2952-decision-778-2022

(2)επιπλέον εκδόσεις με τα διακριτικά:

(1)Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως,

(2)Έκδοση για την εταιρεία «FREZYDERM ΑΒΕΕ». Στην εταιρία INTERMED ABEE επιδίδεται η έκδοση του ΦΕΚ. Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 54 Β΄/16.1.2013). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ - ΦΑΡΜΑΚΑ - ΕΙΔΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ» με το νόμιμο εκπρόσωπο της εταιρείας, Ιωάννη Αναστασίου, μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων Αλεξάνδρας Μικρουλέα, Μηνά Μιχάλοβιτς, Δημητρίου Ριζιώτη και Στέφανου Βαζάκα και β) η εταιρεία «ΙΟΥΛΙΑ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ ΤΣΕΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (INTERMED ΑΒΕΕ)» με τη νόμιμη εκπρόσωπο της εταιρείας, Ελένη Βεργυρή, μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων Στυλιανού Γκαρίπη και Αγγελικής Καπούλα. Αρχικά η Επιτροπή εξέτασε τις δεσμεύσεις που πρότεινε να αναλάβει η εταιρεία «FREZYDERM AΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ, ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ - ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΙΔΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ», με το υπόμνημα της, σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 6 του Ν.3959/2011 και την παράγραφο 14 της υπ’ αριθ. 588/2014 απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, αναφορικά με αιτιάσεις σχετικές με κάθετους περιορισμούς του ανταγωνισμού που περιέχονται στην υπ’ αριθ. πρωτ. 10135/27.11.2020 Έκθεση του Εισηγητή Ιωάννη Στεφάτου. Η εταιρεία INTERMED ΑΒΕΕ αποχώρησε από την αίθουσα κατά το μέρος εξέτασης των δεσμεύσεων που αναφέρονταν σε απόρρητα στοιχεία. Τον λόγο έλαβε ο Εισηγητής Ιωάννης Στεφάτος, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 2492/19.3.2021 εισήγηση επί των προτεινόμενων δεσμεύσεων και πρότεινε την απόρριψη της πρότασης ανάληψης δεσμεύσεων από την εταιρεία FREZYDERM για τυπικούς λόγους, άλλως την πρόταση ανάληψης δεσμεύσεων που να πληρεί τις κατά νόμο προϋποθέσεις και θα θεραπεύει τα προβλήματα που εκτίθενται στην Εισήγηση των δεσμεύσεων. Ακολούθως, τον λόγο έλαβαν οι νόμιμοι εκπρόσωποι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της προαναφερόμενης Εισήγησης για τις προτεινόμενες δεσμεύσεις, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινίσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής, καθώς και τα μέλη της Γενικής Διεύθυνσης (δια του Προέδρου), και ζήτησαν την αποδοχή των προτεινόμενων δεσμεύσεών τους, ενώ εξέφρασαν και τη βούληση να τις τροποποιήσουν αναλόγως, ώστε να γίνουν αποδεκτές από τα μέλη της Επιτροπής. Στο σημείο αυτό αποχώρησε η εταιρεία INTERMED ΑΒΕΕ και η Επιτροπή μετά από διάσκεψη ανακοίνωσε στην εταιρεία FREZYDERM A.Β.Ε.E, ότι η Επιτροπή εξέτασε τις τροποποιημένες δεσμεύσεις που κατέθεσε με το υπ’ αριθ. πρωτ. 283/27.5.2021 έγγραφό της και την ενημέρωσε για τη θέση της Επιτροπής επί αυτών, ώστε εάν το κρίνουν σκόπιμο να καταθέσουν επικαιροποιημένες δεσμεύσεις. Η ακροαματική διαδικασία συνεχίσθηκε την 2α Ιουνίου 2021, ημέρα Τετάρτη και ώρα 10:00, αρχικά με την ανάγνωση της υπ’ αριθ. πρωτ. 10135/20.11.2020 εισήγησης του Εισηγητή Ιωάννη Στεφάτου, ο οποίος πρότεινε: 1. Να διαπιστωθεί η παράβαση των άρθρων 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ από την εταιρεία «FREZYDERM A.Β.Ε.E.» για τους λόγους που εκτενώς αναφέρονται στην Εισήγηση και να επιβληθεί σε αυτήν πρόστιμο για τη διάρκεια συμμετοχής της στην παράβαση, όπως περιγράφηκε ανωτέρω, 2. να υποχρεωθεί η εταιρεία «FREZYDERM A.Β.Ε.E.» να παύσει την ως άνω διαπιστωθείσα παράβαση, στο βαθμό που αυτή συνεχίζεται και να την παραλείπει στο μέλλον, 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 3. να απειληθεί η εταιρεία «FREZYDERM A.Β.Ε.E.» με πρόστιμο αν με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού βεβαιώνεται η συνέχιση ή επανάληψη της διαπιστωθείσας παράβασης, 4. να απορριφθεί ως αβάσιμη η εν θέματι καταγγελία της εταιρείας «INTERMED Α.Β.Ε.Ε.» κατά της εταιρείας «FREZYDERM A.Β.Ε.E.», για παράβαση των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011 και 101 και 102 ΣΛΕΕ για τους λόγους που εκτενώς αναφέρθηκαν στην Εισήγηση. Ακολούθως, τον λόγο έλαβαν οι νόμιμοι εκπρόσωποι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι, οι οποίοι τοποθετήθηκαν επί της προαναφερόμενης Εισήγησης, ανέπτυξαν τις απόψεις τους, έδωσαν διευκρινίσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής, καθώς και τα μέλη της Γενικής Διεύθυνσης (δια του Προέδρου). Για τη θεμελίωση των ισχυρισμών τους οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της εταιρείας FREZYDERM A.Β.Ε.E ζήτησαν την εξέταση μάρτυρα. Η Επιτροπή, αποδεχόμενη το σχετικό αίτημα, εξέτασε ως μάρτυρα τον […]. Με την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας, επί της υπ’ αριθ. πρωτ. 10135/20.11.2020 εισηγήσεως, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι ζήτησαν και ο Πρόεδρος της Επιτροπής χορήγησε προθεσμία επτά

(7)εργάσιμων ημερών μετά την παραλαβή των πρακτικών από τα ενδιαφερόμενα μέρη, προκειμένου να υποβάλουν συμπληρωματικά υπομνήματα Η εταιρεία FREZYDERM A.Β.Ε.E με το υπ’ αριθ. πρωτ. 320/7.6.2021 έγγραφό της κατέθεσε τροποποιημένες δεσμεύσεις. Η Επιτροπή συνήλθε σε διάσκεψη την 27η Μαΐου 2022 (χωρίς τη συμμετοχή της Εισηγήτριας Μαρίας Ιωάννας Ράντου, λόγω αποχώρησής της από μέλος της Επιτροπής Ανταγωνισμού), με τη συμμετοχή του Εισηγητή της υπόθεσης, Ιωάννη Στεφάτου, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και αφού έλαβε υπόψη την υπ’ αριθ. πρωτ. 10135/20.11.2020 Έκθεση του αρμόδιου Εισηγητή, τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, το ισχύον νομικό πλαίσιο, και τις απόψεις που διατυπώθηκαν εγγράφως με τα υπομνήματα που κατέθεσαν και προφορικώς κατά τη συζήτηση της υπόθεσης τα ενδιαφερόμενα Μέρη, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: A ΜΕΡΟΣ - ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ∆ΕΣΜΕΥΣΕΩΝ A.I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Στις 16.12.2020 επιδόθηκε, μεταξύ άλλων, στην εταιρεία με την επωνυμία «FREZYDERM AΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ, ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ - ΦΑΡΜΑΚΑ - ΕΙΔΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ» με διακριτικό τίτλο «FREZYDERM A.B.E.E.» (εφεξής και «FREZYDERM» ή καταγγελλόμενη), σύμφωνα με το άρθρο 15 παρ. 9 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, και τα άρθρα 13 και 14 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ανταγωνισμού (στο εξής και «Κανονισμός Λειτουργίας ΕΑ»), η υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 10135/27.11.2020 Έκθεση του Εισηγητή Ιωάννη Στεφάτου επί της αυτεπάγγελτης έρευνας της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού για τη διαπίστωση τυχόν παραβάσεων της εταιρείας FREZYDERM στη σχετική αγορά παραγωγής και εμπορίας εν γένει καλλυντικών προϊόντων, ειδών προσωπικής και βρεφικής περιποίησης, «παραφαρμακευτικών» και άλλων συναφών προϊόντων καθώς και την εξέταση της καταγγελίας με αρ. πρωτ. 2222/06.04.2015 της εταιρείας ΙΟΥΛΙΑ & ΕΙΡΗΝΗ ΤΣΕΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΑΒΕΕ» με διακριτικό τίτλο «INTERMED Α.Β.Ε.Ε.» (εφεξής και ΙNTERMED ή καταγγέλλουσα) κατά της εταιρείας FREZYDERM για τυχόν παραβάσεις των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011 και 101 και 102 ΣΛΕΕ (εφεξής και «Εισήγηση»), μαζί με την κλήτευση στη συνεδρίαση της 18.02.2021 για τη συζήτηση της εν λόγω υπόθεσης.
2. Στην Εισήγηση προτείνεται, µεταξύ άλλων, να διαπιστωθεί η τέλεση παράβασης, από µέρους της εταιρείας FREZYDERM των άρθρων 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ. Ειδικότερα, αποδίδεται στην ελεγχόμενη εταιρεία ότι, μέσω των συμβάσεων με τα μέλη του δικτύου επιλεκτικής διανομής που λειτουργεί, προβαίνει σε μία ενιαία και διαρκή παράβαση1 με τις εξής εκφάνσεις: α) τον περιορισμό των αμοιβαίων προμηθειών μεταξύ των εξουσιοδοτημένων Ελλήνων λιανεμπόρων του επιλεκτικού δικτύου της ελεγχόμενης εταιρείας FREZYDERM ΑΒΕΕ, αλλά και β) των χονδρικών εξαγωγικών τους πωλήσεων, ενεργητικών και παθητικών, προς επιλεγμένους διανομείς του δικτύου της, στις χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, με τους ως άνω συμβατικούς όρους, εμποδίζονται ενδεχόμενες πωλήσεις των εξουσιοδοτημένων Ελλήνων λιανεμπόρων προς τις ελληνικές φαρμακαποθήκες/μέλη του επιλεκτικού δικτύου διανομής της ελεγχόμενης εταιρείας FREZYDERM ΑΒΕΕ που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικό επίπεδο εμπορίας (χονδρική).
3. Tην 01.02.2021, η FREZYDERM κατέθεσε στη Γραμματεία της Επιτροπής Ανταγωνισμού (στο εξής «ΕΑ») το υπ’ αριθ. πρωτ. 49/01.02.2021 Υπόμνημά της (εφεξής Υπόμνημα), σύμφωνα με το άρθρο 14 παρ. 2 του Κανονισμού Λειτουργίας ΕΑ. Με το εν λόγω Υπόμνημα, η FREZYDERM προτείνει και την ανάληψη δεσμεύσεων (εφεξής και «Πρόταση Ανάληψης Δεσμεύσεων»)2, σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 6 του ν. 3959/2011 και την υπ’ αριθ. 588/2014 απόφαση της ΕΑ με θέμα «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία αποδοχής δεσμεύσεων εκ μέρους των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων και θέματα σχετικά με την αναστολή των προθεσμιών των παραγράφων 4 και 5 του άρθρου 15 του Ν. 3959/2011» (εφεξής και «ΕΑ 588/2014»).
4. Στις 04.03.2021, κατόπιν της χορηγηθείσας οίκοθεν αναβολής της συζήτησης υπόθεσης για τις 19.03.2021, η FREZYDERM κατέθεσε το υπ’ αριθ. πρωτ. 135/04.03.2021 «Συμπληρωματικό Υπόμνημα Δεσμεύσεων», το οποίο, σύμφωνα με την εταιρεία, αποτελεί εξειδίκευση και συμπλήρωση των ήδη υποβληθεισών δεσμεύσεων με το από 01.02.2021 Υπόμνημά της. Εν προκειμένω, η εταιρεία σημειώνει τα εξής: «διευκρινίζεται ότι το παρόν κατατίθεται παραδεκτώς ενώπιον της Αρχής Σας και λόγω αυτού θα πρέπει να θεωρηθεί ως ενιαίο όλο με το από 1.2.2021 Υπόμνημα της εταιρείας μας, οι δε κάτωθι προτεινόμενες δεσμεύσεις συμπληρώνουν τις ήδη προταθείσες με το από 01.02.2021 υπόμνημα της εταιρείας μας. Ωστόσο Βλ. ενότητα XIII.2.4 Ενιαίος και διαρκής χαρακτήρας της παράβασης της Εισήγησης. Βλ. το υπ’ αριθ. πρωτ. 49/01.02.2021 Υπόμνημα της FREZYDERM, Ενότητα 10 – Προτεινόμενες Δεσμεύσεις (σελ. 48). 1 2 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ στην αδόκητη περίπτωση που κριθεί ότι το παρόν συμπληρωματικό υπόμνημα ασκείται εκπροθέσμως, επαφίεται στην αποκλειστική ευχέρεια της Αρχής Σας η απόφαση περί της αποδοχής του κατά την τελική διαμόρφωση της κρίσης της»
5. Με το εν λόγω έγγραφο προτείνει επιπροσθέτως δεσμεύσεις που συνίστανται […].
6. Ειδικότερα και «παρά την πλήρη πεποίθηση της εταιρείας μας σχετικά με την καθόλα νόμιμη συμπεριφορά που επεδείκνυε κατά το προηγούμενο διάστημα στο πλαίσιο διάθεσης των δερματοκαλλυντικών της προϊόντων σε Ελλάδα και έτερα ευρωπαϊκά κράτη», η FREZYDERM δεσμεύεται με το «συμπληρωματικό» της Υπόμνημα για την απάλειψη των επίμαχων συμβατικών όρων και στις συμβάσεις του εξωτερικού, ως παρατίθενται στη συνέχεια. Η ελεγχόμενη συμπληρώνει ότι έχει καταστήσει σαφές με κάθε δυνατό τρόπο την πλήρη διαθεσιμότητά της για την άμεση ανάληψη των προτεινόμενων δεσμεύσεων και θεωρεί ότι η εξέταση και ο χαρακτηρισμός του λειτουργούντος από αυτή δικτύου στην αλλοδαπή (ήτοι αποκλειστικού η επιλεκτικού) παρέλκει ολωσδιόλου και ότι οποιαδήποτε πιθανολογούμενη παράβαση καταλογίζεται, με τις προτεινόμενες από πλευράς τους δεσμεύσεις και τροποποιήσεις επί αυτών παύει οριστικώς και αμετακλήτως.
7. Με την υπ’ αρ. πρωτ. 2492/19.3.2021 Εισήγηση του Εισηγητή Ι. Στεφάτου, προτάθηκε η απόρριψη της πρότασης ανάληψης δεσμεύσεων από την εταιρεία FREZYDERM, άλλως η πρόταση ανάληψης δεσμεύσεων που να πληρούν τις κατά νόμο προϋποθέσεις και να θεραπεύουν τα ως άνω προβλήματα που εκτέθηκαν. Σύμφωνα με την Εισήγηση, οι εκπροθέσμως υποβληθείσες δεσμεύσεις με το υπ’ αριθ. πρωτ. 135/04.03.2021 «Συμπληρωματικό Υπόμνημα Δεσμεύσεων», θεωρούνται μη παραδεκτές και δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη για την παρούσα αξιολόγηση και προκρίθηκε η διατύπωση πρότασης στην Εισήγηση μόνο επί των παραδεκτώς προτεινόμενων δεσμεύσεων. Ωστόσο, στην Εισήγηση επισημαίνεται ότι κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, η ΕΑ δεν αποτρέπεται από ρητή διάταξη να λάβει υπόψη τυχόν προτεινόμενες επιπλέον δεσμεύσεις από τα μέρη, να ζητεί διευκρινίσεις και να αποδέχεται τον εμπλουτισμό των αρχικώς προταθεισών δεσμεύσεων που θα βελτιώνουν στην ουσία τους τις προτεινόμενες λύσεις ως προς τα προβλήματα ανταγωνισμού που διαπιστώθηκαν
9. Εν συνεχεία, κατά τη συνεδρίαση ενώπιον της Ε.Α. της 17ης.05.2021 και 02ας.06.20215, η FREZYDERM πρότεινε να αναλάβει τροποποιηµένες δεσµεύσεις κατά τα κατωτέρω εκτιθέµενα6 και επανυπέβαλε συγκεφαλαιωτικά τις ως άνω αρχικά υποβληθείσες δεσμεύσεις της και με την επιπλέον εξειδίκευση του χρονοδιαγράμματος εφαρμογής αυτών.
10. Η FREZYDERM ανέφερε κατά την ακροαματική διαδικασία ότι από την πρώτη στιγμή βρίσκεται σε πλήρη συνεργασία με την ΕΑ, είναι καθ’ όλα καλόπιστη και έτοιμη ν’ αποδεχθεί οποιαδήποτε παρατήρηση της ΕΑ και ν’ αφαιρέσει αυτά που νομίζει καλοπροαιρέτως ότι πρέπει να είναι νόμιμα και συμβατά και με τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού. Περαιτέρω, η εταιρεία σημείωσε τα εξής: […]. Βλ. ιδίως ΕΑ 639/2017 5 Βλ. Πρακτικό 50/17.05.2021, καθώς και Πρακτικό 60/02.06.
11. 6 Τις οποίες προσκόμισε με το υπ’ αριθ. πρωτ. 283/27.05.2021 υπόμνημά της. Βλ. επίσης το υπ’ αριθ. πρωτ. 320/07.06.2021 υπόμνημα με το οποίο εξειδικεύτηκε το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των προτεινόμενων δεσμεύσεων. 3 4 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
12. Η ελεγχόμενη θεωρεί ότι θα πρέπει οι επίμαχες συμβατικές ρήτρες να ιδωθούν υπό το πρίσμα ειδικών περιστάσεων, της φύσης του προϊόντος, των κανονισμών που ισχύουν στην αγορά και μιας ρεαλιστικής ερμηνείας7 του Δικαίου του Ανταγωνισμού που αναγνωρίζει και προστατεύει το δικαίωμα της εταιρείας και κυρίως, του καταναλωτή, στην ορθή και ποιοτική διακίνηση των προϊόντων και προτείνει την ανάληψη δεσμεύσεων
14. Σε ότι αφορά δε την ειλικρινή και ουσιαστική πρόθεση συμμόρφωσης της FREZYDERM η εταιρεία ανέφερε κατά την συζήτηση9 ότι οι δεσμεύσεις που προσφέρει αφορούν συγκεκριμένες ενέργειες και συγκεκριμένα κείμενα. Επιπροσθέτως, ανέφερε: «Είμαστε οι μοναδικοί, αν όχι οι μοναδικοί, ίσως από τις μία ή δύο εταιρείες που έχουμε σε όλο το δίκτυο, σε όλους τους φαρμακοποιούς, δηλαδή σε όλη την Ελλάδα, συμβατικά κείμενα, αυτά που έχει βρει η Επιτροπή και αυτά που παραδώσαμε κι εμείς οι ίδιοι. Άρα λοιπόν, τα κείμενά μας δεν είναι κρυφά, κυκλοφορούν συνέχεια τα τελευταία χρόνια και γι’ αυτό τον λόγο η οποιαδήποτε απόπειρα να κάνουμε αυτό το ποταπό, το οποίο προσπαθεί να μας προσάψει η Intermed, ότι εμείς θα ξεγελούσαμε την ΕΑ προτείνοντας συγκεκριμένες δεσμεύσεις και θα γράφαμε άλλα πράγματα και θα κάναμε άλλα πράγματα, είναι εύκολα εξακριβώσιμο».
15. Επισημαίνεται καταρχάς ότι οι κατωτέρω όροι ελέγχονται μόνο για τα προϊόντα της ελεγχόμενης που ρητά δεν είναι αδειοδοτημένα στην Ελλάδα ή την Ένωση ως φάρμακα και δεν εμπίπτουν στους περιορισμούς της σχετικής φαρμακευτικής νομοθεσίας, ενώ αφορούν μόνο στα καλλυντικά προϊόντα της FREZYDERM. A.II. ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΠΙΘΑΝΟΛΟΓΟΥΜΕΝΕΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ A.II.
16. Ως προς τον περιορισμό των πωλήσεων προς τελικούς καταναλωτές στο εξωτερικό II.1.1 Νομικό πλαίσιο
17. Kατά πάγια ενωσιακή νομολογία, συμφωνίες, οι οποίες τείνουν να ανασυστήσουν τα στεγανά των εθνικών αγορών, αντιβαίνουν στον σκοπό της ΣΛΕΕ που συνίσταται στην ενοποίηση των αγορών αυτών με την εγκαθίδρυση μίας κοινής αγοράς. Έτσι, συμβάσεις, οι οποίες αποσκοπούν στη στεγανοποίηση των εθνικών αγορών κατ’ αντιστοιχία προς τα εθνικά σύνορα ή παρακωλύουν την οικονομική αλληλοδιείσδυση των εθνικών αγορών, όπως είναι κατεξοχήν οι συμφωνίες που περιορίζουν το παράλληλο εμπόριο, πρέπει, κατ’ αρχήν, να θεωρούνται συμφωνίες που έχουν ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού, κατά την έννοια του άρθρου 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ
19. Συναφώς, έχει πολλάκις κριθεί από τα Δικαστήρια της Ένωσης επί υποθέσεων κάθετων περιορισμών στο πλαίσιο δικτύων – επιλεκτικής, όσο και αποκλειστικής - διανομής ότι δεν επιτρέπεται η στεγανοποίηση των εθνικών αγορών με το να απαγορεύεται ή να εμποδίζεται το διασυνοριακό εμπόριο από διανομείς μεταξύ κρατών μελών, είτε αυτό προκύπτει από Βλ το υπ αριθ 50/2021 πρακτικό της Ολομέλειας της ΕΑ, σελ
20. Βλ. τις υπ αριθ 320/07.06.2021 γραπτές δεσμεύσεις της FREZYDERM προς την ΕΑ 9 Βλ. το υπ αριθ 50/2021 πρακτικό της Ολομέλειας, σελ
21. 10 ΔΕΚ C-403/08 και 429/08 C, Football Association Premier League κ.α. κατά Επιτροπής, σκ. 136, ΔΕΚ C468/06 έως C-478/06, Σωτ. Λέλος και Σία κ.λπ., σκ. 65, ΔΕK C-501, 513, 515, 519 /06 P GlaxoSmithKline κατά Επιτροπής, σκ. 59 και
22. 7 8 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ περιορισμούς ή/και απαγόρευση εξαγωγών προς τελικούς χρήστες ή προς άλλους εξουσιοδοτημένους διανομείς (βάσει ρητών συμβατικών όρων, υποδείξεων προς τους διανομείς ή παγιωμένες πρακτικές), είτε από άλλα συναφή μέτρα
23. Η παρεμπόδιση του παράλληλου εμπορίου θεωρείται σοβαρή παράβαση που έχει ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού12 και οδηγεί συνήθως στην επιβολή αυστηρών προστίμων για παράβαση των κανόνων του ανταγωνισμού
25. Χαρακτηριστικά, ως προς τους περιορισμούς τέτοιας φύσης στο πλαίσιο δικτύων επιλεκτικής διανομής το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι «το άρθρο 85, παράγραφος 1 [ήδη 101 παρ. 1] της Συνθήκης δεν μπορεί, σε καμία περίπτωση, να κριθεί ότι δεν τυγχάνει εφαρμογής, εφόσον οι συμβαλλόμενοι σε μια σύμβαση επιλεκτικής διανομής συμπεριφέρονται κατά τρόπο αποβλέποντα στον περιορισμό των παράλληλων εισαγωγών»
27. Επιπροσθέτως, το Δικαστήριο παγίως αποφαίνεται ότι επί υποθέσεων παρεμπόδισης του διασυνοριακού εμπορίου το γεγονός ότι οι συμβατικά προβλεπόμενοι περιορισμοί και οι απαγορεύσεις δεν εφαρμόσθηκαν - ή δεν προκύπτει αν εφαρμόσθηκαν - στην πράξη δεν αρκεί για να παραμερισθεί η αντιανταγωνιστική, παραβατική τους φύση
28. Επίσης, έχει κριθεί ότι εφόσον οι εξαγωγές (αναλογικά, στην κρινόμενη υπόθεση, οι αμοιβαίες προμήθειες μεταξύ εξουσιοδοτημένων διανομέων ενός δικτύου) τελούν υπό την προσωπική έγκριση του προμηθευτή / παραγωγού, τούτο θεμελιώνει τουλάχιστον σκοπό περιορισμού του ανταγωνισμού εντός του δικτύου διανομής
30. Σε επίπεδο εθνικής νομολογίας17 και αντίστοιχης θεωρίας18, επισημαίνεται ότι η απαγόρευση των εξαγωγών και των παράλληλων εισαγωγών έχει επίσης ενταχθεί στην τυπολογία των απαγορευμένων συμπράξεων κατ’ αντικείμενο (by object), καθόσον θεωρείται ότι αποσκοπεί στη στεγανοποίηση της εθνικής αγοράς και στον περιορισμό, κατά συνέπεια, του ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά
32. Εξάλλου, ρητά, με το άρθρο 4 περ. γ΄ του Κανονισμού 330/2010, χαρακτηρίζονται ιδιαιτέρως σοβαροί περιορισμοί που δεν καλύπτονται από την ομαδική απαλλαγή και Βλ. στο πλαίσιο δικτύου επιλεκτικής διανομής ΠΕΚ T-62/98, Volkswagen AG κατά Επιτροπής, σκ, 178179 και ΠΕΚ Τ-368/00,General Motors Nederland and Opel Nederland κατά Επιτροπής. Στο πλαίσιο αποκλειστικής διανομής βλ. ΠΕΚ Τ-13/03, Nintendo Corp & Nintendo of Europe κατά Επιτροπής, ΔΕΚ C56, 58/64, Etablissments Consten SA and Grundig κατά Επιτροπής, 12 Βλ. σχετικά C. Bellamy and G. Child, European Community Law of Competition, 8th ed., Sweet & Maxwell, 2018, παρ. 5.
33. 13 Χαρακτηριστικά τα επιβληθέντα πρόστιμα με τις αποφάσεις ΠΕΚ T-62/98, Volkswagen AG κατά Επιτροπής, σκ, 178-179 και ΠΕΚ Τ-368/00 General Motors Nederland and Opel Nederland κατά Επιτροπής, Τ-67/01, JCB κατά Επιτροπής. 14 Βλ. ΠΕΚ T-62/98, Volkswagen AG κατά Επιτροπής, σκ. 241, όπου και παραπομπές σε ΔΕΚ 86/82, Hasselblad κατά Επιτροπής, σκ. 35, ΠΕΚ T-43/92 Dunlop Slazenger κατά Επιτροπής, σκ. 88, ΠΕΚ T-49/95, Van Megen Sports κατά Επιτροπής, σκ.
34. 15 ΔΕΚ 19/77, Miller International Schallplaten κατά Επιτροπής, σκ.7, ΔΕΚ 86/82, Hasselblad κατά Επιτροπής, σκ.
35. 16 Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΠΕΚ T-62/98, Volkswagen κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σκ. 51 & 59-60, και απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής, COMP/37.975 PO/Yamaha, σκ. 102-
36. 17 Βλ. επί απαγόρευσης εξαγωγών ΕΑ 517/IV/2011 και επί παράλληλων εισαγωγών ΕΑ 441/V/2009 και ΕΑ 610/2015, οι οποίες επικυρώθηκαν από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών. 18 Μικρουλέα Α. σε Τζουγανάτο Δ., Δίκαιο του Ελεύθερου Ανταγωνισμού, Νομ. Βιβλιοθήκη, 2020, σ. 348 επ. 19 Βλ. ιδίως ΕΑ 517/VI/2011, σκ.144, με παραπομπή σε σχετική νομολογία. 11 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συμπαρασύρουν σε αποκλεισμό από το εν λόγω ευεργέτημα ολόκληρη την κάθετη συμφωνία, οι περιορισμοί των ενεργητικών ή/και παθητικών πωλήσεων σε τελικούς χρήστες στο πλαίσιο δικτύου επιλεκτικής διανομής, είτε πρόκειται για επαγγελματικούς τελικούς χρήστες, είτε για τελικούς καταναλωτές
37. Αυτό σημαίνει ότι στους διανομείς που συμμετέχουν σε δίκτυο διανομής, όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 1 παρ. 1 στοιχείο ε) του Κανονισμού δεν μπορούν να επιβληθούν περιορισμοί όσον αφορά στους τελικούς χρήστες, στους οποίους οι εν λόγω διανομείς μπορoύν να πωλούν τα προϊόντα τους εντός της Ένωσης.
38. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω είναι σαφές ότι στο πλαίσιο συστήματος επιλεκτικής διανομής όταν η εδαφική περιοχή ευθύνης των διανομέων/ μελών του συστήματος συμπίπτει με την επικράτεια ενός κράτους μέλους, τυχόν συμφωνίες που απαγορεύουν τις πωλήσεις σε τελικούς χρήστες εκτός της περιοχής αυτής αντιβαίνουν προς τις προαναφερόμενες προβλέψεις του Κανονισμού και ισοδυναμούν με πολιτική απαγόρευσης εξαγωγών των προϊόντων του προμηθευτή εκτός εθνικής επικράτειας, οι οποίες οδηγούν σε κατακερματισμό της ενιαίας αγοράς σε εθνικές αγορές και υπονομεύουν τον σκοπό της ΣΛΕΕ για πραγμάτωση της ενιαίας αγοράς. Τέτοιες συμφωνίες έχουν ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού και παγίως κρίνεται ότι αντιβαίνουν προς το άρθρο 1 παρ. 1 της ΣΛΕΕ
40. Μόνη δυνατότητα εξαίρεσης χωρεί σχετικά με τη δυνατότητα περιορισμού των ενεργητικών πωλήσεων22 προς τελικούς χρήστες, προκειμένου να προστατευθεί ένα σύστημα αποκλειστικής διανομής που εφαρμόζεται αλλού
41. Ωστόσο η προστασία αυτή των αποκλειστικών περιοχών ή της αποκλειστικής πελατείας που έχει παραχωρηθεί σε Βλ. άρθρο 1 παρ.1 στοιχ. ε) του Κανονισμού 330/
42. ΠΕΚ T-62/98, Volkswagen AG κατά Επιτροπής, σκ. 179, ΔΕΚ C-306/96, Javico, σκ. 13-14, ΔΕΚ 86/82, Hasselblad κατά Επιτροπής, σκ. 46, ΔΕΚ C- 70/93 Bayerische Motorensche Motorenwerke AG κατά ALD, σκ. 19 και 21, καθώς και πρόσφατες αποφάσεις της ΕΕ επί των υποθέσεων ΑΤ.40428- Guess της 17ης Δεκεμβρίου 2018, σημ. 135 και ΑΤ. 40436- Nike της 25ης Μαρτίου
43. 22 Ως «ενεργητικές πωλήσεις» νοούνται: η ενεργητική προσέγγιση μεμονωμένων πελατών, για παράδειγμα με απευθείας ταχυδρομικές επιστολές, ιδίως με αποστολή ανεπίκλητων ηλεκτρονικών μηνυμάτων, ή επισκέψεις· ή η ενεργητική προσέγγιση μιας συγκεκριμένης ομάδας πελατών ή πελατών σε μία συγκεκριμένη περιοχή μέσω διαφημίσεων στα μέσα μαζικής ενημέρωσης ή στο διαδίκτυο ή άλλων ενεργειών προώθησης που στοχεύουν ειδικά σ’ αυτή την ομάδα πελατών ή σε πελάτες που βρίσκονται στη συγκεκριμένη περιοχή. Η διαφήμιση ή προώθηση που είναι ελκυστική μόνο για τον αγοραστή, εάν επίσης προσεγγίζει μια συγκεκριμένη ομάδα πελατών ή πελάτες σε μία συγκεκριμένη περιοχή, θωρείται ενεργητική πώληση σε αυτήν την ομάδα πελατών ή σε πελάτες που βρίσκονται στη συγκεκριμένη περιοχή. (Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ο.π., σημ. 51). 23 Σύμφωνα με το σχετικό άρθρο 4 περ. β΄ ι) του Κανονισμού Ομαδικής Απαλλαγής επιτρέπεται στον προμηθευτή να περιορίζει τις ενεργητικές πωλήσεις των διανομέων του σε περιοχές που ο προμηθευτής έχει παραχωρήσει κατ’ αποκλειστικότητα σε άλλον διανομέα ή έχει επιφυλάξει για τον εαυτό του κατ’ αποκλειστικότητα, εφόσον με τον τρόπο αυτό δεν περιορίζονται οι πωλήσεις των πελατών του αγοραστή, δηλαδή εφόσον ο περιορισμός αυτός δεν επιδρά στις επόμενες βαθμίδες εμπορίας των προϊόντων. 20 21 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αποκλειστικό διανομέα από τον προμηθευτή πρέπει πάντα να επιτρέπει τις παθητικές πωλήσεις24 στις εν λόγω περιοχές ή πελατείες
45. Σε ένα σύστημα επιλεκτικής διανομής οι διανομείς που δραστηριοποιούνται σε επίπεδο λιανικής πρέπει να είναι ελεύθεροι να πωλούν τα προϊόντα τους, τόσο ενεργητικά όσο και παθητικά, σε όλους τους τελικούς χρήστες εντός της Ένωσης26, ακόμη και με τη βοήθεια του διαδικτύου
47. Οι διαδικτυακές πωλήσεις αποτελούν κατά κανόνα παθητικές πωλήσεις, καθώς ευλόγως γίνεται δεκτό ότι μέσω του ιστοτόπου ο πελάτης είναι αυτός που προσεγγίζει το διανομέα κι όχι το αντίστροφο. Έτσι, όταν ένας πελάτης επισκεφθεί τον ιστότοπο ενός διανομέα, έλθει σε επαφή μαζί του κι η επαφή αυτή καταλήξει σε πώληση, η τελευταία θεωρείται παθητική πώληση και πρέπει πάντα να επιτρέπεται
48. Για τον λόγο αυτό η επιβολή γενικής απαγόρευσης των διαδικτυακών πωλήσεων, καθώς και η συμφωνία ο διανομέας να εμποδίζει τους πελάτες του που βρίσκονται σε άλλη, εκτός ευθύνης του, περιοχή να συμβουλεύονται τον διαδικτυακό του τόπο ή να υποχρεούται να τους παραπέμπει αυτόματα σε ιστοτόπους άλλων διανομέων ή και του προμηθευτή απαγορεύονται ως περιορισμοί ιδιαίτερης σοβαρότητας επί των παθητικών πωλήσεων, οι οποίοι συνιστούν εξ αντικειμένου παραβάσεις του ελεύθερου ανταγωνισμού
50. Ο προμηθευτής ωστόσο επιτρέπεται να διακρίνει και να απαγορεύει τις ενεργητικές πωλήσεις μέσω διαδικτύου, προκειμένου να προστατευθεί ένα δίκτυο αποκλειστικής διανομής που λειτουργεί αλλού, καθώς και να επιβάλλει ποιοτικές προδιαγραφές κατά την πώληση μέσω διαδικτύου
51. Για παράδειγμα, στοχευμένες διαφημιστικές εκστρατείες που απευθύνονται σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές, οι οποίες έχουν παραχωρηθεί κατ’ αποκλειστικότητα σε άλλους διανομείς, εμπίπτουν στην έννοια των ενεργητικών πωλήσεων μέσω διαδικτύου, οι οποίες επιτρέπεται να περιορίζονται
52. Ως «παθητικές πωλήσεις» νοούνται: η ανταπόκριση στη ζήτηση που εκφράζεται αυτοβούλως από μεμονωμένους πελάτες, περιλαμβανομένης της παράδοσης αγαθών ή υπηρεσιών σ’ αυτούς. Η γενική διαφήμιση ή προώθηση η οποία προσεγγίζει πελάτες που βρίσκονται στις (αποκλειστικές) περιοχές άλλων διανομέων ή ομάδες πελατών τους, αλλά αποτελεί εύλογο τρόπο για την προσέγγιση πελατών εκτός των συγκεκριμένων περιοχών ή των ομάδων πελατών, για παράδειγμα για την προσέγγιση πελατών στην αποκλειστική περιοχή του ίδιου του διαφημιζόμενου, θεωρούνται παθητικές πωλήσεις. Η γενική διαφήμιση ή προώθηση θεωρούνται εύλογοι τρόποι για την προσέγγιση των εν λόγω πελατών, αν θα ενδιέφερε τον αγοραστή η πραγματοποίηση των σχετικών επενδύσεων, ακόμα και αν δεν προσέγγιζε πελάτες στις (αποκλειστικές) περιοχές άλλων διανομέων ή την πελατεία άλλων διανομέων. (Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ο.π., σημ. 51). 25 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ο.π., σημ. 56 και
53. 26 Ως προς τους διανομείς που δραστηριοποιούνται σε επίπεδο χονδρικής επιτρέπεται να περιορίζονται οι (παθητικές και ενεργητικές) πωλήσεις τους προς τελικούς χρήστες, προκειμένου να τηρείται διαχωρισμός μεταξύ χονδρικού και λιανικού εμπορίου (βλ. άρθρο 4 υπό β) περ. ιι) του Κανονισμού (ΕΕ) 330/2010, σε συνδυασμό με Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, σημ. 55). 27 Βλ. «Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς», σημ.
54. 28 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, σημ. 56 και
55. 29 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, σημ.
56. Ο χαρακτηρισμός της απαγόρευσης των διαδικτυακών πωλήσεων ως περιορισμός εξ αντικειμένου επιβεβαιώθηκε από το ΔΕΚ στην υπόθεση C439/09 Pierre Fabre, σκ.
57. 30 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, σημ.
58. 31 Βλ. Μικρουλέα σε Δίκαιο του Ελεύθερου Ανταγωνισμού, επιμ. Δ. Τζουγανάτος, Νομ. Βιβλιοθήκη, 2020, σ. 350 και Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ο.π. 24 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
59. Σε επίπεδο πρακτικής και αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δίνεται κατά τα τελευταία έτη ιδιαίτερη έμφαση στους περιορισμούς που επιβάλλονται στις διενεργούμενες μέσω του διαδικτύου πωλήσεις, καθόσον με βάση ιδίως τα πορίσματα της έρευνας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου32, η ευχέρεια που παρέχει για την προσέγγιση περισσότερων και διαφορετικών πελατών σε σχέση με τη χρήση πιο παραδοσιακών μεθόδων εμπορίου, αναδεικνύει το διαδίκτυο σε σημαντικό δίαυλο διανομής προϊόντων και υπηρεσιών εντός της Ένωσης, το οποίο εξυπηρετεί καίρια την πραγμάτωση των στόχων της στρατηγικής της ψηφιακής ενιαίας αγοράς, ενώ από την άλλη πλευρά οι διαπιστούμενοι περιορισμοί του ανταγωνισμού στο πλαίσιο του ηλεκτρονικού εμπορίου παράγουν σημαντικές αντι- ανταγωνιστικές συνέπειες και ανασυστήνουν τα σύνορα των εθνικών αγορών.
60. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά και οι εθνικές Αρχές Ανταγωνισμού προβαίνουν συχνότερα απ’ ότι στο παρελθόν στη διερεύνηση και έκδοση αποφάσεων που αφορούν, μεταξύ άλλων, σε αντι- ανταγωνιστικές πρακτικές γεωγραφικής κατανομής αγορών μέσω του περιορισμού των διασυνοριακών επιγραμμικών (on line) πωλήσεων
61. Χαρακτηριστικά στην υπόθεση Guess34 επεβλήθη πρόστιμο από την Επιτροπή στην προμηθεύτρια εταιρεία, η οποία, στο πλαίσιο συστήματος επιλεκτικής διανομής που λειτουργούσε σε πολλές χώρες της ΄Ενωσης, επέβαλε περιορισμούς στους εξουσιοδοτημένους διανομείς της σε σχέση με τις πωλήσεις σε τελικούς χρήστες εκτός της εθνικής επικράτειας που είχε παραχωρηθεί στους επιλεγμένους διανομείς, στις διασταυρούμενες πωλήσεις μεταξύ τους, αλλά και στην ηλεκτρονική διαφήμιση, στις διαδικτυακές πωλήσεις χωρίς προηγούμενη άδεια από την προμηθεύτρια και στον ελεύθερο καθορισμό τιμών μεταπώλησης. Στην υπόθεση Nike35 η Επιτροπή στοιχειοθέτησε ως εξ αντικειμένου περιορισμό του ανταγωνισμού μία σειρά πρακτικών της δικαιοπαρόχου εταιρείας που περιόριζαν τις διασυνοριακές πωλήσεις των επιλεγμένων διανομέων της (δικαιοδόχων), τόσο των διαδικτυακών, όσο και των μη διαδικτυακών, μέσω συμβατικών δεσμεύσεων και έμμεσων μέτρων που ελάμβανε η προμηθεύτρια εταιρεία.36 II.1.2 Η πιθανολογούµενη παράβαση στην υπό εξέταση υπόθεση Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Τελική έκθεση για την έρευνα στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου, COM

(20217)229, 10.05.2017. 33 Προς την ίδια κατεύθυνση της αποτροπής του γεωγραφικής κατανομής αγορών μέσω του διαδικτύου εξεδόθη επίσης και ο Κανονισμός 2018/302/ΕΕ (ΕΕ L 60 I/1 της 2.3.2018) «για την αντιμετώπιση του αδικαιολόγητου γεωγραφικού αποκλεισμού και άλλων μορφών διακριτικής μεταχείρισης με βάση την ιθαγένεια, τον τόπο διαμονής ή τον τόπο εγκατάστασης των πελατών εντός της εσωτερικής αγοράς». Ο εν λόγω Κανονισμός περί «geoblocking» θεσπίζει ειδική νομοθεσία, εκτός του γενικού πλαισίου του ελεύθερου ανταγωνισμού, που απαγορεύει τον γεωγραφικό αποκλεισμό των πελατών από ιστοσελίδες με βάση τον τόπο διαμονής τους, την άρνηση διαδικτυακής πώλησης και την αυτόματη ανακατεύθυνση σε άλλο ιστότοπο χωρίς προηγούμενη ενημέρωση και συναίνεση του πελάτη. 34 Απόφαση της ΕΕ επί της υπόθεσης ΑΤ.40428- Guess της 17ης Δεκεμβρίου 2018. 35 Απόφαση της ΕΕ επί της υπόθεσης ΑΤ. 40436- Nike της 25ης Μαρτίου 2019. 36 Η εδαφική κατανομή των αγορών και οι ενδεχόμενοι περιορισμοί του διασυνοριακού εμπορίου μέσω, μεταξύ άλλων, συμβατικών ρητρών που απαγορεύουν τις εξαγωγικές διαδικτυακές πωλήσεις διερευνώνται επίσης στο πλαίσιο της εκκρεμούς υπόθεσης «videogames» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (βλ. Δελτίο Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από 05.04.2019 -IP/19/2010) 32 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 25. Από την έρευνα της Υπηρεσίας προκύπτει ότι στις συμβάσεις της Freyzderm με τους διανομείς της περιλαμβάνονταν όροι, οι οποίοι είχαν ως αντικείμενο την οργάνωση του επιλεκτικού δικτύου διανομής της στην ελληνική επικράτεια μέσω: i. (σημαντικού μέρους) των φαρμακείων37, για τη διάθεση των προϊόντων της μέσω των φυσικών τους καταστημάτων, όσο και μέσω των υποστηρικτικών ηλεκτρονικών τους καταστημάτων38,39, κατά το χρονικό διάστημα από το 2018 και επόμενα, ii. (α) καταστημάτων ηλεκτρονικού εμπορίου (e-shops), για τη διάθεση των προϊόντων της μέσω αμιγώς διαδικτυακών πωλήσεων και (β) «παραφαρμακείων», για τη διάθεση των προϊόντων της από τα φυσικά τους καταστήματα, αλλά και από τα υποστηρικτικά ηλεκτρονικά τους καταστήματα40, από το 2018 και επόμενα (μεμονωμένα και από το 2017),41. Συγκεκριμένα, στις συμβάσεις αυτές περιλαμβάνονταν όροι αναφορικά οι οποίοι προκαλούν ανησυχίες σχετικά με τη δυνατότητα όλων των επιλεγμένων διανομέων λιανικής του δικτύου της στην ελληνική επικράτεια να πραγματοποιούν πωλήσεις προς τελικούς χρήστες εκτός Ελλάδας, αδιακρίτως του εάν πρόκειται για ενεργητικές ή παθητικές, για διαδικτυακές ή μη διαδικτυακές πωλήσεις 26. Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ.10135/27.11.2020 Έκθεση του Εισηγητή, οι ρήτρες των εν λόγω συμφωνιών έχουν ως άμεσο αντικείμενο την παρεμπόδιση όλων αδιακρίτως, ενεργητικών και παθητικών, πωλήσεων των επιλεγμένων μελών του δικτύου διανομής της FREZYDERM, που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα σε επίπεδο λιανικής, και ιδίως των διαδικτυακών λιανικών πωλήσεων, σε τελικούς χρήστες του εξωτερικού, όπου η προμηθεύτρια εταιρεία δραστηριοποιείται μέσω άλλων επιλεγμένων διανομέων. Εν προκειμένω, οι υπό εξέταση συμφωνίες από τη φύση τους αμβλύνουν τον ενδοσηματικό ανταγωνισμό μεταξύ των εξουσιοδοτημένων διανομέων λιανικής του επιλεκτικού δικτύου που έχει οργανώσει η προμηθεύτρια στην Ελλάδα και εκείνων που δραστηριοποιούνται στο δίκτυο επιλεκτικής διανομής της στις επίμαχες χώρες της Ένωσης και συντείνουν στη στεγανοποίηση της εθνικής αγοράς, δημιουργώντας προσκόμματα στην ελευθερία των καταναλωτών σε άλλες χώρες της Ένωσης να προμηθεύονται τα συμβατικά προϊόντα από το κράτος της επιλογής τους, εν προκειμένω την Ελλάδα, επωφελούμενοι από τυχόν διαφορές στις τιμές. Όπως προαναφέρθηκε, τέτοιοι περιορισμοί, σύμφωνα και με το άρθρο 4 περ. γ) του Κανονισμού Ομαδικής Απαλλαγής, θεωρούνται σοβαροί εξ αντικειμένου περιορισμοί του ανταγωνισμού κατά παράβαση του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ. 27. Περαιτέρω, στην Εισήγηση επισημαίνεται, ότι ακόμη κι αν ήθελε υποτεθεί- εκτίμηση που δεν γίνεται ωστόσο από την Εισήγηση- ότι τα δίκτυα στο εξωτερικό είναι αποκλειστικής και όχι επιλεκτικής διανομής, στην περίπτωση αυτή, σύμφωνα και με το άρθρο 4 περ. β του Κανονισμού Ομαδικής Απαλλαγής, οι εν λόγω ρήτρες, οι οποίες περιορίζουν αδιακρίτως τη 37 38 […] […]. Βλ. όρο 14: «[…]». Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η ελεγχόμενη συνεβλήθη δια των συμβάσεων που περιλαμβάνουν τους ανωτέρω όρους με όλα τα e-shop και με το σύνολο σχεδόν των «παραφαρμακείων» με τα οποία συνεργάζεται στην Ελλάδα. […] 41 Βλ. όρους 8 και 9: «[…]. 39 40 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ λιανική πώληση σε χώρες του εξωτερικού, θα ήταν επίσης παραβατικές εξ αντικειμένου, καθόσον κατανέμουν ανεπίτρεπτα τις λιανικές πωλήσεις κατά περιοχές. Τέλος, από την έρευνα, της υπηρεσίας δεν προέκυψαν επαρκή στοιχεία 42, ώστε να μπορεί να πιθανολογηθεί το εύρος της εφαρμογής των σχετικών συμβατικών ρητρών στην πράξη, ενώ ούτε οι ελεγχόμενοι διανομείς παρείχαν σαφή σχετικά στοιχεία. 28. Η εταιρεία FREYZDERΜ ισχυρίζεται ότι η ερμηνεία των προαναφερόμενων όρων, στην οποία προβαίνει η Έκθεση, είναι εσφαλμένη, καθώς δεν λαμβάνει υπόψη της το συνολικό πλαίσιο εντός του οποίου εντάσσονται43. Κατά την εταιρεία o σκοπός των εν λόγω συμβατικών όρων είναι τριπλός. Καταρχήν, σε επίπεδο ρυθμιστικό (οδηγίες, ιχνηλασιμότητα κλπ.) το προϊόν έχει συσκευασθεί για να πωληθεί στην Ελλάδα, οπότε οποιαδήποτε διακίνηση του εκτός Ελλάδος πραγματοποιείται με αποκλειστική ευθύνη του διανομέα, ο οποίος οφείλει να ανεύρει και να εφαρμόσει τις εκάστοτε εφαρμοστέες διατάξεις44. Κατά δεύτερον, κατά την εταιρεία η διακίνηση στην αλλοδαπή έχει επιφυλαχθεί σε άλλο δίκτυο (αποκλειστικής) διανομής, το οποίο ο Έλληνας διανομέας οφείλει να σεβαστεί και τρίτον, οι υπό εξέταση όροι «αποθαρρύνουν» πράγματι τις πωλήσεις προς το εξωτερικό, όχι προκειμένου να στεγανοποιούν τις αγορές, αλλά για τη διασφάλιση αφενός της ιχνηλασιμότητας των προϊόντων της και αφετέρου της ορθής διακίνησης των προϊόντων της45. 29. Σύμφωνα, όμως, με την προκαταρκτική εκτίμηση της Επιτροπής, με βάση τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης εκτιμάται ότι οι προαναφερόμενοι συμβατικοί όροι είναι πιθανό να βλάψουν τον ανταγωνισμό και έχουν αντιανταγωνιστικό αντικείμενο. Συνεπώς πιθανολογείται εν προκειμένω παράβαση των άρθρων 1 παρ. 1 του ν. 3959/2011 καθώς και 101 ΣΛΕΕ, διότι α) υφίσταται συμφωνία μεταξύ της FREZYDERM και των επιχειρήσεων/ διανομέων του δικτύου της στην Ελλάδα και το εξωτερικό και συγκεκριμένα κάθετη συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικό επίπεδο στην αλυσίδα διανομής και β) οι εν λόγω συμβατικοί όροι περιορίζουν τις διασυνοριακές πωλήσεις προς τους τελικούς καταναλωτές. 30. H ως άνω εκτίμηση της Επιτροπής βασίζεται στα στοιχεία της προκαταρκτικής έρευνας και δεν διαλαμβάνει οριστική κρίση της Επιτροπής ως προς τη διαπίστωση ή μη παράβασης στην κρινόμενη υπόθεση. II.2 Ως προς τον περιορισμό των αμοιβαίων προμηθειών μεταξύ εξουσιοδοτημένων διανομέων II.2.1 Νομικό πλαίσιο 31. O περιορισμός των αμοιβαίων προμηθειών, περιλαμβανομένων τόσο των ενεργητικών όσο και των παθητικών πωλήσεων, μεταξύ εγκεκριμένων διανομέων στο πλαίσιο ενός συστήματος επιλεκτικής διανομής θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρός περιορισμός του ανταγωνισμού46. Αυτό Αν και κατά την Έκθεση παρέχονται κάποιες ενδείξεις, βλ. σχετικά […] Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 49/01.02.2021 Υπόμνημα, σελ. 24 επ. 44 Βλ. σχετικά διατάξεις / άρθρα 5, 19 παρ. 5 του Κανονισμού 1223/2009 45 Βλ. σελ. 11 επ. Υπομνήματος, σχετικά με το ρυθμιστικό πλαίσιο των καλλυντικών και του καναλιού διανομής φαρμακείων και φαρμακαποθηκών. 46 Βλ. Κανονισμό (ΕΚ) 330/2010, άρθρο 4, υπό δ). 42 43 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σημαίνει ότι μια συμφωνία δεν μπορεί να έχει ως άμεσο ή έμμεσο αντικείμενό της την παρεμπόδιση ή τον περιορισμό των ενεργητικών ή παθητικών πωλήσεων των συμβατικών προϊόντων μεταξύ των επιλεγμένων διανομέων που δραστηριοποιούνται εντός του επιλεκτικού δικτύου. Οι επιλεγμένοι αυτοί διανομείς πρέπει να παραμένουν ελεύθεροι να προμηθεύονται τα συμβατικά προϊόντα από άλλους εξουσιοδοτημένους διανομείς του δικτύου, οι οποίοι δραστηριοποιούνται είτε στο ίδιο είτε σε διαφορετικό επίπεδο του εμπορίου. 32. Η επιλεκτική διανομή δεν μπορεί, για το λόγο αυτό, να συνδυαστεί με κάθετους περιορισμούς που αποσκοπούν στο να εξαναγκάσουν διανομείς να προμηθεύονται τα συμβατικά προϊόντα αποκλειστικά από συγκεκριμένη πηγή, για παράδειγμα, υποχρέωση αποκλειστικής προμήθειας από τον προμηθευτή47. Συναφώς, συμφωνίες διανομής που υποχρεώνουν τους επιλεγμένους διανομείς να πραγματοποιούν μόνο λιανικές πωλήσεις δύνανται να έχουν αντίστοιχο αποτέλεσμα, διότι ουσιαστικά απαγορεύουν την μεταπώληση προϊόντων σε άλλους διανομείς/μεταπωλητές εντός του δικτύου επιλεκτικής διανομής. 33. Στο πλαίσιο συστήματος επιλεκτικής διανομής, συμβατικοί όροι ή πρακτικές που παρεμποδίζουν τις διασταυρούμενες προμήθειες μεταξύ εξουσιοδοτημένων διανομέων κρίνεται παγίως ότι εξ αντικειμένου περιορίζουν τον ανταγωνισμό και αντιβαίνουν στις διατάξεις των άρθρων 1 του 3959 και 101 παρ. 1 της ΣΛΕΕ48. Δεν απαιτείται, δηλαδή, απόδειξη των πραγματικών αποτελεσμάτων περιορισμού του ανταγωνισμού (effect), εφόσον προκύπτει ότι σκοπός της εξεταζόμενης συμπεριφοράς είναι ο περιορισμός του ανταγωνισμού και η στεγανοποίηση των αγορών, είτε κατά περιοχές, είτε κατά πελάτες. Περαιτέρω, το γεγονός ότι οι περιορίζουσες τον ανταγωνισμό ρήτρες μπορεί να μην ερμηνεύθηκαν και να μην εφαρμόσθηκαν αυστηρά είναι αδιάφορο, όσον αφορά στο ζήτημα της αποδείξεως ή μη της προβαλλόμενης παραβάσεως49. Συναφώς, η ύπαρξη «σύμπτωσης βουλήσεων» μεταξύ του εκάστοτε προμηθευτή και των διανομέων του προκύπτει από την υπογραφή των συμβάσεων διανομής, χωρίς να είναι απαραίτητο αυτή να έχει εφαρμοστεί ή να έχει παραγάγει αποτελέσματα50. 34. Αντιστρόφως, επιτρέπεται ο περιορισμός, τόσο των ενεργητικών όσο και των παθητικών πωλήσεων ενός εξουσιοδοτημένου διανομέα, που συμμετέχει στο σύστημα επιλεκτικής διανομής, προς μη εξουσιοδοτημένους διανομείς, δηλαδή σ’ εκείνους που δεν συμμετέχουν στο σύστημα51, υπό την προϋπόθεση να πρόκειται για μη εξουσιοδοτημένους διανομείς, οι οποίοι Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ό.π., παρ. 58. Βλ., επίσης, για τα ζητήματα των ιδιαιτέρως σοβαρών περιορισμών στο πλαίσιο συστημάτων επιλεκτικής διανομής τις αποφάσεις ΕΑ 580/VII/2013 (Γερμανός), παρ. 132 και 495/VΙ/2010 (Carrefour), παρ. 129. 48 Βλ. χαρακτηριστικά ΠΕΚ T-43/92 Dunlop Slazenger κατά Επιτροπής, σκ. 52, καθώς και πρόσφατη απόφαση της ΕΕ ΑΤ.40428- Guess της 17ης Δεκεμβρίου 2018, σημ. 132 επ. Βλ. επίσης τις αποφάσεις ΕΑ 580/VII/2013 (Γερμανός), παρ. 132 και 495/VΙ/2010 (Carrefour), παρ. 129. 49 Βλ. ενδεικτικά απόφαση ΠΕΚ T-62/98, Volkswagen κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σκ. 83, 178, 241-242, απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 2002/190/ΕΚ JCB, σκ. 177, 181, 186 & 189 και απόφαση ΠΕΚ T-67/01, JCB Service κατά Επιτροπής, σκ. 111-117 (και νομολογία στην οποία παραπέμπουν). 50 Βλ. ενδεικτικά απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 2003/675/ΕΚ, Video Games Nintendo Distribution, σκ. 265, 278, 300-301, 320, 331-332 καθώς και απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής, COMP/37.975 PO/Yamaha, σκ. 89, 92-95. 51 Βλ. άρθρο 4 στοιχείο β’ περίπτωση iii) Κανονισμού Ομαδικής Απαλλαγής καθώς και Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, σημείο 52 – εξαίρεση στον ιδιαίτερης σοβαρότητας περιορισμό που περιγράφεται στο άρθρο 4 στοιχ. β’ του ίδιου Κανονισμού Ομαδικής Απαλλαγής. 47 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ είναι εγκατεστημένοι σε οποιαδήποτε περιοχή όπου εφαρμόζεται το σύστημα επιλεκτικής διανομής ή όπου ο προμηθευτής δεν πωλεί ακόμη τα συμβατικά αγαθά52. II.2.2 Η πιθανολογούµενη παράβαση στην υπό εξέταση υπόθεση 35. Σύμφωνα με τα συλλεχθέντα στοιχεία από την έρευνα της Υπηρεσίας, στις συμβάσεις που συνάπτει η εταιρεία FREZYDERM με τα μέλη του δικτύου της στην Ελλάδα, υφίστανται ρητές συμβατικές προβλέψεις που εγείρουν ανησυχίες σχετικά με τη δυνατότητά περιορισμού των αμοιβαίων προμηθειών μεταξύ των εξουσιοδοτημένων αυτών διανομέων χονδρικής και λιανικής. Συγκεκριμένα οι συγκεκριμένες ρήτρες συναντώνται: Α. Στις συμβάσεις ετών 2015-2017 με φαρμακεία53, Β. Στις συμβάσεις ετών 2018 και επόμενα με φαρμακεία54, Γ. Στις συμβάσεις από το 2018 και επόμενα (μεμονωμένα και από το 2017) με αντικείμενο την οργάνωση του δικτύου επιλεκτικής διανομής της ελεγχόμενης στην ελληνική επικράτεια μέσω (α) καταστημάτων ηλεκτρονικού εμπορίου (e-shops), και (β) «παραφαρμακείων»55. Δ. Στις συμβάσεις με τις φαρμακαποθήκες κατά τα έτη 2017 και επόμενα και είχαν ως αντικείμενο την οργάνωση του επιλεκτικού δικτύου χονδρικής διανομής της ελεγχόμενης στην ελληνική επικράτεια56. Βλ. Κανονισμό (ΕΕ) 330/2010, άρθρο 4 στοιχείο β) περίπτωση iii, με αναφορά «στη συγκεκριμένη περιοχή όπου ο προμηθευτής εφαρμόζει το σύστημα αυτό», σε συνδ. με Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ό.π., παρ. 55. 53 Στις συμβάσεις με φυσικά φαρμακεία, με τα οποία είχαν συμφωνηθεί κλιμακούμενα ποσοστά εκπτώσεων, απαντάται η ρήτρα: […]. Σε συμβάσεις με παραδοσιακά φαρμακεία, με τα οποία είχαν συμφωνηθεί σταθερά ποσοστά εκπτώσεων (προσδοκώμενος τζίρος ανώτερος των 50.000 ή 100.000 ευρώ), ή/και με υποστηρικτικό ηλεκτρονικό κατάστημα, απαντάται η ρήτρα: «[…]» 54 Οι παρατιθέμενοι όροι απαντώνται σε όλες τις συμβάσεις με το δίκτυο των επιλεγμένων φαρμακείων των ετών 2018 επόμενα, ανεξαρτήτως ειδικότερης κατηγορίας: • ο όρος που παρατέθηκε ανωτέρω στην υποσ. 39 και επιπλέον οι εξής: • (14.- Λοιποί Όροι) […] • (7.- Παράδοση Παραγγελίας) «[…]». • (2.- Αντικείμενο Σύμβασης) […] 55 Απαντώνται οι παρατιθέμενοι όροι: • οι όροι που παρατέθηκαν ανωτέρω στην υποσ. 41 και επιπλέον οι εξής: • (14.- Λοιποί Όροι) […]. • (7.-Παράδοση Παραγγελίας) […]. • (2.- Αντικείμενο Σύμβασης) […] Οι προεκτεθέντες συμβατικοί όροι προβλέπουν σοβαρές επιπτώσεις για την περίπτωση που οι αντισυμβαλλόμενοι έμποροι παραβούν τις σχετικές ρήτρες και συγκεκριμένα την περιστολή ή και διακοπή προμήθειας από μέρους της προμηθεύτριας, στην περίπτωση των φαρμακείων, των e-shop και των παραφαρμακείων. 56 • (4.- ΑΘΕΜΙΤΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ) […]. Οι προεκτεθέντες συμβατικοί όροι προβλέπουν σοβαρές επιπτώσεις για την περίπτωση που οι αντισυμβαλλόμενοι έμποροι παραβούν τις σχετικές ρήτρες και συγκεκριμένα, στην περίπτωση των φαρμακαποθηκών, τη μείωση ή/και κατάργηση των εκπτώσεων και την απειλή καταγγελίας της σύμβασης. 52 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ε. Στις συμβάσεις της ελεγχόμενης με τους εξουσιοδοτημένους διανομείς των προϊόντων της σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτός της ελληνικής επικράτειας57, οι οποίες ίσχυσαν ή/ και εξακολουθούν να ισχύουν από το έτος 2015 έως σήμερα και συγκεκριμένα στην Κύπρο, Ισπανία, Πορτογαλία, Μάλτα, Ρουμανία, Πολωνία, Σλοβενία, Κροατία, Εσθονία, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο την ανάθεση στους εν λόγω διανομείς της οργάνωσης επιλεκτικού δικτύου χονδρικής και λιανικής διανομής της ελεγχόμενης στις χώρες αυτές58. 36. Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. οικ.10135/27.11.2020 Έκθεση του Εισηγητή, από την ερμηνεία των εν λόγω συμβατικών όρων που δεσμεύουν τα μέλη του επιλεκτικού δικτύου της FREZYDERM στην Ελλάδα και τη συνδυαστική τους ανάγνωση, συνάγεται ευθέως και με σαφήνεια ότι όλοι οι επιλεγμένοι διανομείς λιανικής του δικτύου της ελεγχόμενης στην ελληνική επικράτεια, ανεξαρτήτως ειδικότερης κατηγορίας (φαρμακεία- ηλεκτρονικά καταστήματα- παραφαρμακεία) και διαύλου διανομής των προϊόντων τους (διαδικτυακές ή μη διαδικτυακές πωλήσεις), δεσμεύονται ρητώς να μην προβαίνουν σε πωλήσεις προς άλλα επιλεγμένα σημεία πώλησης, ανεξαρτήτως του τόπου της εγκατάστασης των σημείων αυτών (στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό) και του επιπέδου εμπορίας στο οποίο δραστηριοποιούνται (λιανική- χονδρική), παρά να απευθύνονται για τη διάθεση των προϊόντων αποκλειστικά σε τελικούς καταναλωτές εντός της ελληνικής επικράτειας. Από το έτος 2018 είναι εξάλλου σαφής και η συμβατική τους δέσμευση να απευθύνονται για την προμήθεια των προϊόντων απευθείας στην FREΖYDERM, αποκλείοντας έτσι από τις πηγές εφοδιασμού τους τα άλλα εξουσιοδοτημένα μέλη του δικτύου. Επιπλέον, οι Έλληνες διανομείς χονδρικής (φαρμακαποθήκες) δεσμεύονται να μην προμηθεύονται από εξουσιοδοτημένα σημεία λιανικής πώλησης, ανεξαρτήτως τύπου και τόπου εγκατάστασης (Ελλάδα ή εξωτερικό). Επίσης, από την απλή γραμματική ερμηνεία των σαφώς διατυπωμένων όρων που διέπουν τις συμβάσεις της ελεγχόμενης με τους εξουσιοδοτημένους διανομείς της στις χώρες του εξωτερικού, όπου δραστηριοποιείται, προκύπτει ευθέως ότι τα μέλη του επιλεκτικού δικτύου διανομής στην αλλοδαπή δεσμεύονται να μην πραγματοποιούν ενεργητικές πωλήσεις εκτός της εθνικής περιοχής ευθύνης τους, περιορίζοντας έτσι τις ενδεχόμενες ενεργητικές πωλήσεις τους σε επιλεγμένους διανομείς στις άλλες χώρες εμπορικής δραστηριότητας της ελεγχόμενης, τόσο στην Ελλάδα όσο και αλλού. Επιπλέον δεσμεύονται ρητώς να προμηθεύονται τα προϊόντα προς μεταπώληση αποκλειστικά από τη FREZYDERM, αποκλείοντας έτσι τις αμοιβαίες προμήθειες μεταξύ των μελών των δικτύου που δραστηριοποιούνται σε άλλες χώρες μέλη. 37. Περαιτέρω, κατά την Εισήγηση, οι ανωτέρω όροι συνιστούν περιορισμό των αμοιβαίων προμηθειών μεταξύ των εξουσιοδοτημένων Ελλήνων λιανεμπόρων του επιλεκτικού δικτύου Βλ. ενότητα IX της Εισήγησης, σχετικά με τις συμβάσεις της ελεγχόμενης σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τους όρους που περιλαμβάνουν. 58 Βλ. Όρο “[…]”. 33. Ενώ, στη σύμβαση της ελεγχόμενης με τον εξουσιοδοτημένο διανομέα της στην Ισπανία, η οποία συνομολογήθηκε στις 11.1.2018 με διάρκεια ισχύος μέχρι 11.01.2025, ο ανωτέρω όρος διαφοροποιείται ως εξής: «[…]» Επιπλέον στις ίδιες ως άνω συμβάσεις απαντώνται και οι εξής όροι: […]. […]. Σχετικοί είναι και οι εξής όροι, όπως αποτυπώνονται στη Σύμβαση- Πιλότο για τις συμβάσεις με διανομείς στο εξωτερικό που προσκόμισε η ελεγχόμενη : “[…] Και […]. 57 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της ελεγχόμενης, αλλά και των χονδρικών εξαγωγικών τους πωλήσεων, ενεργητικών και παθητικών, προς επιλεγμένους διανομείς του δικτύου της στις χώρες μέλη της Ένωσης, στις οποίες η ελεγχόμενη δραστηριοποιείται- περιορισμοί που σύμφωνα και με το άρθρο 4 περ. δ) του Κανονισμού Ομαδικής Απαλλαγής, χαρακτηρίζονται ως ιδιαίτερα σοβαροί περιορισμοί του ανταγωνισμού. Επιπλέον, με τους ανωτέρω όρους, εμποδίζονται ενδεχόμενες πωλήσεις των εξουσιοδοτημένων Ελλήνων λιανεμπόρων προς τις ελληνικές φαρμακαποθήκες/μέλη του επιλεκτικού δικτύου διανομής της ελεγχόμενης που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικό επίπεδο εμπορίας (χονδρική). Ωστόσο, στο πλαίσιο επιλεκτικού συστήματος διανομής τόσο οι ενεργητικές όσο και οι παθητικές πωλήσεις μεταξύ των μελών του δικτύου θα πρέπει να διενεργούνται ελεύθερα, άλλως ο περιορισμός τους εμπίπτει στην κατηγορία των σοβαρών περιορισμών του ανταγωνισμού59. Για το λόγο αυτό εξάλλου η επιλεκτική διανομή δεν μπορεί να συνδυαστεί, όπως με τις ως άνω συμβατικές ρήτρες, με περιορισμούς που εξαναγκάζουν τους διανομείς να προμηθεύονται τα συμβατικά προϊόντα αποκλειστικά από συγκεκριμένη πηγή60. 38. Επισημαίνεται, επιπλέον, ότι, όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, κατά την Έκθεση, ο χαρακτηρισμός των δικτύων ως επιλεκτικής διανομής στις χώρες του εξωτερικού δεν έχει καθοριστική σημασία για την πιθανολόγηση παράβασης, καθόσον, ακόμη κι αν ήθελε υποτεθείεκτίμηση που δεν γίνεται δεκτή εν προκειμένω- ότι τα δίκτυα στο εξωτερικό είναι αποκλειστικής και όχι επιλεκτικής διανομής, θα ίσχυαν τα εξής: 39.

1. i)οι ρήτρες που περιορίζουν τις ενεργητικές πωλήσεις των «αποκλειστικών» διανομέων του εξωτερικού προς τα μέλη του δικτύου επιλεκτικής διανομής στην Ελλάδα θα ήταν παραβατικές εξ αντικειμένου, σύμφωνα με το άρθρο 4 περ. β΄ του Κανονισμού Ομαδικής Απαλλαγής, ως κατανομή των αγορών κατά περιοχές ή/και κατά πελάτες, χωρίς να δικαιολογούνται στη βάση της εξαίρεσης που προβλέπεται με τη διάταξη του στοιχείου ι) της περ. β) του άρθρου 4 του Κανονισμού Ομαδικής Απαλλαγής, καθώς η εξαίρεση αυτή χωρεί μόνο για τις ενεργητικές πωλήσεις σε περιοχή που έχει παραχωρηθεί κατ’ αποκλειστικότητα, ενώ η ελληνική επικράτεια, ως χώρα όπου η ελεγχόμενη έχει οργανώσει επιλεκτικό (κι όχι αποκλειστικό) δίκτυο διανομής δεν εμπίπτει στην περίπτωση αυτής της εξαίρεσης. 40.
2. ii)οι ρήτρες που παρεμποδίζουν τις παθητικές πωλήσεις από τα μέλη του επιλεκτικού δικτύου στην Ελλάδα προς τους «αποκλειστικούς» διανομείς του εξωτερικού θα συνιστούσαν επίσης εξ αντικειμένου σοβαρό περιορισμό του ανταγωνισμού, σύμφωνα με τη διάταξη της περ. β) του άρθρου 4 του Κανονισμού Ομαδικής Απαλλαγής, σε συνδυασμό με τις εξαιρέσεις που εισάγονται με τα στοιχεία ι) και ιιι) της περ. β) του ίδιου άρθρου. Σύμφωνα με τον Κανονισμό Ομαδικής Απαλλαγής, στην περίπτωση που ο ίδιος προμηθευτής οργανώνει τη διανομή σε άλλες περιοχές μέσω επιλεκτικού και σε άλλες μέσω αποκλειστικού δικτύου επιτρέπεται μεν ο περιορισμός των ενεργητικών πωλήσεων από το επιλεκτικό προς το αποκλειστικό δίκτυο, προκειμένου να προστατευθεί η αποκλειστικότητα που έχει παραχωρηθεί αλλού61- όπως προκύπτει από το στοιχείο ι) περ. β) του άρθρου 4 του Κανονισμού Ομαδικής Απαλλαγής, αλλά όχι και ο περιορισμός των παθητικών πωλήσεων προς το αποκλειστικό δίκτυο, - σύμφωνα με 59 60 61 […] […] Βλ. και Κατευθυντήριες γραμμές για του κάθετους περιορισμούς, ο.π., 51 και 56. 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ την περ. β) του άρθρου 4). Στην περίπτωση δε, αυτή, δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής η εξαίρεση που αφορά τον περιορισμό των πωλήσεων (ενεργητικών και παθητικών) προς μη εξουσιοδοτημένους διανομείς εκτός του επιλεκτικού δικτύου, καθόσον η εξαίρεση αυτή αφορά σε πωλήσεις προς περιοχές, όπου είτε εφαρμόζεται ήδη το επιλεκτικό δίκτυο, είτε ο προμηθευτής δεν πωλεί ακόμη τα συμβατικά προϊόντα62, προϋπόθεση που δεν συντρέχει, όταν πρόκειται για πωλήσεις σε περιοχές όπου ο προμηθευτής διανέμει μεν τα προϊόντα, αλλά στη βάση άλλου συστήματος διανομής63. 41. Συνεπώς, ακόμη κι αν ήθελε υποτεθεί ότι τα δίκτυα σε χώρες του εξωτερικού ήταν αποκλειστικής κι όχι επιλεκτικής διανομής, θα αντέκειτο εξ αντικειμένου στα άρθρα 1 παρ. 1 του ν. 3959/2011 και 101 της ΣΛΕΕ ο περιορισμός των ενεργητικών πωλήσεων από τα μέλη του δικτύου αποκλειστικής διανομής της αλλοδαπής προς τα μέλη του δικτύου επιλεκτικής διανομής στην Ελλάδα, και ο περιορισμός των παθητικών πωλήσεων από τα μέλη του δικτύου επιλεκτικής διανομής της Ελλάδας προς τα μέλη του δικτύου αποκλειστικής διανομής Του εξωτερικού αντίστοιχα. 42. Τέλος, από μεν τα στοιχεία του φακέλου παρέχονται ενδείξεις ότι η εν λόγω συμφωνία εφαρμόσθηκε εν μέρει, από την έρευνα, ωστόσο, δεν προέκυψαν επαρκή στοιχεία, ώστε να μπορεί να πιθανολογηθεί το εύρος της εφαρμογής τους και των αποτελεσμάτων που παρήγαγαν στην αγορά 43. Όπως και στην πιθανολογούμενη παράβαση του περιορισμού των εξαγωγών προς τελικούς καταναλωτές που αναπτύχθηκε προηγουμένως, δεν υφίστανται και στην υπό εξέταση περίπτωση ιδιαίτερες νομικές και οικονομικές συνθήκες που θα μπορούσαν να ανατρέψουν την ανωτέρω αντι –ανταγωνιστική φύση των συμφωνιών αυτών, στη βάση των πραγματικών και νομικών συνθηκών λειτουργίας της οικείας αγοράς, αλλά και της φύσης των προϊόντων. 44. Η εταιρεία FREYZDERΜ ισχυρίζεται και σε αυτή την περίπτωση ότι η ερμηνεία των προαναφερόμενων όρων από την Έκθεση δεν είναι ορθή, καθώς τα φαρμακεία, καταστήματα ηλεκτρονικού εμπορίου (e-shops) και παραφαρμακεία, συμβεβλημένα και μη, ήταν πάντα και παραμένουν και σήμερα ελεύθερα να προμηθεύονται τα προϊόντα FREZYDERM από όλες τις νομικά επιτρεπόμενες πηγές, εν προκειμένω τις φαρμακαποθήκες. Σύμφωνα με την εταιρεία οι εν λόγω συμβατικοί όροι εισήχθησαν για λόγους ισότιμης μεταχείρισης των παραφαρμακείων και των eshops (γενικού εμπορίου) και ομοιόμορφης εφαρμογής της εμπορικής της πολιτικής σε όλους τους πελάτες λιανικής, ανεξαρτήτως κατηγορίας [φαρμακεία, παραφαρμακεια και eshops (γενικού εμπορίου)], και συνακόλουθα τον περιορισμό των χονδρικών πωλήσεων στα παραφαρμακεια και e-shops (γενικού εμπορίου), ούτως ώστε οι σχετικές προς αυτά εκπτώσεις να μετακυλύονται εν τέλει στον καταναλωτή, σύμφωνα με τον σκοπό τους και με τον ίδιο τρόπο που μετακυλύονται από τα φαρμακεία. Κατά την εταιρεία και βάσει της ανάλυσής της στο Υπόμνημα64, οι όποιοι προβληματισμοί της Έκθεσης περιορίζονται ουσιαστικά στο ενδεχόμενο περιορισμού των παθητικών πωλήσεων από ελληνικά παραφαρμακεία και ηλεκτρονικά Βλ. και Κατευθυντήριες γραμμές για του κάθετους περιορισμούς, ο.π., παρ. 55 Βλ. για τη σχετική περιπτωσιολογία Frank Wijckmans Filip Tuytsschaever, Vertical Agreements in EU Competition Law, Oxford, ed. 2018, παρ. 6.242 επόμενα. 64 Βλ. σελ. 31 επ. 62 63 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καταστήματα προς το εξωτερικό, ενδεχόμενο εντελώς θεωρητικό, και του οποίου η πραγμάτωση, σε κάθε περίπτωση, θα είχε μηδενικό αποτέλεσμα στον ανταγωνισμό. 45. Σύμφωνα, όμως, με την προκαταρκτική εκτίμηση της Επιτροπής, με βάση τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, οι προαναφερόμενοι συμβατικοί όροι είναι πιθανό να βλάψουν τον ανταγωνισμό και έχουν αντιανταγωνιστικό αντικείμενο. Συνεπώς πιθανολογείται εν προκειμένω παράβαση των άρθρων 1 παρ. 1 του ν. 3959/2011 καθώς και 101 ΣΛΕΕ, διότι περιορίζονται ουσιωδώς οι πηγές προμήθειας των μελών του επιλεκτικού δικτύου διανομής της ελεγχόμενης, καθώς οι Έλληνες διανομείς σε επίπεδο λιανικής και χονδρικής δεν μπορούν να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα διασταυρούμενων προμηθειών μεταξύ τους65 και των ενεργητικών πωλήσεων από τους επιλεγμένους διανομείς του εξωτερικού, αλλά και οι αλλοδαποί επιλεγμένοι διανομείς στερούνται τη δυνατότητα για αμοιβαίες ενεργητικές πωλήσεις μεταξύ τους, καθώς και κάθε προμήθεια (μέσω ενεργητικών και παθητικών πωλήσεων) από τους εξουσιοδοτημένους Έλληνες λιανεμπόρους. Συνεπώς, τα μέλη του δικτύου στο εξωτερικό δύνανται να προμηθεύονται μόνο από την ελεγχόμενη και τους Έλληνες χονδρεμπόρους (φαρμακαποθήκες) και μέσω παθητικών πωλήσεων μεταξύ τους. Δεν προκύπτει ωστόσο από την έρευνα προσπάθεια περιορισμού των παθητικών εξαγωγικών πωλήσεων των αλλοδαπών επιλεγμένων διανομέων, καθώς και των εξαγωγών (παθητικών και ενεργητικών πωλήσεων) από τους Έλληνες χονδρέμπορους (φαρμακαποθήκες). 46. H ως άνω εκτίμηση της Επιτροπής βασίζεται στα στοιχεία της προκαταρκτικής έρευνας και δεν διαλαμβάνουν οριστική κρίση της Επιτροπής ως προς τη διαπίστωση ή μη παράβασης στην κρινόμενη υπόθεση. A.III. ΟΙ ΥΠΟΒΛΗΘΕΙΣΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ66 47. Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 49/01.02.2021 υπόμνημα, η εταιρεία FREZYDERM αρνείται και δεν συνομολογεί τις αποδιδόμενες σε αυτήν δια της Εισήγησης παραβάσεις (θεωρεί ότι οι συμβατικοί της όροι είναι καθόλα νόμιμοι και ουδέποτε ενέπεσαν στο απαγορευτικό των διατάξεων των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011 καθώς και 101 και 102 ΣΛΕΕ), ενώ, συνοπτικά, εκτιμά ότι οι αιτιάσεις επί των επίμαχων συμβατικών ρητρών στην Εισήγηση ερείδονται, κατά περίπτωση, σε εσφαλμένη ερμηνεία και προσέγγιση των οικείων συμβατικών όρων, του χαρακτήρα του δικτύου, του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου και της φύσης των προϊόντων. Η εταιρεία σημειώνει επιπλέον ότι ουδέποτε εφάρμοσε στην πράξη τις εν λόγω συμβατικές ρήτρες και ότι η συμπερίληψή τους στις συμβάσεις δεν επέφερε αποτελέσματα στην αγορά και στον ανταγωνισμό67. Ωστόσο, η εταιρεία εισφέρει τις κατωτέρω δεσμεύσεις, προς άρση κάθε αμφιβολίας και επί σκοπώ ταχύτερης διεκπεραίωσης της υπόθεσης68. 48. Περαιτέρω, η εταιρεία εκτιμά ότι «οι προταθείσες από την εταιρεία μας δεσμεύσεις αποτελούν το ικανό και αποτελεσματικό εκείνο μέτρο το οποίο μπορεί να εξασφαλίσει τόσο την ταχεία διεκπεραίωση των καταγγελλόμενων από την Αρχή Σας παραβάσεων όσο και την παύση αυτών επί του παρόντος με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο. Ακολούθως, πιστεύουμε ακράδαντα 65 […] Βλ. σχετικά υπόμνημα τροποποιημένων δεσμεύσεων υπ’ αριθ. πρωτ. 320/07.06.2021. Βλ. σελ. 48 επ. Υπομνήματος. 68 Ο.π. σελ. 50. 66 67 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ότι εκ του περιεχομένου των προτεινόμενων δεσμεύσεων διασφαλίζεται ουσιωδώς και η επίλυση των ζητημάτων που ανακύπτουν σε επίπεδο ανταγωνισμού σε μόνιμη βάση στο βαθμό που εξασφαλίζεται και σε μελλοντικό επίπεδο η σύννομη με το δίκαιο του ανταγωνισμού επιχειρηματική πρακτική της εταιρείας μας». 49. Οι προτεινόμενες από τη FREZYDERM δεσμεύσεις αφορούν πρωτίστως σε απάλειψη ή/και τροποποίηση των συμβατικών όρων που περιλαμβάνονται στις συμβάσεις με τους διανομείς της στην Ελλάδα και αξιολογούνται, σύμφωνα με την Εισήγηση, ως παραβατικοί, καθώς και στην ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων που αφορούν στην εκπόνηση και υλοποίηση προγράμματος συμμόρφωσης του στελεχιακού προσωπικού της προς τις διατάξεις περί προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού. 50. Συγκεκριμένα, πρότεινε να αναλάβει τις ακόλουθες δεσµεύσεις: Α) Ως προς συμβατικούς όρους με τους διανομείς της στο εξωτερικό: 51. Αναφορικά με τις συμβάσεις με εξουσιοδοτημένους διανομείς σε χώρες μέλη της Ε.Ε. των ετών 2015 έως σήμερα με τους διανομείς της εταιρείας στην Κύπρο, Ισπανία, Μάλτα, Ρουμανία, Πολωνία, Σλοβενία, Κροατία, Εσθονία και Πορτογαλία69, η FREZYDERM δεσμεύεται να απαλείψει τους κάτωθι όρους:  […]  […]  […] 52. Επιπρόσθετα και ειδικότερα στη σύμβαση με τον εξουσιοδοτημένο διανομέα της FREZYDERM στην Ισπανία όπως ισχύει από τις 11.01.2018 έως τις 11.01.2025, η εταιρεία δεσμεύεται να απαλείψει τον κάτωθι τον κάτωθι όρο:  […] 53. Σχετικά, η εταιρεία προσκόμισε νέα σύμβαση-πρότυπο με διανομείς στο εξωτερικό «Distributorship Agreement» από την οποία προκύπτει η απάλειψη των ως άνω όρων που συναντώνται στις συμβάσεις που αξιολογήθηκαν στην Εισήγηση. Περαιτέρω, στο συμπληρωματικό της Υπόμνημα70, η εταιρεία επεσήμανε ότι «δεν θα περιληφθεί όμοιος ή ισοδύναμος όρος σε οποιαδήποτε μελλοντική σύμβαση με αλλοδαπό διανομέα προϊόντων της εταιρείας μας, υπόδειγμα της οποίας σας υποβάλλουμε με το παρόν» και διευκρίνισε ότι «δηλώνουμε με το παρόν ότι διορθώνουμε τις προηγούμενες προτάσεις επί δεσμεύσεων του υπομνήματός μας κατά το σκέλος που αφορά στις συνημμένες συμβάσεις της εταιρείας μας με τους αλλοδαπούς διανομείς, συμπληρώνοντας τες κατάλληλα ώστε να γίνουν ομοφώνως αποδεκτές από την Αρχή Σας … οποιαδήποτε πιθανολογούμενη παράβαση μας καταλογίζεται, κατά την κρίση μας αδίκως, εκτιμούμε ότι με τις προτεινόμενες από πλευράς μας δεσμεύσεις και τροποποιήσεις επί αυτών παύει οριστικώς και αμετακλήτως». Επισημαίνεται ότι η εταιρεία FREZYDERM απέστειλε στην ΕΑ την υπ αριθμ πρωτ 545/06.10.2021 επιστολή της στην οποία ανέφερε ότι εκ παραδρομής δεν αναφερόταν στο κείμενο των δεσμεύσεων ότι στις χώρες για τις οποίες θα απαληφθεί ο σχετικός παραβατικός όρος είναι αυτονοήτως και η Πορτογαλία. 70 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 135/04.03.2021 συμπληρωματικό υπόμνημα. 69 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 54. Συμπληρωματικά, η εταιρεία διευκρίνισε ότι «δηλώνουμε με το παρόν ότι διορθώνουμε τις προηγούμενες προτάσεις επί δεσμεύσεων του υπομνήματός μας κατά το σκέλος που αφορά στις συνημμένες συμβάσεις της εταιρείας μας με τους αλλοδαπούς διανομείς, συμπληρώνοντας τες κατάλληλα ώστε να γίνουν ομοφώνως αποδεκτές από την Αρχή Σας … οποιαδήποτε πιθανολογούμενη παράβαση μας καταλογίζεται, κατά την κρίση μας αδίκως, εκτιμούμε ότι με τις προτεινόμενες από πλευράς μας δεσμεύσεις και τροποποιήσεις επί αυτών παύει οριστικώς και αμετακλήτως». 55. Αναφορικά με το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης της συγκεκριμένης δέσμευσης, η εταιρεία δεσμεύεται να τροποποιήσει όλες τις συμβάσεις της με τους διανομείς εξωτερικού εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της απόφασης της ΕΑ71. Περαιτέρω, η εταιρεία αναφέρει, ότι σε περίπτωση που καταστεί δυνατή η τροποποίηση των συμβάσεων με τους 12 αντισυμβαλλομένους - διανομείς του εξωτερικού τους εντός του ανωτέρω διαστήματος, θα αποστείλει επιστολές, με τις οποίες θα παραιτείται μονομερώς και αμετάκλητα από την εφαρμογή των ανωτέρω όρων για όλη τη διάρκεια της σύμβασης. Σημειώνεται δε ότι όλοι οι προαναφερόμενοι όροι, τους οποίους δεσμεύεται να απαλείψει, παράγουν μόνο υποχρεώσεις εις βάρος του διανομέα και αντίστοιχα δικαιώματα υπέρ της FREZYDERM (προμηθευτή) και συνεπώς η μονομερής παραίτηση από αυτούς θα ισοδυναμεί με τροποποίηση της σύμβασης. Ενώ κάθε νέα σύμβαση που θα υπογράφεται με διανομείς του εξωτερικού θα έχει τη μορφή της πρότυπης σύμβασης, η οποία κατατίθεται συνημμένα. Μετά την πάροδο του διμήνου η εταιρεία θα υποβάλει στην ΕΑ βεβαίωση του Διευθύνοντος Συμβούλου ότι δεν παραμένει σε ισχύ καμία παλαιού τύπου σύμβαση, καθώς και αναλυτικό κατάλογο με πλήρη στοιχεία των αντισυμβαλλομένων διανομέων. Β) Ως προς συμβατικούς όρους με τους εξουσιοδοτημένους διανομείς της στην Ελλάδα: 56. Αναφορικά με τους συμβατικούς όρους που συναντώνται στις συμβάσεις του επιλεκτικού δικτύου διανομής στην ελληνική επικράτεια η εταιρεία δεσμεύεται να προβεί σε απάλειψη των ως κατωτέρω όρων που χαρακτηρίζονται από την Εισήγηση ως προβληματικοί: 57. Όσον αφορά τους συμβατικούς όρους που συναντώνται στις συμβάσεις του επιλεκτικού δικτύου διανομής στην ελληνική επικράτεια μέσω φαρμακείων, με καταστήματα ηλεκτρονικού εμπορίου (e-shop) και παραφαρμακεία, η εταιρεία δεσμεύεται να προβεί σε απάλειψη των ως κατωτέρω όρων που χαρακτηρίζονται από την Εισήγηση ως προβληματικοί. Ειδικότερα: Αναφορικά με τις συμβάσεις που συνομολογήθηκαν κατά τα έτη 2015-2017: […] […]. Αναφορικά με τις συμβάσεις των ετών 2018 και επόμενα με φαρμακεία […] Mη συνυπολογιζομένου του μηνός Αυγούστου λόγω αντισυμβαλλομένους. 71 αδυναμίας επικοινωνίας με τους 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ […]. 58. Περαιτέρω η εταιρεία προτείνει την αντικατάσταση του κάτωθι όρου72: «[…]» Ως εξής: «[…] μη αποκλειόμενης της προμήθειας από άλλος διανομείς του δικτύου» Αναφορικά με τις συμβάσεις ετών 2018 και επόμενα (μεμονωμένα και από το 2017) με καταστήματα ηλεκτρονικού εμπορίου (e-shop) και παραφαρμακεία […] […] […] […]73 59. Περαιτέρω η εταιρεία προτείνει την αντικατάσταση του κάτωθι όρου74: «2. […] Ως εξής: «2. Αντικείμενο Σύμβασης: ... […] μη αποκλειόμενης της προμήθειας από άλλος διανομείς του δικτύου». 60. Περαιτέρω, η FREZYDERM προτείνει την απάλειψη του κάτωθι όρου, ο οποίος συναντάται στις συμβάσεις της ελεγχόμενης που συνομολογήθηκαν με τις φαρμακαποθήκες κατά τα έτη 2017 και επόμενα: Αναφορικά με τις συμβάσεις των ετών 2017 και επόμενα με φαρμακαποθήκες «4. […]».75 61. Αναφορικά με το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των ανωτέρω, η FREZYDERM δεσμεύεται να τροποποιήσει όλες τις υφιστάμενες συμβάσεις που διατηρεί με διανομείς εντός Ελλάδος εντός χρονικού διαστήματος δύο

(2)μηνών από την κοινοποίηση της απόφασης της EA76, και δηλώνει ότι είναι σε θέση να πραγματοποιήσει τη δέσμευση της παρά το πλήθος των διανομέων. Επί του παρόντος διατηρεί • περίπου […] συμβάσεις με φαρμακεία που είναι αορίστου χρόνου • […] συμβάσεις με καταστήματα ηλεκτρονικού εμπορίου (e-shops) και • […] συμβάσεις με παραφαρμακεία που είναι αορίστου χρόνου • περίπου […] συμβάσεις με φαρμακαποθήκες, η συμβατική διάρκεια των οποίων έχει παρέλθει ήδη από την 31.12.2020 και έκτοτε έχουν καταστεί αορίστου χρόνου. 72 […] 73 Βλ. παρ. 318 της Εισήγησης. 74 […] 75 Σχετικά με το συγκεκριμένο όρο, […] Mη συνυπολογιζομένου του μηνός Αυγούστου λόγω αδυναμίας επικοινωνίας με τους αντισυμβαλλομένους. 76 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

1. Η εταιρεία θα αποστείλει σε όλους τους αντισυμβαλλομένους της άμεσα ηλεκτρονικά στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και κατόπιν έντυπα (δια του πωλητή που εξυπηρετεί τον κάθε πελάτη) το νέο πρότυπο σύμβασης καλώντας τους να το υπογράψουν το αργότερο μέχρι μια συγκεκριμένη ημερομηνία. Σε περίπτωση που δεν το πράξουν, θα αποστείλει επιστολές, με τις οποίες θα παραιτείται μονομερώς αμετάκλητα από την εφαρμογή των ανωτέρω όρων για όλη τη διάρκεια της σύμβασης.
2. Σημειώνεται δε από την εταιρεία ότι όλοι οι όροι, τους οποίους δεσμεύεται να απαλείψει, είναι που παράγουν μόνο υποχρεώσεις εις βάρος του διανομέα και αντίστοιχα δικαιώματα υπέρ της εταιρείας (προμηθευτή). Συνεπώς, η μονομερής παραίτηση της FREZYDERM από αυτούς θα ισοδυναμεί με τροποποίηση της σύμβασης. Ειδικότερα, το σχέδιο σύμβασης ανά πελάτη (ήδη συμπληρωμένη με τα προσωπικά στοιχεία του και έτοιμη προς υπογραφή) θα αποστέλλεται ηλεκτρονικά, μέσω της ειδικής εφαρμογής που χρησιμοποιεί η εταιρεία στον πωλητή που έχει αναλάβει αυτόν τον πελάτη. Έτσι, άμεσα όλοι οι πωλητές θα έχουν στη διάθεση τους τα νέα σχέδια συμβάσεων με τους πελάτες ευθύνης τους. Οι πωλητές με τη σειρά τους θα αποστείλουν μέσα σε μια εργάσιμη εβδομάδα όλα τα ηλεκτρονικά μηνύματα με τα νέα σχέδια προς τους πελάτες ευθύνης τους και θα αναμένουν για λίγες ημέρες την ανταπόκριση των πελατών (το απαντητικό email με την ηλεκτρονική υπογραφή του πελάτη). Σε περίπτωση που η απάντηση καθυστερεί, ο πωλητής θα έρχεται σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πελάτη ή και σε επίσκεψη στην έδρα του, προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαδικασία. Η εξέλιξη της συλλογής των νέων συμφωνητικών θα ελέγχεται καθημερινά από την εταιρεία, ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή και εμπρόθεσμη εκπλήρωση της δέσμευσης Μετά την πάροδο του διμήνου η εταιρεία θα διατηρεί σε ισχύ μόνο τις πρότυπες συμβάσεις (οι οποίες κατατέθηκαν συνημμένα στο υπόμνημά της). Τέλος, η εταιρεία θα υποβάλει στη ΕΑ, βεβαίωση του Διευθύνοντος Συμβούλου ότι δεν παραμένει σε ισχύ καμία παλαιού τύπου σύμβαση, καθώς και αναλυτικό κατάλογο με πλήρη στοιχεία των αντισυμβαλλομένων διανομέων. Γ) Ως προς τους συμβατικούς όρους που αφορούν στις τιμές μεταπώλησης
3. Επιπροσθέτως, μολονότι στην Εισήγηση77 δεν αποδίδεται στην FREZYDERM παραβατική πρακτική καθορισμού τιμών μεταπώλησης (συγκεκριμένης ή ελάχιστης τιμής μεταπώλησης), υλοποιούμενη είτε μέσω συμβατικών όρων είτε στην πράξη, η εταιρεία δεσμεύεται να περιλάβει στις συμβάσεις με το δίκτυο διανομής της συμβατική πρόβλεψη προς άρση κάθε ασάφειας και ανησυχίας σχετικά με την πολιτική της επί των τιμών μεταπώλησης των προϊόντων της και την συμβατότητα της πολιτικής αυτής προς το δίκαιο του ανταγωνισμού78,79, 80 . Βλ.Ενότητα XVIII.3.2.1 Ενδεχόμενο έμμεσου καθορισμού τιμών - η προτεινόμενη προωθητική ενέργεια. 78 Σύμφωνα με την οποία: «[π]ρος άρση κάθε ασάφειας των ανωτέρω συμβατικών όρων η εταιρεία δεσμεύεται επιπλέον της απαλοιφής των ανωτέρω συμβατικών όρων από τις συμβάσεις της, να περιλάβει ρητά όρο ότι η εταιρεία δύναται να προτείνει τιμές μεταπώλησης, οι οποίες όμως δεν είναι δεσμευτικές για το συνεργάτη. Ο όρος αυτός επιβεβαιώνει τη μέχρι σήμερα πρακτική της εταιρείας». Ενώ στο υπόμνημα τροποποιημένων δεσμεύσεων σημειώνει ότο «… (Στις συμβάσεις της αλλοδαπής υπάρχει ήδη όρος περί ελεύθερης διαμόρφωσης της τιμής μεταπώλησης από τον διανομέα)». 77 79 80 […] […] 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Δ) Ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων – πρόγραμμα συμμόρφωσης
4. Σύμφωνα με τις προτεινόμενες δεσμεύσεις η εταιρεία δεσμεύεται, επιπρόσθετα της απάλειψης ή/και αντικατάστασης των ως άνω συμβατικών όρων, να εκπονήσει σχετικό πρόγραμμα συμμόρφωσης το οποίο θα περιλαμβάνει τα παρακάτω στοιχεία: «
5. Εσωτερική πολιτική ανταγωνισμού: Η εταιρεία μας δεσμεύεται όπως εκπονηθούν από πλευράς της Διοίκησης της εταιρείας μας γραπτές οδηγίες προς όλο το στελεχιακό προσωπικό της εταιρείας στις οποίες θα καταγράφονται με ρητό και εύληπτο τρόπο όλες οι ενδο-εταιρικές συνέπειες σε περίπτωση παραβίασης των προβλεπόμενων από την αντιμονοπωλιακή νομοθεσία παραβάσεων. Η ενέργεια αυτή θα έχει ολοκληρωθεί εντός έξι μηνών από την κοινοποίηση της απόφασης της Επιτροπής Σας και θα πραγματοποιηθεί από κοινού με την κατωτέρω ενέργεια υπό 3 (διανομή εγχειριδίου)
6. Επιμορφωτικά σεμινάρια: Η εταιρεία μας δεσμεύεται όπως προβεί στον σχεδιασμό και στην εκπόνηση επιμορφωτικών σεμιναρίων σε διαρκή βάση για το σύνολο του στελεχιακού δυναμικού της εταιρείας και ιδιαίτερα των στελεχών της εταιρείας που απασχολούνται στους ευαίσθητους από πλευράς δικαίου του ανταγωνισμού εταιρικούς κλάδους, ήτοι του τμήματος marketing και προώθησης των προϊόντων της εταιρείας, το τμήμα πωλήσεων καθώς επίσης και του τμήματος σχεδιασμού της εταιρικής στρατηγικής. Καθ’ όλη την παρακολούθηση των σεμιναρίων η εταιρεία δεσμεύεται να εκπαιδεύσει και να επιμορφώσει κατάλληλα το σύνολο των στελεχών και ιδιαίτερα των στελεχών του εμπορικού τμήματος αναφορικά με τους ουσιαστικούς κανόνες της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας ούτως ώστε να εναρμονιστεί η άσκηση των καθηκόντων τους με τους κανόνες αυτούς. Η ενέργεια αυτή θα έχει ολοκληρωθεί εντός έξι μηνών από την κοινοποίηση της απόφασης της Επιτροπής Σας. Τα επιμορφωτικά σεμινάρια θα διοργανωθούν με τη μορφή τηλεδιάσκεψης με συμμετοχή εκπαιδευτών (νομικών και οικονομολόγων εξειδικευμένων στο δίκαιο του ανταγωνισμού) και εκπαιδευομένων διάρκειας 90 λεπτών.
7. Εγχειρίδιο πωλητών: Η εταιρεία δεσμεύεται να εκδώσει και να παράσχει σε όλα τα πρόσωπα που απασχολούνται από αυτή και ιδιαίτερα τους εργαζόμενους που η ίδια απασχολεί στο εμπορικό της τμήμα, ένα εύληπτο και εύχρηστο εγχειρίδιο καθημερινής χρήσης (manual) στο οποίο θα καταγράφεται το περιεχόμενο του προγράμματος συμμόρφωσης και οι υποχρεώσεις που θα απορρέουν για τους απασχολούμενους από αυτό. Το εγχειρίδιο θα συνταχθεί σε απλή και κατανοητή γλώσσα από νομικούς εξειδικευμένους στο δίκαιο του ανταγωνισμού. Η ενέργεια αυτή θα έχει ολοκληρωθεί εντός έξι μηνών από την κοινοποίηση της απόφασης της Επιτροπής Σας και θα πραγματοποιηθεί από κοινού με την ανωτέρω ενέργεια υπό 1 (διανομή εσωτερικής πολιτικής ανταγωνισμού)
8. Έκθεση συμμόρφωσης: Η εταιρεία δεσμεύεται να πραγματοποιεί ανά τακτά χρονικά διαστήματα και για τα επόμενα πέντε

(5)έτη περιοδικούς ελέγχους ούτως ώστε να διαπιστώνει και να διορθώνει σχετικά την απόδοση του προγράμματος συμμόρφωσης. Προς το σκοπό αυτό η εταιρεία δεσμεύεται να πραγματοποιεί ανά τακτά χρονικά διαστήματα δειγματοληπτικούς ελέγχους avacpopwa με τη διαπίστωση της τήρησης των πρακτικών Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας, και της εναρμόνισης με τις επιταγές του δικαίου του ανταγωνισμού, του συνόλου των 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προτύπων συμφωνιών που συνομολογούνται μεταξύ αυτής και των προμηθευτών ή πελατών της και των συμφωνιών συνεργασίας που ενδεχομένως έχουν συναφθεί με αλλοδαπούς ή ημεδαπούς ανταγωνιστές της. Η ενέργεια αυτή θα πραγματοποιείται μία φορά κάθε χρόνο για τα επόμενα πέντε

(5)έτη κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους και θα αφορά το προηγούμενο έτος. Ο έλεγχος θα πραγματοποιείται από εξωτερικό δικηγορικό γραφείο εξειδικευμένο στο δίκαιο του ανταγωνισμού ή από ελεγκτική εταιρεία με σχετική εμπειρία και τεχνογνωσία.

1. Προωθητικό υλικό: Η εταιρεία δεσμεύεται ρητά να συντάσσει για όλο το στελεχιακό δυναμικό της καθώς και για όλους του απασχολούμενους στο εμπορικό της τμήμα ανά τακτά χρονικά διαστήματα συναφές προωθητικό υλικό για την εξασφάλιση της συνεχούς επιμόρφωσης του.
2. Ημερίδες: Η εταιρεία δεσμεύεται ρητά να διοργανώνει εφεξής ημερήσιες ημερίδες ενημέρωσης και επιμόρφωσης του προσωπικού της μέσα από την διεξαγωγή ομιλιών από εξειδικευμένους στο δίκαιο του ανταγωνισμού νομικούς και οικονομικούς συμβούλους, ούτως ώστε να διασφαλίζεται σε μόνιμη βάση η κατάρτιση των απασχολούμενων σε αυτή σχετικά με την αντιμονοπωλιακή νομοθεσία σε τόσο θεωρητικό και όσο και σε πρακτικό επίπεδο.
3. Ετήσια έκθεση πεπραγμένων: Η εταιρεία δεσμεύεται ρητά να εκδίδει εφεξής και για τα επόμενα πέντε

(5)έτη σε ετήσια βάση σχετική έκθεση πεπραγμένων του προγράμματος συμμόρφωσης της εταιρείας προς το δίκαιο του ανταγωνισμού. Η έκθεση αυτή θα εκδίδεται μετά την ολοκλήρωση του ετήσιου ελέγχου ως ανωτέρω υπό 4.». III.1 Oι απόψεις της καταγγέλλουσας επί των υποβληθεισών δεσμεύσεων

1. Κατά την συζήτηση ενώπιον της ΕΑ η καταγγέλλουσα INTERMED ανέφερε ότι δεν θα πρέπει οι δεσμεύσεις που υποβλήθηκαν από την καταγγελλόμενη να γίνουν δεκτές. Τούτο διότι η ΕΑ με την 588/2014 απόφασή, έχει κρίνει, χωρίς βέβαια να δεσμεύεται για τις μεταγενέστερες κρίσεις, ότι δεν είναι πρόσφορη η αποδοχή δεσμεύσεων σε υποθέσεις επί των οποίων έχει κοινοποιηθεί στα εμπλεκόμενα μέρη η σχετική Εισήγηση. Είναι αυταπόδεικτο κατά την καταγγέλλουσα ότι από την συμπεριφορά της Frezyderm ότι γίνεται για την αποφυγή προστίμου και δεν έχει καμία διάθεση να συμμορφωθεί και να δεσμευτεί.
2. Οι πιθανολογούμενες δεσμεύσεις δεν θεωρεί η INTERMED ότι είναι πρόσφορες ν’ αποκαταστήσουν τις συνθήκες ανταγωνισμού που θεωρεί ότι έχουν πληγεί στην αγορά, αναρωτώμενη, μετά από έξι χρόνια εάν θα αποκατασταθούν οι τιμές. Η FREZYDERM έχει ήδη ένα όνομα και μια φήμη στην αγορά, το οποίο το έχει καθιερώσει μέσω των μεθοδεύσεων και των πρακτικών που έχει κάνει ήδη θεωρεί η INTERMED. Επομένως, θεωρεί ότι είναι ιδιαίτερα όψιμες και καθόλου πρόσφορες οι εν λόγω δεσμεύσεις να θεραπεύσουν τις πιθανολογούμενες παραβιάσεις που θα κρίνει η ΕΑ. A.IV. ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΩΝ
3. Το άρθρο 25 παρ. 6 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, ορίζει ότι: «Αν η Επιτροπή Ανταγωνισμού πιθανολογεί, κατά τη διάρκεια σχετικής έρευνας που διεξάγεται είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήματος του Υπουργού Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, ή καταγγελίας, 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ παράβαση των διατάξεων των άρθρων 1 και 2 ή των άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορεί με απόφασή της να αποδέχεται, εκ μέρους των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων ή ενώσεων επιχειρήσεων, την ανάληψη δεσμεύσεων προς παύση της πιθανολογούμενης παράβασης και να καθιστά τις δεσμεύσεις αυτές υποχρεωτικές για τις επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων. Η απόφαση της Επιτροπής μπορεί να εκδοθεί για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, εφόσον κρίνεται ότι δεν συντρέχουν λόγοι για περαιτέρω δράση αυτής. Η Επιτροπή μπορεί, ύστερα από αίτηση που υποβάλλει κάθε ενδιαφερόμενος ή αυτεπαγγέλτως, να κινήσει εκ νέου τη διαδικασία όταν υπήρξε ουσιαστική μεταβολή των γεγονότων στα οποία βασίσθηκε η απόφαση, ή οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις αθετήσουν τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει, ή η απόφαση βασίσθηκε σε ελλιπείς, ανακριβείς ή παραπλανητικές πληροφορίες των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων».
4. Σύμφωνα με την ΕΑ 588/2014 (παρ. 14), σε περίπτωση κατά την οποία έχει κοινοποιηθεί στην επιχείρηση η Εισήγηση81, οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις δύνανται να υποβάλουν Πρόταση Δεσμεύσεων το αργότερο με το Υπόμνημα της παραγράφου 2 του άρθρου 14 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΕΑ. Ο αρμόδιος Εισηγητής συντάσσει εισήγηση επί του παραδεκτού και της καταλληλόλητας των προτεινόμενων δεσμεύσεων, η οποία επιδίδεται στα μέρη δύο

(2)ημέρες πριν την ορισθείσα δικάσιμο για τη συζήτηση της υπόθεσης, χωρίς νέα κλήτευση. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αποφασίζει αν θα κινήσει τη διαδικασία αξιολόγησης και αποδοχής ή μη δεσμεύσεων κατά την ορισθείσα για τη συζήτηση της υπόθεσης δικάσιμο. Σε περίπτωση εκκίνησης της σχετικής διαδικασίας αναστέλλονται οι προθεσμίες του άρθρου 15 παρ. 5 του ν. 3959/

2. Η Επιτροπή δύναται να αποδεχθεί την ανάληψη δεσμεύσεων και κατά την εφαρμογή των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 5 του Κανονισμού 1/2003, κατ’ εφαρμογή των κείμενων εθνικών διατάξεων, σύμφωνα με την αρχή της δικονομικής αυτονομίας, τηρουμένων των αρχών της ισοδυναμίας και της αποτελεσματικότητας.
3. Η ΕΑ διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια κατά την επιλογή της άσκησης των εξουσιών που της απονέμει το άρθρο 25 παρ. 6 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, και σε καμία περίπτωση δεν υποχρεούται στην αποδοχή δεσμεύσεων που προτείνουν οι επιχειρήσεις, αλλά προβαίνει στην αποδοχή τους μόνον όταν κρίνει ότι αυτό αρμόζει ενόψει όλων των περιστάσεων
4. Η σχετική απόφασή της ελέγχεται δικαστικά μόνο σε περίπτωση παράβασης από την ΕΑ των άκρων ορίων της διακριτικής της ευχέρειας
5. Σύμφωνα με την υποσημείωση 10 της εν λόγω απόφασης, ως Εισήγηση για τους σκοπούς της απόφασης νοείται η Εισήγηση που προβλέπεται στο άρθρο 15 παρ. 4 του ν. 3959/2011 και το άρθρο 14 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΕΑ. 82 Βλ. και διατύπωση άρθρου 25 παρ. 6 ν. 3959/2011: «[…] η Επιτροπή Ανταγωνισμού [….] μπορεί με απόφασή της να αποδέχεται εκ μέρους των εμπλεκομένων επιχειρήσεων ή ενώσεων επιχειρήσεων, την ανάληψη δεσμεύσεων[…]». Βλ. επίσης ΔΕφΑθ 2265/2010 σκ. 9, όπου καταγράφεται ότι: «[…] ανήκει στη διακριτική ευχέρεια της ΕΑ η αποδοχή ή μη των προτεινόμενων δεσμεύσεων. Επομένως η ως άνω απόφαση μπορεί να ελεγχθεί δικαστικώς μόνο για παράβαση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της ανωτέρω ανεξάρτητης Αρχής [ενν. την ΕΑ]». Βλ. ομοίως ΔΕΚ C-441/07, Επιτροπή κατά Alrosa, Συλλ. 2010, σελ. Ι-5949, σκ. 59-69, 94, όπου αναφέρεται ότι: «Όπως προκύπτει από το άρθρο 9, παράγραφος 1, του κανονισμού 1/2003, η Επιτροπή διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια οσάκις αποφασίζει να καταστήσει υποχρεωτική μία πρόταση δέσμευσης ή να την απορρίψει» και 115, καθώς και σχετικές προτάσεις Γεν. Εισαγγελέα Kokott της 17.9.2009, σκ. 80 –
6. 83 Βλ. και ΕΑ 588/2014, παρ. 2 καθώς και ΔΕφΑθ 2265/2010, σκ.
7. 81 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
8. Κατά την ως άνω αξιολόγηση και στο πλαίσιο της διακριτικής της ευχέρειας εκτιμάται από την ΕΑ η αρχή της πρόληψης και η επανορθωτική αρχή, γίνεται δε στάθμιση αυτών με την προκύπτουσα από τις δεσμεύσεις ωφέλεια84, προκειμένου να επιλεγεί η πλέον κατάλληλη από άποψη δημοσίου συμφέροντος συνέπεια στο πλαίσιο της αποκατάστασης των συνθηκών αποτελεσματικού ανταγωνισμού στην αγορά. Στις περιπτώσεις που ενέχουν σοβαρούς περιορισμούς του ανταγωνισμού, υπερισχύει η αρχή της πρόληψης, η οποία επιβάλλει την επιβολή προστίμου, εφόσον αποδειχθεί προσηκόντως η παράβαση
10. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΑ κατά κανόνα δεν αποδέχεται δεσμεύσεις στην περίπτωση ιδιαίτερα σοβαρών περιορισμών του ανταγωνισμού αναφορικά με τον καθορισμό τιμών ή/και τη νόθευση διαγωνισμών ή/και τον περιορισμό της παραγωγής ή/και την εφαρμογή ποσοστώσεων ή/και την κατανομή των αγορών. Κατά την αξιολόγησή της, η ΕΑ λαμβάνει υπόψη της παράγοντες οι οποίοι ανάγονται στη φύση του προϊόντος ή της υπηρεσίας, τη δομή της αγοράς, το μερίδιο αγοράς των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων, τους φραγμούς εισόδου, το εύρος και την ένταση των πιθανολογούμενων επιζήμιων αποτελεσμάτων στον ανταγωνισμό και στους καταναλωτές, καθώς και τη διάρκεια, την εμβέλεια, το σύνθετο χαρακτήρα και την πολλαπλότητα της παράβασης
12. Περαιτέρω, η ΕΑ δεν αποδέχεται δεσμεύσεις εάν, μεταξύ άλλων, οι δεσμεύσεις είναι αόριστες ή τελούν υπό όρους ή δεν εξυπηρετούν την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας
13. Αντιστρόφως, προκειμένου να θεωρηθεί κατάλληλη η αποδοχή δεσμεύσεων κατ’ αρχήν πρέπει τα υφιστάμενα88 προβλήματα ανταγωνισμού να είναι ευχερώς προσδιορίσιμα, να αντιμετωπίζονται πλήρως από τις προσφερόμενες δεσμεύσεις και να μη δημιουργούνται νέα, τα προβλήματα ανταγωνισμού να δύνανται να επιλυθούν αποτελεσματικά, σε σύντομο χρονικό διάστημα και οι δεσμεύσεις να συμβάλλουν στην εξοικονόμηση πόρων της ΕΑ και την επιτάχυνση και αποτελεσματικότητα της διαδικασίας, οι οποίες εξυπηρετούνται όταν οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις εκδηλώσουν το ενδιαφέρον τους να αναλάβουν δεσμεύσεις όσο το δυνατόν νωρίτερα
14. Σε κάθε περίπτωση, η ΕΑ δεν θεωρεί κατ’ αρχήν πρόσφορη την αποδοχή δεσμεύσεων σε υποθέσεις επί των οποίων έχει κοινοποιηθεί στα εμπλεκόμενα μέρη η σχετική Εισήγηση
16. Επιπροσθέτως, οι δεσμεύσεις πρέπει να είναι σαφείς, ορισμένες, ικανές και πρόσφορες να παύσουν τις πιθανολογούμενες παραβάσεις και να αποκαταστήσουν τις συνθήκες ανταγωνισμού στην αγορά, να μπορούν να εκτελεστούν από αυτούς που τις αναλαμβάνουν και να υλοποιηθούν πλήρως, άμεσα, ή εντός ευλόγου καθορισμένου χρόνου
17. Η υλοποίηση των δεσμεύσεων δεν πρέπει να εξαρτάται από τη βούληση ενός τρίτου, ο οποίος δεν δεσμεύεται από αυτές. Όταν οι δεσμεύσεις δεν μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς τη συμφωνία τρίτων, οι Π.χ. ταχεία παρέμβαση και άμεση επέλευση των αλλαγών στην αγορά, εξοικονόμηση χρόνου και πόρων ανθρωπίνων και οικονομικών- για την ΕΑ, κ.λπ. λαμβάνεται υπόψη κατά την ανωτέρω αξιολόγηση. 85 Βλ. ΕΑ 588/2014, παρ. 2 και
18. 86 Βλ. ΕΑ 588/2014, παρ.
19. 87 Βλ. ΕΑ 588/2014, παρ.
20. 88 Σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 6 του ν. 3959/2011, η ΕΑ αποδέχεται δεσμεύσεις «προς παύση της πιθανολογούμενης παράβασης». Βλ. και ΕΑ 370/V/2007, σελ. 47- 48, υπό
21. και 369/V/2007, σκ.
22. 89 Βλ. ECN Recommendation οn Commitment Procedures, December 2013, παρ. Ι.
23. 90 ΕΑ 588/2014, παρ.
24. 91 ΕΑ 588/2014, παρ.
25. 84 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εμπλεκόμενες επιχειρήσεις πρέπει να υποβάλλουν αποδεικτικά στοιχεία ότι ο τρίτος συμφωνεί
26. Οι δεσμεύσεις μπορούν να περιλαμβάνουν μέτρα συμπεριφοράς ή διαρθρωτικού χαρακτήρα ή συνδυασμό των δύο. Η παρακολούθηση των δεσμεύσεων πρέπει να είναι ευχερής
27. Οι επιχειρήσεις δύνανται να προτείνουν μηχανισμούς ελέγχου της εφαρμογής των δεσμεύσεων μέσω της συμμετοχής τρίτων προσώπων, όπως για παράδειγμα ανεξαρτήτων εντολοδόχων παρακολούθησης της εφαρμογής, για τους οποίους η δαπάνη θα βαρύνει τις ίδιες. Τέλος, η αποδοχή δεσμεύσεων από την Ε.Α. σε συγκεκριμένη υπόθεση δεν δεσμεύει σε καμία περίπτωση την Επιτροπή σε υπάρχουσες ή μελλοντικές διαδικασίες ή υποθέσεις και δεν δημιουργεί οποιοδήποτε δικαίωμα ή εύλογη προσδοκία για την επίλυση υφιστάμενων ή μελλοντικών υποθέσεων ή διαδικασιών με την αποδοχή δεσμεύσεων
28. Επίσης, η υποβολή πρότασης δεσμεύσεων που αξιολογείται κατά την παρούσα διαδικασία δεν συνεπάγεται ότι οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις αποδέχονται τις πιθανολογούμενες παραβάσεις ανταγωνισμού που διερευνώνται
30. Με βάση τα ανωτέρω, οι δεσμεύσεις που πρότεινε η εταιρεία FREZYDERM, αξιολογούνται ως ακολούθως: A.V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΔΕΣΜΕΥΣΕΩΝ V.1 Επί του παραδεκτού
31. Με απόφαση του Προέδρου ΕΑ, χορηγήθηκε παράταση για την υποβολή υπομνήματος, σύμφωνα με το άρθρο 14 παρ. 2 του Κανονισμού Λειτουργίας ΕΑ, έως την 01.2.
32. Συνεπώς, οι προτάσεις ανάληψης των αρχικών δεσμεύσεων που υπεβλήθησαν με το υπ’ αριθ. πρωτ. 49/01.02.2021 Υπόμνημα, τυγχάνουν εμπρόθεσμες και παραδεκτές.
33. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, προτάθηκαν επιπλέον δεσμεύσεις από τα μέρη96, και η ΕΑ ζήτησε διευκρινίσεις και αποδέχτηκε τον εμπλουτισμό των αρχικώς προταθεισών δεσμεύσεων που βελτίωσαν στην ουσία τους τις προτεινόμενες λύσεις ως προς τα προβλήματα ανταγωνισμού που διαπιστώθηκαν
34. V.2 Επί της ουσίας
35. Κατά την κρίση της πλειοψηφίας των μελών που επικράτησε στην Επιτροπή, οι δεσμεύσεις που πρότεινε η FREZYDERM, όπως αυτές τροποποιήθηκαν κατά την ακροαματική διαδικασία ενώπιόν της, μπορούν να γίνουν αποδεκτές κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 25 παρ. 6 του ν. 3959/2011 και ως προς τις δύο ως άνω αποδιδόμενες παραβάσεις. Και τούτο, για τους ακόλουθους κυρίως λόγους:
36. Η αποδοχή των προτεινόμενων δεσμεύσεων αρμόζει ενόψει όλων των περιστάσεων στη συγκεκριμένη υπόθεση. Ό.π. Βλ. σχετ. και πρόσφατη νομολογία του ΔΕΕ στην από 9.12.2020 απόφασή του επί της υπόθεσης υπ’αρ. C-132/19 Groupe Canal + SA κ.Επιτροπής , σκ. 106-
37. 93 ΕΑ 588/2014, παρ.
38. 94 Ibid, παρ.
39. 95 Βλ ΕΑ 588/2014 παρ
40. 96 Βλ. σχετικά το υπ’ αριθ. 320/07.06.2021υπόμνημα (τροποποιητικό) ανάληψης δεσμεύσεων. 97 Βλ. ιδίως ΕΑ 639/
41. 92 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
42. Καταρχήν, σημειώνεται ότι όπως αναλύθηκε εκτενώς ανωτέρω, προκειμένου να θεωρηθεί κατάλληλη η αποδοχή δεσμεύσεων πρέπει τα υφιστάμενα προβλήματα ανταγωνισμού να αντιμετωπίζονται πλήρως από τις προσφερόμενες δεσμεύσεις, ώστε να δύναται να θεωρηθεί ότι οι δεσμεύσεις συμβάλλουν στην αποτελεσματικότητα, την εξοικονόμηση πόρων της ΕΑ και την επιτάχυνση της διαδικασίας. Εν προκειμένω, οι ως άνω δεσμεύσεις, αξιολογούνται από την πλειοψηφία της ΕΑ καταρχήν ως πλήρεις, καθώς καταλαμβάνουν το σύνολο των εκφάνσεων της πιθανολογούμενης ενιαίας και διαρκούς παράβασης, αφορούν δηλ. το σύνολο των εντοπισθέντων από την Εισήγηση προβληματικών όρων στις υφιστάμενες συμβάσεις. Συνεπώς, με την πρόταση δεσμεύσεων από μέρους της εταιρείας, επιλύονται στο σύνολό τους τα πιθανολογούμενα προβλήματα ανταγωνισμού που εντοπίσθηκαν στην Εισήγηση, με αποτέλεσμα – να αξιολογείται, αρχικώς, ότι δια της αποδοχής των δεσμεύσεων εξυπηρετείται η αποκατάσταση του ανταγωνισμού, η αποτελεσματικότητα και η επιτάχυνση της διαδικασίας και συμβάλλουν στην αποτελεσματική και άμεση επίλυση των σχετικών επιμέρους προβλημάτων ανταγωνισμού προς όφελος των καταναλωτών. Είναι επιπροσθέτως κατάλληλες να οδηγήσουν σε παύση των αποδιδόμενων παραβάσεων και επαρκείς εξ επόψεως αντικειμένου, πεδίου εφαρμογής και χρονικής διάρκειας.
43. Περαιτέρω, σύμφωνα με πάγια νομολογία, οι κάθετοι περιορισμοί είναι κατά κανόνα λιγότερο επιζήμιοι από τους οριζόντιους και δεν συγκαταλέγονται στις πιο σοβαρές παραβάσεις του δικαίου του ανταγωνισμού, οι οποίες είναι και αυτές που τιμωρούνται αυστηρά και παραδειγματικά, όπως ισχύει στην περίπτωση των οριζόντιων αντιανταγωνιστικών συμπράξεων τύπου καρτέλ, που αφορούν σε καθορισμό τιμών, κατανομή αγορών ή περιορισμό της παραγωγής
44. Επιπλέον, όπως προαναφέρθηκε, σύμφωνα με την ΕΑ 588/2014, δεν αποκλείονται a priori από τη διαδικασία αποδοχής δεσμεύσεων όλες οι περιπτώσεις ιδιαίτερα σοβαρών περιορισμών του ανταγωνισμού. Έχουν δε υπάρξει νομολογιακά προηγούμενα τόσο Βλ. ενδεικτικά ΕΑ 563/VII/2013, σκ. 340, ΕΑ 571/VII2013, σκ. 796-798, ΕΑ 591/2014, σκ. 82, ΕΑ 639/2017, σκ.
45. 98 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της Ε.Επ99, όσο και της ΕΑ αποδοχής δεσμεύσεων ακόμα και σε περιπτώσεις όπου οι πιθανολογούμενες παραβάσεις αφορούσαν σοβαρούς περιορισμούς του ανταγωνισμού
47. Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο ενός κάθετου δικτύου μεταπώλησης, όπως εν προκειμένω το επιλεκτικό δίκτυο διανομής της FREZYDERM, δεν αποκλείεται εκ προοιμίου η αποδοχή δεσμεύσεων, στις περιπτώσεις που οι πιθανολογούμενες παραβάσεις κατατάσσονται στους ιδιαίτερα σοβαρούς κάθετους περιορισμούς του ανταγωνισμού (όπως ο περιορισμός αμοιβαίων προμηθειών μεταξύ των διανομέων του συστήματος και οι εξαγωγικές πωλήσεις των διανομέων προς τελικούς καταναλωτές σε άλλες χώρες μέλη της Ένωσης, όπως εν προκειμένω), υπό την προϋπόθεση πλήρωσης των κριτηρίων της ΕΑ 588/
49. Κατά την άποψη, όμως του Προέδρου της ΕΑ, κ. Ι. Λιανού, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 25 παρ. 6 του ν. 3959/2011 οι δεσμεύσεις που πρότεινε η FREZYDERM, όπως αυτές τροποποιήθηκαν κατά την ακροαματική διαδικασία ενώπιόν της, για τους εξής λόγους:  Σύμφωνα με την πάγια ενωσιακή αλλά και εθνική νομοθεσία, όπως αναλύεται στις Ενότητες ΙΙ.1.
50. και ΙΙ.2.
51. της Απόφασης, συμβατικοί όροι ή πρακτικές οι οποίες περιορίζουν το παράλληλο εμπόριο και τις πωλήσεις/εξαγωγές σε τελικούς καταναλωτές στο εξωτερικό αποτελούν εξ’ αντικειμένου ιδιαίτερα σοβαρούς περιορισμούς του ανταγωνισμού, και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της απαγόρευσης των άρθρων 101, παρ. 1 ΣΛΕΕ και άρθρων 1 ν. 3959/2011, εκτός Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Ε.Επ.) COMP/39.847, E-BOOKS, παρ. 92, ΑΤ.39850, Θαλάσσιες μεταφορές εμπορευματοκιβωτίων, παρ. 50-51, και AT.40023, Διασυνοριακή πρόσβαση στη συνδρομητική τηλεόραση, παρ.
52. Βλ. επίσης υπόθεση AT.39816 / Gazprom (Upstream gas supplies in Central and Eastern Europe), όπου η Ε.Επ. για να κατευνάσει τις ανησυχίες της σχετικά με τον ανταγωνισμό,υποχρέωσε την Gazprom να συμμορφωθεί με σειρά υποχρεώσεων που έχουν ως στόχο να εξασφαλίσουν την ελεύθερη ροή φυσικού αερίου σε ανταγωνιστικές τιμές σε ολόκληρη την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, υπόθεση AT.40394 — ASPENΗ Επιτροπή διατύπωσε, στην προκαταρκτική εκτίμηση, ανησυχίες ότι η Aspen ενδέχεται να έχει καταχραστεί τη δεσπόζουσα θέση της, επιβάλλοντας μη δίκαιες τιμές κατά την έννοια του άρθρου 102 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ και του άρθρου 54 στοιχείο α) της συμφωνίας ΕΟΧ, υπό μορφή υπερβολικών τιμών για τα προϊόντα στον ΕΟΧ, και ότι ενδεχομένως συνεχίζει να το πράττει. Η Aspen πρότεινε δεσμεύσεις για την εξάλειψη των ανησυχιών της Επιτροπής σε όλες τις εθνικές αγορές του ΕΟΧ όπου η Aspen πωλούσε τα προϊόντα, τις οποίες αποδέχτηκε η Ε.Επ. Βλ. αποφάσεις ΕΑ: 408/V/2008, 505/VI/2010, 538/VII/2012 και 551/VII/
53. Βλ. επίσης απόφαση της Ισπανικής ΑΑ (ΙΑΑ), S/DC/0548/15 SCHWEPPES, της 05.07.2017, σύμφωνα με την οποία η ΙΑΑ ανέφερε ότι ολοκλήρωσε έρευνα για την Schweppes SA καθώς εταιρεία συμφώνησε να αναλάβει δεσμευτικές δεσμεύσεις για τον τερματισμό των ανησυχιών για περιορισμούς του παράλληλου εμπορίου στο προϊόν Schweppes. Σύμφωνα με το σχετικό δελτί τύπου Σύμφωνα με δελτίο τύπου, στα τέλη του 2013, η Schweppes SA σε συνέχεια του ότι αρκετοί ανεξάρτητοι διανομείς πωλούσαν στην ισπανική επικράτεια προϊόντα Schweppes που εισάγονταν από το Ηνωμένο Βασίλειο και προκειμένου να αποφευχθεί η περαιτέρω εμπορευματοποίηση του εν λόγω προϊόντος στην Ισπανία, η οποία σύμφωνα με την Schweppes SA παραβίασε τα δικαιώματά της σήματος Schweppes, η Schweppes SA κίνησε νομικές διαδικασίες εναντίον αυτών των διανομέων. Η διαδικασία αυτή έληξε με την υπογραφή πολλών συμφωνιών που εμπόδισαν τους εν λόγω διανομείς να εισάγουν στην Ισπανία προϊόντα τονωτικού Schweppes που δεν παράγονται από την Schweppes SA. Προς άρση των ανησυχιών της ΙΑΑ, η Schweppes SA προσέφερε, τον Ιούνιο του 2017, δεσμεύσεις, τις οποίες αποδέχθηκε η ΙΑΑ. Βλ. επίσης και αποφάσεις της Γαλλικής ΑΑ (ΓΑΑ): 3 αποφάσεις (05.07.2007 και 13.12.2007), CSRP/Phoenix Pharma, όπου οι εταιρείες παραγωγής φαρμάκων εφάρμοζαν ποσοστώσεις προμήθειας σε μεμονωμένους χονδρεμπόρους. Οι καταγγελλόμενες εταιρείες εισέφεραν και η ΓΑΑ δέχτηκε δεσμεύσεις. 100 Βλ. ενδεικτικά ΕΑ 408/V/2008, Διατραπεζικά Συστήματα ΔΙΑΣ, 505/VI/2010, Αλευροβιομηχανίες 538/VII/2012, Forthnet 551/VII/2012, Αλουμίνιον ΑΕ, EA 612/2015,Καπνοβιομηχανίες, EA 639/2017, Roma Pizza, ΕΑ 641/2017, Ν. Ι. Θεοχαράκης. 99 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ   συγκεκριμένων ιδιαιτέρων περιπτώσεων όπως προκύπτει από την ενωσιακή νομολογία101, ή τυχόν αιτιολόγησής τους από τις εν λόγω επιχειρήσεις, εφόσον βέβαια πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 101, παράγραφος 3 ΣΛΕΕ ή του άρθρου 1, παράγραφος 3 ν. 3959/
54. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με πάγια νομολογία, «για την εκτίμηση του αν μια συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων ή μια απόφαση ενώσεως επιχειρήσεων είναι αρκούντως επιζήμια ώστε να λογίζεται ως περιορισμός του ανταγωνισμού «λόγω του αντικειμένου» υπό την έννοια του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΕΚ πρέπει να λαμβάνονται υπόψη εκτός του περιεχομένου των διατάξεών της και των σκοπών τους οποίους επιδιώκει, «το οικονομικό και νομικό πλαίσιο στο οποίο αυτή εντάσσεται»; Για την εκτίμηση του ανωτέρω πλαισίου, «πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η φύση των επηρεαζόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών καθώς και οι πραγματικές συνθήκες της λειτουργίας και της διαρθρώσεως της οικείας αγοράς ή των οικείων αγορών»103, όπως επίσης και «να υπάρχει αρκούντως αξιόπιστη και σταθερή σχετική πείρα ώστε να μπορεί να θεωρηθεί ότι η συμφωνία αυτή είναι, ως εκ της φύσεώς της, βλαπτική για την ομαλή λειτουργία του ανταγωνισμού»
55. Συμβατικοί περιορισμοί στο παράλληλο εμπόριο και περιορισμοί σε εξαγωγικές πωλήσεις ή συμβατικοί όροι που περιορίζουν αδιακρίτως, ενεργητικές και παθητικές, πωλήσεις στο εξωτερικό (χώρες ΕΕ) σε σύστημα επιλεκτικής διανομής μπορεί να θεωρηθούν ως ιδιαιτέρως σοβαρότεροι περιορισμοί του ανταγωνισμού από πρακτικές που περιορίζουν απλώς τα κίνητρα παράλληλων εισαγωγών ή εξαγωγών105, και να τυγχάνουν αυστηρότερης αντιμετώπισης από την Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσω π.χ. της επιβολής κυρώσεων. Η κατηγοριοποίηση των συγκεκριμένων πιθανολογούμενων κάθετων περιορισμών του ανταγωνισμού ως εξ’ αντικειμένου ιδιαιτέρων σοβαρών περιορισμών του ανταγωνισμού και τυχόν κυρώσεις που δύνανται να επιβληθούν αποτελούν μέσα αποτροπής περιορισμών των εξαγωγών και του διακοινοτικού εμπορίου, οι οποίοι αντίκεινται στον στόχο ενοποίησης της Ευρωπαϊκής Εσωτερικής Αγοράς
56. Μάλιστα, λόγω της ανάγκης τόσο γενικής, όσο και ειδικής αποτροπής των περιορισμών του παράλληλου εμπορίου, δεν εφαρμόζεται στους ιδιαιτέρως σοβαρούς αυτούς περιορισμούς του ανταγωνισμού ο κανόνας de minimis και συνεπώς εμπίπτουν στην απαγόρευση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ ή/και άρ. 1 Ν 3959/2011 συμβατικοί όροι ή πρακτικές οι οποίες επιβάλλονται από επιχειρήσεις με σχετικά μικρό μερίδιο Βλ. Υπόθ. 27/ 87, Erauw- Jacquery Sprl v La Hesbignonne Société Coopérative, ECLI:EU:C:1988:183 ; Υπόθ. 262/ 81, Coditel v Ciné Vog Films SA, ECLI:EU:C:1982:
57. 102 Βλ. Συνεκδικαζόμενες Υποθ.. C- 501, 513, 515 & 519/ 06 P, GlaxoSmithKline Services Unlimited v Commission, ECLI:EU:C:2009:
58. 103 Βλ. Απόφαση ΔΕΕ C 67/13 P, Groupement des cartes bancaires (CB) κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ECLI:EU:C:2014:2204, σκ. 53 104 Απόφαση ΔΕΕ C-228/18, Gazdasági Versenyhivatal v Budapest Bank Nyrt. and Others, ECLI:EU:C:2020:265, σκ.
59. 105 Βλ. σχετικά με τις πρακτικές διπλής τιμολόγησης (dual pricing), Case COMP/ AT.36957) Commission Decision C

(2014)3654 final; Yp;ou. T- 574/ 14, European Association of Euro- Pharmaceutical Companies (EAEPC) v Commission, ECLI:EU:T:2018:605. 106 Βλ.άρ. 3

(3)ΣΕΕ; Πρωτόκολλο (αριθ. 27) σχετικά με την εσωτερική αγορά και τον ανταγωνισμό. 101 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ  αγοράς107, χωρίς συνεπώς να είναι απαραίτητο αυτές να επιφέρουν σημαντικές επιπτώσεις στην αγορά. Συμπληρώνοντας το παραπάνω, περιορισμοί στο παράλληλο εμπόριο (τόσο σε εισαγωγές, όσο και σε εξαγωγές) φέρουν, κατά κύριο λόγο, επίσης αρνητικές επιπτώσεις στους τελικούς καταναλωτές, μια και συνήθως οδηγούν σε αύξηση της τιμής των συγκεκριμένων προϊόντων, όπως αυτό έχει αποδειχθεί από σειρά εμπειρικών μελετών

1. Συμπέρασμα: Συμβατικοί όροι ή πρακτικές οι οποίες πιθανολογούνται ότι περιορίζουν το παράλληλο εμπόριο και τις εξαγωγές θεωρούνται αρκούντως επιζήμιες στον ανταγωνισμό συμπεριφορές ώστε, κυρίως για αποτρεπτικούς λόγους, να εξεταστεί η επιβολή προστίμου, σε περίπτωση που κριθούν ότι αντίκεινται στα άρθρα 101 ΣΛΕΕ και άρθρο 1 ν.959/
2. Κατά συνέπεια, δεν θα πρέπει να γίνουν αποδεκτές οι δεσμεύσεις των μερών.
3. Κατά την άποψη της πλειοψηφίας, ειδικότερα: α) Ως προς τον περιορισμό των πωλήσεων προς τελικούς καταναλωτές στο εξωτερικό
4. Σύμφωνα με την πρώτη πιθανολογούμενη παράβαση, στις συμβάσεις που συνάπτει η εταιρεία με τα μέλη του δικτύου της στην Ελλάδα, φαρμακεία, e- shop και παραφαρμακεία, από το έτος 2018 και εξής, υφίστανται ρητές συμβατικές προβλέψεις περιορισμού των εξαγωγικών πωλήσεων όλων των επιλεγμένων διανομέων λιανικής προς τελικούς χρήστες εκτός Ελλάδας.
5. Ειδικότερα, ως προς την πρώτη αποδιδόμενη παράβαση και τις προτεινόμενες από τη FREZYDERM δεσμεύσεις, όπως διαμορφώθηκαν, η Επιτροπή αξιολογεί κατά πλειοψηφία ότι οι προτεινόμενες δεσμεύσεις παρέχουν επαρκή εχέγγυα ότι στο μέλλον η εμπορική πολιτική, δεν θα συνίσταται σε περιορισμό των πωλήσεων προς τελικούς καταναλωτές του εξωτερικού (αδιακρίτως του εάν πρόκειται για ενεργητικές ή παθητικές, για διαδικτυακές ή μη διαδικτυακές πωλήσεις). Συγκεκριμένα, το περιεχόμενο των δεσμεύσεων, όπως κατά τα ανωτέρω διαμορφώθηκαν, κρίνεται ικανό να εξαλείψει τις ανησυχίες της Επιτροπής ως προς τα πιθανολογούμενα προβλήματα ανταγωνισμού. Κι αυτό γιατί η εταιρεία δεσμεύεται ρητά στην τροποποίηση /απάλειψη των συμβατικών όρων που προκαλούν ανησυχία στην ΕΑ Επιπροσθέτως, η παρακολούθηση της τήρησης των δεσμεύσεων από την Επιτροπή καθίσταται εφικτή και διαχειρίσιµη. Τυχόν δε απόκλιση από τα ανωτέρω, που θα κατατείνει σε στεγανοποίηση της εθνικής αγοράς και την άμβλυνση του ενδοσηματικού ανταγωνισμού, ελέγχεται τόσο ως παράβαση των άρθρων 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ όσο και ως περίπτωση μη συμμόρφωσης με την παρούσα. Βλ. Ανακοίνωση της Επιτροπής — Ανακοίνωση σχετικά με τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας οι οποίες δεν περιορίζουν σημαντικά τον ανταγωνισμό σύμφωνα με το άρθρο 101 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ανακοίνωση de minimis), 2014/С 291/01, παράγραφος 13 συνδυαστικά με Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμού, 2010/C 130/01, σκ.
6. 108 Βλ. σχετικά με τον περιορισμό των παράλληλων εισαγωγών M Ganslandt and K Maskus, ‘Parallel Imports and the Pricing of Pharmaceutical Products: Evidence from the European Union’ [2005] 23 J Health Economics 1035; T Duso, A Herr, and M Suppliet, ‘The Welfare Impact of Parallel Imports: A Structural Approach Applied to the German Market for Oral Anti- diabetics’, Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung, Discussion Paper No 1373

(2014),

1. 107 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
2. Επιπλέον η εταιρεία δεσμεύεται για την άμεση υλοποίηση όλων των δεσμεύσεων και προσκομίζει σχέδια συμβάσεων που προτίθεται να συνάπτει στο μέλλον με όλα τα διαφορετικά κανάλια διανομής των προϊόντων της, στην ημεδαπή και την αλλοδαπή, ευθυγραμμιζόμενη προς το σύνολο των προτεινόμενων δεσμεύσεων. β) Ως προς τον περιορισμό αμοιβαίων προμηθειών μεταξύ εξουσιοδοτημένων διανομέων
3. Όπως προαναφέρθηκε, από την έρευνα της υπηρεσίας δεν μπορεί να αποκλειστεί εν προκειμένω ότι οι συμβατικοί όροι περί αποκλειστικής προμήθειας στο πλαίσιο του υπό κρίση συστήματος επιλεκτικής διανομής ενδέχεται να κατατείνουν – λόγω του περιεχομένου τους – στον περιορισμό των αμοιβαίων προμηθειών μεταξύ των εξουσιοδοτημένων διανομέων. Ήτοι στις συμβάσεις που συνάπτει η εταιρεία με τα μέλη του δικτύου της στην Ελλάδα, φαρμακεία, e- shop, παραφαρμακεία και φαρμακαποθήκες, όπως και με τους εξουσιοδοτημένους διανομείς σε χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου δραστηριοποιείται από το έτος 2015 και εφεξής, υφίστανται ρητές συμβατικές που κατατείνουν σε προβλέψεις περιορισμού των αμοιβαίων προμηθειών μεταξύ των εξουσιοδοτημένων αυτών διανομέων χονδρικής και λιανικής. Στο πλαίσιο αυτό, μέσω της υποβληθείσας δέσμευσης που περιγράφεται με τρόπο σαφή και ορισμένο, η FREZYDERM αναλαμβάνει να απαλείψει / τροποποιήσει τους σχετικούς συμβατικούς όρους που εντοπίσθηκαν στην Εισήγηση ως παραβατικοί από τις συμβάσεις της με τους Έλληνες διανομείς.
4. Επιπλέον, ως προς τους όρους στις ίδιες συμβάσεις, με τους οποίους συμφωνείται η απευθείας προμήθεια των προϊόντων από την εταιρεία ως μόνη πηγή προμήθειας, η εταιρεία δεσμεύεται να τροποποιήσει το σχετικό συμβατικό όρο, κατά τρόπο που αίρει τον προκαλούμενο στις αμοιβαίες προμήθειες περιορισμό. Οι εν λόγω προτεινόμενες τροποποιήσεις των συμβάσεων με τους εξουσιοδοτημένους διανομείς της εταιρείας, χονδρικής και λιανικής, στην Ελλάδα οι οποίες αποτελούν τον βασικό κορμό των αντι-ανταγωνιστικών συμφωνιών που εντοπίσθηκαν σύμφωνα με την Εισήγηση, κρίνονται ως επαρκείς, εξ απόψεως αντικειμένου, πεδίου εφαρμογής και χρονικής εμβέλειας για την αποτελεσματική επίλυση του ενδεχόμενου περιορισμού. Επίσης, η εταιρεία προσδιορίζει σαφώς τον τρόπο με τον οποίο να υλοποιήσει την αναληφθησόμενη δέσμευση και το εκτιμώμενο χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί για το σκοπό αυτό. Συνεπώς, διασφαλίζεται επαρκώς και η δυνατότητα και η αμεσότητα εφαρμογής και η ευχέρεια υλοποίησης των ανωτέρω προτεινόμενων μέτρων. γ) Ως προς τη διασαφήνιση του όρου περί τιμών μεταπώλησης
5. Όπως προαναφέρθηκε, δεν προτείνεται στην Εισήγηση η διαπίστωση της παράβασης του καθορισμού από τη FREZYDERM συγκεκριμένης ή ελάχιστης τιμής μεταπώλησης των προϊόντων από τους εξουσιοδοτημένους διανομείς της, η οποία αποτελεί και το αντικείμενο της εξετασθείσας καταγγελίας σε βάρος της εταιρείας, καθώς από την έρευνα της Υπηρεσίας δεν εντοπίσθηκαν στοιχεία που να κατατείνουν σε μία πρακτική από τη FREZYDERM. Ωστόσο, προς άρση κάθε ασάφειας, η εταιρεία αναλαμβάνει τη δέσμευση να προσθέσει στις συμβάσεις με τους Έλληνες διανομείς συμβατική ρήτρα που αναφέρεται και αποσαφηνίζει τον μη δεσμευτικό χαρακτήρα των προτεινόμενων από εκείνη τιμών λιανικής για τα προϊόντα.
6. Η αποσαφήνιση της συγκεκριμένης συμβατικώς καθοριζόμενης πρακτικής επί των τιμών μεταπώλησης από την εταιρεία, στο πλαίσιο μια συνολικής δέσμης προτεινόμενων 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δεσμεύσεων, κρίνεται χρήσιμη και κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ώστε να μην καταλείπονται ανησυχίες περί τη συμβατότητά της προς το δίκαιο του ανταγωνισμού, αλλά και αναφορικά με τη λειτουργία του συγκεκριμένου δικτύου, όσο και για λόγους παιδευτικούς και ευρύτερης ενημέρωσης των μελών του δικτύου, παρά το γεγονός ότι δεν πιθανολογήθηκε τέτοιας φύσης παράβαση στην Εισήγηση. δ) Ως προς το πρόγραμμα συμμόρφωσης
7. Oι προτεινόμενες δεσμεύσεις περί εφαρμογής εσωτερικού προγράμματος συμμόρφωσης, στο πλαίσιο μια συνολικής δέσμης προτεινόμενων δεσμεύσεων, συμβάλλουν στο παιδευτικό αποτέλεσμα που αναμένεται από την υιοθέτηση δεσμεύσεων και ενισχύουν την προκύπτουσα από τις δεσμεύσεις ωφέλεια, ενώ συντελούν στην αποφυγή της επανάληψης της πιθανολογούμενης παράβασης στο μέλλον. Για τον λόγο αυτό κρίνεται ότι κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση και λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση του συνολικού αποτελέσματος που αναμένεται από τις αναληφθησόμενες δεσμεύσεις προς άρση των περιορισμών. Β΄ ΜΕΡΟΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ B.VI. ΙΣΤΟΡΙΚΟ
8. Στις 06.04.2015, η εταιρεία «ΙΟΥΛΙΑ & ΕΙΡΗΝΗ ΤΣΕΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΑΒΕΕ» με διακριτικό τίτλο «INTERMED Α.Β.Ε.Ε.» (εφεξής και ΙNTERMED ή καταγγέλλουσα) κατέθεσε στην Υπηρεσία την υπ’ αριθ. πρωτ. 2222 καταγγελία κατά της εταιρείας «FREZYDERM AΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ, ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ - ΦΑΡΜΑΚΑ - ΕΙΔΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ» με διακριτικό τίτλο «FREZYDERM A.B.E.E.» (εφεξής και FREZYDERM ή καταγγελλόμενη), για παράβαση των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011 ή/και των άρθρων 101 και 102 της ΣΛΕΕ. Η ως άνω καταγγελία αφορά σε προωθητική ενέργεια της FREZYDERM, η οποία απευθύνεται στο δίκτυο των φαρμακείων που εμπορεύονται τα προϊόντα της και η οποία σύμφωνα με την καταγγέλλουσα προτρέπει τα φαρμακεία να προβούν σε εναρμονισμένη πρακτική σχετικά με την εκπτωτική τους πολιτική, με αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού στην αγορά.
9. Σημειώνεται ότι η καταγγέλλουσα αιτήθηκε να τηρηθεί η ανωνυμία της προς τις επιχειρήσεις που θίγονται από τους ισχυρισμούς της. Με την υπ’ αριθ. πρωτ. 2994/24.4.2019 της, η ΓΔΑ κάλεσε την καταγγέλλουσα να προβεί σε αιτιολόγηση του αιτήματος της, ώστε να αξιολογηθεί εν συνεχεία αν συντρέχει ανάγκη αποδοχής αυτού, ή άλλως να δηλώσει ότι επιθυμεί την ανάκληση του αιτήματος ανωνυμίας. Ωστόσο η καταγγέλλουσα δεν απάντησε στην ως άνω επιστολή, ενώ δεν ανταποκρίθηκε και σε επανειλημμένες προφορικές οχλήσεις.109 Θα πρέπει να επισημανθεί ότι δεν είναι υποχρεωμένη η αρχή ανταγωνισμού να αποδέχεται αίτημα ανωνυμίας πληροφοριοδότη/καταγγέλλοντα όταν δεν αιτιολογείται επαρκώς. Σχετική πρόβλεψη περιλαμβάνεται και στην Ανακοίνωση της Επιτροπής περί χειρισµού των καταγγελιών από την Επιτροπή βάσει των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης ΕΚ (2004/C 101/05), όπου στην παρ.81 αναφέρεται «ότι ορισµένοι είναι δυνατόν να επιθυµούν να ενηµερώνουν την Επιτροπή για εικαζόµενες παραβιάσεις των άρθρων 81 ή 82 χωρίς να αποκαλύπτεται η ταυτότητά τους στις επιχειρήσεις που θίγονται από τους ισχυρισµούς τους. Τα πρόσωπα αυτά είναι ευπρόσδεκτα από την Επιτροπή. Η Επιτροπή είναι υποχρεωµένη να σέβεται το αίτηµα 109 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
10. Για τη διερεύνηση της ως άνω καταγγελίας κατά της εταιρείας FREZYDERM αλλά και στο πλαίσιο αυτεπάγγελτης έρευνας, η ΓΔΑ διενήργησε επιτόπιο έλεγχο την 15.07.2019 στην εταιρεία FREZYDERM ΑΒΕΕ καθώς και σε τρεις επιχειρήσεις φυσικών ή/και ηλεκτρονικών φαρμακείων […]. Ειδικότερα, πραγματοποιήθηκε επιτόπιος έλεγχος στις εγκαταστάσεις της εταιρείας FREZYDERM καθώς και στα ακόλουθα φαρμακεία: α) […] στον […] β) στην ατομική επιχείρηση υπό την επωνυμία […] στους […] και γ) […] και […] στη […]
11. Κατά τη διενέργεια του ελέγχου ελήφθησαν καταθέσεις υπό τη μορφή του προδιατυπωμένου ερωτηματολογίου τόσο από το νόμιμο εκπρόσωπο της FREZYDERM και από εκπροσώπους των φαρμακείων. Με τις υπ’ αριθ. πρωτ. 4783/19.7.2019 και 4787/19.7.2019 η εταιρεία […] προσκόμισε συμπληρωματικά στοιχεία σε συνέχεια του ερωτηματολογίου που απαντήθηκε κατά τον έλεγχο.
12. Εν συνεχεία, εστάλησαν ερωτηματολόγια παροχής στοιχείων και διευκρινίσεων στην FREZYDERM (αριθ. πρωτ. 4268/19.5.2020, 5980/30.6.2020, 7731/3.9.2020 και 8739/9.10.2020), στα οποία η τελευταία απάντησε με τις υπ’ αριθ. πρωτ. 5607/19.6.2020, 5955/30.6.2020, 6452/13.7.2020, 6670/20.7.2020, 8006/15.9.2020, 9133/26.10.2020 και 9919/20.11.2020 επιστολές της. Επιπρόσθετα, με την υπ’ αριθ. πρωτ. 6594/16.7.2020 επιστολή της, η ΓΔΑ κάλεσε το νόμιμο εκπρόσωπο της εταιρείας FREZYDERM για ανωμοτί κατάθεση, η οποία πραγματοποιήθηκε στα γραφεία της ΓΔΑ στις 23.07.
13. Σημειώνεται ότι σε συνέχεια της κατάθεσής της, η FREZYDERM υπέβαλε συμπληρωματικά στοιχεία επί αυτής με την υπ’ αριθ. πρωτ. 7232/7.8.2020 επιστολή της. B.VII. ΤΑ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ VII.1 Η Καταγγέλλουσα
14. Η INTERMED ιδρύθηκε το 1996 από το φαρμακοποιό Κλέωνα Τσέτη και σήμερα διοικείται από την […], Πρόεδρο Δ.Σ. και Νόμιμη Εκπρόσωπο και την […], Αντιπρόεδρο Δ.Σ, Διευθύνουσα Σύμβουλο και Νόμιμη Εκπρόσωπο
15. Η εταιρεία δραστηριοποιείται στην παραγωγή και εμπορία δερμοκαλλυντικών, «παραφαρμακευτικών» προϊόντων και ειδικότερα διαθέτει προϊόντα στοματικής φροντίδας, παιδικής φροντίδας, γυναικείας φροντίδας, ρινικήςοφθαλμολογικής-ωτικής φροντίδας, δερμοκαλλυντικής φροντίδας, αντιηλιακής προστασίας, τήρησης της ανωνυµίας ενός πληροφοριοδότη (με παραπομπή στην υπόθεση 145/83, Stanley George Adams κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Συλλογή 1985, 3539), εκτός εάν το αίτηµα περί ανωνυµίας είναι εµφανώς αδικαιολόγητο». Επιπλέον στην Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις Βέλτιστες Πρακτικές για τη διεξαγωγή των διαδικασιών που αφορούν τα άρθρα 101 και 102 της ΣΛΕΕ (2011/C 308/06) αναφέρεται στην παρ.143 «Σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, η Επιτροπή σέβεται τις αυθεντικές και αιτιολογημένες αιτήσεις από καταγγέλλοντες ή παρόχους πληροφοριών αναφορικά με τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των στοιχείων που υποβάλλουν ή των επαφών με την Επιτροπή, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, της ταυτότητάς τους, έτσι ώστε να προστατευθούν τα νόμιμα συμφέροντά τους (ιδίως σε περίπτωση πιθανών αντιποίνων) και για να μην αποθαρρυνθούν να προσφύγουν στην Επιτροπή». 110 Σημειώνεται ότι κατά την είσοδο των ελεγκτών στην τρίτη ελεγχόμενη […] το κλιμάκιο πληροφορήθηκε ότι υπάρχει και δεύτερη εταιρεία με την επωνυμία […] η οποία δραστηριοποιείται στη διάθεση προϊόντων του υπό εξέταση κλάδου μέσω διαδικτύου (e-shop), με την ίδια νόμιμη εκπρόσωπο, οπότε και διενεργήθηκε έλεγχος και στην δεύτερη εταιρεία. 111 Βλ. Πρακτικό της Συνεδρίασης της 22/07/2020 του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας «ΙΟΥΛΙΑ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ ΤΣΕΤΗ Φαρμακευτικά Εργαστήρια Ανώνυμος Βιομηχανική και Εμπορική Εταιρεία», διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του ΓΕΜΗ (https://www.businessregistry.gr/publicity/index?gemiNumber=2333601000).. 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ διατροφικής ενίσχυσης, γαστρεντερικής υγείας, προϊόντα κρυολογήματος, ενώ διαθέτει και αδειοδοτημένα φάρμακα
16. Η εταιρεία διαθέτει τα προϊόντα της τόσο στην ελληνική όσο και διεθνή αγορά (όπως ενδεικτικά τα σήματα Unisept, Chlorhexil, Eva, Reval κ.α.). Η έδρα της εταιρείας βρίσκεται στην Ελλάδα και περιλαμβάνει, εκτός των γραφείων διοίκησης, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, εργαστήρια και αποθηκευτικούς χώρους.113
17. Η INTERMED διαθέτει τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης το οποίο διαιρείται α) στο Τμήμα Φαρμακευτικής και Καλλυντικής Τεχνολογίας που είναι υπεύθυνο για την ανάπτυξη των νέων προϊόντων καθώς και για τη βελτίωση των προϊόντων που ήδη κυκλοφορούν και β) Τμήμα Εγκρίσεων, το οποίο είναι υπεύθυνο για την δημιουργία των απαραίτητων φακέλων που αφορούν την επιστημονική τεκμηρίωση των προϊόντων που αναπτύσσονται από τα Εργαστήρια της INTERMED. Το ίδιο τμήμα σχεδιάζει και επιβλέπει την εκτέλεση των σχετικών μελετών που απαιτούνται, για την υποστήριξη των προϊόντων αυτών, σε συνεργασία με πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και ανεξάρτητους φορείς στην Ευρώπη. Ο κύκλος εργασιών της εταιρείας για το έτος 2018 ανήλθε σε […]€. 114 VII.2 Η Καταγγελλομένη
18. Η FREZYDERM, ιδρύθηκε το 1986 από τον κ. Αναστάσιο Αναστασίου με σκοπό το σχεδιασμό, την παραγωγή και την εμπορία δερματολογικών προϊόντων, την παρουσίασή τους μέσω της Ιατρικής Ενημέρωσης σε Δερματολόγους και τη διακίνησή τους αρχικά μέσω του φαρμακευτικού καναλιού διανομής. Επί του παρόντος, η FREZYDERM διοικείται από τους γιους του ιδρυτή της, […]. Το 2002 κατασκευάστηκε ιδιόκτητο εργοστάσιο παραγωγής δερμοκαλλυντικών, το οποίο διαθέτει ερευνητικά εργαστήρια, καθετοποιημένη γραμμή παραγωγής και αποθηκευτικούς χώρους. Η εταιρεία διαθέτει Τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης, το οποίο ασχολείται με την έρευνα, τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη καλλυντικών, δερματολογικών και κοσμετολογικών προϊόντων. Τα προϊόντα, τα οποία διατίθενται από την εταιρεία, εντάσσονται στις ακόλουθες κατηγορίες: περιποίηση προσώπου, αντηλιακά, στοματική υγιεινή, φροντίδα μωρού, περιποίηση σώματος, περιποίηση μαλλιών, προϊόντα εγκυμοσύνης, παιδική περιποίηση, περιποίηση ευαίσθητης περιοχής, ενυδάτωση & προστασία δέρματος από τσιμπήματα εντόμων, βρεφική διατροφή, αποσυμφορητικά μύτης και συμπληρώματα διατροφής, ομοιοπαθητική. Τα προϊόντα της εταιρείας διατίθενται ενδεικτικά με τα ακόλουθα εμπορικά σήματα Frezyderm, Christialen, Dermofilia, Volpaderm, Crilen, AcNorm, Frezyfeet, Atropel κ.α.. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της εταιρείας επισημαίνεται ότι ο σχεδιασμός και η παραγωγή ασφαλών και αποτελεσματικών προϊόντων υψηλής ποιότητας, γίνεται με αυστηρώς φαρμακευτικά κριτήρια
19. Όπως ενδεικτικά τα φαρμακευτικά σκευάσματα Algofren (μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες), Afloxol (αντιμυκητιασικό), κ.α. (βλ. σχετική ιστοσελίδα στο Γαληνό: https://www.galinos.gr/web/drugs/main/companies/intermed]. 113 Βλ σχετικά την καταγγελία και την ιστοσελίδα της εταιρείας: https://intermed.com.gr/el/pages/etaireia. 114 Βλ. την Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβούλιου προς την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων επί του Ισολογισμού και των Αποτελεσμάτων της χρήσης 1/1/2018 - 31/12/2018, διαθέσιμη στην ιστοσελίδα του ΓΕΜΗ. 115 Βλ. https://www.frezyderm.gr/i-etaireia/i-istoria-mas/. 112 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
20. Το δίκτυο των συνεργαζόμενων με την εταιρεία φαρμακείων στον Ελλαδικό χώρο (πελάτες της εταιρείας) ανέρχεται περίπου σε […]φαρμακεία
21. Η εταιρεία δεν δραστηριοποιείται η ίδια σε επίπεδο λιανικής πώλησης στην Ελλάδα, είτε μέσω ηλεκτρονικού είτε μέσω φυσικού καταστήματος. 117
22. Ο συνολικός κύκλος εργασιών της εταιρείας καθώς και οι πωλήσεις προς τα επιμέρους επιλεκτικά δίκτυα διανομής (φυσικά και ηλεκτρονικά φαρμακεία, ηλεκτρονικά καταστήματα (e-shop), «παραφαρμακεία», φαρμακαποθήκες και λοιπά τελικά σημεία118) από το έτος 2007 έως και το 2019 παρατίθενται στον παρακάτω πίνακα. Πίνακας 1: Συνολικός κύκλος […] Έτος 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Κύκλος εργασιών Φαρμακεία […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 2015 2016 2017 2018 2019 [35-45]% [35-45]% [45-55]% [35-45]% [35-45]% [45-55]% [55-65]% [55-65]% Ε-shop […] […] [0-5]% [0-5]% […] «Παραφαρμακεί α» […] [0-5]% […] [0-5]% [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% [65-75]% [65-75]% [65-75]% [75-85]% [65-75]% Φαμακαποθήκες [55[…] 65]% [55[…] 65]% [45[…] 55]% [55[…] 65]% [55[…] 65]% [45[…] 55]% [35[…] 45]% [35[…] 45]% [25[…] 35]30, 5% [25[…] 35]% [25[…] 35]% [15[…] 25]% [15[…] 25]% Λοιπά [0-5]% […] […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [0-5]% […] [510]% […] […] [0-5]% [510]% Πηγή: Στοιχεία προσκομισθέντα από τη FREZYDERM (αριθ. πρωτ. 5607/19.6.2020 και 9133/26.10.2020) Σημειώνεται ότι τα στοιχεία του κύκλου εργασιών της εταιρείας αφορούν στο σύνολο των προϊόντων που εμπορεύεται η εταιρεία (δερμοκαλλυντικά προιόντα, φάρμακα, βρεφικό γάλα, συμπληρώματα διατροφής, κ.λπ.). Η εταιρεία κυκλοφορεί και διαθέτει στην αγορά ένα φάρμακο σε δύο μορφές και συγκεκριμένα […]%
23. Οι πωλήσεις σε ηλεκτρονικά καταστήματα προ του 2018 αφορούν […]120 Βλ. σχετικά την από 23.07.2020 ανωμοτί κατάθεση του Ι. Αναστασίου, νομίμου εκπροσώπου της FREZYDERM, προς τη ΓΔΑ στην οποία ανέφερε ότι «το πελατολόγιο είναι δυναμικό. Στο τέλος της χρονιάς μπορεί να έχουμε […]%ανάλογα με το πώς πηγαίνει η αγορά». 117 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5607/19.6.2020 επιστολή της. 118 Σημειώνεται ότι η εταιρεία πραγματοποιεί πωλήσεις και σε πολυκαταστήματα, τα οποία διαθέτουν σημεία πώλησης καλλυντικών (βλ. την από 23.07.2020 ανωμοτί κατάθεση του Ι. Αναστασίου). 119 Περαιτέρω η εταιρεία διαθέτει και άλλες άδειες φαρμάκων, τα οποία όμως δεν κυκλοφορεί (βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 9919/20.11.2020 επιστολή της). 120 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5607/19.6.2020 επιστολή της. 116 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Πωλήσεις εσωτερικού
24. Οι πωλήσεις της εταιρείας στην Ελλάδα (χονδρικές πωλήσεις εσωτερικού) ανά επιλεκτικό δίκτυο διανομής και λαμβάνοντας υπόψη τη συμβατική δέσμευση ή μη στα επιμέρους δίκτυα στη συνέχεια. Πίνακας 2: Πωλήσεις χονδρικής της FREZYDERM στην Ελλάδα ανά κανάλι διανομής 2007-2014 (Πωλήσεις εσωτερικού, ποσά σε ευρώ) Φαρμακεία Συμβεβλημένα Μη συμβεβλημένα E-shop γεν. εμπορίου Συμβεβλημένα Μη συμβεβλημένα «Παραφαρμακεία» Συμβεβλημένα Μη συμβεβλημένα Φαρμακαποθήκες Συμβεβλημένες Μη συμβεβλημένες Λοιπά Σύνολο πωλήσεων εσωτερικού 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […]121 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Πίνακας 3: Πωλήσεις χονδρικής της FREZYDERM στην Ελλάδα ανά κανάλι διανομής 2015-2019 (Πωλήσεις εσωτερικού, ποσά σε ευρώ) Φαρμακεία Συμβεβλημένα Μη συμβεβλημένα E-shop Γεν. Εμπορίου Συμβεβλημένα Μη συμβεβλημένα «Παραφαρμακεία» Συμβεβλημένα Μη συμβεβλημένα Φαρμακαποθήκες Συμβεβλημένες Μη συμβεβλημένες Λοιπά Σύνολο πωλήσεων εσωτερικού 2015 2016 2017 2018 2019 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Σύμφωνα με τα στοιχεία που προσκομίστηκαν με την υπ’ αριθ. 9133/26.10.2020 επιστολή της FREZYDERM δεν υπάρχουν διαθέσιμα αναλυτικά στοιχεία για τις φαρμακαποθήκες το έτος
25. Επομένως το ύψος των πωλήσεων με συμβάσεις / χωρίς συμβάσεις υπολογίστηκε κατά προσέγγιση από τη ΓΔΑ λαμβάνοντας υπόψη το μέσο όρο τριών προηγούμενων ετών. 121 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Πωλήσεις εξωτερικού
26. Πέραν της ελληνικής αγοράς τα προϊόντα της εταιρείας διατίθενται στο εξωτερικό μέσω […]. Όλα τα δερμοκαλλυντικά που εμπορεύεται η εταιρεία αποτελούν προϊόντα ιδίας μελέτης και παραγωγής. Τα προϊόντα βρεφικής διατροφής, ορισμένα συμπληρώματα διατροφής καθώς και κάποια ιατροτεχνολογικά βοηθήματα που φέρουν σήματα της εταιρείας […]122 […].123
27. Στη συνέχεια παρατίθεται πίνακας όπως προσκομίστηκε από τη FREZYDERM124 στον οποίο αναφέρονται οι χώρες στις οποίες δραστηριοποιείται η εταιρεία από το 2007 έως σήμερα, το είδος συνεργασίας και η χρονική διάρκεια αυτής. Πίνακας 4: Χώρες κράτη μέλη της Ε.Ε. στις οποίες δραστηριοποιείται η FREZYDERM και είδος συνεργασίας Χώρα […] […] […] […] […] […] […] Είδος συνεργασίας […] […] […] […] […] […] […] Ημερ/νία Υπογραφής […] […] […]125 […] […] […] […] Ημερ/νία λήξης […] […] […] […] […] […] […]126 Κατάσταση […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 127 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Πηγή: Στοιχεία προσκομισθέντα από τη FREZYDERM (αριθ. πρωτ. 5607/19.6.2020, 9133/26.10.2020 και 9919/20.11.2020) 122 […] Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5607/19.6.2020 επιστολή της. Βλ. παράρτημα 6 της υπ’ αριθ. πρωτ. 5607/19.6.2020 επιστολή της και επιστολές 9133/26.10.2020 και 9919/20.11.2020). 125 Κατ’ εκτίμηση της FREZYDERM καθώς δεν προκύπτει από το συμβατικό κείμενο (βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 9919/20.11.2020 επιστολή της). 123 124 126 […] 127 Η σύμβαση αφορά […]. 38 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
28. Σημειώνεται ότι η εταιρεία ανέφερε ότι δραστηριοποιείται […]
29. […]
31. Αναλυτικά οι πωλήσεις χονδρικής και λιανικής που πραγματοποιεί η εταιρεία στο εξωτερικό παρατίθενται στους ακόλουθους πίνακες. Πίνακας 5: Πωλήσεις χονδρικής της FREZYDERM στο εξωτερικό 2008-2014 (ποσά σε ευρώ) Σύμβαση (Ναι/Όχι) 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […]131 […] […]132 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 130 Πηγή: Στοιχεία προσκομισθέντα από τη FREZYDERM (αριθ. πρωτ. 9133/26.10.2020) και επεξεργασία από ΓΔΑ. Πίνακας 6: Πωλήσεις χονδρικής της FREZYDERM στο εξωτερικό 2015-2019 (ποσά σε ευρώ) Σύμβαση (Ναι/Όχι) […] […] […] […] 2015 2016 2017 2018 2019 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 8006/15.9.2020 επιστολή της. Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 9133/26.10.2020 επιστολή της FREZYDERM με την οποία προσκομίστηκε […]. 130 […]. 131 […]. 132 […]. 128 129 39 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Σύμβαση (Ναι/Όχι) […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 2015 2016 […] 2017 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] 2018 […] […] 2019 […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […