2940-decision-787-2022

(2)επιπλέον εκδόσεις με τα διακριτικά:

(1)Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως,

(2)Έκδοση για την εταιρεία «DELIVERY HERO SE». Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 1790 Β΄/21.3.2023). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Η Επιτροπή, μετά από διάσκεψη επί των ως άνω αιτημάτων, αποφάσισε ομόφωνα βάσει του Κανονισμού, ότι θεμελιώνει έννομο συμφέρον η παρεμβαίνουσα εφόσον ζητεί την ολοκλήρωση της συγκέντρωσης και επομένως, μπορεί να παρασταθεί κατά την ακροαματική διαδικασία, με τα δικαιώματα που προβλέπονται στο άρθρο 23 και τη λήψη μη εμπιστευτικής εκδοχής του υπομνήματος και επίσης της εισήγησης, όπως θα αναγνωσθεί με τα μη απόρρητα στοιχεία κατά την ακροαματική διαδικασία. Στη συνέχεια η Επιτροπή προχώρησε στην συζήτηση της υπόθεσης με την ανάπτυξη της υπ’ αριθ. πρωτ. 2606/7.3.04.2022 γραπτής εισηγήσεως επί της υπόθεσης από τον Εισηγητή Ιωάννη Στεφάτο, ο οποίος πρότεινε για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά στην Εισήγηση, την μη έγκριση από την ΕΑ, κατ’ άρθρο 8 παρ. 6 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, της υπ’ αριθ. πρωτ. 8003/01.10.2021 γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης που αφορά στην απόκτηση από την εταιρεία με την επωνυμία DELIVERY HERO SE αποκλειστικού ελέγχου επί των εταιρειών (α) ΑΛΦΑ ΔΙΑΝΟΜΕΣ ΑΕ, (β) INKAT SA (γ) DELIVERY.GR ΙΚΕ και (δ) E-TABLE ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΩΝ ΜΕΣΩ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΙΚΕ, υπό την επιφύλαξη κατάλληλης και επαρκούς δέσμης δεσμεύσεων που θα προταθούν από τη γνωστοποιούσα επιχείρηση και θα αποκαταστήσουν τα πιθανολογούμενα προβλήματα ανταγωνισμού. Ακολούθως, το λόγο έλαβαν οι νόμιμοι εκπρόσωποι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της γνωστοποιούσας εταιρείας, οι οποίοι δήλωσαν ότι είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν δεσμεύσεις, σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 8 του ν. 3959/2011 και προς τούτο κατέθεσαν στην Γραμματεία της Ολομέλειας πριν την έναρξη της συνεδρίασης το υπ’ αριθ. πρωτ. 133/6.4.2022 έντυπο γνωστοποίησης ανάληψης δεσμεύσεων και το υπ’ αριθ. πρωτ. 139/13.4.2022 έγγραφο σε συμπλήρωση και βελτίωση των ως άνω δεσμεύσεων. Επίσης, ζήτησαν από την Επιτροπή την εξέταση μάρτυρα. Η Επιτροπή αποδέχτηκε το αίτημά τους και εξέτασε το μάρτυρα, […]. Κατά την εξέταση του μάρτυρα, ορίσθηκαν οι διερμηνείς, […], οι οποίες διερμήνευσαν από την ελληνική στην αγγλική γλώσσα και αντίστροφα. Η Επιτροπή μετά την εξέταση του μάρτυρα και την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας και τη δήλωση της γνωστοποιούσας ότι θα καταθέσει βελτιωμένο σχέδιο δεσμεύσεων, διέκοψε την παρούσα συνεδρίαση, για την 18η Απριλίου 2022, ημέρα Δευτέρα και ώρα 17:00, προκειμένου να διασκεφθεί. Η Επιτροπή την 18η Απριλίου 2022, συνήλθε σε διάσκεψη επί τη υπόθεσης, με τη συμμετοχή του Εισηγητή Ιωάννη Στεφάτου, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και αφού έλαβε υπόψη την Έκθεση του αρμόδιου Εισηγητή, τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, το ισχύον νομικό πλαίσιο, τις τελικές διαμορφωθείσες δεσμεύσεις, τις οποίες πρότεινε να αναλάβει η γνωστοποιούσα με το υπ’ αριθ. πρωτ. 149/18.04.2022 έγγραφό της, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ : 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ A. H ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΠΡΑΞΗ Α.1 ΟΥΣΙΩΔΕΙΣ ΟΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΜΕΤΟΧΩΝ

1. Την 01.10.2021 με το υπ’ αρ. πρωτ. 8003 έγγραφό της (εφεξής «Γνωστοποίηση»), η εταιρεία με την επωνυμία «DELIVERY HERO SE» (εφεξής και «Delivery Hero» ή «γνωστοποιούσα») δραστηριοποιούμενη στην Ελλάδα, μέσω θυγατρικών της εταιριών, στην παροχή υπηρεσιών επιγραμμικής διαμεσολάβησης για την πώληση προϊόντων έτοιμου φαγητού, καταναλωτικών προϊόντων και προϊόντων σούπερ μάρκετ καθώς και στην ηλεκτρονική πώληση καταναλωτικών προϊόντων, υπέβαλε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΕΑ») έντυπο γνωστοποίησης συγκέντρωσης (εφεξής και «Γνωστοποίηση») σύμφωνα με το άρθρο 6 του Ν. 3959/2011 σχετικά με την από μέρους της απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου κατά την έννοια του άρ. 5 παρ. 2(β) του Ν. 3959/2011 επί των εταιριών με την επωνυμία: α) «ΑΛΦΑ ΔΙΑΝΟΜΕΣ ΑΕ» (εφεξής και «Άλφα» ή «Άλφα Διανομές»), εταιρεία δραστηριοποιούμενη στη χονδρική διανομή καταναλωτικών προϊόντων καθώς και στην ηλεκτρονική πώληση καταναλωτικών προϊόντων, β) «INKAT SA» (εφεξής ως «Inkat»), θυγατρική της Άλφα και εταιρεία δραστηριοποιούμενη στη χονδρική και λιανική πώληση μέσω φυσικού δικτύου σημείων καταναλωτικών προϊόντων, γ) «DELIVERY ΙΚΕ» (εφεξής και «Delivery.gr»), εταιρεία που δραστηριοποιείται στην παροχή υπηρεσιών επιγραμμικής διαμεσολάβησης για την πώληση προϊόντων έτοιμου φαγητού και καταναλωτικών προϊόντων και δ) «E-TABLE ΙΚΕ» (εφεξής και «Etable»), εταιρεία δραστηριοποιούμενη στις διαδικτυακές υπηρεσίες κρατήσεων σε εστιατόρια καθώς και στη διαχείριση κρατήσεων1 (από κοινού αναφερόμενες ως «εταιρείες-στόχοι»). Στο σύνολό τους οι ανωτέρω εταιρείες-στόχοι, μέχρι και την ολοκλήρωση της υπό κρίση συναλλαγής, ανήκαν εξ ολοκλήρου στον Όμιλο Μούχαλης.
2. Σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη Γνωστοποίηση και τα σχετικά συνοδευτικά έγγραφα, στις 02.09.2021 υπεγράφη μεταξύ της Delivery Hero Stores Holding Gmbh (εφεξής «Delivery Hero Stores»), 100% θυγατρικής της γνωστοποιούσας, της Μούχαλης ΑΕ καθώς και του […] (οι δύο τελευταίοι εφεξής από κοινού ως «πωλητές»), Σύμβαση Αγοράς Μετοχών, βάσει της οποίας η πρώτη αποκτά […] του μετοχικού κεφαλαίου της Άλφα (καθώς και της θυγατρικής της Inkat2), η οποία επί του παρόντος ανήκει κατά 99,99% στη Μούχαλης ΑΕ και κατά 0,01% […]. Επιπλέον, στην εν λόγω Σύμβαση, προβλέπεται ότι η Delivery Hero Stores ή συνδεδεμένη με αυτή, έτερη εταιρεία του Ομίλου της γνωστοποιούσας, θα αποκτήσει και το […] του μετοχικού κεφαλαίου των Delivery.gr και Etable3, οι οποίες ανήκουν σήμερα κατά 100% στη Μούχαλης ΑΕ. Επισημαίνεται Σχετικά με τις δραστηριότητες των συμμετεχουσών στη συναλλαγή εταιρειών, βλ. Ενότητα Β της παρούσας. Σημειώνεται ότι η Άλφα ελέγχει το 99% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας, ενώ το λοιπό 1 ανήκει στο φυσικό πρόσωπο […] (βλ. σχετικά Παράρτημα 1 της Σύμβασης). 3 Βλ. σχετικά άρ. 4.16 και 5.1.8-5.1.10 της Σύμβασης. Όπως αναφέρει σχετικά η γνωστοποιούσα, «[η] Delivery Hero θα αποκτήσει επίσης τις Etable και Delivery.gr δια ενός εκ των συνδεδεμένων εταιρειών της. Επιπλέον, όλες οι οντότητες που θα αποκτηθούν ανήκουν στον ίδιο Όμιλο (Όμιλος Μούχαλη), και συνεπώς η υπογραφείσα Συμφωνία Αγοραπωλησίας καθώς και οι Συμφωνίες Αγοραπωλησίας που θα συναφθούν για τις Etable και Delivery.gr συνιστούν μια ενιαία συγκέντρωση κατά την έννοια του Κοινοτικού Κανονισμού Συγκεντρώσεων […] και του ελληνικού Νόμου 3959/2011 […] δυνάμει της οποίας η Delivery Hero τελικώς αποκτά αποκλειστικό έλεγχο επί των ακόλουθων επιχειρήσεων του Ομίλου Μούχαλη: Άλφα (συμπεριλαμβανομένης της θυγατρικής της, Inkat Α.Ε.), Delivery.gr and Etable» (βλ. σελ. 5 της Γνωστοποίησης). Συναφώς, σε έτερο σημείο της Γνωστοποίησης, η Delivery Hero αναφέρει ότι «εκτός από την εξαγορά της Άλφα, η Delivery Hero προτίθεται να αποκτήσει και τον αποκλειστικό έλεγχο (μέσω μιας από τις θυγατρικές της) επί των Etable και Delivery.gr […]. Ως εκ τούτου, η 1 2 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ότι κατά τα ορισθέντα στα άρ. 4.6 και 4.7 της Σύμβασης, οι πωλητές δεσμεύονται ότι μέχρι την ημερομηνία ολοκλήρωσης της υπό κρίση συναλλαγής, στη δραστηριότητα της Άλφα θα έχει ενσωματωθεί η δραστηριότητα της Μούχαλης ΑΕ που σχετίζεται με τις εντός του 2017, συναφθείσες συμβάσεις μεταξύ της ίδιας και των Unilever Hellas AE και Jacobs Douwe Egberts Gr ΕΠΕ (εφεξής «Δραστηριότητα Jacobs – Unilever») για την από μέρους της Μούχαλης ΑΕ χονδρική διανομή/διάθεση των προϊόντων των τελευταίων
3. Σημειώνεται ότι στη δραστηριότητα της Inkat περιλαμβάνεται και η λειτουργία καταστημάτων υπό το σήμα IQOS. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Γνωστοποίηση, η εν λόγω δραστηριότητα της εταιρείας-στόχου δεν αποτελεί αντικείμενο της υπό κρίση συναλλαγής καθώς μέχρι την ολοκλήρωσή της θα αποσχιστεί και ενσωματωθεί στη δραστηριότητα εταιρείας ανήκουσας στον Όμιλο Μούχαλης
4. Σημειωτέον ότι σύμφωνα με το Παράρτημα 9 της Σύμβασης Αγοράς Μετοχών και όπως διευκρινίζει σε απαντητικές επιστολές της η γνωστοποιούσα6, πέντε

(5)καταστήματα σήματος IQOs, τα οποία ωστόσο δεν αποτελούν «εξειδικευμένα» καταστήματα IQOs υπό την έννοια ότι δεν διαθέτουν αποκλειστικά προϊόντα του εν λόγω σήματος, ενσωματώνονται στη συναλλαγή. 3. Σύμφωνα με τη Γνωστοποίηση και […]7. […]8. 4. Περαιτέρω, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 5 της Σύμβασης Αγοράς Μετοχών, η ολοκλήρωση της συναλλαγής υπόκειται στην πλήρωση διαφόρων αιρέσεων («Προϋποθέσεις Ολοκλήρωσης»), μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται, πέραν της έγκρισης της ΕΑ, ενδεικτικά οι ακόλουθες9,10: […]11· […]12· […13· [...]14· […]15· […]16 5. Κατά τα προβλεπόμενα στη Σύμβαση Αγοράς Μετοχών, η Ολοκλήρωση της συναλλαγής θα πραγματοποιηθεί κατά την πρώτη εργάσιμη ημέρα μετά την πλήρωση των ως άνω Προϋποθέσεων ποιότητα του ασκούμενου ελέγχου επί της Άλφα και της θυγατρικής της Inkat, επί της Etable και επί της Delivery.gr θα αλλάξει με την απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από τη Delivery Hero» (βλ. σελ. 37 της Γνωστοποίησης). 4 Κατά τα αναφερόμενα στα άρ. 4.6 και 4.7 της Σύμβασης, […]. 5 Σύμφωνα και με τη Γνωστοποίηση, «[η] INKAT δραστηριοποιείται επίσης μέσω των καταστημάτων IQOS, τα οποία πωλούν κυρίως καπνικά προϊόντα IQOS και σε μικρότερο βαθμό – μόνο συγκεκριμένα είδη παντοπωλείου. […] η καπνική δραστηριότητα (που σχετίζεται με τα καταστήματα IQOS […] θα αναδιοργανωθεί με απόσπαση πριν την ολοκλήρωση της Προτεινόμενης Συναλλαγής και επομένως δεν συνιστά μέρος της Συγκέντρωσης» (βλ. σελ. 8 της Γνωστοποίησης). 6 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 10449/21.12.2021 και 10876/31.12.2021 επιστολές. Για την έρευνα της ΓΔΑ και την αλληλογραφία με τη γνωστοποιούσα, βλ και Ενότητα Α.4. 7 Βλ. και σελ. 41 της Γνωστοποίησης. 8 Βλ. άρ. 4.16 της Σύμβασης Αγοράς Μετοχών σύμφωνα με το οποίο […]. 9 Βλ. […] της Σύμβασης Αγοράς Μετοχών. 10 Στις λοιπές αιρέσεις περιλαμβάνεται η λήψη […]. 11 Βλ. […]. 12 Βλ […]. 13 Βλ. άρθρο […]. 14 Βλ. άρθρο […]. 15 Βλ άρθρο […]. 16 Βλ. […]. 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ολοκλήρωσης ή την παραίτηση από αυτές, ή σε οποιαδήποτε άλλη ημερομηνία συμφωνηθεί ρητά από τα συμβαλλόμενα μέρη. A.2 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ 6. Όπως αναφέρθηκε στην προηγούμενη Ενότητα, η Σύμβαση Αγοράς Μετοχών αφορά μόνο στην εξαγορά από τη γνωστοποιούσα της Άλφα Διανομές και της θυγατρικής της, Inkat. Σε κάθε περίπτωση, η γνωστοποιούσα προτίθεται να αποκτήσει αποκλειστικό έλεγχο επί των Delivery.gr και Etable, όπως προκύπτει από το συνδυασμό των Άρθρων […] της Σύμβασης Αγοράς Μετοχών, αλλά και από τη βούληση των μερών, όπως αποτυπώνεται στο Έντυπο Πλήρους Γνωστοποίησης17. 7. Με την υπ’ αριθ. πρωτ. 9319/19.11.2021 επιστολή της, η γνωστοποιούσα προσκόμισε το από 12.11.2021 Έγγραφο Συμβατικών Όρων (“Term Sheet”) μεταξύ της ίδιας και της ΜΟΥΧΑΛΗΣ Α.Ε. το οποίο είναι δεσμευτικό για τα μέρη και περιγράφει ευρέως τους όρους και τις προϋποθέσεις ολοκλήρωσης της προτεινόμενης εξαγοράς του […] του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της Delivery.gr και της Etable από την Delivery Hero ή από οποιαδήποτε συνδεδεμένη με αυτήν εταιρεία. 8. Πιο συγκεκριμένα, βάσει του Εγγράφου Συμβατικών Όρων, τα μέρη αναλαμβάνουν να συνάψουν δύο Συμβάσεις Αγοράς Μετοχών, μία για την Delivery.gr και μία για την Etable, καθώς και οποιαδήποτε περαιτέρω συναφή έγγραφα τα οποία ενδέχεται να συμφωνηθούν μεταξύ τους, ενώ το τίμημα που προβλέπεται να καταβληθεί από την Delivery Hero για την εξαγορά του […] των μετοχών των Delivery.gr και Etable […]. Περαιτέρω, αναγνωρίζεται στη Delivery Hero το δικαίωμα να διορίσει τα μέλη των Διοικητικών Συμβουλίων των επιχειρήσεων-στόχων κατά την Ολοκλήρωση. 9. Σύμφωνα με το Έγγραφο Συμβατικών Όρων, εκτός από την έγκριση της συγκέντρωσης από την ΕΑ, η ολοκλήρωση της εξαγοράς των Delivery.gr και Etable από την Delivery Hero τελεί υπό τις εξής επιπρόσθετες προϋποθέσεις: […] […]18· […]. 10. Το Έγγραφο Συμβατικών Όρων επιβεβαιώνει […]19. Α.3 ΛΟΓΟΙ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ 11. Σύμφωνα με τη Γνωστοποίηση, με την υπό κρίση συναλλαγή η Delivery Hero επιτυγχάνει την επέκταση του χαρτοφυλακίου των δραστηριοτήτων της καθώς διευρύνεται κάθετα στη λειτουργία δικτύων διανομής χονδρικής πώλησης και μεταπώλησης στην Ελλάδα επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα σημαντικές συνέργειες. Κατά την Delivery Hero, η απόκτηση των προαναφερθεισών εταιριών του Ομίλου Μούχαλης εντάσσεται στη στρατηγική της προκειμένου να ενισχύσει τη διαδικτυακή της Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 8003/01.10.2021 Έντυπο Πλήρους Γνωστοποίησης, σελ. 4 και 37-41. […] 19 […]. 17 18 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δραστηριότητα και να προσφέρει πρόσθετες, συμπληρωματικές υπηρεσίες σε συνεργαζόμενες εταιρείες και τελικούς καταναλωτές. 12. Εξειδικεύοντας τη θέση της για κάθε μία δραστηριότητα που πρόκειται να ενσωματώσει ή/και να διευρύνει συνεπεία της υπό κρίση συναλλαγής, η Delivery Hero αναφέρει ότι σε επίπεδο χονδρικής «θα αποκτήσει πρόσβαση σε καθιερωμένα logistics, τεχνογνωσία διανομής και καθιερωμένες συνεργασίες με FMCGs [Fast Moving Consumer Goods]. Αυτό θα επιτρέψει στην Delivery Hero (

1. i)να υποστηρίξει την αγορά του efood και (
2. ii)να επεκτείνει τις συνεργασίες της με τα συνεργαζόμενα με το efood καταστήματα (εστιατόρια/καφετέριες και μπαρ) δημιουργώντας μοναδικές προσφορές για αυτά»20. 13. Όσον αφορά στη λιανική πώληση καταναλωτικών προϊόντων, η γνωστοποιούσα εκτιμά ότι «η εξαγορά της Inkat θα επιφέρει σημαντικές συνέργειες κόστους στην υπηρεσία του διαδικτυακού παντοπωλείου»21. Συγκεκριμένα, κατά την εταιρεία, θα υπάρξουν οφέλη για τον καταναλωτή καθώς η ίδια θα είναι πλέον σε θέση να προσφέρει: α) ευρύτερη γκάμα προϊόντων και να αναπτύξει συνέργειες μεταξύ εμπορικών σημάτων, β) καλύτερη ποιότητα υπηρεσιών υπό την έννοια της αμεσότερης παράδοσης και της αξιοποίησης ευέλικτου ωραρίου λειτουργίας και γ) ανταγωνιστικότερη τιμολόγηση των πωλούμενων προϊόντων22. 14. Τέλος, αναφερόμενη στην επιγραμμική πλατφόρμα που λειτουργεί και τις παρεχόμενες μέσω αυτής υπηρεσίες, υποστηρίζει23 ότι με την ολοκλήρωση της συναλλαγής θα αναπτύξει «(
3. i)μια πληρέστερη συνεργασία με τα συνεργαζόμενα καταστήματα της efood και (
4. ii)μια καλύτερη διαδικτυακή εμπειρία για το χρήστη» καθώς «θα επεκτείνει τις δραστηριότητές της προσφέροντας υπηρεσίες online κρατήσεων σε εστιατόρια», προφανώς λόγω απόκτησης της Etable. 15. Στο πλαίσιο των ανωτέρω, η γνωστοποιούσα καταλήγει ότι «η Συγκέντρωση θα επιτρέψει στην Delivery Hero να εισέλθει σε νέες αγορές, ενώ παράλληλα θα αναπτύξει την υπηρεσία διαδικτυακού παντοπωλείου που βρίσκεται ακόμα σε αρχικό στάδιο. Επιπλέον, θα βοηθήσει την Delivery Hero να επιτύχει συνέργειες κόστους από την κάθετη ολοκλήρωση και να αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο διαδικτυακό και μη δίκτυο με συμπράξεις επωνυμίας και τη δυνατότητα ανάπτυξης υπερ-εφαρμογών που σχετίζονται με τα τρόφιμα. Όλα τα παραπάνω, θα επιτρέψουν στην Delivery Hero να ανταποκριθεί καλύτερα στις ανάγκες των πελατών της, μεταξύ άλλων, όσον αφορά την τιμή, την ποιότητα των υπηρεσιών και την ποικιλία των προσφορών»24. Α.4 ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΕΑ 16. Πέραν της Delivery Hero, προκειμένου να συλλεχθούν τα απαραίτητα στοιχεία για την αξιολόγηση της υπό κρίση πράξης, η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (εφεξής «ΓΔΑ») της ΕΑ απευθύνθηκε με επιστολές παροχής στοιχείων σε ανταγωνιστές των συμμετεχουσών στην υπό κρίση πράξη εταιρειών. Ειδικότερα, στάλθηκαν επιστολές παροχής στοιχείων σε εταιρείες λειτουργίας Βλ. σελ. 127 της Γνωστοποίησης. Ο. π. 22 Ο. π. βλ. σελ. 127 της Γνωστοποίησης. 23 Ο. π. 24 Βλ. σελ. 127 επ. της Γνωστοποίησης. 20 21 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επιγραμμικών πλατφορμών25, στα σούπερ μάρκετ που δραστηριοποιούνται και στην ηλεκτρονική πώληση των προϊόντων τους πέραν της λειτουργίας φυσικών καταστημάτων26, σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη χονδρική διανομή καταναλωτικών προϊόντων27 καθώς και σε εταιρείες που κατά δήλωση της γνωστοποιούσας παρέχουν ομοειδείς με την Etable υπηρεσίες και λειτουργούν έτσι ως ανταγωνιστές της28. Ερωτηματολόγια εστάλησαν και σε δείγμα επιχειρηματικών χρηστών/εστιατορίων που συνεργάζονται με την πλατφόρμα efood, λαμβάνοντας υπόψη την παράλληλη (ή εν δυνάμει) συνεργασία τους με την αποκτώσα Etable29. Τέλος, προκειμένου για την εξέταση των επιπτώσεων της υπό κρίση συναλλαγής στις αγορές εργασίας (labour markets) που επηρεάζονται από αυτή, στάλθηκαν επιστολές σε εταιρείες ταχυμεταφορών30 καθώς και σε σωματεία εργαζομένων διανομέων-οδηγών δικύκλων31. Β. ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ ΜΕΡΗ Β.1 DELIVERY HERO SE (Γνωστοποιούσα) 17. Η Delivery Hero SE με έδρα το Βερολίνο αποτελεί τη μητρική εταιρεία ομίλου που δραστηριοποιείται κυρίως στην παροχή υπηρεσιών διαδικτυακής παραγγελίας και διανομής Στάλθηκαν συνολικά επτά

(7)επιστολές. Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 8734/27.10.2021, 8735/27.10.2021, 8736/27.10.2021 και 8737/27.10.2021 επιστολές προς ΟΤΕ ΑΕ (η εταιρεία λειτουργεί την πλατφόρμα BOX. Εφεξής όπου η αναφορά BOX νοείται η απάντηση και τα στοιχεία της εταιρείας ΟΤΕ για τις υπό κρίση σχετικές αγορές), Ρόκετ Ντελίβερι ΙΚΕ (εφεξής ως Rocket), Wolt Τεχνολογίες Ελλάς Υπηρεσίας Φαγητού ΑΕ (εφεξής ως Wolt) και Ματσάγγος Ν. Σωμαράκης Χρ. ΟΕ (η εταιρεία λειτουργεί την πλατφόρμα Fagi. Εφεξής όπου η αναφορά Fagi νοείται η απάντηση και τα στοιχεία της εν λόγω εταιρείας) αντίστοιχα. Σε επόμενο χρόνο στάλθηκαν και οι υπ’ αριθ. πρωτ. 1380/11.02.2022, 1381/11.02.2022 και 1382/11.02.2022 επιστολές προς τις Wolt, Box και Fagi αντίστοιχα. […]. 26 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 8743/27.10.2021, 8744/27.10.2021, 8745/27.10.2021, 8746/27.10.2021, 8747/27.10.2021, 8758/27.10.2021, 8759/27.10.2021, 8760/27.10.2021, 8761/27.10.2021, 9259/26.11.2021 και 9863/7.12.2021 επιστολές προς τις εταιρείες ΑΒ Βασιλόπουλος ΑΕ (ΑΒ Βασιλόπουλος), Μετρό ΑΕΒΕ (Μετρό), Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης ΑΕ (Σκλαβενίτης). E-Fresh.gr DC (E-Fresh), Μάρκετ ΙΝ ΑΕ (Market In), Bazaar ΑΕ (Bazaar), Διαμαντής Μασούτης ΑΕ (Μασούτης), ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός ΑΕ (Κρητικός), Δημήτριος Θανόπουλος ΑΕ (Θανόπουλος), Μαρτ Κας Και Κάρυ Ανώνυμη Εμπορική Εταιρεία (Mart) και Πέντε ΑΕ (Γαλαξίας) αντίστοιχα. Σε επόμενο χρόνο στάλθηκαν πρόσθετες επιστολές παροχής στοιχείων στις ΑΒ Βασιλόπουλος και Σκλαβενίτης (βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1383/11.02.2022 και 1384/11.02.2022, 2305/11.03.2022 επιστολές αντίστοιχα). 27 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 9855/7.12.2021, 9856/7.12.2021, 9857/7.12.2021, 9858/7.12.2021, 9877/8.12.2021, 9878/8.12.2021, 9879/8.12.2021, 9880/8.12.2021, 9881/8.12.2021 και 9882/8.12.2021 επιστολές προς τις Πράττειν ΑΕ (Πράττειν), Αφοί Στεφανίδης ΕΠΕ (Στεφανίδης), Δυναμική Διανομή ΑΕ (Δυναμική Διανομή), Αφοί Σιώτζου ΑΕ (Σιώτζου), Καπνός ΑΕ (Καπνός), Χατζηβασιλόγλου ΑΕ (Χατζηβασιλόγλου), Σιαφάκας ΑΕ (Σιαφάκας), Αλεξίου Δημήτριος ΑΕ (Αλεξίου), Σταυρόπουλος ΑΕ (Σταυρόπουλος) και Σ. Λεβεντόπουλος ΑΕ (Λεβεντόπουλος) αντίστοιχα. 28 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 10166/15.12.2021, 10167/15.12.2021, 10168/15.12.2021, 10169/15.12.2021, 10170/15.12.2021 και 10171/15.12.2021 επιστολές προς τις Innopolium ΙΚΕ (i-host), TableLuv, Ιορδάνης Ιορδανίδης (e-restaurants), 8out, Kavousi Ali Μ. ΙΚΕ (The List) και Different Business Solutions – Υπηρεσίες Εφαρμογών ΙΚΕ (Summerize) αντίστοιχα. 29 Ειδικότερα, στάλθηκαν ερωτηματολόγια σε δείγμα εκατόν εβδομήντα

(170)εστιατορίων συνεργαζόμενων με την πλατφόρμα της γνωστοποιούσας, τα οποία επιλέχθηκαν κατ’ εφαρμογή κριτηρίων αντιπροσώπευσής της στους νομούς δραστηριοποίησής της, βάσει των εισπραχθεισών προμηθειών. Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 834/31.01.2022, 835/31.01.2022, 1297/10.02.2022 και 1298/10.02.2022 επιστολές. Τα ευρήματα της έρευνας στα εστιατόρια παρατίθενται αναλυτικά στο Παράρτημα 1 της παρούσας. 30 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 30/03.01.2022, 31/03.01.2022, 32/03.01.2022, 33/03.01.2022, 34/03.01.2022 και 35/03.01.2022 επιστολές προς τις εταιρείες ταχυμεταφορών ACS ΑΕ, Elta Courier ΑΕ, Γενική Ταχυδρομική ΑΕ, Easy Mail ΑΕ, Dhl Express (Ελλάς) ΑΕ και Speedex ΑΕ. 31 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 36/03.01.2022 και 37/03.01.2022 επιστολές προς το σωματείο Συνέλευση Βάσης Εργαζομένων Οδηγών Δικύκλων (ΣΒΕΟΔ) και το Συνδικάτο Εργατοϋπαλλήλων Ταχυδρομικών και Μεταφορικών Αττικής (ΣΕΤΤΑ) αντίστοιχα. 25 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ φαγητού σε περισσότερες από 40 χώρες της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής, της Ασίας και της Αμερικής. 18. Στην Ελλάδα η εταιρεία δραστηριοποιείται μέσω 5 πλήρως ελεγχόμενων θυγατρικών της και συγκεκριμένα των (α) «Online Delivery A.E.», (β) «Go Delivery A.E.», (γ) «Delivery Hero Payments Μονοπρόσωπη Α.Ε.- Ίδρυμα Πληρωμών», (δ) «Delivery Hero Dmart Greece A.E» και (ε) «InstaShop Single Member IKE». Όπως επισημαίνει η Γνωστοποιούσα, «[η] κύρια επιχειρηματική δραστηριότητα της Delivery Hero είναι η διαδικτυακή παραγγελία και διανομή φαγητού, η οποία το 2020, αντιστοιχούσε περίπου στο [99]% των εσόδων της Delivery Hero στην Ελλάδα»32. 19. Στο ακόλουθο Διάγραμμα απεικονίζεται η σχέση μεταξύ των ανωτέρω 5 ελεγχόμενων θυγατρικών με τη μητρική εταιρεία του Ομίλου. Σημειώνεται ότι το σύνολο των θυγατρικών της Delivery Hero ελέγχεται κατά 100% από τη μητρική του Ομίλου. Delivery Hero SE (Γερμανία) Ecommerce Business 10 S.a.r.l (Λουξεμβούργο) Delivery Hero Stores Holding GmbH (Γερμανία) DH Financial Services Holding GmbH (Γερμανία) Instashop Ltd (Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι) OFD Online Food Delivery Services Ltd (Κύπρος) Delivery Hero Dmart Greece Single Memeber Societe Anonyme (Ελλάδα) Delivery Hero Payments Single Member Societe Anonyme (Ελλάδα) Instashop DMCC (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα) Online Delivery Societe Anonyme for the Promotion of Internet Services (Ελλάδα) Go Delivery S.A. (Ελλάδα) DMCC Instashop (Ελλάδα) Β.1.1 Online Delivery A.E. 20. Η «Online Delivery A.E.» (εφεξής και Online Delivery ή efood) με έδρα το Ν. Ηράκλειο Αττικής, αποτελεί 100% θυγατρική της Delivery Hero. Η εταιρεία λειτουργεί με το εμπορικό σήμα «efood» δραστηριοποιούμενη ως διαδικτυακή πλατφόρμα μέσω της οποίας συνδέονται οι καταναλωτές με εστιατόρια, σούπερ μάρκετ (συγκεκριμένα τη Σκλαβενίτης), καταστήματα ψιλικών και λοιπά τοπικά καταστήματα, δραστηριοποιούμενη σε 115 πόλεις στο σύνολο της Ελληνικής επικράτειας. 32 Βλ. σελ. 6 της Γνωστοποίησης. 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Οι υπηρεσίες της efood είναι προσβάσιμες είτε μέσω της ιστοσελίδας www.efood.gr, είτε μέσω σχετικής εφαρμογής (app), παρέχοντας στους καταναλωτές τη δυνατότητα πραγματοποίησης παραγγελιών και πληρωμής αυτών είτε ηλεκτρονικά είτε με αντικαταβολή. 21. Η efood λειτουργεί τόσο σύμφωνα με το μοντέλο διαδικτυακής αγοράς (marketplace) όσο και με το μοντέλο ιδίας διανομής (own-delivery model). Ειδικότερα, η efood λειτουργεί με το μοντέλο marketplace στις περιπτώσεις όπου συνδέει τους καταναλωτές με τα εστιατόρια/ πωλητές προς το σκοπό αποκλειστικά της μεταβίβασης των παραγγελιών (λειτουργώντας ουσιαστικά αμιγώς ως διαμεσολαβητής), η δε διανομή/παράδοσή τους πραγματοποιείται από τα ίδια τα εστιατόρια/ πωλητές με δικά τους μέσα. Αντίθετα, στις περιπτώσεις εκείνες όπου η efood πέραν της μεταβίβασης των παραγγελιών μέσω της πλατφόρμας της στις συνεργαζόμενες επιχειρήσεις αναλαμβάνει και τη διανομή και παράδοσή τους (μέσω της ίδιου ομίλου, εταιρείας ταχυμεταφορών Go Delivery), λειτουργεί με το μοντέλο ιδίας διανομής (own-delivery model)33. 22. Σημειωτέον, πέραν των ανωτέρω υπηρεσιών διαμεσολάβησης, στη διαδικτυακή πλατφόρμα efood περιλαμβάνεται και το διαδικτυακό κατάστημα ψιλικών υπό την ονομασία efood market, το οποίο λειτουργεί η συνδεδεμένη εταιρεία Delivery Hero Dmart Greece A.E (εφεξής και Dmart – βλ. κάτωθι υπό Ενότητα Β.1.3). Ως εκ τούτου, πέραν της δραστηριότητάς της ως πλατφόρμα διαμεσολάβησης για προϊόντα παντοπωλείου, ο Όμιλος Delivery Hero, μέσω της πλατφόρμας efood, δραστηριοποιείται και ως ηλεκτρονικός λιανοπωλητής των προϊόντων αυτών. Β.1.2 Go Delivery A.E. 23. Η εταιρεία Go Delivery A.E. (εφεξής και Go Delivery) εδρεύει στο Ν. Ηράκλειο Αττικής και αποτελεί 100% θυγατρική της Delivery Hero. Όπως αναφέρει η Γνωστοποιούσα, η εταιρεία είναι «συνδεδεμένη» με την efood υπό την έννοια ότι αμφότερες οι εταιρείες ελέγχονται σε ποσοστό 100% από τις ίδιες θυγατρικές εταιρείες της Delivery Hero. 24. Η Go Delivery παρέχει κατ’ αποκλειστικότητα υπηρεσίες διανομής (α) στα συνεργαζόμενα με την efood εστιατόρια και καταστήματα τα οποία δεν διαθέτουν δικές τους υπηρεσίες διανομής (ήτοι αναλαμβάνει το σκέλος της διανομής όταν η efood χρησιμοποιεί το μοντέλο ίδιας διανομής) και (β) στην Dmart η οποία λειτουργεί το διαδικτυακό κατάστημα (ηλεκτρονικό παντοπωλείο) efood market. Β.1.3 Delivery Hero Dmart Greece A.E. 25. Η Delivery Hero Dmart Greece A.E. που εδρεύει στο Ν. Ηράκλειο Αττικής αποτελεί πλήρως ελεγχόμενη θυγατρική της Delivery Hero Stores. Σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα, η Dmart αποτελεί νέα οντότητα η οποία ιδρύθηκε το Δεκέμβριο 2020 και πρώτη φορά εμφάνισε έσοδα το Φεβρουάριο 2021. 26. Αντικείμενο δραστηριότητάς της αποτελεί η λειτουργία του διαδικτυακού καταστήματος ψιλικών υπό την ονομασία efood market, το οποίο: (α) επιτρέπει στους καταναλωτές να αγοράζουν διαδικτυακά τα αγαθά που επιθυμούν και (β) προετοιμάζει και παραδίδει τα προϊόντα του «καλαθιού» των καταναλωτών στους ίδιους διαμέσου της συνεργασίας της με τη συνδεδεμένη εταιρεία Go Delivery. Το efood market είναι προσβάσιμο μόνο μέσω της πλατφόρμας της efood και δεν έχει διαδικτυακή παρουσία μέσω δικού της ιστοτόπου. 33 Βλ. και Ενότητα Δ.1.2 όπου περιγράφονται αναλυτικά τα μοντέλα λειτουργίας της εταιρείας. 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Β.1.4 InstaShop Single Member IKE 27. Από τον Αύγουστο του 2020, η Delivery Hero δραστηριοποιείται στην Ελλάδα και μέσω της InstaShop Single Member IKE (εφεξής και InstaShop), με έδρα τη Θεσσαλονίκη κατόπιν απόκτησης του 100% του μετοχικού κεφαλαίου της μητρικής InstaShop Ltd34. 28. Η InstaShop εμφάνισε πρώτη φορά έσοδα το Νοέμβριο 2020 και αποτελεί πλατφόρμα διαδικτυακής αγοράς για την παραγγελία ειδών παντοπωλείου, συνεργαζόμενη με αντίστοιχους επιχειρηματικούς χρήστες. Συγκεκριμένα η εταιρεία λειτουργεί μια διαδικτυακή αγορά (πλατφόρμα marketplace), η οποία συνδέει τους πελάτες με πληθώρα πωλητών (παντοπωλεία και καταστήματα τοπικού χαρακτήρα π.χ. φαρμακεία, ανθοπωλεία, κρεοπωλεία κτλ). Η πλατφόρμα της InstaShop είναι προσβάσιμη τόσο μέσω της ομώνυμης ιστοσελίδας της όσο και μέσω εφαρμογής. Σε αντίθεση με την efood, η πλατφόρμα λειτουργεί αποκλειστικά με το μοντέλο marketplace, οπότε και οι συνεργαζόμενοι επιχειρηματικοί χρήστες μεριμνούν οι ίδιοι για τη διανομή των παραγγελιών στους χρήστες/καταναλωτές35. Β.1.5 Delivery Hero Payments Μονοπρόσωπη Α.Ε. 29. Η Delivery Hero Payments Μονοπρόσωπη Α.Ε. (εφεξής και Delivery Hero Payments) με έδρα το Ν. Ηράκλειο Αττικής, αποτελεί εταιρεία παροχής υπηρεσιών πληρωμών και είναι υπεύθυνη για την αποδοχή, επεξεργασία και εκτέλεση των σχετικών συναλλαγών που προκύπτουν κατά τη χρήση της πλατφόρμας efood από τους καταναλωτές και τους επιχειρηματικούς χρήστες. 30. Η εταιρεία δεν παράγει έσοδα στην Ελλάδα σύμφωνα με τη Γνωστοποιούσα, το αντικείμενό της δε ουδόλως εμπίπτει στο αντικείμενο της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης. Β.2 ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΜΟΥΧΑΛΗ 31. Ο Όμιλος Μούχαλη δραστηριοποιείται μέσω των εταιριών του σε πληθώρα αγορών. Η εταιρεία Μούχαλης ΑΕ αποτελεί ελληνική εταιρεία διανομής καπνικών προϊόντων36 και παράλληλα δραστηριοποιείται μέσω (

1. i)της θυγατρικής εταιρείας του Ομίλου «Αλφα Διανομές Α.Ε» στην αγορά χονδρικής διανομής αγαθών σούπερ μάρκετ, (
2. ii)της «Inkat Α.Ε» (θυγατρικής της εταιρείας Άλφα Διανομές Α.Ε), στην αγορά χονδρικής διανομής καθώς και στην αγορά λιανικής πώλησης, (iii) της «Delivery.gr IKE» στην αγορά της επιγραμμικής διαμεσολάβησης μέσω της λειτουργίας της ομώνυμης διαδικτυακής πλατφόρμας με την οποία συνδέονται οι καταναλωτές με εστιατόρια, σούπερ μάρκετ, καταστήματα ψιλικών και λοιπά τοπικά καταστήματα, καθώς και (
3. iv)της «Ε-table Μονοπρόσωπη ΙΚΕ» στην αγορά των διαδικτυακών υπηρεσιών κρατήσεων στα εστιατόρια. Β.2.1 Αλφα Διανομές Α.Ε 32. Η εξαγοραζόμενη Άλφα, με έδρα το Κορωπί Αττικής, δραστηριοποιείται στην αγορά της χονδρικής διανομής αγαθών σούπερ μάρκετ, λειτουργώντας υποδομές υλικοτεχνικής υποστήριξης (συμπεριλαμβανομένων μισθωμένων αποθηκών και ιδιόκτητων/ μισθωμένων φορτηγών και βαν) και διατηρώντας συμφωνίες χονδρικής και διανομής για προϊόντα ταχείας κατανάλωσης (FMCG) με περίπου 2.000 σημεία πώλησης (εστιατόρια, καφετέριες και καταστήματα) συμπεριλαμβανομένου και του δικτύου των καταστημάτων ψιλικών της θυγατρικής της, Inkat. Βλ. και σελ. 19 της Γνωστοποίησης. Βλ. και σελ. 7 της Γνωστοποίησης. 36 Δραστηριότητα η οποία δεν εμπίπτει στα πλαίσια της γνωστοποιηθείσας πράξης. 34 35 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Παράλληλα η εταιρεία λειτουργεί την διαδικτυακή πλατφόρμα e-kiosky’s η οποία προμηθεύεται από την Inkat. Η πλατφόρμα είναι προσβάσιμη τόσο μέσω της ιστοσελίδας www.ekioskys.gr όσο και μέσω της πλατφόρμας Delivery.gr. Β.2.2 Inkat Α.Ε 33. Η Inkat, η οποία εδρεύει στο Κορωπί Αττικής, αποτελεί κατά 99% θυγατρική της εταιρείας Άλφα. Η εταιρεία δραστηριοποιείται στο επίπεδο της χονδρικής διανομής διατηρώντας επί του παρόντος 35 περίπου κέντρα διανομών, τα οποία προμηθεύουν αποκλειστικά την εταιρεία της Γνωστοποιούσας Dmart, η οποία λειτουργεί το διαδικτυακό παντοπωλείο efood market. 34. Ωστόσο, η κύρια δραστηριότητα της Inkat αφορά στη λιανική πώληση, όπου αναλαμβάνει τη λειτουργία καταστημάτων ψιλικών (ιδιόκτητων ή κυρίως με συμβάσεις δικαιόχρησης), υπό την εμπορική ονομασία kiosky’s37. Ειδικότερα: (α) αναπτύσσει και λειτουργεί τα φυσικά καταστήματα υπό το σήμα kiosky’s, τα οποία προμηθεύονται τα προϊόντα τους από διάφορους προμηθευτές και σε μικρότερο βαθμό από τη μητρική της, Άλφα και (β) λαμβάνει και εκτελεί τις παραγγελίες που λαμβάνονται από την πλατφόρμα e-kiosky’s. Β.2.3 Delivery.gr IKE 35. Η Delivery.gr με έδρα την Πάτρα, ιδρύθηκε το 2007 και λειτουργεί την πλατφόρμα με το εμπορικό σήμα «Delivery.gr», μέσω της οποίας συνδέονται οι καταναλωτές με εστιατόρια, σούπερ μάρκετ, καταστήματα ψιλικών και λοιπά τοπικά καταστήματα. Οι υπηρεσίες της είναι προσβάσιμες είτε μέσω της σχετικής ιστοσελίδας της, είτε μέσω σχετικής εφαρμογής (app), παρέχοντας στους καταναλωτές τη δυνατότητα πραγματοποίησης παραγγελιών και πληρωμής τους είτε ηλεκτρονικά ή με αντικαταβολή. 36. Όσον αφορά στις υπηρεσίες επιγραμμικής διαμεσολάβησης για τη διανομή38 φαγητού, η εταιρεία λειτουργεί σύμφωνα με το μοντέλο αγοράς (marketplace model, δηλ. τα συνεργαζόμενα εστιατόρια αναλαμβάνουν τη διανομή των προϊόντων τους με ίδια μέσα). Αναφορικά με τις υπηρεσίες παντοπωλείου, η εταιρεία λειτουργεί τόσο με βάση το μοντέλο αγοράς (marketplace model), όσο και με το μοντέλο ιδίας διανομής (own-delivery model, δηλ. αναλαμβάνει τη διανομή για λογαριασμό των συνεργαζόμενων καταστημάτων), προκειμένου να εξυπηρετηθούν τα συνεργαζόμενα καταστήματα τα οποία δεν διαθέτουν μέσα για τη διανομή των προϊόντων τους. Αναφορικά με τη συνεργασία της με το σούπερ μάρκετ ΑΒ Βασιλόπουλος, κατά την οποία η συνεργαζόμενη εταιρεία διαθέτει προϊόντα σούπερ μάρκετ μέσω της πλατφόρμας, η διανομή των παραγγελιών γίνεται αποκλειστικά από την Delivery.gr (δηλ. με το με το μοντέλο ιδίας διανομής). Β.2.4 Ε-table Κρατήσεις Εστιατορίων μέσω Διαδικτύου Μονοπρόσωπη IKE 37. Η Εtable, με έδρα την Αθήνα, αποτελεί εταιρεία ανήκουσα κατά 100% στη Μούχαλης ΑΕ, μητρική του Ομίλου Μούχαλη. Η εταιρεία δραστηριοποιείται στην παροχή υπηρεσιών διαμεσολάβησης για H Inkat δραστηριοποιείται επίσης μέσω των καταστημάτων IQOS, τα οποία κατά βάση πωλούν καπνικά προϊόντα της IQOS και σε μικρότερο βαθμό συγκεκριμένα είδη παντοπωλείου. Επισημαίνεται ότι τα καταστήματα υπό το σήμα IQOs που διαθέτουν αποκλειστικά προϊόντα του αντίστοιχου σήματος, εξαιρούνται από την υπό κρίση συναλλαγή και η λειτουργία τους μεταβιβάζεται σε εταιρεία του Ομίλου Μούχαλη. Αντιθέτως, […] καταστήματα σήματος IQOs που λειτουργούν στην Αττική αλλά δεν διαθέτουν αποκλειστικά προϊόντα σήματος IQOs περιλαμβάνονται στην υπό κρίση συναλλαγή και ενσωματώνονται στα φυσικά καταστήματα που αποκτά η γνωστοποιούσα. 38 Βλ. σχετικά και υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή της γνωστοποιούσας. 37 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ την πραγματοποίηση διαδικτυακών υπηρεσιών κρατήσεων σε εστιατόρια και καταναλωτές είτε μέσω της ιστοσελίδας www.e-table.gr, είτε μέσω σχετικής εφαρμογής (app) καθώς και στην παροχή υπηρεσιών διαχείρισης κρατήσεων (table management), υπηρεσία που παρέχει ενιαία στα συνεργαζόμενα εστιατόρια με την παροχή των ως άνω υπηρεσιών διαμεσολάβησης. 38. Η υπηρεσία παρέχεται δωρεάν στους χρήστες-καταναλωτές, παρέχοντας τους τη δυνατότητα να προβούν σε κράτηση μέσω της πλατφόρμας στο εστιατόριο της επιλογής τους, καθώς και να γράψουν κριτική σχετικά με την εμπειρία τους από το εστιατόριο στο οποίο είχαν κάνει κράτηση. 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Γ. ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Γ.1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΠΡΑΞΗΣ Γ.1.1. Μεταβολή ελέγχου 39. Κατά το άρθρο 5 παρ. 2 στοιχείο β του N. 3959/2011, συγκέντρωση επιχειρήσεων πραγματοποιείται όταν επέρχεται μόνιμη μεταβολή, μεταξύ άλλων, ως προς τα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που ασκούν έλεγχο επί της αποκτώμενης εταιρείας. Τούτο συντρέχει στην περίπτωση κατά την οποία ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μία επιχείρηση, ή μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, αποκτούν άμεσα ή έμμεσα τον έλεγχο του συνόλου ή τμημάτων μιας ή περισσοτέρων άλλων επιχειρήσεων, με την αγορά τίτλων ή στοιχείων του ενεργητικού, με σύμβαση ή με άλλο τρόπο. 40. Η εν λόγω διάταξη συγκεκριμενοποιείται περαιτέρω με τις παρ. 339 και 440 του ιδίου άρθρου, που ορίζουν την έννοια και το υποκείμενο του ελέγχου αντίστοιχα. Σύμφωνα με αυτές, έλεγχο συνιστά η δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη δραστηριότητα μίας επιχείρησης, όσον δε αφορά στα μέσα απόκτησης ελέγχου ορίζεται ότι αυτός δύναται να απορρέει από την απόκτηση δικαιωμάτων κυριότητας ή επικαρπίας επί του συνόλου ή μέρους των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης ή από δικαιώματα ή συμβάσεις που παρέχουν τη δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη σύνθεση, στις συσκέψεις ή στις αποφάσεις των οργάνων μίας επιχείρησης, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών πραγματικών ή νομικών συνθηκών 41,42, 43 41. Εν προκειμένω, η εταιρεία Μούχαλης ΑΕ είναι η ελέγχουσα μέτοχος της εταιρείας Άλφα κατέχοντας το 99,99% του μετοχικού της κεφαλαίου, ενώ το υπολειπόμενο 0,01% ανήκει στον έτερο συμβαλλόμενο […]. Αντίστοιχα, είναι η απώτερη ελέγχουσα μέτοχος της Inkat, νοουμένου ότι η Άλφα κατέχει […] του μετοχικού της κεφαλαίου. Όσον αφορά στις εταιρείες Delivery.gr και 39 Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 5 του Ν. 3959/2011 «Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου, ο έλεγχος απορρέει από δικαιώματα, συμβάσεις ή άλλα μέσα, τα οποία, είτε μεμονωμένα είτε από κοινού με άλλα, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών πραγματικών ή νομικών συνθηκών, παρέχουν τη δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη δραστηριότητα μιας επιχείρησης, και ιδίως από: α) δικαιώματα κυριότητας ή επικαρπίας επί του συνόλου ή μέρους των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης, β) δικαιώματα ή συμβάσεις που παρέχουν δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη σύνθεση, στις συσκέψεις ή στις αποφάσεις των οργάνων μιας επιχείρησης». 40 Σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 5 του Ν. 3959/2011 «Ο έλεγχος αποκτάται από το πρόσωπο ή τα πρόσωπα ή τις επιχειρήσεις, τα οποία: α) είναι υποκείμενα αυτών των δικαιωμάτων ή δικαιούχοι από τις συμβάσεις αυτές ή β) χωρίς να είναι υποκείμενα των δικαιωμάτων ή δικαιούχοι από τις συμβάσεις αυτές, δικαιούνται να ασκούν τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτές». 41 Το κατά πόσον μια πράξη οδηγεί σε απόκτηση ελέγχου εξαρτάται από ορισμένα νομικά και/ή πραγματικά στοιχεία (de jure/de facto). Βλ. σχετικά την Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ. 17. 42 Το πλέον σύνηθες μέσο απόκτησης ελέγχου είναι η απόκτηση μετοχών (ενδεχομένως σε συνδυασμό με τη συμφωνία μετόχων σε περίπτωση κοινού ελέγχου). Βλ. σχετικά Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ. 17. 43 Ο έλεγχος μπορεί να είναι αποκλειστικός ή κοινός και να επέρχεται de jure λ.χ. μέσω της απόκτησης της πλειοψηφίας των δικαιωμάτων ψήφου μίας επιχείρησης σε περίπτωση απόκτησης αποκλειστικού ελέγχου ή μέσω της απόκτησης ίσων δικαιωμάτων ψήφου από δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις στην περίπτωση απόκτησης κοινού ελέγχου, ή de facto π.χ. μέσω της δυνατότητας ενός μετόχου μειοψηφίας να εξασφαλίζει πλειοψηφία στις συνελεύσεις των μετόχων, λόγω του επιπέδου της συμμετοχής του και της παρουσίας των μετόχων στις συνελεύσεις κατά τα προηγούμενα χρόνια σε περίπτωση απόκτησης αποκλειστικού ελέγχου, ή μέσω συντονισμένης δράσης δύο ή περισσότερων μετόχων μειοψηφίας λόγω της ύπαρξης ισχυρών κοινών συμφερόντων μεταξύ αυτών σε περίπτωση απόκτησης κοινού ελέγχου Βλ. σχετικά την Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (EΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (2008/C 95/01) (εφεξής « Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση»), παρ. 54 επ., 63, 76. 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Etable, αμφότερες ανήκουν […] στη Μούχαλης ΑΕ44. Ως εκ τούτου, η εξαγορά από την Delivery Hero Stores45 του […] μετοχικού κεφαλαίου της Άλφα, της Inkat και των Delivery.gr και Etable συνιστά περίπτωση μεταβολής ελέγχου και απόκτησης αποκλειστικού ελέγχου, με το πλέον σύνηθες μέσο, ήτοι την απόκτηση μετοχών46. Γ.2.1. Γνωστοποίηση συμφωνίας και γνωστοποίηση πρόθεσης σύναψης συμφωνίας 42. Η υπογραφείσα στις 02.09.2021 Σύμβαση Αγοράς Μετοχών μεταξύ αφενός της Delivery Hero Delivery Hero Stores και αφετέρου των πωλητών, αφορά στην απόκτηση από την πρώτη του συνόλου του μετοχικού κεφαλαίου της Άλφα (καθώς και έμμεσα της θυγατρικής της Inkat). Επιπλέον, στην εν λόγω Σύμβαση, προβλέπεται ότι ο Όμιλος της γνωστοποιούσα θα αποκτήσει […] του μετοχικού κεφαλαίου των Delivery.gr και Etable. 43. Ως προς τη μεταβολή ελέγχου επί της Αλφα και της θυγατρικής της, η γνωστοποιηθείσα συμφωνία πληροί καταρχάς τα κριτήρια της παρ. 1 του αρ. 6 για την εκκίνηση της από τη σύναψή της τριακονθήμερης προθεσμίας για γνωστοποίησή της. Ωστόσο, αναφορικά με την εξαγορά των delivery.gr και Etable, η Σύμβαση Αγοράς Μετοχών παραθέτει αποκλειστικά την πρόθεση των μερών να συνάψουν σχετική συμφωνία στο μέλλον, και σε κάθε περίπτωση πριν την ολοκλήρωση της μεταβίβασης της Άλφα και της θυγατρικής της. Επί της πρόθεσης σύναψης συμφωνίας αυτής, λεκτέα είναι τα ακόλουθα: Γ.2.1.1. Γενικό πλαίσιο 44. Η δυνατότητα γνωστοποίησης πρόθεσης σύναψης συμφωνίας που θα καταλήξει σε συγκέντρωση εμπίπτουσα σε προληπτικό έλεγχο δεν προκύπτει ρητά από το γράμμα του άρθρου 6 του ν. 3959/2011, σε αντίθεση με τη σχετική πρόβλεψη του άρθρου 4 παρ. 1 εδ. β΄ του Κανονισμού (ΕΚ) 139/200447. Ωστόσο, η ενότητα 1.5 του Εντύπου Πλήρους Γνωστοποίησης, όπως αυτό διαμορφώθηκε με την υπ’ αριθ. 558/VII/2013 Απόφαση της ΕΑ, αναγνωρίζει τη δυνατότητα υποβολής γνωστοποίησης σε χρόνο προγενέστερο της σύναψης σύμβασης που εξασφαλίζει την πραγματοποίηση της συγκέντρωσης, εφόσον αποδεδειγμένα υφίσταται σχετική προς τούτο πρόθεση εκ μέρους των συμμετεχουσών επιχειρήσεων και υπό την προϋπόθεση ότι η σχεδιαζόμενη συμφωνία θα καταλήξει σε γνωστοποιητέα συγκέντρωση. Σε αυτή την περίπτωση, οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις θα πρέπει να αποδείξουν στην ΕΑ ότι το σχέδιό τους για την προτεινόμενη συγκέντρωση είναι επαρκώς σαφές, π.χ. βάσει μιας συμφωνίας επί της αρχής, ενός μνημονίου συνεννόησης ή μιας επιστολής δήλωσης προθέσεων που υπογράφεται από όλα τα Διευκρινίζεται ότι η Μούχαλης ΑΕ απέκτησε το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της Delivery.gr στις 31.08.2021. Βλ. σχετικά το από 31.08.2021 Ιδιωτικό Συμφωνητικό Πώλησης Εταιρικών Μεριδίων μεταξύ της Μούχαλης ΑΕ και του έτερου πρώην μετόχου (και πωλητή στο πλαίσιο του συμφωνητικού) [...], αντίγραφο του οποίου προσκομίστηκε με την υπ’ αριθ. πρωτ. 9232/16.11.2021 επιστολή της γνωστοποιούσας. 45 Βλ. σχετικά και Ενότητα Α. Η μεταβίβαση των μετοχών τελεί υπό τις αναφερόμενες στη σύμβαση αιρέσεις. Η ύπαρξη και αναφορά στη γνωστοποιηθείσα πράξη των εν λόγω αιρέσεων δεν μεταβάλλει το χαρακτήρα της οριστικής και δεσμευτικής συμφωνίας, δεδομένου ότι από το νόμο δεν απαιτείται πρόσθετα η επέλευση των αποτελεσμάτων της εκάστοτε γνωστοποιούμενης συμφωνίας να είναι βέβαιη ούτε και αμετάκλητη. 46 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ. 17. Συναφώς, όπως αναφέρει η γνωστοποιούσα, «η ποιότητα του ασκούμενου ελέγχου επί της Άλφα και της θυγατρική[ς] της Inkat, επί της Etable και επί της Delivery.gr θα αλλάξει με την απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από τη Delivery Hero» (βλ. σελ. 37 της Γνωστοποίησης). 47 «Η κοινοποίηση μπορεί επίσης να γίνεται στις περιπτώσεις που οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις αποδεικνύουν στην Επιτροπή την ύπαρξη καλόπιστης προθέσεως για σύναψη συμφωνίας ή, σε περίπτωση δημόσιας προσφοράς εξαγοράς, εφόσον έχουν δημοσιοποιήσει πρόθεση ανάλογης προσφοράς, υπό την προϋπόθεση ότι η σχεδιαζόμενη συμφωνία ή δημόσια προσφορά εξαγοράς θα καταλήξει σε συγκέντρωση με κοινοτική διάσταση». 44 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μέρη48. Το έγγραφο που θα βεβαιώνει την πρόθεση των μερών για την πραγματοποίηση της συγκέντρωσης θα πρέπει να περιλαμβάνει τους όρους της συμφωνίας που αφορούν σε θέματα ανταγωνισμού. Γ.2.1.2. Η άποψη της γνωστοποιούσας 45. Όπως σημειώνει η γνωστοποιούσα, «[η] Delivery Hero επιθυμεί ήδη να γνωστοποιήσει την απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου επί των Delivery.gr και Etable προ της υπογραφής των σχετικών Συμφωνιών Αγοραπωλησίας επί τη βάσει της καλόπιστης πρόθεσής της να τις συνάψει στο άμεσο μέλλον. Η καλόπιστη πρόθεση της Delivery Hero αποδεικνύεται από την Ενότητα 4 Δεσμεύσεις πριν την Ολοκλήρωση, Ενότητα 5 Ολοκλήρωση, καθώς και από την Ενότητα 6 Υποχρεώσεις μετά την Ολοκλήρωση, σημείο 6.2 της υπογραφείσας Συμφωνίας Αγοραπωλησίας (Παράρτημα 1), όπου η αγορά των Πωλούμενων Μετοχών της Άλφα από την Delivery Hero εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από την απόκτηση από την Delivery Hero (άμεσα ή μέσω μιας συνδεδεμένης εταιρείας των Delivery.gr και Etable»49. 46. Με την υπ’ αριθ. πρωτ. 9319/19.11.2021 επιστολή της50, η Delivery Hero επανέρχεται στο ζήτημα και επισημαίνει ότι η κατά τα ανωτέρω καλόπιστη πρόθεση της ίδιας και της Μούχαλης ΑΕ να συνάψουν συμφωνίες αγοραπωλησίας των Delivery.gr και Etable αποδεικνύεται, αφενός μεν από το προαναφερθέν δεσμευτικό Έγγραφο Συμβατικών Όρων (“Term Sheet”), το οποίο ρυθμίζει όλους τους όρους των επικείμενων συμφωνιών που αφορούν θέματα του ανταγωνισμού51, […]52, […]53 […]. Γ.2.1.3. Η άποψη της Επιτροπής Ανταγωνισμού 47. Αναφορικά με την πλήρωση στην προκειμένη περίπτωση των κατά τα ανωτέρω προϋποθέσεων γνωστοποίησης πρόθεσης σύναψης συμφωνίας σχετικά με την απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου επί της Etable και της Delivery.gr, η οποία θα καταλήξει σε συγκέντρωση εμπίπτουσα σε προληπτικό έλεγχο, παρατηρούνται τα ακόλουθα: Πρώτο, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει πράγματι ουσιαστική πρόθεση των συμμετεχουσών επιχειρήσεων να προχωρήσουν στην αγοραπωλησία των μετοχών τόσο της Delivery.gr, όσο και της Etable. Καταρχάς, […]54. Ωστόσο, ακόμα και σε περίπτωση μη πλήρωσης της εν λόγω αίρεσης κατά την Ημερομηνία Ολοκλήρωσης, τα μέρη συμφωνούν ότι η Μούχαλης ΑΕ […]. Μάλιστα, η συγκεκριμένη αίρεση είχε πληρωθεί κατά το χρόνο της υποβολής του Εντύπου Πλήρους Γνωστοποίησης, […]55. Ενόψει των ανωτέρω, το σχέδιο των μερών αναφορικά με την πρόθεση σύναψης δύο συμφωνιών για την απόκτηση από Πρβλ. την παρ. 34 του Προοιμίου του Κανονισμού (ΕΚ) 139/2004 («Κοινοποίηση θα μπορεί επίσης να γίνεται εφόσον οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις ενημερώνουν την Επιτροπή για την πρόθεσή τους να συνάψουν συμφωνία για προτεινόμενη συγκέντρωση και αποδεικνύουν στην Επιτροπή ότι το σχέδιό τους για την προτεινόμενη συγκέντρωση είναι επαρκώς σαφές, παραδείγματος χάριν βάσει μιας συμφωνίας επί της αρχής, ενός μνημονίου συνεννόησης ή μιας επιστολής δήλωσης προθέσεων που υπογράφεται από όλα τα μέρη, ή, σε περίπτωση δημόσιας προσφοράς εξαγοράς, εφόσον έχουν ανακοινώσει δημόσια την πρόθεσή τους για την πραγματοποίηση τέτοιας προσφοράς εξαγοράς, υπό τον όρο ότι η σχεδιαζόμενη συμφωνία ή προσφορά εξαγοράς θα καταλήξει σε συγκέντρωση με κοινοτική διάσταση»). 49 Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 8003/01.10.2021 Έντυπο Πλήρους Γνωστοποίησης, σελ. 5. 50 Βλ. ερ. 7. 51 Για το περιεχόμενο του Εγγράφου Συμβατικού Όρου, βλ. Ενότητα Α.2 ανωτέρω. 52 […]. 53 […]. 54 […]. 55 Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 8003/01.10.2021 Έντυπο Πλήρους Γνωστοποίησης, σελ. 4-5, υποσημ. 2. 48 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τη γνωστοποιούσα αποκλειστικού ελέγχου επί των Delivery.gr και Etable κρίνεται ως επαρκώς σαφές, δεδομένου ότι αντλεί τη βάση του από τις διατάξεις ενός νομικά δεσμευτικού κειμένου, ήτοι τη Σύμβαση Αγοράς Μετοχών. 48. Δεύτερο, ένας όρος της Σύμβασης Αγοράς Μετοχών που αφορά σε θέματα ανταγωνισμού καλύπτει ρητά και τις δραστηριότητες των Delivery.gr και Etable. […]56. Ως εκ τούτου, εκτιμάται ότι αμφότερα τα έγγραφα που αφορούν στην εξαγορά των Delivery.gr και Etable από τη γνωστοποιούσα – ήτοι η Σύμβαση Αγοράς Μετοχών και το Έγγραφο Συμβατικών Όρων – περιλαμβάνουν τους όρους της συμφωνίας που αφορούν σε θέματα ανταγωνισμού. 49. Τρίτο, αναφορικά με την προϋπόθεση ότι η σχεδιαζόμενη συμφωνία θα καταλήξει σε γνωστοποιητέα συγκέντρωση, παρατηρείται καταρχάς ότι, σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 2 εδ. α΄ του ν. 3959/2011, όταν η συγκέντρωση πραγματοποιείται με την απόκτηση τμημάτων μιας ή περισσότερων επιχειρήσεων, ασχέτως αν τα τμήματα αυτά έχουν ή όχι νομική προσωπικότητα, λαμβάνονται υπόψη, όσον αφορά τον μεταβιβάζοντα, μόνο ο κύκλος εργασιών που αντιστοιχεί στο μεταβιβαζόμενο μέρος. Στην προκειμένη περίπτωση, ο κύκλος εργασιών της Etable για το έτος 2020 ανήλθε στα […] ευρώ, ενώ της Delivery.gr στα […] ευρώ57. Υπό το πρίσμα αυτό, οι σχεδιαζόμενες συμφωνίες για την απόκτηση από τη Delivery Hero αποκλειστικού ελέγχου επί των Etable και Delivery.gr, εξεταζόμενες αυτοτελώς, δεν θα υπέκειντο σε προηγούμενη γνωστοποίηση, καθώς δεν θα ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011 με βάση τους γνωστοποιηθέντες κύκλους εργασιών των επιχειρήσεων-στόχων στην ελληνική αγορά58. Εντούτοις, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 10 παρ. 2 εδ. β΄ του ν. 3959/2011, «δύο ή περισσότερες πράξεις κατά το προηγούμενο εδάφιο, οι οποίες πραγματοποιούνται σε χρονική περίοδο δύο ετών μεταξύ των ίδιων προσώπων ή επιχειρήσεων, θεωρούνται ως μια μόνο συγκέντρωση, που προκύπτει κατά την ημερομηνία της τελευταίας πράξης». Ενόψει αυτής της διάταξης, πρέπει να εξεταστεί εάν οι τρεις γνωστοποιηθείσες πράξεις – ήτοι (α) η ήδη συναφθείσα από 02.09.2021 Σύμβαση Αγοράς Μετοχών αναφορικά με την αγοραπωλησία του […] μετοχικού κεφαλαίου της Άλφα Διανομές, (β) […] Σύμβαση Αγοράς Μετοχών της Etable και (γ) […] Σύμβασης Αγορά Μετοχών της Delivery.gr – θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως μία ενιαία συγκέντρωση για τους σκοπούς του υπολογισμού του κύκλου εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων, ζήτημα το οποίο εξετάζεται στην αμέσως επόμενη ενότητα. Γ.1.3 Δύο ή περισσότερες πράξεις ως μία ενιαία συγκέντρωση Γ.1.3.1. Γενικό πλαίσιο 50. Το άρθρο 10 παρ. 2 εδ. β΄ του ν. 3959/2011 προβλέπει ένα ειδικό κανόνα που επιτρέπει στην ΕΑ να θεωρεί διαδοχικές πράξεις που λαμβάνουν χώρα μέσα σε ορισμένο χρονικό διάστημα, ως ενιαία συγκέντρωση για τους σκοπούς του υπολογισμού του κύκλου εργασιών των συμμετεχουσών Βλ. Ενότητα Α.2 ανωτέρω. Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 8003/01.10.2021 Έντυπο Πλήρους Γνωστοποίησης, σελ. 42. 58 Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1: «Κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα σε τριάντα ημέρες από τη σύναψη συμφωνίας ή τη δημοσίευση προσφοράς ή ανταλλαγής ή την ανάληψη υποχρέωσης για την απόκτηση συμμετοχής, που εξασφαλίζει τον έλεγχο της επιχείρησης, όταν ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση κατά το άρθρο 10 ανέρχεται, στην παγκόσμια αγορά τουλάχιστον σε εκατόν πενήντα εκατομμύρια (150.000.000) ευρώ και δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμία χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των δεκαπέντε εκατομμυρίων (15.000.000) ευρώ στην ελληνική αγορά». 56 57 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επιχειρήσεων. Σκοπός της διάταξης αυτής είναι να αποφευχθεί η κατάτμηση μιας πράξης μεταξύ των ίδιων προσώπων σε μια σειρά πωλήσεις στοιχείων ενεργητικού στη διάρκεια μιας χρονικής περιόδου, με σκοπό την αποφυγή της υπαγωγής στις αρμοδιότητες που παρέχουν στην ΕΑ τα άρθρα 5 έως 10 του ν. 3959/2011. 51. Εφόσον δύο ή περισσότερες πράξεις (καθεμία από τις οποίες οδηγεί σε απόκτηση ελέγχου) λαμβάνουν χώρα εντός περιόδου δύο ετών μεταξύ των ίδιων προσώπων ή επιχειρήσεων, χαρακτηρίζονται ως ενιαία συγκέντρωση, ανεξάρτητα αν οι πράξεις αυτές αφορούν ή μη τμήματα της ίδιας επιχείρησης ή τον ίδιο κλάδο. Η διάταξη αυτή δεν ισχύει στις περιπτώσεις που, εκτός από τα εν λόγω πρόσωπα ή επιχειρήσεις, συμμετέχουν και άλλα σε ορισμένες μόνο από τις πράξεις. Αρκεί οι πράξεις, παρόλο που δεν γίνονται μεταξύ των ίδιων επιχειρήσεων, να συνάπτονται μεταξύ εταιρειών που ανήκουν στους ίδιους αντίστοιχους ομίλους. Η διάταξη αυτή ισχύει επίσης σε περίπτωση δύο ή περισσότερων πράξεων που λαμβάνουν χώρα ταυτοχρόνως μεταξύ των ίδιων προσώπων ή επιχειρήσεων. Στις περιπτώσεις που καταλήγουν σε απόκτηση ελέγχου από την ίδια επιχείρηση, οι εν λόγω ταυτόχρονες πράξεις μεταξύ των ίδιων μερών αποτελούν μία και μόνη συγκέντρωση, ακόμη και αν δεν εξαρτώνται η μία από την άλλη59. Γ.1.3.2. Η άποψη της γνωστοποιούσας 52. Κατά την άποψη της γνωστοποιούσας, «η υπογραφείσα Συμφωνία Αγοραπωλησίας καθώς και οι Συμφωνίες Αγοραπωλησίας που θα συναφθούν για τις Etable και Delivery.gr συνιστούν μια ενιαία συγκέντρωση κατά την έννοια του Κοινοτικού Κανονισμού Συγκεντρώσεων και του ελληνικού Νόμου 3959/2011», δεδομένου ότι, ως αποτέλεσμα της υπό εξέταση συναλλαγής, η DELIVERY HERO θα αποκτήσει αποκλειστικό έλεγχο επί των επιχειρήσεων-στόχων, οι οποίες ανήκουν στο σύνολό τους στον Όμιλο Μούχαλη60. 53. Περαιτέρω, σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, πληρούται εν προκειμένω η προϋπόθεση της παρ. 50 της Κωδικοποιημένης ανακοίνωσης της Ε.Επ. για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) 139/2004, η οποία προβλέπει ότι «[ε]φόσον δύο ή περισσότερες πράξεις (καθεμία από τις οποίες οδηγεί σε απόκτηση ελέγχου) λαμβάνουν χώρα εντός περιόδου δύο ετών μεταξύ των ίδιων προσώπων ή επιχειρήσεων, χαρακτηρίζονται ως ενιαία συγκέντρωση». Ειδικότερα, η Delivery Hero αφενός μεν παραπέμπει στους […], οι οποίοι προβλέπουν ότι οι συμβάσεις αγοραπωλησίας μετοχών της Delivery.gr και της Etable θα έχουν ολοκληρωθεί εντός του προαναφερθέντος χρονοδιαγράμματος, αφετέρου δε σημειώνει ότι η […] για την ολοκλήρωση των Συμβάσεων Αγοράς Μετοχών της Delivery.gr και της Etable είναι ήδη σε εξέλιξη κατά το χρόνο εξέτασης της γνωστοποίησης και οι σχετικές Συμβάσεις Αγοράς Μετοχών αναμένεται να έχουν συναφθεί εντός των επόμενων μηνών. Ως εκ τούτου, η Delivery Hero εκτιμά ότι «το χρονοδιάγραμμα της Ανακοίνωσης για θέματα δικαιοδοσίας τηρείται και de facto», ούτως ώστε η εξαγορά των Delivery.gr και Etable να μπορεί να θεωρηθεί ως μια ενιαία συγκέντρωση με την εξαγορά των Άλφα Διανομές και Inkat61. Βλ. κατ’ αναλογία, Κωδικοποιημένη ανακοίνωση της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (EΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων [2008] ΕΕ C95/1, παρ. 49-50. 60 Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 8003/01.10.2021 Έντυπο Πλήρους Γνωστοποίησης, σελ. 5. 61 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 9319/19.11.2021 επιστολή της Delivery Hero, ερ. 7. 59 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Γ.1.3.3. Η άποψη της ΕΑ 54. Για τους σκοπούς της παρούσας ανάλυσης, λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα: Πρώτο, στην προκειμένη περίπτωση, οι τρεις γνωστοποιηθείσες πράξεις – ήτοι (α) η ήδη συναφθείσα από 02.09.2021 Σύμβαση Αγοράς Μετοχών αναφορικά με την αγοραπωλησία […] μετοχικού κεφαλαίου της Άλφα Διανομές, (β) η σχεδιαζόμενη Σύμβαση Αγοράς Μετοχών της Etable και (γ) η σχεδιαζόμενη Σύμβαση Αγοράς Μετοχών της Delivery.gr – πράγματι έχουν συναφθεί ή πρόκειται να συναφθούν μεταξύ των ίδιων επιχειρήσεων. Πιο συγκεκριμένα, πωλητής και στις τρεις περιπτώσεις είναι η ΜΟΥΧΑΛΗΣ Α.Ε., […] της Άλφα Διανομές62, ενώ είναι μοναδική εταίρος τόσο της Etable, όσο και της Delivery.gr63. Αντίστοιχα, αγοραστής των τριών επιχειρήσεων-στόχων είναι η DELIVERY HERO64,65. 55. Δεύτερο, οι τρεις επίμαχες πράξεις αναμένεται να λάβουν χώρα […]. Ειδικότερα, η πρώτη εξ αυτών, Σύμβαση Αγοράς Μετοχών αναφορικά με την αγοραπωλησία του […] μετοχικού κεφαλαίου της Άλφα Διανομές υπεγράφη στις […]. Επιπρόσθετα, βάσει […] η μεταβίβαση της Etable και της Delivery.gr στη γνωστοποιούσα προβλέπεται να πραγματοποιηθεί κατά την Ημερομηνία Ολοκλήρωσης. Ως Ημερομηνία Ολοκλήρωσης έχει οριστεί η «πρώτη Εργάσιμη Ημέρα μετά την πλήρωση των Προϋποθέσεων της Ολοκλήρωσης ή την παραίτηση από αυτές από τον Συμβαλλόμενο με δικαίωμα να πληρωθεί υπέρ του η σχετική Προϋπόθεση της Ολοκλήρωσης ή να επιβεβαιώσει την πλήρωσή της ή […] οποιαδήποτε άλλη ημερομηνία συμφωνηθεί ρητώς από τους Συμβαλλόμενους»66. […]67 […]68, προκύπτει ότι η απώτατη δυνατή ημερομηνία υπογραφής της Σύμβασης Αγοράς Μετοχών της Etable και της Σύμβασης Αγορά Μετοχών της Delivery.gr είναι η 01.07.2022. Γ.1.4 Συμπέρασμα 56. Για όλους τους ανωτέρω λόγους, κρίνεται ότι οι τρεις γνωστοποιηθείσες πράξεις – ήτοι (α) η ήδη συναφθείσα από 02.09.2021 Σύμβαση Αγοράς Μετοχών αναφορικά με την αγοραπωλησία του […] μετοχικού κεφαλαίου της Άλφα Διανομές, (β) η σχεδιαζόμενη Σύμβαση Αγοράς Μετοχών της Etable και (γ) η σχεδιαζόμενη Σύμβασης Αγορά Μετοχών της Delivery.gr – μπορούν να θεωρηθούν ως μία ενιαία συγκέντρωση. Γ.2 ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΕΑ 57. Σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία, τα οποία προσκόμισαν οι γνωστοποιούσες, υπολογισθέντα κατά το άρθρο 10 του Ν.3959/2011, οι κύκλοι εργασιών των συμμετεχόντων μερών για το 2020 παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: Πίνακας 1: Κύκλος εργασιών συμμετεχουσών επιχειρήσεων (ποσά σε ευρώ) Επωνυμία εταιρείας / ομίλου ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ Όμιλος Delivery Hero […] […] […]. Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 8003/01.10.2021 Έντυπο Πλήρους Γνωστοποίησης, σελ. 4 και 40-41. 64 Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 8003/01.10.2021 Έντυπο Πλήρους Γνωστοποίησης, σελ. 4 και 37-41. 65 Βλ., π.χ., υπόθ. 5721 – Otto/ Primondo Assets, απόφαση της Ε.Επ. της 16.02.2010, σκ. 13. 66 Βλ. την από 02.09.2021 Σύμβαση Αγοράς Μετοχών, Άρθρο 5.2.1. 67 Σύμφωνα […]. 68 Σύμφωνα […]. 62 63 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 58. Επωνυμία εταιρείας / ομίλου ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ Άλφα Inkat (εξαιρουμένων των IQOs που δεν ενσωματώνονται στη συναλλαγή)69 Delivery.gr E-table Δραστηριότητα Jacobs - Unilever Σύνολο εξαγοραζόμενων μερών Συμμετέχουσες επιχειρήσεις (Σύνολο) […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Βάσει των προαναφερόμενων κύκλων εργασιών καταρχήν πληρούνται τα ποσοτικά όρια που τίθενται με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3959/201170. Περαιτέρω, η συγκέντρωση δεν έχει κοινοτική διάσταση, καθώς τα μέρη δεν πληρούν τα κατώφλια του κύκλου εργασιών του άρθρου 1 παρ. 2 και 3 του Κανονισμού ΕΚ 139/200471. Ενόψει των ανωτέρω, η παρούσα γνωστοποίηση υπόκειται σε προηγούμενη γνωστοποίηση και υποβάλλεται αρμοδίως ενώπιον της Ε.Α. Γ.3 ΠΛΗΡΗΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ 69 Ειδικότερα, στον παρατιθέμενο κύκλο εργασιών της Inkat περιλαμβάνονται τα έσοδα της εταιρείας από: α) τη λειτουργία των ιδιόκτητων και μη καταστημάτων σήματος Kiosky’s, β) τη λειτουργία των […] εξειδικευμένων καταστημάτων IQOs που περιλαμβάνονται στη συναλλαγή και γ) τη χονδρική πώληση καταναλωτικών προϊόντων στην Dmart. 70 Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 του Ν. 3959/2011, όπως ισχύει, μια συγκέντρωση πρέπει να γνωστοποιείται στην Ε.Α. όταν α) ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση κατά το άρθρο 10 ανέρχεται στην παγκόσμια αγορά σε τουλάχιστον 150 εκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμιά χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 15 εκατομμυρίων ευρώ στην ελληνική αγορά. 71 Βλ. άρθρο 1 παρ. 2 και 3 του Κανονισμού του Συμβουλίου της 20.01.2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («Κοινοτικός κανονισμός συγκεντρώσεων»), ΕΕ L 024 της 29/01/2004, σελ. 1 – 22, σύμφωνα με το οποίο «2. Μία συγκέντρωση έχει κοινοτική διάσταση όταν: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 250 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος. 3. Μία συγκέντρωση που δεν υπερβαίνει τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στην παράγραφο 2 έχει κοινοτική διάσταση, εφόσον: α) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν παγκοσμίως όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ· β) ο συνολικός κύκλος εργασιών που πραγματοποιούν όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις σε κάθε ένα από τρία τουλάχιστον κράτη μέλη, υπερβαίνει τα 100 εκατομμύρια ευρώ· γ) σε κάθε ένα από τα τρία τουλάχιστον κράτη μέλη που λαμβάνονται υπόψη για τους σκοπούς του στοιχείου β), δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν κάθε μία χωριστά συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 25 εκατομμυρίων ευρώ και δ) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, κάθε μία χωριστά, εντός της Κοινότητας συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός εάν κάθε μία από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιεί άνω των δύο τρίτων του συνολικού κοινοτικού κύκλου εργασιών της σε ένα και το αυτό κράτος μέλος». 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 59. Η εν λόγω γνωστοποίηση ήταν εμπρόθεσμη και παραδεκτή72 ενώ ως ημερομηνία προσήκουσας γνωστοποίησης θεωρείτο η 31.12.202173, ωστόσο κατά την εξέταση της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης διαπιστώθηκε ότι προκαλούνται σοβαρές αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού σε ορισμένες από τις επιμέρους αγορές στις οποίες αφορά. Ως εκ τούτου, στις 31.01.2022 εκδόθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 8, παρ. 4 του Ν. 3959/2011, η υπ’ αρ. 854 Απόφαση του Προέδρου της Ε.Α. σε συνέχεια της υπ’ αριθ. πρωτ. 802/28.01.2022 Έκθεσης του Εισηγητή Ι. Στεφάτου, σύμφωνα με την οποία κινήθηκε η διαδικασία της πλήρους διερεύνησης της εν λόγω συγκέντρωσης74. Δ. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Δ.1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 60. Βασικό αντικείμενο δραστηριότητας της γνωστοποιούσας στην Ελλάδα μέχρι και σήμερα είναι η λειτουργία της πλατφόρμας επιγραμμικής διαμεσολάβησης efood, μέσω της οποίας διατίθενται στους καταναλωτές από τους αντίστοιχους επιχειρηματικούς χρήστες: α) προϊόντα έτοιμου φαγητού, β) προϊόντα ευρείας κατανάλωσης – προϊόντα παντοπωλείου, μεταξύ των οποίων και «φρέσκα τρόφιμα» (πχ οπωροκηπευτικά) καθώς και γ) προϊόντα super market. Πέραν αυτών, σε μικρότερο βαθμό, με την πλατφόρμα συνεργάζονται και επιχειρηματικοί χρήστες που διαθέτουν ως επί το πλείστον καταναλωτά (μη διαρκή) αγαθά, τα οποία δεν εμπίπτουν στις παραπάνω κατηγορίες, όπως για παράδειγμα ανθοπωλεία, φαρμακεία κλπ και προσφέρονται από του επιχειρηματικούς χρήστες σε καταναλωτές που βρίσκονται σε σχετικά κοντινή απόσταση από την έδρα τους. Αντίστοιχη ως προς τη διαθεσιμότητα των προϊοντικών κατηγοριών στους καταναλωτές είναι και η πλατφόρμα που λειτουργεί η συμμετέχουσα Delivery.gr ενώ εφάμιλλου χαρακτήρα Η υπόχρεη προς γνωστοποίηση υπέβαλε στην Ε.Α. έντυπο γνωστοποίησης (με αριθ. πρωτ. 8083) την 1.10.2021, ήτοι εντός τριάντα

(30)ημερών από τη σύναψη της Σύμβασης της 02.09.2021 μεταξύ της θυγατρικής της γνωστοποιούσας Delivery Hero Stores και των Μούχαλης ΑΕ και […], κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1 του Ν. 3959/

1. Με την ως άνω γνωστοποίηση συνυποβλήθηκε το προβλεπόμενο στο άρθρο 45 παρ. 1 του N. 3959/2011 παράβολο . Η γνωστοποιηθείσα πράξη δημοσιεύθηκε την 06.10.2021 στην ημερήσια οικονομική εφημερίδα πανελλαδικής κυκλοφορίας «Εφημερίδα Δημοπρασιών και Πλειστηριασμών», κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 6 του Ν. 3959/2011 και στην απόφαση ΕΑ 558/VII/
2. 73 Ενόψει του ότι το ανωτέρω έντυπο γνωστοποίησης δεν είχε συμπληρωθεί πλήρως, η ΓΔΑ απέστειλε την υπ’ αριθ. πρωτ. 8289/12.10.2021 επιστολή προς την Delivery Hero SE, με την οποία αιτήθηκε από τη γνωστοποιούσα τη συμπλήρωση της ως άνω αρχικής γνωστοποίησης, κατά τα προβλεπόμενα στο εδ. β της παρ. 11 του άρθρου 8 του Ν. 3959/2011, προκειμένου να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης. Η γνωστοποιούσα απάντησε σχετικώς με τις από 25.10.2021, 1.11.2021, 16.11.2021 και 25.11.2021 επιστολές παροχής στοιχείων, επί των οποίων η ΓΔΑ ζήτησε διευκρινίσεις και συμπληρωματικά στοιχεία με την υπ’ αριθ. πρωτ. 9527/26.11.2021 επιστολή, σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 11 και 12 και το άρθρο 38 του Ν. 3959/
3. Στην από 26.11.2021 επιστολή η γνωστοποιούσα απάντησε στις 13.12.2021 επί της οποίας απαντητικής επιστολής της η ΓΔΑ ζήτησε εκ νέου διευκρινίσεις και συμπληρωματικά στοιχεία με την υπ’ αριθ. πρωτ. 10140/15.12.2021 επιστολή. Στην εν λόγω επιστολή η γνωστοποιούσα απάντησε στις 21.12.2021 ωστόσο καθώς εκτιμήθηκε ότι χρήζουν πρόσθετες διευκρινίσεις, η ΓΔΑ ζήτησε με την υπ’ αριθ. πρωτ. 10507/23.12.2021 επιστολή πρόσθετες διευκρινίσεις και στοιχεία. Επί της εν λόγω επιστολής, η γνωστοποιούσα απάντησε στις 31.12.2021, παρέχοντας τις αιτούμενες διευκρινίσεις και συμπληρωματικά στοιχεία. 74 Η Απόφαση Προέδρου επιδόθηκε στη γνωστοποιούσα, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 8, παρ. 4 του Ν. 3959/
4. 72 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πλατφόρμα λειτουργούν και οι ανταγωνίστριες Box75 και Wolt76 και δευτερευόντως η Fagi
5. Επιπλέον και πέρα από τη δραστηριότητά τους ως επιγραμμικές πλατφόρμες διαμεσολάβησης, η γνωστοποιούσα καθώς και η Delivery.gr δραστηριοποιούνται μέσω πλατφορμών τους στην απευθείας πώληση καταναλωτικών προϊόντων - προϊόντων παντοπωλείου
7. Με βάση τα ανωτέρω, η γνωστοποιηθείσα πράξη αφορά κατ’ αρχήν στις κάτωθι δραστηριότητες: α) παροχή υπηρεσιών επιγραμμικής διαμεσολάβησης για την πώληση έτοιμου φαγητού, β) παροχή υπηρεσιών επιγραμμικής διαμεσολάβησης για την πώληση καταναλωτικών προϊόντων/προϊόντων παντοπωλείου/λοιπών καταναλωτών αγαθών, γ) παροχή υπηρεσιών επιγραμμικής διαμεσολάβησης για την πώληση προϊόντων σούπερ μάρκετ και δ) ηλεκτρονική πώληση προϊόντων παντοπωλείου. Λαμβάνοντας δε υπόψη το αντικείμενο δραστηριότητας της εταιρείας – στόχου Etable, της βασικής δραστηριότητας της εξαγοραζόμενης Άλφα καθώς και τη βασική δραστηριότητα της Inkat, η υπό κρίση συναλλαγή αφορά πρόσθετα και: ε) στην παροχή υπηρεσιών διαμεσολάβησης για την πραγματοποίηση ηλεκτρονικών κρατήσεων και διαχείρισης κρατήσεων σε εστιατόρια, στ) στη χονδρική πώληση καταναλωτικών προϊόντων σε καταστήματα λιανικής και σημεία HORECA, καθώς και ζ) στη λιανική πώληση προϊόντων παντοπωλείου μέσω δικτύου φυσικών σημείων.
8. Συναφώς, όπως αναφέρει η γνωστοποιούσα, στο πλαίσιο της υπό κρίση συναλλαγής προκύπτουν οριζόντιες αλληλεπικαλύψεις καθώς «[η] efood και η Delivery.gr δραστηριοποιούνται στην αγορά έτοιμου φαγητού για το σπίτι (eat-at-home market), περιλαμβάνοντας μια σειρά προμηθευτών που προσφέρουν τη δυνατότητα παραγγελίας φαγητού που κατασκευάζεται σε εστιατόριο και στη συνέχεια παραλαμβάνεται ή/και παραδίδεται προς κατανάλωση στο σπίτι ή οπουδήποτε αλλού. Για λόγους πληρότητας, επισημαίνουμε ότι εκτός από την αγορά έτοιμου φαγητού για το σπίτι (eat-at-home market), και τα δύο μέρη δραστηριοποιούνται στην αγορά διαδικτυακών ειδών παντοπωλείου, η οποία περιλαμβάνει συναλλαγές αγαθών μεταξύ των τελικών καταναλωτών από τη μία πλευρά και όλων των ειδών καταστημάτων όπως σούπερ μάρκετ, καταστήματα ψιλικών, παντοπωλεία, και άλλα τοπικά καταστήματα από την άλλη πλευρά, συμπεριλαμβανομένων όλων των υπηρεσιών παράδοσης Όπως αναφέρει η Box στην υπ’ αριθ. πρωτ. 9243/17.11.2021 επιστολή της, «[ο]ι κατηγορίες προϊόντων που διατίθενται μέσω της επιγραμμικής πλατφόρμας BOX είναι
9. Φαγητού
10. Ψώνια, με τις υποκατηγορίες τις: 2.1 Super Market 2.2 Φρέσκα Τρόφιμα 2.3 Market & Ψιλικά 2.4 Petshop 2.5 Ανθοπωλεία». 76 Κατά τα αναφερόμενα στην υπ’ αριθ. πρωτ. 9606/30.11.2021 επιστολή της Wolt στους συνεργαζόμενους επιχειρηματικούς χρήστες περιλαμβάνονται «[ε]πιχειρήσεις εστίασης (εστιατόρια, καφέ), ζαχαροπλαστεία, κάβες, σούπερ μάρκετ, μίνι μάρκετ, μανάβικα, παντοπωλεία, ανθοπωλεία, βιβλιοπωλεία, οπτικά, ρουχισμός». 77 Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. πρωτ. 8993/08.11.2021 επιστολή της εταιρείας, «[ο]ι κατηγορίες προϊόντων που διατίθενται μέσω της πλατφόρμας μας […] είναι […] έτοιμο φαγητό και καφές, […] κρεοπωλεία και μανάβικα, […] σε είδη mini market και σε πολύ μικρό βαθμό […] άλλα είδη όπως pet-shops και ανθοπωλεία». 78 Κατά τα αναφερόμενα στην Ενότητα Β, η θυγατρική της Delivery Hero, DMart λειτουργεί μέσω της πλατφόρμας efood, το ηλεκτρονικό παντοπωλείο υπό την επωνυμία foodmarket . Όσον αφορά στην Delivery.gr στην ιστοσελίδα της φιλοξενεί την ιστοσελίδα e-kiosky’s μέσω της οποίας διαθέτουν ηλεκτρονικά προϊόντα παντοπωλείου ιδιόκτητα καταστήματα καθώς και καταστήματα συνεργατών/υπό καθεστώς δικαιόχρησης σήματος kiosky’s (βλ. σχετικά και υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή της γνωστοποιούσας). 75 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κατ’ οίκον»
11. Πέραν των ανωτέρω οριζόντιων αλληλεπικαλύψεων σχετιζόμενων με τη λειτουργία πλατφορμών από τη γνωστοποιούσα και εταιρείες – στόχους, όπως αναφέρει η Delivery Hero σε επόμενο σημείο της Γνωστοποίησης, «[η] Delivery Hero δεν ελέγχει επί του παρόντος ή δεν κατέχει με άλλο τρόπο μερίδια σε οποιαδήποτε εταιρεία που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα στις αγορές χονδρικής και λιανικής πώλησης αγαθών σούπερ μάρκετ»80, ωστόσο αναγνωρίζει ότι «[τ]α καταστήματα Delivery Hero θα εισέλθουν σε αυτές τις αγορές με την εξαγορά της Άλφα και της Inkat. Ως εκ τούτου […] θα μπορούσαν να δημιουργηθούν κάθετες σχέσεις, μετά τη συγκέντρωση μεταξύ του δικτύου χονδρικής και λιανικής πώλησης αγαθών σούπερ μάρκετ και της λειτουργίας των διαδικτυακών υπηρεσιών»
12. Τέλος, η γνωστοποιούσα αναφέρει ότι η απόκτηση της Εtable δεν επιφέρει κάθετες η οριζόντιες επιπτώσεις, δεδομένου ότι «[η] efood θα αρχίσει να προσφέρει υπηρεσίες διαδικτυακών κρατήσεων σε εστιατόρια κατόπιν της απόκτησης της E-table»
13. Δ.1.1 Η λειτουργία των πλατφορμών επιγραμμικής διαμεσολάβησης – Η έννοια των δίπλευρων αγορών
14. Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, βασική δραστηριότητα της γνωστοποιούσας καθώς και των εταιριών – στόχων Delivery.gr και Etable, αποτελεί η λειτουργία πλατφορμών επιγραμμικής διαμεσολάβησης. Ειδικότερα, τόσο οι πλατφόρμες που λειτουργεί η γνωστοποιούσα (efood, instashop) όσο και οι πλατφόρμες των εταιριών στόχων (delivery.gr, e-table) συνιστούν πλατφόρμες επιγραμμικής διαμεσολάβησης μέσω των οποίων οι πάροχοί τους απευθύνονται σε δύο διακριτές κατηγορίες πελατών α) τους επιχειρηματικούς χρήστες και β) τους τελικούς καταναλωτές. Με άλλα λόγια, η λειτουργία των εν λόγω πλατφορμών συνίσταται στη διαμεσολάβηση μεταξύ των δύο παραπάνω διαφορετικών κατηγοριών χρηστών της πλατφόρμας, προκειμένου μέσω της τελευταίας, οι δύο κατηγορίες χρηστών να «επικοινωνήσουν» και να επιτευχθεί η μεταξύ τους συναλλαγή. Υπό την έννοια αυτή, οι πλατφόρμες επιγραμμικής διαμεσολάβησης αποτελούν δίπλευρες αγορές.
15. Βασικό χαρακτηριστικό των δίπλευρων αγορών είναι η επίτευξη έντονων έμμεσων αποτελεσμάτων δικτύου (indirect network effects), καθώς η αξία της χρήσης της πλατφόρμας από τη μία κατηγορία πελατών εξαρτάται και καθορίζεται από το πλήθος της άλλης κατηγορίας πελατών που διαθέτει η πλατφόρμα
16. Για παράδειγμα, στην προκειμένη περίπτωση, τα συνεργαζόμενα με την πλατφόρμα efood εστιατόρια επωφελούνται περισσότερο από τη συνεργασία τους μαζί της όσο περισσότερους τελικούς καταναλωτές/χρήστες η τελευταία συγκεντρώνει, καθώς μέσω της πλατφόρμας τα εστιατόρια μπορούν να επικοινωνήσουν και να απευθυνθούν σε περισσότερους καταναλωτές τους. Δ.1.
17. Επιχειρηματικά μοντέλα λειτουργίας επιγραμμικών πλατφορμών διαμεσολάβησης
18. Όπως προκύπτει από τις συμμετέχουσες στην υπό κρίση συναλλαγή παρόχους υπηρεσιών επιγραμμικής διαμεσολάβησης καθώς και λοιπές παρόχους που ερωτήθηκαν σχετικά, οι πλατφόρμες επιγραμμικής διαμεσολάβησης, τουλάχιστον όσον αφορά στις αγορές που αφορά η Βλ. σελ. 9 της υπ’ αριθ. πρωτ. 8003/1.10.2021 Γνωστοποίησης. Βλ. σελ. 10 της υπ’ αριθ. πρωτ. 8003/1.10.2021 Γνωστοποίησης. 81 Ο. π. 82 Ο. π. 83 Βλ. ενδεικτικά και https://www.concurrences.com/en/dictionary/two-sided-market καθώς και Merger Assessment Guidelines (CMA129) (publishing.service.gov.uk). 79 80 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ παρούσα, λειτουργούν υπό δύο επιχειρηματικά μοντέλα: α) το μοντέλο marketplace και β) το μοντέλο «own delivery».
19. Ειδικότερα, στην περίπτωση λειτουργίας της πλατφόρμας υπό το μοντέλο marketplace, η πλατφόρμα παρέχει τις υπηρεσίες διαμεσολάβησης, λειτουργώντας ως ενδιάμεσος για την πραγματοποίηση της συναλλαγής, ωστόσο, η διανομή του προϊόντος στους καταναλωτές πραγματοποιείται από τους επιχειρηματικούς χρήστες με δικά τους μέσα. Στην περίπτωση λειτουργίας της πλατφόρμας υπό το μοντέλο own delivery, η πλατφόρμα, πέραν των υπηρεσιών διαμεσολάβησης, παρέχει πρόσθετα και υπηρεσίες διανομής των προϊόντων τους στους τελευταίους.
20. Εν προκειμένω, η πλατφόρμα της γνωστοποιούσας λειτουργεί και υπό τα δύο μοντέλα84 ακόμα και για την ίδια κατηγορία διατιθέμενου προϊόντος/υπηρεσίας
21. Αντίθετα, η εξαγοραζόμενη delivery.gr λειτουργεί κατεξοχήν το μοντέλο marketplace86, γεγονός που αποτελεί, κατά τη Γνωστοποιούσα, τη μόνη βασική διαφοροποίηση μεταξύ των πλατφορμών efood και delivery.gr ως προς την από μέρους τους παρεχόμενη υπηρεσία
22. Αντίστοιχα, στην περίπτωση της Fagi, η διανομή των διατιθέμενων στην πλατφόρμα προϊόντων των επιχειρηματικών χρηστών γίνεται ως επί το πλείστον από τους ίδιους
23. Όσον αφορά στις πλατφόρμες Wolt και Box, η μεν πρώτη λειτουργεί αποκλειστικά το μοντέλο own delivery89, η δε δεύτερη μέχρι και σήμερα λειτουργεί το μοντέλο marketplace αλλά στο προσεχές μέλλον σκοπεύει να δραστηριοποιηθεί και υπό το μοντέλο own delivery
24. Για λόγους πληρότητας αναφέρεται ότι στην περίπτωση της γνωστοποιούσας, η διανομή των προϊόντων στο πλαίσιο λειτουργίας της πλατφόρμας efood υπό το μοντέλο «own delivery», πραγματοποιείται από τη θυγατρική της εταιρεία Go Delivery. Η Go Delivery αναλαμβάνει επίσης και τη διανομή των παραγγελιών που πραγματοποιούν οι καταναλωτές/χρήστες της πλατφόρμας στο ηλεκτρονικό παντοπωλείο της θυγατρικής της γνωστοποιούσας, Dmart, ήτοι το foodmarket. 85 Για παράδειγμα, σύμφωνα με τη Γνωστοποίηση και όσον αφορά στην επιγραμμική διαμεσολάβηση για τη διάθεση έτοιμου φαγητού, η γνωστοποιούσα αναφέρει ότι «[ο]ι πάροχοι υπηρεσιών διανομής φαγητού μπορούν να δραστηριοποιούνται σύμφωνα με παραπάνω του ενός από τα ανωτέρω επιχειρηματικά μοντέλα. Για παράδειγμα, τα Μέρη [ενν. οι συμμετέχουσες] παρέχουν τόσο υπηρεσίες αγοράς (marketplace), όσο και ίδιας διανομής (own – delivery services) στην Ελλάδα» (βλ. σελ. 51 της Γνωστοποίησης). 86 Βλ. σχετικά και υπ’ αριθ. πρωτ.9494/25.11.2021 και 9319/19.11.2021 επιστολές της γνωστοποιούσας. 87 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1826/24.02.2022 επιστολή. Σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, οι παρεχόμενες υπηρεσίες των δύο πλατφορμών εν γένει δεν διαφέρουν σημαντικά, ιδίως αναφορικά με την παρεχόμενη εμπειρία προς τους χρήστες-καταναλωτές καθώς και ως προς την παρεχόμενη υπηρεσία στα εστιατόρια-επιχειρηματικούς χρήστες κατά τη λειτουργία τους ως marketplace. Ωστόσο, όπως διευκρινίζει η γνωστοποιούσα, «[η] βασική διαφοροποίηση είναι ότι η efood λειτουργεί επίσης υπό το μοντέλο της ίδιας διανομής παρέχοντας τις δικές της υπηρεσίες διανομής (μέσω της εταιρείας Go Delivery) σε εστιατόρια που δεν διαθέτουν δική τους υπηρεσία διανομής. Από την μία, δίνεται έτσι η δυνατότητα στην efood να εκτιμά με ακρίβεια την ώρα παράδοσης και να διαχειρίζεται ό,τι ζήτημα προκύπτει σχετικά με την παράδοση, και από την άλλη, δίνει την δυνατότητα στους καταναλωτές-χρήστες να παρακολουθούν την παραγγελία τους μέσω της πλατφόρμας efood, κάτι που βελτιώνει την συνολική εμπειρία χρήστη» (βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1826/24.02.2022 επιστολή). 88 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 8993/08.11.2021 επιστολή της Fagi. Σύμφωνα με την εταιρεία το βασικό μοντέλο λειτουργίας της είναι το marketplace, υπό το οποίο συνεργάζεται με […] εστιατόρια ενώ το μοντέλο own delivery εφαρμόζεται προς το παρόν πιλοτικά και αφορά σε […] συνεργαζόμενα εστιατόρια. Κατά την εταιρεία, η λειτουργία των επιγραμμικών πλατφορμών υπό το μοντέλο own delivery, τουλάχιστον όσον αφορά στην παροχή υπηρεσιών επιγραμμικής διαμεσολάβησης για διάθεση έτοιμου φαγητού, συνιστά τη «βασική αλλαγή που παρατηρούμε στα επιχειρηματικά μοντέλα» (Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1562/17.02.2022 επιστολή). 89 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 9606/30.11.2021 επιστολή. 90 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1820/24.02.2022 επιστολή. 84 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Δ.2 ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ91
25. Με βάση τις κύριες δραστηριότητες των συμμετεχόντων μερών που αναφέρθηκαν ανωτέρω υπό Δ.1, οι σχετικές αγορές υπηρεσιών στις οποίες αφορά η υπό κρίση πράξη, οριοθετούνται ως εξής: Δ.2.1 Επιγραμμική διαμεσολάβηση για τη διάθεση έτοιμου φαγητού Δ.2.1.1 Γενικές Πληροφορίες
26. Σύμφωνα με τη Γνωστοποίηση, κατά την παροχή στον καταναλωτή υπηρεσιών έτοιμου φαγητού σε πακέτο με σκοπό την κατανάλωσή του εκτός του χώρου εστίασης (πχ στο σπίτι) ο καταναλωτής έχει εν γένει δύο επιλογές: α) είτε τη μετάβασή του στο εστιατόριο για την παραλαβή του φαγητού (takeaway) είτε β) την παραγγελία και διανομή του φαγητού στο χώρο του (delivery). Ως προς τη δεύτερη επιλογή, η πρόσβαση στην εν λόγω υπηρεσία και η υποβολή της σχετικής παραγγελίας μπορεί να πραγματοποιηθεί με ποικίλους τρόπους, όπως η απευθείας τηλεφωνική επικοινωνία του καταναλωτή με το εστιατόριο, η χρήση της ιστοσελίδας του εστιατορίου καθώς και η χρήση επιγραμμικής πλατφόρμας με την οποία συνεργάζεται το εστιατόριο.
27. Η γνωστοποιούσα δραστηριοποιείται στη διαμεσολάβηση αυτή τόσο διά του μοντέλου own delivery όσο και αυτό του marketplace, ενώ η εξαγοραζόμενη delivery.gr παρέχει μόνο υπηρεσίες επιγραμμικής διαμεσολάβησης και τα συνεργαζόμενα εστιατόρια μεριμνούν τα ίδια για τη διανομή του έτοιμου φαγητού στον καταναλωτή
28. Μοντέλο ίδιας διανομής εφαρμόζει και η ανταγωνίστρια Wolt και σε μικρότερο βαθμό η Fagi93, ενώ στην περίπτωση της Box, η πλατφόρμα παρέχει υπηρεσίες επιγραμμικής διαμεσολάβησης για την διάθεση έτοιμου φαγητού υπό το μοντέλο της διαδικτυακής αγοράς – marketplace, ενώ το own delivery μοντέλο […]
30. Όσον αφορά στην αμοιβή των επιγραμμικών πλατφορμών, τόσο οι συμμετέχουσες στην υπό κρίση συναλλαγή όσο και οι λοιπές πάροχοι επιγραμμικών πλατφορμών εφαρμόζουν ως αμοιβή τους προμήθεια (ήτοι ποσοστό επί της πραγματοποιηθείσας παραγγελίας μέσω της πλατφόρμας), η οποία καταβάλλεται από τα συνεργαζόμενα εστιατόρια. Αντιθέτως για τους καταναλωτές η χρήση της πλατφόρμας για την πραγματοποίηση παραγγελίας δεν επιφέρει κόστος. Σημειώνεται δε ότι στην περίπτωση της γνωστοποιούσας, η οποία κατά τα ανωτέρω δραστηριοποιείται και υπό τα δύο μοντέλα (marketplace, own delivery), στην περίπτωση που παρέχει στο συνεργαζόμενο εστιατόριο και υπηρεσίες διανομής του φαγητού στον τελικό καταναλωτή, η καταβλητέα από το πρώτο προμήθεια είναι υψηλότερη
31. Η σχετική αγορά προϊόντων περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων ή/και υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμα ή δυνάμενα να υποκατασταθούν μεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιμών τους και της χρήσης για την οποία προορίζονται. 92 Βλ. σχετικά και υπ’ αριθ. πρωτ.9494/25.11.2021 και 9319/19.11.2021 επιστολές της γνωστοποιούσας. 93 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 8993/08.11.2021 επιστολή της Fagi. Σύμφωνα με την εταιρεία το βασικό μοντέλο λειτουργίας της είναι το marketplace, υπό το οποίο συνεργάζεται με […] εστιατόρια ενώ το μοντέλο own delivery εφαρμόζεται προς το παρόν πιλοτικά και αφορά σε […] συνεργαζόμενα εστιατόρια. 94 Κατά δήλωση της πλατφόρμας, […] (βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1820/24.02.2022 επιστολή). 95 Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή της γνωστοποιούσας, «[τ]ο 2020 το εύρος προμήθειας κυμάνθηκε ως εξής: (α) μοντέλο “own delivery”: […] και (β) μοντέλο “marketplace”: […]». Για λόγους πληρότητας σημειώνεται ότι σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, πέραν του μοντέλου συνεργασίας με το εκάστοτε εστιατόριο, οι λοιποί παράγοντες […]. 91 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Δ.2.1.2 Προηγούμενες αποφάσεις Αρχών Ανταγωνισμού και της ΕΑ
32. Σύμφωνα με προηγούμενη απόφαση της Competition & Markets Authority (CMA) επί γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης των Just Eat - Hungry House96, η Αρχή προκειμένου να οριοθετήσει τη σχετική προϊοντική αγορά που αφορούσε στις υπηρεσίες επιγραμμικής διαμεσολάβησης για τη διάθεση έτοιμου φαγητού που δραστηριοποιούνταν οι συμμετέχουσες διερεύνησε τους διάφορους τρόπους που οι καταναλωτές έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες έτοιμου φαγητού προς κατανάλωση στο χώρο τους καθώς και του βαθμού εναλλαξιμότητας μεταξύ των τρόπων αυτών.
33. Στο πλαίσιο αυτό, η Αρχή εξέτασε το βαθμό υποκατάστασης μεταξύ: α) των πλατφορμών επιγραμμικής διαμεσολάβησης που δραστηριοποιούνται υπό το μοντέλο marketplace και μέσω αυτών διατίθενται υπηρεσίες διάθεσης έτοιμου φαγητού, β) των πλατφορμών επιγραμμικής διαμεσολάβησης που δραστηριοποιούνται υπό το μοντέλο own delivery, αναλαμβάνοντας τη διάθεση του φαγητού στο χώρο του καταναλωτή με δικά τους μέσα, γ) της απευθείας τηλεφωνικής επικοινωνίας των καταναλωτών με τα εστιατόρια για την πραγματοποίηση της παραγγελίας τους και δ) την πραγματοποίηση παραγγελιών μέσω ιστοσελίδων μεμονωμένων εστιατορίων ή/και ιστοσελίδων καθετοποιημένων (υπό την έννοια ότι παρέχουν και υπηρεσίες διανομή του φαγητού στον καταναλωτή) αλυσίδων εστιατορίων.
34. Με βάση τα ευρήματα της έρευνας της Αρχής σε σχέση με τα ανωτέρω και λαμβάνοντας υπόψη τη θέση των συμμετεχόντων στη συναλλαγή μερών, τη θέση των ανταγωνιστών τους καθώς και τη σχετική έρευνα που διεξήχθη ως προς τις συνήθειες των καταναλωτών, η CMA, αν και αναγνωρίζει ότι υφίστανται ανταγωνιστικές πιέσεις από τις τηλεφωνικές παραγγελίες και τις παραγγελίες μέσω ιστοσελίδων εστιατορίων (μεμονωμένων και αλυσίδων), έκρινε ότι οι πλατφόρμες επιγραμμικής διαμεσολάβησης για τη διάθεση έτοιμου φαγητού συνιστούν διακριτή αγορά. Ως εκ τούτου, για τους σκοπούς εξέτασης της ανωτέρω συναλλαγής, η CMA όρισε ως σχετική αγορά την παροχή υπηρεσιών επιγραμμικής διαμεσολάβησης από πλατφόρμες διαδικτυακών παραγγελιών φαγητού (online food platforms). Μάλιστα, κατά την Αρχή, στην εν λόγω αγορά εμπίπτουν όλες οι σχετικά δραστηριοποιούμενες πλατφόρμες, ανεξάρτητα του μοντέλου λειτουργίας τους
36. Την ίδια προσέγγιση ακολούθησε η CMA και σε επόμενη απόφασή της, καταλήγοντας και πάλι ότι η αγορά παροχής υπηρεσιών επιγραμμικής διαμεσολάβησης για τη διάθεση έτοιμου φαγητού στο χώρο του καταναλωτή διακρίνεται από τους λοιπούς τρόπους που δύνανται οι καταναλωτές να προμηθευτούν έτοιμο φαγητό στο χώρο τους από τα εστιατόρια
37. Βλ. απόφαση Just Eat/ Hungry House της CMA ημερομηνίας 16.11.2017, διαθέσιμη στην ιστοσελίδα: https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5a0d6521ed915d0ade60db7e/justeat-hungryhouse-finalreport.pdf. 97 Βλ. σκ. 4.28 της απόφασης Just Eat/ Hungry House της CMA. Όπως αναφέρει εν προκειμένω η Αρχή, «We have therefore concluded that the relevant product market includes food ordering marketplaces (Just Eat and Hungryhouse) and the services of ordering and logistics specialists (principally Deliveroo, UberEATS, and Amazon Restaurants), together referred to as online food platforms». 98 Ειδικότερα, βλ. σκ. 5.105 της CMA στην από 04.08.2020 απόφασής της επί της γνωστοποιηθείσας απόκτησης από την Amazon μειοψηφικής συμμετοχής και ειδικών δικαιωμάτων στην πάροχο σχετικής επιγραμμικής πλατφόρμας Deliveroo. Σύμφωνα με την Αρχή: «5.105 Our view is therefore that the relevant product market in 96 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
38. Η ΕΑ στην υπ’ αριθ. 714/2020 Απόφασή της υιοθέτησε την παραπάνω θέση της CMA στην υπόθεση Just Eat / Hungry House, καταλήγοντας ότι η αγορά δραστηριοποίησης της αποκτώμενης από τη γνωστοποιούσα SAIGA Sarl, επιγραμμικής πλατφόρμας για τη διάθεση φαγητού, SkroutzFood, αφορά «στην αγορά των διαδικτυακών πλατφορμών για παραγγελίες έτοιμου φαγητού (online restaurants platforms)»
39. Δ.2.1.3 Η θέση της γνωστοποιούσας
40. Από την πλευρά της η Delivery Hero υποστήριξε, κατά την γνωστοποίηση όσο και την ακροαματική διαδικασία, ότι οι προαναφερθείσες μέθοδοι υποβολής παραγγελίας από τους καταναλωτές σε εστιατόρια για την παροχή υπηρεσιών έτοιμου φαγητού προς κατανάλωση στο χώρο των πρώτων είναι μεταξύ τους εναλλάξιμες
41. Μάλιστα, κατά τη γνωστοποιούσα, όσον αφορά στην ελληνική αγορά, οι καταναλωτές συνηθίζουν μέχρι και σήμερα να έρχονται σε επαφή απευθείας με τα εστιατόρια (πχ μέσω τηλεφώνου ή μετάβασης στο εστιατόριο επιλογής τους) και να υποβάλλουν κατά τον τρόπο αυτό την παραγγελία τους
42. Για το λόγο αυτό, κατά την Delivery Hero, «[τ]α εστιατόρια είναι τόσο πελάτες όσο και ανταγωνιστές των διαδικτυακών υπηρεσιών όπως η efood και η Delivery.gr»102 ενώ, όπως σημειώνει σε επόμενο σημείο της Γνωστοποίησης, «[ι]διαίτερα σκληροί ανταγωνιστικοί περιορισμοί επιβάλλονται στα Μέρη από δημοφιλή εστιατόρια υπό καθεστώς δικαιόχρησης (restaurant franchises)»
44. Περαιτέρω, σημειώνει ότι τα εστιατόρια δραστηριοποιούνται σε περισσότερα του ενός «κανάλια» λήψης και εξυπηρέτησης παραγγελιών από τους καταναλωτές
45. Εξάλλου, σύμφωνα με την εταιρεία, «ως ενδιάμεσοι μεταξύ εστιατορίων και καταναλωτών, οι διαδικτυακές πλατφόρμες συχνά δυσκολεύονται να προσφέρουν στους καταναλωτές ανταγωνιστικές τιμές εφάμιλλες με εκείνες των εστιατορίων»
46. Συναφώς, η Delivery Hero επικαλείται την περίπτωση εστιατορίων που παρέχουν προσφορές στους καταναλωτές (πχ έκπτωση επί της αξίας παραγγελίας) όταν οι τελευταίοι υποβάλλουν την παραγγελία τους μέσω της ιστοσελίδας των εστιατορίων (και όχι για παράδειγμα which to assess the effect of the transaction is the market for the supply of online restaurant platforms. This includes logistics-enabled marketplaces (such as Deliveroo and Uber EATS) and food ordering marketplaces, that do not primarily provide logistics (such as Just Eat). VIFCs [Vertically Integrated Food Chains] who provide their own logistics (such as Domino’s, Papa Johns and Pizza Hut) are not in the market but provide an out of market constraint. Direct ordering from restaurants is not in the market, but such restaurants provide a limited out of market constraint». 99 Βλ. σκ. 135 επ. της υπ΄αριθ. 714/2020 Απόφασης της ΕΑ επί της απόκτησης μετοχικού κεφαλαίου και δικαιωμάτων ψήφου της SAIGA Sarl στην εταιρεία ΣΚΡΟΥΤΖ Ανώνυμη Εταιρεία Υπηρεσίες Διαδικτύου. 100 Βλ. σελ. 51 της Γνωστοποίησης και εξής. Βλ. επίσης, Πρακτικά ΕΑ, 14 Απριλίου 2022, σελ. 14 και τις εκτιμήσεις […], Πρακτικά, 14 Απριλίου 2022, σελ. 19 («η αγορά πρέπει να είναι ευρεία και να μην περιλαμβάνει μόνο πλατφόρμα τύπου e-food, αλλά και όλα τα άλλα κανάλια που μπορούν να γίνουν παραγγελίες […] αυτό συμβαίνει διότι υπάρχει απόδειξη, αποδεικτικά στοιχεία ότι έχουμε ένα κύριο βαθμό υποκατάστασης τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τα εστιατόρια»). 101 Σύμφωνα με τη Γνωστοποίηση: «Τα εστιατόρια ασκούν ιδιαίτερα σημαντική ανταγωνιστική πίεση. Στην Ελλάδα, η απευθείας παραγγελία από εστιατόρια μέσω τηλεφώνου ή η μετάβαση στο εστιατόριο παραμένει για τους καταναλωτές με διαφορά ο κυριότερος τρόπος παραγγελίας φαγητού προς κατανάλωση στο σπίτι (ανεξαρτήτως του εάν το εστιατόριο διανέμει το φαγητό στον καταναλωτή ή ο καταναλωτής το παραλαμβάνει ο ίδιος από το εστιατόριο), δεδομένου ότι στις περισσότερες πλατφόρμες παραγγελίας φαγητού/διαδικτυακές αγορές (food ordering platforms/marketplaces) υπάρχει προϋπόθεση ελάχιστης παραγγελίας» (βλ. σελ. 51 -52 της Γνωστοποίησης) 102 Ο. π. 103 Ο. π. 104 Βλ. Πρακτικά ΕΑ, 14 Απριλίου 2022, σελ. 20 και την ανάλυση του […]. 105 Βλ. σελ. 52 της Γνωστοποίησης. 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ μέσω της επιγραμμικής πλατφόρμας)
47. Ωστόσο, επί του ισχυρισμού της γνωστοποιούσας δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι στο πλαίσιο λειτουργίας της πλατφόρμας επιγραμμικής διαμεσολάβησης η τιμή που καταβάλλει ο καταναλωτής για την αγορά του προϊόντος «έτοιμο φαγητό», ορίζεται από το συνεργαζόμενο με την πλατφόρμα εστιατόριο και όχι από την τελευταία. Ως εκ τούτου, ο ανωτέρω ισχυρισμός της γνωστοποιούσας δεν μπορεί να βρει εφαρμογή στην πράξη.
48. Επιπλέον, επισημαίνοντας τα χαμηλά εμπόδια για τη δραστηριοποίηση ενός εστιατορίου σε πολλαπλά κανάλια λήψης και εξυπηρέτησης παραγγελιών107, η Delivery Hero υπογραμμίζει ότι «η πλειονότητα των εστιατορίων επιλέγει να χρησιμοποιεί ταυτόχρονα πληθώρα διαφορετικών καναλιών, ακόμα και εάν οι τηλεφωνικές παραγγελίες ή η μετάβαση στο εστιατόριο για παραγγελία παραμένουν τα επικρατέστερα κανάλια για αυτούς για να λαμβάνουν παραγγελίες»
50. Στο πλαίσιο των ανωτέρω, η Delivery Hero, αν και αναγνωρίζει ότι σύμφωνα με την προσέγγιση άλλων Αρχών109 οι πλατφόρμες επιγραμμικής διαμεσολάβησης για τη διάθεση έτοιμου φαγητού συνιστούν διακριτή αγορά, υποστηρίζει ότι με βάση τις ισχύουσες συνθήκες εντός ελληνικής επικράτειας, «η απευθείας παραγγελία θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι ανήκει στην ίδια σχετική αγορά με τη διαδικτυακή διανομή φαγητού δεδομένης της εναλλαξιμότητας από πλευράς ζήτησης και του γεγονότος ότι τόσο οι καταναλωτές όσο και τα εστιατόρια χρησιμοποιούν πολλαπλές πλατφόρμες (multi-home)»
52. Ως εκ τούτου, κατά τη γνωστοποιούσα, η υπό κρίση σχετική αγορά αφορά κατ’ αρχήν στην ευρύτερη αγορά έτοιμου φαγητού για το σπίτι, η οποία «θα περιελάμβανε μεταξύ άλλων την απευθείας παραγγελία από εστιατόρια, την παραγγελία μέσω διαδικτυακών υπηρεσιών συγκεκριμένα για καταστήματα υπό καθεστώς δικαιόχρησης (franchise – specific online services) καθώς και την παραγγελία μέσω τρίτων πλατφορμών, όπως η Efood.gr και η Delivery.gr»
53. Ως πιθανή κατάτμηση της υπό κρίση αγοράς (εντούτοις μόνο μόνο σε «επικουρική βάση»)112, η Delivery Hero περιορίζεται στη διάκριση μεταξύ της παραλαβής φαγητού σε πακέτο (takeaway) και της διάθεσης του φαγητού απευθείας στο χώρο του καταναλωτή χωρίς τη δική του μετάβαση στο εστιατόριο. Στην περίπτωση αυτή, η υπό κρίση σχετική αγορά «θα περιελάμβανε τις τηλεφωνικές παραγγελίες για διανομή, τις ιστοσελίδες/εφαρμογές των εστιατορίων/καταστημάτων υπό καθεστώς δικαιόχρησης Βλ. σελ. 53 της Γνωστοποίησης, όπου η εταιρεία αναφέρει ότι «μετά την πανδημία COVID-19, η οποία περιόρισε τη δυνατότητα των καταναλωτών να δειπνήσουν στο εστιατόριο, πολλά εστιατόρια αύξησαν τον αριθμό των καναλιών από τα οποία λάμβαναν παραγγελίες για φαγητό στο σπίτι (π.χ. δημιουργώντας τη δική τους εφαρμογή εκτός από την υπάρχουσα ιστοσελίδα τους, εισάγοντας εκπτώσεις στις ηλεκτρονικές παραγγελίες μέσω των δικών τους ιστοσελίδων ή παρέχοντας εκπτώσεις στους καταναλωτές για την παραλαβή της παραγγελία τους μέσω του διαδικτύου (πχ το Bullseye Burger προσέφερε έκπτωση 10% για τις ηλεκτρονικές παραγγελίες που παραλάμβαναν)». 107 Όπως αναφέρεται σχετικά στη σελ. 53 της Γνωστοποίησης, «[μ]εταξύ των λόγων για τους οποίους η πλειονότητα των επιχειρήσεων που παρέχουν υπηρεσίες έτοιμου φαγητού για το σπίτι (eat-at-home services) (ανεξάρτητα από το επιχειρηματικό μοντέλο τους) χρησιμοποιούν διαφορετικά κανάλια είναι διότι […] τα εμπόδια εισόδου και επέκτασης είναι εξαιρετικά χαμηλά και την ίδια στιγμή, υπάρχει πληθώρα επιχειρηματικών προτάσεων χωρίς/με καθόλου κόστος για τις εταιρείες προκειμένου να διεισδύσουν και να επεκταθούν σε αυτή την αγορά». 108 Βλ. σελ. 54 της Γνωστοποίησης. 109 Επικαλούμενη εν προκειμένω την προαναφερθείσα απόφαση της CMA επί της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης των Just Eat και Hungryhouse 110 Βλ. σελ. 54 της Γνωστοποίησης. 111 Βλ. σελ. 55 της Γνωστοποίησης. Την ίδια άποψη επαναλαμβάνει και σε επόμενη επιστολή της, στην οποία επισημαίνει ότι τυχόν στενότερη οριοθέτηση της αγοράς, υπό την έννοια της διάκρισης μεταξύ κατ’ οίκον διανομής (delivery) και παραλαβής από το εστιατόριο (take away) μπορεί να γίνει μόνο σε «επικουρική βάση» 112 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1826/24.02.2022 επιστολή. 106 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (franchises) καθώς και διαδικτυακές υπηρεσίες παραλαβής φαγητού σε πακέτο»113 καθώς κατά την ίδια «[κ]άθε μία από αυτές τις επιλογές καταλήγει στο ίδιο ακριβώς αποτέλεσμα από τη σκοπιά του καταναλωτή, με την έννοια ότι παραγγέλνει από το σπίτι, μένει στο σπίτι και λαμβάνει το γεύμα με παράδοση στο σπίτι του»
54. Σε κάθε περίπτωση, κατά τη γνωστοποιούσα η οριοθέτηση της υπό κρίση σχετικής αγοράς ως κρίθηκε στις παραπάνω αποφάσεις της CMA και της ΕΑ, δεν λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές συνθήκες ως έχουν στην ελληνική επικράτεια με αποτέλεσμα να μην «αποτυπώνει πλήρως τα εμπόδια της αγοράς που αντιμετωπίζουν τα μέρη»
55. Ωστόσο, όπως αναφέρει, εάν ήθελε κριθεί ορθή η στενότερη οριοθέτηση της υπό κρίση αγοράς περιλαμβάνοντας μόνο τις διαδικτυακές παραγγελίες έτοιμου φαγητού, τότε, σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, «σε αυτή την αγορά πρέπει να συμπεριληφθούν και οι αγορές μέσω των οποίων γίνονται παραγγελίες (ordering marketplaces), και οι ειδικοί διανομής και logistics (delivery and logistics specialists) καθώς είναι στενά υποκατάστατα, σε συμφωνία με την πρακτική της Αρχής Ανταγωνισμού του Ηνωμένου Βασιλείου (CMA)»
56. Δ.2.1.4 Οι απόψεις των λοιπών πλατφορμών επιγραμμικής διαμεσολάβησης για τη διάθεση έτοιμου φαγητού
57. Σε αντίθεση με τη γνωστοποιούσα, καμία εκ των λοιπών εταιριών - παρόχων πλατφορμών επιγραμμικής διαμεσολάβησης για τη διάθεση έτοιμου φαγητού δεν υποστήριξε ότι η αγορά δραστηριοποίησής της είναι ευρύτερη, περιλαμβάνοντας και λοιπούς τρόπους που ο καταναλωτής δύναται να προμηθευτεί έτοιμο φαγητό για κατανάλωση στο χώρο του. Επιπλέον, στο σύνολό τους117 σημειώνουν ότι η ανταγωνιστική πίεση που δέχονται από τις απευθείας παραγγελίες σε εστιατόρια δεν είναι ιδιαίτερα σημαντική, παρά τα κίνητρα που τα τελευταία δίνουν στους καταναλωτές για απευθείας παραγγελίες στα ίδια
58. Ενδεικτικά, όπως σημειώνει η Fagi, οι πλατφόρμες παρέχουν στους καταναλωτές ποικιλία επιλογών (σε καταστήματα, προσφορές, προγράμματα επιβράβευσης) και ευκολία ολοκλήρωσης της συναλλαγής, καθώς για την πρόσβαση στα ανωτέρω απαιτείται μόνο η εφάπαξ εγγραφή τους στην πλατφόρμα, καθιστώντας έτσι την Βλ. σελ. 55 της Γνωστοποίησης. Βλ. σελ. 56 της Γνωστοποίησης. 115 Ο. π. 116 Βλ. σελ. 57 της Γνωστοποίησης. 117 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1562/17.02.2022, 1915/28.02.2022 και1820/24.02.2022 επιστολές των Fagi, Wolt και Box αντίστοιχα. 118 Σύμφωνα με τη Wolt, «[τ]α καταστήματα τείνουν να προσφέρουν κίνητρα όπως εκπτώσεις εφόσον η παραγγελία γίνει μέσω τηλεφώνου ή της ιστοσελίδας τους» (βλ. υπ’ αριθ. πρωτ.1915/28.02.2022 επιστολή). Παρά ταύτα, αξιολογώντας την ανταγωνιστική πίεση που της ασκείται από τα εστιατόρια, τη χαρακτηρίζει ως σχετικά αμελητέα (ειδικότερα, στη βαθμολογική κλίμακα από το βαθμό 1[αμελητέα] έως 5 [ιδιαίτερα έντονη], η Wolt βαθμολογεί την εν λόγω ανταγωνιστική πίεση με 2). Αντίστοιχη αναφορά στις παρεχόμενες εκπτώσεις κάνει και η Box, η οποία σημειώνει πρόσθετα ότι «[κ]άθε κατάστημα έχει τους δικούς του πιστούς πελάτες που παραγγέλνει τηλεφωνικά ή online» (βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1820/24.02.2022 επιστολή). Ωστόσο, βαθμολογώντας την ανταγωνιστική πίεση που δέχεται από τα εστιατόρια, με την ίδια ως άνω κλίμακα βαθμολογίας, αποδίδει βαθμό […]. 113 114 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πλατφόρμα «μονόδρομο»
59. Κατά την Box, οι πλατφόρμες λειτουργούν ουσιαστικά «συμπληρωματικά των καναλιών που έχει το κατάστημα»
61. Εξάλλου, είναι χαρακτηριστικό ότι ερωτώμενες για τους βασικούς ανταγωνιστές τους, έκαστη πλατφόρμα υπέδειξε τις λοιπές πλατφόρμες επιγραμμικής διαμεσολάβησης για τη διάθεση έτοιμου φαγητού και καμία εξ αυτών δεν αναφέρθηκε σε εστιατόρια ή/και αλυσίδες εστιατορίων που παρέχουν τη δυνατότητα στους καταναλωτές να υποβάλλουν ηλεκτρονικά την παραγγελία τους
62. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η Fagi, «[α]νταγωνιστές μας σε όλες τις περιοχές που δραστηριοποιούμαστε αποτελούν οι όμοιες πλατφόρμες online παραγγελίας με εμάς (κατά βάση efood.gr, box.gr delivery.gr, ενώ σε Λάρισα και Ηράκλειο Κρήτης και η wolt.com. Εν δυνάμει και η rocket.delivery που έχει εισέλθει στην ελληνική αγορά τους τελευταίους μήνες»
64. Συναφώς, κατά την εκτίμησή της για το μερίδιο αγοράς της η Wolt συγκρίνει τον αριθμό των ημερήσιων παραγγελιών που πραγματοποιούνται μέσω της πλατφόρμας της σε σχέση με το «σύνολο της αγοράς», το μέγεθος της οποίας φαίνεται ότι αφορά στις ημερήσιες παραγγελίες μέσω πλατφορμών και μόνο
65. Δ.2.1.5 Η θέση της ΕΑ
66. Με βάση τα όσα προεκτέθησαν και λαμβάνοντας υπόψη τη δραστηριότητα των συμμετεχουσών στην υπό κρίση συναλλαγή καθώς και τη δραστηριότητα των βασικών ανταγωνιστών τους, κρίνεται ορθότερη η οριοθέτηση της στενότερης αγοράς παροχής υπηρεσιών επιγραμμικής διαμεσολάβησης για τη διάθεση έτοιμου φαγητού, ήτοι αγορά που δραστηριοποιούνται οι πλατφόρμες των συμμετεχουσών (efood και delivery.gr) καθώς και των άμεσα ανταγωνιστών τους Box, Wolt και Fagi.
67. Εξάλλου, χωρίς να παραβλέπονται οι ανταγωνιστικές πιέσεις που ασκούνται από τα εναλλακτικά κανάλια μέσω των οποίων ο καταναλωτής δύναται να υποβάλει την παραγγελία του (τηλεφωνική επικοινωνία με το εστιατόριο, ιστοσελίδα εστιατορίου κλπ), οι επιγραμμικές πλατφόρμες παρέχουν στον καταναλωτή την πρόσβαση όχι μόνο σε πλήθος εστιατορίων της ίδιας κατηγορίας (πχ ψητοπωλεία, ιταλική κουζίνα κλπ) αλλά και σε διαφορετικές κατηγορίες καταστημάτων εστίασης. Υπό αυτή την έννοια, κατά την πρόσβασή τους στις επιγραμμικές πλατφόρμες, οι Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1562/17.02.2022 επιστολή. Συμπληρώνοντας τη θέση της, η πλατφόρμα αναφέρει ότι «[η] επιλογή του τηλεφώνου για παραγγελία έτοιμου φαγητού, λόγω της διαχρονικότητας του τρόπου αυτού, εξακολουθεί να κατέχει ένα υπολογίσιμο μερίδιο καταναλωτών. Ωστόσο αυτό περιορίζεται κυρίως στις μεγαλύτερες ηλικίες και τείνει να εξαλείφεται με την πάροδο του χρόνου, λόγω των προτερημάτων που προσφέρουν οι πλατφόρμες» (ο. π. βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1562/17.02.2022 επιστολή). Αξιολογώντας την ένταση της ανταγωνιστικής πίεσης που δέχεται από τα εστιατόρια, στο πλαίσιο της παραπάνω κλίμακας βαθμολογίας, η πλατφόρμα βαθμολογεί την πίεση από τις απευθείας διαδικτυακές και τηλεφωνικές παραγγελίες με βαθμό «[…]» (ο.π. βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1562/17.02.2022 επιστολή). 120 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1820/24.02.2022 επιστολή. 121 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 9606/30.11.2021, 9243/17.11.2021 και 8993/08.11.2021 επιστολές των Wolt, Box και Fagi αντίστοιχα. 122 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 8993/08.11.2021 επιστολή. 123 Ειδικότερα, σύμφωνα με την υπ’ αριθ. πρωτ. 9606/30.11.2021 επιστολή της Wolt, ημερησίως πραγματοποιούνται […] παραγγελίες μέσω πλατφορμών. Αν και η Wolt στην επιστολή της δεν προσδιορίζει σε τι αφορούν οι εν λόγω παραγγελίες, από το περιεχόμενο του άρθρου που παραθέτει η Box στην υπ’ αριθ. πρωτ. 9243/17.11.2021 επιστολή της σχετικά με το μέγεθος της γνωστοποιούσας, τεκμαίρεται ότι οι συνολικές παραγγελίες που παραθέτει η Wolt αφορούν μόνο σε παραγγελίες μέσω πλατφορμών, καθώς στο εν λόγω άρθρο αναφέρεται ότι «σύμφωνα με πηγές της αγοράς, ο αριθμός των ημερήσιων παραγγελιών της efood έφτασε να ανέλθει μέσα στο 2020 (όχι όλο το έτος) περίπου στις […] την ημέρα» (η έμφαση του συντάκτη του άρθρου). 119 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καταναλωτές/χρήστες δύνανται να επιλέξουν εκείνη τη στιγμή την κατηγορία του μενού που επιθυμούν και εν συνεχεία να επιλέξουν το εστιατόριο της προτίμησής τους. Αντιθέτως, στις περιπτώσεις απευθείας παραγγελίας στα εστιατόρια οι καταναλωτές έχουν προ-αποφασίσει και προ-επιλέξει όχι μόνο την κατηγορία του μενού αλλά και την ταυτότητα του εστιατορίου που προτιμούν. Την ίδια στιγμή, κατά την ολοκλήρωση της παραγγελίας τους μέσω της πλατφόρμας, οι καταναλωτές δύνανται να επιλέξουν ως προς τον τρόπο πληρωμής της παραγγελίας (πχ μέσω πιστωτικής κάρτας, με μετρητά, με χρήση κουπονιών κλπ) ενώ για την ολοκλήρωση της παραγγελίας κατόπιν απευθείας επικοινωνίας τους με τα εστιατόρια (τηλεφωνικά ή/και μέσω ιστοσελίδων τους), η επιλογή του τρόπου πληρωμής είναι ως επί το πλείστον περιορισμένη και μόνο οι μεγάλες αλυσίδες παρέχουν ενίοτε εναλλακτικούς τρόπους πληρωμής. Με άλλα λόγια, μέσω πρόσβασης στις επιγραμμικές πλατφόρμες, οι καταναλωτές αποκτούν πρόσβαση σε μεγάλη γκάμα επιλογών αφενός ως προς το προϊόν «έτοιμο φαγητό» και αφετέρου ως προς τον τρόπο πληρωμής της παραγγελίας τους.Ενώ, στην περίπτωση της απευθείας επικοινωνίας τους με τα εστιατόρια η μοναδική επιλογή αφορά στο μενού του συγκεκριμένου εστιατορίου. Ως εκ τούτου, εύλογα δύναται θεωρηθεί ότι από πλευράς των καταναλωτών/χρηστών η πρόσβαση σε επιγραμμικές πλατφόρμες τους παρέχει πρόσθετες δυνατότητες και επιλογές σε αντίθεση με την απευθείας επικοινωνία τους με τα εστιατόρια και για το λόγο αυτό τα εν λόγω κανάλια υποβολής παραγγελίας είναι διακριτά.
68. Από πλευράς επιχειρηματικών χρηστών, η συνεργασία τους με επιγραμμικές πλατφόρμες τους παρέχει πρόσβαση σε περισσότερους καταναλωτές σε σχέση με αυτούς που θα μπορούσαν να προσεγγίσουν με άλλα μέσα διαφήμισης, προβολής και προώθησης, επιτρέποντάς τους έτσι να επεκτείνουν την πελατειακή τους βάση. Στο ίδιο πλαίσιο, εφόσον η παραγγελία γίνεται μέσω της επιγραμμικής πλατφόρμας, τα συνεργαζόμενα εστιατόρια δύνανται να προσελκύσουν και καταναλωτές που επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν μεθόδους πληρωμής διάφορους από τους αυτούς που μπορούν να προσφέρουν οι ίδιοι. Επιπλέον, ιδίως όσον αφορά στις πλατφόρμες που λειτουργούν υπό το μοντέλο own delivery, τα συνεργαζόμενα με τις τελευταίες εστιατόρια που δεν διαθέτουν δικά τους μέσα διανομής, δύνανται να εξυπηρετήσουν το καταναλωτικό κοινό με διανομή του έτοιμου φαγητού στο χώρο τους με τη χρήση των μέσων της πλατφόρμας. Υπό αυτό το σκεπτικό, η συνεργασία τους με τις επιγραμμικές πλατφόρμες συνιστά ένα διακριτό, πρόσθετο κανάλι διάθεσης των προϊόντων τους, που δεν υποκαθιστά τα λοιπά κανάλια. Εξάλλου, η συντριπτική πλειονότητα των εστιατορίων που τοποθετήθηκαν στην έρευνα της ΓΔΑ (ήτοι ποσοστό 92% των συλλεχθεισών απαντήσεων), τα οποία και ήδη συνεργάζονται με την efood, υποστήριξε ότι η συνεργασία με επιγραμμικές πλατφόρμες εν γένει είναι σημαντική, χωρίς όμως αυτό να αφορά συγκεκριμένα στη συνεργασία με τη γνωστοποιούσα124,. 124 Εξάλλου όπως προέκυψε από την ανάλυση των στοιχείων των εστιατορίων, κάθε εστιατόριο συνεργάζεται κατά μ.ο. με περισσότερες από 2 πλατφόρμες και ως εκ τούτου η εκτίμησή του αναφορικά με τη σημαντικότητα της συνεργασίας του με πλατφόρμες παραγγελίας έτοιμου φαγητού, βασίζεται τόσο στην αξιολόγηση της συνεργασίας του με την efood όσο και στην αξιολόγηση της συνεργασίας του τουλάχιστον με ακόμα μία πλατφόρμα. Αναφερόμενα στη σημαντικότητα της συνεργασίας τους με την efood, η πλειονότητα ([…]%) των εστιατορίων που τοποθετήθηκαν την χαρακτήρισαν ως σχετικά σημαντική, βαθμολογώντας τη με βαθμό 3 με βάση την εξαβάθμια κλίμακα από 0 [καθόλου σημαντική] έως 5 [πολύ σημαντική]. Ποσοστό […]% βαθμολόγησε τη σημαντικότητα της συνεργασίας με την efood με 4 και αντίστοιχα το […]% με
69. Στο Παράρτημα 1 της παρούσας παρατίθενται αναλυτικά τα ευρήματα της έρευνας στα εστιατόρια. 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
70. Υπό το φως των ανωτέρω, ως σχετική αγορά για τους σκοπούς αξιολόγησης της υπό κρίση συναλλαγής, ορίζεται η αγορά της επιγραμμικής διαμεσολάβησης για τη διάθεση έτοιμου φαγητού. Δ.2.2 Επιγραμμική διαμεσολάβηση για διάθεση καταναλωτικών προϊόντων Δ.2.2.1 Γενικές Πληροφορίες
71. Με βάση τη δραστηριότητα των συμμετεχουσών στην υπό κρίση συναλλαγή, πέραν της διαμεσολάβησης για διάθεση έτοιμου φαγητού, που αποτελεί και την κύρια δραστηριότητα και κατεξοχήν πηγή εσόδων τους, τόσο η γνωστοποιούσα μέσω των πλατφορμών efood και instashop όσο και η delivery.gr συνεργάζονται με επιχειρηματικούς χρήστες που διαθέτουν μέσω των τελευταίων προϊόντα άμεσης κατανάλωσης (ήτοι προϊόντων που διατίθενται μέσω παντοπωλείων (πχ συσκευασμένα τρόφιμα, είδη υγιεινής και προσωπικής φροντίδας, είδη καθαρισμού κλπ) καθώς και λοιπά καταναλωτά προϊόντα διατιθέμενα από μανάβικα, κάβες, κρεοπωλεία κ.α.) Αντίστοιχη δραστηριότητα ασκούν και οι ανταγωνίστριες στην επιγραμμική διαμεσολάβηση για τη διάθεση έτοιμου φαγητού πλατφόρμες, ήτοι οι Wolt, Box και Fagi.
72. Όσον αφορά στις κατηγορίες των εν λόγω συνεργαζόμενων καταστημάτων, αυτά αφορούν σε: α) Παντοπωλεία και mini market/ψιλικά. Στην απαντητική επιστολή της η Wolt περιγράφει αναλυτικά τη συνεργασία της με τους αντίστοιχους επιχειρηματικούς χρήστες η οποία συνίσταται στα εξής: «[ο] Συνεργάτης συμφωνεί να τοποθετήσει λίστα με τα προϊόντα που προσφέρει εντός της εφαρμογής της Wolt ώστε να αντικατοπτρίζεται σωστά σε σχέση με τα προϊόντα που υπάρχουν στο φυσικό κατάστημα. Ο χρήστης μπορεί να επιλέξει τα προϊόντα που επιθυμεί μέσω της εφαρμογής και να ολοκληρώσει την παραγγελία του»
73. Υπό το ίδιο πλαίσιο πραγματοποιείται και η συνεργασία των λοιπών πλατφορμών με τους σχετικούς επιχειρηματικούς χρήστες. β) Εξειδικευμένα καταστήματα λιανικής, τοπικού χαρακτήρα («καταστήματα γειτονιάς» κατά τη γνωστοποιούσα). Τα καταστήματα αυτά εμπορεύονται καταναλωτά (μη διαρκή) αγαθά άμεσης κατανάλωσης, τα οποία αφενός καλύπτουν κάποιες από τις κατηγορίες προϊόντων που διαθέτουν τα παντοπωλεία (πχ κάβες, μανάβικα κλπ) και αφετέρου συνίστανται σε έτερα καταναλωτά αγαθά τα οποία δεν ανευρίσκονται σε παντοπωλεία (πχ ανθοπωλεία, ζαχαροπλαστεία)
74. Διευκρινίζεται δε ότι αν και τα εν λόγω καταστήματα δραστηριοποιούνται σε τοπικό επίπεδο, οι πάροχοι επιγραμμικών υπηρεσιών διαμεσολάβησης δεν φαίνεται να ακολουθούν ενιαίο «ορισμό» της έννοιας «τοπικός Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 9606/30.11.2021 επιστολή. Για παράδειγμα, όπως αναφέρει η γνωστοποιούσα στην υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή της, με την efood συνεργάζονται καταστήματα τροφίμων, όπως καταστήματα βιολογικών προϊόντων, ιχθυοπωλεία, κάβες, καφεκοπτεία, κρεοπωλεία, μανάβικα, delicatessen και pet shops καθώς και λοιπά τοπικά καταστήματα λιανικής, όπως ανθοπωλεία, βιβλιοπωλεία, καταστήματα οπτικών ειδών, καταστήματα προϊόντων καπνού, ειδών δώρου κλπ. Όσον αφορά στην Instashop, η πλατφόρμα συνεργάζεται με pet shops, κρεοπωλεία, μανάβικα, mini markets, delicatessen και καταστήματα με οργανικά προϊόντα ενώ πρόκειται άμεσα να συνεργασθεί και με καταστήματα καφέ, κάβες, φαρμακεία, ιχθυοπωλεία και καταστήματα καλλυντικών. Στο ίδιο πλαίσιο, η Delivery.gr συνεργάζεται με τοπικά καταστήματα των εξής κατηγοριών: αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία, ιχθυοπωλεία, κάβες, κρεοπωλεία, ανθοπωλεία, είδη δώρων, φαρμακεία, καθαριστήρια και pet shops. Συναφείς κατηγορίες συνεργαζόμενων καταστημάτων καταγράφονται και από τις ανταγωνίστριες Box, Wolt και Fagi (βλ. σχετικά υπ’ αριθ. πρωτ. 9243/17.11.2021, 9606/30.11.2021 και 8993/08.11.2021 επιστολές αντίστοιχα). 125 126 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ χαρακτήρας»127, καθώς η εμβέλεια εξυπηρέτησης εναπόκειται συνήθως στο συνεργαζόμενο κατάστημα και ως εκ τούτου εν πολλοίς η ακτίνα κάλυψης του «τοπικού χαρακτήρα» καθορίζεται από το τελευταίο (πχ βάσει ΤΚ εξυπηρέτησης, ακτίνα […] χιλιομέτρων από την έδρα του καταστήματος, τα όρια της πόλης, ιδίως στην επαρχία κλπ), γ) Σούπερ μάρκετ. Με την εξαίρεση της Fagi128, οι λοιπές πλατφόρμες επιγραμμικής διαμεσολάβησης για τη διάθεση έτοιμου φαγητού για το σπίτι, δραστηριοποιούνται και στην επιγραμμική διαμεσολάβηση για τη διάθεση προϊόντων σούπερ μάρκετ, υπό την ίδια με τις προαναφερθείσες κατηγορίες καταστημάτων σχέση. α) Συνεργασία με παντοπωλεία και «καταστήματα γειτονιάς»
75. Από τα προσκομισθέντα στοιχεία προκύπτει ότι αμφότερες οι συμμετέχουσες στην εξεταζόμενη συναλλαγή εφαρμόζουν έναντι των συνεργαζόμενων παντοπωλείων και λοιπών τοπικών καταστημάτων λιανικής, όρους εφάμιλλους με τους αντίστοιχους των συνεργαζόμενων εστιατορίων, υπό την έννοια ότι η αμοιβή τους προκύπτει ως προμήθεια (ποσοστό) επί της αξίας συναλλαγής129, μοντέλο τιμολόγησης το οποίο ακολουθείται και από τις άλλες επιγραμμικές Για παράδειγμα όσον αφορά στις συμμετέχουσες στη συναλλαγή, η μεν Delivery Hero δεν εφαρμόζει όρους γεωγραφικής εμβέλειας αλλά τα καταστήματα χαρακτηρίζονται […] «[π]ρόκειται, δηλαδή, για φυσικά καταστήματα που, κατά κανόνα, βάσει του χαρακτήρα τους είναι “καταστήματα γειτονιάς”» (βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή). Η δε Delivery.gr δεν ακολουθεί καμία συγκεκριμένη προσέγγιση ή περιορισμό, αλλά το εκάστοτε κατάστημα προσδιορίζει την περιοχή δραστηριοποίησής του και βάσει αυτής εμφανίζεται στον καταναλωτή δεδομένου ότι περιλαμβάνεται στην εμβέλειά του (ο. π. βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή). Συναφής είναι η προσέγγιση που ακολουθεί και η Box καθώς όπως διευκρινίζει, «[τ]ην εμβέλεια αναφορικά με την γεωγραφική κάλυψη και εξυπηρέτηση των παραγγελιών μέσω της επιγραμμικής μας πλατφόρμας (BOX), την ορίζει το κάθε συνεργαζόμενο κατάστημα, το οποίο είναι και υπεύθυνο για τη διανομή των παραγγελιών», διευκρινίζοντας πρόσθετα ότι «[σ]υνήθως καλύπτει [ενν. η εμβέλεια] 2-3 Ταχυδρομικούς Κωδικούς, γύρω από το κατάστημα που βρίσκεται» (βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 9243/17.11.2021 επιστολή). Αντιθέτως, η Wolt και Fagi οριοθετούν το χαρακτήρα των τοπικών καταστημάτων η μεν πρώτη ως εμβέλεια […] μεταξύ καταστήματος και χώρου διαμονής του καταναλωτή, η δε Fagi, δραστηριοποιούμενη σε επαρχία, ως τα όρια της πόλης έδρας του καταστήματος (βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 9606/30.11.2021 και 8993/08.11.2021 επιστολές των Wolt και Fagi αντίστοιχα). 128 Διευκρινίζοντας τους λόγους που δεν έχει προβεί μέχρι σήμερα σε συνεργασία με σούπερ μάρκετ για τη διάθεση των προϊόντων τους μέσω της πλατφόρμας της, η Fagi αναφέρει ότι αυτό οφείλεται στις περιορισμένου εύρους γεωγραφικές περιοχές δραστηριοποίησής της, υποστηρίζοντας ότι «είναι λογικό να επιλέγουν [ενν. τα σούπερ μάρκετ] πλατφόρμες που δραστηριοποιούνται σε όλη την επικράτεια. Εμείς καλύπτουμε αυτή την ανάγκη μέσα από συνεργασίες με μεμονωμένα σούπερ και μίνι μάρκετ στις αγορές που δραστηριοποιούμαστε. Συνεπώς, […]» (βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1562/17.02.2022 επιστολή). 129 Βλ. σχετικά και υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή της γνωστοποιούσας. Αναφερόμενη στα συνεργαζόμενα με την efood παντοπωλεία, η Delivery Hero αναφέρει ότι «[η] παροχή υπηρεσιών στους επιχειρηματίες χρήστες που δραστηριοποιούνται στην πώληση προϊόντων παντοπωλείου διέπεται από τους Γενικούς και Ειδικούς όρους», σύμφωνα με τον όρο 4.2 των οποίων: «Ως αντάλλαγμα για την παροχή των Υπηρεσιών, η Εταιρεία δικαιούται αμοιβή (προμήθεια), η οποία ορίζεται ως ποσοστό επί της τελικής αξίας της εκάστοτε παραγγελίας του Χρήστη που λαμβάνει ο Πελάτης μέσω της Ιστοσελίδας ή Εφαρμογής (λιανική τιμή πώλησης που αναγράφεται στο μενού-τιμοκατάλογο που έχει αναρτηθεί), πλέον του εκάστοτε αναλογούντος ΦΠΑ» (οι Γενικοί και Ειδικοί Όροι προσκομίστηκαν από την Delivery Hero ως Παράρτημα 15 της υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή της εταιρείας). Αντίστοιχα, η αμοιβή της θυγατρικής της Instashop, σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, προκύπτει ως εξής: «τα καταστήματα που εμφανίζονται στην πλατφόρμα της InstaShop πληρώνουν (α) μια προμήθεια επί των εσόδων του καταστήματος από την πώληση προϊόντων που πωλούνται μέσω της πλατφόρμας και (β) […]. Στην περίπτωση πάντως της InstaShop, προμήθεια καταβάλλει και ο καταναλωτής, καθώς, όπως αναφέρει στην ως άνω επιστολή της η Delivery Hero, […]. Αναφορικά με την Delivery.gr, κατά δήλωση της γνωστοποιούσας, η πάροχος της πλατφόρμας «χρεώνει και εισπράττει από κάθε κατάστημα (παντοπωλείο) […] (ο.π. βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή). 127 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πλατφόρμες
76. Γενικότερα, οι όροι και ο τρόπος συνεργασίας των πλατφορμών με τα παντοπωλεία και τα καταστήματα ψιλικών δεν διαφοροποιείται σε σχέση με τα λοιπά «καταστήματα γειτονιάς»
78. Στην εν λόγω αγορά, η Delivery Hero δραστηριοποιείται και υπό τα δύο μοντέλα (marketplace – own delivery), σε αντίθεση με την Delivery.gr που δραστηριοποιείται μόνο μέσω του μοντέλου marketplace
79. Όσον αφορά στις λοιπές ανταγωνίστριες πλατφόρμες, οι Box και Fagi συνεργάζονται σήμερα με τα εν λόγω καταστήματα υπό το μοντέλο marketplace, ενώ η Wolt υπό το μοντέλο own delivery. Πάντως, κατά δήλωση της Box, η πλατφόρμα […], όπως προαναφέρθηκε
81. Ο αριθμός των συνεργαζόμενων παντοπωλείων και καταστημάτων λιανικής τοπικού χαρακτήρα είναι εξαιρετικά περιορισμένος σε σχέση με το πλήθος των συνεργαζόμενων εστιατορίων
82. Σύμφωνα με τη γνωστοποιούσα, η εν λόγω αγορά είναι ακόμα αναπτυσσόμενη καθώς ως επί το πλείστον η διεύρυνση των υπηρεσιών των επιγραμμικών πλατφορμών μέσω της διάθεσης προϊόντων παντοπωλείου είναι πρόσφατη, εκκινώντας από το 2020 και εξής
84. Στο ίδιο πλαίσιο, η γνωστοποιούσα σημειώνει ότι μέχρι και σήμερα, η πλειονότητα των παντοπωλείων της χώρας έχει τοπικό χαρακτήρα και δεν διαθέτει διαδικτυακή παρουσία, είτε αυτή αφορά στη λειτουργία ηλεκτρονικού καταστήματος είτε αφορά στη συνεργασία τους με επιγραμμικές πλατφόρμες. Ως αίτιο για αυτό η Delivery Hero εκτιμά ότι το καταναλωτικό κοινό εξακολουθεί να προτιμά την αγορά προϊόντων παντοπωλείου από φυσικά σημεία/παντοπωλεία, γεγονός που αντικατοπτρίζεται και στο χαμηλό βαθμό διείσδυσης του ηλεκτρονικού εμπορίου σε προϊόντα παντοπωλείου
85. Υπό παρεμφερές σκεπτικό, η Fagi επισημαίνει τον τοπικό χαρακτήρα των εξειδικευμένων καταστημάτων τα οποία «λόγω του συνοικιακού τους προφίλ πολλά από αυτά παραμένουν εκτός τέτοιων πλατφορμών και σε αρκετές περιπτώσεις είτε δεν προσφέρουν υπηρεσίες delivery, είτε καλύπτουν μόνα τους τις ανάγκες αυτές»
86. β) Συνεργασία με σούπερ μάρκετ
87. Σε σχέση με τη δραστηριοποίηση των συμμετεχουσών στη δραστηριότητα της επιγραμμικής διαμεσολάβησης προϊόντων σουπερ μαρκετ, η Delivery.gr συνεργάζεται με τα ιδιόκτητα της ΑΒ Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 9243/17.11.2021 επιστολή της Box καθώς και υπ’αριθ. πρωτ. 8993/08.11.2021 της Fagi, η οποία διευκρινίζει σχετικά ότι «[ο] τρόπος και οι όροι υπό τους οποίους παρέχονται οι υπηρεσίες διαμεσολάβησης σε αυτής της κατηγορίας τα καταστήματα [ενν. παντοπωλεία και τοπικά καταστήματα] δεν διαφέρουν από τους όρους υπό τους οποίους συνεργαζόμαστε με τα καταστήματα άλλων κατηγοριών (πχ εστιατόρια)». 131 Βλ. ενδεικτικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 9606/30.11.2021 επιστολή της Wolt […]. 132 Βλ. σχετικά υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή της γνωστοποιούσας. 133 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1820/24.02.2022 επιστολή. 134 Για παράδειγμα, από τα στοιχεία που προσκόμισε η Delivery Hero με την υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2021, με την πλατφόρμα efood συνεργάζονταν 347 παντοπωλεία και 989 λοιπά, εξειδικευμένα καταστήματα τοπικού χαρακτήρα στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας καθώς και με 46 καταστήματα Σκλαβενίτης πανελλαδικά. Αντιθέτως, τα συνεργαζόμενα με την πλατφόρμα εστιατόρια πανελλαδικά, ανέρχονταν για το ίδιο διάστημα σε 8.
88. 135 Βλ. σελ. 61 της Γνωστοποίηση όπου αναφέρεται ότι «[σ]την Ελλάδα, αυτή η υπηρεσία είναι ακόμα αναπτυσσόμενη και η πλειονότητα των παικτών της αγοράς, με εξαίρεση λίγες επιχειρήσεις (κυρίως σούπερ μάρκετ), ξεκίνησαν να προσφέρουν αυτή την υπηρεσία τους τελευταίους 12 με 18 μήνες». 136 Όπως αναφέρει η γνωστοποιούσα στην υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή της, «μόνο το 2% των συνολικών αγορών ειδών παντοπωλείου (σε όρους ακαθάριστης αξίας εμπορευμάτων [GMV] πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά». 137 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 1562/17.02.2022 επιστολή. 130 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Βασιλόπουλος καταστήματα, στα οποία και εφαρμόζει το μοντέλο own delivery, αναλαμβάνοντας η ίδια τη διανομή των προϊόντων στους καταναλωτές/χρήστες της πλατφόρμας, ενώ η efood συνεργάζεται με το σούπερ μάρκετ Σκλαβενίτης, υπό το μοντέλο marketplace
89. Όσον αφορά στις ανταγωνίστριες πλατφόρμες, η Box συνεργάζεται με τα σούπερ μάρκετ Κρητικός και Μασούτης, η Wolt με το σούπερ μάρκετ Ωραιόπολη στην Αθήνα και Αγορά Ναταλί Μαρτίου στη Θεσσαλονίκη139 και από το Δεκέμβριο 2021 με το σούπερ μάρκετ My Market
90. Επιπλέον, όπως αναφέρει η Wolt σε επόμενη επιστολή της, […]
91. Όπως και η Delivery.gr, η Wolt συνεργάζεται με τα ανωτέρω σούπερ μάρκετ υπό το μοντέλο own delivery, ενώ η Box υπό το μοντέλο marketplace. Από τις ανωτέρω αναφερόμενες συνεργασίες, μόνο η συνεργασία της efood με την Σκλαβενίτης είναι […], υπό τη έννοια ότι τόσο η πλατφόρμα όσο και το συμβαλλόμενο σούπερ μάρκετ […]
92. Αντιθέτως, οι υπόλοιπες δεν εμπεριέχουν όρους […].
93. Η βάση της συνεργασίας των δύο μερών (σούπερ μάρκετ και πλατφόρμα) είναι παρεμφερής με τη συνεργασία τους με τις λοιπές κατηγορίες καταστημάτων πώλησης προϊόντων λιανικής, υπό την έννοια ότι η πλατφόρμα εισπράττει ως αμοιβή ποσοστιαία προμήθεια επί της αξίας της πραγματοποιηθείσας παραγγελίας. Θα πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι, η διαπραγματευτική ισχύς των σούπερ μάρκετ είναι σημαντικότερη σε σχέση με αυτήν των λοιπών επιχειρηματικών χρηστών143 κι ως εκ τούτου οι όροι συνεργασίας με τις πλατφόρμες αποτελούν αντικείμενο εξατομικευμένης διαπραγμάτευσης και δεν συνίστανται απλώς στην προσχώρηση σε ήδη προδιατυπωμένες από τις πλατφόρμες συμβάσεις, όπως στην περίπτωση των καταστημάτων γειτονιάς
94. Συναφώς, η εισπρακτέα προμήθεια της πλατφόρμας στην περίπτωση των σούπερ μάρκετ […] της εισπρακτέας προμήθειας από τις λοιπές κατηγορίες επιχειρηματικών χρηστών. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της efood, η πλατφόρμα εισπράττει προμήθεια […] επί της καθαρής (αποφορολογημένης) αξίας παραγγελιών της Σκλαβενίτης
95. Αντιθέτως, η εισπρακτέα προμήθεια της πλατφόρμας για τις λοιπές κατηγορίες επιχειρηματικών χρηστών διαμορφώνεται κατ’ ελάχιστον σε […] επί της συνολικής (ήτοι πλέον ΦΠΑ) αξίας της παραγγελίας
96. Αντίστοιχα, στην περίπτωση της συμμετέχουσας Delivery.gr, η συμφωνηθείσα εισπρακτέα προμήθεια για τις παραγγελίες από τη συνεργαζόμενη ΑΒ Βασιλόπουλος αντιστοιχεί σε […] επί της αξίας παραγγελίας
97. Ωστόσο, στην περίπτωση των συνεργαζόμενων επιχειρηματικών χρηστών που εμπορεύονται καταναλωτά προϊόντα μέσω της delivery.gr, η πλατφόρμα εισπράττει προμήθεια ύψους κατ’ ελάχιστον […] επί της αξίας της παραγγελίας
98. Βλ. σχετικά υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή. Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 9243/17.11.2021 και 9606/30.11.2021 επιστολές των Box και Wolt αντίστοιχα. 140 Βλ. σχετικά https://wolt.com/en/discovery. Σχετική αναφορά κάνει και η γνωστοποιούσα στην υπ’ αριθ. πρωτ. 47/04.01.2022 επιστολή της. 141 Βλ. σχετικά υπ’ αριθ. πρωτ.1915/28.02.2022 επιστολή. Την επικείμενη συνεργασία της με τη Wolt επιβεβαιώνει και η ΑΒ Βασιλόπουλος στην υπ’ αριθ. πρωτ. 1875/25.02.2022 επιστολή της, όπου αναφέρει ότι […]. 142 Βλ. […]. 143 Βλ. και Ενότητα Ε.1.4 της παρούσας. 144 Βλ. ενδεικτικά προσκομισθέντα στοιχεία από τη γνωστοποιούσα με την υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή της καθώς και στοιχεία που προσκόμισε η Wolt με την υπ’ αριθ. πρωτ. 9606/30.11.2021 επιστολή. 145 Βλ. άρ. 2 του από 30.06.2020 Ιδιωτικού Συμφωνητικού Συνεργασίας μεταξύ των δύο μερών. 146 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή της γνωστοποιούσας. 147 Βλ. το από 18.09.2020 Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ των δύο μερών, αντίγραφο του οποίου προσκομίστηκε από τη γνωστοποιούσα ως Παράρτημα 27 της υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολής της. 148 Βλ. στοιχεία που προσκόμισε η γνωστοποιούσα με την υπ’ αριθ. πρωτ. 9494/25.11.2021 επιστολή της. 138 139 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Δ.2.2.2 Προηγούμενες αποφάσεις Αρχών Ανταγωνισμού
99. Κατά την αξιολόγησή της στο πλαίσιο της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης Amazon/Deliveroo αναφορικά με τη σχετική δραστηριότητα των ως άνω εταιριών, η CMA διερεύνησε το ενδεχόμενο η αγορά ειδών παντοπωλείου (groceries) που πραγματοποιούνται μέσω επιγραμμικής πλατφόρμας να συνιστά διακριτή σχετική αγορά εντός της ευρύτερης αγοράς ηλεκτρονικών πωλήσεων ειδών παντοπωλείου.
100. Εν προκειμένω, η CMA εστίασε στο απαιτούμενο χρονικό διάστημα για την παράδοση των προϊόντων, παράμετρος που κατά την Αρχή συνιστά σημείο διαφοροποίησης και κατ’ επέκταση διάκρισης μεταξύ των ανωτέρω. Ειδικότερα, όπως σημείωσε η Αρχή, η ηλεκτρονική πώληση προϊόντων παντοπωλείου που διανέμονται στον καταναλωτή εντός λίγων ωρών συνιστά διακριτή αγορά από την εν γένει ηλεκτρονική πώληση των ίδιων προϊόντων, τόσο από πλευράς ζήτησης (ήτοι από την πλευρά των καταναλωτών) όσο και από πλευράς προσφοράς (ήτοι των παντοπωλείων που είτε διαθέτουν ηλεκτρονικά τα προϊόντα τους μέσω πλατφόρμας επιγραμμικής διαμεσολάβησης είτε μέσω δικού τους ηλεκτρονικού καταστήματος)
101. Υπό αυτό το πρίσμα, η CMA κατέληξε στην οριοθέτηση της αγοράς διαδικτυακών πωλήσεων προϊόντων παντοπωλείου (online convenience groceries) η οποία αφορά σε προϊόντα παντοπωλείου που αγοράζονται διαδικτυακά και διανέμονται στους τελικούς καταναλωτές εντός λίγων ωρών. Στην εν λόγω σχετική αγορά, όπως σημειώνει η CMA, περιλαμβάνονται οι επιχειρήσεις πώλησης προϊόντων παντοπωλείου που παρέχουν οι ίδιες υπηρεσίες διανομής ή συνεργάζονται με τρίτες εταιρείες που παρέχουν τη δυνατότητα διανομής εντός σύντομου διαστήματος, λίγων ωρών (πχ επιγραμμικές πλατφόρμες με μοντέλο own delivery, last mile εταιρείες κλπ). Αντιθέτως, οι επιχειρήσεις πώλησης προϊόντων παντοπωλείου που συνεργάζονται με εταιρείες κούριερ, πρέπει να εξαιρεθούν καθώς στην προκειμένη περίπτωση η εντός λίγων ωρών διανομή στον τελικό καταναλωτή δεν είναι εφικτή. Δ.2.2.3 Η άποψη της γνωστοποιούσας
102. Κατά τη γνωστοποιούσα η από μέρους των πλατφορμών επιγραμμική διαμεσολάβηση για τη διάθεση καταναλωτικών προϊόντων είναι ενιαία και δεν υφίσταται διάκριση μεταξύ της κατηγορίας των καταναλωτικών προϊόντων που διατίθενται μέσω των επιγραμμικών πλατφορμών ή / και της αντίστοιχης κατηγορίας των συνεργαζόμενων επιχειρηματικών χρηστών.
103. Ειδικότερα, επί της ενδεχόμενης διάκρισης μεταξύ επιγραμμικής διαμεσολάβησης για τη διάθεση προϊόντων σούπερ μάρκετ και επιγραμμικής διαμεσολάβησης για τη διάθεση προϊόντων παντοπωλείου, η Delivery Hero υποστήριξε ότι το γεγονός πως: α) πρόκειται για τη διάθεση των ίδιων προϊόντων ανεξάρτητα του εάν αυτά προέρχονται από σούπερ μάρκετ ή παντοπωλείο, κάτι που συνεπάγεται ίδιες επιλογές για τον καταναλωτή, σε συνδυασμό με το ότι β) η παραγγελία και παράδοση των προϊόντων γίνεται με τον ίδιο τρόπο, συνάδουν με τη θεώρηση μιας ενιαίας αγοράς επιγραμμικής διαμεσολάβησης για από κοινού διάθεση προϊόντων σούπερ μάρκετ και παντοπωλείου. Ως εκ τούτου, «ο καταναλωτής μπορεί να αγοράσει ένα ολοκληρωμένο καλάθι από το ηλεκτρονικό παντοπωλείο, αντίστοιχο με αυτό από ένα ηλεκτρονικό supermarket και Βλ. και απόφαση CMA επί της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης μεταξύ των Amazon-Deliveroo, σκ. 5.129 και εξής, διαθέσιμη στον ιστότοπο: https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5f297aa18fa8f57ac287c118/Final_report_pdf_a_version_-----.pdf 149 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επιπλέον, μπορεί να απολαύσει αντίστοιχη ποιότητα υπηρεσιών (για παράδειγμα διανομής και παράδοσης)»
104. Στο πλαίσιο αυτό και δεδομένης της πολύ πρόσφατης έναρξης της σχετικής δραστηριότητας από τις επιγραμμικές πλατφόρμες με αποτέλεσμα η εν λόγω υπηρεσία να είναι προς το παρόν «υπό διαμόρφωση» και «πολύ δυναμική», η γνωστοποιούσα καταλήγει ό