3007-decision-766-2022

(4)επιπλέον εκδόσεις με τα διακριτικά: 1) Έκδοση για την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, 2) Έκδοση για την εταιρεία «I. Δ. ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ ΑΕ ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ», 3) Έκδοση για την εταιρεία «ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ ΚΕΝΤΡΟΝ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», 4) Έκδοση για την εταιρεία «AIGLON ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ». Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.04.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 1790 Β΄/21.03.2023). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Στη συνεδρίαση οι νομίμως κλητευθέντες παραστάθηκαν ως ακολούθως: 1) οι εταιρείες: α) «I. Δ. ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ ΑΕ ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ» και β) «ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ ΚΕΝΤΡΟΝ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» δια των πληρεξουσίων δικηγόρων, Μιχαήλ Μαρίνου, Ευάγγελου Λιάσκου και Αθανασίου Σαφαρή 2) οι εταιρείες: α) CITROËN ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (με νυν επωνυμία «AIGLON ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ) και β) AUTOMOBILES CITROËN FRANCE δια των πληρεξουσίων δικηγόρων, Κωνσταντίνου Χριστοδούλου, Δημητρίου Χριστοδούλου, Σοφίας Παπαδοπούλου, Μαρίας Χριστίνας Καλαντζή, Γεωργίου Δελλή, Άγγελου Χασαπόπουλου και Έλλης Κωνσταντίνου. Στην αρχή της συζήτησης τον λόγο έλαβε ο Εισηγητής της υπόθεσης, Παναγιώτης Φώτης, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά το περιεχόμενο της υπ’ αριθ. πρωτ. 4927/4.6.2021 γραπτής Εισήγησης. Κατά την ως άνω συνεδρίαση οι πληρεξούσιοι δικηγόροι και οι νόμιμοι εκπρόσωποι των εμπλεκομένων μερών, έδωσαν διευκρινίσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις, που τους υπέβαλαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής. Οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των καταγγελόντων ζήτησαν την εξέταση δύο μαρτύρων, για τη θεμελίωση των ισχυρισμών τους. Η Επιτροπή, αποδεχόμενη το σχετικό αίτημά τους, εξέτασε ανωμοτί τον […] του […] και ενόρκως τον […]. Με την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας και την εξέταση των μαρτύρων οι πληρεξούσιοι δικηγόροι ζήτησαν και ο Πρόεδρος της Επιτροπής χορήγησε προθεσμία επτά

(7)εργάσιμων ημερών μετά την παραλαβή των πρακτικών από τα ενδιαφερόμενα μέρη, προκειμένου να υποβάλουν τα συμπληρωματικά υπομνήματά τους. Η Επιτροπή συνήλθε σε διάσκεψη την 28η Δεκεμβρίου 2021, ημέρα Τρίτη και ώρα 15:30, η οποία συνεχίσθηκε και ολοκληρώθηκε την 27η Ιανουαρίου 2022, ημέρα Πέμπτη και ώρα 13:00, με τη συμμετοχή του Εισηγητή της υπόθεσης, Παναγιώτη Φώτη, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και αφού έλαβε υπόψη την υπ’ αριθ. πρωτ. 4927/4.6.2021 Έκθεση του αρμόδιου Εισηγητή, τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, το ισχύον νομικό πλαίσιο, και τις απόψεις που διατυπώθηκαν εγγράφως με τα υπομνήματα που κατέθεσαν και προφορικώς κατά τη συζήτηση της υπόθεσης τα ενδιαφερόμενα Μέρη, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: I ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ1

1. Στις 20 Δεκεμβρίου 20122 οι εταιρείες α) «I. Δ. ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ ΑΕ ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ» (εφεξής και «η πρώτη καταγγέλλουσα» ή ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ) και β) Σχετικά με την καταγγελία βλ. Ενότητα «ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ» της παρούσας. 2 Για ανάλυση των καταγγελλόμενων πρακτικών, βλέπε την ενότητα «ΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ» κατωτέρω. 1 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ «ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ ΚΕΝΤΡΟΝ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (εφεξής και «η δεύτερη καταγγέλλουσα» ή ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟ) (εφεξής από κοινού και «οι καταγγέλλουσες») κατέθεσαν στην Υπηρεσία την υπ’ αριθ. πρωτ. 10155 καταγγελία κατά των εταιρειών α) «CITROËN ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (εφεξής και «η πρώτη καταγγελλόμενη» ή CITROΕN ΕΛΛΑΣ) και β) «AUTOMOBILES CITROËN FRANCE» (εφεξής και «η δεύτερη καταγγελλόμενη» ή CITROËN FRANCE) (εφεξής από κοινού και «οι καταγγελλόμενες») για παραβάσεις των άρθρων 1 του ν. 703/1977 (ήδη άρθρο 1 του ν. 3959/2011) και 2α του ν. 703/77, καθώς και των διαδοχικών Κανονισμών Ομαδικής Απαλλαγής (εφεξής και «ΚΟΑ») 1400/2002 και 461/
3. Σύμφωνα με την καταγγελία3, οι σχετικές παράνομες κατά την κρίση των καταγγελλουσών πρακτικές εφαρμόζονται στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας από τον εισαγωγέα στην Ελλάδα των οχημάτων σήματος CITROEN και την κατασκευάστρια εταιρεία. Οι πρακτικές συνίστανται, μεταξύ άλλων, σε συμφωνίες καθορισμού τιμής μεταπώλησης στους εξουσιοδοτημένους διανομείς και τους εξουσιοδοτημένους επισκευαστές του δικτύου, αναφορικά με την πώληση νέων αυτοκινήτων, την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης και την πώληση ανταλλακτικών
5. Σε συνέχεια της καταγγελίας, οι καταγγέλλουσες προσκόμισαν στην Υπηρεσία με τα υπ’ αριθ. πρωτ. 8761/5.12.2014 και 2137/6.4.2017 υπομνήματά τους πρόσθετα έγγραφα, προς συμπλήρωση και ενίσχυση των αιτιάσεών τους σε βάρος των καταγγελλομένων. Περαιτέρω, οι καταγγέλλουσες προσκόμισαν με τις υπ’ αριθ. πρωτ. 5084/15.9.2017 και 6978/28.11.20175 επιστολές τους στοιχεία τα οποία είχαν ζητηθεί6 από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΓΔΑ»).
6. Κατόπιν αξιολόγησης των στοιχείων του φακέλου και της σχετικής εισήγησης της ΓΔΑ, η καταγγελία απορρίφθηκε ως προφανώς αβάσιμη και τέθηκε στο αρχείο κατ' άρθρο 37 παρ. 2 σε συνδυασμό με το άρθρο 36 παρ. 4 του ν. 3959/2011, δυνάμει της υπ’ αρ. 24/29.12.2017 πράξης του Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΕΑ»). Σύμφωνα με την πράξη, […]
7. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την καταγγελία, βλ. υπό-ενότητα «Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ» κατωτέρω. Βλ. και υπό-ενότητα «ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΤΙΜΩΝ ΜΕΤΑΠΩΛΗΣΗΣ Α) ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ, Β) ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ, ΕΞΟΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ (ΑΞΕΣΟΥΑΡ) Γ) ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟΥ Δ) ΓΙΑ ΕΜΜΕΣΟ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΕΝΙΑΙΩΝ ΤΙΜΩΝ ΛΙΑΝΙΚΗΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΟΡΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ» κατωτέρω. 5 Οι καταγγέλλουσες προσκόμισαν τα πρακτικά της συνεδρίασης της 28.9.2016 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, σε συνέχεια της οποίας εκδόθηκε η υπ’αρ. 1180/2017 απόφαση του εν λόγω δικαστηρίου. 6 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 4833/5.9.2017 επιστολή παροχής στοιχείων της ΓΔΑ προς τις καταγγέλλουσες. 7 Κατόπιν της κοινοποίησης της κατ’ αρ. 37 πράξης του Προέδρου της ΕΑ οι καταγγέλλουσες έθεσαν […] (βλ. σχετική αναφορά των καταγγελλουσών στο υπ’ αριθμ. πρωτ. 485/10.09.2021 υπόμνημα τους, σελ. 7 επ.). Ωστόσο, όπως αναφέρεται και στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 495/20.09.2021 προσθήκη της πρώτης καταγγελλόμενης (παρ. 11), «……. η διάταξη [εννοείται το άρθρο 11 του Κανονισμού 1/2003] δεν προβλέπει υποχρέωση της εθνικής αρχής ανταγωνισμού να απόσχει από τη λήψη απόφασης ή ακυρότητα της πράξης που αυτή εξέδωσε, εάν δεν έχει προηγηθεί σχετική ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ενόψει τούτων, η προηγούμενη ενημέρωση της 3 4 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
8. Κατά της 24/29.12.2017 πράξης του Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού, οι καταγγέλλουσες άσκησαν προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών (εφεξής και «ΔΕΑ»), επί της οποίας εκδόθηκε η υπ’ αρ. 1717/2019 απόφαση. Το Δικαστήριο δέχθηκε την προσφυγή και ακύρωσε την ανωτέρω πράξη, χωρίς να εξετάσει κατ’ ουσία την υπόθεση. Κατά το σκεπτικό της απόφασης, εφόσον από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι απαιτήθηκε περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης, το χρονικό διάστημα των πέντε

(5)ετών που παρήλθε προκειμένου η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού να αποφασίσει οριστικώς επί της καταγγελίας, ήτοι από την κατάθεση της καταγγελίας έως την έκδοση της προσβαλλόμενης πράξης, υπερβαίνει σε κάθε περίπτωση την εύλογη διάρκεια μέσα στην οποία έπρεπε να ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία, δεδομένου ότι, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά, ο Πρόεδρος όφειλε, εφόσον δεν υφίστατο δυνατότητα για οριστική κρίση να εκδώσει εμπρόθεσμα πράξη, μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία των εννέα μηνών8 από την υποβολή της καταγγελίας, με την οποία, είτε να καθορίζει αιτιολογημένα την πορεία της υπόθεσης, είτε να εκδώσει, εφόσον παρίστατο αναγκαίο, προδικαστική απόφαση η ΕΑ. Επισημαίνεται ότι το Δικαστήριο δεν ανέπεμψε ρητά την εν λόγω υπόθεση προς επανεξέταση από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.

1. Ακολούθως, η πρώτη καταγγελλόμενη άσκησε τριτανακοπή κατά της υπ’ αρ. 1717/2019 απόφασης του ΔΕΑ, με την οποία αιτήθηκε την εξαφάνιση της εν λόγω απόφασης, λόγω εσφαλμένης ερμηνείας της κείμενης νομοθεσίας. Η τριτανακοπή απερρίφθη δυνάμει της υπ’ αρ. 2701/2020 Απόφασης του ΔΕΑ, ως απαράδεκτα ασκηθείσα
3. Πέραν της διαδικασίας υποβολής καταγγελίας ενώπιον της ΕΑ, στις 18.5.2012 οι καταγγέλλουσες άσκησαν την υπ’ αριθ. 3448/2012 αγωγή κατά της CITROEN ΕΛΛΑΣ (η πρώτη καταγγελλόμενη) ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, το οποίο εξέδωσε την υπ’ αρ. 1180/2017 απόφαση. Με την εν λόγω απόφαση αναγνωρίστηκε στις καταγγέλλουσες το δικαίωμα αποζημίωσης ύψους 2.000€ για αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που υπέστησαν από την διάπραξη αυτοδικίας από την CITROEN μέσω της αφαίρεσης των σημάτων και πινακίδων από τις εγκαταστάσεις των εταιρειών ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ την 1η Ιουνίου 2011, ενώ απορρίφθηκαν όλοι οι υπόλοιποι ισχυρισμοί ως είτε νόμω είτε ουσία αβάσιμοι
5. Κατά της προαναφερθείσας απόφασης ασκήθηκαν εφέσεις από όλα τα διάδικα μέρη ενώπιον του Εφετείου Αθηνών, επί των οποίων εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 3536/2020 απόφαση11 με την οποία κατ’ αρχάς απορρίφθηκε η έφεση των καταγγελλουσών εταιρειών και κατά δεύτερο έγινε δεκτή η έφεση της AIGLON (σημερινή επωνυμία της 1ης καταγγελλόμενης) αναφορικά Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν συνιστά, κατά την πρόδηλη έννοια της παραπάνω διάταξης, ουσιώδη τύπο, επιβαλλόμενο επί ποινή ακυρότητας της διαδικασίας έκδοσης της οικείας απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού» (βλ. ΣτΕ 1881/2014 σκ. 4, καθώς και ΣτΕ 2775/2014 σκ. 4)». 8 Βλ. άρθρο 37 παρ. 2 ν. 3959/
6. 9 Σε συνέχεια της απόρριψης της τριτανακοπής, οι καταγγέλλουσες με τις υπ’αρ. πρωτ. 8131/18.9.2020 και 1276/11.1.2021 επιστολές τους προς τον Πρόεδρο και τα μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού αιτήθηκαν την εκ νέου εξέταση της καταγγελίας τους και υπό το πρίσμα των ενωσιακών διατάξεων, ενώ επιφυλάχθηκαν να προσκομίσουν και νέα στοιχεία προς υποβοήθηση της αξιολόγησης της υπόθεσης. 10 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5084/15.9.2017 επιστολή των καταγγελλουσών για την απόφαση 1180/2017 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, όπου αναφέρεται «[…]» 11 Βλ και το σχετ. 1 της υπ’ αρ. πρωτ. 3430/16.4.2021 επιστολή των εταιρειών ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ. Η καταγγέλλουσα αναφέρει στην απάντησή της ότι προτίθεται να ασκήσει αίτηση αναίρεσης στον Άρειο Πάγο. 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ με την ακύρωση της υποχρέωσής να καταβάλλει το ποσό των 2.000€ ως ηθική αποζημίωση στην ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ.
7. Επιπροσθέτως, η πρώτη καταγγέλλουσα, ήτοι η Ι.Δ. ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ ΑΕ ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ, άσκησε αγωγή 12 κατά της πρώτης καταγγελλόμενης και της «ΕΛΥΖΕ ΜΕΣΙΤΕΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ ΑΕ» » (εφεξής και «ΕΛΥΖΕ»), επί της οποίας εκδόθηκε η υπ’αριθμ. 3879/2019 απόφαση ΠΠρωτΑθ, με την οποία απορρίφθηκε η εν λόγω αγωγή
8. II ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ
9. Για τη διερεύνηση της βασιμότητας της ως άνω καταγγελίας, η ΓΔΑ διεξήγαγε μέτρα έρευνας. Η Υπηρεσία απέστειλε τις υπ’ αρ. πρωτ. οικ. 4833/5.9.2017 και οικ. 3070/6.4.2021 επιστολές παροχής στοιχείων στις καταγγέλλουσες, επί των οποίων προσκομίστηκαν οι υπ’ αριθ. πρωτ 5084/15.9.2017, 3430/16.4.2021 και 3606/22.4.2021 απαντητικές επιστολές.
10. Αντίστοιχα εστάλησαν οι υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 2981/2.4.2021 και οικ. 4159/12.5.2021 επιστολές παροχής στοιχείων στην πρώτη καταγγελλόμενη, η οποία απάντησε με τις υπ’ αρ. πρωτ. 3825/27.4.2021 και 4525/24.5.2021 επιστολές. Η πρώτη καταγγελλόμενη προσκόμισε προς επίρρωση των ισχυρισμών της σειρά αποδεικτικών στοιχείων, όπως ενδεικτικά συμβάσεις του δικτύου της, τιμοκατάλογους επί σειρά ετών, τιμολόγια πώλησης αυτοκινήτων από εξουσιοδοτημένους διανομείς, αποδείξεις λιανικής πώλησης ανταλλακτικών, ένορκες βεβαιώσεις, χρηματοδοτικές συμβάσεις με διάφορα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, εσωτερικές εγκυκλίους προς τους συνεργάτες της, έντυπα εμπορικής πολιτικής κτλ.
11. Στις 14 Απριλίου 2021 έλαβε χώρα τηλεδιάσκεψη υπαλλήλων της ΓΔΑ με τους κ.κ. Σαφαρή και Ηλιόπουλο, δικηγόρους των καταγγελλουσών, κατά την διάρκεια της οποίας οι τελευταίοι παρείχαν πληροφορίες για την εξέλιξη της υπόθεσης στα πολιτικά δικαστήρια, σχολίασαν τις τελευταίες δικαστικές αποφάσεις και δεσμεύτηκαν να προσκομίσουν νέα πρόσθετα έγγραφα προς επίρρωση των ισχυρισμών των πελατών τους. Αντίστοιχη τηλεδιάσκεψη είχε προγραμματισθεί να λάβει χώρα με την καταγγελλόμενη εταιρεία CITROEN ΕΛΛΑΣ, […].
12. Στις […] η υπόθεση κοινοποιήθηκε στο European Competition Network (ECN), με αριθμό υπόθεσης «[…]», δυνάμει του άρθρου 11 του Κανονισμού 1/
13. Σημειώνεται ότι ο Βλ. και το σχετ 2 της υπ’ αριθ. πρωτ. 3430/16.4.2021 απαντητικής επιστολής των καταγγελλουσών για την υπ’ αριθ. 3879/2019 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών επί της από 24.4.2014 αγωγής της. Με την εν λόγω αγωγή κατηγόρησε η Ι.Δ. ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ την AIGLON για σύμπραξη με την, ιδίων συμφερόντων, εταιρεία ΕΛΥΖΕ ΜΕΣΙΤΕΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ ΑΕ και από κοινού επιβολή στην καταγγέλλουσα της υποχρέωσης να ασφαλίζει τα αυτοκίνητα των πελατών που αγοράζονταν μέσω χρηματοδοτικού προγράμματος της AIGLON σε ασφαλιστικές εταιρείες επιλογής της ΕΛΥΖΕ. 13 Βλ και το σχετ. 3 της υπ’ αριθ. πρωτ. 3430/16.4.2021 απάντησης των καταγγελλουσών με το οποίο προσκόμισαν την από 1.11.2019 έφεση που άσκησε η πρώτη καταγγέλλουσα κατά της απόφασης ενώπιον του Εφετείου Αθηνών. Οι εταιρείες με την ανωτέρω απάντηση τους διευκρίνισαν ότι μέχρι τον χρόνο απάντησής της πρώτης καταγγέλλουσας δεν είχε συζητηθεί/εκδικαστεί η προαναφερθείσα έφεση. Οι καταγγέλλουσες δεν προσκόμισαν κανένα επιπλέον στοιχείο για την εν λόγω έφεση έως και την κατάθεση στην Υπηρεσία του υπ’ αριθμ. πρωτ. 701/03.12.2021 συμπληρωματικού υπομνήματός τους. Σημειώνεται ότι οι καταγγέλλουσες προσκόμισαν με την υπ’ αριθ. πρωτ. 3430/16.4.2021 επιστολή τους έγγραφα σχετικά με τις προσωπικές δικαστικές διαφορές των αντιπροσώπων των διαδίκων. Ειδικότερα, […]. 14 Όπως αναφέρεται και στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 495/20.09.2021 προσθήκη της πρώτης καταγγελλόμενης (παρ. 11), «………η κατ' αρθρο 11 του Κανονισμού 1/2003 προηγούμενη ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από την εθνική αρχή ανταγωνισμού προβλέπεται «όχι για την προστασία (δικαιωμάτων) των εμπλεκόμενων 12 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επηρεασμός του ενδοκοινοτικού εμπορίου δεν προκύπτει, όπως υποστηρίζουν οι καταγγέλλουσες, από το γεγονός ότι «….. αφού ενεπλέκετο και το εργοστάσιο κατασκευής της CITROEN στη Γαλλία……..»15, αλλά από την λεπτομερής ανάλυση των στοιχείων στην παρούσα, όπως αυτή παρουσιάζεται στην Ενότητα «Επηρεασμός ενδοκοινοτικού εμπορίου & δυνατότητα εφαρμογής των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης (101 και 102 ΣΛΕΕ)» κατωτέρω. Σε κάθε περίπτωση, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου και κατά την ομόφωνη κρίση της ΕΑ, ελλείψει αποδεικτικών στοιχείων για την ενεργό συμμετοχή της AUTOMOBILES CITROEN FRANCE στην υπόθεση, η παρούσα καταγγελία αβασίμως στρέφεται κατά αυτής (βλ. και Ενότητα «ΑΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ Β΄ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΗ ΚΑΙ ΜΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 101 ΠΑΡ. 1 ΣΛΕΕ» κατωτέρω).
14. Τέλος, οι καταγγέλλουσες με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 485/10.09.2021 υπόμνημα τους ισχυρίζονται ότι α) η έρευνα της Υπηρεσίας είναι ελλιπής, β) η Εισήγηση χάνει τη γενική εικόνα, γ) η Εισήγηση δεν έλαβε «υπ' όψη έμμεσους μηχανισμούς πίεσης-συμμόρφωσης του διανομέα στις απαιτήσεις του προμηθευτή («μηχανισμοί τανάλιας»)», δ) η Εισήγηση προχωράει σε επιδερμική εξέταση της υπόθεσης, ε) η Εισήγηση στην ουσία δεν προχώρησε σε επανεξέταση της υπόθεσης, στ) η Υπηρεσία δεν επέστειλε ερωτηματολόγια και δεν διενέργησε επιτόπιο έλεγχο στις εγκαταστάσεις όλων των διανομέων της πρώτης καταγγελλόμενης, ζ) «…….η ΓΔΑ απεμπόλησε τις εξουσίες που τις δίδει το ανακριτικό σύστημα και αρκέστηκε στις περιορισμένες δυνατότητες που αποδίδει το συζητητικό σύστημα………» (παρ. 9), η) «……. [η] Εισήγηση, προς υποστήριξη των απόψεων της βασίζεται στις κρίσεις των πολιτικών δικαστηρίων………» (παρ. 12).
15. Ως προς τους ανωτέρω ισχυρισμούς των καταγγελλουσών σημειώνεται ότι στην Ενότητα «ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ» κατωτέρω γίνεται λεπτομερής αναφορά και ανάλυση, μία προς μία, των καταγγελλόμενων πρακτικών, αλλά και στοιχείων που προέκυψαν κατόπιν της υπ’ αριθ. πρωτ. 10155/20.12.2012 καταγγελίας των καταγγελλουσών εταιρειών, τα οποία και επανεξετάστηκαν. Περαιτέρω, όπως έχει αναφερθεί ανωτέρω, στις 14 Απριλίου 2021 πραγματοποιήθηκε τηλεδιασκεψη μεταξύ του Εισηγητή κου Π. Φώτη και των συνεπικουρούντων στελεχών της ΓΔΑ στην υπόθεση, με τους δικηγόρους των καταγγελλουσών εταιρειών, με σκοπό την καλύτερη κατανόηση των γεγονότων της υπόθεσης κατόπιν επανεξέτασης του διοικητικού φακέλου. Ασφαλώς η ΕΑ δεν δεσμεύεται από τις κρίσεις των πολιτικών δικαστηρίων σχετικά με την εφαρμογή του δικαίου ανταγωνισμού, αλλά σε κάθε περίπτωση η ανάλυση των πραγματικών περιστατικών από τα πολιτικά δικαστήρια η οποία προηγήθηκε της επανεξέτασης της υπόθεσης από την ΕΑ, εφόσον αυτή τέθηκε υπόψη της ΕΑ, δύναται να εξεταστεί στο πλαίσιο της διακριτικής ευχέρειας της ΕΑ ώστε να σχηματίσει δικανική πεποίθηση για την αλήθεια των ισχυρισμών των μερών. Συνεπώς, δεν γίνεται κατανοητός ο ισχυρισμός των καταγγελλουσών εταιρειών περί επιδερμικής ανάλυσης των γεγονότων της υπόθεσης, ο οποίος εξάλλου δεν συμπεριλαμβάνει συγκεκριμένα παραδείγματα αλλά προβάλλεται γενικώς και αορίστως (βλ. παρ. 6 του υπ’ αριθμ. πρωτ. 485/10.09.2021 υπόμνημα τους). επιχειρήσεων αλλά στο πλαίσιο της συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τις αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών, με σκοπό «να επιτυγχάνεται ο συντονισμός των απαγορευτικών αποφάσεων και των ισοδύναμων αποφάσεων κατά τρόπον ώστε να διασφαλίζεται n συνεκτική εφαρμογή» ((βλ. την οικεία αιτιολογική έκθεση οτην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπό στοιχ. COM/2000/0582/τελικό)». 15 Βλ. σχετικά παρ. 32 του υπ’ αριθμ. πρωτ. 701/03.12.2021 συμπληρωματικού υπομνήματος των καταγγελλουσών. 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
16. Στην παρούσα Απόφαση, κατά τα ανωτέρω, εξετάστηκαν ενδελεχώς οι καταγγελλόμενες πρακτικές των καταγγελλουσών εταιρειών κατόπιν της υπ’ αριθ. πρωτ. 10155/20.12.2012 καταγγελία τους και των διαφόρων μέτρων έρευνας της ΕΑ. Συνεπώς, δεν συντρέχει κατά την ΕΑ «……στην προκειμένη περίπτωση νόμιμος λόγος έκδοσης προδικαστικής απόφασης σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 5 του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού……»
18. Κατά συνέπεια τα παραπάνω επιχειρήματα δεν δύνανται να γίνουν αποδεκτά. III ΤΑ ΜΕΡΗ III.1 Οι Καταγγέλλουσες Εταιρείες
19. Η πρώτη καταγγέλλουσα, I. Δ. ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ17 ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ με δ.τ. «Ι.Δ. ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ Α.Ε.», δραστηριοποιείτο στην εμπορία αυτοκινήτων σήματος CITROËN από το
20. Ειδικότερα, η εταιρεία υπήρξε από το 1987 εξουσιοδοτημένος διανομέας καινουργών αυτοκινήτων του εν λόγω σήματος, δυνάμει διαδοχικών συμβάσεων διανομής που σύνηψε με την ελληνική εισαγωγική επιχείρηση CITROEN-ΣΥΓΓΕΛΙΔΗ. Η τελευταία εν ισχύ μεταξύ τους σύμβαση συνάφθηκε στις […] με συμφωνία των δύο μερών, οπότε και καταγγέλθηκε από την πρώτη καταγγελλόμενη. Η εταιρεία σήμερα δεν έχει δραστηριότητα
22. Η δεύτερη καταγγέλλουσα, ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ ΚΕΝΤΡΟΝ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ με δ.τ. «ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ ΑΕΒΕ ΚΕΝΤΡΟΝ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ», υπήρξε εξουσιοδοτημένος επισκευαστής CITROËN, καθώς και εξουσιοδοτημένος πωλητής ανταλλακτικών του ίδιου σήματος, […] με την πρώτη καταγγελλόμενη. Στις […] με συμφωνία των δύο μερών, οπότε και καταγγέλθηκε από την πρώτη καταγγελλόμενη. Σήμερα η εταιρεία δεν έχει δραστηριότητα
24. Οι καταγγέλλουσες διέθεταν ιδιόκτητες κοινές εγκαταστάσεις στο Αιγάλεω. Το 2006 λειτούργησε στο Χαϊδάρι δεύτερο κατάστημα/παράρτημα διανομής, το οποίο ωστόσο έκλεισε τον Ιούνιο του
25. III.2 Οι Καταγγελλόμενες Εταιρείες
26. Η πρώτη καταγγελλόμενη εταιρεία CITROËN ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ (με σημερινή επωνυμία «AIGLON ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ 20» και δ.τ. «1) CITROEN ΕΛΛΑΣ Α.Ε. (CITROEN HELLAS SA) 2) AIGLON A.E. (AIGLON S.A.)»), ιδρύθηκε το 1965 από την οικογένεια Συγγελίδη, αποτελεί τον επίσημο εισαγωγέα αυτοκινήτων καθώς και ανταλλακτικών, εξοπλισμού, εξαρτημάτων και παροχής υπηρεσιών Βλ. σχετική αναφορά των καταγγελλουσών εταιρειών στο υπ’ αριθμ. 485/10.09.2021 υπόμνημα τους, παρ.
27. Η εταιρεία μετατράπηκε το 2003 από ατομική επιχείρηση σε ΑΕ. 18 Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας (αρ. ΓΕΜΗ 122047907000) για τα έτη 2018 και 2019 είχε κύκλο εργασιών 245€ και 3.678€. 19 Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας (αρ. ΓΕΜΗ 121816807000) για τα έτη 2018 και 2019 έχει μηδενικό κύκλο εργασιών. 20 Η επωνυμία της εταιρείας τροποποιήθηκε το 2013 και ορίστηκαν ως διακριτικοί τίτλοι οι α) CITROEN ΕΛΛΑΣ ΑΕ και β) AIGLON AE 16 17 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επισκευής και συντήρησης που αφορούν τα οχήματα CITROΕN στην Ελλάδα και διαθέτει δίκτυο με περισσότερους από 44 εξουσιοδοτημένους διανομείς (διανομείς αυτοκινήτων και εξουσιοδοτημένα συνεργεία). Η πλειονότητα των μελών του δικτύου διαθέτει ολοκληρωμένες μονάδες με τμήμα πωλήσεων, εκθεσιακούς χώρους, κέντρα τεχνικής εξυπηρέτησης και τμήματα πώλησης ανταλλακτικών. Πρόεδρος & Δ/νων Σύμβουλος της εταιρείας είναι ο Πολυχρόνης Συγγελίδης, και Αντιπρόεδρος και Δ/νων σύμβουλος ο Συγγελίδης Ιωάννης.
28. Το 2014 η εταιρεία ανέλαβε και την αντιπροσωπεία των αυτοκινήτων σήματος PEUGΟT και DS Automobiles.
29. Η AUTOMOBILES CITROËN FRANCE αποτελεί τον κατασκευαστή των οχημάτων και των ανταλλακτικών σήματος CITROËN. Ιδρύθηκε το 1919 από τον […], το 1976 εξαγοράστηκε από την Peugeot και πλέον αποτελεί μέρος του Ομίλου PSA (Ρeugeot Société Anonyme) Peugeot CITROËN. Ο όμιλος παράγει και εμπορεύεται επίσης οχήματα σήματος DS Automobiles και προσφάτως Opel και Vauxhall. IV ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ21
30. H σχετική αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών περιλαμβάνει το σύνολο των προϊόντων ή υπηρεσιών που θεωρούνται από τον καταναλωτή εναλλάξιμα ή δυνάμενα να υποκατασταθούν μεταξύ τους, λόγω των χαρακτηριστικών τους, της τιμής τους ή της σκοπούμενης χρήσης τους. Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή στην οποία οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις πωλούν τα σχετικά προϊόντα υπό επαρκώς ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού. IV.1 Ο Κλάδος του Αυτοκινήτου
31. Στην Ελλάδα δεν κατασκευάζονται αυτοκίνητα, αλλά εισάγονται από ξένους κατασκευαστικούς οίκους οι οποίοι δραστηριοποιούνται, κατά κανόνα, στην ελληνική επικράτεια είτε απευθείας μέσω θυγατρικής εταιρείας είτε έμμεσα με τον ορισμό μέσω συμβάσεων (importer agreements) αποκλειστικού αντιπροσώπου, ο οποίος αναλαμβάνει να οργανώσει εθνικό δίκτυο διανομής. Η εμπορία οχημάτων πραγματοποιείται μέσω δικτύων επιλεκτικής ή αποκλειστικής διανομής ή συνδυασμού και των δύο. Το δίκτυο εξουσιοδοτημένων συνεργατών περιλαμβάνει επιχειρήσεις λιανικής πώλησης αυτοκινήτων (διανομείς) καθώς και επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών επισκευής/ συντήρησης (σέρβις) και πώλησης ανταλλακτικών (διανομείς).
32. Οι συμβάσεις με τους εμπορικούς αντιπροσώπους/διανομείς του ίδιου δικτύου έχουν τους ακόλουθους τύπους: α) σύμβαση πώλησης καινουργών οχημάτων, β) σύμβαση παροχής υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης και γ) σύμβαση που συνδυάζει τα ανωτέρω. Δίνεται επίσης η δυνατότητα σε έναν εξουσιοδοτημένο διανομέα 22 να αναθέσει τις υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης υπεργολαβικά σε εξωτερικό συνεργάτη, υπό την προϋπόθεση ότι τούτος θα πληροί τα απαιτούμενα κριτήρια. Βλ. σχετικά και Ανακοίνωση της Ε.Επ. όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού (97/C 372/03). 22 Από την εφαρμογή του ΚΟΑ 1400/2002 και έπειτα. Βλ. σχετικά άρθρο 3 παράγραφος 3 προαναφερόμενου Κανονισμού. 21 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
33. Στην αγορά σημειώνεται23 έντονος διασηματικός (interbrand) ανταγωνισμός ο οποίος στηρίζεται κυρίως στην τιμή, τα παρεχόμενα κίνητρα (λ.χ. εγγύηση, χρηματοδότηση), την εξυπηρέτηση μετά την πώληση, την ποιότητα και τη διαφήμιση. Ως αποτέλεσμα αυτού, παρατηρείται, κατά κανόνα, περιορισμός του εμπορικού κέρδους ανά προϊόν, το οποίο επιχειρείται να καλυφθεί με εξωγενείς αυξήσεις στη ζήτηση. Σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων (εφεξής και «ΣΕΑΑ») 24, οι ανταγωνίστριες εταιρείες εναλλάσσονται στις πρώτες θέσεις των πωλήσεων αυτοκινήτων, γεγονός το οποίο καταδεικνύει την ένταση του ανταγωνισμού στον κλάδο. Ως αποτέλεσμα των δεσμεύσεων που συμβατικά αναλαμβάνουν, του επιχειρηματικού κινδύνου και του έντονου ανταγωνισμού, το περιθώριο κέρδους των διανομέων από την πώληση αυτοκινήτων είναι μικρό. Οι διανομείς στηρίζονται κατά βάση στα κάθε μορφής μπόνους (πχ χρηματικά για επίτευξη στόχων πωλήσεων ή εκπτωτικά) που λαμβάνουν από τους εισαγωγείς, στην πώληση μεταχειρισμένων αυτοκινήτων, στα έσοδα από τη διαμεσολάβηση για τη χρηματοδότηση των πελατών τους από χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, την προμήθεια από την συνεργασία με ασφαλιστικούς οργανισμούς, ενώ όσοι έχουν την οικονομική δυνατότητα και την άδεια των αντιπροσώπων/εισαγωγέων προχωρούν σε καθετοποίηση των εταιριών τους, προσφέροντας υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης (σέρβις), δραστηριότητα που αποφέρει κέρδος μεγαλύτερο συγκριτικά με την πώληση καινούργιων αυτοκινήτων. IV.2 Σχετική Αγορά Προιόντος
34. Σύμφωνα με προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού25, η σχετική αγορά αποτελείται από τρεις

(3)σχετικές υπο-αγορές: (α) πώλησης καινουργών οχημάτων, (β) πώλησης ανταλλακτικών και αξεσουάρ αυτοκίνητων οχημάτων και (γ) παροχής υπηρεσιών επισκευής μετά την πώληση (after sales service).

1. Η αγορά πώλησης καινουργών οχημάτων και, εν γένει, η ευρύτερη αγορά πώλησης επιβατικών αυτοκινήτων, είναι δυνατό να διαιρεθεί σε μια πλειάδα κατηγοριών με βάση τη δυνατότητα υποκατάστασης των προϊόντων από την πλευρά του αγοραστή – καταναλωτή
2. Τα κριτήρια, με βάση τα οποία οι καταναλωτές επιλέγουν αυτοκίνητο, είναι κυρίως: α) η Βλ. υπ’αριθμ. 437/V/2009 και 641/2017 Αποφάσεις ΕΑ. Βλ. στοιχεία από την ιστοσελίδα του Συνδέσμου: http://www.seaa.gr/el/statistics/registrations. 25 Αναλυτικότερα σχετικά με την οριοθέτηση της σχετικής αγοράς πρβλ. και τις υπ’ αριθμ.567/VII/2013 (εξαγορά του 100% των «ΠΕΖΕΑ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΕ», «ΟΤΟΣΦΑΙΡ ΕΛΛΑΔΑ ΑΕ» και «ΚΟΦΟΡΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΕ» από την Οικογένεια ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ), 511/VI/2010 (καταγγελία της «ΜΑΒΑ Εμποροβιομηχανική ΑΕ» κατά των «RENAULT SAS» και «PGA MOTORS»), 437/V//2009 (καταγγελία του Σ. Σ.-«ALTO ΣΑΡΡΗΣ» και της «VERLA A.E» κατά των: α) «α) «ΦΙΑΤ ΑΟΥΤΟ ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ», β) «FIAT AUTO SpA», και γ) «ΦΙΑΤ ΚΡΕΝΤΙΤ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.»), 406/V/2008 (εξαγορά της «ERGOTRAK Α.Ε.» από τη «ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ ΑΕΒΕ»), 386/V/2008 (απόκτησης από την «ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ ΑΕΒΕ» της «Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ A.E.»), 375/V/2008 (απόκτησης από την «ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ ΑΕΒΕ» των «Ι.Ε. ΚΟΝΤΕΛΛΗΣ ΑΕ, ΚΟΝΤΕΛΛΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε», «ΕΜΙΚΟ ΑΕ» και «MULTIPART AE.»), 370/V/2007 και 315/V/2006 ((προδικαστική) καταγγελίες της «ΑΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Α.Ε.Β.Ε. – ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ» κατά των «ΧΙΟΥΝΤΑΙ ΕΛΛΑΣ Π & Ρ ΔΑΒΑΡΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και «ΑΟΥΤΟΝΤΗΛ ΕΛΛΑΣ Π & Ρ ΔΑΒΑΡΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ & ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»), 332/V/2007 (καταγγελία της «Εμμ. Ψιψίκας & Σία Ε.Ε.Ε.» κατά της «MAVA ΕΜΠΟΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε.»), 288/IV/2005 (καταγγελίες της «ΑΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΑΕΒΕ - ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ» κατά των «ΧΙΟΥΝΤΑΙ ΕΛΛΑΣ Π & Ρ ΔΑΒΑΡΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, «Π & Ρ ΔΑΒΑΡΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΕΠΕ» και «ΑΟΥΤΟΝΤΗΛ ΕΛΛΑΣ Π & Ρ ΔΑΒΑΡΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ & ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ») Αποφάσεις ΕΑ. 26 Βλ. Κεφ. 6.1 στο Επεξηγηματικό Φυλλάδιο του ΚΟΑ (ΕΚ) 1400/2002 καθώς και αναφερόμενες Αποφάσεις ΕΑ υπ.
3. 23 24 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τιμή, β) το μήκος, γ) η ποιότητα κατασκευής (με σημαντικότερο κριτήριο την ασφάλεια λειτουργίας και κυκλοφορίας, την άνεση, τον εξοπλισμό, την οδηγική συμπεριφορά, την απόδοση και αξιοπιστία του κινητήρα κ.ο.κ.), δ) η σκοπούμενη χρήση του (αυτοκίνητα για χρήση εντός ή εκτός πόλης, οικογενειακά κ.ο.κ.), ε) το γόητρο που συνοδεύει το αυτοκίνητο και στ) οι πρόσθετες δαπάνες που θα προκύψουν με τη χρήση του (λ.χ. κατανάλωση βενζίνης, κόστος ανταλλακτικών). Ο ΣΕΑΑ27, ο μόνος φορέας που διαθέτει επίσημα στατιστικά στοιχεία για την αγορά των καινούργιων οχημάτων στην Ελλάδα, έχει προβεί στην οριοθέτηση ξεχωριστών αγορών επιβατηγού αυτοκινήτου
4. Η ΕΑ σε προηγούμενες αποφάσεις της29 έχει υιοθετήσει την κατηγοριοποίηση οχημάτων που έχει γίνει σε αποφάσεις30 και στις κατευθυντήριες γραμμές31 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (εφεξής και «Ε.Επ.») σχετικά με την εν λόγω αγορά προϊόντος, η οποία περιλαμβάνει τις εξής κατηγορίες οχημάτων: Α (μίνι), Β (μικρά), C (μεσαία), D (μεγάλα), Ε (ανώτερη κατηγορία), F (πολυτελείας), η οποία περιλαμβάνει και τα οχήματα της κατηγορίας G (υπερπολυτελείας) όπως αυτή ορίζεται από τον ΣΕΑΑ), S (σπoρ), η οποία συμπεριλαμβάνει τις κατηγορίες Sp Cabrio, Sp Coupe και Sp Roadster του ΣΕΑΑ, Μ (πολλαπλού σκοπού), η οποία συμπεριλαμβάνει τις κατηγορίες MPV, MPV-M, Van και Vanette του ΣΕΑΑ καθώς και την κατηγορία Combi (πολυμορφικά), και J (οχήματα τύπου Jeep) που συμπεριλαμβάνει τα 4X4 – ATV και 4X4 – SUV του ΣΕΑΑ.
5. Σχετικά με την αγορά ανταλλακτικών και εξαρτημάτων (αξεσουάρ) αυτοκίνητων οχημάτων διευκρινίζεται ότι ως ανταλλακτικά αυτοκινήτων ορίζονται τα «αγαθά που προορίζονται να τοποθετηθούν ή να συναρμολογηθούν σε αυτοκίνητο όχημα για να αντικαταστήσουν συστατικά μέρη του αυτοκινήτου, περιλαμβανομένων των αναγκαίων για τη λειτουργία του αυτοκινήτου λιπαντικών, με την εξαίρεση των καυσίμων»
6. Ιδίως, από την έναρξη ισχύος του Κανονισμού 1400/2002 και στο πλαίσιο των Κανονισμών που τον διαδέχθηκαν, ήτοι του Κανονισμού 330/201033 και του Κανονισμού 461/201034, η αγορά πώλησης καινουργών αυτοκινήτων διακρίνεται από την πώληση ανταλλακτικών, αλλά και την παροχή υπηρεσιών επισκευής και Βλ. την ιστοσελίδα του ΣΕΑΑ (Σύνδεσμος Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων) www.seaa.gr. (α) 4X4 – ATV (τύπου Jeep), (β) 4X4 – SUV (τύπου Jeep Πόλης), (γ) A (μίνι), (δ) B (μικρά), (ε) C (μικρομεσαία), (στ) D (μεγαλομεσαία) (ζ), E (μεγάλα), (η) F (πολυτελείας), (θ) G (υπερπολυτελείας), (ι) MPV (πολυμορφικά), (ια) ΜPV-M, COMBI (ιβ) Sp Cabrio (σπορ), (ιγ) Sp Coupe, (θδ) Sp Roadster, (ιε) Van (μεγάλα βαν) και (ιστ) Vanette (μικρά βαν). 29 Ό.π., υπ.
7. 30 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις Ε.Επ.: M.6436, M.5588, M.5518 και M.
8. Δες επίσης και απόφαση Ε.Επ. ΑΤ.40072/Magyar Suzuki, παρ. 19 επ. 31 Βλ. Επεξηγηματικό φυλλάδιο, «Διανομή και εξυπηρέτηση μετά την πώληση αυτοκινήτων οχημάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 της Επιτροπής της 31ης Ιουλίου 2002, υποσ.
9. 32 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 της 31ης Ιουλίου 2002 για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συµφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τοµέα της αυτοκινητοβιομηχανίας EE L 203 της 1.8.2002, σ. 30 έως 41, αρθ. 1, παρ. 1, στοιχ. Ιθ. 33 Κανονισμός (Ε.Επ.) αριθ. 330/2010 της Επιτροπής της 20ής Απριλίου 2010 για την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών, ΕΕ L 102 της 23.4.2010, σ. 1 έως 7 (Κανονισμός γενικής απαλλαγής των κάθετων συμφωνιών. 34 Κανονισμός (Ε.Επ.) αριθ. 461/2010 της Επιτροπής της 27ης Μαΐου 2010 σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, ΕΕ L 129 της 28.5.2010, σ. 52 έως 57 27 28 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συντήρησης35,. Έτσι, η αγορά του κλάδου εμπορίας ανταλλακτικών και εξαρτημάτων αυτοκινήτων, καθώς και του κλάδου συντήρησης και επισκευής αυτοκινήτων θεωρούνται διακριτές αγορές από την αγορά πώλησης καινούργιων αυτοκινήτων, αλλά και από την αγορά ανταλλακτικών ή υπηρεσιών επισκευής άλλων σημάτων δεδομένου ότι «ο βαθμός υποκατάστασης για τα ανταλλακτικά, αλλά και την τεχνική εξυπηρέτηση των συγκεκριμένων αυτοκινήτων, είναι πολύ μικρός, αφού περιορίζεται σε απλές εργασίας συντήρησης-επισκευής (αλλαγή μπαταρίας, ελαστικά κλπ.), ενώ πολλά ειδικά για τα σήματα ανταλλακτικά δεν μπορούν να υποκατασταθούν καθόλου από μη ειδικά»
10. Η σχετική αγορά ανταλλακτικών περιλαμβάνει: α) τα γνήσια ανταλλακτικά 37 και β) τα ανταλλακτικά εφάμιλλης ποιότητας, τα οποία κατασκευάζονται από τρίτη, ανεξάρτητη επιχείρηση που «μπορεί ανά πάσα στιγμή να πιστοποιήσει ότι τα ανταλλακτικά αυτά έχουν την ίδια ποιότητα με τα συστατικά μέρη που χρησιμοποιήθηκαν για τη συναρμολόγηση των σχετικών αυτοκινήτων οχημάτων»
11. Οι καταναλωτές επιλέγουν μεταξύ των ανωτέρω κατηγοριών ανταλλακτικών με βάση, μεταξύ άλλων, την τιμή και το κύρος του κατασκευαστή ανταλλακτικών.
12. Σχετικά με την αγορά παροχής υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης οχημάτων σημειώνονται ότι οι εργασίες επισκευής και συντήρησης περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων μηχανικές39 και ηλεκτρικές επισκευές, τοποθέτηση εξαρτημάτων και ανταλλακτικών, εργασίες συντήρησης (service), επισκευή του αμαξώματος και εξαρτημάτων, πλύσιμο/στίλβωση, βαφή, επισκευή παρμπρίζ και παραθύρων, επισκευή καθισμάτων, επισκευή/εφαρμογή/αντικατάσταση ελαστικών και αεροθαλάμων, ρυμούλκηση και οδική βοήθεια και στην ελληνική επικράτεια δραστηριοποιούνται εξουσιοδοτημένα συνεργεία που ανήκουν στο δίκτυο της κατασκευάστριας εταιρείας ή του επίσημου εισαγωγέααντιπροσώπου, καθώς και ανεξάρτητοι επισκευαστές, οι οποίοι αποτελούν και την πλειοψηφία του κλάδου. Η εν λόγω αγορά θεωρείται ότι είναι ειδική για κάθε σήμα αυτοκινήτου40 και χαρακτηρίζεται από τον έντονο ανταγωνισμό μεταξύ των εξουσιοδοτημένων και των ανεξάρτητων επισκευαστών. Δύναται επίσης να υποδιαιρεθεί σε κατηγορίες ανάλογα με την ηλικία του οχήματος. Το εξουσιοδοτημένο δίκτυο εκτιμάται ότι έχει το μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς για οχήματα που βρίσκονται εντός της εγγύησης, αλλά Βλ. σχετικά άρθρο 8 παράγραφος 1 Κανονισμού 1400/2002 και Επεξηγηματικό Φυλλάδιο Κανονισμού 1400/2002, σελ. 78 επ. Βλ. και Μιχαήλ-Θεόδωρο Μαρίνο, Η διανομή αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Κανονισμός 1400/2002/ΕΚ, Αθήνα, 2005, σ.
13. 36 Βλ. απόφαση ΔΕΑ 1833/2010 (ΧΙΟΥΝΤΑΙ ΙΙ) σκ.
14. 37 Τα γνήσια ανταλλακτικά είναι της ίδιας ποιότητας με τα συστατικά που χρησιμοποιούνται για τη συναρμολόγηση του αυτοκινήτου, ενώ παράλληλα παράγονται με τις τυποποιημένες προδιαγραφές που θέτει ο κατασκευαστής (βλ. Κανονισμό ΕΚ 1400/02, αρθ. 1, παρ.1, στοιχ. κ). Υπάρχουν δε τρεις κατηγορίες γνήσιων ανταλλακτικών: i) τα ανταλλακτικά που κατασκευάζει ο κατασκευαστής του αυτοκινήτου, ii) τα ανταλλακτικά που κατασκευάζονται από τρίτη επιχείρηση που προμηθεύει τον κατασκευαστή του αυτοκινήτου, ο οποίος με τη σειρά του τα προωθεί στο δίκτυό του, και iii) τα ανταλλακτικά που δεν προμηθεύεται ο κατασκευαστής του αυτοκινήτου, τα οποία όμως παρασκευάζονται σύμφωνα με τις προδιαγραφές που θέτει ο τελευταίος (βλ. σχετικά απόφαση ΕΑ 375/V/2008). 38 Βλ. Κανονισμό 1400/2002, άρθρο1, παρ.1 στοιχ. κα. 39 Βλ. την μελέτη του 2006 «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΙΚΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ» από το ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΙΚΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΩΝ ΕΜΠΟΡΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ). Αναφέρεται περαιτέρω ότι ο κλάδος χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολλών μικρών και οικογενειακών επιχειρήσεων. Υπάρχουν ωστόσο στο κλάδο και πολλά παράνομα συνεργεία τα οποία δεν διαθέτουν άδειες λειτουργίας και άσκησης επαγγέλματος, ένα διαχρονικό φαινόμενο που πλήττει τις νόμιμες επιχειρήσεις (βλ. σελ 199-200). 40 Βλ. τις συμπληρωματικές κατευθυντήριες του ΚΟΑ 461/2010, σημ.
15. 35 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δυσκολεύεται41 να το διατηρήσει για οχήματα εκτός εγγύησης 42 και ιδίως αυτά που είναι μεγαλύτερα της πενταετίας.
16. Από τα ανωτέρω αναφερόμενα προκύπτει ότι οι σχετικές αγορές προϊόντων και υπηρεσιών στις οποίες αφορά η παρούσα είναι οι εξής: α) σχετική αγορά διανομής καινούργιων αυτοκινήτων οχημάτων, β) σχετική αγορά διανομής ανταλλακτικών και εξαρτημάτων (αξεσουάρ) οχημάτων γ) σχετική αγορά παροχής υπηρεσιών συντήρησης και επισκευής οχημάτων. IV.3 Σχετική Γεωγραφική Αγορά
17. Για τις προαναφερόμενες αγορές προϊόντων, ως γεωγραφική αγορά λαμβάνεται η Ελληνική επικράτεια43, δεδομένου ότι: α) το δίκτυο της πρώτης καταγγελλόμενης εκτείνεται στο σύνολο της επικράτειας, β) οι εξεταζόμενες συμφωνίες αφορούν στο λιανικό και χονδρικό εμπόριο, γ) ο εφοδιασμός του δικτύου της CITROΕN οργανώνεται σε εθνική βάση, δ) τα μέλη του δικτύου της CITROΕN πραγματοποιούν αγορές με παραπλήσιους εμπορικούς όρους στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας και ε) τα προϊόντα της αντιμετωπίζουν πανελλαδικά ανταγωνισμό υπό ομοιόμορφες συνθήκες από άλλους εισαγωγείς αυτοκινήτων. IV.4 Ανάλυση Μεριδίων Αγοράς ανά Σχετική Αγορά Προιόντος
18. Ο Κανονισμός 1400/2002 (άρθρο 8, παρ. 1, περ. α, β και γ) προβλέπει ότι το μερίδιο αγοράς σε καθεμία από τις αναφερόμενες επιμέρους αγορές της διανομής αυτοκινήτων, της διανομής ανταλλακτικών και της παροχής υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης, υπολογίζεται με διαφορετικό τρόπο, καθώς ως προς τη διανομή των αυτοκινήτων λαμβάνεται ως βάση υπολογισμού ο όγκος των πωλήσεων, ενώ για την διανομή ανταλλακτικών και την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης λαμβάνεται υπόψη η αξία των προϊόντων ή υπηρεσιών της σύμβασης. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 1 του Κανονισμού, το όριο του μεριδίου αγοράς για την εφαρμογή της απαλλαγής δεν εφαρμόζεται σε συμφωνίες που εισάγουν συστήματα ποιοτικής επιλεκτικής διανομής, ορίζεται στο 40% στην περίπτωση συμφωνιών που εισάγουν συστήματα ποσοτικής επιλεκτικής διανομής για την πώληση καινουργών αυτοκινήτων οχημάτων και στο 30% σε όλες τις άλλες περιπτώσεις (όπως οι 3 σχετικές αγορές εν προκειμένω)
19. Στην περίπτωση δε του Κανονισμού 461/2010, προϋπόθεση εφαρμογής του το ορίου του μεριδίου αγοράς για την εφαρμογή της απαλλαγής είναι ο προμηθευτής και ο διανομέας αυτοκινήτων να έχουν μερίδιο αγοράς κάτω του 30%
20. Βλ. τη σχετική μελέτη της Ε.Επ., σελ 75, όπου αναφέρεται ότι το σημείο αλλαγής της κυριαρχίας των εξουσιοδοτημένων επισκευαστών σε βάρος των ανεξάρτητων διαφέρει αυτό χώρα σε χώρα. 42 Βλ. και γνωμοδότηση της Γαλλικής αρχής ανταγωνισμού (Autorité de la concurrence) «Opinion no. 12-A-21 of 8 October 2012 on competition in the vehicle repair and maintenance sector and the spare parts manufacturing and distribution sector», σελ. 6 και σελ
21. 43 Βλ. Επεξηγηματικό Φυλλάδιο Κανονισμού 1400/2002, σελ. 84-
22. Βλ. και Μιχαήλ-Θεόδωρο Μαρίνο, Η διανομή αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Κανονισμός 1400/2002/ΕΚ, Αθήνα, 2005, σ. 81-
23. Βλ. ωστόσο και πρόσφατη απόφαση Ε.Επ. ΑΤ.40072-Magyar Suzuki, παρ.
24. 44 Βλ. παράγραφο 2 του εν λόγω άρθρου για τις κάθετες συμφωνίες που περιέχουν υποχρεώσεις διάθεσης. 45 Σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία της αυτοκινητοβιομηχανίας σε συνδυασμό με το άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού γενικής απαλλαγής των κάθετων 41 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ IV.4.1 Σχετική αγορά διανομής καινουργών αυτοκινήτων οχημάτων
25. Στον Πίνακα 1 παρατίθενται τα μερίδια αγοράς για κάθε κατηγορία επιβατικών αυτοκινήτων, όπως αυτές έχουν υιοθετηθεί από σειρά αποφάσεων τόσο της ΕΑ όσο και της Ε.Επ. (βλ. ενότητα «ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ» ανωτέρω). Διαπιστώνεται ότι η 1η καταγγελλόμενη, στις περισσότερες κατηγορίες οχημάτων, κατά την εξεταζόμενη περίοδο, δεν διαθέτει μερίδιο μεγαλύτερο του [5-15]% της αγοράς, με εξαίρεση την κατηγορία Μ (πολλαπλού σκοπού), όπου τα μερίδια των οχημάτων VAN (2003, 2004) και VANETTE

(2003)ήταν μεγαλύτερα του [25-35]%. Πίνακας 1: Μερίδια σήματος CITROËN στην Αγορά Επιβατικών (%) Κατηγορία 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% 2012 2013 J 4X4 4X4 - ATV 4X4 - SUV A [0-5]% [5-15]% [5-15]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [5-15]% [5-15]% [0-5]% B [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [0-5]% [5-15]% [0-5]% [5-15]% [5-15]% C [0-5]% [0-5]% [5-15]% [0-5]% [5-15]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [5-15]% [5-15]% D [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% [5-15]% F S SP Cabrio [15-25]% [15-25]% SP Roadster [5-15]% [5-15]% [0-5]% M MPV [5-15]% [5-15]% [0-5]% MPV-Μ VAN COMBI LARGE [25-35]% [25-35]% [0-5]% [5-15]% [0-5]% [5-15]% [5-15]%46 [15-25]% [0-5]% [5-15]% [5-15]% [0-5]% [5-15]% [5-15]% [0-5]%47 [15-25]% [5-15]% COMBI SMALL [0-5]% [5-15]% [0-5]% συμφωνιών, ένας προμηθευτής και ένας διανομέας αυτοκινήτων οι οποίοι κατέχουν στη σχετική αγορά μερίδιο που δεν υπερβαίνει το 30%. 46 Το 2011 το μοντέλο Citroen Nemo μετακινήθηκε από την κατηγορία COMBI SMALL στην κατηγορία MPVM,και το μοντέλο Citroen Berlingo από την MPV στην MPV-M 47 Στην κατηγορία VAN περιλαμβάνονται τα μοντέλα CITROEN JUMPER & JUMPY, τα οποία εντάχθηκαν στην κατηγορία Combi Large το 2007 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Κατηγορία 2003 VANETTE [25-35]%48 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Πηγή: Επεξεργασμένα από την Υπηρεσία στοιχεία του ΣΕΑΑ

1. Από τον Πίνακα 1 προκύπτει ότι, διαχρονικά, από το 2005 έως το 2013, τα μερίδια αγοράς της CITROËN ΕΛΛΑΣ σε όλες τις κατηγορίες καινουργών αυτοκινήτων οχημάτων είναι σημαντικά χαμηλότερα από το 30%, με εξαίρεση τις δύο προαναφερθείσες υποκατηγορίες. Ειδικότερα, τα μερίδια αγοράς της CITROËN ΕΛΛΑΣ που υπερβαίνουν το [25-35]% έως και [0-5]% ποσοστιαίες μονάδες περίπου, περιορίζονται σε 2 υποκατηγορίες και σε δύο μόνο έτη, αφορούν παλαιά έτη και μεμονωμένα και για τις εν λόγω 2 κατηγορίες η CITROËN ΕΛΛΑΣ δεν παρουσιάζει πωλήσεις από το 2007 έως το 2013 (για την κατηγορία VAN) και από το 2004 έως το 2013 (για την κατηγορία VANETTE). Ως εκ τούτου, παρέλκει η περαιτέρω αξιολόγηση τους δεδομένου ότι στην πλειοψηφία των ετών κατά την εξεταζόμενη περίοδο η πρωτη καταγγελλόμενη δεν δραστηριοποιείται στις ανωτέρω 2 υποκατηγορίες της κατηγορίας Μ.
2. Συνεπώς, για την σχετική αγορά διανομής καινούργιων αυτοκινήτων οχημάτων υφίσταται δίκτυο επιλεκτικής διανομής και τυγχάνει κατ’ αρχήν εφαρμογής ο Κανονισμός 1400/
3. IV.4.2 Σχετική αγορά διανομής ανταλλακτικών και εξαρτημάτων (αξεσουάρ) οχημάτων
4. Ως προς την αγορά διανομής ανταλλακτικών και εξαρτημάτων (αξεσουάρ) οχημάτων, δεν τηρούνται επίσημα στατιστικά στοιχεία αναφορικά με το μέγεθος και τον αριθμό επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε αυτή. Ωστόσο, τόσο στην αγορά πώλησης ανταλλακτικών αυτοκινήτων, όσο και στην αγορά παροχής υπηρεσιών συνεργείου δραστηριοποιούνται πλήθος επιχειρήσεων εμπορίας γνήσιων (after sales επίσημα δίκτυα) και εφάμιλλων ανταλλακτικών με διαφορετικές τιμές, εξουσιοδοτημένα που εξειδικεύονται κατά κανόνα σε πώληση ανταλλακτικών και παροχή υπηρεσιών συνεργείου οχημάτων των αντιστοίχων σημάτων, και μη εξουσιοδοτημένα συνεργεία, ο βαθμός εξειδίκευσης των οποίων ποικίλλει, αλυσίδες συνεργείων γρήγορης εξυπηρέτησης, κ.α., με αποτέλεσμα την πολυδιάσπαση και ισχυρή εναλλαξιμότητα από πλευράς ζήτησης
5. Σύμφωνα με μελέτη της ICAP50, κύριο χαρακτηριστικό του εν λόγω κλάδου είναι ότι τα ανταλλακτικά διακρίνονται βάσει της επικρατούσας στην αγορά πρακτικής στα «γνήσια ανταλλακτικά»51, που στην Ελλάδα κατά κανόνα εισάγονται από τις αντιπροσωπείες αυτοκινήτων και διακινούνται στην αγορά μέσω των εξουσιοδοτημένων δικτύων τους, και στα ανταλλακτικά «after market»
6. Η δεύτερη κατηγορία, σύμφωνα πάντα με τη μελέτη της ICAP, περιλαμβάνει προϊόντα οίκων που προμηθεύουν και κατασκευαστές αυτοκινήτων, στην προκειμένη περίπτωση όμως δεν Σημειώνεται ότι το Citroen Berlingo που περιλαμβανόταν στην κατηγορία Vannete τo 2003, τo 2004 εντάχθηκε στην κατηγορία ΜPV με μερίδιο [0-5]% 49 Βλ. την υπ’ αριθμ. 567/VII/2013 Απόφαση ΕΑ. 50 Κλαδική έρευνα της ICAP για τα Ανταλλακτικά Αυτοκινήτων (Νοέμβριος 2006), καθώς και ICAP Ετήσια Έκθεση 2012: Η κατάσταση και οι προοπτικές των ΜΜΕ στην Ελλάδα, Κλαδική ανάλυση: ανταλλακτικά αυτοκινήτων. 51 Τα αναφερόμενα στις μελέτες της ICAP «γνήσια ανταλλακτικά» δεν συμπίπτουν ως προς το εύρος τους με τα οριζόμενα ως «γνήσια ανταλλακτικά» στον Κανονισμό 1400/2002 (βλ. σχετικά με τα οριζόμενα ως «γνήσια ανταλλακτικά» στον Κανονισμό ανωτέρω, υποσημ. 16). 52 Πρόκειται για όρο της ICAP. Ο όρος αυτός δεν συναντάται στον Κανονισμό 1400/
7. 48 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ φέρουν το εμπορικό σήμα κάποιας αυτοκινητοβιομηχανίας, αλλά του οίκου που τα παράγει
8. Η ευρύτερη κατηγορία «after market» περιλαμβάνει επίσης και τις λεγόμενες απομιμήσεις (imitations), όχι όμως και τα μεταχειρισμένα ανταλλακτικά τα οποία αποτελούν σύμφωνα με την έρευνα έναν ιδιαίτερο τομέα. Η πρώτη κατηγορία ανταλλακτικών αποτελεί κατά μέσο όρο το 70% περίπου της συγκεκριμένης αγοράς (Πίνακας 2). Πίνακας 2: Κατανομή συνολικής αγοράς μεταξύ γνήσιων και after market ανταλλακτικών Γνήσια I ανταλλακτικά «Αfter market» 2005 69,3% 30,7% 2009 68,9% 31,1% 2011 62% 38% Πηγή: ICAP
9. Η εγχώρια αγορά ανταλλακτικών επιβατικών αυτοκινήτων καλύπτεται κυρίως από εισαγωγές. Οι παραγωγικές επιχειρήσεις στη Ελλάδα είναι σχετικά λίγες και περιορίζονται σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων. Όσον αφορά τις αντιπροσωπείες αυτοκινήτων, οι πωλήσεις ανταλλακτικών αποτελούν μικρό ποσοστό του ετήσιου κύκλου εργασιών τους. Στον τομέα των ανταλλακτικών «after market» παρατηρείται ανομοιογένεια στο μέγεθος των εισαγωγικών επιχειρήσεων, καθώς και στο βαθμό δραστηριοποίησής τους στα εξεταζόμενα προϊόντα (εκφραζόμενος σαν ποσοστό που καταλαμβάνουν οι πωλήσεις ανταλλακτικών στο συνολικό ετήσιο κύκλο εργασιών τους). Η πλειονότητα των επιχειρήσεων αυτών εισάγει και εμπορεύεται ποικιλία από τα εξεταζόμενα προϊόντα, υπάρχουν όμως και ορισμένες που ειδικεύονται σε συγκεκριμένες κατηγορίες ανταλλακτικών.
10. Σχετικά με την εξέλιξη της αγοράς, η ICAP54 αναφέρει ότι «[…]».
11. Ο περιορισμός του διαθέσιμου εισοδήματος και η μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών υποχρεώνει πολλά νοικοκυριά να περιορίζουν τις δαπάνες τους στις απολύτως απαραίτητες, γεγονός που επηρεάζει ως ένα βαθμό, την αγορά ανταλλακτικών. Ειδικότερα σε περιόδους οικονομικής στενότητας, οι καταναλωτές είτε αναβάλλουν κάποιες αγορές τους είτε στρέφονται σε οικονομικότερες λύσεις (π.χ. μεταχειρισμένα ανταλλακτικά).
12. Βάσει του Επεξηγηματικού Φυλλαδίου του Κανονισμού 1400/200255, ως προς τα ανταλλακτικά, η ύπαρξη πραγματικών υποκατάστατων στην αγορά πρέπει να εκτιµάται προσεκτικά, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις (όπως για παράδειγμα σε προϊόντα που χρησιμοποιούνται σε απλές εργασίες επισκευής και συντήρησης, π.χ. μπαταρίες) υπάρχουν υποκατάστατα, ενώ σε άλλες (όπως τα ειδικά για κάθε σήμα ανταλλακτικά) όχι. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, τα ανταλλακτικά συγκεκριμένου σήματος μπορεί να αποτελούν τη σχετική αγορά προϊόντος που επηρεάζεται από τη συµφωνία μεταξύ ενός προμηθευτή και του εξουσιοδοτημένου δικτύου επισκευής, οπότε και είναι πιθανό το μερίδιο αγοράς του Σημειώνεται ότι βάσει του ορισμού του Κανονισμού 1400/2002 που προαναφέρθηκε, η εν λόγω κατηγορία ανταλλακτικών όπως οριοθετείται από την ICAP, δύναται να εμπίπτει στα γνήσια ανταλλακτικά. 54 Βλ. το από 10.6.2013 Δελτίο τύπου της ICAP σχετικά με την πτώση στην αγορά των ανταλλακτικών επιβατικών αυτοκινήτων και το σχετικό δημοσίευμα https://www.kathimerini.gr/economy/business/490944/megalyteri-i-meiosi-stin-agora-gnision-antallaktikon-gia-i-ch/. 55 Βλ. Τμήμα 6.1

(2)Επεξηγηματικού Φυλλαδίου καθώς και Τμήμα 6.2 παράδειγμα γ). 53 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προμηθευτή και του δικτύου του να υπερβαίνει το όριο του 30% που προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 του Κανονισµού 1400/2002, για τα εν λόγω ανταλλακτικά. IV.4.3 Σχετική αγορά παροχής υπηρεσιών συντήρησης και επισκευής οχημάτων

1. Για την εν λόγω αγορά δεν τηρούνται επίσημα στατιστικά στοιχεία αναφορικά με το μέγεθος και τον αριθμό επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην αγορά παροχής υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης. Στην Ελληνική επικράτεια δραστηριοποιούνται εξουσιοδοτημένα συνεργεία που ανήκουν στο δίκτυο της εκάστοτε κατασκευάστριας εταιρείας ή του επίσημου εισαγωγέα-αντιπροσώπου και ανεξάρτητοι επισκευαστές
3. Τα εξουσιοδοτημένα συνεργεία εξειδικεύονται κατά κανόνα σε παροχή υπηρεσιών συνεργείου οχημάτων των αντιστοίχων σημάτων, μη εξουσιοδοτημένα συνεργεία των οποίων ο βαθμός εξειδίκευσης ποικίλλει, αλυσίδες συνεργείων γρήγορης εξυπηρέτησης κ.α., με αποτέλεσμα την πολυδιάσπαση και ισχυρή εναλλαξιμότητα από πλευράς ζήτησης
4. V Η ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ58 V.1 Η Συμβατική Σχέση μεταξύ των Μερών
5. Όπως προκύπτει από τους επιμέρους όρους των εξεταζόμενων συμβάσεων 59 της πρώτης καταγγελλόμενης με τις καταγγέλλουσες και συγκεκριμένα της από […] Σύμβασης διανομής αυτ/των, με έναρξη ισχύος την […], και της από […], με έναρξη ισχύος […] Σύμβασης εξουσιοδοτημένου συνεργείου, η εταιρεία CITROEN ΕΛΛΑΣ εφάρμοζε για τη διανομή των προϊόντων CITROΕN το σύστημα της ποιοτικής60 και ποσοτικής61 επιλεκτικής διανομής τόσο Βλ. σχετικά και το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, Περίληψη της εκτίμησης επιπτώσεων COM

(2009)388 τελικό, SEC

(2009)1053, σημ. 17 «στις αγορές επισκευών και διανομής ανταλλακτικών, τα δίκτυα των κατασκευαστών κατέχουν εν γένει μερίδια αγοράς που υπερβαίνουν κατά πολύ το ενιαίο όριο μεριδίου αγοράς 30%…». 57 Σημειώνεται ωστόσο ότι σύμφωνα με το Επεξηγηματικό Φυλλάδιο Κανονισμού 1400/2002, Τμήμα 6.

1. Παραδείγµατα προσδιορισμού της αγοράς και υπολογισµού των µεριδίων αγοράς, Παράδειγμα γ), σελ. 85-86, αναφέρεται: «Η παροχή ανταλλακτικών και υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης θεωρείται διακεκριμένη από την αγορά πώλησης καινουργών αυτοκινήτων. Ας υποθέσουµε ότι µελέτες της αγοράς δείχνουν στο εν λόγω παράδειγµα ότι, παρόλο που και άλλοι επισκευαστές παρέχουν αποτελεσματική εξυπηρέτηση για τα αυτοκίνητα του σήµατος που έχουν ορισµένη ηλικία ή εκτελούν απλές εργασίες συντήρησης ή επισκευής. π.χ. εξατµίσεις, µπαταρίες, ελαστικά, µόνο το εξουσιοδοτηµένο δίκτυο είναι ικανό να εξασφαλίσει (και πράγµατι εξασφαλίζει) την εξυπηρέτηση για τα περισσότερα αυτοκίνητα του σήµατος που κυκλοφορούν σε κάθε γεωγραφική αγορά. Αν οι ιδιοκτήτες αυτοκινήτων θεωρούν ότι δεν υπάρχει δυνατότητα υποκατάστασης µεταξύ των ειδικών για το σήµα υπηρεσιών επισκευής και των µη ειδικών για το σήµα υπηρεσιών επισκευής, και εάν πολλά ειδικά για το σήµα ανταλλακτικά δεν µπορούν να υποκατασταθούν από µη ειδικά για το σήµα ανταλλακτικά στο πλαίσιο της παροχής των επισκευαστικών υπηρεσιών, τότε ως συνολική αξία της αγοράς για το εξουσιοδοτηµένο δίκτυο λαµβάνεται η αξία των υπηρεσιών που παρασχέθηκαν για τα οχήµατα του συγκεκριµένου σήµατος στην εθνική αγορά το προηγούµενο ηµερολογιακό έτος ή εκτιμήσεις της αξίας αυτής». 58 Οι καταγγελλόμενες πρακτικές αναλύονται λεπτομερώς στην Ενότητα «ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ» κατωτέρω. 59 Σημειώνεται ότι η καταγγελλόμενη προσκόμισε με τα σχετ. 64 και 65 της υπ’αριθ. πρωτ. 4525/24.5.2021 επιστολής της, τη Σύμβαση Διανομής και την Σύμβαση Εξουσιοδοτημένου Συνεργείου που υπέγραψαν τα μέλη του Δικτύου της το 2011, οι οποίες εμπεριέχουν όρους στην πλειοψηφία τους παρόμοιους με τους εξεταζόμενους της ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ και ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟ. 60 Όπου ο προμηθευτής χρησιμοποιεί για την επιλογή διανομέων ή επισκευαστών, επιπλέον των ποιοτικών και κριτήρια που περιορίζουν άμεσα τον αριθμό τους. Βλ. ΚΟΑ 1400/2002, άρθρο 1 παρ. 1 στ) και ζ). 61 Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 1 εδ. ζ) του Κανονισμού 1400/2002, ως σύστημα ποσοτικής επιλεκτικής διανομής ορίζεται το σύστημα επιλεκτικής διανομής στο οποίο ο προμηθευτής χρησιμοποιεί για την επιλογή των διανομέων ή επισκευαστών κριτήρια που περιορίζουν άμεσα τον αριθμό τους. Τέτοια κριτήρια είναι λ.χ. ο 56 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ για τις πωλήσεις οχημάτων όσο και για τις πωλήσεις ανταλλακτικών και τις υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης μετά την πώληση, το οποίο επιβεβαιώνεται εξάλλου και από τις ίδιες τις καταγγέλλουσες. Επισημαίνεται δε ότι τα όρια του μεριδίου αγοράς τα οποία θέτει ο ΕΚ 1400/2002 ως προϋπόθεση εφαρμογής του δεν εφαρμόζονται σε συμφωνίες που εισάγουν συστήματα ποιοτικής επιλεκτικής διανομής, όπως εν προκειμένω, ενώ σε ότι αφορά το όριο του μεριδίου αγοράς για την εφαρμογή της απαλλαγής για τις συμφωνίες που εισάγουν συστήματα επιλεκτικής ποσοτικής διανομής για την πώληση καινουργών αυτοκινήτων οχημάτων το οποίο θέτει ο ΕΚ 1400/2002 αυτό είναι το 40%, κάτι το οποίο σε κάθε περίπτωση δεν φαίνεται να ξεπερνούν οι εν λόγω συμβάσεις
3. Πέραν τούτου, οι καταγγέλλουσες ισχυρίζονται ότι οι ως άνω συμβάσεις επιλεκτικής διανομής εμπεριέχουν και στοιχεία αποκλειστικής διανομής, ωστόσο τούτος ο ισχυρισμός καταρρίπτεται δυνάμει των διατάξεων των σχετικών συμβατικών όρων
4. Αναλυτικότερα, στη σύμβαση διανομής προβλέπεται ότι δυνάμει του άρθρου 2.1, παρέχεται «στον Διανομέα το μη αποκλειστικό δικαίωμα (α) της εμπορικής διάθεσης και- πώλησης σε τελικούς αποδέκτες (καταναλωτές) των Αυτοκινήτων CITROEN και του σχετικού εξοπλισμού και εξαρτημάτων (αξεσουάρ), καθώς και (β) της παροχής συναφών υπηρεσιών, τις οποίες ορίζει εκάστοτε η Εταιρεία.»
5. Από τον παραπάνω όρο, ο οποίος προβλέπει ρητά την παροχή μη αποκλειστικού δικαιώματος στο διανομέα συνάγεται ότι σε καμία περίπτωση δεν υ φίσταται υποχρέωση της CITROEN να πωλεί τα προϊόντα της μόνο στην πρώτη καταγγέλλουσα για μεταπώληση στην συγκεκριμένη περιοχή
7. Σε τούτο μάλιστα συνηγορούν τα όσα αναφέρουν οι ίδιες οι καταγγέλλουσες. Αναφέρουν, ειδικότερα, ότι η […] εγκαταστάθηκε στο ακίνητο της CITROEN ΕΛΛΑΣ του […] τόσον ως Διανομέας όσον και ως Εξουσιοδοτημένο Συνεργείο και δη στις εγκαταστάσεις της […], οι οποίες απείχαν από τις δικές τους εγκαταστάσεις στην […], μόλις 2-2,5χλμ., γεγονός που καταρρίπτει τον ισχυρισμό περί αποκλειστικής παραχώρησης περιοχής, ενώ εξάλλου από τα διαλαμβανόμενα στην καταγγελία δεν επιβεβαιώνεται και ο ισχυρισμός των καταγγελλουσών αριθμός των διανομέων στην ίδια συμβατική περιοχή ή επιβολή στόχων πώλησης. Επιτρέπεται η εισδοχή στο σύστημα εκείνων των διανομέων οι οποίοι είτε διαθέτουν στους καταναλωτές ορισμένες ελάχιστες ποσότητες ή μπορούν να εγγυηθούν ένα ορισμένο κύκλο εργασιών. Ως αποτέλεσμα των διπλών αυτών κριτηρίων κάθε κατασκευαστής αυτοκινήτων έχει μεγάλη διακριτική ευχέρεια ως προς το πώς θα οργανώσει το δίκτυο διανομής, ιδιαίτερα ως προς το μέρος που ο διανομέας θα δραστηριοποιηθεί (συμβατική περιοχή) και ως προς τον αριθμό εκείνων των μεταπωλητών που θα ανήκουν στο δίκτυο. Και οι δύο κατηγορίες ποιοτικών και ποσοτικών κριτηρίων επιλέγονται με γνώμονα το συμφέρον του κατασκευαστή, ήτοι κατά πόσο εξυπηρετούν και εντάσσονται στη γενικότερη πολιτική marketing που έχει υιοθετήσει. 62 Βλ. Κανονισμό 1400/2002 άρθρο 3 παρ. 1, επεξηγηματικό φυλλάδιο Κανονισμού 1400/2002 παρ. 24 και το υπ’ αριθμ. πρωτ. 483/10.09.2021 υπόμνημα των καταγγελλουσών εταιρειών, παρ.
8. Σημειώνεται ότι ο ΚΟΑ δεν εφαρμόζεται σε κάθετες συμφωνίες των οποίων το αντικείμενο εμπίπτει στο πεδίο άλλων κανονισμών απαλλαγής κατά κατηγορία εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά στους εν λόγω Κανονισμούς (αρ. 2 παρ.5 ΕΚ 330/2010). Επιπλέον σύμφωνα με το άρθρο 3 του ΕΚ 461/2010, ο ΕΚ 330/2010 εφαρμόζεται στις κάθετες συμφωνίες που αφορούν την αγορά, την πώληση ή τη μεταπώληση καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων από 1.6.2013 , ήτοι σε χρόνο μεταγενέστερο της λήξης της συνεργασίας των καταγγελλουσών με την πρώτη καταγγελλόμενη. 63 Βλ. σχετικά και το υπ’ αριθμ. πρωτ. 483/10.09.2021 υπόμνημα των καταγγελλουσών εταιρειών, παρ.
9. 64 Όπως αναφέρει η πρώτη καταγγελλόμενη με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 700/03.12.2021 συμπληρωματικό της υπόμνημα (βλ. παρ. 19), […]. 65 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς, ΕΕ C 130 της 19.5.2010, σ. 1-
10. 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ περί παροχής προστασίας εκ μέρους της CITROEN ΕΛΛΑΣ σε άλλους διανομείς για «δικές τους περιοχές».
11. Μάλιστα, η CITROEN ΕΛΛΑΣ, σε απάντηση σε επιστολή της πρώτης καταγγέλλουσας με την οποία αναφέρεται στο συγκεκριμένο θέμα και δη στην εγκατάσταση της […] ΑΕ στο […] και διαμαρτύρεται για διακριτική μεταχείριση εις βάρος της, αναφέρει τα εξής «Σας έχουμε και κατά το παρελθόν τονίσει πως οι συνεργασίες στις οποίες επιλέγει να προχωρήσει νομίμως η CITROEN ΕΛΛΑΣ με οιονδήποτε, αφορούν την ίδια την CITROEN ΕΛΛΑΣ και κανέναν άλλο. Μην προσπαθείτε να περιορίσετε τον υγιή ανταγωνισμό που πρέπει να αναπτύσσεται προκαταλαμβάνοντας καθ’όλα νόμιμες καταστάσεις»
13. Ο ισχυρισμός των καταγγελλουσών ότι η σύμβαση εισάγει την έννοια της περιοχής είναι λανθασμένος κατά τα ανωτέρω, ενώ παράλληλα σημειώνεται ότι ο συμβατικός ορισμός εγκατάστασης από την οποία θα ασκείται η συμβατική δραστηριότητα - το οποίο φαίνεται να υπονοούν οι καταγγέλλουσες - σε καμία περίπτωση δεν συνεπάγεται και αποκλειστική παραχώρηση περιοχής. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρεται ότι τα προβλεπόμενα στην σύμβαση σχετικά με ότι «Ο Διανομέας θα δραστηριοποιείται κυρίως στην γεωγραφική περιοχή της Αθήνας ([…]) σύμφωνα με όσα ειδικότερον εν προκειμένω προβλέπονται στον Κανονισμό», δεν συνιστούν αποκλειστική παραχώρηση περιοχής, αλλά μόνο προσδιορισμό της – ευρύτερης - μάλιστα περιοχής (Αθήνα), στην οποία θα δραστηριοποιούνται οι καταγγέλλουσες.
14. Αντίστοιχα ισχύουν και για τη σύμβαση εξουσιοδοτημένου συνεργείου, στην οποία προβλέπεται67 ότι παρέχεται «στο Εξουσιοδοτημένο Συνεργείο το μη αποκλειστικό δικαίωμα να παρουσιάζεται ως εγκεκριμένο συνεργείο CITROEN και να διαθέτει προς τους τελικούς πελάτες τις ακόλουθες υπηρεσίες και προϊόντα…»
15. Τούτο επιβεβαιώνεται εξάλλου και από την ένορκη βεβαίωση […]68, όπου αναφέρεται ότι όταν η CITROEN ΕΛΛΑΣ υπέγραψε τις Συμβάσεις με τις εταιρείες ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ, στην ευρύτερη μη αποκλειστική περιοχή στην οποία βρίσκονταν οι εγκαταστάσεις των καταγγελλουσών και σε ακτίνα 12 χλμ, υπήρχαν τέσσερα

(4)σημεία πώλησης και πέντε

(5)εξουσιοδοτημένα συνεργεία

2. Συναφώς, το ανωτέρω συμπέρασμα της Επιτροπής σχετικά με την φύση του δικτύου CITROEN συνάδει με σχετικές Αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων. Ειδικότερα, από την υπ’ αριθμ. πρωτ. 495/20.09.2021 προσθήκη των καταγγελλουσών εταιρειών (παρ. 18.4-18.6) προκύπτει ότι οι αγωγές που κατέθεσαν πρώην διανομείς70 της πρώτης καταγγελλόμενης εταιρείας κατά της Σύμβασης διανομής απορρίφθηκαν71 και, συνεπώς, κατά την Βλ. σχετικό 11 της καταγγελίας. Η έντονη γραφή από τον συντάκτη της παρούσας. Βλ. άρθρο 2.1 68 Υπ’ αριθμ. 7254/2016 ενώπιον […] 69 Συγκεκριμένα,

(1)[…] δραστηριοποιείτο η CITROEN ΕΛΛΑΣ,

(2)στη […] η ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ Α.Ε.,

(3)στη […] η ΧΑΝΙΑΔΑΚΗΣ Α.Ε και

(4)η [...]. Στην ίδια περιοχή δραστηριοποιούντο και πέντε

(5)Εξουσιοδοτημένα Συνεργεία. Εκτός από τις ανωτέρω 4 επιχειρήσεις που διατηρούσαν και Εξουσιοδοτημένο Συνεργείο, υπήρχε και το Εξουσιοδοτημένο Συνεργείο […]. 70 «[…]» – «[…]». 71 Βλ. την υπ’ αριθμ. 3442/2020 Απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών («[…]») και τις α) υπ’ αριθμ. 3135/2018 Απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, β) υπ’ αριθμ. 4642/2020 Απόφαση του Εφατείου Αθηνών («[…]»). Οι ανωτέρω αποφάσεις των δικαστηρίων έχονται σε συνέχεια των υπ’ αριθμ 66 67 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καταγγέλλουσα, το δίκτυο διανομής της είναι επιλεκτικής και ποσοτικής διανομής με συμβατικούς όρους και πρακτική εφαρμογή που συνάδει με το δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού

1. V.2 Η Διάρκεια των Συμβάσεων και το Χρονικό Λήξης της Συνεργασίας μεταξύ των Μερών
2. Η διάρκεια των συμβάσεων Διανομής αυτοκινήτων και Εξουσιοδοτημένου Συνεργείου που είχαν υπογράψει αντίστοιχα η πρώτη και η δεύτερη καταγγέλλουσα με την CITROEN ΕΛΛΑΣ παρατάθηκε με συμφωνία αμφότερων των μερών έως την […]. Υπενθυμίζεται ότι η τελευταία εν ισχύ μεταξύ τους σύμβαση συνήφθη στις […] και προέβλεπε διάρκεια ισχύος […].
3. Στο πλαίσιο κατάρτισης των νέων συμβάσεων για την συνέχιση της συνεργασίας των καταγγελλουσών με την πρώτη καταγγελλόμενη ενόψει της καταληκτικής ημερομηνίας των συμβάσεων στις […], οι καταγγέλλουσες το Νοέμβριο του 2010 κοινοποίησαν73 στην πρώτη καταγγελλόμενη την επιθυμία τους για συνέχιση της μεταξύ τους συνεργασίας, με την προϋπόθεση αφενός μεν να απαλειφθούν από τις νέες συμβάσεις οι όροι εκείνοι που περιέχονταν στις προηγούμενες συμβάσεις και ήταν κατά την άποψη τους αντίθετοι με τον ελεύθερο ανταγωνισμό και αφετέρου να παύσουν οι πρακτικές περιορισμού του ελεύθερου ανταγωνισμού που τους είχαν προκαλέσει σημαντική οικονομική ζημιά και ηθική βλάβη. Η CITROEN ΕΛΛΑΣ στις […] κοινοποίησε εξώδικες απαντήσεις74 στις καταγγέλλουσες, στις οποίες ανέφερε ότι προϋπόθεση για την ανανέωση της συνεργασίας ήταν η ικανοποίηση των κριτηρίων που θα έθετε ο Κατασκευαστής και η επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των μερών ως προς τους συμβατικούς όρους.
4. Ακολούθησε σειρά διαβουλεύσεων διάρκειας περίπου επτά

(7)μηνών, κατά τις οποίες οι καταγγέλλουσες εξέφρασαν την επιθυμία τους για ανανέωση των συμβάσεων τους υπό τον όρο κατά αρχάς να εισπράξουν χρηματική αποζημίωση75 από την CITROEN ΕΛΛΑΣ για την οικονομική ζημιά και την ηθική βλάβη που είχαν υποστεί και κατά δεύτερον να απαλειφθούν οι επίμαχοι όροι, που κατά την άποψή τους ήταν προβληματικοί, από τις νέες συμβάσεις και να παύσουν οι παράνομες πρακτικές.

1. Σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες, οι συζητήσεις συνεχίστηκαν δίχως να τους κοινοποιηθεί το κείμενο των νέων συμβάσεων και στις […] τους επιδόθηκε από την πρώτη καταγγελλόμενη η 1180/2017, 3879/2019 (Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών) και 3536/2020 (Εφετείο Αθηνών) Αποφάσεων, κατόπιιν αγωγών των καταγγελλουσών εταιρειών κατά των καταγγελλόμενων εταιρειών. 72 Σχετικά με την φύση της σχέσης μεταξύ των μερών της παρούσας βλ. και ανάλυση της παρούσας στις Ενότητες «ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗΣ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΛΛΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ» & «ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΙΑΝΟΜΕΑ/ΕΠΙΣΚΕΥΑΣΤΗ ΝΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΡΙΤΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ ΕΦΑΜΙΛΛΟ ΜΕ ΤΑ ΓΝΗΣΙΑ» κατωτέρω. Βλ. τα σχετ 94 και 95 της υπ’ αριθ. 10155/20.12.2012 καταγγελίας για τις από 24.11.2012 εκθέσεις επίδοσης και τις εξώδικες δηλώσεις των καταγγελλουσών εταιρειών προς την CITROEN ΕΛΛΑΣ. 74 Βλ. τα σχετ 96 και 97 της υπ’ αριθ. 10155/20.12.2012 καταγγελίας για τις από 30.11.2012 εξώδικες απαντήσεις της CITROEN ΕΛΛΑΣ στις δύο καταγγέλλουσες εταιρείες. 75 Βλ. σελ 107 της καταγγελίας, στην οποία οι καταγγέλλουσες αναφέρουν ότι εγχείρισαν στην CITROEN ΕΛΛΑΣ πίνακα με τις εκτιμήσεις τους για την οικονομική και ηθική ζημιά που είχαν υποστεί και ζήτησαν αποζημίωση. 73 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ από […] εξώδικη δήλωση 76 ενημέρωσης περί μη ανανέωσης των μεταξύ τους συμβάσεων, επικαλούμενη ότι οι καταγγέλλουσες έθεταν ως όρο για την υπογραφή τους, την «αβάσιμη», «υπέρογκη» και «παράλογη» απαίτησή καταβολής αποζημίωσης. Σε απάντηση77 σε σχετική ερώτηση, η CITROEN ΕΛΛΑΣ σημείωσε ότι οι καταγγέλλουσες προέβαλαν κατά τις συζητήσεις τους την απαίτηση καταβολής αποζημίωσης […]€ για την συνέχιση της συνεργασίας τους ή […]€ για την λήξη της συνεργασίας τους, την οποία η ίδια αρνήθηκε να ικανοποιήσει.
2. Εν συνεχεία, οι καταγγέλλουσες κοινοποίησαν στην πρώτη καταγγελλόμενη την από […] εξώδικη απάντηση τους με την οποία επιφυλάχθηκαν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους για την διασφάλιση των επιχειρηματικών συμφερόντων τους
3. Επιπλέον, την […] εμφανίστηκαν στις εγκαταστάσεις των καταγγελλουσών ο […], καθώς και υπάλληλοι της […] με την επωνυμία « […]» (συνεργάτες της εταιρείας « […]»), οι οποίοι κατόπιν σχετικής εντολής της πρώτης καταγγελλόμενης προέβησαν στην αποξήλωση περιστρεφόμενου φωτιζόμενου σήματος («λοχίας») των αυτοκινήτων CITROËN καθώς και των επιγραφών που ήταν τοποθετημένες στην πρόσοψη του καταστήματός τους. Οι προαναφερθείσες εργασίες ολοκληρώθηκαν μερικώς καθώς με παρέμβαση του Ι. Μερκουράκη αποχώρησαν τα συνεργεία
4. V.3 Η Καταγγελία
5. Όπως έχει προαναφερθεί80, στις 20 Δεκεμβρίου 2012 οι καταγγέλλουσες εταιρείες κατέθεσαν στην Υπηρεσία την υπ’ αριθ. πρωτ. 10155 καταγγελία κατά των καταγγελλόμενων εταιρειών για παραβάσεις των άρθρων 1 του ν. 703/1977 (ήδη άρθρο 1 του ν. 3959/2011) και 2 α του ν. 703/77, καθώς και των διαδοχικών Κανονισμών Ομαδικής Απαλλαγής (εφεξής και «ΚΟΑ») 1400/2002 και 461/
7. Σύμφωνα με την ανωτέρω καταγγελία, η πρώτη καταγγελλόμενη εφαρμόζει πρακτικές καθορισμού τιμής μεταπώλησης στους εξουσιοδοτημένους συνεργάτες της στην πώληση καινούργιων αυτοκινήτων και ανταλλακτικών. Κατά τις καταγγέλλουσες, οι συμβάσεις Διανομής αυτοκινήτων και Εξουσιοδοτημένου Συνεργείου, συμπεριλαμβανομένων των Παραρτημάτων τους, περιλαμβάνουν όρους που αντίκεινται στο δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού όπως α) τον περιορισμό του δικαιώματος του διανομέα να προσφύγει σε δικαστήρια, β) την περιορισμένη διάρκεια σύμβασης ανταλλακτικών, γ) τον περιοριστικό τρόπο ορισμού εμπειρογνωμόνων για φιλική επίλυση διαφορών, δ) λόγους καταγγελίας της σύμβασης που είναι αντίθετοι στον ΚΟΑ 1400/2002, ε) τον περιορισμό του δικαιώματος μεταβίβασης της επιχείρησης του διανομέα σε άλλο μέλος του δικτύου, στ) την επιβολή στόχων πωλήσεων, ζ) την υποχρέωση χρησιμοποιήσεως και πωλήσεως αποκλειστικώς εξοπλισμού και εξαρτημάτων που εμπορεύεται η Citroen ΕΛΛΑΣ ή εφάμιλλης ποιότητας, η) την επιβολή επισημάνσεως στο τιμολόγιο ότι ο εξοπλισμός ή τα εξαρτήματα δεν έχουν παραχθεί ή διατεθεί στο εμπόριο από τη CITROEN ΕΛΛΑΣ ή τον κατασκευαστή. Βλ. και το σχετ. 98 της υπ’ αριθ. 10155/20.12.2012 καταγγελίας. Βλ. και την υπ’ αριθ. 3825/27.4.2021 απαντητική επιστολή της CITROEN ΕΛΛΑΣ. 78 Βλ. σχετ. 99 της καταγγελίας. 79 Αποτέλεσμα της προσπάθειας αποξήλωσης των πινακίδων ήταν η ανταλλαγή εγκλήσεων μεταξύ των μερών. Συγκεκριμένα […]. Βλ τα σχετ. 105-107 της καταγγελίας. 80 Βλ. Ενότητα «ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ» της παρούσας. 76 77 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
8. Σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες, η CITROEN ΕΛΛΑΣ εφάρμοσε ακόμα σειρά εμπορικών πρακτικών που αντίκεινται στο δίκαιο του ανταγωνισμού όπως α) προνομιακή μεταχείριση μέλους δικτύου, β) επιβολή στους εξουσιοδοτημένους συνεργάτες ασφάλισης σε συγκεκριμένο ασφαλιστικό φορέα των αυτοκινήτων των πελατών τους και γ) επιβολή χρηματοδότησης και συνεργασίας με συγκεκριμένους χρηματοπιστωτικούς φορείς.
9. Επιπροσθέτως οι καταγγέλλουσες αναφέρουν ότι η δεύτερη καταγγελλόμενη, ήτοι η εταιρεία AUTOMOBILES CITROEN FRANCE εφαρμόζει πρακτικές παραβίασης του ευρωπαϊκού και ελληνικού δικαίου ανταγωνισμού μέσω της σύμπραξης της με την CITROEN ΕΛΛΑΣ. Κατά τους ισχυρισμούς81 των καταγγελλουσών εταιρειών, οι όροι των Συμβάσεων Διανομής αυτοκινήτων και Εξουσιοδοτημένων Συνεργείων και τα κριτήρια επιλογής των εξουσιοδοτημένων συνεργατών του ελληνικού δικτύου της CITROEN ΕΛΛΑΣ διαμορφώθηκαν κατόπιν ρητών και δεσμευτικών οδηγιών της κατασκευάστριας εταιρείας.
10. Σημειώνεται ότι καταγγελλόμενες πρακτικές δεν εξετάζονται υπό το πρίσμα του άρθρου 2 ν. 3959/2011 (πρώην 703/77), καθώς η CITROEN ΕΛΛΑΣ δεν έχει δεσπόζουσα θέση (βλ. ενότητα «ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ» ανωτέρω) και, άρα, δεν εμπίπτει στις διατάξεις του εν λόγω άρθρου
11. VI ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΔΙΚΑΙΟ VI.1 Εθνικό Διαχρονικό Δίκαιο
12. To άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 703/1977 (ήδη άρθρο 1 του ν. 3959/2011) απαγορεύει όλες τις συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων, όλες τις αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και κάθε εναρμονισμένη πρακτική που έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού, και ιδίως εκείνες οι οποίες συνίστανται στον άμεσο ή έμμεσο καθορισμό των τιμών αγοράς ή πωλήσεως ή άλλων όρων συναλλαγής, στον περιορισμό ή στον έλεγχο της παραγωγής και των αγορών, ή στην κατανομή των αγορών ή των πηγών εφοδιασμού. Βάσει των αρχών που διέπουν τη διαχρονική εφαρμογή του δικαίου, καθώς και των αρχών της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικούμενου, εφαρμοστέες είναι οι διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, οι οποίες ίσχυαν κατά τον χρόνο επέλευσης των γεγονότων που συνιστούν την παράβαση, χωρίς να έχει σημασία ο χρόνος κατά τον οποίο εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις και επιβάλλονται οι σχετικές κυρώσεις. Έτσι, κάθε συμπεριφορά η οποία έλαβε χώρα μέχρι την 20.4.2011 (ημερομηνία κατάργησης του ν. 703/1977 και θέσης σε ισχύ του ν. 3959/2011) και η οποία πιθανολογείται ότι πληροί την υπόσταση προβλεπόμενης στο άρθρο του ν. 703/1977 παράβασης, αξιολογείται βάσει αυτής της διάταξης. Ωστόσο, διαρκείς πιθανολογούμενες παραβάσεις, οι οποίες αν και ξεκίνησαν να λαμβάνουν χώρα νωρίτερα, συνεχίστηκαν να τελούνται και μετά το χρονικό σημείο έναρξης ισχύος του ν. 3959/2011 αξιολογούνται υπό τις διατάξεις του εν λόγω νόμου. Εν προκειμένω, οι πιθανολογούμενες παραβάσεις συνεχίστηκαν να τελούνται και μετά το χρονικό σημείο έναρξης ισχύος του ν. 3959/2011 και Βλ. σχετ. σελ 13 της υπ΄ αριθ. πρωτ. 3430/16.4.2021 επιστολής των καταγγελλουσών εταιρειών και τα σχετικά υπ’αρ. 43-
13. 82 Βλ. σχετικά και το υπ’ αριθμ. πρωτ. 483/10.09.2021 υπόμνημα των καταγγελλόμενων εταιρειών, παρ. 14-
14. 81 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συγκεκριμένα μέχρι την καταγγελία των συμβάσεων την 31.5.2011, οπότε αξιολογούνται με τις διατάξεις του ν. 3959/
16. Σε κάθε περίπτωση, υπενθυμίζεται ότι τα εφαρμοστέα εν προκειμένω άρθρα 1 του ν. 703/1977 και 1 του ν. 3959/2011 είναι αντίστοιχα (και σχεδόν πανομοιότυπα) και η αξιολόγηση των καταγγελλομένων συμπεριφορών δε θα διέφερε με την εφαρμογή της παλαιότερης ή της νεότερης διάταξης.
17. Σύμφωνα με τα ανωτέρω, προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 3959/2011 (πρώην 703/1977) είναι: • η ύπαρξη συμφωνίας, εναρμονισμένης πρακτικής μεταξύ επιχειρήσεων ή απόφασης ένωσης επιχειρήσεων και • αντικείμενο ή αποτέλεσμα της ανωτέρω συμφωνίας, εναρμονισμένης πρακτικής ή απόφασης να είναι ο αισθητός περιορισμός, η παρακώλυση ή η νόθευση του ανταγωνισμού.
18. Αντίστοιχες είναι και οι βασικές προϋποθέσεις που τάσσονται από τον ενωσιακό νομοθέτη για την εφαρμογή του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, εφόσον υπάρχει επηρεασμός του διακοινοτικού εμπορίου.
19. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να ερευνηθεί η συνδρομή ή μη των ως άνω προϋποθέσεων στην υπό κρίση υπόθεση. VI.2 Αναρμοδιότητα της ΕΑ να αποφανθεί ως προς το 2α του ν.703/77
20. Για το άρθρο 2α του προϊσχύοντος ν. 703/1977 αναφέρονται ειδικότερα τα εξής: Με το ν. 3784/200983 καταργήθηκε το άρθρο 2α του ν. 703/197784, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 38 του ν. 3784/2009 (μεταβατικές διατάξεις): «…
21. Για υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού, κατά τη θέση σε ισχύ του παρόντος νόμου, το άρθρο 2α του ν. 703/1977 εφαρμόζεται ως είχε προ της καταργήσεως του». Δεδομένου ότι η υπό εξέταση καταγγελία υπεβλήθη την 20η Δεκεμβρίου 2012, ήτοι μετά τη θέση σε ισχύ του ν. 3784/2009 (7.9.2009), αυτή δεν αποτελεί εκκρεμή υπόθεση υπό την έννοια του άρθρου 38 του ν. 3784/2009 και κατά συνέπεια η ΕΑ δεν είναι αρμόδια για την εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 2α του ν. 703/1977 κατά την αξιολόγηση της καταγγελίας. Ο σχετικός κανόνας έχει μεταφερθεί στο πλέγμα διατάξεων περί αθέμιτου ανταγωνισμού (ν. 146/1914) και εμπίπτει πλέον στην αρμοδιότητα των πολιτικών δικαστηρίων σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3784/
22. Ν. 3784/2009 «Αναθεώρηση Διατάξεων του ν. 703/1977 περί Ανταγωνισμού κ.ά. διατάξεις», ΦΕΚ Α΄ 137/7.8.
23. 84 Το εν λόγω άρθρο όριζε τα εξής: «Με την επιφύλαξη της εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 1 του ν. 703/1977 και του άρθρου 81 της Συνθ. Ε.Κ., απαγορεύεται η καταχρηστική εκμετάλλευση, από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, της σχέσης οικονομικής εξάρτησης στην οποία βρίσκεται προς αυτήν ή αυτές μία επιχείρηση, η οποία κατέχει θέση πελάτη ή προμηθευτή, ακόμη και ως προς ένα ορισμένο είδος προϊόντων ή υπηρεσιών και δεν διαθέτει ισοδύναμη εναλλακτική λύση. Η καταχρηστική αυτή εκμετάλλευση της σχέσης οικονομικής εξάρτησης δύναται να συνίσταται ιδίως στην επιβολή αυθαίρετων όρων συναλλαγής, στην εφαρμογή διακριτικής μεταχείρισης ή στην αιφνίδια και αδικαιολόγητη διακοπή μακροχρόνιων εμπορικών σχέσεων» 85 Με το άρθρο 29 του ν. 3784/2009 («Τροποποίηση του ν. 146/1914 περί Αθεμίτου Ανταγωνισμού») προστέθηκε στο ν. 146/1914 (ΦΕΚ 270 Α), μετά το άρθρο 18, σχετικό άρθρο 18α. 83 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
24. Συνεπώς, κατά την ομόφωνη κρίση της ΕΑ, οι επί του άρθρου 2α του ν. 703/1977 ερειδόμενες αιτιάσεις της υπό εξέταση καταγγελίας πρέπει να απορριφθούν λόγω έλλειψης αρμοδιότητας της Επιτροπής Ανταγωνισμού και παρέλκει για τον λόγο αυτό η περαιτέρω ουσιαστική εξέταση τους
25. VI.3 Παράγωγο Ενωσιακό Δίκαιο στον Τομέα της Αυτοκινητοβιομηχανίας
26. Η Ευρωπαική Επιτροπή (εφεξής και «Ε.Επ.»), κάνοντας χρήση της δυνατότητας που της παρέχει ο Κανονισμός 19/65/ΕΟΚ, υιοθέτησε σειρά ειδικών κανονισμών απαλλαγής κατά κατηγορίες για τις συμφωνίες διανομής, πώλησης και εξυπηρέτησης μετά την πώληση στον τομέα των αυτοκινήτων οχημάτων, λόγω των ιδιαιτεροτήτων που παρουσιάζουν τα συστήματα διανομής του συγκεκριμένου κλάδου και τα χαρακτηριστικά των σχετικών προϊόντων και υπηρεσιών.
27. Ο εφαρμοστέος για το διάστημα εμπορικής συνεργασίας των μερών Κανονισμός 1400/2002, τέθηκε σε ισχύ την 1η Οκτωβρίου 2002, με το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β), εφαρμόζεται από την 1η Οκτωβρίου 2005 και ίσχυσε έως την 31 η Μαΐου
28. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνέταξε επίσης αναλυτικό Επεξηγηματικό Φυλλάδιο με τίτλο «Διανομή και εξυπηρέτηση μετά την πώληση αυτοκινήτων οχημάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση» (εφεξής και «Επεξηγηματικό φυλλάδιο 2002»)
30. Ο συγκεκριμένος Κανονισμός καταλαμβάνει τις συμβάσεις μεταξύ των μερών στην παρούσα υπόθεση, δεδομένου ότι οι τελευταίες ξεκίνησαν να ισχύουν την 1.10.2003, ήτοι μετά την έναρξη ισχύος του εν λόγω Κανονισμού. Δεδομένου ότι η CITROEN ΕΛΛΑΣ εφήρμοζε σύστημα επιλεκτικής διανομής, ο Κανονισμός εφαρμόζεται ανεξαρτήτως του μεριδίου αγοράς της
31. Εξάλλου, όπως προκύπτει από τον φάκελο της υπόθεσης, την εφαρμογή του Κανονισμού 1400/2002 στην προκειμένη περίπτωση και στις δύο συμβάσεις – σύμβαση διανομής και σύμβαση εξουσιοδοτημένου συνεργείου - αποδέχονται και οι ίδιες οι καταγγελλόμενες
33. Ακολούθησε η έκδοση του ισχύοντος Κανονισμού 461/201090, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 1.6.201091 και διακρίνει μεταξύ των συμφωνιών που αφορούν τη διανομή καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων και των συμφωνιών που αφορούν την παροχή υπηρεσιών επισκευής Βλ. σχετικά και το υπ’ αριθμ. πρωτ. πρωτ. 483/10.09.2021 υπόμνημα των καταγγελλόμενων εταιρειών, παρ. 21-
34. 87 Δημοσιευμένο στο διαδίκτυο στη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/competition/sectors/motor_vehicles/legislation/legislation_ archive.html/. 88 Βλ. άρθρο 3 παρ.1 του Κανονισμού 1400/
35. Σημειώνεται πάντως ότι σε κάθε περίπτωση το μερίδιο αγοράς της CITROEN ΕΛΛΑΣ στην αγορά της διανομής καινούργών αυτοκινήτων οχημάτων είναι πολύ μικρό. Βλ. σχετικά και Πίνακα 1 της Ενότητας «Σχετική αγορά διανομής καινουργών αυτοκινήτων οχημάτων» ανωτέρω. 89 Βλ. Καταγγελία, όπου αναφέρεται συγκεκριμένα: «Δεχόμαστε ότι οι δύο συμφωνίες εμπίπτουν στον Κανονισμό» (εννοείται ο Κανονισμός 1400/2002) «(και επομένως ρυθμίζονται από αυτόν)» 90 Βλ. σχετικά https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX%3A32010R
36. 91 Ο κανονισμός είναι γνωστός και ως Motor Vehicle Block Excemption Regulation (MVBER). Δυνάμει του άρθρου 1 του «Κανονισμός (ΕΕ) 2023/822 της Επιτροπής της 17ης Απριλίου 2023 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 461/2010 όσον αφορά την περίοδο εφαρμογής του», «[η] ισχύς του ….. κανονισμού λήγει την 31η Μαΐου 2028.». Βλ. σχετικά https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX%3A32023R
37. 86 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ και συντήρησης και τη διανομή ανταλλακτικών (δευτερογενής αγορά αυτοκινήτων)
38. Συγκεκριμένα, παρατάθηκε μέχρι τις 31 Μαΐου 2013 η εφαρμογή των σχετικών διατάξεων του Κανονισμού 1400/2002 που αφορούσαν τις κάθετες συμφωνίες για την αγορά, πώληση ή μεταπώληση καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων και προβλέφθηκε ότι επέκεινα οι κάθετες συμφωνίες για την αγορά, πώληση και μεταπώληση καινουργών αυτοκινήτων οχημάτων θα καλύπτονται από τον γενικό ΚΟΑ επί κάθετων συμφωνιών, ήτοι τον Κανονισμό 330/2010, ενώ, όσον αφορά στις κάθετες συμφωνίες για την αγορά, πώληση ή μεταπώληση ανταλλακτικών αυτοκινήτων οχημάτων και την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης αυτοκινήτων οχημάτων, προβλέφθηκε η υπαγωγή τους στις διατάξεις του νέου Κανονισμού 461/2010, από την έναρξη ισχύος αυτού, χωρίς πρόβλεψη μεταβατικής περιόδου
40. Ειδικότερα, εν προκειμένω, για την αξιολόγηση των συμφωνιών στο πλαίσιο της συναφθείσας από […] «Σύμβασης Διανομής αυτοκινήτων», με έναρξη ισχύος την 1η Οκτωβρίου 2003, μεταξύ της CITROΕN ΕΛΛΑΣ και της πρώτης των καταγγελλουσών εφαρμόζεται ο Κανονισμός 1400/2002 για όλη τη διάρκεια ισχύος της. Αντίστοιχα για την από […], με έναρξη ισχύος 1 Οκτωβρίου 2003 «Σύμβαση εξουσιοδοτημένου συνεργείου», συναφθείσα με τη δεύτερη των καταγγελλουσών, σε ό,τι αφορά την πώληση ανταλλακτικών και την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης, εφαρμόζεται μέχρι τις 31.5.2010 ο Κανονισμός 1400/2002 και για το διάστημα από 1.6.2010 μέχρι […] (οπότε και έληξε η ισχύς της Σύμβασης συνεργείου) εφαρμόζεται ο Κανονισμός 461/
41. VI.3.1 Η έννοια της «επιχείρησης»
42. Ως «επιχείρηση», κατά το δίκαιο προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού, νοείται κάθε φυσικό πρόσωπο ή οικονομική ενότητα που ασκεί εμπορική ή άλλη οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς του και από τον τρόπο χρηματοδότησής του
43. Ειδικότερα, η ύπαρξη επιχείρησης προϋποθέτει αυτονομία οικονομικής δράσης και συνακόλουθα πλήρη ανάληψη των οικονομικών κινδύνων που συνεπάγεται η εκάστοτε Το νέο θεσμικό πλαίσιο αποσαφηνίστηκε περαιτέρω από την Ανακοίνωση της Ε.Επ. «Συμπληρωματικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τους κάθετους περιορισμούς σε συμφωνίες για την πώληση και επισκευή αυτοκινήτων οχημάτων και για τη διανομή ανταλλακτικών αυτοκινήτων οχημάτων» (ΕΕ C 138/16 της 28.5.2010). Η ως άνω Ανακοίνωση εφαρμόζεται συνδυαστικά και συμπληρωματικά με τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς (ΕΕ C 130/1 της 19.5.2010) 93 Βλ. «Συμπληρωματικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τους κάθετους περιορισμούς σε συμφωνίες για την πώληση και επισκευή αυτοκινήτων οχημάτων και για τη διανομή ανταλλακτικών αυτοκινήτων οχημάτων» (ΕΕ C 138/16 της 28.5.2010). Για τις προβλέψεις των συμβάσεων αυτών που δεν αφορούν στην εμπορία καινουργών αυτοκινήτων οχημάτων, ανταλλακτικών και σε υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης (ιδίως, επειδή αφορούν εξαρτήματα και εξοπλισμό, όπως θα αναλυθεί εκτενώς κατωτέρω), εφαρμόζεται ο γενικής απαλλαγής Κανονισμός 2790/1999 μέχρι 31.5.2010 και, για το μετέπειτα διάστημα, ο επίσης γενικής απαλλαγής Κανονισμός 330/
44. 94 Σχετικά με τα μερίδια αγοράς μεταξύ αγοραστή – προμηθευτή βλ. Ενότητα «ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ» της παρούσας. 95 Βλ. C-218/00, Cisal di Batistello Venanzio, 2002 I-00691σκ. 22 C-180-184/98, Pavlov., Συλλ. 2000 I-06451 σκ. 74, C-55/96, Job Centre, Συλλ. 1997, Ι-7119, σκ. 21ΔΕΕ, C-41/90, Hofner και Elser, Συλλ.1991, Ι-1979 σκ. 21, C-67/96, Albany, Συλλ. 1999, I-5751, σκ. 77, C-244/94, Fédération française des sociétés d'assurance κ.λπ., Συλλογή 1995, σ. Ι-4013, σκέψη 14και ΕΑ 292/IV/2005, Οδοντιατρικοί Σύλλογοι, παρ.2.1, η οποία επικυρώθηκε από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών με τις υπ’ αριθ. 1026/2007, 1027/2007 και 1028/2007 αποφάσεις του, και 518/VI/2011, Μεσίτες, σκ. 102, η οποία επικυρώθηκε από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών με τις υπ’ αριθ. 2821/2013 και 502/2013 αποφάσεις του. 92 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οικονομική δραστηριότητα Με άλλα λόγια, επιχείρηση είναι κάθε οντότητα που ασκεί οικονομική δραστηριότητα και διαθέτει αποφασιστική αυτονομία ως προς τον καθορισμό της συμπεριφοράς της στην αγορά, ανεξαρτήτως εάν πρόκειται για φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή για οργανωμένο σύνολο προσώπων και παραγωγικών μέσων χωρίς νομική προσωπικότητα
45. Ειδικότερα, η ύπαρξη επιχείρησης προϋποθέτει αυτονομία οικονομικής δράσης και συνακόλουθα πλήρη ανάληψη των οικονομικών κινδύνων που συνεπάγεται η εκάστοτε οικονομική δραστηριότητα
46. Δύο είναι συνεπώς οι βασικές συνιστώσες της εννοιολογικής αυτής οριοθέτησης: αφενός η οικονομική δραστηριότητα, αφετέρου η αυτοτέλεια του φορέα αυτής. Ως δε οικονομική δραστηριότητα νοείται κάθε δραστηριότητα προσφοράς αγαθών ή υπηρεσιών σε δεδομένη αγορά
48. Εν προκειμένω, τόσο οι καταγγέλλουσες όσο και οι καταγγελλόμενες εταιρείες πραγματοποιούν οικονομική δραστηριότητα και ως εκ τούτου συνιστούν επιχειρήσεις κατά την έννοια των διατάξεων του ελεύθερου ανταγωνισμού. Εξάλλου, όπως ορίζεται ρητά στις εξεταζόμενες μεταξύ τους συμβάσεις και δεν αμφισβητείται από τις καταγγέλλουσες εταιρείες, οι τελευταίες αποτελούσαν ανεξάρτητες επιχειρήσεις ενταγμένες στο δίκτυο της CITROEN ΕΛΛΑΣ και δρούσαν στο δικό τους όνομα και για ίδιο λογαριασμό και με δική τους αποκλειστικά ευθύνη
49. VI.3.2 Η ύπαρξη «συμφωνίας»
50. Θεωρείται ότι υφίσταται «συμφωνία» όταν τα μέρη, ρητά ή σιωπηρά, εγκρίνουν από κοινού σχέδιο που καθορίζει τις κατευθυντήριες γραμμές της αμοιβαίας δράσης τους (ή αποχής από τη δράση) στην αγορά. Για τους σκοπούς εφαρμογής των ανωτέρω άρθρων αρκεί οι επιχειρήσεις να έχουν εκφράσει την κοινή τους βούληση να συμπεριφερθούν στην αγορά κατά καθορισμένο τρόπο
51. Συμφωνίες, κατά τις διατάξεις του δικαίου του ανταγωνισμού, είναι κατεξοχήν οι συμβάσεις με την έννοια του αστικού δικαίου. Περαιτέρω, η έννοια καλύπτει τις συμφωνίες που συνάπτονται τόσο μεταξύ ανταγωνιστών που δρουν στο ίδιο επίπεδο (οριζόντιες), όσο και μεταξύ επιχειρήσεων που δρουν σε διαφορετικό επίπεδο της αλυσίδας παραγωγής ή διανομής (κάθετες)
53. Στην υπό εξέταση υπόθεση, οι συναφθείσες: α) «Σύμβαση Διανομής Αυτοκινήτων» και β) «Σύμβαση Εξουσιοδοτημένου Συνεργείου», εμπίπτουν ευθέως στην έννοια της «συμφωνίας» Βλ. Λ. Αθανασίου σε Δ. Τζουγανάτος (επιμ.), «Δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού», Νομική Βιβλιοθήκη, 2013 97 Βλ. ενδεικτικά ΠΕΚ Τ-23/09 Conseil national de l’Ordre des pharmaciens (CNOP) και Conseil central de la section G de l’Ordre national des pharmaciens (CCG) κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Συλλ. 2010 ΙΙ-05291, σκ. 70-71 και ΕΑ 563/V II/2013, σ κ.
54. 98 Βλ. ενδεικτικά ΔΕΚ C-35/96 Επιτροπή κατά Ιταλίας (CNSD) Συλλ. 1998 σ. I-3851, σκ. 36, ΔΕΚ C-118/85, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 1987, σελ. 2599, σκ. 7 , ΕΑ 563/ VII/2013, σ κ. 71, EA 430/V/2009, σελ. 6 και ΕΑ 317/V/2006, σελ. 16,
55. 99 Βλ. άρθρο 3.
56. της Σύμβασης Διανομής και αντιστοίχου περιεχομένου άρθρο 3.
57. στη Σύμβαση Εξουσιοδοτημένου Συνεργείου. Το ως άνω άρθρο στη Σύμβαση Διανομής ορίζει ότι «[…]». 100 Βλ. ενδεικτικά, ΔΕφΑθ 559/2010, σκ. 17, ΔΕφΑθ 2891/2009, σκ. 18, καθώς και νομολογία στην οποία παραπέμπουν, ειδικότερα ΔΕΚ 41/69, Chemiefarma κατά Επιτροπής, Ελληνική Ειδική Έκδοση 1969-1971, σ. 397, σκ. 112, ΠΕΚ T-41/96, Bayer κατά Επιτροπής, Συλλ. 2000 σ. ΙΙ-3383 σκ. 67-69, T-208/01, Volkswagen κατά Επιτροπής, Συλλ. 2003 σ. Ι-8955 σκ. 30-
58. 101 Βλ. για την έννοια της κάθετης συμφωνίας τον Κανονισμό (ΕΕ) 330/2010 και Κανονισμό (ΕΕ) 461/2010 άρθρο 1(α), Κανονισμό 1400/2002 άρθρο 1(γ) καθώς και ενδεικτικά ΕΑ 612/2015 παρ. 72 και στην νομολογία στην οποία παραπέμπει. 96 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κατά τα προεκτεθέντα, και δη στην έννοια της κάθετης συμφωνίας μεταξύ επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικό επίπεδο στην αλυσίδα διανομής.
59. Σε σχέση με εξεταζόμενες ενέργειες και ρυθμίσεις των εμπλεκομένων που δεν αποτελούν αντικείμενο των επίμαχων συμβάσεων, όπως λ.χ. η αποστολή στο δίκτυο εγκυκλίων, ώστε να συνάγεται άνευ ετέρου ο εμπίπτον στην έννοια της «συμφωνίας» χαρακτήρας τους, επισημαίνονται τα ότι, η ισχυρή θέση του κατασκευαστή ή γενικού εισαγωγέα σε ένα δίκτυο διανομής αυτοκινήτων αποτυπώνεται συχνά στη δυνατότητα που έχει μέσω μονομερών εκδηλώσεων («εγκυκλίων ή ανακοινώσεων πολιτικής») να επεμβαίνει στη συμπεριφορά των διανομέων/εξουσιοδοτημένων επισκευαστών. Αυτό δημιουργεί ερώτημα αν υφίσταται συμφωνία με την έννοια του άρθρου 1 ν. 3959/2011 (πρώην 703/1977) και του αντιστοίχου άρθρου 101 ΣΛΕΕ, δεδομένου ότι μονομερείς πράξεις ή οδηγίες του ενός μέρους προς το άλλο δεν συνιστούν απαραίτητα συμφωνία κατά την παραπάνω έννοια. Ο «μονομερής» καθορισμός όρων συναλλαγής με εγκυκλίους και προτροπές δεν συνεπάγεται όμως άνευ άλλου τινός και την έλλειψη συμφωνίας. Προκειμένου να εξαχθεί συμπέρασμα λαμβάνονται υπόψη οι συνθήκες της συγκεκριμένης περίπτωσης και ειδικότερα αν με την εγκύκλιο ή οδηγία συγκεκριμενοποιούνται ή εξειδικεύονται υπάρχουσες συμφωνίες μεταξύ των μερών. Κεντρική θέση της Ε.Επ. και του ΔΕΕ είναι ότι στην έννοια της συμφωνίας υπάγεται κάθε μέτρο που λαμβάνεται στο πλαίσιο τρεχουσών επιχειρηματικών συναλλαγών
60. Στο πλαίσιο αυτό κάθε σύμφωνη προς τη σύμβαση πράξη ή πρακτική ή συγκεκριμενοποίηση βασικών συμβατικών υποχρεώσεων θεωρείται ότι μπορεί να υπαχθεί στην έννοια της συμφωνίας, εφόσον τελείται στο πλαίσιο ενός συστήματος διανομής. Η ένταξη ενός διανομέα σε ένα επιλεκτικό δίκτυο διανομής συνεπάγεται τη ρητή ή σιωπηρή αποδοχή από μέρους των συμβαλλομένων της πολιτικής που εφαρμόζει η επιχείρηση
62. Βάσει των ανωτέρω, εμπίπτουν, εν προκειμένω, στην έννοια της συμφωνίας και οι εκδοθείσες από την CITROEN ΕΛΛΑΣ εγκύκλιοι, δεδομένου ότι με αυτές συγκεκριμενοποιούνται και εξειδικεύονται υπάρχουσες συμφωνίες μεταξύ των μερών και εντάσσονται στο σύστημα διανομής στο οποίο ανήκαν οι καταγγέλλουσες. VI.3.3 Αντικείμενο ή αποτέλεσμα περιοριστικό του ανταγωνισμού
63. Σύμφωνα με πάγια ενωσιακή και εθνική νομολογία, για τους σκοπούς του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 703/1977 και του ν. 3959/2011, αρκεί να διαπιστωθεί ότι κάποιο μέτρο ή κάποια πρακτική έχει ως αντικείμενο την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού. Όταν το αντικείμενο ή ο σκοπός (object) του μέτρου είναι αντιανταγωνιστικός, εμπίπτει αυτοδίκαια στην απαγόρευση των ανωτέρω διατάξεων, χωρίς να Βλ. 98/273/ΕΚ: Απόφαση της Επιτροπής της 28ης Ιανουαρίου 1998 στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΚ (Υπόθεση IV/35.733 - VW), ΕΕ Λ 124 της 25.4.1998, σκ. 128 και επικύρωση από το ΔΕΚ C-338/00, Volkswagen AG κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 2003 I-09189, σκ. 65 103 Βλ. Μ.Θ. Μαρίνο, Η διανομή αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Κανονισμός 1400/2002/ΕΚ, Π.Ν. Σάκκουλας, 2005 και εκεί αναφερόμενο νομολογία. Βλ. και 98/273/ΕΚ: Απόφαση της Επιτροπής της 28ης Ιανουαρίου 1998 στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΚ (Υπόθεση IV/35.733 - VW), ΕΕ Λ 124 της 25.4.1998, σκ. 128 και 107/82, Allgemeine Elektricts-Gesellschaft AEG-Telefunken AG / Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Συλλογή 1983, σ.
64. 102 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ απαιτείται απόδειξη συγκεκριμένου αντι-ανταγωνιστικού αποτελέσματος (effect), έστω δυνητικού
66. Σε σχέση με τον κατ’ αποτέλεσμα περιορισμό του ανταγωνισμού, εάν μια κάθετη συμφωνία δεν έχει ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού, πρέπει να εξετασθεί μήπως έχει αισθητά αποτελέσματα που περιορίζουν τον ανταγωνισμό, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα πραγματικά όσο και τα δυνητικά αποτελέσματά της. Για να έχει μια συμφωνία αποτελέσματα που περιορίζουν τον ανταγωνισμό πρέπει να έχει, πραγματικό ή ενδεχόμενο, αισθητά δυσμενή αντίκτυπο σε μία τουλάχιστον από τις παραμέτρους του ανταγωνισμού στην αγορά, όπως η τιμή, η παραγωγή, η ποιότητα του προϊόντος, η ποικιλία των προϊόντων ή η καινοτομία
68. Στην Ενότητα «Καταγγελλόμενες πρακτικές και νομική αξιολόγησης» κατωτέρω, εξετάζεται λεπτομερώς, βάσει των στοιχείων του φακέλου της υπόθεσης, εάν οι επιμέρους καταγγελλόμενες πρακτικές πριν και μετά τη λήξη της συνεργασίας μεταξύ των μερών έχουν κατ’ αντικείμενο ή κατ’ αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού.. VI.4 Επηρεασμός ενδοκοινοτικού εμπορίου & δυνατότητα εφαρμογής των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης (101 και 102 ΣΛΕΕ)
69. Για την εφαρμογή των ενωσιακών διατάξεων των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης (νυν 101 και 102 ΣΛΕΕ)106, μοναδική επιπλέον προϋπόθεση σε σχέση με αυτές που τάσσουν οι ανωτέρω διατάξεις του εθνικού δικαίου, αποτελεί η δυνατότητα της υπό εξέταση συμπεριφοράς να επιδράσει στο ενδοκοινοτικό εμπόριο. Το κριτήριο του επηρεασμού του ενδοκοινοτικού εμπορίου είναι αυτόνομο κριτήριο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, το οποίο εκτιμάται ad hoc107, και οριοθετεί το πεδίο εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου του ανταγωνισμού.
70. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 1 του Κανονισμού 1/2003 του Συμβουλίου για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης (πλέον Βλ. ενδεικτικά ΣτΕ 2007/2013, σκ. 17, όπου και πάγια σχετική ενωσιακή νομολογία, καθώς και ΔΕφΑθ 502/2013, ΔΕφΑθ 1001/2006, σκ. 16, καθώς και ΔΕΕ C-67/13, Groupement des cartes bancaires (CB) κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δημοσιευμένο στην ψηφιακή συλλογή, σκ. 40, C- 226/2011, Expedia, δημοσιευμένο στην ψηφιακή Συλλογή, σκ. 15 και ΔΕΚ C-209/07 Irish Beef, Συλλ. 2008 σελ. I-08637, σκ. 16-21, ΔΕΚ 45/85 Verband der Sachversicherer κατά Επιτροπής, Συλλ. 1987, σελ. 405, σκ. 39, ΠΕΚ συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-49/02 έως T-51/02, Brasserie κατά Επιτροπής, Συλλ. 2005 σελ. II-03033, σκ. 97, 108 και 178, ΠΕΚ. T-62/98 Volkswagen κατά Επιτροπής, Συλλ. 2000, σ. ΙΙ-2707, σκ. 178, ΠΕΚ συνεκδ. υποθ. συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-305/94, T-306/94, T-307/94, T-313/94 έως T-316/94, T-318/94, T-325/94, T-328/94, T-329/94 και T-335/94, Limburgse Vinyl Maatschappij NV κλπ. κατά Επιτροπής, Συλλ. 1999 σ.ΙΙ- 931, σκ. 741.πρόσφατες αποφάσεις ΔΕΕ της 13.12.2012, υποθ. C-226/2011-Expedia και της 11.9.2014, υποθ. C-67/13- και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία. 105 Βλ. ενδεικτικά ΕΑ 612/2015 παρ.
71. 106 Από την 1η Δεκεμβρίου 2009, τα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης ΕΚ έγιναν άρθρα 101 και 102 αντίστοιχα, της ΣΛΕΕ. Τα δύο σύνολα διατάξεων είναι κατ’ ουσία ταυτόσημα. Για τους σκοπούς της παρούσας, οι αναφορές στα άρθρα 101 και 102 της ΣΛΕΕ νοούνται, κατά περίπτωση, ως αναφορές στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης ΕΚ. 107 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ΕΕ C 101/81, της 27.04.2004, σημ. 12 καθώς και αποφάσεις ΕΑ 590/2014, σκ. 246, ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 271, ΕΑ 520/VI/2011, σκ.
72. 104 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ άρθρα 101 και 102 ΣΛΕΕ αντιστοίχως) 108, οσάκις οι αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών ή τα εθνικά δικαστήρια εφαρμόζουν την εθνική νομοθεσία ανταγωνισμού σε συμφωνίες, αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων ή εναρμονισμένες πρακτικές κατά την έννοια του άρθρου 81 παρ. 1 ΣυνθΕΚ (ή/και 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ), οι οποίες είναι πιθανόν να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών κατά την έννοια της διάταξης αυτής, εφαρμόζουν επίσης το άρθρο 81 ΣυνθΕΚ (ή/και 101 ΣΛΕΕ), στις εν λόγω συμφωνίες, αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές. Όταν οι αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών ή τα εθνικά δικαστήρια εφαρμόζουν την εθνική νομοθεσία ανταγωνισμού σε τυχόν καταχρηστική πρακτική που απαγορεύεται από το άρθρο 82 ΣυνθΕΚ (ή/και 102 ΣΛΕΕ), εφαρμόζουν επίσης το άρθρο 82 ΣυνθΕΚ (ή/και 102 ΣΛΕΕ)
74. Συναφώς, για να είναι σε θέση μια συμφωνία να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, θα πρέπει, βάσει ενός συνόλου νομικών και πραγματικών στοιχείων, να μπορεί να πιθανολογηθεί επαρκώς ότι μπορεί να ασκήσει άμεση ή έμμεση, πραγματική ή δυνητική, επίδραση στα εμπορικά ρεύματα μεταξύ κρατών μελών, τούτο δε κατά τρόπο που να προκαλείται φόβος ότι θα μπορούσε να εμποδίσει την πραγματοποίηση ενιαίας αγοράς μεταξύ κρατών μελών
75. Για να διαπιστωθεί εάν εφαρμόζεται το ενωσιακό δίκαιο σε συγκεκριμένη υπόθεση δεν είναι αναγκαίο η συμφωνία ή η πρακτική να έχει ή να είχε επηρεάσει πραγματικά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, γεγονός άλλωστε το οποίο, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, δυσχερώς μπορεί να αποδειχθεί επαρκώς κατά νόμο 111, αρκεί να «δύναται» να έχει αυτό το αποτέλεσμα
77. Ειδικότερα, η έννοια της επίδρασης στα εμπορικά ρεύματα δεν προϋποθέτει μόνο τον περιορισμό ή τη μείωση του εμπορίου, αλλά οποιαδήποτε διαφοροποίηση των εμπορικών ρευμάτων, αρκεί αυτή να είναι αισθητή
78. Το κριτήριο αυτό πληρούται, επομένως, όταν η υπό εξέταση κάθε φορά συμπεριφορά δύναται να έχει ένα ελάχιστο επίπεδο διασυνοριακών επιπτώσεων στο εσωτερικό της Ένωσης
79. Σχετικά με την έννοια του «αισθητού» χαρακτήρα του επηρεασμού του εμπορίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθιερώνει, ειδικά ως προς τις συμφωνίες που από την ίδια τους τη φύση115 δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης, ΕΕ L 1/1, της 04.01.
80. 109 Βλ. Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης» ΕΕ C 2004 101/81 παρ. 9 καθώς και αποφάσεις ΕΑ 590/2014, σκ. 245, ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 272, ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 137 και αποφάσεις ΔΕφΑθ 2458/2017, σκ. 21, ΔΕφΑθ 869/2013, σκ.
81. 110 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΕΑ 590/2014, σκ. 246, ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 138, ΔΕΚ C-209/78 VanLandewyck κατά Επιτροπής Συλλ. 1980 σελ. 3125, σκ. 170, και ΔΕΚ C-219/95P FerriereNord κατά Επιτροπής Συλλ. 1997 σελ. Ι-4411, σκ.
82. 111 Βλ. σχετικά αποφάσεις ΔΕφΑθ 2458/2017, σκ. 8 και ΔΕφΑθ 4055/2017, σκ.
83. 112 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ό.π., παρ. 23 επ. και 47 και απόφαση ΔΕΚ C-219/95P FerriereNord κατά Επιτροπής Συλλ. 1997 σελ. Ι-4411, σκ.
84. 113 Βλ. Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης», ο.π., παρ. 13 καθώς και απόφαση 22/71 Béguelin, Συλλ. 1971, σελ. 949 σκ.
85. 114 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές, ο.π., σημ. 8, 12, 13, 34, 77 καθώς και αποφάσεις ΕΑ 590/2014, σκ. 246, ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 273, ΕΑ 520/VI/2011, σκ.
86. 115 Ως συμφωνίες και πρακτικές χαρακτηριζόμενες από τη φύση τους ικανές να επηρεάζουν το διακοινοτικό εμπόριο νοούνται οι συμφωνίες που απαγορεύουν τις εξαγωγές, οι συμφωνίες που αφορούν εισαγωγές ή 108 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κρατών μελών, ένα μαχητό θετικό τεκμήριο επηρεασμού του διακοινοτικού εμπορίου, υπό την προϋπόθεση της περαιτέρω πλήρωσης των ακόλουθων σωρευτικώς τεθέντων κριτηρίων: α) στην περίπτωση των κάθετων συμφωνιών, ο συνολικός ετήσιος κύκλος εργασιών που πραγματοποιεί ο προμηθευτής στην Κοινότητα με τα προϊόντα που καλύπτει η συμφωνία να υπερβαίνει τα 40 εκατ. ευρώ και β) το συνολικό μερίδιο αγοράς σε οποιαδήποτε σχετική αγορά της Κοινότητας που επηρεάζεται από τη συμφωνία να υπερβαίνει το 5%
88. Η εφαρμογή του κριτηρίου του επηρεασμού του εμπορίου δεν εξαρτάται από τον ορισμό των γεωγραφικών αγορών αναφοράς. Το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών μπορεί να επηρεαστεί επίσης σε περιπτώσεις στις οποίες η οικεία αγορά είναι η εθνική αγορά ή τμήμα της εθνικής αγοράς
89. Κατά πάγια νομολογία του ΔΕΕ, οι περιοριστικές του ανταγωνισμού πρακτικές που καλύπτουν ολόκληρο το έδαφος ενός εκ των κρατών μελών, ζωτικό δηλαδή τμήμα της κοινής αγοράς, έχουν εξ ορισμού ως αποτέλεσμα την παρακώλυση της οικονομικής αλληλοδιεισδύσεως που επιδιώκεται με τη Συνθήκη και, ως εκ τούτου, πληρούται το κριτήριο επηρεασμού του διακοινοτικού εμπορίου για τους σκοπούς εφαρμογής των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ
91. Περαιτέρω, η εκτίμηση με βάση το κριτήριο του επηρεασμού του εμπορίου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, οι οποίοι εάν λαμβάνονταν υπόψη μεμονωμένα, δεν θα ήταν κατ’ ανάγκη αποφασιστικοί
92. Οι παράγοντες αυτοί είναι η φύση της συμφωνίας ή της πρακτικής, η φύση των προϊόντων που καλύπτει η συμφωνία ή πρακτική και η σημασία των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων
94. Η φύση των προϊόντων που καλύπτονται από τις συμφωνίες ή πρακτικές παρέχει, επίσης, μία ένδειξη για το εάν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών δύναται να επηρεαστεί. Όταν η ίδια η φύση των προϊόντων διευκολύνει τις διασυνοριακές συναλλαγές ή τα καθιστά ιδιαίτερα σημαντικά για επιχειρήσεις που επιθυμούν να εγκατασταθούν ή να αναπτύξουν τις δραστηριότητές τους σε άλλα κράτη μέλη, το εφαρμοστέο του ενωσιακού δικαίου εξαγωγές, οι συμφωνίες που καλύπτουν περισσότερα του ενός κράτη μέλη, οι συμφωνίες που επιβάλλουν περιορισμούς στις ενεργητικές και παθητικές πωλήσεις, οι συμφωνίες μεταξύ προμηθευτών και διανομέων οι οποίες επιβάλλουν ορισμένη τιμή μεταπώλησης και καλύπτουν δύο ή περισσότερα κράτη μέλη. 116 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ό.π., παρ. 53 καθώς και 56, όπου αναφέρεται ότι: «Σε περίπτωση δικτύου συμφωνιών του ίδιου προμηθευτή με διαφόρους διανομείς, λαμβάνονται υπόψη οι πωλήσεις που πραγματοποιούνται από το σύνολο του δικτύου». 117 Βλ. σχετικά Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ο.π., σημ. 22 και ενδεικτικά απόφαση ΕΑ 590/2014, σκ.
95. 118 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΕΑ 590/2014, σκ. 246, ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 275, ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 139 ΔΕφΑθ 1001/2006, ΔΕφΑθ 2891/2009 και ΔΕφΑθ 559/2010, καθώς και αποφάσεις ΔΕΚ 8/72 VereenigingvanCementhandelaren κατά Επιτροπής Συλλ. 1972-1973 σελ. 221, σκ. 29, ΔΕΚ 42/84 Remia και λοιποί κατά Επιτροπής Συλλ. 1985 σελ. 2545, σκ. 22, ΔΕΚ C-35/96 Επιτροπή κατά Ιταλίας Συλλ. 1998 σελ. Ι3851, σκ. 48 και ΔΕΕ C-309/99 Wouters και λοιποί Συλλ. 2002 σελ. I-1577, σκ.
96. Βλ. επίσης Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ο.π, σημ. 86-88, καθώς και Μιχ.–Θεοδ. Μαρίνο, «Ανακοινώσεις και Κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο δίκαιο του ανταγωνισμού – νομικές διαστάσεις μετά τον Κανονισμό 1/2003 και επιδράσεις στο εθνικό δίκαιο των συμβάσεων», ΔΕΕ 7/2006, σελ.
97. 119 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΕΑ 581/VII/2013, σκ. 274, ΕΑ 520/VI/2011, σκ. 138, απόφαση ΔΕΚ C-250/92 Gottrup-Klim Grovvareforening κατά DanskLandbrugsGrovvareselskabAmbA (DLG) Συλλ. 1994 σελ. I-5641, σκ.
98. 120 Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΔΕΕ C-306/96 Javico, Συλλ. 1998, σελ. Ι-1983, σκ. 17 και 22/71 Béguelin, Συλλ. 1971, σελ. 949 σκ.
99. 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προσδιορίζεται ευκολότερα από ότι σε περιπτώσεις στις οποίες η ζήτηση για προϊόντα προμηθευτών από άλλα κράτη μέλη είναι, λόγω της φύσης τους, πιο περιορισμένη, ή στις οποίες τα προϊόντα παρουσιάζουν μικρότερο ενδιαφέρον από την άποψη της διασυνοριακής εγκατάστασης ή της επέκτασης της οικονομικής δραστηριότητας που ασκείται μέσω παρόμοιας εγκατάστασης
100. Επίσης, η θέση των ενδιαφερομένων επιχειρήσεων στην αγορά και ο όγκος των πωλήσεών τους παρέχουν ποσοτικές ενδείξεις για την ικανότητα της συμφωνίας να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών
102. Επιπλέον, οι κάθετες συμφωνίες οι οποίες καλύπτουν το σύνολο ενός κράτους μέλους και αφορούν προϊόντα που αποτελούν αντικείμενο διασυνοριακών ανταλλαγών δύνανται, επίσης, να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, ακόμα και εάν δεν δημιουργούν άμεσα εμπόδια σε αυτό
104. Εν προκειμένω η πρώτη καταγγελλόμενη εταιρεία δραστηριοποιείται στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας μέσω δικτύου επιλεκτικής διανομής που καταλαμβάνει το σύνολο του κράτους μέλους, επομένως, οι δραστηριότητές της δεν έχουν τοπικό ή περιφερειακό χαρακτήρα. Επιπροσθέτως, η σχετική γεωγραφική αγορά προϊόντων είναι, όπως προαναφέρθηκε, εθνική και οι εξεταζόμενες συμφωνίες/πρακτικές καλύπτουν το σύνολο της ελληνικής επικράτειας.
105. Κατά συνέπεια εφόσον πληρούνται, ως αναλύθηκαν ανωτέρω και τα σωρευτικά κριτήρια της Ανακοίνωσης ως προς τον κύκλο εργασιών και το μερίδιο άνω του 5% σε οποιαδήποτε εκ των σχετικών αγορών της παρούσας υπόθεσης (βλ. σχετικά Ενότητες «Τα Μέρη» και «Μερίδια αγοράς» ανωτέρω), οι πρακτικές των καταγγελλόμενων μερών είναι ικανές να επηρεάσουν αισθητά το ενδοκοινοτικό εμπόριο, κατά την έννοια των ενωσιακών κανόνων ανταγωνισμού και, ως εκ τούτου, το άρθρο 101 ΣΛΕΕ τυγχάνει εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση124 Βλ. Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου των άρθρων 81 και 82 της Συνθήκης, ο.π., παρ. 30 και ενδεικτικά απόφαση ΕΑ 590/2014, σκ.
106. 122 Ibid., παρ. 31 και απόφαση ΕΑ 590/2014, σκ.
107. 123 Βλ. Κατευθυντήριες Γραμμές, ό.π., παρ.
108. 124 Βλ. και σχετική αναφορά των καταγγελλουσών στο υπ’ αριθμ. πρωτ. 485/10.09.2021, παρ. 174 («Επιπλέον, όπως δέχεται και η Εισήγηση (σκέψη 77), η πρώτη καταγγελλόμενη δραστηριοποιείται στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας μέσω δικτύου που καταλαμβάνει το σύνολο του κράτους μέλους, και δεδομένου ότι στην συγκεκριμένη περίπτωση πληρούνται τα κριτήρια ως προς το κύκλο εργασιών και το μερίδιο άνω του 5% σε οποιαδήποτε εκ των σχετικών αγορών της υπό κρίση υπόθεσης, εκτιμάται ότι οι ελεγχόμενες πρακτικές είναι ικανές κατ' αρχήν να επηρεάσουν αισθητά το ενδοκοινοτικό εμπόριο , κατά την έννοια των ενωσιακών κανόνων ανταγωνισμού και ως εκ τούτου το άρθρο 101 ΣΛΕΕ τυγχάνει εφαρμογής εδώ»). 121 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ VII ΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ VII.1 Επι των Ισχυρισμών των Καταγγελλουσών για περιορισμούς του ανταγωνισμού ιδιαίτερης σοβαρότητας VII.1.1 Ισχυρισμός για Καθορισμό Τιμών Μεταπώλησης α) Αυτοκινήτων, β) Ανταλλακτικών, Εξοπλισμού και Εξαρτημάτων (Αξεσουάρ) γ) Υπηρεσιών Συνεργείου δ) Για Εμμεσο Καθοριμό Τιμών και δυνατότητα επιβολής Ενιαίων Τιμών Λιανικής μέσω των όρων συμβάσεων περί διαφήμισης
109. Σύμφωνα με την καταγγελία, η CITROËN ΕΛΛΑΣ, είτε δια συμβατικών προβλέψεων, είτε στην πράξη, δια συγκεκριμένων εμπορικών πρακτικών που εφάρμοζε, καθόριζε την τιμή μεταπώλησης των οχημάτων, ανταλλακτικών, αξεσουάρ και εξοπλισμού, καθώς και των υπηρεσιών συνεργείου των διανομέων και επισκευαστών του δικτύου της κατά παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού που προβλέπει τον συγκεκριμένο ως ιδιαίτερης σοβαρότητας περιορισμό του ανταγωνισμού. Πιο συγκεκριμένα: Α) Ο καταγγελλόμενος ισχυρισμός για καθορισμό τιμής μεταπώλησης των αυτοκινήτων των καταγγελλουσών
110. Οι καταγγέλλουσες αποδέχονται κατ’ αρχάς ότι στη Σύμβαση Διανομής Αυτ/των, οι διατάξεις που περιλαμβάνονται σχετικά με τιμές μεταπώλησης των αυτοκινήτων, αναφέρονται σε τιμοκατάλογο επιτρεπόμενων «μεγίστων τιμών», τον οποίο εκδίδει η CITROΕN ΕΛΛΑΣ (άρθρα 9.1.1, 9.1.2 της Σύμβασης) και κοινοποιεί στο διανομέα. Συγκεκριμένα, στο άρθρο 9.1.
111. της Σύμβασης προβλέπεται ότι: «Η Εταιρεία θα ανακοινώνει στον Διανομέα μέγιστες τιμές μεταπώλησης Αυτοκινήτων CITROEN προς τους πελάτες ανά μοντέλο Αυτοκινήτου CITROEN και είδος πώλησης, λαμβάνοντας υπόψη την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία. Για τον σκοπό αυτό, η Εταιρεία θα αποστέλλει στον Διανομέα με κάθε αλλαγή ή ανανέωση σχετικούς τιμοκαταλόγους. Οι ως άνω μέγιστες δεσμεύουν τον Διανομέα εις ό,τι αφορά πώληση με τιμή ανώτερη των μεγίστων αυτών τιμών125». Επιπλέον, σημειώνουν ότι στο έντυπο «Εμπορική Πολιτική 2010», το οποίο προσκομίζουν ως σχετικό 54 στην καταγγελία, γίνεται λόγος για προτεινόμενη τιμή από μέρους της προμηθεύτριας και συγκεκριμένα για «λιανική τιμή ως την επίσημη προτεινόμενη λιανική τιμή πώλησης», ενώ σε σχέση με τα αυτοκίνητα δοκιμαστικής οδήγησης (test drive), στον αντίστοιχο τιμοκατάλογο 2010, αναφέρεται επίσης ότι «οι προτεινόμενες τιμές που αναγράφονται στον τιμοκατάλογο, είναι ενδεικτικές».
112. Ωστόσο, παρά τον χαρακτηρισμό των τιμών αυτών άλλοτε ως μεγίστων και άλλοτε ως προτεινόμενων («ενδεικτικών»), οι τιμές του τιμοκαταλόγου, κατά τις καταγγέλλουσες, είναι στην πραγματικότητα τιμές «ορισμένες» / «σταθερές» / πάγιες («fix»), καθορισμένες από την πρώτη καταγγελλόμενη, και προσκομίζουν δε παλαιότερους τιμοκαταλόγους126 (πριν από το 2009) προς επίρρωση των ισχυρισμών τους. Βλ. και άρθρο 9.1.
113. όπου ορίζεται ότι: «Η μεταπώληση και παράδοση Αυτοκινήτων CITROEN στους πελάτες θα διέπεται από τους όρους πώλησης και εγγύησης της Εταιρείας, όπως αυτά θα διαμορφώνονται από την εκάστοτε ισχύουσα εμπορική της πολιτική, για τα οποία ο Διανομέας οφείλει να ενημερώνει τους πελάτες». 126 Στους εν λόγω τιμοκαταλόγους αναφέρεται σε κάθε σελίδα στο κάτω μέρος ότι «ο παρών τιμοκατάλογος καταργεί κάθε προηγούμενο», αλλά δεν γίνεται αναφορά σε «ενδεικτικές», «προτεινόμενες» ή «μέγιστες» τιμές. 125 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
114. H εφαρμογή παραβατικής πολιτικής προκύπτει κατά τις καταγγέλλουσες και από τον τρόπο με τον οποίο η πρώτη καταγγελλόμενη υπολόγιζε κάθε φορά την χονδρική τιμή, ήτοι την τιμή στην οποία πωλούσε συγκεκριμένο προϊόν στους διανομείς. Ειδικότερα, όπως αναφέρουν, η CITROEN ΕΛΛΑΣ […]127 […], η οποία ήταν πάντοτε […], το οποίο μάλιστα καθόριζε η ίδια ([…]), […]. Τούτο, κατά τις καταγγέλλουσες, είναι πρακτική που ακολουθούσε η CITROEN ΕΛΛΑΣ ανέκαθεν, αποδεικνύεται δε τόσο από τα τιμολόγια χονδρικής των εταιρειών ΜΕΡΚΟΥΡΑΚΗΣ προς την CITROEN ΕΛΛΑΣ, όσο και από την από […] επιστολή […] προς το δίκτυο εμπόρων CITROEN, όπου γίνεται λόγος για «εξοφλήσεις ακέραιες και σύμφωνα με τον ισχύοντα τιμοκατάλογο»
116. Η παραβατική πολιτική αποδεικνύεται επίσης, όπως διατείνονται129 οι καταγγέλλουσες, και από την πρακτική εκπτώσεων της CITROEN ΕΛΛΑΣ στα λεγόμενα «εταιρικά αυτοκίνητα»: πρόκειται για την πρακτική σύμφωνα με την οποία η CITROEN ΕΛΛΑΣ επέβαλε […] «εταιρικών αυτοκινήτων», […]. Στην περίπτωση αυτή η CITROEN ΕΛΛΑΣ επέβαλε […].
117. Εξάλλου, όπως ισχυρίζονται οι καταγγέλλουσες, ο καθορισμός τιμών μεταπώλησης αποδεικνύεται από την Εγκύκλιο 128ΕΕ από 2.8.2006130, στην οποία γίνεται λόγος για «τιμοκατάλογο» και όχι «τιμοκατάλογο μεγίστων ή προτεινομένων ή συνιστώμενων τιμών». Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση των εγκυκλίων της CITROEN που προσκόμισαν οι καταγγέλλουσες με το υπ’ αριθ. 3606/22.04.2021 υπόμνημά τους, όπου επίσης γίνεται λόγος για «τιμοκατάλογο» και όχι για «τιμοκατάλογο μέγιστων ή προτεινόμενων ή συνιστώμενων τιμών», ενώ παράλληλα σημειώνουν ότι στην περίπτωση της εγκυκλίου 135/Π08/11-7-2008 προσδιορίζεται σταθερή (και όχι συνιστώμενη) αύξηση στις τιμές τιμοκαταλόγου.
118. Κατά τις καταγγέλλουσες, η CITROΕN ΕΛΛΑΣ επέβαλε τις σταθερές αυτές τιμές λιανικής στους Διανομείς, οι οποίοι δεν τολμούσαν να εκφέρουν αντίθετη άποψη, καθώς η είσοδος στο δίκτυο τελούσε υπό την αυτονόητη προϋπόθεση, η οποία προέκυπτε και από το όλο πνεύμα της συμβάσεως, ότι ο διανομέας αποδέχεται τις τιμές λιανικής (και χονδρικής, μέσω της προμήθειας) που επέβαλε η CITROΕN ΕΛΛΑΣ.
119. Ισχυρίζονται επίσης, ότι αυτό το σύστημα του καθορισμού των τιμών λιανικής και της «προμήθειας» από την CITROEN ΕΛΛΑΣ, και δη κατά τρόπο υποχρεωτικό για τον Διανομέα, δεν άφηνε ικανοποιητικό περιθώριο κέρδους στους Διανομείς («περιθώριο εμπορικού κέρδους» σύμφωνα με την ορολογία του εντύπου «Εμπορική Πολιτική 2010»), ώστε να αποσβεσθεί η υψηλή επένδυση και να καλύπτονται τα λειτουργικά έξοδα, τα οποία (επένδυση και λειτουργικά έξοδα) επίσης είχαν επιβληθεί από την CITROEN ΕΛΛΑΣ μέσω της αντιστοίχου συμβάσεως
121. Περαιτέρω οι καταγγέλλουσες στο υπ’ αριθ. 2137/6.4.2017 συμπληρωματικό υπόμνημα προς την Υπηρεσία προσκόμισαν αντίγραφα εγκυκλίων της πρώτης καταγγελλόμενης προς το Βλ. σχετικό 27 της καταγγελίας, το οποίο είναι έγγραφο με τίτλο «ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 2008» καθώς και το σχετικό 54 για την εμπορική πολιτική του 2010, όπου στην σελίδα 9 αποτυπώνονται οι τύποι υπολογισμού της χονδρικής τιμής. Ειδικότερα […]. Το έντυπο διευκρινίζει ότι η Λιανική Τιμή αναφέρεται στην «επίσημη προτεινόμενη Λιανική Τιμή Πώλησης» 128 Βλ. σχετ 56 της καταγγελίας. 129 Βλ. σελ. 77 της καταγγελίας 130 Βλ. σχετ. 57 της καταγγελίας 131 Βλ. σχετ. 58 της καταγγελίας για την […]. 127 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δίκτυο εξουσιοδοτημένων διανομέων της περιόδου 2001 - 2008, στις οποίες γίνεται λόγος για «τιμοκατάλογο» και όχι «τιμοκατάλογο μεγίστων ή προτεινόμενων ή συνιστώμενων τιμών», καθώς και αντίγραφα εγκυκλίων του 2001, 2009 και 2010 με τις οποίες ενημερώνονται οι Διανομείς για τις τιμές διαφόρων μοντέλων CITROΕN και οι οποίες περιλαμβάνουν έναν τιτλοφορούμενο ως «ενδεικτικό» τιμοκατάλογο, στον οποίον όμως η τιμή αναφέρεται ως «ΤΕΛΙΚΗ ΛΙΑΝΙΚΗ ΤΙΜΗ132». Επικαλούνται επίσης εγκυκλίους σχετικά με την επιβολή εκπτώσεων στις τιμές λιανικής καθώς και bonus
122. Αναφέρονται επίσης σε αφαίρεση από την […] (βλ. πιο κάτω στα ανταλλακτικά). Οι καταγγέλλουσες κάνουν μνεία και στην από […] συζήτηση ενώπιων του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών της από […], επί της οποίας εξεδόθη η υπ’άριθμ. 1180/2017 απόφαση ΠΠρωτΑθ, στο πλαίσιο της οποίας εξετάστηκε ως μάρτυρας της πρώτης καταγγελλόμενης […] μέλος του δικτύου εξουσιοδοτημένων εμπόρων CITROΕN, και ισχυρίζονται ότι ο μάρτυρας ανέφερε ότι η καταγγελλόμενη καθόριζε με εγκύκλιους της τόσο το ύψος της προμήθειας του διανομέα όσο και της έκπτωσης που θα χορηγούσε αυτός στα αυτοκίνητα CITROΕN που πωλούσε. Περαιτέρω, σύμφωνα με τις καταγγέλλουσες134, […] αναφέρει στα πρακτικά της υπ’αριθμ. 3879/2019 απόφασης του ΠΠρωτΑθ ότι η καταγγελλόμενη καθορίζει το περιθώριο κέρδους (προμήθεια) που λαμβάνουν οι διανομείς της.
123. Κατά τις καταγγέλλουσες, η συμπεριφορά αυτή πέρα από παράβαση του ευρωπαϊκού δικαίου, και ιδίως του Κανονισμού 1400/2002 αποτελεί και καταχρηστική εκμετάλλευση της σχέσης εξάρτησης κατά παράβαση του άρθρου 2α ν. 703/77, ως ίσχυε.
124. Προς επίρρωση των ισχυρισμών τους οι καταγγέλλουσες προσκομίζουν 135 ένορκη βεβαίωση […]136, […] αναφέρεται σε επιβολή σταθερών τιμών πώλησης μέσω της κοινοποίησης υποχρεωτικών τιμοκαταλόγων και μονομερούς καθορισμού σταθερού ποσοστού προμήθειας. Αναφέρει επίσης ότι η πρώτη καταγγελλόμενη «αφαιρούσε από την […] (την οποία πράγματι ο διανομέας ήταν υποχρεωμένος να χρεώνει στο έντυπο παραγγελίας του συγκεκριμένου πελάτη και αργότερα να εισπράττει), δηλαδή από πάντοτε σταθερό ποσό, το οποίο μάλιστα καθόριζε η ίδια (στον τιμοκατάλογο), πάντοτε […], την […], δηλαδή το […], το οποίο επίσης η ίδια καθόριζε και έτσι προέκυπτε η χονδρική τιμή, στην οποία τιμολογούσε».
125. Επιπλέον οι καταγγέλλουσες ισχυρίζονται ότι η CITROEN ΕΛΛΑΣ πωλούσε τα αυτοκίνητα δοκιμαστικής οδηγήσεως (test drive cars) στους Διανομείς στην τιμή του τιμοκαταλόγου λιανικής μείον κάποια έκπτωση, η οποία επαρκούσε για ελαχιστοποίηση της ζημιάς του διανομέα κατά την μεταπώλησή τους, πρακτική που λόγω του «σχετικά μικρού αριθμού τέτοιων αυτοκινήτων, δεν δημιουργείτο μεγάλο πρόβλημα»
126. Σύμφωνα με την καταγγελία η CITROEN ΕΛΛΑΣ άλλαξε την τιμή χονδρικής το 2010 και όρισε την παροχή σταθερής έκπτωσης στους διανομείς για τα αυτοκίνητα αυτής της κατηγορίας, ανεξαρτήτως Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση των εγκυκλίων που προσκόμισαν με το υπ’ αριθ. 3606/22.04.2021 υπόμνημά τους, και οι οποίες περιλαμβάνουν έναν τιτλοφορούμενο ως «ενδεικτικό» τιμοκατάλογο, στον οποίον όμως η τιμή αναφέρεται ως «ΤΕΛΙΚΗ ΛΙΑΝΙΚΗ ΤΙΜΗ» 133 Bλ. σχετ. 26, 70, 93, 69, 27, 54, 57 της καταγγελίας. 134 Βλ. την υπ’αριθμ.3430/16.04.2021 απάντησή τους σε επιστολή παροχής στοιχείων της Ε.Α. 135 Στο υπ ’αριθμ. 3430/16.4.2021 υπόμνημά τους και το σχετ. 7 136 Ένορκη βεβαίωση […]. 137 Βλ. σελ. 95 της καταγγελίας και σχετ. 85, όπου οι καταγγέλλουσες αναφέρονται στα έντυπα «Εμπορική Πολιτική» με λεπτομέρειες και στην Εγκύκλιο 250/Π07 από 23.11.
127. 132 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της τιμής που μπορεί ο Διανομέας να τα μεταπωλήσει. Οι καταγγέλλουσες διευκρίνισαν 138 ότι «[…]». Η πρώτη καταγγέλλουσα επεσήμανε ότι διαμαρτυρήθηκε για την οικονομική ζημία που υφίσταται στην CITROEN ΕΛΛΑΣ, αλλά η τελευταία δεν άλλαξε πολιτική και συνέχισε να επιβάλει τις τιμές χονδρικής που επιθυμούσε, πρακτική που κατά τις καταγγέλλουσες αποδεικνύει την σχέση οικονομικής εξαρτήσεως, στην οποία βρίσκονται οι Διανομείς του δικτύου της έναντί της.
128. Με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 701/03.12.2021 συμπληρωματικό υπόμνημα τους οι καταγγέλλουσες επαναλαμβάνουν τους ανωτέρους ισχυρισμούς τους (βλ. σελ. 9-17)
129. Ειδικότερα, αναφέρουν την α) έλλειψη σημαντικού ενδοσηματικού ανταγωνισμού μεταξύ των διανομέων της πρώτης καταγγελλόμενης, δεδομένου ότι η τιμή μεταπώλησης των αυτοκινήτων καθοριζόταν πλήρως από αυτήν, β) την πλήρη επιβεβαίωση των ισχυρισμών τους από τους 2 μάρτυρες τους (βλ. και Πρακτικά της 30ης Σεπτεμβρίου 2021, Συνεδρίαση 125η ΕΑ, σελ. 41, 44, 70, 71, 77, 79, 84) γ) τον πλήρη έλεγχο της επιχειρηματικής δράσης των διανομέων από την πρώτη καταγγελλόμενη (βλ. και Πρακτικά της 30 ης Σεπτεμβρίου 2021, Συνεδρίαση 125η ΕΑ, σελ. 44, 81, σχετ. 29), δ) τον καθορισμό του περιθωρίου κέρδους σε χαμηλά επίπεδα 2% με 4% (βλ. και Πρακτικά της 30ης Σεπτεμβρίου 2021, Συνεδρίαση 125η ΕΑ, σελ. 44, 84).
130. Σε ερώτηση της Υπηρεσίας επί του ισχυρισμού των καταγγελλουσών για καθορισμό τιμών μεταπώλησης των αυτοκινήτων, η πρώτη καταγγελλόμενη απάντησε ότι δεν επέβαλε πάγιες τιμές μεταπώλησης των αυτοκινήτων και ότι οι τιμές στους τιμοκαταλόγους που κοινοποιούσε στους εξουσιοδοτημένους συνεργάτες της ήταν ενδεικτικές και όχι καθορισμένες και υποχρεωτικές καθώς και ότι δεν γινόταν κανένας έλεγχος για τιμολογιακή πειθαρχία των διανομέων στους κοινοποιηθέντες ενδεικτικούς τιμοκαταλόγους
132. Σύμφωνα με την CITROEN ΕΛΛΑΣ ο κάθε διανομέας είχε την δυνατότητα να χορηγήσει όποια έκπτωση 141 επιθυμούσε στον καταναλωτή, προκειμένου να είναι ανταγωνιστικός. Κατά την άποψή της, ο όρος «προμήθεια» αναφέρεται στο ενδεικτικό κέρδος του διανομέα από την μεταπώληση ενός οχήματος CITROEN ανάλογα με το μοντέλο αυτού. Η CITROEN ΕΛΛΑΣ, όπως αναφέρει142, διά των εντύπων εμπορικής πολιτικής, ενημέρωνε τους Διανομείς για την ενδεικτική αυτή προμήθεια, δηλαδή, για το ενδεικτικό […], η οποία δεν ήταν παρά το αποτέλεσμα οικονομικών εκτιμήσεών της. Συγκεκριμένα, η εν λόγω εταιρεία, χρησιμοποιώντας ως κριτήριο υπολογισμού και το […] καθόριζε την χονδρική τιμή στην οποία θα πωλούσε τα οχήματα στους Διανομείς, ώστε η χονδρική αυτή τιμή, ενόψει της βάσης υπολογισμού, να εξασφαλίζει την βιωσιμότητα, αλλά και κερδοφορία των Διανομέων του Δικτύου της. Η καταγγελλόμενη αναφέρει επίσης ότι, στο ως άνω βασικό Βλ. σελ. 96 της καταγγελίας Βλ. σχετ. και το υπ’ αριθμ. πρωτ. 485/10.09.2021 υπόμνημα των καταγγελλουσών εταιρειών, σελ. 14-
133. 140 Βλ. την υπ’αριθμ.3825/27.04.2021 απάντησή της CITROEN ΕΛΛΑΣ σε επιστολή παροχής στοιχείων της ΕΑ καθώς και τα σχετ. 26α-26στ, με τα οποία η CITROEN ΕΛΛΑΣ προσκόμισε ενδεικτικά τιμολόγια εξουσιοδοτημένων διανομέων του δικτύου της και τους αντίστοιχους τιμοκαταλόγους. Η ΓΔΑ επισκόπησε τα σχετικά έγγραφα και εντόπισε δειγματοληπτικά τα ακόλουθα […]. 141 Βλ την υπ΄αριθ. 4525/24.5.2021 απάντηση της CITROEN ΕΛΛΑΣ και τα σχετ. 26α-26στ της υπ’ αριθ. πρωτ. 3825/27.4.2021 επιστολής της με τα οποία προσκόμισε τιμολόγια διανομέων της για πώληση. 142 Βλ τα σχετ. 3-6 στην υπ’ αριθ. πρωτ. 3825/27.4.2021 επιστολή της CITROEN ΕΛΛΑΣ για τις ένορκες βεβαιώσεις που εγχείρισε η πρώτη καταγγελλόμενη […], […] διευκρίνισαν ότι η CITROEN ΕΛΛΑΣ εξέδιδε περιοδικά εγκυκλίους με τις οποίες κοινοποιούσε ενδεικτικούς τιμοκαταλόγους στα μέλη του δικτύου CITROEN για τα αυτοκίνητα και τα ανταλλακτικά 138 139 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ περιθώριο κέρδους προστίθενται και […]143 και ότι στο πλαίσιο αυτό Διανομείς, όπως οι καταγγέλλουσες, πέραν του κέρδους τους από την μεταπώληση των οχημάτων, το ύψος του οποίου καθόριζαν αυτόνομα, λάμβαναν και […]. Επιπλέον οι Διανομείς λάμβαναν και […]. Όπως αναφέρει η καταγγελλόμενη, οι ως άνω πρόσθετες παροχές προσαυξάνουν το ήδη υψηλό περιθώριο κέρδους των Διανομέων μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν και οι καταγγέλλουσες.
134. Εξάλλου από το ίδιο το περιεχόμενο της καταγγελίας 144 προκύπτει η δυνατότητα διαφοροποίησης ενός διανομέα ([…]) στην παροχή εκπτώσεων σε σύγκριση με το υπόλοιπο δίκτυο. Η άποψη της ΕΑ επί του καταγγελλόμενου ισχυρισμού για καθορισμό τιμής μεταπώλησης των αυτοκινήτων των καταγγελλουσών
135. Οι συμφωνίες ή εναρμονισμένες πρακτικές που συνίστανται στον άμεσο ή έμμεσo καθορισμό των τιμών πώλησης προϊόντων ή υπηρεσιών απαγορεύονται από το άρθρο 1 του ν. 3959/2011 και το άρθρο 101 ΣΛΕΕ. Επί της αρχής, οι ρήτρες και οι πρακτικές που θίγουν την ελευθερία του διανομέα να καθορίζει απολύτως ελεύθερα τις τιμές των προϊόντων ή των υπηρεσιών που παρέχει συνιστούν περιορισμό του ανταγωνισμού
136. Περιορισμό του ανταγωνισμού συνιστούν, επίσης, ρήτρες που περιέχονται σε συμβάσεις με τρίτους και καθορίζουν τις τιμές που πρέπει να τηρούνται από το διανομέα
137. Ο καθορισμός τιμών μεταπώλησης θεωρείται περιορισμός του ανταγωνισμού ιδιαίτερης σοβαρότητας 147 και οι συμφωνίες ή εναρμονισμένες πρακτικές με άμεσο ή έμμεσο αντικείμενο τη θέσπιση ορισμένης ή ελάχιστης τιμής μεταπώλησης ή ορισμένου ή ελάχιστου επιπέδου τιμών που πρέπει να τηρεί ο αγοραστής θεωρούνται ότι περιορίζουν εξ αντικειμένου τον ανταγωνισμό και δεν εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής των άρθρων 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ, ακόμα και στην περίπτωση που το μερίδιο αγοράς του προμηθευτή δεν υπερβαίνει το 10%
138. Έμμεσο τρόπο καθορισμού τιμών μεταπώλησης συνιστά, μεταξύ άλλων, ο καθορισμός ανώτατου επιπέδου έκπτωσης επί συγκεκριμένου καθορισμένου επιπέδου τιμών, ο οποίος Βλ. ΔΕΑ 458/
139. Βλ. σελίδες 64-66 της καταγγελίας. 145 Βλ. ενδεικτικά ΔΕΚ 161/84, Pronuptia de Paris GmbH και Pronuptia de Paris Irmgard Schillgalis, σκ. 25, C260/07, Pedro IV Servicios SL κατά Total España SA, σκ.71, ΠΕΚ T-67/01, JCB Service, σκ. 131, και απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής COMP/F.1/36.516, Nathan-Bricolux, παρ.
140. 146 Βλ. ενδεικτικά ΔΕΚ 243/83, SA Binon & Cie και SA Agence Et Messageries De La Presse, σκ.
141. 147 Βλ. ενδεικτικά Ανακοίνωση Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς (εφεξής «Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς

(2010)», ΕΕ 19.05.2010, C130/1, παρ. 223.καθώς και Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς (εφεξής «Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς 2000») ΕΕ C 291 της 13/10/2000 σ. 1 -44, παρ. 47 148 Βλ. Ανακοίνωση της ΕΑ με ημερομηνία 02.03.2006 σχετικά με τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας, οι οποίες δεν περιορίζουν σημαντικά τον ανταγωνισμό σύμφωνα με το άρ. 1 παρ. 1 N. 703/1977 (de minimis) (εφεξής «Ανακοίνωση ΕΑ για τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας»), παρ. 11

(2). Βλ. επίσης Commission Staff Working Document - Guidance on restrictions of competition "by object" for the purpose of defining which agreements may benefit from the De Minimis Notice, που συνοδεύει την Ανακοίνωση Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας, οι οποίες δεν περιορίζουν σημαντικά τον ανταγωνισμό σύμφωνα με το άρ. 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ (εφεξής «Ανακοίνωση Ε.Επ. για τις συμφωνίες de minimis»), ΕΕ 30.08.2014, C 291, υπό 3.4, και Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς

(2010), παρ. 8-

1. Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς 2000 παρ. 8-
2. Βλ. και ΔΕΚ C-260/07, Pedro IV Servicios SL κατά Total España SA, σκ. 82, και C-506/07, Lubricantes y Carburantes Galaicos SL και GALP Energía España SAU, σκ. 23 επ. 143 144 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ισοδυναμεί με καθορισμό κατώτατης τιμής πώλησης των προϊόντων
3. Στον καθορισμό δεσμευτικών τιμών μεταπώλησης δύναται να αποσκοπεί σε ορισμένες περιπτώσεις και η εφαρμογή εκπτωτικών προγραμμάτων
4. Έμμεσο καθορισμό τιμών μεταπώλησης συνιστά επίσης η επιβολή σταθερού περιθωρίου κέρδους και ειδικότερα η επιβολή υποχρέωσης προς τον αγοραστή να προσθέσει ένα συγκεκριμένο ποσό ή ένα ποσοστό στην τιμή χονδρικής προκειμένου να διαμορφωθεί με τον τρόπο αυτό η τιμή μεταπώλησης
5. Σημειώνεται δε ότι οι άμεσοι ή έμμεσοι τρόποι για την επίτευξη του καθορισμού των τιμών μπορούν να γίνουν πιο αποτελεσματικοί όταν συνδυαστούν με τη λή