3013-decision-855-2024

(4)επιπλέον εκδόσεις με τα διακριτικά:

(1)Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως,

(2)Έκδοση για την εταιρία «ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»,

(3)Έκδοση για την εταιρία «ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και

(4)Έκδοση για την εταιρία «THRIVEST HOLDING LTD». Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 1790/ Β΄/21.3.2023). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5744/28.08.2024 γραπτής εισήγησης επί της κρινόμενης υπόθεσης και πρότεινε, για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά σε αυτή, να εγκριθεί η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση. Η Επιτροπή στη συνέχεια, προχώρησε σε διάσκεψη επί της ως άνω υπόθεσης με τη συμμετοχή του Εισηγητή, Παναγιώτη Φώτη, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και αφού έλαβε υπόψη την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 5744/28.08.2024 Έκθεση του αρμόδιου Εισηγητή, τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, τις απόψεις των μελών και το ισχύον νομικό πλαίσιο, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ:

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ
2. Στις 18.07.2024 υπεγράφη η Σύμβαση Συγχώνευσης και Επένδυσης μεταξύ του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (εφεξής και «ΤΧΣ») και της THRIVEST HOLDING LTD (εφεξής και «Thrivest») (εφεξής και «Συμφωνία Μετόχων») αναφορικά με τον εταιρικό μετασχηματισμό της ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (εφεξής και «Attica Bank») και την περαιτέρω επένδυση των μετόχων στο μετοχικό κεφάλαιο της νέας Attica Bank, η οποία θα προκύψει μέσω της συγχώνευσης της με την ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (εφεξής και «Παγκρήτια Τράπεζα»). Η Συμφωνία Mετόχων κυρώθηκε στη Βουλή στις 26.7.
4. Δυνάμει της Συμφωνίας Μετόχων, και υπό την προϋπόθεση ολοκλήρωσης της συγχώνευσης, […] έτσι ώστε μετά την άσκησή τους από την Thrivest, η συμμετοχή της Thrivest στη νέα Attica Bank να ανέρχεται σε 50% πλέον μίας μετοχής επί του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου της Συγχωνευμένης Τράπεζας. Κατόπιν ολοκλήρωσης όλων των προβλεπόμενων ενεργειών, το ΤΧΣ αναμένεται να κατέχει ποσοστό τουλάχιστον 35% και η Thrivest αναμένεται να κατέχει ποσοστό μεταξύ 50% πλέον μιας μετοχής και 58,5% επί του μετοχικού κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου της νέας Attica Bank.
5. Δυνάμει της Συμφωνίας Μετόχων, το Διοικητικό Συμβούλιο (εφεξής και «ΔΣ») της νέας Attica Bank θα αποτελείται από δεκατρία μέλη. Το ΤΧΣ θα έχει τη δυνατότητα να διορίζει ένα μέλος ΔΣ (ανεξαρτήτως του ποσοστού συμμετοχής του στο μετοχικό κεφάλαιο της νέας Attica Bank) και να προτείνει προς εκλογή από ένα έως και τρία μέλη ΔΣ (ανάλογα με το ποσοστό συμμετοχής του στο μετοχικό κεφάλαιο της νέας Attica Bank). Η Thrivest θα δικαιούται να διορίζει ή να προτείνει προς εκλογή τα υπόλοιπα μέλη ΔΣ (συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου ΔΣ). 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
6. Δυνάμει του από 26.07.2024 Σχεδίου Σύμβασης Συγχώνευσης (εφεξής και «ΣΣΣ»), μετά των παραρτημάτων του, όπως προβλέπεται στο άρθρο 7 του ν. 4601/2019, το οποίο εγκρίθηκε από τα αντίστοιχα Διοικητικά Συμβούλια της Attica Bank και Παγκρήτια Τράπεζα, η συγχώνευση θα γίνει με λογιστική ενοποίηση των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού των υπό συγχώνευση εταιρειών και, ειδικότερα, με εισφορά των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της Παγκρήτιας Τράπεζας στην Attica Bank. Μετά τη συγχώνευση, τα ανωτέρω στοιχεία θα μεταφερθούν ως στοιχεία ισολογισμού της νέας Attica Bank. Επιπλέον, η Παγκρήτια Τράπεζα θα μεταβιβάσει στην Attica Bank οποιοδήποτε δικαίωμα, άυλο αγαθό, αξίωση ή άλλο περιουσιακό στοιχείο. Από την ολοκλήρωση της συγχώνευσης, η Attica Bank υποκαθίσταται αυτοδίκαια, πλήρως και χωρίς καμία άλλη διατύπωση σύμφωνα με το νόμο, στα δικαιώματα, έννομες σχέσεις και στις υποχρεώσεις της Παγκρήτιας Τράπεζας συνεπεία καθολικής διαδοχής.
7. ΤΑ ΜΕΡΗ 2.1 THRIVEST HOLDING LTD
8. Η Thrivest είναι εταιρία συμμετοχών (holding company) που έχει ως αντικείμενο την πραγματοποίηση επενδύσεων και την απόκτηση και κατοχή μετοχικών ποσοστών σε άλλες επιχειρήσεις. Κατά το χρόνο της γνωστοποίησης, η Thrivest συμμετείχε στο μετοχικό κεφάλαιο της Παγκρήτιας Τράπεζας με ποσοστό […]% ([…]) και της Attica Bank με ποσοστό […]%, χωρίς να ελέγχει κάποια εταιρία επί του παρόντος. Όπως αναφέρει η ίδια, από τη σύστασή της μέχρι σήμερα, η Thrivest λαμβάνει επιχειρηματικές αποφάσεις και προβαίνει σε επενδυτικές κινήσεις με σκοπό την επαύξηση της αξίας των επενδύσεών της και την αποκόμιση υπεραξιών (κερδών) από αυτές, ασκώντας όλες τις συνήθεις δραστηριότητες μιας εταιρίας holding
9. 2.2 ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
10. Η Attica Bank, μητρική εταιρία του ομώνυμου χρηματοπιστωτικού Ομίλου, αποτελεί ελληνικό πιστωτικό ίδρυμα υπό τη μορφή ανώνυμης εταιρίας, που ιδρύθηκε το 1924, οι μετοχές της οποίας είναι εισηγμένες και διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών. Δραστηριοποιείται στον χρηματοοικονομικό τομέα, παρέχοντας ένα ευρύ φάσμα τραπεζικών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών σε ιδιώτες και επιχειρήσεις. Εκτός από τη μητρική εταιρία, στον Όμιλο περιλαμβάνονται μία θυγατρική και μία συγγενής εταιρία, οι οποίες 1 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5567/12.08.2024 επιστολή της Thrivest, ερ.
11. 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Η Τράπεζα απασχολεί […] άτομα και διαθέτει συνολικά […] καταστήματα λιανικής τραπεζικής κατά την 31.12.
13. Ο όμιλος της Attica Bank, εκτός από την μητρική εταιρία, περιλαμβάνει την ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία «ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΑΚΤΟΡΕΥΣΕΩΝ ΟΜΙΛΟΥ ATTICA BANK», κατά 100% θυγατρική της Attica Bank, η οποία ιδρύθηκε την 12.10.2005 και αναλαμβάνει με σύμβαση, έναντι προμήθειας, ασφαλιστικές εργασίες στο όνομα και για λογαριασμό ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Επίσης, η Attica Bank συμμετέχει με ποσοστό […]% στο […], το οποίο έχει σκοπό την επένδυση σε καινοτόμες κεφαλαιουχικές εταιρείες που έχουν καταστατική και πραγματική έδρα στην Ελλάδα. 2.3 ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
14. Η Παγκρήτια Τράπεζα ιδρύθηκε το 1993 με τις διατάξεις του Ν. 1667/1986 και έλαβε άδεια λειτουργίας Πιστωτικού Ιδρύματος, σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 2306/19.05.1994 Πράξη του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος. Προέρχεται από το μετασχηματισμό, δια μετατροπής, του Πιστωτικού Συνεταιρισμού Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία «Παγκρήτια Συνεταιριστική Τράπεζα Συν. Π.Ε.». Παρέχει ένα ευρύ φάσμα τραπεζικών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών σε ιδιώτες και επιχειρήσεις. Κατά την 31.12.2023 διέθετε […] και […] πανελλαδικά.
15. Ο όμιλος της Παγκρήτιας Τράπεζας, εκτός από τη μητρική εταιρία, περιλαμβάνει δύο

(2)θυγατρικές εταιρείες, ήτοι: α) την «ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ FACTORS ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ», κατά 100% θυγατρική της Παγκρήτιας Τράπεζας, η οποία λειτουργεί από τον Ιανουάριο 2024 ως χρηματοδοτικό ίδρυμα με αποκλειστικό σκοπό την πρακτορεία επιχειρηματικών απαιτήσεων factoring, και β) την «ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ», με αντικείμενο την ανάπτυξη, κατασκευή, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση ενεργειακών έργων, στην οποία η Παγκρήτια Τράπεζα συμμετέχει με ποσοστό 98% και η οποία επί του παρόντος δεν έχει εκκινήσει τη λειτουργία της.

1. ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΕΑ
2. Η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση πληροί τα όρια του άρθρου 6 παρ. 1 ν. 3959/2011, όπως ισχύει. Ειδικότερα, ο συνολικός παγκόσμιος και ελληνικός κύκλος εργασιών των μερών για το έτος 2023 ανέρχεται σε […] εκ. ευρώ, ήτοι […] εκ ευρώ για την Attica Bank και […] ευρώ για την Παγκρήτια Τράπεζα. Η Thrivest είχε […] για το έτος
3. 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
4. Συναφώς, η συγκέντρωση δεν έχει κοινοτική διάσταση διότι τα μέρη δεν πληρούν τα κατώτατα όρια του κύκλου εργασιών του άρθρου 1 παρ. 2 και 3 του Κανονισμού (ΕΚ) 139/
6. ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΔΕΚΤΟΥ, ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΗΚΟΝΤΟΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ
7. Για την υπ’ αριθ. πρωτ. 5203/26.07.2024 γνωστοποίηση, το ποσό του παραβόλου καταβλήθηκε μέσω τραπέζης (αριθ. συναλλαγής ΕΤΕ: 30007700420743170699, 25.07.2024). Ομοίως, για την υπ’ αριθ. πρωτ. 5205/26.07.2024 γνωστοποίηση, το ποσό του παραβόλου καταβλήθηκε μέσω τραπέζης (αριθ. συναλλαγής Alpha Bank: 20240724096104Β064, 26.07.2024).
8. Αμφότερες οι γνωστοποιηθείσες πράξεις δημοσιεύθηκαν την 31.07.2024 στην ημερήσια οικονομική εφημερίδα πανελλαδικής κυκλοφορίας «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ», κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 6 του Ν. 3959/2011 και στην απόφαση ΕΑ 780/2022, και αναρτήθηκαν στο διαδικτυακό τόπο ΕΑ στις 06.08.
10. Η συγκέντρωση υπεβλήθη εμπροθέσμως στις 26.07.
11. Η Πράξη και ημερομηνία εκκίνησης προθεσμίας γνωστοποίησης (άρθρο 6 παρ. 2 του ν. 3959/2011) θεωρείται η από 18.07.2024 Σύμβαση Συγχώνευσης και Επένδυσης μεταξύ του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και της Thrivest.
12. Σύμφωνα με στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, η γνωστοποίηση κατέστη προσήκουσα στις 22.08.
13. Συνεπώς, η προθεσμία έκδοσης απόφασης της ΕΑ επί της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης παρέρχεται στις 23.09.
15. ΑΛΛΗΛΕΝΔΕΤΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ 5.1 Γενικό πλαίσιο
16. Πολλές πράξεις μπορούν να θεωρηθούν ως μία και μόνη συγκέντρωση βάσει του Κανονισμού συγκεντρώσεων, είτε σύμφωνα με τη γενική αρχή του άρθρου 5 παρ. 2 του ν. 3959/2011, είτε σύμφωνα με την ειδική διάταξη του άρθρου 10 παρ. 2 εδ. β΄ του ν. 3959/
17. 2 Βλ. σχετικά Συγχώνευση των ανωνύμων εταιρειών με την επωνυμία «ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και την επωνυμία «ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» με απορρόφηση της πρώτης από τη δεύτερη και Απόκτηση ελέγχου από την «Thrivest Holding LTD» του συνόλου της επιχείρησης «Attica Bank Ανώνυμη Τραπεζική Εταιρεία» μετά την ολοκλήρωση της συγχώνευσης της «Attica Bank Ανώνυμη Τραπεζική Εταιρεία» με την «Παγκρήτια Τράπεζα Ανώνυμη Εταιρεία». 3 Το άρθρο 10 παρ. 2 εδ. β΄ του ν. 3959/2011 ρυθμίζει διαφορετικό ζήτημα από το άρθρο 5 παρ.
18. Το άρθρο 5 παρ. 2 ορίζει με γενικούς και συγκεκριμένους όρους πότε υπάρχει «συγκέντρωση», αλλά δεν προσδιορίζει άμεσα την αρμοδιότητα της Επιτροπής όσον αφορά τις συγκεντρώσεις. Σκοπός του άρθρου 10 παρ. 2 εδ. β΄ είναι να εξειδικευθεί το πεδίο εφαρμογής των διατάξεων περί ελέγχου συγκεντρώσεων, ορίζοντας ιδίως τον κύκλο εργασιών που λαμβάνεται υπόψη προκειμένου να διαπιστωθεί αν μια συγκέντρωση εμπίπτει σε προληπτικό έλεγχο κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1, η δε παρ. 2 εδ. β΄ επιτρέπει σχετικά στην ΕΑ να θεωρεί ότι δύο ή περισσότερες πράξεις αποτελούν μία και μόνο συγκέντρωση στο πλαίσιο του υπολογισμού του κύκλου εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων. Επομένως, το ζήτημα κατά πόσον ορισμένες πράξεις οδηγούν, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 5 παρ. 2, σε μία και μόνο συγκέντρωση ή σε περισσότερες της μίας 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
19. Ο γενικός και τελολογικός ορισμός μιας συγκέντρωσης που διατυπώνεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του ν. 3959/2011, κατά τον οποίο σκοπός είναι ο έλεγχος μίας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων, υπονοεί ότι είναι αδιάφορο αν ο έλεγχος αποκτήθηκε με μία ή περισσότερες νομικές πράξεις, εφόσον το τελικό αποτέλεσμα συνιστά μία και μοναδική συγκέντρωση. Δύο ή περισσότερες πράξεις συνιστούν μία μόνη συγκέντρωση, για τους σκοπούς του άρθρου 5 του ν. 3959/2011, αν έχουν ενιαίο χαρακτήρα. Θα πρέπει επομένως να προσδιορισθεί κατά πόσο το αποτέλεσμα είναι η απόκτηση εκ μέρους μίας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων, άμεσου ή έμμεσου οικονομικού ελέγχου επί των δραστηριοτήτων μιας ή περισσοτέρων άλλων επιχειρήσεων. Για την εν λόγω εκτίμηση, θα πρέπει να διαπιστωθεί η οικονομική πραγματικότητα πίσω από τις σχετικές πράξεις και, ως εκ τούτου, ο οικονομικός σκοπός που επιδιώκουν τα μέρη. Αυτό σημαίνει ότι, για να διαπιστωθεί ο ενιαίος χαρακτήρας των εν λόγω πράξεων, θα πρέπει να εξετάζεται, σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση, αν είναι αλληλένδετες κατά τρόπο ώστε η μία δεν θα είχε πραγματοποιηθεί χωρίς την άλλη
21. Αυτή η γενική προσέγγιση ανταποκρίνεται, αφενός, στην αρχή ότι θα πρέπει επίσης να αναλύονται σε μία διαδικασία, βάσει των άρθρων 5 έως 10 του ν. 3959/2011, οι πράξεις που είναι αλληλεξαρτώμενες, ανάλογα με τους οικονομικούς στόχους που επιδιώκουν τα μέρη. Στην περίπτωση αυτή, η μεταβολή στη διάρθρωση της αγοράς επέρχεται από το σύνολο των πράξεων. Αφετέρου, εάν οι διάφορες πράξεις δεν είναι αλληλένδετες και τα μέρη θα ολοκλήρωναν μία από αυτές, αν οι άλλες δεν είχαν το αναμενόμενο αποτέλεσμα, ενδείκνυται οι πράξεις αυτές να εκτιμηθούν μεμονωμένα βάσει των άρθρων 5 έως 10 του ν. 3959/
23. Η απαιτούμενη αλληλεξάρτηση σημαίνει ότι καμία από τις πράξεις δεν θα λάμβανε χώρα δίχως τις άλλες και ότι κατά συνέπεια αποτελούν μια ενιαία πράξη
24. Αυτή η αλληλεξάρτηση αποδεικνύεται συνήθως εάν οι σχετικές πράξεις συνδέονται de jure, δηλαδή οι ίδιες οι συμφωνίες συνδέονται με αμοιβαίους όρους. Εάν μπορεί να αποδειχθεί επαρκώς η ύπαρξη συγκεντρώσεις, προηγείται λογικά του ζητήματος που ρυθμίζει το άρθρο 10 παρ. 2 εδ. β΄. Βλ. κατ’ αναλογία, Κωδικοποιημένη ανακοίνωση της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (EΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων [2008] ΕΕ C95/1 (εφεξής και «Κωδικοποιημένη ανακοίνωση»), παρ. 36-
25. 4 Βλ. κατ’ αναλογία, Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ.
26. Βλ. επίσης, ΓενΔΕΕ T-282/02, Cementbouw Handel & Industrie BV κατά Επιτροπής, EU:T:2006:64, σκ. 106, όπου ο ενιαίος χαρακτήρας δύο ή περισσοτέρων συναλλαγών «αποσκοπεί στον προσδιορισμό, με βάση τις πραγματικές και νομικές περιστάσεις κάθε συγκεκριμένης περιπτώσεως, και με σκοπό να αναζητηθεί η οικονομική πραγματικότητα στην οποία στηρίζονται οι πράξεις, του οικονομικού σκοπού που επιδιώκουν τα μέρη, εξετάζοντας, εφόσον υπάρχουν πολλές νομικά διακριτές συναλλαγές, αν οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις ήσαν διατεθειμένες να πραγματοποιήσουν κάθε μία συναλλαγή χωριστά ή αν, αντιθέτως, κάθε συναλλαγή αποτελεί απλώς ένα στοιχείο μιας πολυπλοκότερης πράξης, χωρίς την οποία δεν θα είχε πραγματοποιηθεί από τα μέρη». 5 Βλ. κατ’ αναλογία, Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ.
27. 6 Σχετικώς, η αρχή σύμφωνα με την οποία περισσότερες της μίας πράξεις μπορούν να αντιμετωπισθούν ως μία ενιαία πράξη συγκέντρωσης σύμφωνα με τις προαναφερθείσες προϋποθέσεις, ισχύει μόνο αν προκύπτει απόκτηση ελέγχου μίας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων από το(τα) ίδιο(α) πρόσωπο(α) ή επιχείρηση(εις). Πρώτον, αυτό μπορεί να ισχύει αν μία επιχειρηματική δραστηριότητα ή επιχείρηση αποκτάται μέσω περισσοτέρων νομικών πράξεων. Δεύτερον, η απόκτηση ελέγχου περισσότερων επιχειρήσεων – που θα μπορούσε να συνιστά χωριστές συγκεντρώσεις – μπορεί να θεωρηθεί, λόγω των μεταξύ τους δεσμών, ότι αποτελεί μία και μόνη συγκέντρωση. Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ.
28. 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αλληλεξάρτησης de facto, μπορεί επίσης να αρκεί για την αντιμετώπιση των σχετικών πράξεων ως μιας ενιαίας συγκέντρωσης. Γι’ αυτό θα πρέπει να αξιολογηθεί από οικονομική άποψη κατά πόσον καθεμία από τις πράξεις εξαρτάται κατ’ ανάγκη από τη σύναψη των άλλων. Περαιτέρω ενδείξεις της αλληλεξάρτησης περισσότερων πράξεων, μπορεί να είναι οι δηλώσεις των ίδιων των μερών ή η ταυτόχρονη σύναψη των σχετικών συμφωνιών. Θα είναι δύσκολο να συναχθεί ότι υπάρχει αλληλεξάρτηση περισσότερων πράξεων de facto, εφόσον δεν υφίσταται η ταυτόχρονη σύναψη των σχετικών συμφωνιών. Η προφανής έλλειψη συγχρονισμού νομικά αλληλένδετων πράξεων μπορεί επίσης να θέσει εν αμφιβόλω την πραγματική τους αλληλεξάρτηση
30. Περίπτωση πολλαπλών αποκτήσεων ελέγχου που θεωρήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Ε.Επ.) ως μία και μόνη συγκέντρωση αποτελεί η κατά σειρά απόκτηση ελέγχου, όπου η επιχείρηση Α αποκτά τον έλεγχο της επιχείρησης Β, υπό τον όρο ότι η Β θα αποκτήσει προηγουμένως ή ταυτόχρονα την επιχείρηση Γ8,
31. 5.2 Εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση
32. Εν προκειμένω, στην Υπηρεσία υποβλήθηκαν δυο διακριτές γνωστοποιήσεις, η μία εκ των οποίων (υπ’ αριθ. πρωτ. 5203/26.07.2024) αφορά την συγχώνευση των Παγκρήτια Τράπεζα και Attica Bank με απορρόφηση της πρώτης από τη δεύτερη, η δε άλλη (υπ’ αριθ. πρωτ. 5205/26.07.2024) την απόκτηση από την Thrivest ελέγχου επί της επιχείρησης που θα προκύψει μετά την ολοκλήρωση της συγχώνευσης της Attica Bank με την Παγκρήτια Τράπεζα (νέα Attica Bank).
33. Εντούτοις, από τα διαθέσιμα στοιχεία συνάγεται ότι οι εν θέματι πράξεις δέον να θεωρηθούν ότι συνιστούν μία ενιαία συγκέντρωση (με τη μορφή της κατά σειρά απόκτησης ελέγχου) και να αναλυθούν σε μία διαδικασία, δεδομένου ότι η μεταβολή στη διάρθρωση της αγοράς θα επέλθει από το σύνολο των πράξεων. Ειδικότερα, προς την κατεύθυνση του αλληλένδετου χαρακτήρα των γνωστοποιηθεισών πράξεων κατατείνουν τα ακόλουθα: Πρώτον, κατά τα προβλεπόμενα στον όρο 4.5 στοιχ. α΄ και β΄ της Συμφωνίας Μετόχων, η ολοκλήρωση της συγχώνευσης μεταξύ Attica Bank και Παγκρήτιας Τράπεζας αποτελεί προϋπόθεση για την υλοποίηση της απόκτησης από την Thrivest ελέγχου επί της νέας Attica Bank, καθώς περιλαμβάνεται στις εκεί προβλεπόμενες αναβλητικές αιρέσεις. Δεύτερον, οι δύο κρίσιμες 7 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ.
34. 8 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ.
35. 9 Βλ. σχετικά υπόθ. M.1188 – Kingfisher/ Wegert/ ProMarkt, απόφαση της Ε.Επ. της 18.06.1998, παρ. 7-8· υπόθ. M.2650 – Haniel/ Cementbouw/ JV (CVK), απόφαση της Ε.Επ. της 26.06.2002, παρ. 20· υπόθ. M.3571 – IBM/ Maersk Data/ DM Data, απόφαση της Ε.Επ. της 18.11.2004, παρ. 6-
36. 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ πράξεις συνήφθησαν σε απόσταση λίγων μόνο ημερών μεταξύ τους: η μεν Συμφωνία Μετόχων στις 18.07.2024, το δε ΣΣΣ στις 26.07.2024, ήτοι την ημέρα της δημοσίευσης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως του ν. 5127/2024 δυνάμει του οποίου η Συμφωνία Μετόχων κυρώθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων. Τρίτον, το γεγονός ότι η Συμφωνία Μετόχων προβλέπει την υλοποίηση αμφότερων των συναλλαγών10, οι οποίες, κατά την άποψη των μερών, αποτελούν μια «ενιαία και αδιαίρετη συναλλαγή»11,
37. Τέλος, το χρονοδιάγραμμα των επιμέρους διαδοχικών ενεργειών και εταιρικών πράξεων που προβλέπεται να οδηγήσουν καταρχήν στη συγχώνευση της Attica Bank με την Παγκρήτια Τράπεζα και εν συνεχεία στην απόκτηση από την Thrivest ελέγχου επί της νέας Attica Bank, παρατίθεται σε κοινό έγγραφο με τίτλο «Σχέδιο Ενεργειών», το οποίο επισυνάπτεται ως Παράρτημα 5 στη Συμφωνία Μετόχων.
38. Περαιτέρω, τα ίδια τα μέρη συντάσσονται με την αντιμετώπιση των δυο γνωστοποιηθεισών πράξεων ως αλληλένδετων, κατά τα προαναφερθέντα. Στο πλαίσιο αυτό, η Attica Bank αναφέρει ότι «[ο]ι εν λόγω πράξεις γνωστοποιήθηκαν στην Υπηρεσία Σας κατά τη χρονική τους ακολουθία (ως βήματα-επιμέρους συναλλαγές), λαμβάνοντας υπόψη και ότι συνάπτονται καταρχήν μεταξύ διαφορετικών μερών και υπόκεινται σε διαφορετικές διατυπώσεις/ εγκρίσεις βάσει των σχετικών εποπτικών και εταιρικών κανόνων. Ωστόσο, εξ απόψεως νομικής αξιολόγησης του κατά πόσο οι γνωστοποιηθείσες πράξεις μπορούν να θεωρηθούν ως αλληλένδετες, η εκτίμησή μας είναι ότι πράγματι μπορούν να χαρακτηριστούν ως αλληλένδετες κατά την έννοια της παραγράφου 46 (τελευταία περίοδος) της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του Κανονισμού (EΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων»
39. Από την πλευρά της, η Παγκρήτια Τράπεζα δηλώνει ότι «[η] συγχώνευση της Παγκρήτιας Τράπεζας με την Τράπεζα Αττικής, με απορρόφηση της πρώτης από τη δεύτερη, και η επακόλουθη κεφαλαιακή ενίσχυση της τράπεζας που θα προκύψει από τη συγχώνευση αποτελούν διαδοχικά στάδια που είναι αμφότερα απαραίτητα για την εξυγίανση των δύο τραπεζών και, κατά τούτο, είναι αλληλένδετα. Διότι η μεν κεφαλαιακή ενίσχυση [ενν. με την απόκτηση πλειοψηφικής συμμετοχής της Thrivest] προϋποθέτει την υλοποίηση της συγχώνευσης, η δε υλοποίηση της συγχώνευσης χωρίς την επακόλουθη κεφαλαιακή ενίσχυση (που θα οδηγήσει σε έλεγχο της Thrivest επί της 10 Συγκεκριμένα, η συγχώνευση της Attica Bank με την Παγκρήτια Τράπεζα προβλέπεται στον όρο 3 της Συμφωνίας Μετόχων, ενώ η απόκτηση από τη Thrivest ελέγχου επί της συγχωνευθείσας οντότητας (νέας Attica Bank) («Επακόλουθη Επένδυση») προβλέπεται στον όρο 4 της Συμφωνίας Μετόχων. 11 Βλ. το Προοίμιο της από 18.7.2024 Συμφωνίας Μετόχων (σημ. Ζ). 12 Στο πλαίσιο αυτό, είναι ενδεικτικό ότι το ΣΣΣ σε διάφορα σημεία του παραπέμπει σε διατάξεις της Συμφωνίας Μετόχων, τουλάχιστον ως προς τη διαδικασία υλοποίησης της συγχώνευσης μεταξύ της Attica Bank και της Παγκρήτιας Τράπεζας· βλ. τους όρους 1.1, 2.1 και 4.2 του ΣΣΣ. 13 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5561/12.08.2024 επιστολή της Attica Bank, ερ.
40. 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συγχωνευόμενης τράπεζας) δεν επαρκεί, από μόνη της, για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας αυτής και χωρίς την επακόλουθη κεφαλαιακή ενίσχυση η τράπεζα που θα προκύψει από τη συγχώνευση δεν θα είναι βιώσιμη. Άρα πρόκειται για δύο διαδοχικά στάδια μιας ενιαία συνολικά πράξης»
41. Τον αλληλένδετο χαρακτήρα των δυο πράξεων ενστερνίζεται, τέλος, και η Thrivest, η οποία, μεταξύ άλλων, τις χαρακτηρίζει ως «απολύτως συνδεδεμένες και εξαρτώμενες μεταξύ τους», προσθέτοντας ότι «ακόμη και εάν η Συγχώνευση προηγείται χρονικά και εκ των πραγμάτων θα έχει ολοκληρωθεί πριν την Επακόλουθη Επένδυση, στην πράξη, στην εντελώς υποθετική περίπτωση μη υλοποίησης της Επακόλουθης Επένδυσης [...] το αποτέλεσμα θα ήταν η κατάρρευση του νέου σχήματος [...]»
43. ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΚΤΩΜΕΝΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ 6.1 Γενικό πλαίσιο
44. Η παρούσα ενιαία συγκέντρωση αφορά, αφενός, στην υπ’ αριθ. πρωτ. 5203/26.07.2024 γνωστοποιηθείσα συγχώνευση της Παγκρήτιας Τράπεζας και της Attica Bank με απορρόφηση της πρώτης από τη δεύτερη και, αφετέρου, στην υπ’ αριθ. πρωτ. 5205/26.07.2024 γνωστοποιηθείσα απόκτηση από την Thrivest ελέγχου επί νέας Attica Bank.
45. Εν προκειμένω, με την ολοκλήρωση της συναλλαγής, το ποσοστό της Thrivest στο μετοχικό κεφάλαιο της της νέας Attica Bank θα κυμαίνεται μεταξύ 50% πλέον μιας μετοχής και 58,5%
46. Περαιτέρω, δυνάμει του όρου 3.7 της Συμφωνίας Μετόχων, η Thrivest θα δικαιούται να διορίζει ή να προτείνει προς εκλογή την πλειονότητα των μελών του 13μελούς ΔΣ της νέας Attica Bank, ήτοι από εννέα

(9), κατ’ ελάχιστο, έως δώδεκα

(12)μέλη, αναλόγως του ποσοστού συμμετοχής του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της επιχείρησης – στόχου, «συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου, του πρώτου Αντιπροέδρου και του διευθύνοντος συμβούλου του Διοικητικού Συμβουλίου της Συγχωνευμένης Τράπεζας»17. 26. Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 2 περίπτ. β΄ ν. 3959/2011, συγκέντρωση θεωρείται ότι υπάρχει όταν προκύπτει μόνιμη μεταβολή του ελέγχου από «την απόκτηση, από ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μία επιχείρηση ή από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, άμεσα ή έμμεσα, με την αγορά τίτλων ή στοιχείων του ενεργητικού, με σύμβαση ή με άλλον τρόπο, ελέγχου στο σύνολο ή σε τμήματα μιας ή περισσότερων άλλων επιχειρήσεων». 14 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5566/12.08.2024 επιστολή της Παγκρήτιας Τράπεζας, ερ. 9. 15 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5567/12.08.2024 επιστολή της Thrivest, ερ. 12. 16 Βλ. τον όρο 4.9 της Συμφωνίας Μετόχων. 17 Ειδικότερα, ο όρος 3.7 της Συμφωνίας Μετόχων προβλέπει τα εξής «[…]». 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 27. Αποκλειστικός έλεγχος αποκτάται εάν μία και μόνη επιχείρηση μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά μια άλλη επιχείρηση. Ο αποκλειστικός έλεγχος μπορεί να αποκτηθεί de jure ή/ και de facto. Ο αποκλειστικός έλεγχος συνήθως αποκτάται σε νομική βάση, όταν μια επιχείρηση αποκτά την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου μιας εταιρείας. Ελλείψει άλλων στοιχείων, εφόσον δεν αποκτάται η πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου, κατά κανόνα δεν εξασφαλίζεται έλεγχος, ακόμη και αν αποκτάται η πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου. Εφόσον το καταστατικό της εταιρείας απαιτεί ενισχυμένη πλειοψηφία για τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων, η απόκτηση απλής πλειοψηφίας των δικαιωμάτων ψήφου μπορεί να μην παρέχει την εξουσία καθορισμού των στρατηγικών αποφάσεων, αλλά να αρκεί για την απόκτηση δικαιώματος αναστολής των αποφάσεων από τον αποκτώντα, και επομένως αρνητικό έλεγχο18. 28. Κοινός έλεγχος υφίσταται όταν δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ή πρόσωπα έχουν τη δυνατότητα να ασκούν αποφασιστική επιρροή σε μια άλλη επιχείρηση. Ως αποφασιστική επιρροή με την έννοια αυτή νοείται, κατά κανόνα, η εξουσία αναστολής ενεργειών που καθορίζουν την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά μιας επιχείρησης19. Η σαφέστερη μορφή κοινού ελέγχου υπάρχει, όταν τα δικαιώματα ψήφου στην κοινή επιχείρηση ανήκουν εξίσου σε δύο μόνο μητρικές επιχειρήσεις. Ισότητα υπάρχει επίσης, όταν και οι δύο μητρικές επιχειρήσεις έχουν δικαίωμα να διορίζουν ίσο αριθμό μελών στα όργανα λήψης αποφάσεων της κοινής επιχείρησης20. Ομοίως, κοινός έλεγχος υφίσταται στην περίπτωση που δεν υπάρχει ισότητα ψήφων ή εκπροσώπησης κατά τα ανωτέρω, αλλά ο μειοψηφών μέτοχος διατηρεί δικαιώματα αρνησικυρίας σε στρατηγικές πολιτικές της επιχείρησης 21, καθώς και στην περίπτωση που δύο ή περισσότερες μητρικές ασκούν από κοινού την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου σε μία άλλη επιχείρηση22. Ο κοινός έλεγχος μπορεί, επίσης, να χαρακτηρίζεται από τη δυνατότητα δημιουργίας αδιεξόδου, λόγω της εξουσίας ενός ή περισσοτέρων μητρικών επιχειρήσεων να απορρίπτουν τις προτεινόμενες στρατηγικές αποφάσεις. Ως εκ τούτου, οι μέτοχοι αυτοί πρέπει να καταλήξουν σε μια από κοινού 18 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 54 επ. 19 Βλ. ΔΕΕ Τ-2/93, Société anonyme à participation ouvrière Compagnie nationale Air France κατά Επιτροπής, EU:T:1994:55, σκ. 64-65 (κοινός έλεγχος υπήρχε διότι οι μείζονος σημασίας αποφάσεις έπρεπε να εγκριθούν στο διοικητικό συμβούλιο τουλάχιστον από ένα μέλος διορισμένο από το ένα συμβαλλόμενο μέρος και ένα μέλος διορισμένο από το άλλο συμβαλλόμενο μέρος). Βλ. επίσης υπόθ. Μ.010 – Conagra/ Idea, απόφαση της Ε.Επ. της 30.05.1991, σκ. 6 και υπόθ. M.409 – ΑΒΒ/ Renault Automation, απόφαση της Ε.Επ. της 09.03.1993, σκ. 6. 20 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 64. 21 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 67, 68 και 73. 22 Βλ. Ι. Κόκκορη – Δ. Λουκά, ενότητα 17 – Συγκεντρώσεις Επιχειρήσεων, εις Δίκαιο του Ελεύθερου Ανταγωνισμού, επιμ. Τζουγανάτου, Νομ. Βιβλιοθήκη. 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ συνεννόηση για τον καθορισμό της εμπορικής πολιτικής της κοινής επιχείρησης, και πρέπει να συνεργασθούν23. 6.2 Τα δικαιώματα αρνησικυρίας του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας 6.2.1 Γενικό πλαίσιο 29. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει ισότητα ψήφων ή εκπροσώπησης στα όργανα λήψης αποφάσεων μεταξύ των δύο μητρικών εταιρειών ή υπάρχουν περισσότερες από δύο μητρικές επιχειρήσεις, θα μπορούσε να υπάρχει κοινός έλεγχος όταν οι μειοψηφούντες μέτοχοι έχουν πρόσθετα δικαιώματα τα οποία τους επιτρέπουν να ασκούν αρνησικυρία σε αποφάσεις που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά της κοινής επιχείρησης. Αυτά τα δικαιώματα αρνησικυρίας πρέπει να αφορούν τις στρατηγικές αποφάσεις σχετικά με την εμπορική πολιτική της κοινής επιχείρησης. Δεν περιορίζονται στα δικαιώματα αρνησικυρίας που παρέχονται συνήθως στη μειοψηφία των μετόχων προκειμένου να προστατεύσουν τα οικονομικά τους συμφέροντα ως επενδυτών στην κοινή επιχείρηση. Αυτή η συνήθης προστασία των δικαιωμάτων της μειοψηφίας σχετίζεται με αποφάσεις θεμελιώδους σημασίας για την κοινή επιχείρηση, όπως τροποποιήσεις του καταστατικού, αύξηση ή μείωση του κεφαλαίου ή εκκαθάριση24. 30. Ορισμένα δικαιώματα αρνησικυρίας τα οποία συνήθως συνεπάγονται κοινό έλεγχο αφορούν αποφάσεις και θέματα όπως ο προϋπολογισμός, το επιχειρησιακό πρόγραμμα, σημαντικές επενδύσεις ή διορισμός των ανώτερων διοικητικών στελεχών. Για την απόκτηση κοινού ελέγχου, ο μειοψηφών μέτοχος δεν χρειάζεται να έχει όλα τα προαναφερθέντα δικαιώματα αρνησικυρίας. Μπορεί να αρκεί η ύπαρξη ορισμένων μόνο ή ακόμα και ενός από τα δικαιώματα αυτά. Κατά πόσον αυτό ισχύει ή όχι εξαρτάται από το συγκεκριμένο περιεχόμενο του ίδιου του δικαιώματος αρνησικυρίας, καθώς και από τη σημασία που έχει στα πλαίσια της συγκεκριμένης επιχειρηματικής δραστηριότητας της κοινής επιχείρησης25. 31. Πολύ σημαντικά είναι τα δικαιώματα αρνησικυρίας που αφορούν αποφάσεις σχετικά με τον διορισμό και την απόλυση των ανώτερων διευθυντικών στελεχών και την έγκριση του προϋπολογισμού. Η εξουσία για τον από κοινού προσδιορισμό της σύνθεσης των ανώτερων διευθυντικών οργάνων, όπως των μελών του διοικητικού συμβουλίου, συνήθως παρέχει και εξουσία άσκησης αποφασιστικής επιρροής στην εμπορική πολιτική μιας επιχείρησης. Το ίδιο ισχύει όσον αφορά τις αποφάσεις για τον προϋπολογισμό, δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός 23 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 62, και ΔΕΕ T-282/02, Cementbouw Handel & Industrie BV κατά Επιτροπής, EU:T:2006:64, σκ. 42, 52 και 67. 24 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 65-66. 25 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 67-68. 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ καθορίζει το συγκεκριμένο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της κοινής επιχείρησης και, ιδίως, τις επενδύσεις τις οποίες μπορεί να πραγματοποιεί. Το επιχειρηματικό πρόγραμμα περιέχει κατά κανόνα τους συγκεκριμένους στόχους μιας επιχείρησης, καθώς και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την επίτευξη των στόχων αυτών. Το δικαίωμα αρνησικυρίας σχετικά με το εν λόγω επιχειρηματικό πρόγραμμα μπορεί να αρκεί για τη απόκτηση κοινού ελέγχου ακόμη και χωρίς να υπάρχει άλλο δικαίωμα αρνησικυρίας. 32. Στην περίπτωση δικαιώματος αρνησικυρίας όσον αφορά τις επενδύσεις, η σημασία του δικαιώματος αυτού εξαρτάται, πρώτον, από το επίπεδο των επενδύσεων για τις οποίες απαιτείται έγκριση των ιδρυτικών επιχειρήσεων και, δεύτερον, από τον βαθμό στον οποίο οι επενδύσεις συνιστούν ουσιώδες χαρακτηριστικό της αγοράς όπου δραστηριοποιείται η κοινή επιχείρηση. Σχετικά με το πρώτο κριτήριο, εφόσον το επίπεδο των επενδύσεων για τις οποίες απαιτείται η έγκριση των ιδρυτικών επιχειρήσεων είναι εξαιρετικά υψηλό, το εν λόγω δικαίωμα αρνησικυρίας μπορεί να αντιστοιχεί μάλλον στη συνήθη προστασία των συμφερόντων της μειοψηφίας παρά να αποτελεί δικαίωμα που παρέχει εξουσία συναπόφασης σχετικά με την εμπορική πολιτική της κοινής επιχείρησης. Όσον αφορά το δεύτερο, η πολιτική επενδύσεων μιας επιχείρησης αποτελεί κατά κανόνα σημαντικό στοιχείο για να εκτιμηθεί κατά πόσο υπάρχει ή όχι κοινός έλεγχος. Ωστόσο, μπορεί να υπάρχουν ορισμένες αγορές όπου οι επενδύσεις δεν διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη συμπεριφορά μιας επιχείρησης στην αγορά26. 33. Για την εκτίμηση της ειδικής σημασίας των δικαιωμάτων αρνησικυρίας, εφόσον υπάρχουν περισσότερα του ενός, τα δικαιώματα αυτά δεν πρέπει να αξιολογούνται μεμονωμένα. Αντίθετα, η διαπίστωση της ύπαρξης ή μη κοινού ελέγχου βασίζεται στην αξιολόγηση των δικαιωμάτων αυτών ως σύνολο. Ωστόσο, ένα δικαίωμα αρνησικυρίας το οποίο δεν έχει σχέση με τη στρατηγική εμπορική πολιτική, με τον διορισμό των ανώτερων διευθυντικών στελεχών, με τον προϋπολογισμό ή το επιχειρησιακό πρόγραμμα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι παρέχει τη δυνατότητα κοινού ελέγχου στον κάτοχό του27. 6.2.2 Εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση 6.2.2.1 Δικαιώματα αρνησικυρίας του ΤΧΣ στη νέα Attica Bank 34. Σύμφωνα με το άρθρο 7Α του ν. 3864/2010, το ΤΧΣ «ασκεί πλήρως τα δικαιώματα ψήφου που αντιστοιχούν στις μετοχές που αναλαμβάνει με οιονδήποτε τρόπο». 26 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 69-71. 27 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 73. 12 Στην προκριμένη ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ περίπτωση, το ΤΧΣ θα διατηρήσει ποσοστό τουλάχιστον 35% στη νέα Attica Bank28, ενώ θα έχει τα δικαιώματα αρνησικυρίας που του αναγνωρίζονται δυνάμει του ν. 3864/2010 και της από 17.03.2022 Συμφωνίας Πλαισίου Συνεργασίας (Relationship Framework Agreement, εφεξής και «ΣΠΣ») μεταξύ του ΤΧΣ και της Attica Bank29. Σημειωτέον ότι, σύμφωνα με την Thrivest, η ΣΠΣ θα εξακολουθήσει να ισχύει και μετά την υλοποίηση της Επακόλουθης Επένδυσης και για όσο χρόνο το ΤΧΣ συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της νέας Attica Bank30. Αυτό επιβεβαιώνεται και από την Attica Bank, η οποία επισημαίνει πως το ΤΧΣ θα διατηρήσει τα δικαιώματα που προβλέπονται από τη ΣΠΣ και μετά την ολοκλήρωση της προβλεπόμενης στην από 18.07.2024 Συμφωνία Μετόχων επακόλουθης επένδυσης31. 35. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, το άρθρο 5 παρ. 2 περίπτ. β΄ ν. 3959/2011 ορίζει ότι, προκειμένου να υπάρχει συγκέντρωση, θα πρέπει να προκύπτει μόνιμη μεταβολή του ελέγχου από «την απόκτηση, από ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μία επιχείρηση ή από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις [...] ελέγχου στο σύνολο ή σε τμήματα μιας ή περισσότερων άλλων επιχειρήσεων». Συναφώς, παρατηρείται καταρχάς ότι, σε παλαιότερες αποφάσεις της η ΕΑ είχε αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο το ΤΧΣ να συνιστά επιχείρηση για τους σκοπούς του δικαίου ανταγωνισμού32. Σε κάθε περίπτωση, στην ανάλυση που ακολουθεί θα εξεταστεί, για λόγους πληρότητας, ενδεχόμενη συνδρομή των προϋποθέσεων για τη στοιχειοθέτηση κοινού ελέγχου επί της νέας Attica Bank. 36. Ειδικότερα, αναγνωρίζονται στο ΤΧΣ τα ακόλουθα δικαιώματα αρνησικυρίας: 37. Α) Κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 10 παρ. 2 περίπτ. β΄ ν. 3864/2010, ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο ΔΣ έχει δικαίωμα αρνησικυρίας στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης: (

1. i)σχετικής με τη διανομή μερισμάτων και την πολιτική παροχών και πρόσθετων απολαβών (bonus) προς τον πρόεδρο, τον διευθύνοντα σύμβουλο και τα λοιπά μέλη του διοικητικού συμβουλίου, καθώς και για όσους έχουν τη θέση ή εκτελούν καθήκοντα γενικού διευθυντή, καθώς και για τους αναπληρωτές τους, για τα πιστωτικά ιδρύματα των οποίων ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων προς το σύνολο των δανείων υπερβαίνει το 10% ή (
2. ii)που αφορά απόφαση τροποποίησης καταστατικού, περιλαμβανομένης της αύξησης ή μείωσης κεφαλαίου ή της 28 Βλ. τον όρο 1.1 της Συμφωνίας Μετόχων. Ως Τελικός Στόχος Συμμετοχής στο Μετοχικό Κεφάλαιο ΤΧΣ «νοείται η κατοχή από το ΤΧΣ ποσοστού τουλάχιστον 35% του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου της Συγχωνευμένης Τράπεζας, σύμφωνα με την αρχική του συμμετοχή στην ΤΑ και στη Συγχωνευμένη Τράπεζα και την εγγραφή και λήψη νέων Μετοχών Συγχωνευμένης Τράπεζας και την άσκηση δικαιωμάτων Τίτλων Κτήσης Μετοχών, που καλύφθηκαν και καταβλήθηκαν από το ΤΧΣ, σε κάθε περίπτωση σύμφωνα με τον όρο 4. 2(α) της Σύμβασης». 29 Τα επίμαχα δικαιώματα αρνησικυρίας παρατίθενται στο σύνολό τους στον όρο 9.3 του ΣΣΣ. 30 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5567/12.08.2024 επιστολή της Thrivest, ερ. 6. 31 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5561/12.08.2024 επιστολή της Attica Bank, ερ. 10(ii). 32 Βλ. τις υπ’ αριθ. 578/VII/2013 (σκ. 33-39) και 584/VII/2013 (σκ. 32-38) Αποφάσεις ΕΑ. 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ παροχής σχετικής εξουσιοδότησης στο ΔΣ, συγχώνευσης, διάσπασης, μετατροπής, αναβίωσης, παράτασης της διάρκειας ή διάλυσης της εταιρείας, μεταβίβασης στοιχείων του ενεργητικού, περιλαμβανομένης της πώλησης θυγατρικών, ή για όποιο άλλο θέμα απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία κατά τα προβλεπόμενα στον ν. 4548/2018 και η οποία απόφαση δύναται να επηρεάσει σημαντικά τη συμμετοχή του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο του πιστωτικού ιδρύματος. 38. Β) Εξάλλου, κατά τον χρόνο σύναψης της ΣΠΣ, το άρθρο 10 παρ. 2 περίπτ. β΄ στοιχ.
3. ii)ν. 3864/2010 προέβλεπε επίσης ότι ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο ΔΣ είχε δικαίωμα αρνησικυρίας στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης εφόσον η υπό συζήτηση απόφαση δύναται να θέσει σε κίνδυνο τα συμφέροντα των καταθετών ή να επηρεάσει σοβαρά τη ρευστότητα ή τη φερεγγυότητα ή την εν γένει συνετή και εύρυθμη λειτουργία του πιστωτικού ιδρύματος (όπως επιχειρηματική στρατηγική, διαχείριση στοιχείων ενεργητικού – παθητικού κ.λπ.). Η συγκεκριμένη διάταξη καταργήθηκε με το άρθρο 11 ν. 4941/202233, ωστόσο το περιεχόμενό της περιλαμβάνεται τόσο στον όρο 3.3 παρ.
4. g)περίπτ. ii της ΣΠΣ, όσο και στον όρο 9.3 του ΣΣΣ. 39. Γ) Επιπρόσθετα, βάσει του όρου 3.5 της ΣΠΣ34, η Τράπεζα οφείλει να λάβει την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του ΤΧΣ για τα ακόλουθα ζητήματα: (α) τη στρατηγική κινδύνου και κεφαλαίου του ομίλου της Attica Bank, ιδίως τις δηλώσεις σχετικά με τη διάθεση ανάληψης και τη διαχείριση κινδύνων, καθώς και κάθε σχετική τροποποίηση, επέκταση, αναθεώρηση ή απόκλιση, (β) την πολιτική αποδοχών του Διοικητικού Συμβουλίου, την πολιτική αποδοχών και παροχών του ομίλου της Attica Bank και οποιαδήποτε σχετική τροποποίηση, επέκταση, αναθεώρηση ή απόκλιση, ή αποφάσεις/πολιτικές που επηρεάζουν την(τις) πιο πάνω πολιτική(-ές), συμπεριλαμβανομένων τυχόν προγραμμάτων εθελούσιας συνταξιοδότησης/αποχώρησης, (γ) την πολιτική επένδυσης και αποεπένδυσης του ομίλου της Attica Bank αναφορικά με συμμετοχές, χαρτοφυλάκια ακινήτων και δανείων και οποιαδήποτε σχετική τροποποίηση, επέκταση, αναθεώρηση ή απόκλιση, (δ) τη στρατηγική, την πολιτική και τη διακυβέρνηση του ομίλου της Attica Bank σχετικά με τη διαχείριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών και των μη εξυπηρετούμενων δανείων του και οποιαδήποτε σχετική τροποποίηση, παράταση, αναθεώρηση ή, 33 ΦΕΚ 113/τ.Α΄/16.06.2022. 34 Αντίστοιχη πρόβλεψη περιλαμβάνεται στον όρο 9.3 του ΣΣΣ. 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ε) την πολιτική προσλήψεων της Attica Bank για την επιλογή και τον διορισμό των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και οποιαδήποτε σχετική τροποποίηση, παράταση, αναθεώρηση ή απόκλιση, και (στ) τις παρακάτω συναλλαγές: (
5. i)οποιεσδήποτε αποκτήσεις, διαθέσεις, επενδύσεις και μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων του ομίλου της Attica Bank, συμπεριλαμβανομένης της πώλησης θυγατρικών και εξαιρουμένων των δανειακών χαρτοφυλακίων, όπου η λογιστική αξία ή η εύλογη αξία (εάν τυγχάνει εφαρμογής) ή η αξία συναλλαγής υπερβαίνει τα €15 εκατ., (
6. ii)οποιαδήποτε συναλλαγή παραγώγων του ομίλου της Attica Bank όπου το πιστωτικό ισοδύναμο άνοιγμα (όπως ορίζεται από τον κανονισμό κεφαλαιακής επάρκειας που υιοθετεί η Απορροφούσα Εταιρεία μετά από κανονιστική έγκριση) υπερβαίνει τα €15 εκατ., (iii) οποιαδήποτε συναλλαγή του ομίλου της Attica Bank σε δομημένα προϊόντα, όπου η αξία της συναλλαγής υπερβαίνει τα €15 εκατ., (
7. iv)οποιαδήποτε συναλλαγή διάθεσης ή τιτλοποίησης δανειακού χαρτοφυλακίου του ομίλου της Attica Bank, το σύνολο των νομικών απαιτήσεων της οποίας υπερβαίνει τα €100 εκατ., (
8. v)οποιαδήποτε έκδοση χρηματοπιστωτικών μέσων από τον όμιλο της Attica Bank που οδηγούν σε απομείωση των κεφαλαιακών συμμετοχών, (
9. vi)οποιεσδήποτε συγχωνεύσεις, μειώσεις ή αυξήσεις κεφαλαίου, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αποφασίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο, εφόσον υπάρχει τέτοια εξουσία στο καταστατικό των εταιρειών του του ομίλου της Attica Bank ή με απόφαση της γενικής συνέλευσης των μετόχων. Ειδικά για την περίπτωση αυξήσεων ή μειώσεων κεφαλαίου, απαιτείται προηγούμενη συναίνεση του ΤΧΣ σε περίπτωση που αυτές δεν προβλέπονται ρητά στο εγκεκριμένο επιχειρηματικό σχέδιο και το ποσό υπερβαίνει τα €15εκ., (vii) οποιαδήποτε συναλλαγή δανεισμού (ομόλογα προτεραιότητας, καλυμμένα ομόλογα) άνω των €50 εκατ., 15 υψηλής εξοφλητικής ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (viii) οποιαδήποτε πράξη διαχείρισης παθητικού (liability management exercise)35. 40. Δ) Τέλος, σύμφωνα με τον όρο 3.3 παρ.
10. h)περίπτ. v της ΣΠΣ, ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο ΔΣ της Attica Bank εγκρίνει τον Οικονομικό Διευθυντή (Chief Financial Officer – CFO) της τράπεζας. 6.2.2.2 Αξιολόγηση των δικαιωμάτων αρνησικυρίας του ΤΧΣ 41. Εισαγωγικά επισημαίνεται ότι στο παρελθόν η ΕΑ έκρινε σε σειρά αποφάσεων ότι το ΤΧΣ δεν ασκούσε έλεγχο επί επιχειρήσεων, μολονότι κατείχε την πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου και δικαιωμάτων ψήφου στις Γενικές Συνελεύσεις36. 42. Κατά την εκτίμηση της Υπηρεσίας, τα δικαιώματα αρνησικυρίας του ΤΧΣ στη νέα Attica Bank, όπως αυτά εκτίθενται στην προηγούμενη Ενότητα, δεν αφορούν αποφάσεις που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά της τελευταίας και, για τον λόγο αυτό, δεν επαρκούν για τη στοιχειοθέτηση κοινού ελέγχου επ’ αυτής. Συναφώς, παρατηρούνται τα ακόλουθα: 43. Α) Σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην Ενότητα 6.2.1 ανωτέρω, προκειμένου να θεμελιώσουν κοινό έλεγχο, τα δικαιώματα αρνησικυρίας πρέπει να αφορούν τις στρατηγικές αποφάσεις σχετικά με την εμπορική πολιτική της κοινής επιχείρησης. Δεν περιορίζονται στα δικαιώματα αρνησικυρίας που παρέχονται συνήθως στη μειοψηφία των μετόχων προκειμένου να προστατεύσουν τα οικονομικά τους συμφέροντα ως επενδυτών στην κοινή επιχείρηση. Αυτή 35 Ο όρος 3.5 της ΣΠΣ προβλέπει περαιτέρω ότι, κατ’ εξαίρεση των αναφερομένων υπό (στ), δεν απαιτείται η προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του ΤΧΣ για τα παρακάτω ζητήματα: (α) λήψη ή αναδιάρθρωση δανείων, πιστώσεων και ισοδύναμων συναλλαγών (εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις κ.λπ.) προς τρίτους, που εμπίπτουν στην επιχειρηματική δραστηριότητα του ομίλου της Attica Bank και είναι σύμφωνα με τις πολιτικές της Attica Bank, τη στρατηγική κινδύνου και τις δηλώσεις διάθεσης ανάληψης κινδύνου και τα όρια όλων των τύπων κινδύνου (συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της διαδικασίας Know Your Customer (KYC), του αντισυμβαλλομένου πιστωτή και του κινδύνου αθέτησης υποχρεώσεων, του κινδύνου αγοράς, λειτουργικών κινδύνων), (β) δάνεια, πιστώσεις και ισοδύναμες ενδοομιλικές συναλλαγές (εγγυητικές επιστολές, εγγυήσεις κεφαλαίου σε θυγατρικές κ.λπ.). Η Απορροφούσα Εταιρεία θα πρέπει να υποβάλλει στο ΤΧΣ τριμηνιαία έκθεση για όλες τις ενδοομιλικές συναλλαγές, συμπεριλαμβανομένων των όρων των συναλλαγών αυτών, (γ) συναλλαγές σε:
11. i)χρεόγραφα,
12. ii)οποιοδήποτε χρηματοπιστωτικό μέσο (π.χ. παράγωγα) για σκοπούς αντιστάθμισης κινδύνου ή iii) οποιαδήποτε συναλλαγή διαχείρισης ρευστότητας (π.χ. συμφωνίες επαναγοράς, συμφωνίες αγοράς και επαναπώλησης, πωλήσεις και επαναγορές, εξασφαλισμένη δανειοδότηση/δανειοληψία), εφόσον: (
13. x)συμμορφώνονται με τις πολιτικές, τη στρατηγική κινδύνου και τις δηλώσεις διάθεσης ανάληψης κινδύνου της Attica Bank και τα όρια όλων των τύπων κινδύνου, και (
14. y)αποτελούν συνήθη πρακτική για την Attica Bank τόσο ως προς το είδος του χρησιμοποιούμενου χρηματοπιστωτικού μέσου όσο και ως προς το μέγεθος της συναλλαγής (και η Απορροφούσα Εταιρεία είναι σε θέση να το αποδείξει εάν της ζητηθεί), και (δ) συγχωνεύσεις με απορρόφηση 100% θυγατρικών. 36 Βλ., π.χ., σχετικά τις υπ’ αριθ. 576/VII/2013 (Ενότητα Β.1.4.1), 585/2014 (Ενότητα Γ.1.5.1) και 592/2014 (Ενότητα Β.1.5) Αποφάσεις ΕΑ. Αντίθετα, στις υπ’ αριθ. 578/VII/2013 (Ενότητα Β.1.4.3) και 584/VII/2013 (Ενότητα Β.1.4.3) Αποφάσεις ΕΑ κρίθηκε ότι η πλειοψηφική συμμετοχή του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της Eurobank αρκούσε για την παροχή ελέγχου επί της Τράπεζας, καθώς είχε πλήρη δικαιώματα ψήφου στη Γενική Συνέλευση (και επομένως και για τον ορισμό μελών διοικητικού συμβουλίου) και όριζε τον Πρόεδρο του ΔΣ, παρά τους περιορισμούς εκ των διατάξεων του ν. 3864/2010 και της σύμβασης που είχε συναφθεί μεταξύ ΤΧΣ και Eurobank. Εντούτοις, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις δεν προέκυψε μόνιμη μεταβολή ελέγχου, ενόψει της δέσμευσης που έχει αναληφθεί εκ μέρους της Ελληνικής Κυβέρνησης και του ΤΧΣ για την επιτάχυνση της πώλησης της Eurobank μέσω της διάθεσης σημαντικού πακέτου μετοχών σε ιδιώτη επενδυτή μέχρι το τέλος Μαρτίου 2014. 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ η συνήθης προστασία των δικαιωμάτων της μειοψηφίας σχετίζεται με αποφάσεις θεμελιώδους σημασίας για την κοινή επιχείρηση, όπως τροποποιήσεις του καταστατικού, αύξηση ή μείωση του κεφαλαίου ή εκκαθάριση. Για παράδειγμα, το δικαίωμα αρνησικυρίας όσον αφορά την πώληση ή τη λύση της κοινής επιχείρησης δεν συνεπάγεται κοινό έλεγχο εκ μέρους των εν λόγω μειοψηφούντων μετόχων37. Αντίθετα, ορισμένα δικαιώματα αρνησικυρίας τα οποία συνήθως συνεπάγονται κοινό έλεγχο αφορούν αποφάσεις και θέματα όπως ο προϋπολογισμός, το επιχειρησιακό πρόγραμμα, σημαντικές επενδύσεις ή διορισμός των ανώτερων διοικητικών στελεχών38. Στο πλαίσιο αυτό, τα δικαιώματα αρνησικυρίας που προβλέπονται στο άρθρο 10 παρ. 2 περίπτ. β΄ ν. 3864/2010 εκτιμάται ότι δεν αφορούν στρατηγικές αποφάσεις σχετικά με την εμπορική πολιτική της κοινής επιχείρησης για τους ακόλουθους λόγους: Πρώτον, τα οριζόμενα στο στοιχ. i της επίμαχης διάταξης δικαιώματα αρνησικυρίας σχετίζονται με τη διανομή μερισμάτων και τις απολαβές των στελεχών της τράπεζας και, ως εκ της φύσεώς του, δεν άπτονται της στρατηγικής επιχειρησιακής συμπεριφοράς της, αλλά μάλλον συνέχονται με την εκπλήρωση αποστολής δημοσίου συμφέροντος που έχει ανατεθεί νομοθετικά στο ΤΧΣ 39, καθώς αποσκοπούν στη διασφάλιση της χρηστής διαχείρισης των πόρων ενός πιστωτικού ιδρύματος η έκθεση του οποίου σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια κρίνεται ως αυξημένη. Δεύτερον, τα δικαιώματα αρνησικυρίας που παρατίθενται στο στοιχ. iii της περίπτ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 10 ν. 3864/2010, εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο προστασίας των δικαιωμάτων των μειοψηφούντων μετόχων, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Κωδικοποιημένη ανακοίνωση. 44. Β) Σχετικά με τη διάταξη του όρου 3.3 παρ.
15. g)περίπτ. ii της ΣΠΣ – η οποία επαναλαμβάνεται στον όρο 9.3 του ΣΣΣ και αντιστοιχεί στην προϊσχύουσα διάταξη του άρθρου 10 παρ. 2 περίπτ. β΄ στοιχ.
16. ii)ν. 3864/2010 – όπως έχει κριθεί σε παλαιότερες αποφάσεις της ΕΑ40, δεδομένης της ρητής νομοθετικής πρόβλεψης ότι ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο ΔΣ θα ασκεί τα δικαιώματά του λαμβάνοντας υπόψη την επιχειρηματική αυτονομία του πιστωτικού ιδρύματος41 και πάντως μόνο εφόσον το ζήτημα θίγει τους καταθέτες ή/και διακυβεύει τη ρευστότητα, την φερεγγυότητα και την εν γένει συνετή λειτουργία του ιδρύματος, φαίνεται ότι ο εκπρόσωπος 37 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 66. 38 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 67. 39 Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 περίπτ. α΄ ν. 3864/2010, σκοπός του ΤΧΣ είναι η συνεισφορά στη διατήρηση της σταθερότητας του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, προς χάριν του δημοσίου συμφέροντος. 40 Βλ. ενδεικτικά τις υπ’ αριθ. 576/VII/2013 (σκ. 30), 578/VII/2013 (σκ.43), 585/2014 (Ενότητα Γ.1.5.1) και 592/2014 (Ενότητα Β.1.5) Αποφάσεις ΕΑ. 41 Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 2 περίπτ. β΄ ν. 3864/2010, «[σ]το πλαίσιο του σκοπού του το Ταμείο: [...] β) Παρακολουθεί και αξιολογεί, για τα πιστωτικά ιδρύματα που έχουν λάβει κεφαλαιακή ενίσχυση από το Ταμείο, τον βαθμό συμμόρφωσης με τα σχέδια αναδιάρθρωσής τους, διασφαλίζοντας παράλληλα την επιχειρησιακή τους αυτονομία» (έμφαση της Υπηρεσίας). 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ του ΤΧΣ μπορεί καταρχήν να παρεμβαίνει σε περιορισμένο και μόνο βαθμό στα στρατηγικά εμπορικά ζητήματα της εταιρίας σε επίπεδο ΔΣ. Αντίστοιχη πρόβλεψη έχει γίνει και στη ΣΠΣ, σύμφωνα με την οποία η νέα Attica Bank θα εξακολουθήσει να αποφασίζει ανεξάρτητα την εμπορική στρατηγική και πολιτική42. Στην ίδια κατεύθυνση, οι εκπρόσωποι του ΤΧΣ κατά την άσκηση των δικαιωμάτων τους, άρα περιλαμβανομένων και των δικαιωμάτων αρνησικυρίας του ΤΧΣ, θα πρέπει να σέβονται την επιχειρηματική αυτονομία της νέας Attica Bank43, ενώ η συμμετοχή του ΤΧΣ και των αντιπροσώπων του στα όργανα της νέας Attica Bank, τα οποία αποφασίζουν ανεξάρτητα, δεν περιορίζει την ευθύνη του διοικητικού συμβουλίου44. 45. Γ) Επί τη βάσει των προαναφερθέντων, δεν προκύπτουν δικαιώματα αρνησικυρίας του ΤΧΣ που να αφορούν αποφάσεις και θέματα όπως ο προϋπολογισμός, το επιχειρησιακό πρόγραμμα (με την επιφύλαξη του όρου 3.3 παρ.
17. g)περίπτ. ii της ΣΠΣ, ο οποίος υπόκειται στους περιορισμούς που εξετάζονται ανωτέρω υπό Β)45, ή ο διορισμός των ανώτερων διοικητικών στελεχών της νέας Attica Bank (με την εξαίρεση του Οικονομικού Διευθυντή, όπως αναλύεται κατωτέρω υπό Δ). Αντίθετα, στο ΤΧΣ αναγνωρίζονται δικαιώματα αρνησικυρίας που αφορούν τις επενδύσεις της επιχείρησης – στόχου, ήτοι μία από τις κατηγορίες δικαιωμάτων αρνησικυρίας που αξιολογούνται ως δυνητικά σημαντικές για τη διαπίστωση κοινού ελέγχου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει κριθεί ότι η κατοχή δικαιωμάτων αρνησικυρίας που αφορούν τις επενδύσεις της επιχείρησης – στόχου επαρκεί αφ’ εαυτής προκειμένου να θεμελιώσει έλεγχο46. Όπως έχει ήδη εκτεθεί ανωτέρω, στην περίπτωση δικαιώματος αρνησικυρίας όσον αφορά τις επενδύσεις, η σημασία του δικαιώματος αυτού εξαρτάται, πρώτον, από το επίπεδο των επενδύσεων για τις οποίες απαιτείται έγκριση των ιδρυτικών επιχειρήσεων και, δεύτερον, από τον βαθμό στον οποίο οι επενδύσεις συνιστούν ουσιώδες χαρακτηριστικό της αγοράς όπου δραστηριοποιείται η κοινή επιχείρηση. 42 Βλ. τον όρο 2.2 της ΣΠΣ: «Subject to this Agreement, the applicable Law, the Contractual Obligations and the Charter Documents, the Bank’s decision making bodies will continue to determine independently, amongst others, the Bank’s commercial strategy and policy in compliance with the Business Plan and the decisions on the day-to-day operation of the Bank will continue to rest with the Bank’s competent bodies and officers, as the case may be, in accordance with their statutory, legal and fiduciary responsibilities». 43 Σύμφωνα με το όρο 2.4 περίπτ.
18. d)της ΣΠΣ, «The HFSH shall: […]
19. d)Ensure that, in exercising their rights, the HFSF and the HFSF Representative and HFSF Observer shall respect the Bank’s business autonomy and independence in the decision making of the Bank in compliance with the Business Plan and according to the terms of the Law and this Agreement» (έμφαση της Υπηρεσίας). Το ίδιο προβλέπεται και νομοθετικά, στο άρθρο 10 παρ. 2 εδ. τελευταίο του ν. 3864/2010. 44 Βλ. τον όρο 3.3 παρ. i της ΣΠΣ («The participation or attendance of the HFSF or the HFSF Representatives in the Board or Committees which retain an independent power of decision, does not reduce, nor otherwise impair the responsibility of the Board»). 45 Κατά τα προβλεπόμενα στον όρο 3.3 παρ.
20. f)περιπτ. i και ii, ο ετήσιος προϋπολογισμός, καθώς και το (τριετές και πενταετές) επιχειρηματικό και στρατηγικό σχέδιο της νέας Attica Bank θα εγκρίνονται από το ΔΣ της τράπεζας. 46 Βλ. σχετικά υπόθ. M.7851 – USS Nero/ OPTrust/ PGGM/ Global Via, απόφαση της Ε.Επ. της 05.02.2016, παρ. 17-20· υπόθ. M.8896 – ACS/ Hochtief/ Atlantia/ Abertis Infraestructuras, απόφαση της Ε.Επ. της 06.07.2018, παρ. 22-33. 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Εν προκειμένω, αναφορικά με το πρώτο ως άνω κριτήριο, κατά δήλωση της Attica Bank, «[τ]α επίπεδα ύψους συναλλαγών που αναφέρονται [στον όρο 3.5 παρ.
21. a)περίπτ. vi της ΣΠΣ και τον όρο 9.3 περίπτ. (στ) του ΣΣΣ] θέτουν τις εν λόγω συναλλαγές εκτός της συνήθους εμπορικής/ επιχειρηματικής δραστηριότητας της καθημερινής λειτουργίας της Τράπεζας, λαμβάνοντας υπόψη και το μέγεθος αυτής»47. Σε επόμενη επιστολή της, η Attica Bank επιβεβαιώνει τον ευκαιριακό χαρακτήρα των συναλλαγών που υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια, επισημαίνοντας ότι «κατά την περίοδο από την 03.11.2021 (ημερομηνία κατά την οποία εισήλθε κατά πρώτον το ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας) έως και σήμερα, με βάση την επισκόπηση των πρακτικών Δ.Σ. η Τράπεζα δεν έχει διενεργήσει συναλλαγές που αναφέρονται στα σημεία (i)-(
22. iv)και (vii) της περίπτωσης (στ), εκτός από τις ακόλουθες μεμονωμένες περιπτώσεις: • τη μεταβίβαση δανειακού χαρτοφυλακίου της τιτλοποίησης “Astir I”, συνολικής λογιστικής αξίας €312 εκ που ολοκληρώθηκε την 29.09.2023 σε συνέχεια σχετικών αποφάσεων Δ.Σ., καθώς και των οριζόμενων στην από 20.04.2023 Επενδυτική Συμφωνία (Schedule 1, σελ. 170) [...] • την πώληση ακινήτου στην περιοχή της Γλυφάδας την 28.12.2023 έναντι τιμήματος €18.200.000 η οποία εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμ. 1426/26.10.2023 απόφαση Δ.Σ. [...]»48. Επιπλέον, σύμφωνα με το υποβληθέν επιχειρηματικό σχέδιο της νέας Attica Bank, το σύνολο των προβλεπόμενων κεφαλαιουχικών δαπανών της Τράπεζας για το διάστημα 2024-2027 δεν αναμένεται να υπερβεί τα 20 εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση49. Τέλος, δέον να αναφερθεί ότι, κατά δήλωση της Attica Bank, η Τράπεζα ουδέποτε προχώρησε στην κατάρτιση πολιτικής επένδυσης και αποεπένδυσης αναφορικά με συμμετοχές, χαρτοφυλάκια ακινήτων και δανείων, για την οποία θα έπρεπε να λάβει την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του ΤΧΣ, κατά τα προβλεπόμενα στον όρο 3.5 της ΣΠΣ50. 47 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5561/12.08.2024 επιστολή της Attica Bank, ερ. 10(i)(γ)(έμφαση της Υπηρεσίας). 48 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5671/22.08.2021 επιστολή της Attica Bank, ερ. 5. Η Attica Bank επισημαίνει στο πλαίσιο αυτό ότι «[γ]ια το σκοπό της ανωτέρω καταγραφής δεν έχει συμπεριληφθεί η σκοπούμενη υπαγωγή του χαρτοφυλακίου Domus στο Πρόγραμμα Παροχής Κρατικών Εγγυήσεων Ηρακλής ΙΙΙ (ν. 4649/2019 όπως τροποποιήθηκε) λογιστικής αξίας (GBV) περ. €2,34 δις, δεδομένων των ρητών προβλέψεων της από 18.07.2024 Συμφωνίας Μετόχων, όπως κυρώθηκε με το άρθρο 1 ν. 5127/2024»· βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5671/22.08.2021 επιστολή της Attica Bank, υποσημ. 7. 49 Βλ. παρουσίαση με τίτλο “Project Eve – Business Plan for the New Bank” (Ιούλιος 2024), σελ. 35. Ειδικότερα, οι κεφαλαιουχικές δαπάνες της νέας Attica Bank αναμένεται να διαμορφωθούν κατ’ έτος ως εξής: για το 2024 σε 3 εκατ. ευρώ, για το 2025 σε 10 εκατ. ευρώ, για το 2026 σε 10 εκατ. ευρώ και για το 2027 σε 20 εκατ. ευρώ. 50 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 5698/23.08.2024 επιστολή της Attica Bank. 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Επί τη βάσει των προαναφερθέντων και των σχετικών δηλώσεων της Attica Bank, εκτιμάται ότι το επίπεδο των συναλλαγών για τις οποίες απαιτείται η έγκριση του ΤΧΣ δεν είναι αρκούντως υψηλό ώστε να παρέχει στο τελευταίο εξουσία συναπόφασης σχετικά με την εμπορική πολιτική της νέας Attica Bank. 46. Δ) Αναφορικά µε το δικαίωμα του ΤΧΣ σχετικά µε τον διορισμό του Οικονομικού Διευθυντή (Chief Financial Officer), και παρότι πρόκειται για σημαντικό διευθυντικό στέλεχος και συνεπώς, εν πρώτοις, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως δικαίωμα αρνησικυρίας κρίσιμο για την παροχή ελέγχου51, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι πρόκειται µόνο για ένα διευθυντικό στέλεχος εκ των πολλών που στελεχώνουν την νέα Attica Bank, ωστόσο ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ απλώς εγκρίνει τον διορισμό του, ο οποίος αυτοτελώς δε φαίνεται υπό τις παρούσες ιδιάζουσες περιστάσεις να δίδει δυνατότητα άσκησης αποφασιστικής επιρροής στην εμπορική πολιτική της γνωστοποιούσας. Συνδέεται δε µε την ανάγκη αποτελεσματικής εκτέλεσης από το ΤΧΣ των κατά το νόμο αρμοδιοτήτων εποπτείας του επί συγκεκριμένων ζητημάτων που αφορούν στην τράπεζα52. 47. Ενόψει της προηγηθείσας ανάλυσης, εκτιμάται ότι τα ως άνω δικαιώματα αρνησικυρίας του ΤΧΣ, αξιολογούμενα στο σύνολό τους, δεν παρέχουν τη δυνατότητα κοινού ελέγχου στον κάτοχό τους. 6.3 Συμπεράσματα ως προς την απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από τη Thrivest επί της νέας Attica Bank 48. Συμπερασματικά, με την ολοκλήρωση της παρούσας ενιαίας συγκέντρωσης και σε σχέση με τα δικαιώματα αρνησικυρίας του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας επί της νέας Attica Bank, λεκτέα είναι τα εξής: η Thrivest θα είναι σε θέση να καθορίζει τις στρατηγικές εμπορικές αποφάσεις της νέας Attica Bank, καθώς: (
23. i)θα έχει την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου στη γενική συνέλευση της νέας Attica Bank, με το ποσοστό της στο μετοχικό κεφάλαιο της τελευταίας να κυμαίνεται μεταξύ 50% πλέον μιας μετοχής και 58,5%, (
24. ii)θα έχει δικαίωμα να διορίζει ή να προτείνει προς εκλογή την πλειονότητα των μελών του ΔΣ της νέας Attica Bank και (iii) τα δικαιώματα αρνησικυρίας του ΤΧΣ στη νέα Attica Bank δεν αφορούν σε αποφάσεις που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά της τελευταίας, ούτως ώστε να μην στοιχειοθετείται κοινός έλεγχος εν προκειμένω. 51 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 69. 52 Βλ., π.χ., σχετικά τις υπ’ αριθ. 576/VII/2013 (σκ. 30) και 585/2014 (Ενότητα Γ.1.5.1) Απoφάσεις ΕΑ. 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49. Ενόψει των προεκτεθέντων, η παρούσα ενιαία συγκέντρωση συνίσταται στην απόκτηση από τη Thrivest αποκλειστικού ελέγχου επί της νέας Attica Bank. 7. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ/ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ 50. Η σχετική αγορά προϊόντος περιλαμβάνει όλα τα προϊόντα που οι πελάτες θεωρούν ότι μπορούν να εναλλάσσονται με ή να υποκαθίστανται από το/τα προϊόν/-ντα της/των εμπλεκόμενης/-ων επιχείρησης/-εων, βάσει των χαρακτηριστικών των προϊόντων, των τιμών και της χρήσης για την οποία προορίζονται, λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών του ανταγωνισμού και της διάρθρωσης της προσφοράς και της ζήτησης στην αγορά53. 51. Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει τη γεωγραφική περιοχή στην οποία οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις προσφέρουν ή ζητούν σχετικά προϊόντα, στην οποία επικρατούν αρκούντως ομοιογενείς συνθήκες ανταγωνισμού ώστε να μπορούν να αξιολογηθούν οι συνέπειες της υπό έρευνα συμπεριφοράς ή συγκέντρωσης και η οποία μπορεί να διακριθεί από άλλες γεωγραφικές περιοχές, ιδίως λόγω των αισθητά διαφορετικών συνθηκών ανταγωνισμού που επικρατούν σε αυτές54. 52. Σύμφωνα με σχετικές αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον τραπεζικό τομέα έχουν ληφθεί υπόψη οι ακόλουθες σχετικές αγορές: α) υπηρεσίες λιανικής τραπεζικής (retail banking), β) υπηρεσίες επιχειρηματικής τραπεζικής (corporate banking), γ) επενδυτική τραπεζική (investment banking), δ) υπηρεσίες leasing, ε) υπηρεσίες factoring, στ) υπηρεσίες καρτών πληρωμών, ζ) χρηματοοικονομικές υπηρεσίες (financial market services) και η) υπηρεσίες διαχείρισης χαρτοφυλακίου (asset management)55. Προς την αντίστοιχη κατεύθυνση κινείται και η πρακτική της ΕΑ56. Καθεμία από τις προαναφερθείσες κατηγορίες μπορεί να διακριθεί περαιτέρω, με βάση την υποκαταστασιμότητα των επιμέρους τραπεζικών και εν γένει χρηματοπιστωτικών προϊόντων και υπηρεσιών από πλευράς προσφοράς και ζήτησης. 53 Βλ. Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του δικαίου ανταγωνισμού της Ένωσης (C/2024/1645), παρ.12α με παραπομπή (υπ.25) στην Απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2020, Generics (UK) κ.λπ., C-307/18, EU:C:2020:52, σκέψη 129· και απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 1979, Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής, C-85/76, EU:C:1979:36, σκέψη 51. Βλ. επίσης σημείο 25 στοιχείο β) του παραρτήματος I του εκτελεστικού κανονισμού συγκεντρώσεων. 54 Βλ. Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του δικαίου ανταγωνισμού της Ένωσης (C/2024/1645), παρ.12β με παραπομπή (υπ.26) στην υπόθεση T‑346/02 και T‑347/02, Cableuropa κ.λπ. κατά Επιτροπής, EU:T:2003:256, σκέψη 115, T-151/05, NVV κ.λπ. κατά Επιτροπής, EU:T:2009:144, σκέψη 52· και υπόθεση C-27/76, United Brands κατά Επιτροπής, EU:C:1978:22, σκέψη 11. Βλ. επίσης άρθρο 9 παράγραφος 7 του κανονισμού συγκεντρώσεων και παράρτημα I παράγραφος 25 στοιχείο γ) του εκτελεστικού κανονισμού συγκεντρώσεων. 55 Βλ. ενδεικτικά απόφαση της Ε.Επ. Μ. 10786 BNB PARIBAS/CASEIS/JV παρ. 74 με τις εκεί παραπομπές. 56 Βλ. ενδεικτικά, απόφαση ΕΑ 562/VII/2013 – ΕΘΝΙΚΗ/EUROBANK, 592/2014 ALPHA BANK/CITIBANK, 678/2019 – IREON/ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ /CPB ASSET MANAGEMENT / LAIKI FACTORS. 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 53. Εν προκειμένω, οι σχετικές προϊόντικές αγορές στις οποίες η δραστηριότητα των μερών της συγκέντρωσης παρουσιάζει οριζόντια αλληλεπικάλυψη είναι οι ακόλουθες: α) των καταθέσεων και χορηγήσεων λιανικής τραπεζικής, β) των καταθέσεων και χορηγήσεων επιχειρηματικής τραπεζικής, γ) των καρτών πληρωμών (έκδοση και αποδοχή), δ) της πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων (factoring), στ) της διάθεσης αμοιβαίων κεφαλαίων - ΟΣΕΚΑ (mutual funds-UCITS), ζ) των χρηματιστηριακών υπηρεσιών (financial market services) και η) της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης. 8. ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ – ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ 54. Στην παρούσα συγκέντρωση δεν υφίστανται επηρεαζόμενες αγορές σε οριζόντιο ή/ και κάθετο επίπεδο. Ειδικότερα, τα συνδυασμένα μερίδια αγοράς των Attica Bank και Παγκρήτιας Τράπεζας υπολείπονται αισθητά του 15% στο σύνολο των αγορών στις οποίες παρατηρούνται οριζόντιες επικαλύψεις των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων τους. 55. Ειδικότερα, στο σύνολο των καταθέσεων λιανικής τραπεζικής το συνολικό μερίδιο αγοράς των μερών ανήλθε σε [0-5]% το 2023, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στο σύνολο των χορηγήσεων λιανικής τραπεζικής (α) των στεγαστικών δανείων, β) της καταναλωτικής πίστης (εξαιρουμένων των δανείων μέσω πιστωτικών καρτών) και γ) της καταναλωτικής πίστης μέσω πιστωτικών καρτών) ήταν [0-5]%. Στην αγορά καταθέσεων επιχειρηματικής τραπεζικής το αθροιστικό μερίδιο αγοράς των μερών το 2023 ανήλθε σε [0-5]%, ενώ στην αγορά χορηγήσεων επιχειρηματικής τραπεζικής το αθροιστικό μερίδιο αγοράς των μερών το 2023 ανήλθε σε [515]%. 56. Στις αγορές της έκδοσης και αποδοχής καρτών πληρωμών το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς των μερών υπολείπεται του [0-5]% και [0-5]% αντίστοιχα. Στην αγορά Πρακτορείας Επιχειρηματικών Απαιτήσεων (Factoring) το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς των μερών υπολείπεται του [0-5]%. Στην αγορά διάθεσης αμοιβαίων κεφαλαίων (ΟΣΕΚΑ) το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς των μερών υπολείπεται του [0-5]%, ενώ στην αγορά χρηματιστηριακών υπηρεσιών, ήτοι στην εμπορία ομολόγων και ειδικότερα στις αγορές εκτός 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Χρηματιστηρίου (ΧΑΑ), οργανωμένες και μη57 (όπως ενδεικτικά ΗΔΑΤ58 και OTC59), το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς των μερών κυμαίνεται από [0-5]% το 2021 έως [0-5]% το 2023. Όσον αφορά στην αγορά ασφαλιστικής διαμεσολάβησης, τα μερίδια των μερών είναι ιδιαιτέρως χαμηλά. 57. Επίσης, η συγκέντρωση δεν οδηγεί σε κάθετες σχέσεις μεταξύ των μερών, δεδομένου ότι οι δραστηριότητες ενός μέρους της συναλλαγής δεν βρίσκονται σε αγορά ανώτερης ή κατώτερης οικονομικής βαθμίδας σε σχέση με τις δραστηριότητες άλλου μέρους της συναλλαγής. Τέλος, από τα στοιχεία του φακέλου της παρούσας συγκέντρωσης δεν προκύπτουν διαγώνιες επιπτώσεις (conglomerate effects). 58. Δεδομένου των ανωτέρω, ιδίως του γεγονότος ότι δεν υπάρχουν επηρεαζόμενες αγορές, παρέλκει η περαιτέρω ουσιαστική αξιολόγηση της παρούσας συγκέντρωσης. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Επιτροπή Ανταγωνισμού, σε Τμήμα, ομόφωνα εγκρίνει την κατ’ άρθρο 8 παρ. 3 του Ν. 3959/2011 γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση που αφορά, αφενός, στην συγχώνευση των ανωνύμων εταιρειών με την επωνυμία «ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και την επωνυμία «ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», με απορρόφηση της πρώτης από τη δεύτερη και, αφετέρου, στην απόκτηση από την «THRIVEST HOLDING LTD» αποκλειστικού ελέγχου επί του συνόλου της επιχείρησης «ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» μετά την ολοκλήρωση της συγχώνευσης της με την «ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», δεδομένου ότι η εν λόγω συγκέντρωση, παρ’ ότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 1 του άρθρου 6 Ν. 3959/2011, δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες, ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επιμέρους αγορές στις οποίες αφορά. 57 Για την κατηγοριοποίηση μεταξύ οργανωμένων και μη αγορών βλ ενδεικτικά http://www.hcmc.gr/el_GR/web/portal/pmd . 58 Η Ηλεκτρονική Δευτερογενής Αγορά Τίτλων (ΗΔΑΤ) είναι οργανωμένη αγορά στην οποία αντικείμενο διαπραγμάτευσης αποτελούν οι τίτλοι του Δημοσίου αλλά και τα ομόλογα και οι χρεωστικοί τίτλοι σταθερού εισοδήματος που εκδίδονται από εταιρίες ή άλλους εκδότες με εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου. Διαχειριστής της ΗΔΑΤ και ιδιοκτήτης της ΗΔΑΤ είναι η ΤτΕ. Σημειώνεται επιπρόσθετα ότι η αγοραπωλησία τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου (στη δευτερογενή αγορά) μπορεί να γίνει είτε στην ΗΔΑΤ είτε σε άλλες πλατφόρμες διαπραγμάτευσης, είτε εξωχρηματιστηριακά (over the counter) (βλ. https://www.bankofgreece.gr/kiries-leitourgies/agores/hlektronikh-deyterogenhs-agora) 59 Η Over-the-Counter (OTC) αγορά είναι μία «αποκεντρωμένη» αγορά στις οποία οι συναλλαγές πραγματοποιούνται μέσω ενός δικτύου αντιπροσώπων και όχι μέσω μιας κεντρικής, επίσημης πλατφόρμας όπως το ΧΑΑ. (Βλ ενδεικτικά https://www.nasdaq.com/glossary/o/o.t.c. και https://euretirio.com/over-counter-otc/). 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Η απόφαση εκδόθηκε την 30η Αυγούστου 2024. Η απόφαση να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, σύμφωνα με το άρθρο 27 παρ. 1 του ν. 3959/2011. Η Προεδρεύουσα Χαρίκλεια Νικολοπούλου Ο Συντάκτης της Απόφασης Παναγιώτης Φώτης Η Γραμματέας Ευαγγελία Ρουμπή 24 E ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ 25.09.2024 16:56:54 ΨΗΦΙΑΚΑ ΥΠΟΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟ ΑΠΟ 55457 VARVARA ZACHARAKI ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 25 Σεπτεμβρίου 2024 ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αριθμ. 855/2024 Λήψη απόφασης επί των υπ’ αρ. 5203/26.07.2024 και 5205/26.07.2024 γνωστοποιήσεων συγκεντρώσεων που αφορά, αφενός, τη συγχώνευση με απορρόφηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ από την ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, περίπτωση (α) του ν. 3959/2011 και, αφετέρου, την απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από την εταιρεία THRIVEST HOLDING LTD επί της επιχείρησης που θα προκύψει μετά την ολοκλήρωση της ανωτέρω συγχώνευσης, κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, εδάφιο (β) του ν. 3959/2011. Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτηρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 30ή Αυγούστου 2024, ημέρα Παρασκευή και ώρα 11:00, με την εξής σύνθεση: Προεδρεύουσα: Χαρίκλεια Νικολοπούλου (Αντιπρόεδρος ΕΑ) Μέλη: Παναγιώτης Φώτης (Εισηγητής) Χαρίκλεια Βλάχου Άννα Γκάτζιου Γραμματέας: Ευαγγελία Ρουμπή Στην αρχή της συζήτησης, η Προεδρεύουσα, έδωσε το λόγο στον Εισηγητή της υπόθεσης, Παναγιώτη Φώτη, ο οποίος ανέπτυξε συνοπτικά το περιεχόμενο της υπ’ αρ. οικ. 5744/28.08.2024 γραπτής εισήγησης επί της κρινόμενης υπόθεσης και πρότεινε, για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά σε αυτή, να εγκριθεί η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση. Η Επιτροπή στη συνέχεια, προχώρησε σε διάσκεψη επί της ως άνω υπόθεσης με τη συμμετοχή του Εισηγητή, Παναγιώτη Φώτη, ο οποίος δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και αφού έλαβε υπόψη την υπ’ αρ. οικ. 5744/28.08.2024 Έκθεση του αρμόδιου Εισηγητή, τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, τις απόψεις των μελών και το ισχύον νομικό πλαίσιο, Αρ. Φύλλου 5378 ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ: 1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ 1. Στις 18.07.2024 υπεγράφη η Σύμβαση Συγχώνευσης και Επένδυσης μεταξύ του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (εφεξής και «ΤΧΣ») και της THRIVEST HOLDING LTD (εφεξής και «Thrivest») (εφεξής και «Συμφωνία Μετόχων») αναφορικά με τον εταιρικό μετασχηματισμό της ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (εφεξής και «Attica Bank») και την περαιτέρω επένδυση των μετόχων στο μετοχικό κεφάλαιο της νέας Attica Bank, η οποία θα προκύψει μέσω της συγχώνευσης της με την ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (εφεξής και «Παγκρήτια Τράπεζα»). Η Συμφωνία Mετόχων κυρώθηκε στη Βουλή στις 26.7.2024. 2. Δυνάμει της Συμφωνίας Μετόχων, και υπό την προϋπόθεση ολοκλήρωσης της συγχώνευσης, […] έτσι ώστε μετά την άσκησή τους από την Thrivest, η συμμετοχή της Thrivest στη νέα Attica Bank να ανέρχεται σε 50% πλέον μίας μετοχής επί του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου της Συγχωνευμένης Τράπεζας. Κατόπιν ολοκλήρωσης όλων των προβλεπόμενων ενεργειών, το ΤΧΣ αναμένεται να κατέχει ποσοστό τουλάχιστον 35% και η Thrivest αναμένεται να κατέχει ποσοστό μεταξύ 50% πλέον μιας μετοχής και 58,5% επί του μετοχικού κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου της νέας Attica Bank. 3. Δυνάμει της Συμφωνίας Μετόχων, το Διοικητικό Συμβούλιο (εφεξής και «Δ.Σ.») της νέας Attica Bank θα αποτελείται από δεκατρία μέλη. Το ΤΧΣ θα έχει τη δυνατότητα να διορίζει ένα μέλος Δ.Σ. (ανεξαρτήτως του ποσοστού συμμετοχής του στο μετοχικό κεφάλαιο της νέας Attica Bank) και να προτείνει προς εκλογή από ένα έως και τρία μέλη Δ.Σ. (ανάλογα με το ποσοστό συμμετοχής του στο μετοχικό κεφάλαιο της νέας Attica Bank). Η Thrivest θα δικαιούται να διορίζει ή να προτείνει προς εκλογή τα υπόλοιπα μέλη Δ.Σ. (συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου Δ.Σ.). 4. Δυνάμει του από 26.07.2024 Σχεδίου Σύμβασης Συγχώνευσης (εφεξής και «ΣΣΣ»), μετά των παραρτημάτων του, όπως προβλέπεται στο άρθρο 7 του ν. 4601/2019, το οποίο εγκρίθηκε από τα αντίστοιχα Διοικητικά Συμβούλια της Attica Bank και Παγκρήτια Τράπεζα, η συγχώνευση θα γίνει με λογιστική ενοποίηση των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού των υπό συγχώνευση εταιρειών και, 55458 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ειδικότερα, με εισφορά των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της Παγκρήτιας Τράπεζας στην Attica Bank. Μετά τη συγχώνευση, τα ανωτέρω στοιχεία θα μεταφερθούν ως στοιχεία ισολογισμού της νέας Attica Bank. Επιπλέον, η Παγκρήτια Τράπεζα θα μεταβιβάσει στην Attica Bank οποιοδήποτε δικαίωμα, άυλο αγαθό, αξίωση ή άλλο περιουσιακό στοιχείο. Από την ολοκλήρωση της συγχώνευσης, η Attica Bank υποκαθίσταται αυτοδίκαια, πλήρως και χωρίς καμία άλλη διατύπωση σύμφωνα με το νόμο, στα δικαιώματα, έννομες σχέσεις και στις υποχρεώσεις της Παγκρήτιας Τράπεζας συνεπεία καθολικής διαδοχής. 2. ΤΑ ΜΕΡΗ 2.1 THRIVEST HOLDING LTD 5. Η Thrivest είναι εταιρία συμμετοχών (holding company) που έχει ως αντικείμενο την πραγματοποίηση επενδύσεων και την απόκτηση και κατοχή μετοχικών ποσοστών σε άλλες επιχειρήσεις. Κατά το χρόνο της γνωστοποίησης, η Thrivest συμμετείχε στο μετοχικό κεφάλαιο της Παγκρήτιας Τράπεζας με ποσοστό […]% ([…]) και της Attica Bank με ποσοστό […]%, χωρίς να ελέγχει κάποια εταιρία επί του παρόντος. Όπως αναφέρει η ίδια, από τη σύστασή της μέχρι σήμερα, η Thrivest λαμβάνει επιχειρηματικές αποφάσεις και προβαίνει σε επενδυτικές κινήσεις με σκοπό την επαύξηση της αξίας των επενδύσεών της και την αποκόμιση υπεραξιών (κερδών) από αυτές, ασκώντας όλες τις συνήθεις δραστηριότητες μιας εταιρίας holding1. 2.2 ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 6. Η Attica Bank, μητρική εταιρία του ομώνυμου χρηματοπιστωτικού Ομίλου, αποτελεί ελληνικό πιστωτικό ίδρυμα υπό τη μορφή Ανώνυμης Εταιρίας, που ιδρύθηκε το 1924, οι μετοχές της οποίας είναι εισηγμένες και διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών. Δραστηριοποιείται στον χρηματοοικονομικό τομέα, παρέχοντας ένα ευρύ φάσμα τραπεζικών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών σε ιδιώτες και επιχειρήσεις. Εκτός από τη μητρική εταιρία, στον Όμιλο περιλαμβάνονται μία θυγατρική και μία συγγενής εταιρία, οι οποίες δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Η Τράπεζα απασχολεί […] άτομα και διαθέτει συνολικά […] καταστήματα λιανικής τραπεζικής κατά την 31.12.2023. 7. Ο όμιλος της Attica Bank, εκτός από την μητρική εταιρία, περιλαμβάνει την ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία «ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΑΚΤΟΡΕΥΣΕΩΝ ΟΜΙΛΟΥ ATTICA BANK», κατά 100% θυγατρική της Attica Bank, η οποία ιδρύθηκε την 12.10.2005 και αναλαμβάνει με σύμβαση, έναντι προμήθειας, ασφαλιστικές εργασίες στο όνομα και για λογαριασμό ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Επίσης, η Attica Bank συμμετέχει με ποσοστό […]% στο […], το οποίο έχει σκοπό την επένδυση σε καινοτόμες κεφαλαιουχικές εταιρείες που έχουν καταστατική και πραγματική έδρα στην Ελλάδα. 2.3 ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 8. Η Παγκρήτια Τράπεζα ιδρύθηκε το 1993 με τις διατάξεις του ν. 1667/1986 και έλαβε άδεια λειτουργίας Πιστωτικού Ιδρύματος, σύμφωνα με την υπ’ αρ. 2306/19.05.1994 Πράξη του Διοικητή της Τράπεζας της 1 Βλ. την υπ’ αρ. 5567/12.08.2024 επιστολή της Thrivest, ερ. 2. Τεύχος B’ 5378/25.09.2024 Ελλάδος. Προέρχεται από το μετασχηματισμό, δια μετατροπής, του Πιστωτικού Συνεταιρισμού Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία «Παγκρήτια Συνεταιριστική Τράπεζα Συν. Π.Ε.». Παρέχει ένα ευρύ φάσμα τραπεζικών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών σε ιδιώτες και επιχειρήσεις. Κατά την 31.12.2023 διέθετε […] και […] πανελλαδικά. 9. Ο όμιλος της Παγκρήτιας Τράπεζας, εκτός από τη μητρική εταιρία, περιλαμβάνει δύο

(2)θυγατρικές εταιρείες, ήτοι: α) την «ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ FACTORS ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ», κατά 100% θυγατρική της Παγκρήτιας Τράπεζας, η οποία λειτουργεί από τον Ιανουάριο 2024 ως χρηματοδοτικό ίδρυμα με αποκλειστικό σκοπό την πρακτορεία επιχειρηματικών απαιτήσεων factoring, και β) την «ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ», με αντικείμενο την ανάπτυξη, κατασκευή, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση ενεργειακών έργων, στην οποία η Παγκρήτια Τράπεζα συμμετέχει με ποσοστό 98% και η οποία επί του παρόντος δεν έχει εκκινήσει τη λειτουργία της.

1. ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΕΑ
2. Η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση πληροί τα όρια του άρθρου 6 παρ. 1 ν. 3959/2011, όπως ισχύει. Ειδικότερα, ο συνολικός παγκόσμιος και ελληνικός κύκλος εργασιών των μερών για το έτος 2023 ανέρχεται σε […] εκ. ευρώ, ήτοι […] εκ ευρώ για την Attica Bank και […] ευρώ για την Παγκρήτια Τράπεζα. Η Thrivest είχε […] για το έτος
4. Συναφώς, η συγκέντρωση δεν έχει κοινοτική διάσταση διότι τα μέρη δεν πληρούν τα κατώτατα όρια του κύκλου εργασιών του άρθρου 1 παρ. 2 και 3 του Κανονισμού (ΕΚ) 139/
6. ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΔΕΚΤΟΥ, ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΗΚΟΝΤΟΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ
7. Για την υπ’ αρ. 5203/26.07.2024 γνωστοποίηση, το ποσό του παραβόλου καταβλήθηκε μέσω τραπέζης (αριθ. συναλλαγής ΕΤΕ: 30007700420743170699, 25.07.2024). Ομοίως, για την υπ’ αρ. 5205/26.07.2024 γνωστοποίηση, το ποσό του παραβόλου καταβλήθηκε μέσω τραπέζης (αριθ. συναλλαγής Alpha Bank: 20240724096104Β064, 26.07.2024).
8. Αμφότερες οι γνωστοποιηθείσες πράξεις δημοσιεύθηκαν την 31.07.2024 στην ημερήσια οικονομική εφημερίδα πανελλαδικής κυκλοφορίας «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ», κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 6 του ν. 3959/2011 και στην απόφαση ΕΑ 780/2022, και αναρτήθηκαν στο διαδικτυακό τόπο ΕΑ στις 06.08.
10. Η συγκέντρωση υπεβλήθη εμπροθέσμως στις 26.07.
11. Η Πράξη και ημερομηνία εκκίνησης προθε2 Βλ. σχετικά Συγχώνευση των ανωνύμων εταιρειών με την επωνυμία «ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και την επωνυμία «ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» με απορρόφηση της πρώτης από τη δεύτερη και Απόκτηση ελέγχου από την «Thrivest Holding LTD» του συνόλου της επιχείρησης «Attica Bank Ανώνυμη Τραπεζική Εταιρεία» μετά την ολοκλήρωση της συγχώνευσης της «Attica Bank Ανώνυμη Τραπεζική Εταιρεία» με την «Παγκρήτια Τράπεζα Ανώνυμη Εταιρεία». Τεύχος B’ 5378/25.09.2024 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σμίας γνωστοποίησης (άρθρο 6 παρ. 2 του ν. 3959/2011) θεωρείται η από 18.07.2024 Σύμβαση Συγχώνευσης και Επένδυσης μεταξύ του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και της Thrivest.
12. Σύμφωνα με στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, η γνωστοποίηση κατέστη προσήκουσα στις 22.08.
13. Συνεπώς, η προθεσμία έκδοσης απόφασης της ΕΑ επί της γνωστοποιηθείσας συγκέντρωσης παρέρχεται στις 23.09.
15. ΑΛΛΗΛΕΝΔΕΤΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ 5.1 Γενικό πλαίσιο
16. Πολλές πράξεις μπορούν να θεωρηθούν ως μία και μόνη συγκέντρωση βάσει του Κανονισμού συγκεντρώσεων, είτε σύμφωνα με τη γενική αρχή του άρθρου 5 παρ. 2 του ν. 3959/2011, είτε σύμφωνα με την ειδική διάταξη του άρθρου 10 παρ. 2 εδάφιο β’ του ν. 3959/20113 .
17. Ο γενικός και τελολογικός ορισμός μιας συγκέντρωσης που διατυπώνεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του ν. 3959/2011, κατά τον οποίο σκοπός είναι ο έλεγχος μίας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων, υπονοεί ότι είναι αδιάφορο αν ο έλεγχος αποκτήθηκε με μία ή περισσότερες νομικές πράξεις, εφόσον το τελικό αποτέλεσμα συνιστά μία και μοναδική συγκέντρωση. Δύο ή περισσότερες πράξεις συνιστούν μία μόνη συγκέντρωση, για τους σκοπούς του άρθρου 5 του ν. 3959/2011, αν έχουν ενιαίο χαρακτήρα. Θα πρέπει επομένως να προσδιορισθεί κατά πόσο το αποτέλεσμα είναι η απόκτηση εκ μέρους μίας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων, άμεσου ή έμμεσου οικονομικού ελέγχου επί των δραστηριοτήτων μιας ή περισσοτέρων άλλων επιχειρήσεων. Για την εν λόγω εκτίμηση, θα πρέπει να διαπιστωθεί η οικονομική πραγματικότητα πίσω από τις σχετικές πράξεις και, ως εκ τούτου, ο οικονομικός σκοπός που επιδιώκουν τα μέρη. Αυτό σημαίνει ότι, για να διαπιστωθεί ο ενιαίος χαρακτήρας των εν λόγω πράξεων, θα πρέπει να εξετάζεται, σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση, αν είναι αλληλένδετες κατά τρόπο ώστε η μία δεν θα είχε πραγματοποιηθεί χωρίς την άλλη
18. 3 Το άρθρο 10 παρ. 2 εδ. β’ του ν. 3959/2011 ρυθμίζει διαφορετικό ζήτημα από το άρθρο 5 παρ.
19. Το άρθρο 5 παρ. 2 ορίζει με γενικούς και συγκεκριμένους όρους πότε υπάρχει «συγκέντρωση», αλλά δεν προσδιορίζει άμεσα την αρμοδιότητα της Επιτροπής όσον αφορά τις συγκεντρώσεις. Σκοπός του άρθρου 10 παρ. 2 εδ. β’ είναι να εξειδικευθεί το πεδίο εφαρμογής των διατάξεων περί ελέγχου συγκεντρώσεων, ορίζοντας ιδίως τον κύκλο εργασιών που λαμβάνεται υπόψη προκειμένου να διαπιστωθεί αν μια συγκέντρωση εμπίπτει σε προληπτικό έλεγχο κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1, η δε παρ. 2 εδ. β’ επιτρέπει σχετικά στην ΕΑ να θεωρεί ότι δύο ή περισσότερες πράξεις αποτελούν μία και μόνο συγκέντρωση στο πλαίσιο του υπολογισμού του κύκλου εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων. Επομένως, το ζήτημα κατά πόσον ορισμένες πράξεις οδηγούν, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 5 παρ. 2, σε μία και μόνο συγκέντρωση ή σε περισσότερες της μίας συγκεντρώσεις, προηγείται λογικά του ζητήματος που ρυθμίζει το άρθρο 10 παρ. 2 εδ. β’. Βλ. κατ’ αναλογία, Κωδικοποιημένη ανακοίνωση της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (EΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων [2008] ΕΕ C95/1 (εφεξής και «Κωδικοποιημένη ανακοίνωση»), παρ. 36-37.. 4 Βλ. κατ’ αναλογία, Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ.
20. Βλ. επίσης, ΓενΔΕΕ T-282/02, Cementbouw Handel & Industrie BV κατά Επιτροπής, EU:T:2006:64, σκ. 106, όπου ο ενιαίος χαρακτήρας δύο 55459
21. Αυτή η γενική προσέγγιση ανταποκρίνεται, αφενός, στην αρχή ότι θα πρέπει επίσης να αναλύονται σε μία διαδικασία, βάσει των άρθρων 5 έως 10 του ν. 3959/2011, οι πράξεις που είναι αλληλεξαρτώμενες, ανάλογα με τους οικονομικούς στόχους που επιδιώκουν τα μέρη. Στην περίπτωση αυτή, η μεταβολή στη διάρθρωση της αγοράς επέρχεται από το σύνολο των πράξεων. Αφετέρου, εάν οι διάφορες πράξεις δεν είναι αλληλένδετες και τα μέρη θα ολοκλήρωναν μία από αυτές, αν οι άλλες δεν είχαν το αναμενόμενο αποτέλεσμα, ενδείκνυται οι πράξεις αυτές να εκτιμηθούν μεμονωμένα βάσει των άρθρων 5 έως 10 του ν. 3959/
23. Η απαιτούμενη αλληλεξάρτηση σημαίνει ότι καμία από τις πράξεις δεν θα λάμβανε χώρα δίχως τις άλλες και ότι κατά συνέπεια αποτελούν μια ενιαία πράξη6 . Αυτή η αλληλεξάρτηση αποδεικνύεται συνήθως εάν οι σχετικές πράξεις συνδέονται de jure, δηλαδή οι ίδιες οι συμφωνίες συνδέονται με αμοιβαίους όρους. Εάν μπορεί να αποδειχθεί επαρκώς η ύπαρξη αλληλεξάρτησης de facto, μπορεί επίσης να αρκεί για την αντιμετώπιση των σχετικών πράξεων ως μιας ενιαίας συγκέντρωσης. Γι’ αυτό θα πρέπει να αξιολογηθεί από οικονομική άποψη κατά πόσον καθεμία από τις πράξεις εξαρτάται κατ’ ανάγκη από τη σύναψη των άλλων. Περαιτέρω ενδείξεις της αλληλεξάρτησης περισσότερων πράξεων, μπορεί να είναι οι δηλώσεις των ίδιων των μερών ή η ταυτόχρονη σύναψη των σχετικών συμφωνιών. Θα είναι δύσκολο να συναχθεί ότι υπάρχει αλληλεξάρτηση περισσότερων πράξεων de facto, εφόσον δεν υφίσταται η ταυτόχρονη σύναψη των σχετικών συμφωνιών. Η προφανής έλλειψη συγχρονισμού νομικά αλληλένδετων πράξεων μπορεί επίσης να θέσει εν αμφιβόλω την πραγματική τους αλληλεξάρτηση
25. Περίπτωση πολλαπλών αποκτήσεων ελέγχου που θεωρήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Ε.Επ.) ως μία και μόνη συγκέντρωση αποτελεί η κατά σειρά απόκτηση ελέγχου, όπου η επιχείρηση Α αποκτά τον έλεγχο της ή περισσοτέρων συναλλαγών «αποσκοπεί στον προσδιορισμό, με βάση τις πραγματικές και νομικές περιστάσεις κάθε συγκεκριμένης περιπτώσεως, και με σκοπό να αναζητηθεί η οικονομική πραγματικότητα στην οποία στηρίζονται οι πράξεις, του οικονομικού σκοπού που επιδιώκουν τα μέρη, εξετάζοντας, εφόσον υπάρχουν πολλές νομικά διακριτές συναλλαγές, αν οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις ήσαν διατεθειμένες να πραγματοποιήσουν κάθε μία συναλλαγή χωριστά ή αν, αντιθέτως, κάθε συναλλαγή αποτελεί απλώς ένα στοιχείο μιας πολυπλοκότερης πράξης, χωρίς την οποία δεν θα είχε πραγματοποιηθεί από τα μέρη».. 5 Βλ. κατ’ αναλογία, Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ.
26. 6 Σχετικώς, η αρχή σύμφωνα με την οποία περισσότερες της μίας πράξεις μπορούν να αντιμετωπισθούν ως μία ενιαία πράξη συγκέντρωσης σύμφωνα με τις προαναφερθείσες προϋποθέσεις, ισχύει μόνο αν προκύπτει απόκτηση ελέγχου μίας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων από το(τα) ίδιο(α) πρόσωπο(α) ή επιχείρηση(εις). Πρώτον, αυτό μπορεί να ισχύει αν μία επιχειρηματική δραστηριότητα ή επιχείρηση αποκτάται μέσω περισσοτέρων νομικών πράξεων. Δεύτερον, η απόκτηση ελέγχου περισσότερων επιχειρήσεων που θα μπορούσε να συνιστά χωριστές συγκεντρώσεις - μπορεί να θεωρηθεί, λόγω των μεταξύ τους δεσμών, ότι αποτελεί μία και μόνη συγκέντρωση. Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ.
27. 7 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ.
28. 55460 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επιχείρησης Β, υπό τον όρο ότι η Β θα αποκτήσει προηγουμένως ή ταυτόχρονα την επιχείρηση Γ8,
29. 5.2 Εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση
30. Εν προκειμένω, στην Υπηρεσία υποβλήθηκαν δυο διακριτές γνωστοποιήσεις, η μία εκ των οποίων (υπ’ αρ. 5203/26.07.2024) αφορά την συγχώνευση των Παγκρήτια Τράπεζα και Attica Bank με απορρόφηση της πρώτης από τη δεύτερη, η δε άλλη (υπ’ αρ. 5205/26.07.2024) την απόκτηση από την Thrivest ελέγχου επί της επιχείρησης που θα προκύψει μετά την ολοκλήρωση της συγχώνευσης της Attica Bank με την Παγκρήτια Τράπεζα (νέα Attica Bank).
31. Εντούτοις, από τα διαθέσιμα στοιχεία συνάγεται ότι οι εν θέματι πράξεις δέον να θεωρηθούν ότι συνιστούν μία ενιαία συγκέντρωση (με τη μορφή της κατά σειρά απόκτησης ελέγχου) και να αναλυθούν σε μία διαδικασία, δεδομένου ότι η μεταβολή στη διάρθρωση της αγοράς θα επέλθει από το σύνολο των πράξεων. Ειδικότερα, προς την κατεύθυνση του αλληλένδετου χαρακτήρα των γνωστοποιηθεισών πράξεων κατατείνουν τα ακόλουθα: Πρώτον, κατά τα προβλεπόμενα στον όρο 4.5 στοιχείο α’ και β’ της Συμφωνίας Μετόχων, η ολοκλήρωση της συγχώνευσης μεταξύ Attica Bank και Παγκρήτιας Τράπεζας αποτελεί προϋπόθεση για την υλοποίηση της απόκτησης από την Thrivest ελέγχου επί της νέας Attica Bank, καθώς περιλαμβάνεται στις εκεί προβλεπόμενες αναβλητικές αιρέσεις. Δεύτερον, οι δύο κρίσιμες πράξεις συνήφθησαν σε απόσταση λίγων μόνο ημερών μεταξύ τους: η μεν Συμφωνία Μετόχων στις 18.07.2024, το δε ΣΣΣ στις 26.07.2024, ήτοι την ημέρα της δημοσίευσης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως του ν. 5127/2024 δυνάμει του οποίου η Συμφωνία Μετόχων κυρώθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων. Τρίτον, το γεγονός ότι η Συμφωνία Μετόχων προβλέπει την υλοποίηση αμφότερων των συναλλαγών10, οι οποίες, κατά την άποψη των μερών, αποτελούν μια «ενιαία και αδιαίρετη συναλλαγή»11,
32. Τέλος, το χρονοδιάγραμμα των επιμέρους διαδοχικών ενεργειών και εταιρικών πράξεων που προβλέπεται να οδηγήσουν καταρχήν στη συγχώνευση της Attica Bank με την Παγκρήτια Τράπεζα και εν συνεχεία στην απόκτηση από την Thrivest ελέγχου επί της νέας Attica Bank, παρατίθεται σε κοινό έγγραφο με τίτλο «Σχέδιο Ενεργειών», το οποίο επισυνάπτεται ως Παράρτημα 5 στη Συμφωνία Μετόχων. 8 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ.
33. 9 Βλ. σχετικά υπόθ. M.1188 - Kingfisher/Wegert/ProMarkt, απόφαση της Ε.Επ. της 18.06.1998, παρ. 7-8· υπόθ. M.2650 - Haniel/ Cementbouw/JV (CVK), απόφαση της Ε.Επ. της 26.06.2002, παρ. 20· υπόθ. M.3571 - IBM/Maersk Data/DM Data, απόφαση της Ε.Επ. της 18.11.2004, παρ. 6-
34. 10 Συγκεκριμένα, η συγχώνευση της Attica Bank με την Παγκρήτια Τράπεζα προβλέπεται στον όρο 3 της Συμφωνίας Μετόχων, ενώ η απόκτηση από τη Thrivest ελέγχου επί της συγχωνευθείσας οντότητας (νέας Attica Bank) («Επακόλουθη Επένδυση») προβλέπεται στον όρο 4 της Συμφωνίας Μετόχων. 11 Βλ. το Προοίμιο της από 18.7.2024 Συμφωνίας Μετόχων (σημ. Ζ). 12 Στο πλαίσιο αυτό, είναι ενδεικτικό ότι το ΣΣΣ σε διάφορα σημεία του παραπέμπει σε διατάξεις της Συμφωνίας Μετόχων, τουλάχιστον ως προς τη διαδικασία υλοποίησης της συγχώνευσης μεταξύ της Attica Bank και της Παγκρήτιας Τράπεζας· βλ. τους όρους 1.1, 2.1 και 4.2 του ΣΣΣ. Τεύχος B’ 5378/25.09.2024
35. Περαιτέρω, τα ίδια τα μέρη συντάσσονται με την αντιμετώπιση των δυο γνωστοποιηθεισών πράξεων ως αλληλένδετων, κατά τα προαναφερθέντα. Στο πλαίσιο αυτό, η Attica Bank αναφέρει ότι «[ο]ι εν λόγω πράξεις γνωστοποιήθηκαν στην Υπηρεσία Σας κατά τη χρονική τους ακολουθία (ως βήματα-επιμέρους συναλλαγές), λαμβάνοντας υπόψη και ότι συνάπτονται καταρχήν μεταξύ διαφορετικών μερών και υπόκεινται σε διαφορετικές διατυπώσεις/εγκρίσεις βάσει των σχετικών εποπτικών και εταιρικών κανόνων. Ωστόσο, εξ απόψεως νομικής αξιολόγησης του κατά πόσο οι γνωστοποιηθείσες πράξεις μπορούν να θεωρηθούν ως αλληλένδετες, η εκτίμησή μας είναι ότι πράγματι μπορούν να χαρακτηριστούν ως αλληλένδετες κατά την έννοια της παραγράφου 46 (τελευταία περίοδος) της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του Κανονισμού (EΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων»
36. Από την πλευρά της, η Παγκρήτια Τράπεζα δηλώνει ότι «[η] συγχώνευση της Παγκρήτιας Τράπεζας με την Τράπεζα Αττικής, με απορρόφηση της πρώτης από τη δεύτερη, και η επακόλουθη κεφαλαιακή ενίσχυση της τράπεζας που θα προκύψει από τη συγχώνευση αποτελούν διαδοχικά στάδια που είναι αμφότερα απαραίτητα για την εξυγίανση των δύο τραπεζών και, κατά τούτο, είναι αλληλένδετα. Διότι η μεν κεφαλαιακή ενίσχυση [ενν. με την απόκτηση πλειοψηφικής συμμετοχής της Thrivest] προϋποθέτει την υλοποίηση της συγχώνευσης, η δε υλοποίηση της συγχώνευσης χωρίς την επακόλουθη κεφαλαιακή ενίσχυση (που θα οδηγήσει σε έλεγχο της Thrivest επί της συγχωνευόμενης τράπεζας) δεν επαρκεί, από μόνη της, για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας αυτής και χωρίς την επακόλουθη κεφαλαιακή ενίσχυση η τράπεζα που θα προκύψει από τη συγχώνευση δεν θα είναι βιώσιμη. Άρα πρόκειται για δύο διαδοχικά στάδια μιας ενιαία συνολικά πράξης»
37. Τον αλληλένδετο χαρακτήρα των δυο πράξεων ενστερνίζεται, τέλος, και η Thrivest, η οποία, μεταξύ άλλων, τις χαρακτηρίζει ως «απολύτως συνδεδεμένες και εξαρτώμενες μεταξύ τους», προσθέτοντας ότι «ακόμη και εάν η Συγχώνευση προηγείται χρονικά και εκ των πραγμάτων θα έχει ολοκληρωθεί πριν την Επακόλουθη Επένδυση, στην πράξη, στην εντελώς υποθετική περίπτωση μη υλοποίησης της Επακόλουθης Επένδυσης [...] το αποτέλεσμα θα ήταν η κατάρρευση του νέου σχήματος [...]»
39. ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΚΤΏΜΕΝΟΥ ΕΛΈΓΧΟΥ 6.1 Γενικό πλαίσιο
40. Η παρούσα ενιαία συγκέντρωση αφορά, αφενός, στην υπ’ αρ. 5203/26.07.2024 γνωστοποιηθείσα συγχώνευση της Παγκρήτιας Τράπεζας και της Attica Bank με απορρόφηση της πρώτης από τη δεύτερη και, αφετέρου, στην υπ’ αρ. 5205/26.07.2024 γνωστοποιηθείσα απόκτηση από την Thrivest ελέγχου επί νέας Attica Bank.
41. Εν προκειμένω, με την ολοκλήρωση της συναλλαγής, το ποσοστό της Thrivest στο μετοχικό κεφάλαιο της 13 Βλ. την υπ’ αρ. 5561/12.08.2024 επιστολή της Attica Bank, ερ.
42. 14 Βλ. την υπ’ αρ. 5566/12.08.2024 επιστολή της Παγκρήτιας Τράπεζας, ερ.
43. 15 Βλ. την υπ’ αρ. 5567/12.08.2024 επιστολή της Thrivest, ερ.
44. Τεύχος B’ 5378/25.09.2024 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της νέας Attica Bank θα κυμαίνεται μεταξύ 50% πλέον μιας μετοχής και 58,5%
45. Περαιτέρω, δυνάμει του όρου 3.7 της Συμφωνίας Μετόχων, η Thrivest θα δικαιούται να διορίζει ή να προτείνει προς εκλογή την πλειονότητα των μελών του 13μελούς Δ.Σ. της νέας Attica Bank, ήτοι από εννέα

(9), κατ’ ελάχιστο, έως δώδεκα

(12)μέλη, αναλόγως του ποσοστού συμμετοχής του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της επιχείρησης - στόχου, «συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου, του πρώτου Αντιπροέδρου και του διευθύνοντος συμβούλου του Διοικητικού Συμβουλίου της Συγχωνευμένης Τράπεζας»17. 26. Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 2 περ. β’ ν. 3959/2011, συγκέντρωση θεωρείται ότι υπάρχει όταν προκύπτει μόνιμη μεταβολή του ελέγχου από «την απόκτηση, από ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μία επιχείρηση ή από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις, άμεσα ή έμμεσα, με την αγορά τίτλων ή στοιχείων του ενεργητικού, με σύμβαση ή με άλλον τρόπο, ελέγχου στο σύνολο ή σε τμήματα μιας ή περισσότερων άλλων επιχειρήσεων». 27. Αποκλειστικός έλεγχος αποκτάται εάν μία και μόνη επιχείρηση μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά μια άλλη επιχείρηση. Ο αποκλειστικός έλεγχος μπορεί να αποκτηθεί de jure ή/και de facto. Ο αποκλειστικός έλεγχος συνήθως αποκτάται σε νομική βάση, όταν μια επιχείρηση αποκτά την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου μιας εταιρείας. Ελλείψει άλλων στοιχείων, εφόσον δεν αποκτάται η πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου, κατά κανόνα δεν εξασφαλίζεται έλεγχος, ακόμη και αν αποκτάται η πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου. Εφόσον το καταστατικό της εταιρείας απαιτεί ενισχυμένη πλειοψηφία για τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων, η απόκτηση απλής πλειοψηφίας των δικαιωμάτων ψήφου μπορεί να μην παρέχει την εξουσία καθορισμού των στρατηγικών αποφάσεων, αλλά να αρκεί για την απόκτηση δικαιώματος αναστολής των αποφάσεων από τον αποκτώντα, και επομένως αρνητικό έλεγχο18. 28. Κοινός έλεγχος υφίσταται όταν δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ή πρόσωπα έχουν τη δυνατότητα να ασκούν αποφασιστική επιρροή σε μια άλλη επιχείρηση. Ως αποφασιστική επιρροή με την έννοια αυτή νοείται, κατά κανόνα, η εξουσία αναστολής ενεργειών που καθορίζουν την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά μιας επιχείρησης19. Η σαφέστερη μορφή κοινού ελέγχου υπάρχει, όταν τα δικαιώματα ψήφου στην κοινή επιχείρηση ανήκουν εξίσου σε δύο μόνο μητρικές επιχειρήσεις. Ισότητα υπάρχει επίσης, όταν και οι δύο μητρικές 16 Βλ. τον όρο 4.9 της Συμφωνίας Μετόχων. 17 Ειδικότερα, ο όρος 3.7 της Συμφωνίας Μετόχων προβλέπει τα εξής «[…]». 18 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 54 επ. 19 Βλ. ΔΕΕ Τ-2/93, Société anonyme à participation ouvrière Compagnie nationale Air France κατά Επιτροπής, EU:T:1994:55, σκ. 64-65 (κοινός έλεγχος υπήρχε διότι οι μείζονος σημασίας αποφάσεις έπρεπε να εγκριθούν στο διοικητικό συμβούλιο τουλάχιστον από ένα μέλος διορισμένο από το ένα συμβαλλόμενο μέρος και ένα μέλος διορισμένο από το άλλο συμβαλλόμενο μέρος). Βλ. επίσης υπόθ. Μ.010 - Conagra/Idea, απόφαση της Ε.Επ. της 30.05.1991, σκ. 6 και υπόθ. M.409 - ΑΒΒ/Renault Automation, απόφαση της Ε.Επ. της 09.03.1993, σκ. 6. 55461 επιχειρήσεις έχουν δικαίωμα να διορίζουν ίσο αριθμό μελών στα όργανα λήψης αποφάσεων της κοινής επιχείρησης20. Ομοίως, κοινός έλεγχος υφίσταται στην περίπτωση που δεν υπάρχει ισότητα ψήφων ή εκπροσώπησης κατά τα ανωτέρω, αλλά ο μειοψηφών μέτοχος διατηρεί δικαιώματα αρνησικυρίας σε στρατηγικές πολιτικές της επιχείρησης21, καθώς και στην περίπτωση που δύο ή περισσότερες μητρικές ασκούν από κοινού την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου σε μία άλλη επιχείρηση22. Ο κοινός έλεγχος μπορεί, επίσης, να χαρακτηρίζεται από τη δυνατότητα δημιουργίας αδιεξόδου, λόγω της εξουσίας ενός ή περισσοτέρων μητρικών επιχειρήσεων να απορρίπτουν τις προτεινόμενες στρατηγικές αποφάσεις. Ως εκ τούτου, οι μέτοχοι αυτοί πρέπει να καταλήξουν σε μια από κοινού συνεννόηση για τον καθορισμό της εμπορικής πολιτικής της κοινής επιχείρησης, και πρέπει να συνεργασθούν23. 6.2 Τα δικαιώματα αρνησικυρίας του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας 6.2.1 Γενικό πλαίσιο 29. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει ισότητα ψήφων ή εκπροσώπησης στα όργανα λήψης αποφάσεων μεταξύ των δύο μητρικών εταιρειών ή υπάρχουν περισσότερες από δύο μητρικές επιχειρήσεις, θα μπορούσε να υπάρχει κοινός έλεγχος όταν οι μειοψηφούντες μέτοχοι έχουν πρόσθετα δικαιώματα τα οποία τους επιτρέπουν να ασκούν αρνησικυρία σε αποφάσεις που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά της κοινής επιχείρησης. Αυτά τα δικαιώματα αρνησικυρίας πρέπει να αφορούν τις στρατηγικές αποφάσεις σχετικά με την εμπορική πολιτική της κοινής επιχείρησης. Δεν περιορίζονται στα δικαιώματα αρνησικυρίας που παρέχονται συνήθως στη μειοψηφία των μετόχων προκειμένου να προστατεύσουν τα οικονομικά τους συμφέροντα ως επενδυτών στην κοινή επιχείρηση. Αυτή η συνήθης προστασία των δικαιωμάτων της μειοψηφίας σχετίζεται με αποφάσεις θεμελιώδους σημασίας για την κοινή επιχείρηση, όπως τροποποιήσεις του καταστατικού, αύξηση ή μείωση του κεφαλαίου ή εκκαθάριση24. 30. Ορισμένα δικαιώματα αρνησικυρίας τα οποία συνήθως συνεπάγονται κοινό έλεγχο αφορούν αποφάσεις και θέματα όπως ο προϋπολογισμός, το επιχειρησιακό πρόγραμμα, σημαντικές επενδύσεις ή διορισμός των ανώτερων διοικητικών στελεχών. Για την απόκτηση κοινού ελέγχου, ο μειοψηφών μέτοχος δεν χρειάζεται να έχει όλα τα προαναφερθέντα δικαιώματα αρνησικυρίας. Μπορεί να αρκεί η ύπαρξη ορισμένων μόνο ή ακόμα και ενός από τα δικαιώματα αυτά. Κατά πόσον αυτό ισχύει ή όχι εξαρτάται από το συγκεκριμένο περιεχόμενο του ίδιου του δικαιώματος αρνησικυρίας, καθώς και από τη 20 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 64. 21 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 67, 68 και 73. 22 Βλ. Ι. Κόκκορη - Δ. Λουκά, ενότητα 17 - Συγκεντρώσεις Επιχειρήσεων, εις Δίκαιο του Ελεύθερου Ανταγωνισμού, επιμ. Τζουγανάτου, Νομ. Βιβλιοθήκη. 23 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 62, και ΔΕΕ T-282/02, Cementbouw Handel & Industrie BV κατά Επιτροπής, EU:T:2006:64, σκ. 42, 52 και 67. 24 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 65-66. 55462 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ σημασία που έχει στα πλαίσια της συγκεκριμένης επιχειρηματικής δραστηριότητας της κοινής επιχείρησης25. 31. Πολύ σημαντικά είναι τα δικαιώματα αρνησικυρίας που αφορούν αποφάσεις σχετικά με τον διορισμό και την απόλυση των ανώτερων διευθυντικών στελεχών και την έγκριση του προϋπολογισμού. Η εξουσία για τον από κοινού προσδιορισμό της σύνθεσης των ανώτερων διευθυντικών οργάνων, όπως των μελών του διοικητικού συμβουλίου, συνήθως παρέχει και εξουσία άσκησης αποφασιστικής επιρροής στην εμπορική πολιτική μιας επιχείρησης. Το ίδιο ισχύει όσον αφορά τις αποφάσεις για τον προϋπολογισμό, δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός καθορίζει το συγκεκριμένο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της κοινής επιχείρησης και, ιδίως, τις επενδύσεις τις οποίες μπορεί να πραγματοποιεί. Το επιχειρηματικό πρόγραμμα περιέχει κατά κανόνα τους συγκεκριμένους στόχους μιας επιχείρησης, καθώς και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την επίτευξη των στόχων αυτών. Το δικαίωμα αρνησικυρίας σχετικά με το εν λόγω επιχειρηματικό πρόγραμμα μπορεί να αρκεί για τη απόκτηση κοινού ελέγχου ακόμη και χωρίς να υπάρχει άλλο δικαίωμα αρνησικυρίας. 32. Στην περίπτωση δικαιώματος αρνησικυρίας όσον αφορά τις επενδύσεις, η σημασία του δικαιώματος αυτού εξαρτάται, πρώτον, από το επίπεδο των επενδύσεων για τις οποίες απαιτείται έγκριση των ιδρυτικών επιχειρήσεων και, δεύτερον, από τον βαθμό στον οποίο οι επενδύσεις συνιστούν ουσιώδες χαρακτηριστικό της αγοράς όπου δραστηριοποιείται η κοινή επιχείρηση. Σχετικά με το πρώτο κριτήριο, εφόσον το επίπεδο των επενδύσεων για τις οποίες απαιτείται η έγκριση των ιδρυτικών επιχειρήσεων είναι εξαιρετικά υψηλό, το εν λόγω δικαίωμα αρνησικυρίας μπορεί να αντιστοιχεί μάλλον στη συνήθη προστασία των συμφερόντων της μειοψηφίας παρά να αποτελεί δικαίωμα που παρέχει εξουσία συναπόφασης σχετικά με την εμπορική πολιτική της κοινής επιχείρησης. Όσον αφορά το δεύτερο, η πολιτική επενδύσεων μιας επιχείρησης αποτελεί κατά κανόνα σημαντικό στοιχείο για να εκτιμηθεί κατά πόσο υπάρχει ή όχι κοινός έλεγχος. Ωστόσο, μπορεί να υπάρχουν ορισμένες αγορές όπου οι επενδύσεις δεν διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη συμπεριφορά μιας επιχείρησης στην αγορά26. 33. Για την εκτίμηση της ειδικής σημασίας των δικαιωμάτων αρνησικυρίας, εφόσον υπάρχουν περισσότερα του ενός, τα δικαιώματα αυτά δεν πρέπει να αξιολογούνται μεμονωμένα. Αντίθετα, η διαπίστωση της ύπαρξης ή μη κοινού ελέγχου βασίζεται στην αξιολόγηση των δικαιωμάτων αυτών ως σύνολο. Ωστόσο, ένα δικαίωμα αρνησικυρίας το οποίο δεν έχει σχέση με τη στρατηγική εμπορική πολιτική, με τον διορισμό των ανώτερων διευθυντικών στελεχών, με τον προϋπολογισμό ή το επιχειρησιακό πρόγραμμα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι παρέχει τη δυνατότητα κοινού ελέγχου στον κάτοχό του27. 25 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 67-68. 26 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 69-71. 27 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 73. Τεύχος B’ 5378/25.09.2024 6.2.2 Εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση 6.2.2.1 Δικαιώματα αρνησικυρίας του ΤΧΣ στη νέα Attica Bank 34. Σύμφωνα με το άρθρο 7Α του ν. 3864/2010, το ΤΧΣ «ασκεί πλήρως τα δικαιώματα ψήφου που αντιστοιχούν στις μετοχές που αναλαμβάνει με οιονδήποτε τρόπο». Στην προκριμένη περίπτωση, το ΤΧΣ θα διατηρήσει ποσοστό τουλάχιστον 35% στη νέα Attica Bank28, ενώ θα έχει τα δικαιώματα αρνησικυρίας που του αναγνωρίζονται δυνάμει του ν. 3864/2010 και της από 17.03.2022 Συμφωνίας Πλαισίου Συνεργασίας (Relationship Framework Agreement, εφεξής και «ΣΠΣ») μεταξύ του ΤΧΣ και της Attica Bank29. Σημειωτέον ότι, σύμφωνα με την Thrivest, η ΣΠΣ θα εξακολουθήσει να ισχύει και μετά την υλοποίηση της Επακόλουθης Επένδυσης και για όσο χρόνο το ΤΧΣ συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της νέας Attica Bank30. Αυτό επιβεβαιώνεται και από την Attica Bank, η οποία επισημαίνει πως το ΤΧΣ θα διατηρήσει τα δικαιώματα που προβλέπονται από τη ΣΠΣ και μετά την ολοκλήρωση της προβλεπόμενης στην από 18.07.2024 Συμφωνία Μετόχων επακόλουθης επένδυσης31. 35. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, το άρθρο 5 παρ. 2 περ. β’ ν. 3959/2011 ορίζει ότι, προκειμένου να υπάρχει συγκέντρωση, θα πρέπει να προκύπτει μόνιμη μεταβολή του ελέγχου από «την απόκτηση, από ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μία επιχείρηση ή από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις [...] ελέγχου στο σύνολο ή σε τμήματα μιας ή περισσότερων άλλων επιχειρήσεων». Συναφώς, παρατηρείται καταρχάς ότι, σε παλαιότερες αποφάσεις της η ΕΑ είχε αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο το ΤΧΣ να συνιστά επιχείρηση για τους σκοπούς του δικαίου ανταγωνισμού32. Σε κάθε περίπτωση, στην ανάλυση που ακολουθεί θα εξεταστεί, για λόγους πληρότητας, ενδεχόμενη συνδρομή των προϋποθέσεων για τη στοιχειοθέτηση κοινού ελέγχου επί της νέας Attica Bank. 36. Ειδικότερα, αναγνωρίζονται στο ΤΧΣ τα ακόλουθα δικαιώματα αρνησικυρίας: 37. Α) Κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 10 παρ. 2 περ. β’ ν. 3864/2010, ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Δ.Σ. έχει δικαίωμα αρνησικυρίας στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης: (

1. i)σχετικής με τη διανομή μερισμάτων και την πολιτική παροχών και πρόσθετων απολαβών (bonus) προς τον πρόεδρο, τον διευθύνοντα σύμβουλο και τα 28 Βλ. τον όρο 1.1 της Συμφωνίας Μετόχων. Ως Τελικός Στόχος Συμμετοχής στο Μετοχικό Κεφάλαιο ΤΧΣ «νοείται η κατοχή από το ΤΧΣ ποσοστού τουλάχιστον 35% του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου της Συγχωνευμένης Τράπεζας, σύμφωνα με την αρχική του συμμετοχή στην ΤΑ και στη Συγχωνευμένη Τράπεζα και την εγγραφή και λήψη νέων Μετοχών Συγχωνευμένης Τράπεζας και την άσκηση δικαιωμάτων Τίτλων Κτήσης Μετοχών, που καλύφθηκαν και καταβλήθηκαν από το ΤΧΣ, σε κάθε περίπτωση σύμφωνα με τον όρο 4. 2(α) της Σύμβασης». 29 Τα επίμαχα δικαιώματα αρνησικυρίας παρατίθενται στο σύνολό τους στον όρο 9.3 του ΣΣΣ. 30 Βλ. την υπ’ αρ. 5567/12.08.2024 επιστολή της Thrivest, ερ. 6. 31 Βλ. την υπ’ αρ. 5561/12.08.2024 επιστολή της Attica Bank, ερ. 10(ii). 32 Βλ. τις υπ’ αρ. 578/VII/2013 (σκ. 33-39) και 584/VII/2013 (σκ. 32-38) Αποφάσεις ΕΑ. Τεύχος B’ 5378/25.09.2024 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ λοιπά μέλη του διοικητικού συμβουλίου, καθώς και για όσους έχουν τη θέση ή εκτελούν καθήκοντα γενικού διευθυντή, καθώς και για τους αναπληρωτές τους, για τα πιστωτικά ιδρύματα των οποίων ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων προς το σύνολο των δανείων υπερβαίνει το 10% ή (
2. ii)που αφορά απόφαση τροποποίησης καταστατικού, περιλαμβανομένης της αύξησης ή μείωσης κεφαλαίου ή της παροχής σχετικής εξουσιοδότησης στο Δ.Σ., συγχώνευσης, διάσπασης, μετατροπής, αναβίωσης, παράτασης της διάρκειας ή διάλυσης της εταιρείας, μεταβίβασης στοιχείων του ενεργητικού, περιλαμβανομένης της πώλησης θυγατρικών, ή για όποιο άλλο θέμα απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία κατά τα προβλεπόμενα στον ν. 4548/2018 και η οποία απόφαση δύναται να επηρεάσει σημαντικά τη συμμετοχή του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο του πιστωτικού ιδρύματος. 38. Β) Εξάλλου, κατά τον χρόνο σύναψης της ΣΠΣ, το άρθρο 10 παρ. 2 περ. β’ στοιχείο
3. ii)ν. 3864/2010 προέβλεπε επίσης ότι ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Δ.Σ. είχε δικαίωμα αρνησικυρίας στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης εφόσον η υπό συζήτηση απόφαση δύναται να θέσει σε κίνδυνο τα συμφέροντα των καταθετών ή να επηρεάσει σοβαρά τη ρευστότητα ή τη φερεγγυότητα ή την εν γένει συνετή και εύρυθμη λειτουργία του πιστωτικού ιδρύματος (όπως επιχειρηματική στρατηγική, διαχείριση στοιχείων ενεργητικού - παθητικού κ.λπ.). Η συγκεκριμένη διάταξη καταργήθηκε με το άρθρο 11 ν. 4941/202233, ωστόσο το περιεχόμενό της περιλαμβάνεται τόσο στον όρο 3.3 παρ.
4. g)περ. ii της ΣΠΣ, όσο και στον όρο 9.3 του ΣΣΣ. 39. Γ) Επιπρόσθετα, βάσει του όρου 3.5 της ΣΠΣ34 , η Τράπεζα οφείλει να λάβει την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του ΤΧΣ για τα ακόλουθα ζητήματα: (α) Τη στρατηγική κινδύνου και κεφαλαίου του ομίλου της Attica Bank, ιδίως τις δηλώσεις σχετικά με τη διάθεση ανάληψης και τη διαχείριση κινδύνων, καθώς και κάθε σχετική τροποποίηση, επέκταση, αναθεώρηση ή απόκλιση, (β) την πολιτική αποδοχών του Διοικητικού Συμβουλίου, την πολιτική αποδοχών και παροχών του ομίλου της Attica Bank και οποιαδήποτε σχετική τροποποίηση, επέκταση, αναθεώρηση ή απόκλιση, ή αποφάσεις/πολιτικές που επηρεάζουν την(τις) πιο πάνω πολιτική(-ές), συμπεριλαμβανομένων τυχόν προγραμμάτων εθελούσιας συνταξιοδότησης/αποχώρησης, (γ) την πολιτική επένδυσης και αποεπένδυσης του ομίλου της Attica Bank αναφορικά με συμμετοχές, χαρτοφυλάκια ακινήτων και δανείων και οποιαδήποτε σχετική τροποποίηση, επέκταση, αναθεώρηση ή απόκλιση, (δ) τη στρατηγική, την πολιτική και τη διακυβέρνηση του ομίλου της Attica Bank σχετικά με τη διαχείριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών και των μη εξυπηρετούμενων δανείων του και οποιαδήποτε σχετική τροποποίηση, παράταση, αναθεώρηση ή, (ε) την πολιτική προσλήψεων της Attica Bank για την επιλογή και τον διορισμό των μελών του Διοικητικού 33 ΦΕΚ 113/τ.Α’/16.06.2022. 34 Αντίστοιχη πρόβλεψη περιλαμβάνεται στον όρο 9.3 του ΣΣΣ. 55463 Συμβουλίου και οποιαδήποτε σχετική τροποποίηση, παράταση, αναθεώρηση ή απόκλιση, και (στ) τις παρακάτω συναλλαγές: (
5. i)οποιεσδήποτε αποκτήσεις, διαθέσεις, επενδύσεις και μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων του ομίλου της Attica Bank, συμπεριλαμβανομένης της πώλησης θυγατρικών και εξαιρουμένων των δανειακών χαρτοφυλακίων, όπου η λογιστική αξία ή η εύλογη αξία (εάν τυγχάνει εφαρμογής) ή η αξία συναλλαγής υπερβαίνει τα €15 εκατ., (
6. ii)οποιαδήποτε συναλλαγή παραγώγων του ομίλου της Attica Bank όπου το πιστωτικό ισοδύναμο άνοιγμα (όπως ορίζεται από τον κανονισμό κεφαλαιακής επάρκειας που υιοθετεί η Απορροφούσα Εταιρεία μετά από κανονιστική έγκριση) υπερβαίνει τα €15 εκατ., (iii) οποιαδήποτε συναλλαγή του ομίλου της Attica Bank σε δομημένα προϊόντα, όπου η αξία της συναλλαγής υπερβαίνει τα €15 εκατ., (
7. iv)οποιαδήποτε συναλλαγή διάθεσης ή τιτλοποίησης δανειακού χαρτοφυλακίου του ομίλου της Attica Bank, το σύνολο των νομικών απαιτήσεων της οποίας υπερβαίνει τα €100 εκατ., (
8. v)οποιαδήποτε έκδοση χρηματοπιστωτικών μέσων από τον όμιλο της Attica Bank που οδηγούν σε απομείωση των κεφαλαιακών συμμετοχών, (
9. vi)οποιεσδήποτε συγχωνεύσεις, μειώσεις ή αυξήσεις κεφαλαίου, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αποφασίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο, εφόσον υπάρχει τέτοια εξουσία στο καταστατικό των εταιρειών του του ομίλου της Attica Bank ή με απόφαση της γενικής συνέλευσης των μετόχων. Ειδικά για την περίπτωση αυξήσεων ή μειώσεων κεφαλαίου, απαιτείται προηγούμενη συναίνεση του ΤΧΣ σε περίπτωση που αυτές δεν προβλέπονται ρητά στο εγκεκριμένο επιχειρηματικό σχέδιο και το ποσό υπερβαίνει τα €15εκ., (vii) οποιαδήποτε συναλλαγή δανεισμού (ομόλογα υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας, καλυμμένα ομόλογα) άνω των €50 εκατ., (viii) οποιαδήποτε πράξη διαχείρισης παθητικού (liability management exercise)35 . 35 Ο όρος 3.5 της ΣΠΣ προβλέπει περαιτέρω ότι, κατ’ εξαίρεση των αναφερομένων υπό (στ), δεν απαιτείται η προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του ΤΧΣ για τα παρακάτω ζητήματα: (α) λήψη ή αναδιάρθρωση δανείων, πιστώσεων και ισοδύναμων συναλλαγών (εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις κ.λπ.) προς τρίτους, που εμπίπτουν στην επιχειρηματική δραστηριότητα του ομίλου της Attica Bank και είναι σύμφωνα με τις πολιτικές της Attica Bank, τη στρατηγική κινδύνου και τις δηλώσεις διάθεσης ανάληψης κινδύνου και τα όρια όλων των τύπων κινδύνου (συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της διαδικασίας Know Your Customer (KYC), του αντισυμβαλλομένου πιστωτή και του κινδύνου αθέτησης υποχρεώσεων, του κινδύνου αγοράς, λειτουργικών κινδύνων), (β) δάνεια, πιστώσεις και ισοδύναμες ενδοομιλικές συναλλαγές (εγγυητικές επιστολές, εγγυήσεις κεφαλαίου σε θυγατρικές κ.λπ.). Η Απορροφούσα Εταιρεία θα πρέπει να υποβάλλει στο ΤΧΣ τριμηνιαία έκθεση για όλες τις ενδοομιλικές συναλλαγές, συμπεριλαμβανομένων των όρων των συναλλαγών αυτών, (γ) συναλλαγές σε:
10. i)Χρεόγραφα,
11. ii)οποιοδήποτε χρηματοπιστωτικό μέσο (π.χ. παράγωγα) για σκοπούς αντιστάθμισης κιν- 55464 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 40. Δ) Τέλος, σύμφωνα με τον όρο 3.3 παρ.
12. h)περ. v της ΣΠΣ, ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Δ.Σ. της Attica Bank εγκρίνει τον Οικονομικό Διευθυντή (Chief Financial Officer - CFO) της τράπεζας. 6.2.2.2 Αξιολόγηση των δικαιωμάτων αρνησικυρίας του ΤΧΣ 41. Εισαγωγικά επισημαίνεται ότι στο παρελθόν η ΕΑ έκρινε σε σειρά αποφάσεων ότι το ΤΧΣ δεν ασκούσε έλεγχο επί επιχειρήσεων, μολονότι κατείχε την πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου και δικαιωμάτων ψήφου στις Γενικές Συνελεύσεις36. 42. Κατά την εκτίμηση της Υπηρεσίας, τα δικαιώματα αρνησικυρίας του ΤΧΣ στη νέα Attica Bank, όπως αυτά εκτίθενται στην προηγούμενη Ενότητα, δεν αφορούν αποφάσεις που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά της τελευταίας και, για τον λόγο αυτό, δεν επαρκούν για τη στοιχειοθέτηση κοινού ελέγχου επ’ αυτής. Συναφώς, παρατηρούνται τα ακόλουθα: 43. Α) Σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην Ενότητα 6.2.1 ανωτέρω, προκειμένου να θεμελιώσουν κοινό έλεγχο, τα δικαιώματα αρνησικυρίας πρέπει να αφορούν τις στρατηγικές αποφάσεις σχετικά με την εμπορική πολιτική της κοινής επιχείρησης. Δεν περιορίζονται στα δικαιώματα αρνησικυρίας που παρέχονται συνήθως στη μειοψηφία των μετόχων προκειμένου να προστατεύσουν τα οικονομικά τους συμφέροντα ως επενδυτών στην κοινή επιχείρηση. Αυτή η συνήθης προστασία των δικαιωμάτων της μειοψηφίας σχετίζεται με αποφάσεις θεμελιώδους σημασίας για την κοινή επιχείρηση, όπως τροποποιήσεις του καταστατικού, αύξηση ή μείωση του κεφαλαίου ή εκκαθάριση. Για παράδειγμα, το δικαίωμα αρνησικυρίας όσον αφορά την πώληση ή τη λύση της κοινής επιχείρησης δεν συνεπάγεται κοινό έλεγχο εκ δύνου ή iii) οποιαδήποτε συναλλαγή διαχείρισης ρευστότητας (π.χ. συμφωνίες επαναγοράς, συμφωνίες αγοράς και επαναπώλησης, πωλήσεις και επαναγορές, εξασφαλισμένη δανειοδότηση/ δανειοληψία), εφόσον: (
13. x)συμμορφώνονται με τις πολιτικές, τη στρατηγική κινδύνου και τις δηλώσεις διάθεσης ανάληψης κινδύνου της Attica Bank και τα όρια όλων των τύπων κινδύνου, και (
14. y)αποτελούν συνήθη πρακτική για την Attica Bank τόσο ως προς το είδος του χρησιμοποιούμενου χρηματοπιστωτικού μέσου όσο και ως προς το μέγεθος της συναλλαγής (και η Απορροφούσα Εταιρεία είναι σε θέση να το αποδείξει εάν της ζητηθεί), και (δ) συγχωνεύσεις με απορρόφηση 100% θυγατρικών. 36 Βλ., π.χ., σχετικά τις υπ’ αρ. 576/VII/2013 (Ενότητα Β.1.4.1), 585/2014 (Ενότητα Γ.1.5.1) και 592/2014 (Ενότητα Β.1.5) Αποφάσεις ΕΑ. Αντίθετα, στις υπ’ αρ. 578/VII/2013 (Ενότητα Β.1.4.3) και 584/ VII/2013 (Ενότητα Β.1.4.3) Αποφάσεις ΕΑ κρίθηκε ότι η πλειοψηφική συμμετοχή του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της Eurobank αρκούσε για την παροχή ελέγχου επί της Τράπεζας, καθώς είχε πλήρη δικαιώματα ψήφου στη Γενική Συνέλευση (και επομένως και για τον ορισμό μελών διοικητικού συμβουλίου) και όριζε τον Πρόεδρο του Δ.Σ., παρά τους περιορισμούς εκ των διατάξεων του ν. 3864/2010 και της σύμβασης που είχε συναφθεί μεταξύ ΤΧΣ και Eurobank. Εντούτοις, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις δεν προέκυψε μόνιμη μεταβολή ελέγχου, ενόψει της δέσμευσης που έχει αναληφθεί εκ μέρους της Ελληνικής Κυβέρνησης και του ΤΧΣ για την επιτάχυνση της πώλησης της Eurobank μέσω της διάθεσης σημαντικού πακέτου μετοχών σε ιδιώτη επενδυτή μέχρι το τέλος Μαρτίου 2014. Τεύχος B’ 5378/25.09.2024 μέρους των εν λόγω μειοψηφούντων μετόχων37. Αντίθετα, ορισμένα δικαιώματα αρνησικυρίας τα οποία συνήθως συνεπάγονται κοινό έλεγχο αφορούν αποφάσεις και θέματα όπως ο προϋπολογισμός, το επιχειρησιακό πρόγραμμα, σημαντικές επενδύσεις ή διορισμός των ανώτερων διοικητικών στελεχών38 . Στο πλαίσιο αυτό, τα δικαιώματα αρνησικυρίας που προβλέπονται στο άρθρο 10 παρ. 2 περ. β’ ν. 3864/2010 εκτιμάται ότι δεν αφορούν στρατηγικές αποφάσεις σχετικά με την εμπορική πολιτική της κοινής επιχείρησης για τους ακόλουθους λόγους: Πρώτον, τα οριζόμενα στο στοιχεία i της επίμαχης διάταξης δικαιώματα αρνησικυρίας σχετίζονται με τη διανομή μερισμάτων και τις απολαβές των στελεχών της τράπεζας και, ως εκ της φύσεώς του, δεν άπτονται της στρατηγικής επιχειρησιακής συμπεριφοράς της, αλλά μάλλον συνέχονται με την εκπλήρωση αποστολής δημοσίου συμφέροντος που έχει ανατεθεί νομοθετικά στο ΤΧΣ Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 περ. α’ ν. 3864/2010, σκοπός του ΤΧΣ39 , καθώς αποσκοπούν στη διασφάλιση της χρηστής διαχείρισης των πόρων ενός πιστωτικού ιδρύματος η έκθεση του οποίου σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια κρίνεται ως αυξημένη. Δεύτερον, τα δικαιώματα αρνησικυρίας που παρατίθενται στο στοιχείο iii της περ. β’ της παρ. 2 του άρθρου 10 ν. 3864/2010, εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο προστασίας των δικαιωμάτων των μειοψηφούντων μετόχων, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Κωδικοποιημένη ανακοίνωση. 44. Β) Σχετικά με τη διάταξη του όρου 3.3 παρ.
15. g)περ. ii της ΣΠΣ - η οποία επαναλαμβάνεται στον όρο 9.3 του ΣΣΣ και αντιστοιχεί στην προϊσχύουσα διάταξη του άρθρου 10 παρ. 2 περ. β’ στοιχείο
16. ii)ν. 3864/2010 - όπως έχει κριθεί σε παλαιότερες αποφάσεις της ΕΑ40, δεδομένης της ρητής νομοθετικής πρόβλεψης ότι ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Δ.Σ. θα ασκεί τα δικαιώματά του λαμβάνοντας υπόψη την επιχειρηματική αυτονομία του πιστωτικού ιδρύματος41 και πάντως μόνο εφόσον το ζήτημα θίγει τους καταθέτες ή/και διακυβεύει τη ρευστότητα, την φερεγγυότητα και την εν γένει συνετή λειτουργία του ιδρύματος, φαίνεται ότι ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ μπορεί καταρχήν να παρεμβαίνει σε περιορισμένο και μόνο βαθμό στα στρατηγικά εμπορικά ζητήματα της εταιρίας σε επίπεδο Δ.Σ.. Αντίστοιχη πρόβλεψη έχει γίνει και στη ΣΠΣ, σύμφωνα με την οποία η νέα Attica Bank θα εξακολουθήσει να αποφασίζει ανεξάρτητα την εμπορική στρα37 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 66. 38 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 67. 39 είναι η συνεισφορά στη διατήρηση της σταθερότητας του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, προς χάριν του δημοσίου συμφέροντος. 40 Βλ. ενδεικτικά τις υπό στοιχεία 576/VII/2013 (σκ. 30), 578/ VII/2013 (σκ.43), 585/2014 (Ενότητα Γ.1.5.1) και 592/2014 (Ενότητα Β.1.5) αποφάσεις ΕΑ. 41 Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 2 περ. β’ ν. 3864/2010, «[σ] το πλαίσιο του σκοπού του το Ταμείο: [...] β) Παρακολουθεί και αξιολογεί, για τα πιστωτικά ιδρύματα που έχουν λάβει κεφαλαιακή ενίσχυση από το Ταμείο, τον βαθμό συμμόρφωσης με τα σχέδια αναδιάρθρωσής τους, διασφαλίζοντας παράλληλα την επιχειρησιακή τους αυτονομία» (έμφαση της Υπηρεσίας). Τεύχος B’ 5378/25.09.2024 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τηγική και πολιτική42. Στην ίδια κατεύθυνση, οι εκπρόσωποι του ΤΧΣ κατά την άσκηση των δικαιωμάτων τους, άρα περιλαμβανομένων και των δικαιωμάτων αρνησικυρίας του ΤΧΣ, θα πρέπει να σέβονται την επιχειρηματική αυτονομία της νέας Attica Bank43, ενώ η συμμετοχή του ΤΧΣ και των αντιπροσώπων του στα όργανα της νέας Attica Bank, τα οποία αποφασίζουν ανεξάρτητα, δεν περιορίζει την ευθύνη του διοικητικού συμβουλίου44. 45. Γ) Επί τη βάσει των προαναφερθέντων, δεν προκύπτουν δικαιώματα αρνησικυρίας του ΤΧΣ που να αφορούν αποφάσεις και θέματα όπως ο προϋπολογισμός, το επιχειρησιακό πρόγραμμα (με την επιφύλαξη του όρου 3.3 παρ.
17. g)περ. ii της ΣΠΣ, ο οποίος υπόκειται στους περιορισμούς που εξετάζονται ανωτέρω υπό Β)45, ή ο διορισμός των ανώτερων διοικητικών στελεχών της νέας Attica Bank (με την εξαίρεση του Οικονομικού Διευθυντή, όπως αναλύεται κατωτέρω υπό Δ). Αντίθετα, στο ΤΧΣ αναγνωρίζονται δικαιώματα αρνησικυρίας που αφορούν τις επενδύσεις της επιχείρησης - στόχου, ήτοι μία από τις κατηγορίες δικαιωμάτων αρνησικυρίας που αξιολογούνται ως δυνητικά σημαντικές για τη διαπίστωση κοινού ελέγχου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει κριθεί ότι η κατοχή δικαιωμάτων αρνησικυρίας που αφορούν τις επενδύσεις της επιχείρησης - στόχου επαρκεί αφ’ εαυτής προκειμένου να θεμελιώσει έλεγχο46. Όπως έχει ήδη εκτεθεί ανωτέρω, στην περίπτωση δικαιώματος αρνησικυρίας όσον αφορά τις επενδύσεις, η σημασία του δικαιώματος αυτού εξαρτάται, πρώτον, από το επίπεδο των επενδύσεων για τις οποίες απαιτείται έγκριση των ιδρυτικών επιχειρήσεων και, δεύτερον, από τον βαθμό στον οποίο οι επενδύσεις συνιστούν ουσιώδες χαρακτηριστικό της αγοράς όπου δραστηριοποιείται η κοινή επιχείρηση. 42 Βλ. τον όρο 2.2 της ΣΠΣ: «Subject to this Agreement, the applicable Law, the Contractual Obligations and the Charter Documents, the Bank’s decision making bodies will continue to determine independently, amongst others, the Bank’s commercial strategy and policy in compliance with the Business Plan and the decisions on the day-to-day operation of the Bank will continue to rest with the Bank’s competent bodies and officers, as the case may be, in accordance with their statutory, legal and fiduciary responsibilities». 43 Σύμφωνα με το όρο 2.4 περ.
18. d)της ΣΠΣ, «The HFSH shall: […]
19. d)Ensure that, in exercising their rights, the HFSF and the HFSF Representative and HFSF Observer shall respect the Bank’s business autonomy and independence in the decision making of the Bank in compliance with the Business Plan and according to the terms of the Law and this Agreement» (έμφαση της Υπηρεσίας). Το ίδιο προβλέπεται και νομοθετικά, στο άρθρο 10 παρ. 2 εδ. τελευταίο του ν. 3864/2010. 44 Βλ. τον όρο 3.3 παρ. i της ΣΠΣ («The participation or attendance of the HFSF or the HFSF Representatives in the Board or Committees which retain an independent power of decision, does not reduce, nor otherwise impair the responsibility of the Board»). 45 Κατά τα προβλεπόμενα στον όρο 3.3 παρ. f ) περ. i και ii, ο ετήσιος προϋπολογισμός, καθώς και το (τριετές και πενταετές) επιχειρηματικό και στρατηγικό σχέδιο της νέας Attica Bank θα εγκρίνονται από το Δ.Σ. της τράπεζας. 46 Βλ. σχετικά υπόθ. M.7851 - USS Nero/OPTrust/PGGM/Global Via, απόφαση της Ε.Επ. της 05.02.2016, παρ. 17-20· υπόθ. M.8896 ACS/Hochtief/Atlantia/Abertis Infraestructuras, απόφαση της Ε.Επ. της 06.07.2018, παρ. 22-33. 55465 Εν προκειμένω, αναφορικά με το πρώτο ως άνω κριτήριο, κατά δήλωση της Attica Bank, «[τ]α επίπεδα ύψους συναλλαγών που αναφέρονται [στον όρο 3.5 παρ.
20. a)περ. vi της ΣΠΣ και τον όρο 9.3 περ. (στ) του ΣΣΣ] θέτουν τις εν λόγω συναλλαγές εκτός της συνήθους εμπορικής/επιχειρηματικής δραστηριότητας της καθημερινής λειτουργίας της Τράπεζας, λαμβάνοντας υπόψη και το μέγεθος αυτής»47. Σε επόμενη επιστολή της, η Attica Bank επιβεβαιώνει τον ευκαιριακό χαρακτήρα των συναλλαγών που υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια, επισημαίνοντας ότι «κατά την περίοδο από την 03.11.2021 (ημερομηνία κατά την οποία εισήλθε κατά πρώτον το ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας) έως και σήμερα, με βάση την επισκόπηση των πρακτικών Δ.Σ. η Τράπεζα δεν έχει διενεργήσει συναλλαγές που αναφέρονται στα σημεία (i)-(
21. iv)και (vii) της περίπτωσης (στ), εκτός από τις ακόλουθες μεμονωμένες περιπτώσεις: - τη μεταβίβαση δανειακού χαρτοφυλακίου της τιτλοποίησης “Astir I”, συνολικής λογιστικής αξίας €312 εκ που ολοκληρώθηκε την 29.09.2023 σε συνέχεια σχετικών αποφάσεων Δ.Σ., καθώς και των οριζόμενων στην από 20.04.2023 Επενδυτική Συμφωνία (Schedule 1, σελ. 170) [...] - την πώληση ακινήτου στην περιοχή της Γλυφάδας την 28.12.2023 έναντι τιμήματος €18.200.000 η οποία εγκρίθηκε με την υπ’ αρ. 1426/26.10.2023 απόφαση Δ.Σ. [...]»48 . Επιπλέον, σύμφωνα με το υποβληθέν επιχειρηματικό σχέδιο της νέας Attica Bank, το σύνολο των προβλεπόμενων κεφαλαιουχικών δαπανών της Τράπεζας για το διάστημα 2024-2027 δεν αναμένεται να υπερβεί τα 20 εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση49. Τέλος, δέον να αναφερθεί ότι, κατά δήλωση της Attica Bank, η Τράπεζα ουδέποτε προχώρησε στην κατάρτιση πολιτικής επένδυσης και αποεπένδυσης αναφορικά με συμμετοχές, χαρτοφυλάκια ακινήτων και δανείων, για την οποία θα έπρεπε να λάβει την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του ΤΧΣ, κατά τα προβλεπόμενα στον όρο 3.5 της ΣΠΣ50 . Επί τη βάσει των προαναφερθέντων και των σχετικών δηλώσεων της Attica Bank, εκτιμάται ότι το επίπεδο των συναλλαγών για τις οποίες απαιτείται η έγκριση του ΤΧΣ 47 Βλ. την υπ’ αρ. 5561/12.08.2024 επιστολή της Attica Bank, ερ. 10(i)(γ)(έμφαση της Υπηρεσίας). 48 Βλ. την υπ’ αρ. 5671/22.08.2021 επιστολή της Attica Bank, ερ. 5. Η Attica Bank επισημαίνει στο πλαίσιο αυτό ότι «[γ]ια το σκοπό της ανωτέρω καταγραφής δεν έχει συμπεριληφθεί η σκοπούμενη υπαγωγή του χαρτοφυλακίου Domus στο Πρόγραμμα Παροχής Κρατικών Εγγυήσεων Ηρακλής ΙΙΙ (ν. 4649/2019 όπως τροποποιήθηκε) λογιστικής αξίας (GBV) περ. €2,34 δις, δεδομένων των ρητών προβλέψεων της από 18.07.2024 Συμφωνίας Μετόχων, όπως κυρώθηκε με το άρθρο 1 ν. 5127/2024»· βλ. την υπ’ αρ. 5671/22.08.2021 επιστολή της Attica Bank, υποσημ. 7. 49 Βλ. παρουσίαση με τίτλο “Project Eve - Business Plan for the New Bank” (Ιούλιος 2024), σελ. 35. Ειδικότερα, οι κεφαλαιουχικές δαπάνες της νέας Attica Bank αναμένεται να διαμορφωθούν κατ’ έτος ως εξής: για το 2024 σε 3 εκατ. ευρώ, για το 2025 σε 10 εκατ. ευρώ, για το 2026 σε 10 εκατ. ευρώ και για το 2027 σε 20 εκατ. ευρώ. 50 Βλ. την υπ’ αρ. 5698/23.08.2024 επιστολή της Attica Bank. 55466 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δεν είναι αρκούντως υψηλό ώστε να παρέχει στο τελευταίο εξουσία συναπόφασης σχετικά με την εμπορική πολιτική της νέας Attica Bank. 46. Δ) Αναφορικά με το δικαίωμα του ΤΧΣ σχετικά με τον διορισμό του Οικονομικού Διευθυντή (Chief Financial Officer), και παρότι πρόκειται για σημαντικό διευθυντικό στέλεχος και συνεπώς, εν πρώτοις, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως δικαίωμα αρνησικυρίας κρίσιμο για την παροχή ελέγχου51 , θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι πρόκειται μόνο για ένα διευθυντικό στέλεχος εκ των πολλών που στελεχώνουν την νέα Attica Bank, ωστόσο ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ απλώς εγκρίνει τον διορισμό του, ο οποίος αυτοτελώς δε φαίνεται υπό τις παρούσες ιδιάζουσες περιστάσεις να δίδει δυνατότητα άσκησης αποφασιστικής επιρροής στην εμπορική πολιτική της γνωστοποιούσας. Συνδέεται δε με την ανάγκη αποτελεσματικής εκτέλεσης από το ΤΧΣ των κατά το νόμο αρμοδιοτήτων εποπτείας του επί συγκεκριμένων ζητημάτων που αφορούν στην τράπεζα52. 47. Ενόψει της προηγηθείσας ανάλυσης, εκτιμάται ότι τα ως άνω δικαιώματα αρνησικυρίας του ΤΧΣ, αξιολογούμενα στο σύνολό τους, δεν παρέχουν τη δυνατότητα κοινού ελέγχου στον κάτοχό τους. 6.3 Συμπεράσματα ως προς την απόκτηση αποκλειστικού ελέγχου από τη Thrivest επί της νέας Attica Bank 48. Συμπερασματικά, με την ολοκλήρωση της παρούσας ενιαίας συγκέντρωσης και σε σχέση με τα δικαιώματα αρνησικυρίας του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας επί της νέας Attica Bank, λεκτέα είναι τα εξής: η Thrivest θα είναι σε θέση να καθορίζει τις στρατηγικές εμπορικές αποφάσεις της νέας Attica Bank, καθώς: (
22. i)θα έχει την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου στη γενική συνέλευση της νέας Attica Bank, με το ποσοστό της στο μετοχικό κεφάλαιο της τελευταίας να κυμαίνεται μεταξύ 50% πλέον μιας μετοχής και 58,5%, (
23. ii)θα έχει δικαίωμα να διορίζει ή να προτείνει προς εκλογή την πλειονότητα των μελών του Δ.Σ. της νέας Attica Bank και (iii) τα δικαιώματα αρνησικυρίας του ΤΧΣ στη νέα Attica Bank δεν αφορούν σε αποφάσεις που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά της τελευταίας, ούτως ώστε να μην στοιχειοθετείται κοινός έλεγχος εν προκειμένω. 49. Ενόψει των προεκτεθέντων, η παρούσα ενιαία συγκέντρωση συνίσταται στην απόκτηση από τη Thrivest αποκλειστικού ελέγχου επί της νέας Attica Bank. 7. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ/ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ 50. Η σχετική αγορά προϊόντος περιλαμβάνει όλα τα προϊόντα που οι πελάτες θεωρούν ότι μπορούν να εναλλάσσονται με ή να υποκαθίστανται από το/τα προϊόν/ντα της/των εμπλεκόμενης/-ων επιχείρησης/-εων, βάσει των χαρακτηριστικών των προϊόντων, των τιμών και της χρήσης για την οποία προορίζονται, λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών του ανταγωνισμού και της διάρθρωσης της προσφοράς και της ζήτησης στην αγορά53. 51 Βλ. Κωδικοποιημένη ανακοίνωση, παρ. 69. 52 Βλ., π.χ., σχετικά τις υπ’ αρ. 576/VII/2013 (σκ. 30) και 585/2014 (Ενότητα Γ.1.5.1) Απoφάσεις ΕΑ. 53 Βλ. Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του δικαίου Τεύχος B’ 5378/25.09.2024 51. Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει τη γεωγραφική περιοχή