕΣ ΑΕ», πρώην «ΕΛΜΙΝ ΒΩΞΙΤΕΣ ΑΕ» και πλέον «ΙΜΕRΥΣ ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» και τον διακριτικό τίτλο «ΙΜΕRΥΣ ΒΩΞΙΤΕΣ A.E»4 (εφεξής και «EB» ή «ΙΒ» ή Καταγγελλόμενη» ή «καταγγελλόμενη») και β) της «KERNEOS S.A» [(εφεξής «KERNEOS» ή «ΙΜΕRYS GREECE S.A») και εφεξής και οι δύο αποκαλούμενες από κοινού «Καταγγελλόμενες»)]5, οι οποίες ανήκουν πλέον στην πολυεθνική εταιρεία «ΙΜΕRΥΣ S.A.» (εφεξής και «ΙMERYS»), αναφορικά με πιθανές του άρθρου 2 του ν. 3959/2011 ή/και του άρθρου 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) στην αγορά παραγωγής και προμήθειας βωξίτη.
- Η Καταγγέλλουσα επισημαίνει ότι ενώ τις τελευταίες δεκαετίες η προμήθεια της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ με τις αναγκαίες ποσότητες βωξίτη από την ΕΒ γίνονταν υπό ομαλές συνθήκες, μετά την εξαγορά της ΕΒ από τη γαλλική πολυεθνική KERNEOS το 2015 και στο τέλος του 2016, ενόψει της λήξης της υφιστάμενης έως τότε δεκαετούς σύμβασης μεταξύ των μερών, ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις για νέα εμπορική συμφωνία, οι οποίες κατέδειξαν σημαντική διάσταση μεταξύ των δύο εταιριών κυρίως αναφορικά με τις τιμές πωλήσεως βωξίτη. Κατά την ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ είναι σαφές ότι σε περίπτωση που η ίδια δεν προσχωρούσε στους εκμεταλλευτικούς όρους της EB/KERNEOS, η τελευταία θα διέκοπτε από την 01.01.2017 την προμήθεια βωξίτη με επακόλουθες δυσμενείς συνέπειες για την ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, την ελληνική αγορά αλουμίνας/αλουμινίου και άλλες συνδεόμενες αυτής κατάντη αγορές.
- Συνεπεία των ανωτέρω η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ υπέβαλε την προαναφερόμενη καταγγελία στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΕΑ»), αιτούμενη ταυτόχρονα και την τυχόν έκδοση από την ΕΑ αυτεπαγγέλτως απόφασης ασφαλιστικών μέτρων ή / και προσωρινής διαταγής.
- Στις αρχές Ιανουαρίου 2017, προκειμένου να συνεχιστεί η ομαλή τροφοδοσία της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ από την ΕΒ και κατόπιν παρέμβασης του Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού, υπήρξε προσωρινός διακανονισμός μεταξύ των δύο μερών, με την υπογραφή σχετικού συνυποσχετικού στο πλαίσιο της προσωρινής ρύθμισης των Βλ. ενότητα «Η καταγγελία της εταιρείας Μυτιληναίος» της παρούσας. Βλ. ενότητα «Τα εμπλεκόμενα μέρη» της παρούσας. 4 Ο.π. 5 Ο.π. 2 3 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- μεταξύ τους σχέσεων6, με ισχύ από 24.01.2017 έως 23.11.2017 (εφεξής και το «Συμφωνητικό» ή το «Συνυποσχετικό»). Η ισχύς του Συνυποσχετικού παρατάθηκε δύο φορές: α) στις 22 Νοεμβρίου 2017 έως τις 31 Ιανουαρίου 2018 και β) στις 29 Ιανουαρίου 2018 έως τις 30 Απριλίου
- Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την επίτευξη νέας συμφωνίας προμήθειας βωξίτη, τα Μέρη δεσμεύτηκαν ενώπιον του Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού και παρέτειναν τη διάρκεια ισχύος του Συνυποσχετικού, από 16.05.2018 έως και 31.12.2018 τροποποιώντας ορισμένους όρους σε σχέση με τη Βασική Τιμή,τις ποινές για υπερβάσεις του εγγυημένου ορίου ποιότητας ασβεστίου, της βασικής ποιότητας αλουμίνας, πυριτίου και ασβεστίου, καθώς και των σχετικών αμοιβών / ποινών7,8,
- Στις 05.12.2018 η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ενημέρωσε την Υπηρεσία με επιστολή10, ότι στις 13.11.2018 η ΕΒ11, απέστειλε «επιστολή προθέσεων» προς την ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ12, με την οποία την ενημέρωνε ότι προτίθεται να μειώσει τις ποσότητες βωξίτη που της παραδίδει ετησίως, από […] τόνους και με βασική τιμή […]€ ανά μετρικό τόνο προτείνοντας ταυτόχρονα να την προμηθεύσει με συμπληρωματική ετήσια ποσότητα 100.000 τόνων βωξίτη υψηλής περιεκτικότητας σε ασβέστιο (ΜΕΤ2), σε τιμή […]€ ανά μετρικό τόνο, επικαλούμενη αδυναμία της να την προμηθεύσει με επιπλέον ποσότητες, λόγω περιορισμών που αντιμετωπίζει σε σχέση με την πραγματική της δυνατότητα παραγωγής
- Ακολούθως, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ προκειμένου να αποτρέψει τη μείωση της προσφερόμενης ποσότητας βωξίτη, βάσει της επιστολής προθέσεων της ΕΒ/Imerys, υπέβαλε στην Υπηρεσία το υπ’ αριθμ. πρωτ. 7829/20.12.2018 αίτημα για λήψη ασφαλιστικών μέτρων, αυτεπαγγέλτως από την ΕΑ, βάσει του άρθρου 25 παρ. 5 του Ν. 3959/
- Το εν λόγω αίτημα, ως απολύτως συναφές, συσχετίστηκε από την Υπηρεσία με την ως άνω καταγγελία της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ. Σε συνέχεια του ανωτέρω αιτήματος η ΕΑ εξέδωσε την υπ’ αριθμ. 690/2019 Απόφαση ασφαλιστικών μέτρων σε βάρος της ΕΒ (εφεξής και η «Απόφαση Ασφαλιστικών Μέτρων»)14 σύμφωνα με την οποία αποφάσισε α) κατά πλειοψηφία ότι πληρούνται Το Συνυποσχετικό όρισε ότι η ΕΒ θα προμήθευε βωξίτη την Μ με την αναγκαία ποσότητα των […] τόνων, στη βασική τιμή των […] ευρώ ανά μετρικό τόνο υπό τους ίδιους όρους, προϋποθέσεις και ποιοτικά όρια, τις αμοιβές, τις ποινές και τους σχετικούς τρόπους μέτρησης αυτών των ορίων, όπως αυτές ίσχυαν με βάση τις διατάξεις της ισχύουσας μέχρι το τέλος του 2016 σύμβασης προμήθειας βωξίτη. 7 Η τιμή ανά μετρικό τόνο ορίστηκε σε […] ευρώ, ενώ οι αλλαγές στη συμβατική ποιότητα είχαν ως εξής: αλουμίνα από […]% σε […]%, πυρίτιο από […]% σε […]%, ασβέστιο από […]% σε […]%, ενώ η συμβατική υγρασία παρέμεινε στο […]%. 8 Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Καταγγέλλουσας συνολικά η νέα προσωρινή συμφωνία οδήγησε σε αύξηση της τελικής τιμής ανά μετρικό τόνο βωξίτη κατά […]% σε σχέση με το προηγούμενο συνυποσχετικό και κατά […]% σε σχέση με την τιμή που προβλεπόταν στην τελευταία δεκαετή σύμβαση προμήθειας. 9 Βλέπε και «Ιδιωτικό Συμφωνητικό Τροποποίησης - Παράτασης του από 24.01.2017 «Συνυποσχετικού Προώθησης Ποσότητας Βωξίτη από την Ελμίν Βωξίτες Α.Ε. στην Αλουμίνιο της Ελλάδος Α.Ε.», το οποίο προσκόμισε η ΕΒ με την υπ’αριθμ. πρωτ. 6174/06.07.2020 επιστολή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. 10 Βλ. την υπ’αριθμ. πρωτ. 7362/05.12.2018 επιστολή της εταιρείας ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ προς τη ΓΔΑ με τίτλο: «[…]». 11 Συγκεκριμένα μέσω του […] της ΙΒ . 12 Η επιστολή απευθύνονταν στον […] και είχε θέμα: […]. 13 Συγκεκριμένα η ΙΒ στην εν λόγω επιστολή αναφέρει ότι: «[…]». 14 Βλ. σχετικά https://www.epant.gr/apofaseis-gnomodotiseis/item/52-apofasi-690-2019.html. 6 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σωρευτικά οι προϋποθέσεις λήψης ασφαλιστικών μέτρων σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 25 παρ. 5 του ν. 3959/2011, β) ομόφωνα, ότι πρέπει να ληφθούν αυτεπαγγέλτως τα κάτωθι ασφαλιστικά μέτρα τα οποία θα ισχύουν ως εξής: β1) Η εταιρεία ΕΒ να προμηθεύσει άμεσα την ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ με τις απαιτούμενες ποσότητες στάνταρντ ποιότητας βωξίτη για το έτος 2019, αντίστοιχα με τις ποσότητες βωξίτη του έτους 2018, για την αντιμετώπιση του πιθανολογούμενου συστημικού κινδύνου στις σχετικές αγορές, β2). Η εταιρεία ΕΒ να εκκινήσει διαπραγματεύσεις με την ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ με σκοπό τη σύναψη σύμβασης για την προμήθεια βωξίτη, ικανή να διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ και της κατάντη αγοράς για την περίοδο μετά τη λήξη της ισχύουσας ως άνω τροποποιηθείσας σύμβασης. Β3). Σε περίπτωση παράλειψης των ανωτέρω, η ΕΑ απειλεί την ΕΒ με πρόστιμο ποσού οχτώ χιλιάδων ευρώ (€8.000) για κάθε μέρα παράβασης, το οποίο επιβάλλεται με Απόφασή της που βεβαιώνει τη μη συμμόρφωση.Την 08.08.2019 η ΕΒ υπέβαλε την υπ’ αριθ. πρωτ. 883/08.08.2019 προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών καταθέτοντας αυθημερόν αίτηση αναστολής εκτέλεσης της υπ’ αριθ. 690/2019 Απόφασης Ασφαλιστικών Μέτρων της ΕΑ και αίτημα έκδοσης προσωρινής διαταγής αναστολής εκτέλεσης της ως άνω απόφασης. Την 19.08.2019 το 7ο Τμήμα του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών αποφάσισε την χορήγηση προσωρινής διαταγής αναστολής εκτέλεσης της υπ’ αρ. 690/30.07.2019 απόφασης της ΕΑ. Με την υπ’ αριθ. 116/2019 απόφαση15 το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών απέρριψε την αίτηση αναστολής της ΕΒ. Σε συνέχεια της Καταγγελίας και της Απόφασης Ασφαλιστικών Μέτρων, η Μ υπέβαλε στην Υπηρεσία το υπ’ αριθμ 677/29.01.2020 υπόμνημα συνοδευόμενο, μεταξύ άλλων, από αίτημα εξέτασης μη συμμόρφωσης της ΙΒ με την υπ’ αριθμ. 690/2019 Απόφαση της ΕΑ. 2 Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ16
- Στην υπ’ αριθ. πρωτ. 6633/23.09.2016 υποβληθείσα καταγγελία της, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ισχυρίζεται ότι η μεταλλευτική δραστηριότητά της βασίζεται στην επεξεργασία ελληνικού διασπορικού (λεπτόκοκκου) βωξίτη και επομένως τελεί σε ιδιαίτερη σχέση απόλυτης λειτουργικής εξάρτησης προς την EB/KERNEOS, δεδομένου ότι η τροφοδοσία της (σε βωξίτη) από την EB/KERNEOS είναι ζωτικής σημασίας. Η εν λόγω εξάρτηση, αλλά και η κατοχή δεσπόζουσας θέσης από μέρους της καταγγελλόμενης στη σχετική αγορά αναφοράς, στηρίζεται αφενός στο γεγονός πως η μεταλλουργική δραστηριότητα της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στην επεξεργασία ελληνικού διασπορικού βωξίτη17 κατά τρόπο μη εναλλάξιμο προς άλλα είδη βωξίτη18 και αφετέρου στο ότι η EB/KERNEOS αποτελεί Εκδόθηκε την 31.10.
- Βλ. σχετικά και υπ’ αριθ. 690/2019 Απόφαση ΕΑ, παρ. 42-
- 17 Όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται ότι ο ελληνικός διασπορικός βωξίτης αποτέλεσε τον βασικό παράγοντα για την κατασκευή του εργοστασίου παραγωγής αλουμίνας και πρωτόχυτου αλουμινίου της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ. 18 Όπως αναφέρει η εταιρεία στο Συμπληρωματικό Υπόμνημα της (κατά την διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων ενώπιων της ΕΑ), σελ. 9-10 «Η ΕΒ αποτελεί τον μακροχρόνιο και βασικό προμηθευτή της ΑτΕ σε ελληνικό διασπορικό βωξίτη, οι ειδικές τεχνικές προδιαγραφές του οποίου τον καθιστούν απόλυτα 15 16 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τη μοναδική πηγή τροφοδοσίας της εν λόγω πρώτης ύλης, πέραν της θυγατρικής της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, μεταλλευτικής επιχείρησης με την επωνυμία «ΔΕΛΦΟΙ ΔΙΣΤΟΜΟΝ ΑΜΕ», (εφεξής και «ΔΔ»), η οποία λειτουργεί με τον μέγιστο δυνατό ρυθμό εξόρυξης και η παραγωγή της οποίας δεν επαρκεί για να καλύψει της ανάγκες της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ
- Η δυναμικότητα ετήσιας παραγωγής αλουμίνας του εργοστασίου ΑτΕ το 2019, έπειτα από μια σειρά επενδύσεων των προηγουμένων ετών, ανέρχεται σε […] τόνους δεδομένων: της δυναμικότητας παραγωγής βωξίτη ΔΔ, των δυνατοτήτων χρησιμοποίησης τουρκικού βωξίτη, της χρήσης τροπικού βωξίτη στη διαδικασία του sweetening και της τροφοδοσίας […] τόνων ετησίως βωξίτη από την ΕΒ
- Δεδομένης της ανωτέρω, περιγραφόμενης από τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, σχέσης απόλυτης λειτουργικής εξάρτησης και της αδυναμίας συμφωνίας μεταξύ των δύο μερών από το 2016 κι έπειτα, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ στην καταγγελία της ισχυρίζεται ότι η ΕΒ και η μητρική της εταιρεία KERNEOS προβαίνουν σε κατάχρηση της μονοπωλιακής θέσης τους στην αγορά ελληνικού διασπορικού βωξίτη, μέσω της επίδειξης άκρως εκμεταλλευτικής συμπεριφοράς που παίρνει την μορφή ιδίως: α) της επιβολής εκμεταλλευτικών όρων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για την υπογραφή νέας σύμβασης τροφοδοσίας, β) της τετελεσμένης μερικής και επαπειλούμενης ολικής άρνησης προμήθειας, γ) της επιβολής εκμεταλλευτικών και υπερβολικών τιμών, δ) της επίδειξης μονοπωλιακής αναποτελεσματικότητας και ε) της βλάβης της δομής της αγοράς μέσω της μετατροπής της από ολιγοπωλιακή (δυοπωλιακή) σε πλήρως μονοπωλιακή.
- Όπως αναφέρει η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ από το 2016 η ΕΒ έχει διακόψει δύο φορές τις παραδόσεις βωξίτη21, ενώ κατά το 2016 η ΕΒ ανήγγειλε τη διακοπή συγκεκριμένων επενδύσεων υποδομής που είναι απαραίτητες για την απρόσκοπτη συνέχιση του συμβατικού πλαισίου και της τροφοδοσίας του εργοστασίου της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ως προς τις ποσότητες των μελλοντικών παραγγελιών. Σύμφωνα με την καταγγέλλουσα η διακοπή των σχετικών εργασιών κατέστη μοιραία.
- Συγκεκριμένα, «[η] πρώτη περίπτωση εκβιαστικής και αιφνίδιας διακοπής προμήθειας από μέρους της ΕΒ συνέβη στις αρχές Ιανουαρίου του
- Λόγω αυτής της διακοπής, η ΑτΕ αναγκάστηκε να εξαντλήσει τα αποθέματα ασφάλειας που διέθετε για την αντιμετώπιση εκτάκτων συνθηκών, διακινδυνεύοντας, έτσι, σοβαρά την ομαλή λειτουργία του εργοστασίου…..»
- Κατόπιν παρέμβασης του Προέδρου της ΕΑ επιτεύχθει προσωρινή συμφωνία μεταξύ των δύο μερών, σύμφωνα με την οποία «……η ΕΒ θα συνεχίσει να προμηθεύει την ΑτΕ με βωξίτη σύμφωνα με τους ποσοτικούς αναντικατάστατο και μη εναλλάξιμο σε σχέση τόσο με τον λατερικό, τροπικό βωξίτη όσο και με άλλα είδη βωξιτών της ευρύτερης κατηγορίας καρστικών βωξιτών στην οποία ανήκει …….». 19 Σύμφωνα με την καταγγελία του 2016, «η ανεξάρτητη παραγωγή ελληνικού βωξίτη αποτελείται από δύο εταιρείες, δηλαδή την ΕΒ και την ΕΛΜΙΝ. Η εξαγορά της ΕΒ από την KERNEOS, η οποία ήδη ήλεγχε την ΕΛΜΙΝ, έχει όμως ουσιαστικά ως αποτέλεσμα τον πλήρη έλεγχο του συνόλου της παραγωγής ελληνικού βωξίτη από μία και μοναδική εταιρεία, την KERNEOS/ΕΛΜΙΝ/ΕΒ». 20 Βλ.και Συμπληρωματικό Υπόμνημα της εταιρείας (κατά την διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων ενώπιων της ΕΑ), σελ.
- 21 Ο.π., σελ
- 22 Ο.π., παρ.
- 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ και ποιοτικούς όρους της ισχύουσας μέχρι το τέλος του 2016 σύμβασης προμήθειας, αλλά με αυξημένη την βασική τιμή κατά περίπου […]%, ήτοι με τελική τιμή […] € ανά τόνο». «Η δεύτερη διακοπή προμήθειας συνέβη τον Μάιο του
- Χαρακτηριστικά, στα τέλη Απριλίου του ίδιου έτους, η ΕΒ αρνήθηκε την επέκταση της ισχύος του ανωτέρω συνυποσχετικού και με τρόπο εντελώς μονομερή επέβαλε νέους καταχρηστικούς όρους για το υπόλοιπο του 2018, υπονοώντας ότι θα διακόψει παντελώς την προμήθεια, αν αυτοί δεν γίνονταν «δεκτοί» από την ΑτΕ μέχρι τις 15 Μαΐου
- Οι νέοι καταχρηστικοί όροι αφορούσαν, α) την περαιτέρω αύξηση της βασικής τιμής προμήθειας, β) τη μείωση των μηνιαίων παραδόσεων και τον μονομερή καθορισμό των παραδιδόμενων ποσοτήτων, καθώς και γ) τη δραματική υποβάθμιση των ποιοτικών όρων (συμβατικές ποιότητες και τρόποι υπολογισμού των πριμ/ποινών) του παραδιδόμενου βωξίτη, οι οποίοι οδηγούσαν μετά βεβαιότητος σε περαιτέρω αύξηση της τελικής τιμής………»
- «Ενώ όμως μέχρι τα τέλη του 2018 η εκμεταλλευτική συμπεριφορά της ΕΒ είχε κατά κύριο λόγο επικεντρωθεί στα θέματα της υπερτιμολόγησης και της ποιοτικής υποβάθμισης, οι πλέον πρόσφατες εξελίξεις αφορούν το φλέγον ζήτημα των παραδιδόμενων ποσοτήτων…..»
- Η ΕΒ έφερε την ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ προ τετελεσμένων γεγονότων, μόλις δύο μήνες πριν τη λήξη της προσωρινής συμφωνίας ενημερώνοντάς την ότι πλέον από 01.01.2019 θα μειώσει τις ποσότητες που παραδίδει από […] τόνους ετησίως σε […] τόνους και επιπλέον με υποβαθμισμένη συμβατική ποιότητα25 με περαιτέρω αλλαγές στους συντελεστές υπολογισμού των αμοιβών/ποινών ποιότητας και με αυξημένη συμβατική υγρασία από […]% σε […]%
- Παράλληλα, προτάθηκε για το 2019 η συμπληρωματική ποιότητα […] τόνων υψηλού ασβεστίου27 με συμβατική ποιότητα ασβεστίου […]% που είναι ακατάλληλο για εργοστάσιο παραγωγής αλουμίνας
- Για τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ «……[η] μείωση των παραδόσεων κατά το ήμισυ σχεδόν της ποσότητας βάσει της οποίας η ΕΒ «….. Η παρέμβαση του Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού οδήγησε και πάλι σε μια προσωρινή συμφωνία μεταξύ των δυο εταιρειών. Ειδικότερα, εξασφαλίσθηκε η αποτροπή της μείωσης παραδόσεων και η διατήρηση αυτών σε ποσότητα […] τόνων βωξίτη ετησίως, όπως ίσχυε μέχρι τότε. Ωστόσο, επήλθαν αρνητικές αλλαγές στη συμβατική ποιότητα του βωξίτη, συγκεκριμένα, μείωση της περιεκτικότητας σε αλουμίνα ([…]%) και αύξηση της περιεκτικότητας σε ασβέστιο ( […]%), ενώ συμφωνήθηκε και αύξηση της βασικής τιμής προμήθειας σε […] € ανά τόνο». Ο.π., παρ.
- 24 Ο.π., παρ.
- 25 Αλουμίνα […]%, πυρίτιο: […]% και ασβέστιο […]%. 26 Η βασική τιμή ανά μετρικό τόνο για τη βασική ποιότητα των […] τόνων ορίστηκε σε […]€ ανά μετρικό τόνο. Όπως υπολογίζεται από την καταγγέλλουσα σε συνδυασμό με τις περαιτέρω μεταβολές των όρων ποιότητας η νέα αύξηση της τελικής τιμής είναι […]% σε σχέση με την τελευταία προσωρινή συμφωνία και περίπου […]% σε σχέση με την τελευταία δεκαετή συμφωνία σύμβασης προμήθειας. 27 «[Ο] βωξίτης ΜΕΤ2 έχει όριο περιεκτικότητας σε οξείδιο ασβεστίου […]%, δηλαδή βωξίτη που περιέχει […]% ασβεστόλιθο (χώμα) τον οποίο η Εταιρεία αναγκάζεται πλέον να πληρώνει ως βωξίτη, με τιμή […] € ανά τόνο, δηλαδή με την τιμή που λίγο προηγουμένως (με την πρώτη προσωρινή συμφωνία) η ΑτΕ κατέβαλλε στην ΕΒ για βωξίτη εντός των συμφωνηθεισών προδιαγραφών…….». Ο.π., παρ.
- 28 Η τιμή για τη συμπληρωματική ποσότητα των […] τόνων ορίστηκε σε […]€ ανά μετρικό τόνο χωρίς αναφορά σε συμβατική ποιότητα και αμοιβές/ποινές ποιότητας, με ανεπαρκή προδιαγραφή κοκκομετρίας και συμβατικής υγρασία […]%. Όπως αναφέρει περαιτέρω η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ οι μόνοι στον κόσμο αγοραστές της ποιότητας του συμπληρωματικού βωξίτη είναι οι Κινέζοι, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να τον αναμειγνύουν με βωξίτη πολύ χαμηλού ασβεστίου κι έτσι να επιτυγχάνεται μια μέση περιεκτικότητα ασβεστίου συμβατή με την παραγωγική διαδικασία παραγωγής αλουμίνας. 23 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ παραδοσιακά προμήθευε την ΑτΕ όλα αυτά τα χρόνια, σε συνδυασμό με την αδυναμία εξεύρεσης εναλλακτικών προμηθευτών, έχει φέρει την ΑτΕ σε θέση αδιεξόδου»
- Η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναγκάστηκε να υπογράψει τον Μάρτιο του 2019 τη σύμβαση προμήθειας με τους ανωτέρω όρους της ΕΒ «….δηλώνοντας σε όλες τις σχετικές επικοινωνίες, έγγραφες και προφορικές, ότι θα υπογράψει τη σχετική σύμβαση του 2019 με πάσα επιφύλαξη για τα νόμιμα δικαιώματα της. …..»
- Τα ανωτέρω, σύμφωνα με τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, συνιστούν μια δραματική μείωση προμήθειας συνδυασμένη με ποιοτική υποβάθμιση και ως εκ τούτου συνιστά μερική διακοπή προμήθειας, η οποία αποτελεί κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης, ενώ η συγκεκριμένη συμπεριφορά επιτείνεται από την υπερβολική τιμολόγηση, την παροχή ποιοτικά υποβαθμισμένων προϊόντων και υπηρεσιών και την επιβολή μη δίκαιων συμβατικών όρων.
- Σύμφωνα με την καταγγέλλουσα η τροφοδοσία της από την ΕΒ είναι ζωτικής σημασίας δεδομένης της σχέσης απόλυτης λειτουργικής εξάρτησης υπό την οποία τελεί προς την ΕΒ/Ιmerys και ως εκ τούτου η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ για να λειτουργήσει έχει απόλυτη ανάγκη τους […] τόνους ελληνικού βωξίτη που προμηθεύεται από την ΕΒ.
- Εν προκειμένω, μάλιστα, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναφέρει δύο λόγους στους οποίους οφείλεται η συγκεκριμένη κατάσταση: α) η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ τιμωρήθηκε για την προσφυγή της στην ΕΑ με παύση των απαιτούμενων επενδύσεων εκ μέρους της ΕΒ και τελικώς με κατάρρευση της παραγωγής της31 και β) η ΕΒ ως μονοπωλητής δρα αναποτελεσματικά, δηλ. η ΕΒ ως δεσπόζουσα επιχείρηση φέρει ειδική ευθύνη για τη διατήρηση της ανταγωνιστικής διαδικασίας και υπό συνθήκες κανονικού ανταγωνισμού δε θα είχε αμελήσει τις επενδύσεις της
- Όπως αναφέρει η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ «………η πραγματική παραγωγική ικανότητα της ΔΔ σε συνδυασμό με τον διαφανή, ορθολογικό, και εγκεκριμένο από τις αρμόδιες αρχές προγραμματισμό των εργασιών της δεν επαρκούν και καθιστούν αδύνατη τόσο την ολική όσο και την μερική αντικατάσταση των ποσοτήτων βωξίτη που η ΑτΕ παραδοσιακά προμηθεύεται από την ΕΒ. Μάλιστα, η ορθολογική εκμετάλλευση των κοιτασμάτων – ως βασικός άξονας της επιχειρηματικής δράσης της ΔΔ – έχει οδηγήσει σε βελτιστοποίηση τόσο της παραγωγής όσο και του κόστους αυτής, με παράδοση βωξίτη στις επιθυμητές ποσότητες ασβεστίου ([…]%), και μόλις […] € ανά τόνο, ενώ ταυτόχρονα παραμένει υγιής και κερδοφόρα»
- Η ΔΔ λειτουργεί με τον μέγιστο τεχνικά δυνατό ρυθμό εξόρυξης34 και δεν διαθέτει ούτε μπορεί να αποκτήσει νέες παραχωρήσεις για έρευνα και εκμετάλλευση, ενώ ο ρυθμός παραγωγής θα βαίνει μειούμενος στο μέλλον. Βλ.και Συμπληρωματικό Υπόμνημα της εταιρείας (κατά την διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων ενώπιων της ΕΑ), παρ.
- 30 Ο.π. παρ.
- 31 Αναφέρεται μάλιστα ότι η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ είχε προσφερθεί να προπληρώσει την προμήθεια βωξίτη για ένα έτος προκειμένου να διευκολύνει την ΕΒ να πραγματοποιήσει τις εν λόγω επενδύσεις. 32 Η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ επίσης σημειώνει ότι είναι εξεταστέο εάν σε κάθε τριετία η ΕΒ ικανοποιούσε της συνθήκες βάσει των οποίων είναι μισθωμένες έναντι ανταλλάγματος παραχωρήσεις του Ελληνικού Δημοσίου. 33 Βλ. και Συμπληρωματικό Υπόμνημα της εταιρείας (κατά την διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων ενώπιων της ΕΑ), παρ.
- 34 Οι ποσότητες παραγωγής των τελευταίων ετών της ΔΔ έχουν ως εξής: […] τόνοι το 2015, […]τόνοι το 2016, […] τόνοι το 2017, […] τόνοι το 2018 και […] τόνοι (εκτιμώμενοι) το
- Ο.π., παρ.
- 29 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναφέρει ότι στην περίπτωση της ΔΔ η συγκεκριμένη μείωση οφείλεται στην ανυπαρξία άλλων παραχωρήσεων προς έρευνα και εκμετάλλευση σε αντίθεση με την περίπτωση της ΕΒ, η οποία διαθέτει πληθώρα παραχωρήσεων, τις οποίες όμως κατά την καταγγέλλουσα είτε δεν τις αξιοποιεί ή τις αξιοποιεί πλημμελώς. Ειδικότερα, όπως αναφέρει η εταιρεία «…….η ΔΔ αξιοποιεί όλα τα κοιτάσματα που της έχουν παραχωρηθεί και είναι εκμεταλλεύσιμα, των οποίων η συνολική ποσότητα ανέρχεται σήμερα σε […] εκ. τόνους……….»
- Όπως αναφέρει η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, μια πιθανή διακοπή λειτουργίας της θα είχε ως αποτέλεσμα να βλαφθεί κι ένα σύνολο δευτερογενών (κατάντη) αγορών, των παραγωγών αλουμίνας και αλουμινίου όπως αυτές της έλασης και διέλασης αλουμινίου, που χρησιμοποιούν το πρωτόχυτο αλουμίνιο που παράγεται από τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ως πρώτη ύλη.
- Περαιτέρω, σημειώνεται ότι η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αποτελεί τη μοναδική εταιρεία παραγωγής αλουμίνας και πρωτόχυτου αλουμινίου στην Ελλάδα με ανθρώπινο δυναμικό που υπερβαίνει τους 1.000 εργαζόμενους και εκαντοντάδες απασχολούμενους σε εργολαβικές εταιρίες οι οποίες της παρέχουν έργα και βοηθητικές υπηρεσίες.
- Υποστηρίζεται επίσης ότι τυχόν ανεπανόρθωτη βλάβη της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ συνολικά θα είχε σοβαρότατες συνέπειες για την ελληνική οικονομία, λόγω των σημαντικών απωλειών συναλλάγματος36 και φορολογικών εσόδων, απωλειών που θα επεκτείνονταν σε κατάντη αγορές, σημαντικές κοινωνικές συνέπειες λόγω απωλειών θέσεων εργασίας και οικονομικό μαρασμό γεωγραφικών περιοχών που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη λειτουργία της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ.
- Ως συνέπεια των ανωτέρω και δεδομένης της προσφάτως, με την προαναφερόμενη «επιστολή προθέσεων», αναγγελθείσας μείωσης εκ μέρους της ΕΒ της ποσότητας ελληνικού διασπορικού βωξίτη που προτίθεται να πωλήσει στην καταγγέλλουσα37, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ απέστειλε στην ΕΑ το αίτημα λήψης ασφαλιστικών μέτρων, βάσει του οποίου εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 690/2019 Απόφαση ΕΑ (εφεξής και «Απόφαση Ασφαλιστικών Μέτρων»), καθώς και την εκτίμησή της ότι οι παράνομες και αντίανταγωνιστικές πρακτικές των καταγγελλόμενων θα προκαλέσουν ανεπανόρθωτη βλάβη όχι μόνο στην καταγγέλλουσα38, αλλά και στην ανταγωνιστική λειτουργία της αγοράς39 και κατ’ επέκταση στο δημόσιο συμφέρον
- Ο.π., παρ.
- Σχετικά με την ετήσια εξέλιξη της παραγωγής της ΔΔ από το 2010 έως το 2020 μετά από την εξάντληση των μη ερευνημένων παραχωρήσεων, βλ. ο.π., παρ. 104, Διάγραμμα
- 36 Καθώς η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αποτελεί μια μεγάλη εξαγωγική επιχείρηση. 37 Βλ. υπό- ενότητα «Εισαγωγή – Ιστορικό» ανωτέρω. 38 Κατά τους ισχυρισμούς της, η ΑτΕ έχει απολύτως ανάγκη τους […] τόνους ελληνικού βωξίτη που της προμηθεύει η ΕΒ/Ιmerys. Σημειώνει ότι λόγω της ξαφνικής μείωσης των παραδόσεων που ανήγγειλε η τελευταία, η ΑτΕ αντιμετωπίζει τον κίνδυνο διακοπής σημαντικού τμήματος της συνολικής παραγωγής της, με σημαντικές επιπτώσεις στο συνολικό κόστος παραγωγής της. 39 Κατά τους ισχυρισμούς της ΑτΕ, μία πιθανή διακοπή της λειτουργίας της θα είχε ως αποτέλεσμα τη βλάβη ενός συνόλου δευτερογενών (κατάντη) αγορών που σχετίζονται με την παραγωγή της αλουμίνας και αλουμινίου (έλασης, διέλασης κ.α.) 40 Σχετικά, η ΑτΕ αναφέρει ότι ο ελληνικός κλάδος αλουμινίου α) αποτελείται από 6.000 επιχειρήσεις και απασχολεί άμεσα ή έμμεσα περισσότερους από 30.000 εργαζόμενους, β) είναι ο 2ος πιο εξαγωγικός κλάδος της χώρας και γ) η ΑτΕ είναι η μοναδική εταιρεία παραγωγής αλουμίνας και πρωτόχυτου αλουμινίου στην Ελλάδα και καλύπτει το 30% της συνολικής προστιθέμενης αξίας που δημιουργείται 35 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 3 ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ 3.1 ΈΝΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΑ ΤΟΥ ΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΑ ΠΑΡΑΣΤΑΘΕΙ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΜΕΣΩ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 3.1.1 Η άποψη της εταιρείας ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ
- Με την από 22.10.2020 επιστολή της η εταιρεία ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αιτήθηκε, δυνάμει του άρθρου 25 παρ 9 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΕΑ (ΚΥΑ 117/2013, ΦΕΚ Β'54/16.01.2013) (εφεξής και «ΚΛΔ»), την παράσταση του μόνιμου κάτοικου Ισπανίας οικονομολόγου/τεχνικού συμβούλου της εταιρείας στην ακροαματική διαδικασία της 29ης Οκτωβρίου 2020 μέσω τηλεδιάσκεψης διότι την δεδομένη περίοδο αδυνατούσε να παραβρεθεί στην έδρα της ΕΑ λόγω απαγόρευσης αεροπορικής μετακίνησης για ιατρικούς λόγους.
- Στην 75η Συνεδρίαση της ΕΑ (Πρακτικά της 29ης Οκτωβρίου 2020, σελ. 9-10) ο πληρεξούσιος δικηγόρος της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναφέρει ότι «…….[ζ]ητήσαμε με αίτημά μας να παρασταθεί, να επιτραπεί μάλλον σε οικονομολόγο της εταιρείας […], η οποία μας συμβουλεύει, να μπορέσει μέσω τηλεδιάσκεψης να είναι μαζί μας, ούτως ώστε να μπορέσει να συνεπικουρήσει τη νομική παράσταση της Μυτιληναίος. Το αίτημα αυτό απερρίφθη με το υπ’ αριθμόν 547/27.10.2020 έγγραφό σας, στο οποίο αναφέρεται ότι δεν συναίνεσαν στην εξ αποστάσεως συμμετοχή του τεχνικού μας συμβούλου η άλλη πλευρά. Δεν συναίνεσε. Και μάλλον θεωρώ ότι αναφέρεστε στο 22 παράγραφος 9 του Κανονισμού.
- Θεωρούμε ότι η λέξη «συναίνεσε» και η ερμηνεία που δίνεται στην εν λόγω διάταξη είναι εσφαλμένη. Η συγκεκριμένη διάταξη λέει τα εξής. «Η προφορική συζήτηση επί συγκεκριμένης υπόθεσης δύναται σε συνεννόηση με τα μέρη να γίνει εν όλω ή εν μέρει με τη χρήση τεχνικών μέσων τηλεδιάσκεψης, σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης ή για άλλο σοβαρό λόγο.» Εδώ είναι ξεκάθαρο ότι το Προεδρικό Διάταγμα μιλάει για συνεννόηση. Εγώ την έννοια της συνεννόησης δεν μπορώ να την θεωρήσω ότι σημαίνει συναίνεση. Αν το Προεδρικό Διάταγμα ήθελε να ορίσει ότι πρέπει να συναινούν και τα δύο μέρη, δεν θα μιλούσε για συνεννόηση. Μιλάει για συνεννόηση, γιατί προφανώς πρόκειται περί τεχνικών θεμάτων. Ασφαλώς, είναι μία τηλεδιάσκεψη. Δεν είναι κάτι που θα πρέπει να υπάρξει μία συνεννόηση με τα μέρη. Πώς θα γίνει, τι σύστημα θα χρησιμοποιήσουμε και τα λοιπά. Άρα, εμείς θεωρούμε ότι κακώς – ……….. δεν θέλει να υπάρχει εδώ Οικονομολόγος ……….. Και συνεπώς, έχουμε ένσταση ως προς αυτό.
- Άρα, εγώ μένω μόνο στο ζήτημα της συναίνεσης, συνεννόησης, πώς θα ερμηνεύσουμε την εν λόγω διάταξη και μάλιστα, θεωρώ ότι αν ερμηνεύαμε την εν λόγω διάταξη ως συναίνεση θα ήρε και την αποτελεσματικότητα της συγκεκριμένης διάταξης. Γιατί τότε ποτέ δεν πρόκειται τα μέρη, το ένα ή το άλλο θα είχε ορισμένα στρατηγικά ενδεχομένως από τον κλάδο μεταλλουργίας στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας 6.679 θέσεις εργασίας (ήτοι το 12% της συνολικής απασχόλησης του κλάδου). 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συμφέροντα. Μπορεί να μη θέλει ποτέ. Έτσι η επαγγελματικότητα της συγκεκριμένης διάταξης ουσιαστικά θα μειωνόταν, αν δεν ακυρωνόταν». 3.1.2 Η άποψη της ΕΑ επί της ένστασης της εταιρείας ΜΥΤΗΛΙΝΑΙΟΣ
- Το άρθρο 22 παρ 9 του ΚΛΔ της ΕΑ προβλέπει ότι «[η] προφορική συζήτηση επί συγκεκριμένης υπόθεσης δύναται, σε συνεννόηση με τα μέρη, να γίνει εν όλω ή εν μέρει με τη χρήση τεχνικών μέσων (τηλεδιάσκεψη), σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης ή για άλλο σοβαρό λόγο» (ΦΕΚ Β΄ 3917/14.09.2020).
- Ο Πρόεδρος της ΕΑ με την υπ’ αριθ. 547/27.10.2020 απαντητική επιστολή του προς την εταιρεία ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ απέρριψε το ανωτέρω αίτημα της εταιρείας αναφέροντας ότι « ……. τα λοιπά διάδικα Μέρη της υπόθεσης, δεν συναίνεσαν για εξέταση/συμμετοχή εξ αποστάσεως του τεχνικού συμβούλου που προτείνετε.
- Κατά την 75η Συνεδρίαση της ΕΑ (Πρακτικά της 29ης Οκτωβρίου 2020, σελ. 20) η Ολομέλεια της απέρριψε ομόφωνα την ανωτέρω ένσταση της εταιρείας ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ. Επί της ουσίας, η ΕΑ ομόφωνα έκρινε ότι ο Πρόεδρος έχει την διακριτική ευχέρεια μέσω του άρθρου 22 παρ 9 να έρθει σε συνεννόηση με τα Μέρη της υπόθεσης για εξέταση/συμμετοχή εξ αποστάσεως του τεχνικού συμβούλου της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ κατά την ακροαματική της υπόθεσης, όπως και έπραξε. Κατά την ΕΑ η λέξη «συνεννόηση» που αναφέρεται στο άρθρο 22 παρ 9 του ΚΛΔ της ΕΑ μπορεί να ερμηνευθεί και ως «συναίνεση» από πλευράς του άλλου μέρους στην υπόθεση, εν προκειμένω, των εταιρειών ΙΜΕRΥS ΒΩΞΙΤΕΣ A.E. & ΙΜΕRYS GREECE S.A., ή και όλων των μερών σε μια υπόθεση, διότι, προφανώς, χωρίς τη συναίνεση δεν μπορεί να επέλθει συνεννόηση μεταξύ των μερών και, ως εκ τούτου, η «συνεννόηση» καταλήγει σε μια ατέρμονη διαδικασία και η διάταξη του άρθρου 22 παρ 9 του ΚΛΔ της ΕΑ μένει ανεφάρμοστη.
- Στην προκειμένη περίπτωση, η εταιρεία ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ είχε τη δυνατότητα να προτείνει τον τεχνικό σύμβουλό της ως εμπειρογνώμονα μέσω του υπομνήματος της και, βάση του άρθρου 20 παρ 3 του ΚΛΔ της ΕΑ41, να τον εξετάσει και ως μάρτυρα κατά την ακροαματική διαδικασία, κάτι που δεν έπραξε. Ωστόσο, ακόμη και αν το είχε πράξει αυτό, ενδεχομένως να μην είχε εξετασθεί εξ αποστάσεως, σε συνεννόηση πάντα με τα μέρη της υπόθεσης, ο τεχνικός σύμβουλος της εταιρείας ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ δίοτι, όπως αναφέρεται ανωτέρω, κάτι τέτοιο απαιτεί την συναίνεση όλων των μερών στην υπόθεση. Σε κάθε περίπτωση, το άρθρο 6 παρ 142 δεν έχει καμία σχέση με το άρθρο 22 παρ 9 του ΚΛΔ της ΕΑ43, διότι το πρώτο αφορά λόγους αποκλεισμού μελών της ΕΑ από την άσκηση των καθηκόντων τους σε υπόθεση. «Όσοι εμπειρογνώμονες προτείνονται από τα μέρη προς εξέταση με το Υπόμνημά τους, δύναται να εξετάζονται ως μάρτυρες». 42 «Τα Μέλη της Επιτροπής αποκλείονται από την άσκηση των καθηκόντων τους σε υπόθεση: α) από την έκβαση της οποίας έχουν άμεσο ή έμμεσο συμφέρον ή β) στην οποία έχουν αναμιχθεί αυτοπροσώπως ή δια παρενθέτου προσώπου με οποιονδήποτε τρόπο, όπως λ.χ. με την ιδιότητα του πληρεξουσίου, αντιπροσώπου, εκπροσώπου, συμβούλου, μάρτυρα, πραγματογνώμονα ή νομικού παραστάτη ή γ) υπήρξε κατά την προηγούμενη πενταετία, πριν την έναρξη της θητείας τους, ή υφίστα− ται σχέση του μέλους με επιχείρηση που εμπλέκεται άμεσα ή έμμεσα στην υπόθεση, κατά τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 4 του άρθρου 12 ν. 3959/2011». 43 Βλ. σχετική αναφορά της εταιρείας ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ κατά την 75η Συνεδρίαση της ΕΑ (Πρακτικά της 29ης Οκτωβρίου 2020, σελ. 12). 41 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 3.2 ΈΝΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΜΕΡΟΛΗΨΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ 3.2.1 Η άποψη της εταιρείας ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ
- Η εταιρεία ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ στο υπ’ αριθ. 529/14.10.2020 υπόμνημά της (παρ 11-12) θέτει ερωτήματα, επιφυλασσόμενη των δικαιωμάτων της, σχετικά με το αν θα έπρεπε να είχε «ορισθεί»44 ο Ι. Στεφάτος ως Εισηγητής στην κύρια υπόθεση της καταγγελίας της ίδιας κατά των εταιρειών ΙΜΕRΥS ΒΩΞΙΤΕΣ A.E. & ΙΜΕRYS GREECE S.A., δεδομένου ότι έχει εκφράσει την άποψή του σε θέματα ουσίας, ως μειοψηφούσα άποψη, στην υπ’ αριθ. 690/2019 Απόφαση ΕΑ (ΕΑ 690/2019, σκ. 250). Η εταιρεία ισχυρίζεται ότι εξ αυτού του λόγου ο Εισηγητής έπρεπε να αποκλειστεί για λόγους «ιδιάζουσας σχέσης ή εχθρότητας»45 ή αναφορικά με ενδεχόμενη αμεροληψία του.
- Στο ανωτέρω υπόμνημα της (παρ 13-17) η εταιρεία ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναφέρει επίσης ότι για λόγους μεροληψίας δεν θα έπρεπε ο Ι. Στεφάτος να ήταν ο Εισηγητής στην υπόθεση της συμμόρφωσης της εταιρείας ΙΜΕRΥS ΒΩΞΙΤΕΣ A.E. με το διατακτικό της υπ’ αριθ. 690/2019 Απόφασης ΕΑ. Βάσει των ανωτέρω, κατά την εταιρεία δεν πληρώθηκαν οι διατάξεις του άρθρου 15 παρ 2 του ν. 3959/201146 και καταλήγει ότι το γεγονός της απόφασης συνεκδίκασης των δύο υποθέσεων δεν μπορεί να ιάσει τον «παράνομο» «ορισμό» του Ι. Στεφάτου χωρίς κλήρωση, επομένως η όλη διαδικασία είναι άκυρη κατά το μέρος του ελέγχου της συμμόρφωσης της ΕΒ με την ΕΑ 690/2019 και πρέπει να ελεγχθεί από την ΕΑ σε ξεχωριστή διαδικασία με ορισμό Εισηγητή με κλήρωση.
- Ωστόσο, όπως προκύπτει κατωτέρω, και κατόπιν πρόσβασης που έλαβε η εταιρεία στα υπ’ αριθ. 5/04.02.2020 και 50/10.07.2020 της Ολομέλειας της ΕΑ σχετικά με τη νόμιμη κλήρωση του Εισηγητή της υποθεσης, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ στην υπ’ αριθ. 544/23.10.2020 προσθήκη της (σελ. 4 επ.) αναφέρει ότι «……… δημόσιο έγγραφο αναφέρει ότι ο ορισμός Εισηγητή στην συγκεκριμένη υπόθεση έγινε δια κληρώσεως. Δεδομένου λοιπόν του περιεχόμενου του Πρακτικού 50/10.7.2020, αποσύρουμε τους προηγούμενους ισχυρισμούς μας με περί μη διενέργειας κλήρωσης και μεταβάλλουμε αυτούς κατά τα κατωτέρω». Λέξη που χρησιμοποιεί η εταιρεία στο υπόμνημα της αντί της ορθής λέξης «κληρωθεί». Βλ. σχετικά το άρθρο 6 παρ 2 του ΚΛΔ της ΕΑ όπου αναφέρει ότι «[τ]α Μέλη αποκλείονται, επίσης, από την άσκηση των καθηκόντων τους, εφόσον ένα από τα μέρη ή άλλο συνδεόμενο με την υπόθεση πρόσωπο: α) έχει την ιδιότητα του συζύγου ή συγγενούς τους εξ αίματος ή εξ αγχιστείας, κατ’ ευθεία μεν γραμμή απεριορίστως, εκ πλαγίου δε μέχρι και τετάρτου βαθμού, ή β) είναι πρόσωπο με το οποίο έχουν ιδιαίτερο δεσμό ή ιδιάζουσα σχέση ή εχθρότητα». 46 «Κάθε υπόθεση της παρ. 1, πλην της περίπτωσης του άρθρου 11, αμέσως μετά την έκδοση απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού περί της κατά προτεραιότητα εξέτασής της, καθώς και κάθε υπόθεση συγκέντρωσης που αφορά περιπτώσεις των άρθρων 5 μέχρι 10, ανατίθεται σε έναν από τους Εισηγητές ύστερα από κλήρωση από την Ολομέλεια της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Σε περίπτωση που η υπόθεση εισάγεται σύμφωνα με τον παρόντα νόμο σε τμήμα, με την ίδια απόφαση της Ολομέλειας ορίζονται, ύστερα από κλήρωση, στην οποία δεν συμμετέχει ο Εισηγητής της υπόθεσης, τα τακτικά μέλη της Επιτροπής, που θα αποτελέσουν τη σύνθεση του τμήματος που θα αναλάβει την υπόθεση. Του τμήματος προεδρεύει κατά κανόνα ο Πρόεδρος ή ο Αντιπρόεδρος. Με απόφαση της Ολομέλειας της Επιτροπής, ύστερα από εισήγηση του Προέδρου, μπορεί να ανατεθεί η προεδρία ενός τμήματος σε ένα από τα τακτικά μέλη που κληρώθηκαν, εκτός από τον Εισηγητή που ορίστηκε για τη συγκεκριμένη υπόθεση». 44 45 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Στην υπ’ αριθ. 544/23.10.2020 προσθήκη της (σελ. 4 επ.) η εταιρεία ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναφέρει ότι δεν θα έπρεπε ο Ι. Στεφάτος, ως Εισηγητής, κατόπιν κλήρωσης στις 04.02.2020 (βλ πρακτικό υπ’ αριθ. 5 της ΕΑ), στην κύρια υπόθεση της καταγγελίας της ίδιας κατά των εταιρειών ΙΜΕRΥS ΒΩΞΙΤΕΣ A.E. & ΙΜΕRYS GREECE S.A., να είχε κληρωθεί ως Εισηγητής και στην υπόθεση της συμμόρφωσης της εταιρείας ΙΜΕRΥS ΒΩΞΙΤΕΣ A.E. με το διατακτικό της υπ’ αριθ. 690/2019 Απόφασης ΕΑ, καθώς αυτό πάσχει ακυρότητας λόγω παραβίασης της αρχής της αμεροληψίας, βάση της οποίας «……τα μέλη της των οργάνων της Διοίκησης, αφενός δεν πρέπει να εκδηλώνουν μεροληψία ή προσωπικές προκαταλήψεις (υποκειμενική αμεροληψία), αφετέρου πρέπει να παρέχουν επαρκή εχέγγυα για τον αποκλεισμό κάθε εύλογης αμφιβολίας σχετικά με ενδεχόμενη προκατάληψη (αντικειμενική αμεροληψία)…..» (βλ. και C-521/15, Ισπανία κατά Συμβουλίου, ECLI:EU:C:2017:982, σκ. 91). Κατά την ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, όταν ο Ι. Στεφάτος κληρώθηκε ως Εισηγητής στην υπόθεση μη συμμόρφωσης της εταιρείας ΙΜΕRΥS ΒΩΞΙΤΕΣ A.E. με το διατακτικό της υπ’ αριθ. 690/2019 Απόφασης ΕΑ, ήτοι στις 10.07.2020 (βλ. Πρακτικό υπ’ αρθ. 70 της ΕΑ), είχε ήδη λάβει «……λεπτομερή γνώση των πραγματικών περιστατικών που ακολούθησαν την έκδοση της ΕΑ 690/2019 και των πρακτικών που ακολούθησε η ΕΒ προκειμένου να (μην) συμμορφωθεί με την εν λόγω Απόφαση. Επίσης, ο κ. Στεφάτος είχε πλέον αποκτήσει πεποίθηση δικαίου για την κύρια υπόθεση, η οποία βεβαίως συνδέεται στενά με την υπόθεση του ελέγχου της συμμόρφωσης της ΕΒ με την ΕΑ 690/
- Τούτο δε είναι πασιφανές, αφού γνωρίζουμε ότι ο κ. Στεφάτος υπέγραψε την Εισήγηση αναφορικά και με τα δύο θέματα (καταγγελία και μη συμμόρφωση) μόλις τρεις εβδομάδες αργότερα, ήτοι στις 3.8.
- II Μυτιληναίος θεωρεί, δεδομένης της κατάστασης, ότι η συμπερίληψη του ονόματος του κ. Στεφάτου στην κληρωτίδα στις 10.7.2020 ήταν παράνομη, καθότι παραβιάζει την αρχή της αμεροληψίας» (βλ. σελ. 5-6 του υποομνήματος της εταιρείας). Συνεπώς, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ «……προβάλλει λόγο ακυρότητας της Εισήγησης περί του ελέγχου της συμμόρφωσης, λόγω παραβίασης της αρχής της αμεροληψίας, ειδικά στην συγκεκριμένη περίπτωση ενόψει των πραγματικών γεγονότων που περιγράφησαν ανωτέρω. Αν υποθετικά η ΕΑ είχε αποφασίσει την συνεκδίκαση των δύο υποθέσεων στις 4.2.2020 ή εν πάση περιπτώσει όχι πολύ αργότερα από την ημερομηνία αυτί], ώστε ο κ. Στεφάτος να μην έχει προλάβει να σχηματίσει γνώμη, δεν θα ετίθετο θέμα παραβίασης της αρχής της αμεροληψίας εν προκειμένω. Στην συγκεκριμένη όμως υπόθεση η συμπερίληψη του ονόματος του κ. Στεφάτου κατά την κλήρωση για ορισμό Εισηγητή για την δεύτερη υπόθεση έγινε πάνω από πέντε μήνες από την πρώτη κλήρωση και μόλις τρεις εβδομάδες πριν την έκδοση της Εισήγησης. Είναι δε προφανές ότι ο κ. Στεφάτος δεν συνεπικουρήθηκε ουσιαστικά στην εν λόγω υπόθεση. Ο ορισμός των συνεπικουρούντων αυτόν έγινε την Τετάρτη, 29.7.2020, 7 ήτοι μόλις τρεις εργάσιμες ημέρες πριν από την έκδοση της Εισήγησης (Δευτέρα, 3.8.2020)………. τότε γεννάται η εύλογη υπόνοια σε μας ότι είτε η Εισήγηση ήταν ήδη έτοιμη πριν τον ορισμό Εισηγητή είτε ο Εισηγητής την συνέταξε αμέσως με το νέον ορισμό του βάσει ακριβώς προσχηματισμένης άποψης!»
- Βλ. σχετικά και 75η Συνεδρίαση της ΕΑ (Πρακτικα της 29ης Οκτωβρίου 2020, σελ. 7), όπου ο πληρεξούσιος δικηγόρος της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναφέρει ότι «…..[η] άλλη αφορά τον κ. Εισηγητή. Αφορά τον κ Εισηγητή κατά το μέρος που μιλάμε για τη δεύτερη υπόθεση. Αυτή είναι καθαρή ένσταση, 47 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Επισημαίνεται ότι στην 75η Συνεδρίαση της ΕΑ (Πρακτικά της 29ης Οκτωβρίου 2020, σελ. 7) ο πληρεξούσιος δικηγόρος της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ διευκρινίζει, κατόπιν ερώτησης του Προέδρου της ΕΑ, σχετικά με την ένσταση της εταιρείας επί της υπόθεσης συμμόρφωσης, ότι «[ό]χι ένσταση εξαίρεσης. Έχουμε κάνει ένσταση ακυρότητας της εισήγησης όσον αφορά τον έλεγχο της συμμόρφωσης. Γιατί η εισήγηση είναι άκυρη, επειδή κακώς εκληρώθη ο συγκεκριμένος Εισηγητής για τον έλεγχο της συμμόρφωσης».
- Στην σελ. 14 των Πρακτικών της ΕΑ της 29ης Οκτωβρίου 2020 ο πληρεξούσιος δικηγόρος της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναφέρει ότι «[κ]. Πρόεδρε, νομίζω, ήμουνα ξεκάθαρος. Δεν θέτουμε αυτή τη στιγμή θέμα εξαίρεσης του κ. Στεφάτου για την κύρια υπόθεση. Τι άλλο να πω;….. Μίλησα ξεκάθαρα. Θέμα εξαίρεσης του κ. Στεφάτου δεν θέτουμε. Το αν έχει παραβιαστεί η αρχή της αμεροληψίας και τα λοιπά, αυτό είναι θέματα, τα οποία μπορούν, στο τέλος θα μπορέσουμε να τα εκτιμήσουμε. Και αναλόγως θα πράξουμε. Δεν χρειάζεται αυτή τη στιγμή να προσθέσω κάτι άλλο. Μπορούμε να προχωρήσουμε». Στα ίδια Πρακτικά της ΕΑ (σελ. 15), ο πληρεξούσιος δικηγόρος της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, κατόπιν ερώτησης του Προέδρου της ΕΑ αν η εταιρεία θα ασκήσει το δικαίωμα της εξαίρεσης του Ι. Στεφάτου βάσει του άρθρου 7 παρ. 3 του Κανονισμού Λειτουργεία και Διαχείρισης της ΕΑ (εφεξής και «ΚΛΔ») από την συνέχιση της ακροαματικής διαδικασίας, αναφέρει ότι «[δ]εν ασκώ ένσταση. Τι άλλο να κάνω;». Στην σελ. 18 των εν λόγω Πρακτικών της ΕΑ ο πληρεξούσιος δικηγόρος της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναφέρει ότι «…… [έ]κανα ένσταση ακυρότητας της εισήγησης. Είναι διαδικαστικό στάδιο. Δεν αφορά το συγκεκριμένο πρόσωπο του Εισηγητή, με την έννοια ότι ο συγκεκριμένος Εισηγητής έπρεπε να εξαιρεθεί. Και πάλι, πρέπει να το διακρίνουμε αυτό. Θέλει λίγο προσοχή. Άλλο αν έπρεπε να κάνω ένσταση εξαίρεσης, ουσιαστικά δεν θα έπρεπε καν να είναι στην υπόθεση, δεν θα έπρεπε καν να συμμετάσχει ούτε ως μέλος της Επιτροπής. Καταλάβατε;». Σε άλλο ερώτημα ενός μέλους της ΕΑ48 ο πληρεξούσιος δικηγόρος της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναφέρει ότι «Δεν υπάρχει θέμα». 3.2.2 Η άποψη της ΕΑ επί της ένστασης της εταιρείας ΜΥΤΗΛΙΝΑΙΟΣ
- Σύμφωνα με το άρθρο 15 του ν. 3959/2011 (Εξέταση υποθέσεων από την Επιτροπή Ανταγωνισμού), «…..
- Κάθε υπόθεση της παραγράφου 1 αμέσως μετά την έκδοση απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού περί της κατά προτεραιότητα εξέτασής της, καθώς και κάθε υπόθεση συγκέντρωσης που αφορά περιπτώσεις των άρθρων 5 μέχρι 10, ανατίθεται σε έναν από τους Εισηγητές ύστερα από κλήρωση από την Ολομέλεια της Επιτροπής Ανταγωνισμού. ….
- Ο Εισηγητής, στον οποίο ανατίθεται υπόθεση, συνεπικουρείται από υπαλλήλους της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού που ορίζονται από τον Γενικό Διευθυντή ύστερα από πρόταση του αρμόδιου κατά περίπτωση Διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης διαδικαστική ένσταση, τη δεύτερη υπόθεση, τον έλεγχο της συμμόρφωσης. Για την πρώτη υπόθεση, την κύρια υπόθεση, όπως σωστά είπατε, εκφράζουμε κάποια ερωτήματα. Δεν καταθέτουμε αυτή τη στιγμή. Επιφυλασσόμενοι των δικαιωμάτων μας σε άλλο στάδιο, δεν καταθέτουμε αυτή τη στιγμή κάποια αίτηση εξαίρεσης όσον αφορά την κύρια υπόθεση». 48 «…….. αν υποθέσουμε, …. [ό]τι η Επιτροπή στο παρόν στάδιο θεωρεί ότι η διαδικασία μέχρι τώρα είναι έγκυρη. Δεν υπάρχει θέμα συμμετοχής στο εξής του κ. Εισηγητού στη διαδικασία. Από τη δική σας πλευρά». Βλ. 75η Συνεδρίαση της ΕΑ (Πρακτικά της 29ης Οκτωβρίου 2020, σελ. 20) 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ανταγωνισμού κατά το άρθρο
- Ο αριθμός των υπαλλήλων της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού, που ορίζεται κατά περίπτωση, εξαρτάται από τη σοβαρότητα της υπόθεσης. …]».
- Σύμφωνα με το άρθρο 6 του ΚΛΔ της ΕΑ (Λόγοι αποκλεισμού Μέλους), «
- Τα Μέλη της Επιτροπής αποκλείονται από την άσκηση των καθηκόντων τους σε υπόθεση: α) από την έκβαση της οποίας έχουν άμεσο ή έμμεσο συμφέρον ή β) στην οποία έχουν αναμιχθεί αυτοπροσώπως ή δια παρενθέτου προσώπου με οποιονδήποτε τρόπο, όπως λ.χ. με την ιδιότητα του πληρεξουσίου, αντιπροσώπου, εκπροσώπου, συμβούλου, μάρτυρα, πραγματογνώμονα ή νομικού παραστάτη ή γ) υπήρξε κατά την προηγούμενη πενταετία, πριν την έναρξη της θητείας τους, ή υφίσταται σχέση του μέλους με επιχείρηση που εμπλέκεται άμεσα ή έμμεσα στην υπόθεση, κατά τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 4 του άρθρου 12 ν. 3959/
- Τα Μέλη αποκλείονται, επίσης, από την άσκηση των καθηκόντων τους, εφόσον ένα από τα μέρη ή άλλο συνδεόμενο με την υπόθεση πρόσωπο: α) έχει την ιδιότητα του συζύγου ή συγγενούς τους εξ αίματος ή εξ αγχιστείας, κατ’ ευθεία μεν γραμμή απεριορίστως, εκ πλαγίου δε μέχρι και τετάρτου βαθμού, ή β) είναι πρόσωπο με το οποίο έχουν ιδιαίτερο δεσμό ή ιδιάζουσα σχέση ή εχθρότητα».
- Σύμφωνα με το άρθρο 7 του ΚΛΔ της ΕΑ (Κοινές διατάξεις για τις δηλώσεις αποχής και τις αιτήσεις εξαίρεσης), «
- Για τον αποκλεισμό Μέλους από την άσκηση των καθηκόντων του κατά τα ανωτέρω απαιτείται υποβολή δήλωσης αποχής από το ίδιο το Μέλος ή αίτηση εξαίρεσης από ενδιαφερόμενο μέρος. …….
- Η αίτηση εξαίρεσης είναι έγγραφη και κατατίθεται στο Πρωτόκολλο Ολομέλειας και Τμημάτων της Επιτροπής ή υποβάλλεται ενώπιον της Επιτροπής κατά την έναρξη της συζήτησης της υπόθεσης, εφόσον οι λόγοι αποκλεισμού ή εξαίρεσης είναι μέχρι το χρόνο εκείνον γνωστοί, ή έως το τέλος της συζήτησης, εφόσον οι σχετικοί λόγοι προκύψουν κατά τη διαδικασία.………
- Εφόσον υποβληθεί για συγκεκριμένη υπόθεση δήλωση αποχής ή αίτηση εξαίρεσης ή κινηθεί, μετά από πρόταση του Προέδρου ή του Προεδρεύοντος αυτεπάγγελτη διαδικασία, η υπόθεση δεν συζητείται προτού ληφθεί απόφαση για τη δήλωση αποχής ή την αίτηση εξαίρεσης ή προτού καταλήξει η κατά τα ανωτέρω αυτεπάγγελτη διαδικασία. Το Μέλος, στο οποίο αφορά η δήλωση αποχής ή η αίτηση εξαίρεσης ή η αυτεπάγγελτη κίνηση της διαδικασίας, οφείλει να απέχει από κάθε διαδικαστική πράξη σχετική με τη συγκεκριμένη υπόθεση, μέχρι να ληφθεί απόφαση επί της δηλώσεως αποχής ή της αιτήσεως εξαίρεσης. […]».
- Σύμφωνα με το άρθρο 9 του ΚΛΔ της ΕΑ (Ειδικές διατάξεις για τις αιτήσεις εξαίρεσης), «
- Η αίτηση εξαίρεσης υποβάλλεται από το ενδιαφερόμενο μέρος αυτοπροσώπως ή από πληρεξούσιο με ειδική πληρεξουσιότητα, πρέπει δε να περιέχει, κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, τους λόγους εξαίρεσης που τη θεμελιώνουν ή τους τυχόν συγκεκριμένους πραγματικούς λόγους που δημιουργούν αμφιβολία ως προς την αμερόληπτη άσκηση των καθηκόντων Μέλους της Επιτροπής………..
- Η εκδίκαση της αίτησης εξαίρεσης γίνεται κατά περίπτωση από την Ολομέλεια ή το Τμήμα ενώπιον του οποίου συζητείται η κύρια υπόθεση, κατά την ημερομηνία της 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συζήτησης και πριν από την έναρξή της, παρουσία των αιτούντων και χωρίς συμμετοχή στη σύνθεση της Επιτροπής του Μέλους που η αίτηση εξαίρεσης αφορά. Το Μέλος όμως αυτό δικαιούται να παράσχει, προφορικά ή γραπτά, εξηγήσεις στην Επιτροπή. Η προαπόδειξη είναι υποχρεωτική για τους αιτούντες και η παραίτηση από την αίτηση δεν επιτρέπεται.
- Αν ένας από τους λόγους εξαίρεσης κριθεί βάσιμος, η Επιτροπή με απόφασή της, η οποία καταγράφεται στα πρακτικά, αποκλείει το Μέλος από την άσκηση των καθηκόντων του στη συγκεκριμένη υπόθεση, διαφορετικά η αίτηση απορρίπτεται. Αν ο λόγος εξαίρεσης, που υποβλήθηκε κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, κριθεί βάσιμος, εφαρμόζεται η παράγραφος 2 του άρθρου 8 του παρόντος».
- Σύμφωνα δε με το άρθρο 12 του ΚΛΔ της ΕΑ (Εισαγωγή των υποθέσεων στην Επιτροπή και ανάθεσή τους σε Εισηγητή), «
- Ο Πρόεδρος της Επιτροπής ύστερα από εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού εισάγει ενώπιον της Επιτροπής, από τις υποθέσεις των περιπτώσεων των άρθρων 1, 2 και 11 ν. 3959/2011 που εκκρεμούν ενώπιον της Γενικής Διεύθυνσης, όσες από αυτές πληρούν τα κριτήρια της κατά προτεραιότητα εξέτασης σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 του άρθρου 15 ν. 3959/
- Κάθε υπόθεση που πληροί τα κριτήρια της παραγράφου 1, αμέσως μετά την έκδοση απόφασης της Επιτροπής περί της κατά προτεραιότητα εξέτασής της, καθώς και κάθε υπόθεση (α) συγκέντρωσης επιχειρήσεων που αφορά περιπτώσεις των άρθρων 5−10 (β) ασφαλιστικών μέτρων της παραγράφου 5 του άρθρου 25 και (γ) των παραγράφων 3 του άρθρου 38 και 5 του άρθρου 39 ν. 3959/2011, ανατίθεται σε έναν από τους Εισηγητές, ύστερα από κλήρωση από την Ολομέλεια της Επιτροπής. Σε περίπτωση που η υπόθεση εισάγεται σε Τμήμα, με την ίδια απόφαση της Ολομέλειας ορίζονται, ύστερα από κλήρωση, στην οποία δεν συμμετέχει ο Εισηγητής της υπόθεσης, τα τακτικά Μέλη της Επιτροπής που θα αποτελούν τη σύνθεση του Τμήματος που αναλαμβάνει την υπόθεση».
- Σύμφωνα με το υπ’ αριθ. 50/10.7.2020 πρακτικό της Ολομέλειας της ΕΑ προκύπτει ότι η διαδικασία που ακολουθήθηκε σχετικά με την κλήρωση Εισηγητή στην παρούσα υπόθεση ήταν η κλήρωση της υπόθεσης της συμμόρφωσης των ασφαλιστικών μέτρων σε Εισηγητή, όπου, εν προκειμένου, ήταν ο Ι. Στεφάτος. Εν συνεχεία, η ΕΑ, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 21 παρ. 1 του ΚΛΔ της ΕΑ49, διέταξε την συνεκδίκαση της υπόθεσης που αφορά στην εξέταση αυτεπαγγέλτως της συμμόρφωσης της καταγγελλόμενης με την υπ' αρ 690/2019 Απόφαση Ασφαλιστικών Μέτρων. Η ΕΑ ομόφωνα έκρινε σκόπιμη την συνεκδίκαση τους, λόγω κλήρωσης και των δύο υποθέσεων στον Εισηγητή I. Στεφάτο καθώς και λόγω του (εν μέρει) κοινού τους αντικειμένου, της βέλτιστης εξυπηρέτησης του δημοσίου συμφέροντος λόγω δυνατότητας ασφαλούς διάγνωσης των θεμάτων και, τέλος, λόγω οικονομίας της διαδικασίας και εξοικονόμησης πόρων.
- Το ανωτέρω πρακτικό εστάλη κατόπιν σχετικού αιτήματος στην ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, η οποία, στην υπ’ αριθ. 544/23.10.2020 προσθήκη της, μετέβαλλε τους, κατά τα ανωτέρω, ισχυρισμούς της και επαναλαμβάνει τους ισχυρισμούς μεροληψίας προς το «
- Η Επιτροπή μπορεί αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτημα του Εισηγητή ή της Γενικής Διεύθυνσης ή των μερών να διατάξει τη συνεκδίκαση ή το χωρισμό υποθέσεων που έχουν εισαχθεί ενώπιόν της, εφόσον αυτό κρίνεται σκόπιμο για οποιοδήποτε διαδικαστικό ή ουσιαστικό λόγο». 49 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πρόσωπο του Ι. Στεφάτου λόγω της άποψής του ως μειοψηφίας στην απόφαση ασφαλιστικών μέτρων. Για τον λόγο αυτό καταλήγει ότι η όλη διαδικασία είναι άκυρη κατά το μέρος του ελέγχου της συμμόρφωσης της ΕΒ με την ΕΑ 690/2019 και πρέπει να ελεγχθεί από την ΕΑ σε ξεχωριστή διαδικασία με ορισμό Εισηγητή με κλήρωση.
- Σύμφωνα με γενική αρχή του διοικητικού δικαίου, τα όργανα της διοίκησης πρέπει να παρέχουν τα εχέγγυα αμερόληπτης κρίσης, πράγμα που μπορεί να τεθεί σε αμφισβήτηση όχι μόνο όταν υπάρχει είτε προσωπικό συμφέρον για την έκβαση της υπόθεσης, είτε ιδιαίτερος δεσμός ή ιδιάζουσα σχέση ή οξεία αντίθεση από έχθρα προς τα πρόσωπα που αφορά η ενέργεια, αλλά και γενικότερα στις περιπτώσεις που είναι δυνατό να δημιουργηθεί εύλογα η υπόνοια ότι το διοικητικό όργανο έχει ήδη σχηματισμένη και, άρα, προκατειλημμένη γνώμη για την υπόθεση που πρόκειται να κρίνει. Κατά συνέπεια, άσχετα από την ύπαρξη διάταξης που να προβλέπει για ειδικούς λόγους την εξαίρεση του συγκεκριμένου διοικητικού οργάνου, η ενέργειά του που έγινε παρά τη συνδρομή τέτοιων λόγων είναι ελαττωματική και συνεπάγεται την ακυρότητα της σχετικής διοικητικής πράξης λόγω του τεκμηρίου επηρεασμού του που δημιουργείται έτσι, έστω και αν δεν αποδεικνύεται ότι η πράξη αυτή υπήρξε πραγματικά μεροληπτική (ΣτΕ 60/2020 8η σκέψη και ΣτΕ 4616/2011, 5η σκέψη). Όμως, δεν δημιουργείται υπόνοια μεροληψίας από την έκφραση της γνώμης μέλους συλλογικού οργάνου κατά την άσκηση των καθηκόντων του (ΣτΕ 60/2020 κ.α.).
- Από τα προβαλλόμενα με την υπ’ αριθ. 544/23.10.2020 προσθήκη της, αλλά και τα διαλαμβανόμενα, κατά τα ανωτέρω, στην 75η Συνεδρίαση της ΕΑ (Πρακτικά της 29ης Οκτωβρίου 2020) η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ προσπαθεί να αποδείξει ότι ο Εισηγητής Ι. Στεφάτος, ασχολούμενος επί ικανό χρόνο με την κύρια υπόθεση (καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης) δημιουργεί εύλογη υπόνοια ότι έχει ήδη σχηματισμένη και κατά συνέπεια, προειλημμένη γνώμη, και για τη συνεκδικαζόμενη υπόθεση της συμμόρφωσης ή μη της εταιρείας ΙΜΕRΥS ΒΩΞΙΤΕΣ A.E. με το διατακτικό της υπ’ αριθ. 690/2019 Απόφασης ΕΑ. Όμως, υπό οιαδήποτε εκδοχή, τα πεδία ερεύνης εκάστης των συνεκδικαζομένων υποθέσεων είναι διαφορετικά, τούτο δε διότι το κρίσιμα ζητήματα της κύριας υπόθεσης είναι διαφορετικά εκείνα της διαπίστωσης της συμμόρφωσης ή μη προς την ως άνω απόφαση της ΕΑ, προεχόντως, διότι στη δεύτερη απόφαση, όσα κυρίως ερευνά ο εισηγητής στο πλαίσιο της πρώτης απόφασης, είναι δεδομένα και δεσμευτικά κατά την έρευνα της συμμόρφωσης ή μη, ήτοι τα ζητήματα της δεσπόζουσας θέσης της ΕΒ στο αγορά παραγωγής και εμπορίας βωξίτη, όπως και καταχρηστικής εκμετάλλευσης της θέσης αυτής εκ μέρους του, αφού αυτά, κατά πιθανολόγηση έχουν κριθεί με την υπ’ αριθ. 690/2019 Απόφαση της ΕΑ.
- Κατά την ομόφωνη γνώμη της ΕΑ οι ισχυρισμοί της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ επί της κλήρωσης του Εισηγητη στην παρούσα υπόθεση είναι προσχηματικοί, στοχεύουν δε στον εξοβελισμό του Ι. Στεφάτου για τη μειοψηφία που εξέφερε κατά τη διαδικασία έκδοσης της υπ’ αριθ. 690/2019 Απόφασης Ασφαλιστικών Μέτρων, γνώμη η οποία, κατά την πάγια Νομολογία του ΣτΕ, δεν συνιστά λόγο πλήττοντα την αμεροληψία του υπόψη προσώπου
- Βλ. νομολογία ΕΑ σχετικά με την αρχή της αμεροληψίας: ΔΕφΑθ 3529/2013, σκ. 2, ΔΕφΑθ 3695/2008, σκ. 11, ΔΕφΑθ 2410/2009, σκ. 7, ΔΕφΑθ 2221/2009, σκ. 10, ΔΕφΑθ 2741 και 2742/2012, σκ. 7, ΔΕφΑθ 2785/
- 50 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Σε κάθε περίπτωση, αν η εταιρεία ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ όντως πίστευε ότι ο Εισηγητής της υπόθεσης έπρεπε να αποκλειστεί για λόγους «ιδιάζουσας σχέσης ή εχθρότητας» ή αναφορικά γαι ενδεχόμενη αμεροληψία του, όπως αναφέρεται ανωτέρω, θα είχε ζητήσει την εξαίρεση του δυνάμει των άρθρων 7 & 9 του ΚΛΔ της ΕΑ, την οποία, ωστόσο, δεν ζήτησε, ενισχύοντας έτι περαιτέρω τον προσχηματικό χαρακτήρα της ένστασης της. 3.3 3.3.1 ΈΝΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΙΜΕRΥS ΒΩΞΙΤΕΣ A.E. & ΙΜΕRYS GREECE S.A. ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΣΕΒΑΣΜΟ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΤΟΥΣ Η άποψη τως εταιρειών ΙΜΕRΥS ΒΩΞΙΤΕΣ A.E. & ΙΜΕRYS GREECE S.A.
- Με την υπ’ αριθ. 12/11.01.2022 οι εταιρείες ΙΜΕRΥS ΒΩΞΙΤΕΣ A.E. & ΙΜΕRYS GREECE S.A. υπέβαλαν ένσταση σχετιζόμενη με την υποχρέωση της ΕΑ να σεβαστεί τα δικαιώματα άμυνας και προηγούμενης ακρόασης τους. Ειδικότερα, κατά τις δύο εταιρείες η ΕΑ δεν δύναται «…… να διαπιστώσει παράβαση και να επιβάλει πρόστιμο χωρίς να έχει προηγηθεί σχετική Εισήγηση που να διαπιστώνει παραβάσεις και κλήση προς ακρόαση», διότι αν προχωρήσει σε έκδοση Απόφασης που να διαπυστωνει παράβαση και να επιβάλει προστίμο στην παρούσα υπόθεση όπου η Εισήγηση είναι απαλλακτική, κάτι τέτοιο δεν βρίσκει έρισμα στο νόμο και τη νομολογία και παραβιάζει τα δικαιώματα άμυνας και προηγούμενης ακρόασης τους. Κατά την εταιρεία, εφόσον η ΕΑ δεν είναι σύμφωνη με τα συμπεράσματα της Εισήγησης πρέπει να αναπέμψει την υπόθεση για νέα Εισήγηση, η οποία θα τους κοινοποιηθεί για να ασκήσουν τα δικονομικά δικαιώματα τους.
- Την ανωτέρω άποψη τους υποστηρίζουν οι εταιρείες ΙΜΕRΥS ΒΩΞΙΤΕΣ A.E. & ΙΜΕRYS GREECE S.A. και με τις υπ’ αριθ. 91/03.03.2022 και 11333/13.12.2022 επιστολές τους. 3.3.2 Η άποψη της ΕΑ επί της ένστασης των εταιρειών ΙΜΕRΥS ΒΩΞΙΤΕΣ A.E. & ΙΜΕRYS GREECE S.A.
- Η Εισήγηση συνιστά απλή γνώμη. Απλή είναι η γνωμοδότηση από το περιεχόμενο της οποίας δεν δεσμεύεται το όργανο που έχει την αποφασιστική αρμοδιότητα. Σ’ αυτήν την περίπτωση, το όργανο μπορεί να αποκλίνει από τη γνωμοδότηση, αιτιολογώντας ειδικά τη διαφοροποίησή του (ΣτΕ 2450, 1303/2012, 3975, 625/2011, 2397, 1422/2010, 4154, 2792, 817/2009, 3897/2004)
- Εξάλλου, το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης ενόψει της έκδοσης δυσμενούς διοικητικής πράξης συνιστά θεμελιώδες δικαίωμα (άρθρο 41 παρ. 2 περ. α΄ ΧΘΔ52) και Βλ. Οι γνωμοδοτήσεις (Γνώμη -Πρόταση), Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, Ε. Πρεβεδούρου (https://www.prevedourou.gr/o%CE%B9-%CE%B3%CE%BD%CF%89%CE%BC%CE%BF%CE%B4%CE%BF%CF%84%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CE%B3%CE%BD%CF%8E%CE%BC%CE%B7-%CF%80%CF%81%CF%8C%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C/). 52 «
- Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην αμερόληπτη, δίκαιη και εντός ευλόγου προθεσμίας εξέταση των υποθέσεών του από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης.
- Το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει ιδίως: α) το δικαίωμα κάθε προσώπου σε προηγούμενη ακρόαση πριν να ληφθεί ατομικό μέτρο εις βάρος του, β) το δικαίωμα κάθε προσώπου να έχει πρόσβαση στον φάκελό του, τηρουμένων των 51 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κατοχυρώνεται συνταγματικώς στην ελληνική έννομη τάξη (άρθρο 20 παρ. 2 Σ.)
- Συναφώς στο άρθρο 6 παρ. 1 Κ.Διοικ.Διαδικ. προβλέπεται ότι «
- Οι διοικητικές αρχές, πριν από κάθε ενέργεια ή μέτρο σε βάρος των δικαιωμάτων ή συμφερόντων συγκεκριμένου προσώπου, οφείλουν να καλούν τον ενδιαφερόμενο να εκφράσει τις απόψεις του, εγγράφως ή προφορικώς, ως προς τα σχετικά ζητήματα.».
- Το δικαίωμα των ενδιαφερομένων επιχειρήσεων και ενώσεων επιχειρήσεων να εκφράσουν την άποψή τους, κατά την έγγραφη και την προφορική φάση της διοικητικής διαδικασίας, επί των αιτιάσεων που διατυπώνει η Επιτροπή αποτελεί ουσιώδες στοιχείο των δικαιωμάτων άμυνας (απόφαση Hoechst κατά Επιτροπής, σκ. 52)
- Επισημαίνεται προκαταρκτικά ότι σύμφωνα με πάγια ενωσιακή νομολογία, η «…ανακοίνωση συμπληρωματικών αιτιάσεων προς τους ενδιαφερομένους καθίσταται αναγκαία μόνο στην περίπτωση που το αποτέλεσμα των ερευνών οδηγεί την Επιτροπή στον καταλογισμό νέων πραγματικών περιστατικών στις επιχειρήσεις ή στην αισθητή τροποποίηση των στοιχείων που αποδεικνύουν τις αμφισβητούμενες παραβάσεις (Βλ. Απόφαση Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκ. 192, και Απόφαση 53/69, Sandoz κατά Επιτροπής, σκ. 14)»
- Σημειώνεται πάντως ότι η επικαλούμενη από τις καταγγελλόμενες νομολογία σύμφωνα με την οποία είναι απαραίτητη η προηγούμενη κοινοποίηση Εισήγησης στις ίδιες (βλ. σχετικά σελ. 3-5 της υπ’ αριθ. 12/11.01.2022 επιστολής των εταιρειών ΙΜΕRΥS ΒΩΞΙΤΕΣ A.E. & ΙΜΕRYS GREECE S.A.) δεν δύναται να τύχει αναλογικής εφαρμογής ενόψει της διαφοροποίησης της Ανακοίνωσης Αιτιάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της αρχής της διαδικαστικής αυτονομίας.
- Αντιστοίχως, στην ελληνική έννομη τάξη, κατά πάγια νομολογία, η εκ νέου τήρηση του τύπου της προηγούμενης ακρόασης δεν είναι απαραίτητη στην περίπτωση που μεταβληθεί για οποιοδήποτε λόγο η νομική βάση στην οποία στηρίζεται το δυσμενές μέτρο, εφόσον από τη μεταβολή αυτή δεν προκύπτουν νέα πραγματικά ζητήματα, για τα οποία ο ενδιαφερόμενος θα έπρεπε να τοποθετηθεί
- Περαιτέρω, η μεταβολή του νομίμων συμφερόντων της εμπιστευτικότητας και του επαγγελματικού και επιχειρηματικού απορρήτου, γ) την υποχρέωση της διοίκησης να αιτιολογεί τις αποφάσεις της.» 53 «
- Kαθένας έχει δικαίωμα στην παροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια και μπορεί να αναπτύξει σ' αυτά τις απόψεις του για τα δικαιώματα ή συμφέροντά του, όπως νόμος ορίζει.
- Tο δικαίωμα της προηγούμενης ακρόασης του ενδιαφερομένου ισχύει και για κάθε διοικητική ενέργεια ή μέτρο που λαμβάνεται σε βάρος των δικαιωμάτων ή συμφερόντων του.». 54 Βλ. Case T-305/94 Limburgse Vinyl Maatschappij NV v Commission, σκ. 263«… Δεν μπορεί να συναχθεί από τη νομολογία αυτή ότι ο σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας επιβάλλει στην Επιτροπή, όταν αυτή κινεί διαδικασία προς διαπίστωση παραβάσεως των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού εναντίον πλειόνων επιχειρήσεων, υποχρέωση άλλη από εκείνη που της επιβάλλει να παράσχει σε κάθε μία από τις επιχειρήσεις αυτές, στη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, τη δυνατότητα να γνωστοποιήσει λυσιτελώς την άποψή της επί του υποστατού και της κρισιμότητας των επιμάχων πραγματικών περιστατικών και περιστάσεων και επί των εγγράφων τα οποία έλαβε υπόψη της η Επιτροπή προς στήριξη του ισχυρισμού της ότι συντρέχει περίπτωση παραβάσεως του κοινοτικού δικαίου».) Βλ. και Sandoz κατά Επιτροπής, σκ. 14 Βλ. ΔΕΕ, υπόθεση C-41/69, ACFChemiefarmaNV, σκ. 94 και C 448/11 P, SNIA κατά Επιτροπής, σκ.
- 55 Βλ. ενδεικτικώς, και ΓενΔΕΕT-111/08, MasterCard κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκ. 265 επ. και κυρίως σκ.
- 56 Βλ. ενδεικτικά ΣτΕ 1059/2019: «Εξ άλλου, σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη επί του συγκεκριμένου ζητήματος νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ 4210/2011, 5175/1996, 1016/1991), την οποία εν μέρει αναφέρει ο αναιρεσείων μεταξύ πολλών μη κρισίμων αποφάσεων, η μεταβολή από το 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ νομικού χαρακτηρισμού των ίδιων πραγματικών περιστατικών για τα οποία ο ενδιαφερόμενος είχε την ευκαιρία να εκθέσει τις απόψεις του ενώπιον της Διοίκησης, πριν από την επιβολή πειθαρχικής κύρωσης εις βάρος του, δεν επιβάλλει την εκ νέου τήρηση του τύπου
- Στο ίδιο πνεύμα και η ΣτΕ 860/2019 (επί προσφυγής κατά απόφασης της ΕΕΤΤ περί επιβολής κυρώσεων): «
- Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση με την αναιρεσιβαλλόμενη έγινε δεκτό ότι οι παραβάσεις που αποδίδονται στην προσφεύγουσα και ήδη αναιρεσείουσα εταιρεία, με την προσβαλλόμενη απόφαση, είναι ακριβώς εκείνες που της προσάπτονται με την καταγγελία της εταιρείας ……… και που αφορούν τις πρακτικές της συμπιέσεως τιμών και της διακριτικής μεταχειρίσεως που ακολουθούσε από το χρόνο της υποβολής της καταγγελίας αυτής έως και τη διεξαγωγή της επαναληπτικής ακροαματικής διαδικασίας στις 2.3.2006, τις οποίες πρακτικές διερεύνησε η Ε.Ε.Τ.Τ., στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της έως το χρόνο αυτό, εφόσον, όπως διαπίστωσε, ακολουθούντο καθόλο το χρονικό αυτό διάστημα και δεν είχαν μεταβληθεί, ενώ ούτε τα μέρη υποστήριξαν κάτι τέτοιο, αντίθετα, όπως προκύπτει από τα οικεία πρακτικά της ακροαματικής διαδικασίας, αναφέρθηκαν στις συνέπειες των εν λόγω πρακτικών έως και το χρόνο της διεξαγωγής της. Επομένως, δεν τίθεται ζήτημα στοιχειοθετήσεως διαφορετικών παραβάσεων με βάση οψιγενή στοιχεία τα οποία δεν γνωστοποιήθηκαν στην αναιρεσείουσα. Η ανωτέρω καταγγελία κοινοποιήθηκε στην τελευταία ενώ το κύριο περιεχόμενό της αναφερόταν και στις πράξεις διεξαγωγής ακροάσεως, με τις οποίες κλήθηκε ενώπιον της Τριμελούς Επιτροπής Ακροάσεων για τη νομική διερεύνησή της. Περαιτέρω, η Ε.Ε.Τ.Τ., για την απόδειξη της υπάρξεως της συμπιέσεως τιμών, εφήρμοσε τη μία από τις δύο οικονομικές μεθόδους που αναφέρονται στην Ανακοίνωση της Επιτροπής για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού στις συμφωνίες προσβάσεως στον τομέα των τηλεπικοινωνιών (98/C265/02), και συγκεκριμένα εκείνη που στηρίζεται στα στοιχεία κόστους ενός εύλογα αποδοτικού παρόχου (…………), λαμβάνοντας υπόψη στοιχεία που της προσκόμισαν οι πάροχοι υπηρεσιών διαδικτύου, μετά από επιστολές που τους απέστειλε, και όχι εκείνη που στηρίζεται στα στοιχεία κόστους του εγκαταστημένου παρόχου, γιατί αυτός, δηλαδή η εταιρεία Ο.Τ.Ε. Α.Ε., αν και κλήθηκε με σχετικές επιστολές να προσκομίσει τέτοια στοιχεία, αρνήθηκε να τα προσκομίσει, γεγονός το οποίο είχε ως αποτέλεσμα να της δικαστήριο της νομικής βάσεως της φορολογικής εγγραφής, δηλαδή η υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε κανόνα δικαίου διαφορετικό από εκείνον στον οποίον τα υπήγαγε η φορολογική αρχή, δεν αντίκειται σε καμμία διάταξη νόμου ή δικονομική αρχή, αν, λόγω, της μεταβολής αυτής, δεν προκύπτουν περαιτέρω πραγματικά ζητήματα και, συνεπώς, ο φορολογούμενος δεν στερείται της ευχέρειας να προβάλει επ’ αυτών τις τυχόν αντιρρήσεις του. Εν όψει της νομολογίας αυτής, δεν απεκλείετο, κατ’ αρχήν, στο δικαστήριο της ουσίας να προβεί σε μεταρρύθμιση της καταλογιστικής πράξεως κατά μεταβολή της νομικής της βάσεως αντί να την ακυρώσει. Ως εκ τούτου, εν προκειμένω, από μόνη την μεταρρύθμιση της επίδικης καταλογιστικής πράξεως, στην οποία προέβη το δικάσαν δικαστήριο, κατά μεταβολή της νομικής της βάσεως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι στοιχειοθετείται έμμεση ερμηνευτική αντίθεση της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προς την υφισταμένη νομολογία. Ούτε άλλωστε ο αναιρεσείων επικαλείται, κατά τρόπο αρκούντως ειδικό και ορισμένο, σαφώς συναγομένη από την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση αντίθετη ερμηνευτική κρίση. Συνεπώς, εφ’ όσον κατά τα ανωτέρω η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση δεν περιέχει κρίση, ρητή ή έμμεση, ερμηνευτική του άρθρου 79 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, αντίθετη προς την προπαρατεθείσα κρίσιμη νομολογία, την οποία -μεταξύ άλλων μη κρισίμων αποφάσεωνεπικαλείται ο αναιρεσείων, ο λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.» 57 Βλ. σχετικά ΣτΕ 167/
- 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επιβληθούν κυρώσεις, με την ΑΠ 4886/177/4.7.2008 απόφαση της Ε.Ε.Τ.Τ. Ανεξάρτητα δε από την έρευνα του αν η επιλογή της οικονομικής μεθόδου για την απόδειξη της ύπαρξης συμπίεσης τιμών ανήκει ή όχι στη διακριτική ευχέρεια της Ε.Ε.Τ.Τ., στην προκειμένη περίπτωση αυτή, όπως αναφέρεται στην προβαλλόμενη απόφασή της, κατέφυγε στην εφαρμογή της συγκεκριμένης οικονομικής μεθόδου εξαιτίας της συμπεριφοράς της αναιρεσείουσας εταιρείας, η οποία αρνήθηκε να της διαθέσει τα στοιχεία που της ζήτησε και που ήταν αναγκαία για την εφαρμογή της άλλης οικονομικής μεθόδου, με αποτέλεσμα να καταστήσει ανέφικτη την εφαρμογή της. Επομένως, δεν ετίθετο ζήτημα υποχρεώσεως της Ε.Ε.Τ.Τ. να της γνωστοποιήσει την οικονομική μέθοδο την οποία επρόκειτο να εφαρμόσει καθώς και τα στοιχεία των παρόχων των υπηρεσιών διαδικτύου που χρησιμοποίησε, τα οποία, άλλωστε, δεν υποστηρίζει ότι της ζήτησε. Κατ’ ακολουθίαν, έκρινε τελικώς το Εφετείο ότι η αναιρεσείουσα εταιρεία, λαμβάνοντας γνώση της ένδικης καταγγελίας και των πράξεων διεξαγωγής ακροάσεως και έχοντας γνώση των όσων διημείφθησαν κατά την ακροαματική διαδικασία αλλά και της συμπεριφοράς της, ήταν σε θέση να αντιληφθεί για ποιες πρακτικές ελέγχεται και να ασκήσει τα δικαιώματα άμυνάς της, και, συνεπώς, απέρριψε ως αβάσιμο τον λόγο της προσφυγής της περί παραβιάσεως αυτών. Επομένως, στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει ανελέγκτως από την αναιρεσιβαλλόμενη, η απόφαση της Ε.Ε.Τ.Τ. δεν προσήψε στην Ο.Τ.Ε. Α.Ε. παραβάσεις διαφορετικές από εκείνες που εκτίθενται στην καταγγελία της εταιρείας ………. ούτε έλαβε υπόψη πραγματικά περιστατικά επί των οποίων η Ο.Τ.Ε. Α.Ε. δεν είχε την ευκαιρία να παράσχει εξηγήσεις, εφόσον στην αναιρεσιβαλλόμενη αναφέρεται ότι, όπως προκύπτει από τα οικεία πρακτικά της ακροαματικής διαδικασίας, δόθηκε στα μέρη η ευκαιρία να αναφερθούν στις συνέπειες των εν λόγω πρακτικών έως και το χρόνο διεξαγωγής της ακροάσεως, οι οποίες (συνέπειες) δεν μετεβλήθησαν καθ’ όλο το ελεγχόμενο διάστημα (πρβλ. απόφαση ΔΕΚ της 15.7.1970 στην υπόθεση 41/69, ACFChemiefarma σκέψη 94, απόφαση Γεν. Δικαστηρίου της 29.3.2012στην υπόθεση Τ-336/07, TelefonicaSA σκέψεις 79-85). Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος ο λόγος ότι η απόφαση της Ε.Ε.Τ.Τ. στηρίχθηκε σε οψιγενή στοιχεία, τα οποία δεν της κοινοποιήθηκαν κατά την ακροαματική διαδικασία, εφόσον πλήσσει την εκτίμηση περί πραγμάτων του δικάσαντος Εφετείου, η οποία δεν ελέγχεται κατ’ αναίρεση. Εξάλλου, ανεξαρτήτως του ότι η εφαρμογή από την Ε.Ε.Τ.Τ. μιας εκ των δύο οικονομικών μεθόδων που αναφέρονται στην Ανακοίνωση της Επιτροπής «για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού στις συμφωνίες πρόσβασης στον τομέα των τηλεπικοινωνιών (98/C265/02)» για την έρευνα της συμπίεσης τιμών (σκέψεις 117-119) δεν συνιστά, κατά την έννοια των παραπάνω διατάξεων, στοιχείο του φακέλου που πρέπει να κοινοποιείται στα ενδιαφερόμενα μέρη, πάντως, εν προκειμένω, η Ο.Τ.Ε. Α.Ε. ήταν ευλόγως σε θέση να προβλέψει ότι η Ε.Ε.Τ.Τ. θα επέλεγε τη μέθοδο του «εύλογα αποδοτικού παρόχου» (…………), αντί αυτής «του εγκατεστημένου παρόχου», εφόσον η εφαρμογή της τελευταίας απαιτεί τη λήψη στοιχείων από τον πάροχο αυτό, δηλαδή, εν προκειμένω την Ο.Τ.Ε. Α.Ε., η οποία όμως, αρνήθηκε να τα παράσχει (πρβλ. απόφαση Γεν. Δικαστηρίου στην υπόθεση Τ-336/07, TelefonicaSA, σκέψεις 7985). Ο ειδικότερος δε ισχυρισμός της αναιρεσείουσας ότι δεν μπόρεσε να αντιταχθεί στα στοιχεία στα οποία στηρίχθηκε η μέθοδος αυτή, διότι δεν της κοινοποιήθηκαν κατά τη διοικητική διαδικασία, πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής, εφόσον δεν παραθέτει τους 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ισχυρισμούς που θα είχε προβάλει ή τα αποδεικτικά στοιχεία που θα είχε προσκομίσει, αν της είχαν γνωστοποιηθεί τα επίμαχα στοιχεία, ο δε σχετικός λόγος προσφυγής, με τον οποίο είχε αμφισβητήσει πρωτοδίκως την ορθότητα του εξαγόμενου από την Ε.Ε.Τ.Τ. συμπεράσματος βάσει των στοιχείων αυτών, δε είχε προβληθεί ενώπιον του δικάσαντος Εφετείου παραδεκτώς, όπως νομίμως κρίθηκε με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, όπως θα εκτεθεί και περαιτέρω (βλ. ΣΕ 2365/2013 σκ. 11, πρβλ. ΣΕ Ολ. 4447/2012 Ολ., 715/2013). Κατά συνέπεια, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος στο σύνολό του, σύμφωνα και με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη περί της εννοίας των συνταγματικών διατάξεων, των διατάξεων της ΕΣΔΑ και των λοιπών ειδικών διατάξεων που ρυθμίζουν τα δικαιώματα αμύνης του τιμωρηθέντος κατά την διαδικασία διαπιστώσεως παραβάσεως των κανόνων του ανταγωνισμού.».
- Συναφής και η ΣτΕ 454/2019 (επί προσφυγής κατά απόφασης της ΕΕΤΤ περί επιβολής κυρώσεων): «
- Επειδή, εξάλλου, το Διοικητικό Εφετείο απέρριψε τον προβληθέντα με την προσφυγή λόγο περί παραβίασης του άρθρου 20 παρ. 2 του Συντάγματος, λόγω της μη παροχής δυνατότητας αντικρούσεως του τελικού πορίσματος της Επιτροπής Ακροάσεων της ΕΕΤΤ, ως αβάσιμο, με την αιτιολογία ότι η αναιρεσείουσα, όπως και η ίδια συνομολόγησε, κλήθηκε σε ακρόαση από την προβλεπόμενη από το νόμο Επιτροπή, η οποία αποτελείτο από μέλη του αποφασίζοντος οργάνου, εξέθεσε τις απόψεις της επί του σχεδίου του πορίσματος, καλυπτομένου με τον τρόπο αυτό πλήρως του δικαιώματός της για προηγούμενη ακρόαση που απορρέει από το Σύνταγμα και τις σχετικές διατάξεις, οι οποίες, μάλιστα, δεν προβλέπουν περαιτέρω κλήση του ενδιαφερόμενου για ακρόαση επί του τελικού πορίσματος και του ύψους του επιβληθέντος προστίμου. Εξάλλου, κατά το δικάσαν Εφετείο, το είδος των κυρώσεων και το ύψος του προστίμου καθορίστηκε από την Ολομέλεια, η οποία σύμφωνα με τις διατάξεις που προαναφέρθηκαν έχει και την αποφασιστική προς τούτο αρμοδιότητα, μη δεσμευόμενη από την πρόταση της Επιτροπής Ακροάσεων, το δε δικαστήριο της ουσίας, κατά την εκτίμηση των πραγμάτων, έχει τη δυνατότητα, εντός των ορίων της προσφυγής, να μεταρρυθμίσει την προσβαλλόμενη πράξη.
- Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι η ως άνω κρίση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης παραβιάζει το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης και την δικαιολογημένη εμπιστοσύνη που επιβάλλουν ότι ο διωκόμενος θα μπορεί να διατυπώσει τις απόψεις του σε τελευταίο στάδιο, προκειμένου να έχει τη δυνατότητα να αντικρούσει όλα τα στοιχεία που ενδέχεται να επηρεάσουν την κρίση του αποφασίζοντος οργάνου. Ο λόγος, όμως, αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι οι προαναφερθείσες διατάξεις του Κανονισμού Ακροάσεων που προβλέπουν διαδικασία ακροάσεως, η οποία περιλαμβάνει την ακρόαση ενώπιον του αρμοδίου οργάνου, με την υποβολή ερωτήσεων και διευκρινίσεων από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, τη σύνταξη σχεδίου πορίσματος επί των συναγομένων από τη διεξαχθείσα διαδικασία ακροάσεως από μέλος της Επιτροπής που παρέστη καθ’ όλη τη διάρκεια της διεξαγωγής της διαδικασίας αυτής, την κοινοποίηση αυτού, συνοδευομένου από υπόμνημα σχολιασμού της νομικής υπηρεσίας της ΕΕΤΤ στους ενδιαφερόμενους με δυνατότητα υποβολής υπομνημάτων αντίκρουσης αυτού και η οποία (διαδικασία) τηρήθηκε πλήρως στην προκειμένη περίπτωση, δεν παραβιάζουν το δικαίωμα άμυνας και προηγούμενης 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ακρόασης του διωκομένου, εκ μόνου του λόγου ότι δεν προβλέπουν την κοινοποίηση του τελικού πορίσματος στους ενδιαφερομένους, δοθέντος, μάλιστα, ότι η αναιρεσείουσα δεν παραθέτει τους ισχυρισμούς που θα είχε προβάλει ή τα αποδεικτικά στοιχεία που θα είχε προσκομίσει ως προς το ζήτημα του ύψους του προτεινόμενου προστίμου, που αποτελεί το μοναδικό στοιχείο το οποίο, όπως συνομολογεί και η ίδια, διαφοροποιείται σε σχέση με το κοινοποιηθέν σε αυτή σχέδιο πορίσματος (πρβλ. ΣτΕ 715/2013).».
- Συναφής και η ΣτΕ 1677/2014: «9 … Επομένως, αρκεί η γνωστοποίηση στην επιχείρηση, η οποία απειλείται με κυρώσεις για παράβαση της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, των κυρίων πραγματικών και νομικών στοιχείων που μπορούν να επισύρουν πρόστιμο, όπως η σοβαρότητα και η διάρκεια της παραβάσεως, προκειμένου να πληρούται η υποχρέωση σεβασμού του δικαιώματος ακροάσεως, υπό την έννοια ότι παρέχονται, πάντως, σ’ αυτήν τα αναγκαία στοιχεία για να αμυνθεί έναντι όχι μόνον της διαπιστώσεως της παραβάσεως αλλά και της επιβολής του προστίμου (πρβλ. ΣτΕ 1324/2013 και απoφάσεις ΔΕΚ, C-189, 202, 205-208, 213/2002).».
- Συναφώς, η ΣτΕ 1324/2013 αναφέρει ότι: «
- Επειδή, ο Κανονισμός Λειτουργίας και Διαχειρίσεως της ΕΑ (ήτοι η 8275/15-122006 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημοσίας Διοικήσεως και Αποκεντρώσεως, Οικονομίας και Οικονομικών και Αναπτύξεως, Β’ 1890/29-12-2006), ο οποίος ίσχυε κατά το χρόνο εκδόσεως της επίδικης πράξεως της ΕΑ, ορίζει, περαιτέρω, στο 5 παρ.3 ότι οι συνεδριάσεις της ΕΑ δεν είναι δημόσιες, στο άρθρο 10 παρ.3 ότι, προκειμένου να εισαχθεί μια υπόθεση προς συζήτηση ενώπιον της ΕΑ, επιδίδεται έγγραφη κλήτευση στα μέρη, στο άρθρο 11 παρ.1-4, ότι η εισήγηση της ΓΔΑ επιδίδεται, μαζί με την ως άνω κλήτευση, στα μέρη, τα οποία οφείλουν να καταθέσουν γραπτό υπόμνημα με τις απόψεις τους και τα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται, κι ότι κάθε μέρος δικαιούται να λάβει αντίγραφο των απόψεων του άλλου μέρους και των εγγράφων που αυτό έχει προσκομίσει, με δυνατότητα αντικρούσεως, με την επιφύλαξη των κατ’ άρθρο 19 απορρήτων στοιχείων. Σύμφωνα με την τελευταία αυτή διάταξη (βλ. παρ. 4) υφίσταται δυνατότητα προσβάσεως του ενδιαφερομένου, κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία, και στα απόρρητα στοιχεία, εφ’ όσον είναι απολύτως αναγκαία για την άσκηση των δικαιωμάτων άμυνας, κατόπιν σχετικού αιτήματος ενώπιον του Προέδρου της ΕΑ. Τέλος, στο άρθρο 20 παρ. 3 και 4 ορίζεται ότι κατά την συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον της ΕΑ ο Γενικός Εισηγητής αναπτύσσει την εισήγησή του επί των νομικών και πραγματικών δεδομένων αυτής καθώς και τις προτάσεις του και, στην συνέχεια, λαμβάνουν το λόγο τα μέρη. Αντίστοιχες διατάξεις περιελάμβανε ο προηγούμενος, καταργηθείς με τον ανωτέρω, Κανονισμός (963/2001 κοινή απόφαση των αυτών ως άνω Υπουργών, Β’ 361), ο οποίος ίσχυε κατά το χρόνο εκδόσεως της 8218/15-12-2006 εισηγήσεως της ΓΔΑ (χωρίς, όμως, ρητή πρόβλεψη περί δυνατότητας προσβάσεως των ενδιαφερομένων σε απόρρητα στοιχεία). Επομένως, αρκεί η γνωστοποίηση στην επιχείρηση, η οποία απειλείται με κυρώσεις για παράβαση της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, των κυρίων πραγματικών και νομικών στοιχείων που μπορούν να επισύρουν πρόστιμο, όπως η σοβαρότητα και η διάρκεια της παραβάσεως, προκειμένου να πληρούται η υποχρέωση σεβασμού του δικαιώματος ακροάσεως, υπό την έννοια ότι παρέχονται, πάντως, σ’ αυτήν τα αναγκαία στοιχεία για να αμυνθεί έναντι όχι μόνον της 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ διαπιστώσεως της παραβάσεως αλλά και της επιβολής του προστίμου (πρβλ. ανωτέρω αποφ. ΔΕΚ, C-189, 202, 205-208, 213/2002, σκ. 428).».
- Σχετικώς, η ΣτΕ 2778/2018 (επί προσφυγής κατά απόφασης του ΕΣΡ περί επιβολής κυρώσεων) αναφέρει ότι: «
- Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, με την ……/15.2.2013 πρόσκληση του Προέδρου του ΕΣΡ (βλ. ομοίως και την ……/1.2.2013 προηγούμενη πρόσκληση), η αιτούσα εταιρεία εκλήθη να προσέλθει στις 26.2.2013 στη συνεδρίαση της Ολομελείας του ΕΣΡ προς παροχή εξηγήσεων, μεταξύ άλλων, «για ενδεχόμενη παράβαση των διατάξεων που αφορούν ... στο άρ. 9 παρ. 1 (α) του ν. 2251/1994, στο άρ. 2 περ. γ και δ και στο άρ. 5 παρ. 1 και 2 του π.δ. 100/2000, Κανονισμός 3/1991 του ΕΣΡ – συγκεκαλυμμένη διαφήμιση επιχείρησης», για εκπομπή του ……..., στις 2 και 3.10.
- Σχετικώς με την εκπομπή αυτή, στην ……../23.1.2013 εισήγηση του ειδικού επιστήμονα προς το ΕΣΡ αναφέρεται ότι «δύσκολα θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι δεν έχει τηρηθεί η επιβαλλόμενη από το Σύνταγμα και την κοινή νομοθεσία ευπρέπεια στη γλωσσική διατύπωση καθώς και η προστασία των ανήλικων ακροατών, πολύ δε περισσότερο η ποιοτική στάθμη της συγκεκριμένης ενημερωτικής εκπομπής», καθώς και ότι «φαίνεται ότι πρόκειται για συγκεκαλυμμένη διαφήμιση ... εταιρείας και των προϊόντων που διακινεί, καθώς είναι πρόδηλος ο διαφημιστικός σκοπός της παρουσίασης σε συνδυασμό με τα δεδομένα της κοινής πείρας, δεδομένου ότι δεν προστατεύεται το συμφέρον των τηλεθεατών, στους οποίους ασκείται ουσιώδης επιρροή σχετικά με την προώθηση της διαφημιζόμενης επιχείρησης». Με την προσβαλλόμενη πράξη επιβλήθηκε σε βάρος της αιτούσας εταιρείας η διοικητική κύρωση του προστίμου ύψους 10.000 ευρώ λόγω του ότι κατά την εκπομπή του ……. στις 2.10.2012 «δεν τηρήθηκε η [διάταξη του άρ. 6 παρ. 2 του ν. 2328/1995] περί ευπρεπούς και καλαίσθητης εκφοράς λόγου, ούτε η διάταξη του Συντάγματος κατά την οποία πρέπει να εξασφαλίζεται η ποιοτική στάθμη που επιβάλλει η κοινωνική αποστολή της ραδιοφωνίας, η πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας και ο σεβασμός της αξίας του ανθρώπου».
- Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη πράξη πρέπει να ακυρωθεί διότι η αιτούσα δεν εκλήθη σε προηγούμενη ακρόαση για την παράβαση για την οποία της επιβλήθηκε κύρωση, αλλά για εντελώς διαφορετική και έτσι δεν κατέστη δυνατό να τύχει λυσιτελούς υπεράσπισης ενώπιον του ΕΣΡ. Ο λόγος αυτός, όπως προκύπτει από τα ανωτέρω εκτεθέντα, είναι βάσιμος, δοθέντος ότι πράγματι η αιτούσα είχε κληθεί σε ακρόαση για ενδεχόμενη παράβαση της ραδιοτηλεοπτικής νομοθεσίας λόγω συγκεκαλυμμένης διαφήμισης, ενώ η κύρωση επιβλήθηκε λόγω μη ευπρεπούς και καλαίσθητης εκφοράς λόγου και μη τήρησης της ενδεδειγμένης ποιοτικής στάθμης (πρβλ. ΣΕ 3794/2015, 661/2006). Εξάλλου, ο λόγος αυτός προβάλλεται λυσιτελώς, δοθέντος ότι με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη πράξη είναι πλημμελώς αιτιολογημένη, ερχόμενη σε αντίθεση με την εισήγηση του ειδικού επιστήμονα, η οποία ήταν θετική, τα δε περί του αντιθέτου υποστηριζόμενα από το ΕΣΡ είναι απορριπτέα ως αβάσιμα.».
- Ωστόσο, ειδικώς ως προς την ενώπιον της ΕΑ διαδικασία, επισημαίνεται ότι επ’ αυτής εφαρμόζεται η δικονομία του ΚΛΔ ΕΑ. Βάσει του άρθρου 27 παρ. 5 ΚΛΔ ΕΑ, μπορεί να γίνει αναπομπή από την Ολομέλεια εισαχθείσης ενώπιόν της υπόθεσης στη ΓΔΑ προς λήψη συμπληρωματικών μέτρων έρευνας. Ακόμη και εάν γίνει δεκτό ότι εν γένει 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ είναι δυνατή η αναπομπή από την Ολομέλεια στον Εισηγητή μίας υπόθεσης προς επανεκτίμησή της, πάντως, δεν υποστηρίζεται ότι, σε περίπτωση αρνητικής εισήγησης, με την οποία, κατά πλειοψηφία ή ομοφώνως, δεν συντάσσεται η Ολομέλεια, δύναται η τελευταία να υποδείξει στον Εισηγητή το περιεχόμενο της πρότασής του (βλ. και άρθρο 12 ν. 39592011). Στην τελευταία αυτή περίπτωση, και εφόσον δεν απαιτείται νέα έρευνα ώστε να εφαρμοστεί το άρθρο 27 παρ. 5 ΚΛΔ ΕΑ, προκρίνεται η έκδοση απόφασης επί τη βάσει των πραγματικών περιστατικών της εισήγησης.
- Ως προς την πλήρωση της απαίτησης της εθνικής νομολογίας για περιγραφή στην εισήγηση των κυρίων πραγματικών και νομικών στοιχείων που μπορούν να επισύρουν πρόστιμο, όπως η σοβαρότητα και η διάρκεια της παραβάσεως, προκειμένου να πληρούται η υποχρέωση σεβασμού του δικαιώματος ακροάσεως, επισημαίνεται ότι, πάντως, ακόμη και επί αρνητικής εισήγησης, περιγράφονται σε αυτή τόσο τα ερευνώμενα πραγματικά περιστατικά όσο και η νομική βάση, στην οποία υπάγονται, ώστε να είναι σαφώς υποστηρίξιμο ότι έχουν γνωστοποιηθεί αυτά στην καθ’ ης, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι κατά τον Εισηγητή δεν υφίσταται παράβαση. Τα ως άνω ισχύουν, πολλώ δε, μάλλον, στην περίπτωση που η υπόθεση εκκινήθηκε επί τη βάσει καταγγελίας, από την οποία αναμένεται να προκύπτουν οι αιτιάσεις, το πραγματικό και ο νομικός χαρακτηρισμός της ισχυριζόμενης παράβασης. Το αντικείμενο της ακρόασης στην οποία έχει κληθεί με τη σχετική πράξη της ΕΑ, είναι ακριβώς η διερεύνηση της βασιμότητας των ισχυρισμών του καταγγέλλοντος, γεγονός το οποίο καταρχήν αρκεί για να μη συντρέχει κάποια παραβίαση του δικαιώματος άμυνας. Από το δε νομοθετικό πλαίσιο το οποίο διέπει τη λειτουργία της ΕΑ, το οποίο μνημονεύεται εκτενώς στην Εισήγηση, ο καταγγελλόμενος, ως ελεγχόμενος, δύναται να αντιληφθεί ότι η ενώπιον της ΕΑ διαδικασία δύναται να καταλήξει σε διαπίστωση παράβασης και σε επιβολή προστίμου.
- Εν προκειμένω, από τα διαλαμβανόμενα στην υπ’ αριθ. πρωτ. 7066/3.8.2020 Εισήγηση του Ι. Στεφάτου, προκύπτει τόσο η διάρκεια της ερευνηθείσας παράβασης όσο και η σοβαρότητα αυτής, ακόμη και εάν δεν προτείνεται η διαπίστωσή της και η επιβολή προστίμου. Ειδικότερα, η διάρκεια συνάγεται από την λεπτομερή περιγραφή των πραγματικών περιστατικών και η σοβαρότητα, παρότι σε έναν βαθμό συνέχεται προς τα περιστατικά κάθε υπόθεσης, πάντως μπορεί να γίνει αντιληπτή από την καθ’ ης επιχείρηση, ιδίως αφής στιγμής εκπροσωπείται από έμπειρους νομικούς παραστάτες, επί τη βάσει της πάγιας διοικητικής πρακτικής της ΕΑ ή/και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της νομολογίας των ενωσιακών και εθνικών δικαστηρίων επί παραβάσεων που εμπίπτουν στην ίδια τυπολογία με την ερευνώμενη.
- Εξάλλου, όπως προκύπτει από την ενότητα «Το αίτημα της ΙΜ περί αναπροσαρμογής προς το ηπιότερον του επιβαλλόμενου προστίμου λόγω αδυναμίας πληρωμής (INABILITY TO PAY)» της παρούσας, η ΕΑ αξιολόγησε το αίτημα των εταιρειών περί αδυναμίας πληρωμής του προστίμου και εν μέρει αποδέχτηκε αυτό, κατόπιν των στοιχείων που προσκόμισαν οι εταιρείες με τις υπ’ αριθ. 12/11.01.2022, 91/03.03.2022 και 100/11.03.
- 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 4 Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ
- Στο πλαίσιο της εξέτασης της Καταγγελίας και του σωρευθέντος αιτήματος λήψης ασφαλιστικών μέτρων, και σε συνέχεια των ανωτέρω προσκομισθέντων στοιχείων, η ΓΔΑ απέστειλε ερωτηματολόγια-επιστολές παροχής στοιχείων τόσο στην Καταγγέλλουσα58 και στις Καταγγελλόμενες59, όσο και σε εταιρείες παραγωγής βωξίτη ή/και αλουμίνας στο Μαυροβούνιο και στην Τουρκία60, καθώς και στην […]61, προκειμένου να συγκεντρωθούν, μεταξύ άλλων στοιχεία σχετικά με τα διάφορα είδη παραγόμενου βωξίτη, τα τεχνικά χαρακτηριστικά του κάθε είδους βωξίτη, τον βαθμό εναλλαξιμότητας αυτών για την παραγωγή αλουμίνας, την ετήσια παραγωγή βωξίτη και την ετήσια ποσότητα εισαγωγών/εξαγωγών, στοιχεία παρελθούσης και μελλοντικής δυνατότητας παραγωγής βωξίτη, τις συνθήκες και το κόστος που αφορούν στην παραγωγή και τα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό αυτού
- Επιπλέον εστάλησαν επιστολές παροχής στοιχείων σε εταιρείες έλασης και διέλασης αλουμινίου, προκειμένου να ερευνηθεί το αποτέλεσμα της μείωσης της παρεχόμενης ποσότητας βωξίτη από την ΙΒ προς τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ στην κατάντη αγορά των διελαστών
- Επιπρόσθετα, τα εμπλεκόμενα μέρη, υπέβαλαν υπομνήματα64 και οικονομικές, νομικές και τεχνικές μελέτες/εκθέσεις (τόσο σε στάδιο προγενέστερο της διαδικασίας εξέτασης αυτεπάγγελτης λήψης ασφαλιστικών μέτρων όσο και σε μεταγενέστερο στάδιο αυτής στο πλαίσιο εξέτασης της κύριας υπόθεσης), αναφορικά με τον ορισμό της σχετικής αγοράς, τη δυνατότητα εναλλαξιμότητας των διαφόρων ειδών βωξίτη για την παραγωγή αλουμίνας, την τεκμηρίωση ύπαρξης ή μη δεσπόζουσας θέσης, και την τεκμηρίωση της κατάχρησης ή μη αυτής, το εύρος των τεχνικών μετασχηματισμών που απαιτούνται για να είναι σε θέση ένα εργοστάσιο παραγωγής αλουμίνας να καταναλώσει εναλλακτικούς τύπους βωξίτη, το απαιτούμενο κόστος μιας τέτοιου Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 7685/03.11.2016, 5348/27.09.2017, 2413/02.04.2019, 3089/16.04.2020 επιστολές παροχής στοιχείων της ΓΔΑ. 59 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 7479/26.10.2016, 6692/15.11.2017, 1118/11.02.2019, 2726/12.04.2019, 2729/06.04.2020 επιστολές παροχής στοιχείων της ΓΔA καθώς και την από 30.01.2017 επιστολή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. 60 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 6693/15.11.2017, 6694/15.11.2017, 6695/15.11.2017, 6696/15.11.2017, 6697/15.11.2017, 6698/15.11.2017, 453/21.01.2020, 454/21.01.2020 επιστολές παροχής στοιχείων. 61 Βλ. υπ’αριθ. πρωτ. Ε 2059/30.03.2018 επιστολή παροχής στοιχείων προς την […], κατά τα οριζόμενα στο άρθ. 22 του Κανονισμού 1/
- 62 Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να αναφερθεί ότι μόνο τρεις
(3)εκ των ανωτέρω αλλοδαπών εταιριών ([…]) απάντησαν στις επιστολές παροχής πληροφοριών της ΓΔΑ (βλ. υπ’αριθμ. πρωτ. 4705/29.05.2020, 1856/04.03.2020, και Ε 2695/14.04.2020 απαντητικές επιστολές). 63 Βλ. σχετικά τις υπ’αριθ. πρωτ. 2414/02.04.2019, 2415/02.04.2019, 2416/02.04.2019, 2417/02.04.2019, 2419/02.04.2019, 2420/02.04.2019, 2421/02.04.2019, 2422/02.04.2019, 2423/02.04.2019, 2425/02.04.2019, 2426/02.04.2019, 2427/02.04.2019, 2428/02.04.2019, 2429/02.04.2019, 2430/02.04.2019, 2431/02.04.2019, 2554/02.04.2019, 2555/02.04.2019 επιστολές. 64 Βλ. σχετικά το υπ’αριθμ. πρωτ. 1853/12.03.2019 και 349/07.06.2019 υπόμνημα της ΙΒ, το υπ’αριθ. πρωτ. 354/10.06.2019 υπόμνημα προσθήκης-αντίκρουσης της ΙΒ, το υπ’αριθ. πρωτ. 458/19.07.2019 συμπληρωματικό υπόμνημα της ΙΒ, το υπ’αριθ. πρωτ. 5816/25.06.2020 υπόμνημα της ΙΒ, το υπ’αριθ. πρωτ. 347/07.06.2019 υπόμνημα της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, την υπ’αριθ. πρωτ. 356/10.06.2019 προσθήκηαντίκρουση της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, το υπ’αριθμ. πρωτ. 461/22.07.2019 συμπληρωματικό υπόμνημα της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ και το υπ’αριθ. πρωτ. 677/29.01.2020 υπόμνημα και αίτημα ασφαλιστικών μέτρων της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ. 58 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ είδους μετατροπής καθώς και σε σχέση με την καταγγελθείσα υπερβολική τιμολόγηση της ΙΒ σε βάρος της Μ
- 5 5.1 ΤΑ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ – ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
- Η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε66, 67 είναι ανώνυμη εταιρεία η οποία ιδρύθηκε το έτος
- Είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών και αποτελεί μετεξέλιξη παλαιάς μεταλλουργικής οικογενειακής επιχείρησης η οποία ξεκίνησε τη δραστηριότητα της το Βλέπε σχετικά: 1) Σημείωμα για την «ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΙ ΒΩΞΙΤΕΣ» «EXCESSIVE PRICING», το οποίο προσκομίζεται με την υπ’αριθμ. πρωτ. 283/16.01.2017 επιστολή της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, 2) Μελέτη της […] (8/2017) με τίτλο «Assessing EB’s Pricing of Greek Bauxite to AoG-An Economic Report», η οποία προσκομίζεται με το υπ’αριθμ. πρωτ. 4536/16.08.2017 μήνυμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, 3) Οικονομική Ανάλυση με τίτλο «Προσδιορισμός της σχετικής αγοράς για τον ελληνικό βωξίτη», […], Ιούλιος 2019, η οποία προσκομίζεται ως σχετ 5 του 461/22.07.2019 Συμπληρωματικού Υπομνήματος της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, 4) μελέτη της ανεξάρτητης εταιρείας […], με τίτλο «Μετατροπή του Εργοστασίου Αλουμίνας για Χρήση Τροπικού Βωξίτη-Προϋπολογισμός Κόστους»,
(2017), η οποία προσκομίζεται ως σχετ. 3 του υπ’αριθμ. πρωτ. 299/16.01.2017 Συμπληρωματικού Υπομνήματος της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, 5) η από 17.06.2019 Έκθεση της εταιρείας […] καθώς και η από 17.06.2019 Μελέτη της εταιρείας συμβούλων […], προσκομισθείσες με το υπ’αριθμ. πρωτ. 461/22.07.2019 Συμπληρωματικό Υπόμνημα της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, 6) η […], Αθήνα, Μάιος 2019, η οποία επισυνάπτεται ως σχετ. 1 στο υπ’αριθμ. πρωτ. 347/07.06.2019 Υπόμνημα της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, 7) Μελέτη της […]
(2016)με τίτλο: «Substitutability of bauxite ores in Alumina refineries according to their digestion process», η οποία προσκομίζεται με την από 877/13.02.2017 επιστολή παροχής στοιχείων της ΙΒ, 8) Μελέτη με τίτλο «Ανάλυση Κόστους και Μελέτη Ευαισθησίας», […] (31.01.2017), η οποία προσκομίζεται ως σχετ. 6 της υπ’αριθμ. πρωτ. 781/08.02.2017 επιστολής παροχής στοιχείων της ΙΒ, 9) Μελέτη με τίτλο «Analysis of the relevant market of the bauxite extracted in Greece, An economic expert advice to ELMIN BAUXITES», […], (14.09.2017), η οποία προσκομίζεται με την υπ’αριθ. πρωτ. 5176/20.09.2017 επιστολή της ΙΒ προς την ΓΔΑ, 10) αναθεωρημένη Μελέτη εταιρείας […], (01.06.2020) με τίτλο: «Analysis of the relevant market of the bauxite extracted in Greece, An economic expert advice to ELMIN BAUXITES», η οποία προσκομίστηκε με την υπ’αριθμ. πρωτ. 4793/02.06.2020 επιστολή παροχής στοιχείων της εταιρείας ΙΒ, 11) Μελέτη με τίτλο «ΗCC Investigation on Alleged Excessive Pricing European Bauxites Submission», η οποία προσκομίζεται με την υπ’αριθμ. πρωτ. 2470/20.04.2018 επιστολή της ΙΒ, 12) Έκθεση της εταιρείας […] (26.05.2020), η οποία προσκομίζεται με την υπ’αριθμ. πρωτ. 4793/02.06.2020 επιστολή παροχής στοιχείων της ΙΒ. 66 Βλ. και υπ’αριθ. πρωτ. 3824/11.5.2020 επιστολή παροχής στοιχείων της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ 67 Το 2010 η εταιρεία εξαγόρασε το […]% της «ENDESA HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» (μετονομασθείσα σε PROTERGIA ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ («Protergia») και κατέστη ο μοναδικός μέτοχος της, εδραιώνοντας τη θέση της ως ανεξάρτητος παραγωγός ενέργειας. Το έτος 2017 ακολούθησε η συγχώνευση δι' απορροφήσεως των εταιρειών ΜΕΤΚΑ, ΑτΕ, Protergia και της 100% θυγατρικής της τελευταίας «PROTERGIA ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» (οι «Συγχωνευόμενες Εταιρείες»). Η Μ, τέλος, πρόσφατα ολοκλήρωσε την εξαγορά της κυπριακής εταιρείας «ΜΕΤΚΑ EGN LTD» στο πλαίσιο του συνολικού ενεργειακού σχεδιασμού της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, προκειμένου να περιλαμβάνει και πλατφόρμα δραστηριοποίησης στην κατασκευή, λειτουργία, χρηματοδότηση και μεταπώληση (trade sale) φωτοβολταϊκών μονάδων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα, αλλά κυρίως στις παγκόσμιες αγορές. 68 ΦΕΚ Τεύχος Α.Ε. Ε.Π.Ε. 4422/20.12.1990 65 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Η εταιρεία δραστηριοποιείται κυρίως στους τομείς της μεταλλουργίας και μεταλλείων, των κατασκευών69, και της ενέργειας
- Από το 1991 έως το 1994, μέσω εξαγορών και συγχωνεύσεων, συγκεντρώθηκαν στην ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ όλες οι δραστηριότητες των θυγατρικών επιχειρήσεων. Το 1999 η εταιρεία διεύρυνε τη δραστηριότητα της μέσω της εξαγοράς πλειοψηφικού πακέτου της «ΜΕΤΚΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ-ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» («ΜΕΤΚΑ»), ενός εκ των μεγαλύτερων μεταλλοκατασκευαστικών συγκροτημάτων στην Ελλάδα. Επίσης σημαντικός σταθμός στην ιστορία της εταιρείας αποτελεί η εξαγορά της «ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΒΕΑΕ» το 2005, ενός πλήρως καθετοποιημένου παραγωγού αλουμίνας και αλουμινίου.
- Η ΑτΕ ιδρύθηκε το 1960 ως θυγατρική εταιρεία του ομίλου PECHINEY και έκτοτε αποτελεί βιομηχανία παραγωγής πρωτόχυτου αλουμινίου. O σκοπός της71 είναι, μεταξύ άλλων, η παραγωγή και κατασκευή στην Ελλάδα αλουμίνας και αλουμινίου και η εμπορία τους σε οποιαδήποτε χώρα. Το 2003, ο όμιλος ALCAN εξαγόρασε τον όμιλο PECHINEY και, κατ’ επέκταση, την ΑτΕ. Το 2005, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ εξαγόρασε την ΑτΕ από τον όμιλο ALCAN72, ενώ το 2017 η ΑτΕ συγχωνεύθηκε μέσω απορρόφησης από τη ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ. Σήμερα η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, μέσω της εμπορικής ονομασίας ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, ασχολείται με την παραγωγή και εμπορία αλουμίνας, προϊόντων πρωτόχυτου αλουμινίου, τα οποία έχουν τη μορφή μπιγιέτας (ή κολώνας ή κυλίνδρου) και πλάκας. Τον Μάιο 2019 η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ προέβη σε εξαγορά ποσοστού 97,87% της ΕΠ.ΑΛ.ΜΕ. Α.Ε. (εφεξής και «ΕΠΑΛΜΕ»)
- Η ΕΠΑΛΜΕ δραστηριοποιείται στην βιομηχανική παραγωγή, επεξεργασία και εμπορία μετάλλων και ιδιαίτερα των κραμάτων αλουμινίου και προϊόντων τους, ενώ είναι ο μεγαλύτερος ανεξάρτητος παραγωγός ανακυκλωμένου (δευτερόχυτου) αλουμινίου στην Ελλάδα.
- Ειδικότερα, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ αναπτύσσει δραστηριότητα στον τομέα της μεταλλουργίας και μεταλλείων. Η εταιρεία δραστηριοποιείται άμεσα στην παραγωγή, κατασκευή και εμπορία αλουμίνας και αλουμινίου και λειτουργεί βιομηχανική μονάδα παραγωγής αλουμίνας και αλουμινίου στον Άγιο Νικόλαο Βοιωτίας. Σήμερα, η Μ κατέχει ηγετική θέση στον χώρο της μεταλλουργίας στην Ελλάδα μέσω της επωνυμίας ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Επίσης, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω Η Μ δραστηριοποιείται (απευθείας και μέσω των θυγατρικών της) στον κλάδο κατασκευαστικών έργων, με εξειδίκευση σε κατασκευές EPC (Engineering-Procurement-Construction) στον ενεργειακό κλάδο και στην υλοποίηση ολοκληρωμένων μονάδων μεγάλης κλίμακας, από τη μελέτη και προμήθεια μέχρι την κατασκευή και θέση των μονάδων αυτών σε λειτουργία. Ο τομέας κατασκευών ασχολείται κατά κύριο λόγο με έργα στην […]. 70 Η Μ δραστηριοποιείται επίσης στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας (προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε πελάτες λιανικής και εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας-trading) αλλά και στην αγορά προμήθειας και εμπορίου φυσικού αερίου. Λοιπές Δραστηριότητες της Μ, περιλαμβάνουν έργα υποδομών, έργα βιομηχανοποίησης καθώς και έργα κατασκευής, λειτουργίας, χρηματοδότησης και μεταπώλησης (trade sale) φωτοβολταϊκών μονάδων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας. 71 Βλ. και Ετήσια Οικονομική Έκθεση της χρήσης από 1 η Ιανουαρίου έως και 31 Δεκεμβρίου 2016 της ΑτΕ. 72 Βλ. σχετικά την υπ’ αριθ. 276/2005 Απόφαση ΕΑ https://www.epant.gr/apofaseis-gnomodotiseis/item/393-apofasi-276-2005.html. 73 Βλ. σχετικά την υπ’ αριθ. 682/2019 Απόφαση ΕΑ https://www.epant.gr/apofaseis-gnomodotiseis/item/6-apofasi-682-2019.html. 69 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δραστηριοποιείται μέσω της […]% θυγατρικής της, εταιρείας ΕΠΑΛΜΕ, και στην παραγωγή και εμπορία ανακυκλωμένου (δευτερόχυτου) αλουμινίου.
- Η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, αποτελεί πλήρως καθετοποιημένη επιχείρηση παραγωγής πρωτόχυτου αλουμινίου μέσω της διαδικασίας ηλεκτρόλυσης της άνυδρης αλουμίνας. Η παραγωγή αλουμίνας, αλουμινίου και προϊόντων αλουμινίου πραγματοποιείται στις παραγωγικές μονάδες της εταιρείας στον Άγιο Νικόλαο Βοιωτίας, οι οποίες περιλαμβάνουν74: • Tη μονάδα παραγωγής αλουμίνας, ετήσιας παραγωγικής ικανότητας που ξεπερνά τους […]τόνους. • Tη δραστηριότητα ανόδων, που παράγει και εξασφαλίζει την τροφοδοσία της ηλεκτρόλυσης με τις απαραίτητες συναρμολογημένες ανόδους και με δυναμικότητα […]τόνους ψημένων ανόδων ετησίως. • Tη δραστηριότητα ηλεκτρόλυσης, με ετήσια δυναμικότητα παραγωγής […]τόνους ρευστού αλουμινίου. • Τη δραστηριότητα του χυτηρίου, όπου το ρευστό μέταλλο χυτεύεται και μορφοποιείται σε κολόνες και πλάκες με δυναμικότητα για […]. τόνους σε κολόνες και για […]. τόνους σε πλάκες (η ετήσια παραγωγή ανά προϊόν κυμαίνεται ανάλογα με το εμπορικό πρόγραμμα). • Tη δραστηριότητα υποστήριξης παραγωγής, που εξασφαλίζει την ανακατασκευή της επένδυσης των λεκανών ηλεκτρόλυσης και των κάδων χύτευσης.
- Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στην υπ’ αριθ. πρωτ. 6633/23.09.2016 Καταγγελία, ο ελληνικός βωξίτης αποτέλεσε τον βασικό παράγοντα για την κατασκευή του εργοστασίου παραγωγής αλουμίνας και πρωτόχυτου αλουμινίου της ΑτΕ. Η παραγωγική δραστηριότητα ξεκίνησε το 1966 και έδωσε το έναυσμα για την δημιουργία βιομηχανικών μονάδων μεταποίησης, οι οποίες εκείνη τη χρονική περίοδο ήταν ελάχιστες και χρησιμοποιούσαν εισαγόμενο πρωτόχυτο αλουμίνιο. Στη δεκαετία του 1970, η ΑτΕ με την εμπορική της πολιτική αλλά και με τις δράσεις της σε διάφορους τομείς δημιούργησε έναν από τους σημαντικότερους και ανταγωνιστικότερους εξαγωγικούς κλάδους της ελληνικής βιομηχανίας, με μονάδες έλασης, διέλασης, καλωδίων και χυτηρίων και επιπλέον θεμελίωσε κέντρα τεχνικής εκπαίδευσης και πιστοποίησης ποιότητας προϊόντων. Η ανάπτυξη του κλάδου συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια με επενδύσεις στους δύο σημαντικότερους υποκλάδους, αυτούς της έλασης για την παραγωγή φύλλων αλουμινίου και της διέλασης για την παραγωγή προφίλ αλουμινίου καθώς και με την δημιουργία πολλών μικρότερων μονάδων για την παραγωγή τελικών προϊόντων.
- Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει η ίδια η εταιρεία75, η ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ παραμένει σήμερα η μοναδική εταιρεία παραγωγής αλουμίνας και πρωτόχυτου αλουμινίου στην Βλ. και «Έγγραφο του Άρθρου 4 του Ν. 3401/2005» του Ομίλου Επιχειρήσεων ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, 06.07.
- 75 Βλ. υπ’αριθ. πρωτ. 6633/23.09.2016 καταγγελία της εταιρείας ΑτΕ. 74 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ελλάδα. Το ανθρώπινο δυναμικό της υπερβαίνει τους […] εργαζόμενους, ενώ η εταιρεία παρέχει έμμεσα απασχόληση σε άλλους […] περίπου εργαζόμενους συνεργαζόμενων επιχειρήσεων. Αποτελεί, δε, τον κύριο πόλο οικονομικής δραστηριότητας στη Βοιωτία. Εξάγει περίπου το […]% των παραγομένων από αυτή προϊόντων, ενώ ταυτόχρονα προμηθεύει με πρώτη ύλη τη δευτερογενή βιομηχανία αλουμινίου στην Ελλάδα (έλαση και διέλαση).
- Ο κύκλος εργασιών της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ και του Ομίλου κατά τα έτη 2016-2019 παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί: Κύκλος Εργασιών ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ (σε χιλ. €) Κύκλος Εργασιών Ομίλου (σε χιλ. €) 2016 6.887 1.246.086 2017 1.161.628 1.526.721 2018 1.226.117 1.526.514 2019 1.569.308 2.256.091 Έτος Πηγή: Δημοσιευμένες Ετήσιες Οικονομικές Εκθέσεις ομίλου ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ
- Η Μ δραστηριοποιείται επίσης στον κλάδο μεταλλείων μέσω της 100% θυγατρικής της, ΔΕΛΦΟΙ-ΔΙΣΤΟΜΟΝ Α.Μ.Ε76, η οποία έχει ως αντικείμενο την πραγματοποίηση μεταλλευτικών ερευνών σε μεταλλεία βωξίτη και την εξόρυξη, εκμετάλλευση και εμπόριο του βωξίτη. Τα εργοτάξια της ΔΔ, βρίσκονται στην περιοχή της Άμφισσας ενώ σήμερα αποτελεί μία από τις τρεις μεταλλευτικές εταιρίες που βρίσκονται στην Ελλάδα77, μαζί με την ΕΒ και την ΕΛΜΙΝ.
- Η ΔΔ78, 79 ιδρύθηκε το 197580 . Η ΔΔ δεν συμμετέχει άμεσα ή έμμεσα σε κάποια εταιρεία του Ομίλου. Σημειώνεται ότι, μετά την απόκτηση της ΔΔ, μέσω της ΑτΕ, από την ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ και μέχρι σήμερα δεν υπήρξαν εταιρικοί μετασχηματισμοί.
- Ο κύκλος εργασιών της εταιρείας ΔΔ κατά τα έτη 2016-2019 παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα: Έτος Κύκλος Εργασιών ΔΔ (σε χιλ €) 2016 19.614 2017 19.210 2018 16.986 ΦΕΚ 5564/20.06.
- https://www.alhellas.com/el-gr/delphi-profil/profile-of-delphi-distomon 78 Η έδρα της βρίσκεται στην Αθήνα, ενώ η τεχνική διεύθυνση που επιβλέπει την παραγωγική και ερευνητική δραστηριότητα εδρεύει στην περιοχή του Άνω Κουνουκλιά Ελαιώνα, του Νομού Φωκίδας. 79 Η ΔΔ προήλθε από τη συγχώνευση των εταιρειών «Βωξίται Δελφών» και «Ελληνικοί Βωξίται Διστόμου» (ΦΕΚ 525/10.04.1975). 80 ΦΕΚ 525/10.04.
- 76 77 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2019 18.849 Πηγή: Δημοσιευμένα Στοιχεία και Πληροφορίες Χρήσεως της Εταιρείας 5.2 ΟΜΙΛΟΣ IMERYS-IMERYS S.A-KERNEOS-IMERYS ΒΩΞΙΤΕΣ
- H εταιρεία ΙΜΕΡΥΣ ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ81 (με πρώην επωνυμία ΕΛΜΙΝ ΒΩΞΙΤΕΣ ΑΕ) από τον Ιούλιο 2017 αποτελεί μέρος του ομίλου εταιρειών IMERYS, ενός πολυεθνικού ομίλου με παρουσία στην παγκόσμια αγορά βιομηχανικών ορυκτών. Απώτατος μέτοχος του ομίλου αυτού είναι η εταιρεία IMERYS S.A., εταιρεία εισηγμένη στο Χρηματιστήριο του Παρισιού. Πριν την ως άνω συναλλαγή, η ΙΒ ελεγχόταν από τον όμιλο εταιρειών ΚΕRΝΕΟΣ με έδρα στς Παρίσι και παρουσία στην παγκόσμια αγορά του αλουμινούχου τσιμέντου. Ο όμιλος εταιρειών ΚΕRΝΕΟΣ εξαγοράστηκε από τον όμιλο εταιρειών IMERYS μέσω της απόκτησης της μητρικής εταιρείας «KERN Tech 1SA» από την Imerys Minerals Finance S.à r.l (θυγατρική της IMERYS S.A ). Η συναλλαγή αυτή ολοκληρώθηκε την 18η Ιουλίου 2017, κατόπιν εγκρίσεως της από τις αρμόδιες αρχές ανταγωνισμού.
- Η εταιρεία ΚΕRΝΕΟΣ S.A 82 αποτελεί παγκόσμιο παραγωγό και προμηθευτή ειδικών τσιμέντων (specialty cements) για μια ευρεία γκάμα τομέων (ιδίως κατασκευαστική χημεία και τομέας πυριμάχων), με ιδιαίτερη εξειδίκευση στην τεχνολογία αργιλικού ασβεστίου, ενώ επίσης δραστηριοποιείται στην επιχείρηση εξόρυξης βωξίτη. H εταιρεία IMERYS S.A. είναι πολυεθνική εταιρεία η οποία προβαίνει σε εξόρυξη και επεξεργασία ορυκτών προκειμένου να προμηθεύσει τους πελάτες της με λύσεις οι οποίες βελτιώνουν την ποιότητα των προϊόντων τους καθώς και τις παραγωγικές τους διαδικασίες.
- Πριν την απόκτηση της ΕΒ από τον όμιλο Imerys Group (εμμέσως δια της αποκτήσεως του ομίλου ΚΕRΝΕΟΣ στον οποίο άνηκε η ΕΒ) είχε προηγηθεί μόλις το Δεκέμβριο 2016 η απορρόφηση της εταιρείας «Ευρωπαϊκοί Βωξίτες» από την εταιρεία «ΕΛΜΙΝ Α.Ε» και δημιουργήθηκε η εταιρεία ΕΛΜΙΝ ΒΩΞΙΤΕΣ Α.Ε. Συγκεκριμένα, το έτος 2002 συστάθηκε η εταιρεία ΕΛΜΙΝ Α.Ε.83, η οποία στη συνέχεια απορρόφησε84 την εταιρεία Ευρωπαϊκοί Βωξίτες Α.Ε., και το νέο νομικό πρόσωπο που προέκυψε ονομάστηκε «ΕΛΜΙΝ ΒΩΞΙΤΕΣ Α.Ε.». Πιο πρόσφατα, η εταιρεία μετονομάστηκε σε «EΛΜΙΝ ΒΩΞΙΤΕΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»85 και εν συνεχεία σε «IMERYS ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»86, 87 . Βλ. και υπ’αριθμ. πρωτ. 4793/02.06.2020 επιστολή παροχής στοιχείων της ΙΒ. Βλ.και υπ’αριθμ.πρωτ. 7442/15.12.2017 επιστολή παροχής στοιχείων της εταιρείας ΙΒ. 83 Δυνάμει του υπ΄ αριθμ. 44531/18.12.2002 συμβολαίου της Συμβολαιογράφου […]. (ΦΕΚ 62/07.01.2003). 84 Δυνάμει του υπ΄ αριθμ. 5751/2016 συμβολαίου του Συμβολαιογράφου […]. 85 Υπ΄αριθμ 1914566/26.03.2020 ανακοίνωση ΓΕΜΗ. 86 Υπ΄αριθμ. 1964360/07.04.2020 ανακοίνωση ΓΕΜΗ. 87 Αναφορικά με το ιστορικό των εταιρικών μετασχηματισμών της εταιρείας «Ευρωπαϊκοί Βωξίτες Ανώνυμη Εταιρεία», η εταιρεία αυτή συστάθηκε τον Οκτώβριο 1964 ως «ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΙΚΩΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Λ.ΜΠΑΡΛΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» με μετόχους τον Γ. Μπάρλο και την Α. Μπάρλου, σύζυγο Γεωργίου. Εν συνεχεία η εταιρεία μετονομάζεται σε «ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΙΚΩΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Λ.ΜΠΑΡΛΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ 81 82 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Η ΚΕRΝΕΟΣ S.A. από τον Απρίλιο 2012 συμμετέχει στην ΕΛΜΙΝ Α.Ε88, ενώ ήδη από το Φεβρουάριο 2015, είναι ο μοναδικός μέτοχος της εταιρείας «Ευρωπαϊκοί Βωξίτες Α.Ε.» και πλέον «IMERYS ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»
- Με την από […] η Imerys Aluminates S.A (πρώην ΚΕRΝΕΟΣ S.A.) μεταβίβασε το 100% των μετόχων που κατείχε στην ΙΒ, στην εταιρεία «IMERYS Βιομηχανικά Ορυκτά Ελλάς Μονοπρόσωπη Εταιρεία ΑΕ» και το διακριτικό τίτλο «IMERYS GREECE S.A» (πρώην «S&B Βιομηχανικά Ορυκτά Ελλάδος»), η οποία και σήμερα μετέχει στην ΕΒ κατά ποσοστό 100%. Άμεσος μέτοχος της IMERYS GREECE S.A είναι η εταιρεία «S&B Minerals Participations Sarl», της οποίας απώτατος μέτοχος είναι η IMERYS S.A.. Απώτατος μέτοχος της Imerys Aluminates A.E είναι επίσης η IMERYS S.A.
- Η ΙΒ εξάγει προϊόντα βωξίτη σε 20 χώρες και σε 4 ηπείρους ([…]), καλύπτοντας τις αγορές των αλουμινούχων τσιμέντων, τσιμέντων Portland, ορυκτοβαμβάκων κ.λπ, του μεταλλουργικού και μη μεταλλουργικού βωξίτη. Σε σχέση με την παραγωγή αλουμίνας και αλουμινίου, η εταιρεία ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του μεταλλουργικού βωξίτη που παράγει η ΙΒ.
- Ο κύκλος εργασιών της ΙΒ κατά το χρονικό διάστημα 2016-2019 παρουσιάζεται στον ακόλουθο πίνακα: Έτος Κύκλος Εργασιών ΙΒ (σε χιλ. €) 2016 […] 2017 […] 2018 […] […] 201990 Πηγή: Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της Εταιρείας 6 ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ (ΠΡΟΪΟΝΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ) 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ
- Για την αξιολόγηση της δεσπόζουσας θέσης μια επιχείρησης, το πρώτο στάδιο είναι ο ορισμός της σχετικής αγοράς για τον προσδιορισμό εκείνων των προϊόντων (και της γεωγραφικής έκτασης που καταλαμβάνουν), τα οποία ασκούν αποτελεσματικές ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και αργότερα σε «Ευρωπαϊκοί Βωξίτες Ανώνυμη Εταιρεία» (ΦΕΚ 8948/18.12.2013). 88 ΦΕΚ 3586/24.05.
- 89 […]. 90 Σύμφωνα με την υπ’αριθμ. πρωτ. 4481/25.05.2020 επιστολή παροχής στοιχείων της εταιρείας ΙΒ, αναφορικά με τις οικονομικές καταστάσεις του 2019 σημειώνεται ότι: «[…]». Η εταιρεία προσκομίζει τον κύκλο εργασιών της για το έτος 2019, βάσει του σχεδίου των εγκεκριμένων οικονομικών καταστάσεων της εταιρείας για το εν λόγω έτος. 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ανταγωνιστικές πιέσεις στα προϊόντα της υπό εξέταση επιχείρησης. Το δεύτερο στάδιο περιλαμβάνει την αξιολόγηση της ανταγωνιστικής θέσης της υπό εξέταση επιχείρησης στη σχετική αγορά, δηλαδή τη δυνατότητα της να αυξήςει τις τιμές της ή να μειώσει τη διατιθέμενη ποσότητα σε σχέση με το ανταγωνιστικό αποτέλεσμα ισορροπίας.
- Με τον ορισμό της σχετικής αγοράς προσδιορίζονται τα όρια εντός των οποίων ασκείται ο ανταγωνισμός μεταξύ επιχειρήσεων. Ο ορισμός αυτός επιτρέπει τον καθορισμό του πλαισίου εντός του οποίου εφαρμόζεται η εθνική και ενωσιακή πολιτική ανταγωνισμού. Βασικός στόχος είναι ο συστηματικός εντοπισμός των περιορισμών εκείνων που υφίσταται ο ανταγωνισμός στον οποίο υπόκεινται οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις. Ο ορισμός μιας αγοράς, τόσο όσον αφορά στα προϊόντα όσο και στη γεωγραφική διάστασή της, έχει ως στόχο τον προσδιορισμό των πραγματικών ανταγωνιστών, οι οποίοι είναι σε θέση να επηρεάσουν τη συμπεριφορά των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων και να τις εμποδίσουν να ενεργούν ανεξάρτητα από τις πιέσεις που επιβάλλει ο πραγματικός ανταγωνισμός
- Κατά πάγια πρακτική και νομολογία, η σχετική αγορά προϊόντων περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων ή υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμα ή δυνάμενα να υποκατασταθούν μεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, της τιμής τους ή της σκοπούμενης χρήσης τους
- Από οικονομική άποψη, για τον καθορισμό της αγοράς του σχετικού προϊόντος, η υποκατάσταση από την πλευρά της ζήτησης αποτελεί το πλέον άμεσο και αποτελεσματικό μέσο ελέγχου των προμηθευτών ενός δεδομένου προϊόντος, ιδίως όσον αφορά τις αποφάσεις τους για τον καθορισμό των τιμών. Από την άλλη πλευρά, οι περιορισμοί που προκύπτουν αναφορικά με τη δυνατότητα υποκατάστασης από την πλευρά της προσφοράς είναι, κατά κανόνα, λιγότερο άμεσοι και απαιτούν την ανάλυση και άλλων παραγόντων και, ως εκ τούτου, λαμβάνονται πρωτίστως υπόψη σε μεταγενέστερο στάδιο (δηλ. στο στάδιο της ουσιαστικής αξιολόγησης από την άποψη του ανταγωνισμού)
- Η Ευρωπαική Επιτροπή (εφεξης και «Ε.Επ.»), στην υπόθεση Τ – 301/04 έκρινε ότι: (σκ. 48) «Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, για να εξετασθεί η τυχόν δεσπόζουσα θέση μίας επιχειρήσεως σε συγκεκριμένη αγορά, οι δυνατότητες ανταγωνισμού πρέπει να αξιολογούνται στο πλαίσιο της αγοράς που περιλαμβάνει όλα τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που, λόγω των χαρακτηριστικών τους, μπορούν κάλλιστα να ικανοποιούν διαρκείς ανάγκες και είναι σε μικρό βαθμό εναλλάξιμα με άλλα προϊόντα ή υπηρεσίες. Επιπλέον, εφόσον ο καθορισμός της σχετικής αγοράς χρησιμεύει για να κριθεί αν η οικεία επιχείρηση έχει τη δυνατότητα να εμποδίσει τη διατήρηση πραγματικού ανταγωνισμού και να ενεργεί, σε ικανοποιητικό βαθμό, ανεξάρτητα από τους ανταγωνιστές της και τους πελάτες της, δεν πρέπει να εξετάζονται μόνον τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά των σχετικών υπηρεσιών, αλλά πρέπει και να λαμβάνονται επίσης υπόψη οι συνθήκες ανταγωνισμού και η διάρθρωση της ζητήσεως και της προσφοράς στην Βλ. Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού», Επίσημη εφημερίδα («ΕΕ») (97/C 372/03), παρ.
- 92 Bλ. ενδεικτικά Ανακοίνωση της Ευρ. Επιτροπής για τον ορισμό της σχετικής αγοράς (97/C 372/03), σημ. 7 και σχετική νομολογία στην οποία παραπέμπει και η απόφαση ΕΑ 520/VI/2011 (Tasty). 93 Βλ. ενδεικτικά Ανακοίνωση της Επιτροπής για τον ορισμό της σχετικής αγοράς, ό.π. σημ. 13-14, ΠΕΚ Τ-177/04 ΕasyJet κατά Επιτροπής, Συλλ. 2006, σ. ΙΙ-1931, σκ. 99 και Φώτης Π.
(2013)Βιομηχανική Οργάνωση και Πολιτική Ανταγωνισμού, σελ. 511-
- 91 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αγορά»
- Αντίστοιχα, δεν είναι αναγκαίο τα χαρακτηριστικά των προϊόντων να είναι όμοια προκειμένου να θεωρηθούν εναλλάξιμα αλλά αρκεί ένας βαθμός υποκαταστασιμότητας
- Ωστόσο, από συναφής νομολογία της Ε.Επ. προκύπτει ότι υφίστανται υποθέσεις όπου το κριτήριο για να θεωρηθούν δύο προϊόντα ότι ανήκουν στην ίδια αγορά είναι ο απόλυτος βαθμός εναλλαξιμότητας τηςς (Full Substitutability) (βλ. COMP/M.5599 – AMCOR – ALCAN, σκ. 3296, COMP/M.5803 – EUROVIA – TARMAC, σκ. 1297, COMP/M.8444 – ARCELLORMITT–L - ILVA, σκ. 24398). Το ίδιο ισχύει από νομολογία της ΕΑ – βλ. ενδεικτικώς – Ενότητα ΙΙΙ.1 της υπ’ αριθμ. 173/ΙΙΙ/2000 Απόφασης ΕΑ99 και της υπ’ αριθμ. 207/ΙΙΙ/2002 Απόφασης ΕΑ
- Ειδικότερα, στην υπ’ αριθμ. 207/ΙΙΙ/2002 Απόφαση ΕΑ αναφέρεται ότι «[ο] ισχυρισμός της καταγγελλόμενης ότι εν προκειμένω η σχετική αγορά πρέπει να προσδιορισθεί ευρέως, έτσι ώστε να περιλαμβάνει το σύνολο των μη αλκοολούχων ποτών, απορρίπτεται διότι, αν και ενδεχομένως υπάρχουν μεμονωμένες περιπτώσεις μερικής υποκατάστασης, αυτή είναι περιορισμένη δεδομένου ότι, όπως αναφέρεται ανωτέρω, υφίστανται σημαντικές διαφορές τόσο στα χαρακτηριστικά κάθε προϊόντος (νερό, αναψυκτικό τύπου cola, λοιπά αεριούχα αναψυκτικά, φυσικός χυμός κλπ) όσο και στη χρήση για την οποία προορίζονται……»101, ενώ στην υπ’ αριθμ. 566/VII/2013 Απόφαση της η ΕΑ καταλήγει ότι τα προϊόντα υπό εξέταση δεν μπορούν να θεωρηθούν πλήρως εναλλάξιμα, αλλά συμπληρωματικά
- Στην ίδια υπόθεση, στη σκ. 64 αναφέρεται επίσης ότι: «Εξάλλου, πρέπει να υπομνησθεί ότι, καίτοι η ύπαρξη σχέσεως ανταγωνισμού μεταξύ δύο υπηρεσιών δεν προϋποθέτει τη δυνατότητα απόλυτης εναλλακτικότητας για συγκεκριμένη χρήση, εντούτοις, η διαπίστωση δεσπόζουσας θέσεως για μία υπηρεσία δεν απαιτεί την απόλυτη έλλειψη ανταγωνισμού άλλων υπηρεσιών, εν μέρει εναλλάξιμων, εφόσον ο ανταγωνισμός αυτός δεν θίγει την εξουσία της επιχειρήσεως να επηρεάζει σημαντικά τις συνθήκες υπό τις οποίες θα ασκείται ο ανταγωνισμός αυτός και, εν πάση περιπτώσει, να συμπεριφέρεται σε μεγάλο βαθμό χωρίς να πρέπει να τον λαμβάνει υπόψη και χωρίς περαιτέρω η συμπεριφορά αυτή να της προκαλεί ζημία (απόφαση Michelin κατά Επιτροπής, σκέψη 48 ανωτέρω, σκέψη 48)». 95 Βλ. υποθ. C-6/79 και C-7/73 Commercial Solvents Corporation, σκ. 15 και υπόθεση COMP/M.2297 BP/Solvay, σκ. 10-
- 96 «……..There are, therefore, strong indications that cold-form aluminium based materials are not fully substitutable with plastic bases for customers and a separate demand indeed exists for cold-formable blister bases». 97 «……..the results of the market investigation of the Commission in the Czech Republic show that a majority of customers are of the opinion that sand and gravel and crushed rocks are not fully substitutable notably because of different usage patterns. Sand and gravel aggregates are often used in concrete production thanks to their rounded shape whereas asphalt manufacturers prefer crushed rock aggregates notably hard stone………». 98 «…….. Contrary to the submission of the Notifying Party, the Commission considers that this supports the view that HDG and EG products are not fully substitutable». 99 Βλ. σελ. 4 της Απόφασης όπου αναφέρει «Θα πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι η ως άνω οριοθέτηση της σχετικής αγοράς προϊόντων δεν τυγχάνει γενικής αποδοχής, δεδομένου ότι καθοριστικό παράγοντα αποτελούν τόσο οι προτιμήσεις των καταναλωτών (στις οποίες περιλαμβάνεται και η προτίμηση προς ορισμένο σήμα) όσο και η τιμή/ποιότητα του κάθε επιμέρους προϊόντος και με την έννοια αυτή τα προϊόντα των ως άνω τύπων δεν μπορούν να θεωρηθούν πλήρως εναλλάξιμα μεταξύ τους». 100 Βλ. σελ. 9 της Απόφασης όπου αναφέρει «……….Τα αναψυκτικά τύπου cola δεν είναι στη συνείδηση των καταναλωτών πλήρως εναλλάξιμα με τα αεριούχα αναψυκτικά λοιπών τύπων……..». 101 Ο.π., σελ.
- Η έμφαση από τον συντάκτη της παρούσας. 102 Βλ. σχετικά υποσ. 403 της Απόφασης «Από προηγούμενη έρευνα της ΓΔΑ προκύπτει ότι λόγω υψηλότερων αμοιβών διαχείρισης κάποιων ΟΣΕΚΑ καθώς και χρονικών περιορισμών σε αρκετές περιπτώσεις όσον αφορά εξαγορές μεριδίων δεν μπορούν να θεωρηθούν πλήρως εναλλάξιμα αλλά ίσως συμπληρωματικά». 94 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Περαιτέρω, κατά πάγια νομολογία, η οριοθέτηση της σχετικής αγοράς κάθε υπόθεσης βασίζεται σε μια πολύπλευρη προσέγγιση, λαμβανομένων υπόψη όλων των διαθέσιμων στοιχείων και αποδεικτικών μέσων που μπορεί να είναι χρήσιμα για την εκτίμηση της συγκεκριμένης περίπτωσης. Το ευρύ αυτό φάσμα στοιχείων δεν είναι ούτε προκαθορισμένο, ούτε εξαντλητικό, ούτε και δεσμευτικό. Σε κάποιες περιπτώσεις, ορισμένα στοιχεία μπορεί να έχουν καθοριστική σημασία για τον προσδιορισμό του βαθμού υποκατάστασης από την πλευρά της ζήτησης και της προσφοράς, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των χαρακτηριστικών και των ιδιομορφιών του υπό εξέταση τομέα και προϊόντων ή υπηρεσιών. Επομένως, η εκάστοτε αρχή ανταγωνισμού δεν χρησιμοποιεί, ούτε και δεσμεύεται να χρησιμοποιεί, αυστηρά μια σειρά πηγών πληροφοριών ή αποδεικτικών στοιχείων προκειμένου να προσδιορίσει τη σχετική αγορά
- Συναφώς, η εκάστοτε αρχή ανταγωνισμού δεν οφείλει να ακολουθεί προκαθορισμένη ή/και πάγια ιεράρχηση, ούτε και να διεξάγει κάθε φορά συγκεκριμένη ποιοτική, ποσοτική, τεχνική ή μη τεχνική ανάλυση, αλλά εκτιμά στο σύνολό τους τις διαπιστώσεις που προκύπτουν από το φάσμα των στοιχείων που έχει στη διάθεσή της, λαμβανομένου υπόψη του όλου οικονομικού πλαισίου
- Επιπρόσθετα, η σχετική αγορά στο πλαίσιο της οποίας πρέπει να εξετάζεται ένα συγκεκριμένο ζήτημα ανταγωνισμού προσδιορίζεται με το συνδυασμό της αγοράς του σχετικού προϊόντος και της γεωγραφικής αγοράς. Όπως προαναφέρθηκε, η αγορά του σχετικού προϊόντος περιλαμβάνει όλα τα προϊόντα ή και τις υπηρεσίες που είναι δυνατόν να εναλλάσσονται ή να υποκαθίστανται αμοιβαία από τον καταναλωτή, λόγω των χαρακτηριστικών, των τιμών και της χρήσης για την οποία προορίζονται. Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή όπου οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις συμμετέχουν στην προμήθεια προϊόντων ή υπηρεσιών και οι όροι του ανταγωνισμού είναι επαρκώς ομοιογενείς και η οποία μπορεί να διακριθεί από γειτονικές κυρίως περιοχές, διότι στις εν λόγω περιοχές οι όροι του ανταγωνισμού διαφέρουν σημαντικά
- Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης και για λόγους πληρότητας αναλύεται η σχετική αγορά παραγωγής και εμπορίας βωξίτη, και γίνεται αναφορά και στις κατάντη αγορές αλουμίνας-αλουμινίου και έλασης και διέλασης αλουμινίου στην ενότητα «Οι κατάντη αγορές» κατωτέρω. 6.2 Η ΑΓΟΡΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΒΩΞΙΤΗ
- Ο όρος βωξίτης106 αποδίδεται στον Γάλλο Berthier
(1821), ο οποίος ανέλυσε, στην Ecole des Mines, υλικά πλούσια σε αλουμίνιο από την περιοχή Βaux-de-Provence. Περιγράφεται γενικά σαν ένα μετάλλευμα που χαρακτηρίζεται από την αυξημένη συμμετοχή υδροξειδίων αργιλίου, οξειδίων και υδροξειδίων σιδήρου και σε μικρότερα Βλ. Ανακοίνωση της Επιτροπής για τον ορισμό της σχετικής αγοράς (97/C 372/03), σημ.
- Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΕΑ 590/2014, σκ. 135 και σχετική νομολογία που παρατίθεται εκεί ΔΕΚ C333/94 P, Tetra Pak κατά Επιτροπής, Συλλ. [1996], σελ. I-5951, σκ. 10, ΠΕΚ Τ-342/99 Airtours κατά Επιτροπής, Συλλ. [2002], σελ. ΙΙ-2585, σκ. 20, καθώς και Εφετειακό Δικαστήριο Ανταγωνισμού Ηνωμένου Βασιλείου 1005/1/1/01, Aberdeen Journals κατά OFT [2002], σκ. 96-
- 105 Βλ. Ανακοίνωση της Ευρ. Επιτροπής όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς (97/ C 372/03), παρ.
- 106 Βλέπε και www.orykta.gr. 103 104 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ποσά καολινίτης και οξειδίων τιτανίου. Ο βωξίτης είναι ιζηματογενές πέτρωμα που αποτελεί το βασικό μετάλλευμα για την παραγωγή αλουμίνας (η οποία με τη σειρά της αποτελεί την πρώτη ύλη παραγωγής αλουμινίου), ενώ αξιοποιείται ως πρώτη ύλη και από λοιπούς κλάδους, όπως η χαλυβουργία και η τσιμεντοβιομηχανία. Μετάλλευμα βωξίτη θεωρείται το υλικό που περιέχει περισσότερο από 40% ΑΙ2Ο3 και λιγότερο από 30% Fe2Ο
- Για την Ελλάδα108, αποτελεί μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο μια από τις σημαντικότερες ορυκτές πρώτες ύλες που έδωσε εξαιρετική ανάπτυξη στην μεταλλευτική βιομηχανία, ιδιαίτερα την δεκαετία πριν την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. Από την αρχή δε της δεκαετίας του 70 αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί το ζωτικό στήριγμα της μεταλλουργικής βιομηχανίας αλουμινίου στην χώρα μας.
- Η ορυκτολογική σύσταση των βωξιτών, αναφορικά με τα κύρια ορυκτά, περιλαμβάνει τα ακόλουθα οξείδια και υδροξείδια του αργιλίου: υδροαργιλίτη (γκιμπσίτη) (Al(OH)3), διάσπορο (α-AlOOH) και βαιμίτης (γ-ΑlOOH). Συνήθως οι βωξίτες περιέχουν τους ακόλουθους συνδυασμούς ορυκτών, χωρίς να αποκλείονται άλλοι συνδυασμοί ή μονοορυκτολογικοί βωξίτες: βαιμίτη-διάσπορο, γκιμπσίτη-βαιμίτη, και σπανίως διάσπορο-γκιμπσίτη. Οι ελληνικοί βωξίτες στην ζώνη Παρνασσού-Γκιώνας είναι κυρίως βαιμιτικοί-διασ