ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘΜ 11/20241 (Συνοπτικής Διαδικασίας επί καταγγελιών του άρθρου 37 του Ν. 3959/2011) Έχοντας υπόψη:
- Τo άρθρο 37 παρ. 1 και 2 του Ν. 3959/2011,
- την υπ’ αριθ. 139/02.01.2024 (Υ.Ο.Δ.Δ.1/02.01.2024) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων περί διορισμού Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού,
- την υπ’ αριθ. 70257 (ΦΕΚ586/Υ.Ο.Δ.Δ./12.07.2022) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων περί διορισμού του Αντιπροέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού,
- την υπ' αριθ. πρωτ. 4182/21.06.2019 καταγγελία της εταιρείας «VIVA ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Α.Ε.» (ήδη «VIVA ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Μ.Α.Ε.») κατά του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με την επωνυμία «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΈΝΩΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ» και των εταιρειών «ΔΙΑΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Α.Ε.», «ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.», «ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», «ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», «ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS Α.Ε.» και «ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΡΝΤΛΙΝΚ» (ήδη «ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΡΝΤΛΙΝΚ»). Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε επιπλέον
(8)εκδόσεις:
(1)Προς Ανάρτηση στην Ιστοσελίδα της Ε.Α.
(2)Για την Καταγγέλλουσα «VIVA ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Μ.Α.Ε.» και για τις Καταγγελλόμενες
(3)«ΔΙΑΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Α.Ε.»,
(4)«ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.»,
(5)«ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»,
(6)«ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»,
(7)«ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS Α.Ε.» και
(8)«ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΡΝΤΛΙΝΚ», κατά τα οριζόμενα στο αρ. 37 παρ. 3 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει. Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ Β’ 1790/21.3.2023). 1 1 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ 5. την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 5685/22.08.2024 Εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ 1. Στις 21.06.2019 η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «VIVA ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Α.Ε.» (ήδη «VIVA ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Μ.Α.Ε.», εφεξής και «VIVA») υπέβαλε την υπ’ αριθ. πρωτ. 4182 καταγγελία, κατά των εταιρειών: (α) «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΈΝΩΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ» (εφεξής «ΕΕΤ»), (β) «ΔΙΑΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Α.Ε.» (εφεξής «ΔΙΑΣ»), (γ) «ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ» (εφεξής «Εθνική ή ΕΤΕ»), (δ) «ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (εφεξής «Πειραιώς»), (ε) «ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (εφεξής «Alpha» ή «Alpha Bank»), (στ) «ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS Α.Ε.» (εφεξής «Eurobank») και (ζ) «ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΡΝΤΛΙΝΚ» (ήδη «ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΡΝΤΛΙΝΚ», εφεξής «Cardlink»), καταγγέλλοντας τη συμμετοχή των καταγγελλόμενων εταιρειών και της ένωσης σε αντι-ανταγωνιστικές οριζόντιες συμφωνίες/εναρμονισμένες πρακτικές και στη λήψη αποφάσεων ενώσεων επιχειρήσεων, κατά παράβαση των άρθρων 1 του Ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ αλλά και σε καταχρηστική εκμετάλλευσης συλλογικής στην περίπτωση των καταγγελλόμενων τραπεζικών ιδρυμάτων και ατομικής στην περίπτωση των καταγγελλόμενων εταιρειών ΔΙΑΣ και Cardlink δεσπόζουσας θέσης. 2. Συγκεκριμένα οι καταγγελλόμενες πρακτικές συνίστανται: (α) στην άρνηση εκ μέρους της ΕΕΤ να αποδεχθεί τη VIVA ως μέλος της, τροποποιώντας εκ των υστέρων προς το σκοπό αυτό τις σχετικές προβλέψεις του καταστατικού της (β) στην άρνηση εκ μέρους των τραπεζικών ιδρυμάτων και της ΔΙΑΣ και στην δυσχέρανση χορήγησης πρόσβασης στη VIVA στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ, μέσω: (
- i)της άρνησης χορήγησης πρόσβασης στη VIVA στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ ως μέλους, (
- ii)της συντονισμένης άρνησης των καταγγελλόμενων τραπεζών να συνδράμουν στη διασύνδεση της VIVA ως έμμεσου μέλους στο σύστημα DIAS CREDIT TRANSFER, μέσω των συστημάτων τους, (iii) της άρνησης ουσιαστικής διαπραγμάτευσης εκ μέρους των καταγγελλόμενων τραπεζών με τη VIVA, ως προς την σύναψη διμερών συμφωνιών για το ύψος της σχετικής προμήθειας, κατόπιν της διασύνδεσής της με το σύστημα DIAS CREDIT TRANSFER, (
- iv)της συντονισμένης επιβολής από τις καταγγελλόμενες τράπεζες στη VIVA προμηθειών διάφορων και υψηλότερων από αυτές που ισχύουν στις μεταξύ τους διμερείς συμβάσεις ως προς το σύστημα DIAS CREDIT TRANSFER, (ν) της άρνησης αποδοχής των καρτών της VIVA στο σύστημα DIAS POS, (
- vi)της συντονισμένης επιβολής από τις καταγγελλόμενες τράπεζες απευθείας προμήθειας στους κατόχους των καρτών VIVA Wallet Debit Master Card, για κάθε ανάληψη μετρητών που πραγματοποιούν με αυτές από τα ΑΤΜ των καταγγελλόμενων τραπεζών. (γ) Στην άρνηση εκ μέρους της Cardlink, με την αποδοχή και/ ή κατόπιν συνεννόησης με τις καταγγελλόμενες τράπεζες, συνεργασίας με τη VIVA ως παρόχου υπηρεσιών αποδοχής καρτών (acquirer) για συναλλαγές μέσω των τερματικών σημείων πώλησης (Point Of Sale, εφεξής «POS») της Cardlink. 3. Όπως αναφέρεται στην καταγγελία, οι ανωτέρω πρακτικές συνιστούν εκφάνσεις ενός κοινού σχεδίου αποκλεισμού της VIVA, η οποία συνιστά ανταγωνιστή των καταγγελλόμενων τραπεζικών ιδρυμάτων, από τις σχετικές αγορές της παρούσας και παρεμπόδισης της αλματώδους ανάπτυξής της. Παραβιάζουν δε, τόσο 2 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ μεμονωμένα όσο και ως εκφάνσεις ενός κοινού σχεδίου, εξ αντικειμένου, τα άρθρα 101 ΣΛΕΕ και 1 του Ν. 3959/20112. 4. Παράλληλα, οι ανωτέρω πρακτικές συνιστούν και περιστάσεις κατάχρησης της συλλογικής δεσπόζουσας θέσης που κατέχουν τα καταγγελλόμενα τραπεζικά ιδρύματα στις οικείες αγορές κατά παράβαση των άρθρων 102 ΣΛΕΕ και 2 του Ν. 3959/2011, καθώς και της δεσπόζουσας θέσης που κατέχουν η ΔΙΑΣ Α.Ε. και η Cardlink στις οικείες σχετικές αγορές3. 5. Στις 23.2.2023 με το υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 1743 εισηγητικό σημείωμα εισήχθησαν στην Ολομέλεια της Επιτροπής Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΕΑ») προς κλήρωση σε Εισηγητή μέρος της καταγγελίας και συγκεκριμένα οι καταγγελλόμενες πρακτικές που αφορούν: (α) στην άρνηση αποδοχής της VIVA ως μέλους της ΕΕΤ (πρακτική α), (β) στη συντονισμένη άρνηση χορήγησης πρόσβασης της VIVA στο σύστημα ΔΙΑΣ ως έμμεσου μέλους (πρακτική β.ii), (γ) στη συντονισμένη επιβολή απευθείας προμήθειας στους κατόχους των καρτών Viva Wallet Debit Mastercard για αναλήψεις μετρητών από τα ΑΤΜ των καταγγελλόμενων τραπεζών (πρακτική β.vi), (δ) στην άρνηση ουσιαστικής διαπραγμάτευσης και τη διακριτική μεταχείριση της VIVA ως προς τη σύναψη διμερών συμβάσεων για το ύψος των διατραπεζικών προμηθειών ως προς τα εμβάσματα που διακινούνται μέσω SEPA CREDIT TRANSFER (πρακτικές β.iii και iv)4. Οι συγκεκριμένες πρακτικές εξετάστηκαν στο πλαίσιο της Απόφασης ΕΑ 838/20235. 6. Με την Απόφαση αυτή η ΕΑ αποφάσισε ότι οι επιχειρήσεις «ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», «ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.», «ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», «ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και «ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και η «ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ» παραβίασαν τα άρθρα 1 του Ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ λόγω της συμμετοχής τους σε απαγορευμένες συμπράξεις, κατά το σκεπτικό της Απόφασης. Επέβαλε δε πρόστιμα συνολικού ύψους 41.756.180,10 ευρώ και υποχρέωσε τις ως άνω τράπεζες να μειώσουν από την 1η Ιανουαρίου 2024 το ύψος της προμήθειας DAF ανά συναλλαγή ανάληψης μετρητών από ΑΤΜ με τη χρήση καρτών που έχουν εκδοθεί από άλλα ιδρύματα, ώστε αυτό να διαμορφωθεί κατά συγκεκριμένο ανώτατο όριο. 7. Εκτός του σχετικού εισηγητικού σημειώματος προς την Ολομέλεια της ΕΑ και ακολούθως της Απόφασης της ΕΑ έμειναν οι καταγγελλόμενες πρακτικές σχετιζόμενες με (α) την άρνηση χορήγησης πρόσβασης στη VIVA στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ ως άμεσου μέλους (πρακτική β.i), (β) την άρνηση αποδοχής των καρτών της VIVA στο σύστημα DIAS POS (πρακτική β.v), (γ) την άρνηση εκ μέρους της Cardlink, με την αποδοχή και/ ή κατόπιν συνεννόησης με τις καταγγελλόμενες τράπεζες, συνεργασίας με τη VIVA ως παρόχου υπηρεσιών αποδοχής καρτών (acquirer) για συναλλαγές μέσω των τερματικών POS της Cardlink (πρακτική γ), για τις οποίες προτείνεται η θέση της καταγγελίας στο αρχείο ως προφανώς αβάσιμης και οι οποίες θα εκτεθούν στη συνέχεια της παρούσης. Κατά την καταγγέλλουσα, εν προκειμένω οι καταγγελλόμενες πρακτικές είναι αντικειμενικά πρόσφορες να οδηγήσουν: «(α) στον εκτοπισμό της VIVA, ανταγωνιστή των καταγγελλόμενων τραπεζών από την αγορά, (β) στην μείωση των επιλογών των τελικών καταναλωτών, (γ) στην μείωση των επιλογών των εμπόρων, κατόχων POS της Cardlink ως προς τους παρόχους υπηρεσιών αποδοχής καρτών, (δ) στον δυσμενή επηρεασμό της διάρθρωσης των οικείων αγορών μέσω της εξόδου από αυτή του πλέον ταχέως αναπτυσσόμενου ανταγωνιστή των τραπεζών, και συνακόλουθα (ε) στον εν γένει περιορισμό και εξάλειψη του αποτελεσματικού ανταγωνισμού στις σχετικές αγορές». 3 Βλ. παρ. 34-35 της καταγγελίας. 4 Κατά πάγια ενωσιακή νομολογία, η Επιτροπή δύναται είτε να διαχωρίζει είτε να συνενώνει υποθέσεις, εφόσον συντρέχουν αντικειμενικοί λόγοι - βλ. Τ-59/07, Polimeri Europa S.A. κατά Επιτροπής, σκ. 100 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, T30/05, Prym και Prym Consumer κατά Επιτροπής, σκέψη 64 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία), καθώς και Τ-655/11, FSL Holdings, Firma Leon Van Parys & Pacific Fruit Company Italy SpA κατά Επιτροπής, σκ. 56-57. 5 Η απόφαση είναι δημοσιευμένη στο ΦΕΚ 2432/Β΄/24.4.2024 και διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της ΕΑ https://www.epant.gr/apofaseis-gnomodotiseis/item/2847-apofasi-838-2023.html 2 3 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΙΙ. ΤΑ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ II.1 ΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΕΣ II.1.1 ΔΙΑΣ Α.Ε. 8. Η εταιρεία με την επωνυμία «ΔΙΑΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Α.Ε.» με έδρα το Δήμο Αμαρουσίου, ιδρύθηκε το 1989. Μέτοχοί της είναι η Τράπεζα της Ελλάδος, πιστωτικά ιδρύματα και νομικά πρόσωπα, με κύριο αντικείμενο επιχειρηματικής τους δραστηριότητας τα μέσα πληρωμών. 9. Η ΔΙΑΣ έχει αναπτύξει και λειτουργεί το Σύστημα Πληρωμών ΔΙΑΣ, μέσω του οποίου διακινούνται και εκκαθαρίζονται ηλεκτρονικά διατραπεζικές πληρωμές τόσο εντός της χώρας όσο και διασυνοριακά και περιλαμβάνει τα παρακάτω εργαλεία πληρωμών: μεταφορές πίστωσης, άμεσες χρεώσεις, πληρωμές με κάρτες, επιταγές, συναλλαγές σε ΑΤΜ. Στο Σύστημα Πληρωμών ΔΙΑΣ συμμετέχουν ως μέλη πιστωτικά ιδρύματα καθώς και ιδρύματα πληρωμών και ηλεκτρονικού χρήματος που λειτουργούν στην Ελλάδα ενώ η διασύνδεσή του με Συστήματα Πληρωμών του SEPA προσφέρει προσβασιμότητα σε παρόχους πληρωμών της Ευρωζώνης6. 10. Όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα της7, η ΔΙΑΣ αποτελεί τον κόμβο στην Ελλάδα για τα μέσα πληρωμών credit transfers (μεταφορές πίστωσης) και direct debits (άμεσες χρεώσεις), στα οποία βασίζονται οι διαδικασίες είσπραξης, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη δεύτερη ευρωπαϊκή Οδηγία για τις υπηρεσίες πληρωμών (PSD2) και τον Ν. 4537/2018, τελεί υπό την επίβλεψη της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) και έμμεσα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και είναι αναγνωρισμένη από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληρωμών (EPC). Η ΔΙΑΣ εξυπηρετεί τις εισπράξεις του Ελληνικού Δημοσίου (ΕΦΚΑ, ΑΑΔΕ, Γ.Λ.Κ., Κτηματολόγιο, Δ.Ε.Υ.Α., Δήμοι κ.α.) καθώς και μεγάλων εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας, της τηλεφωνίας, στοιχηματικών και ασφαλιστικών υπηρεσιών και άλλων εμπορικών δραστηριοτήτων. 11. Η ΔΙΑΣ παρέχει, μεταξύ άλλων, την υπηρεσία μεταφοράς πιστώσεων DIAS CREDIT TRANSFER, μέσω της οποίας εξυπηρετεί εντολές των πελατών των τραπεζών για πληρωμή δικαιούχων με χρέωση του λογαριασμού του εκάστοτε εντολέα και πίστωση του λογαριασμού του δικαιούχου ή είσπραξη του μεταφερόμενου ποσού σε μετρητά από το ταμείο. Μέσω της υπηρεσίας εξυπηρετούνται μαζικές πληρωμές μισθών και συντάξεων του Δημοσίου Τομέα, πληρωμές φόρων του ελληνικού δημοσίου και πληρωμές ασφαλιστικών εισφορών. Επιπλέον, μέσω της υπηρεσίας DIAS POS πραγματοποιούνται (α) πληρωμές οφειλών των φορολογουμένων μόνο μέσω τραπεζικής κάρτας σε τερματικό POS καταστήματος Δ.Ο.Υ, (β) πληρωμές ηλεκτρονικών παράβολων από πιστοποιημένους χρήστες του TAXISnet μόνο με τραπεζική κάρτα και (γ) πληρωμές οφειλών προς τρίτους οργανισμούς (όπως ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, κλπ.)8. II.1.2 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. Βλ. σχετ. https://www.dias.com.gr/el/i-etaireia/. Βλ. σχετ. https://www.dias.com.gr/el/i-etaireia/. 8 Στις παρεχόμενες από τη ΔΙΑΣ υπηρεσίες περιλαμβάνονται επίσης (α) η υπηρεσία άμεσων χρεώσεων DIAS DIRECT DEBIT, η οποία δίνει τη δυνατότητα σε επιχειρήσεις, οργανισμούς και λοιπά νομικά πρόσωπα να εισπράττουν μέσω αυτοματοποιημένων διαδικασιών τις οφειλές καταναλωτών ή άλλων επιχειρήσεων, μέσω της εκ των προτέρων εξουσιοδότησης του οφειλέτη προς την τράπεζα του να χρεώνει τον τραπεζικό του λογαριασμό με το ποσό και κατά την ημερομηνία που προσδιορίζει κάθε φορά ο δικαιούχος οργανισμός, (β) η υπηρεσία πληρωμής επιταγών DIAS CHEQUE, μέσω της οποίας τα στοιχεία της επιταγής αποστέλλονται στην πληρώτρια τράπεζα μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος αντί για τη φυσική διακίνηση της επιταγής, (γ) η υπηρεσία πληρωμών DIAS ATM, με την οποία εξυπηρετούνται στα ATMs των τραπεζών που συμμετέχουν στην υπηρεσία οι διατραπεζικές συναλλαγές καρτών (α) ανάληψης μετρητών, (β) ερώτησης υπολοίπου, (γ) μεταβολή προσωπικού κωδικού κάρτας (PIN) και (δ) απεμπλοκής προσωπικού κωδικού κάρτας (PIN). 6 7 4 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ 12. Η Εθνική Τράπεζα ιδρύθηκε το 1841, με έδρα στο Δήμο Αθηναίων. Δραστηριοποιείται στην Ελλάδα με 356 καταστήματα9 και στο εξωτερικό, συγκεκριμένα σε Κύπρο, Β. Μακεδονία, Βουλγαρία, Αυστραλία και Αίγυπτο10, παρέχοντας ένα ευρύ φάσμα χρηματοοικονομικών προϊόντων και υπηρεσιών. II.1.3 ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 13. Η Τράπεζα Πειραιώς ιδρύθηκε το 1916 και η έδρα της βρίσκεται στον Δήμο Αθηναίων. Ανήκει στον Όμιλο Πειραιώς με μητρική εταιρεία την «Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε.», η οποία είναι χρηματοδοτική εταιρεία συμμετοχών. Η δραστηριοποίηση του Ομίλου είναι κυρίως στην Ελλάδα, αλλά επεκτείνεται και εκτός ορίων εθνικής επικράτειας και συγκεκριμένα στις χώρες Αλβανία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, Ουκρανία, Κύπρο, Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Ιρλανδία και Αίγυπτο11. Η Τράπεζα Πειραιώς παρέχει χρηματοοικονομικά προϊόντα και υπηρεσίες με 378 καταστήματα12 στην Ελλάδα. 14. Ο Όμιλος της Τράπεζας Πειραιώς αποτελούνταν έως τον Δεκέμβριο του 2020 από την μητρική «ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Ανώνυμος Εταιρεία» και τις θυγατρικές αυτής. Το Δεκέμβριο του 202013 με την ολοκλήρωση της διαδικασίας «διάσπασης δι’ απόσχισης» των κύριων δραστηριοτήτων του τραπεζικού κλάδου, η έως τότε τράπεζα, δηλαδή η διασπώμενη προχώρησε σε αλλαγή επωνυμίας (σε «Πειραιώς Financial Holdings Ανώνυμη Εταιρεία»), σκοπού και καταστατικού, διατηρώντας τον χαρακτήρα της μητρικής του Ομίλου, ενώ έπαψε την λειτουργία της ως πιστωτικού ιδρύματος14. Ταυτόχρονα συστάθηκε νέα εταιρεία-πιστωτικό ίδρυμα με την επωνυμία «ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Ανώνυμος Εταιρεία» 100% θυγατρική του Ομίλου, η οποία «αντικατέστησε την Διασπώμενη, μέσω καθολικής διαδοχής, σύμφωνα με τον Ελληνικό Νόμο, σε όλα τα μεταβιβαζόμενα περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού και τις υποχρεώσεις των κύριων τραπεζικών δραστηριοτήτων [αυτής]» 15. II.1.4 ΆΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 15. Η Alpha Bank ιδρύθηκε το 1879 και η έδρα της βρίσκεται στο Δήμο Αθηναίων. Ο Όμιλος Alpha Bank δραστηριοποιείται στον χρηματοοικονομικό τομέα στην Ελλάδα, προσφέροντας χρηματοοικονομικά προϊόντα και υπηρεσίες στην εγχώρια και τη διεθνή αγορά16, με παρουσία στην Κύπρο, τη Ρουμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Λουξεμβούργο. Στην Ελλάδα, το Δίκτυο της Alpha αριθμεί 273 Καταστήματα17. 16. Ο Όμιλος της Alpha Bank αποτελούνταν έως τον Απρίλιο του 2021 από την μητρική «ΑΛΦΑ Τράπεζα Ανώνυμη Εταιρία» και τις θυγατρικές αυτής. Τον Απρίλιο του 202118 με την ολοκλήρωση της διαδικασίας Βλ. σχετ. ιστοσελίδα της τράπεζας https://www.nbg.gr/el/omilos/drasthriothtes/trapeza. Βλ. σχετ. ιστοσελίδα της τράπεζας https://www.nbg.gr/el/omilos/drasthriothtes/trapeza/shmeia-eksupiretisis-stoekswteriko?_gl=1*1a6c3e5*_ga*NTA4MDE4Mjk3LjE3MTI2NDgzNDc.*_up*MQ 11 Βλ. Ετήσια Οικονομική Έκθεση 2023 του Ομίλου. Επιπλέον, αναφέρεται ότι το 97% των καθαρών εσόδων του Ομίλου προέρχεται από την Ελλάδα. 12 Βλ. σχετ. ιστοσελίδα της τράπεζας https://www.piraeusholdings.gr/el/group-profile/brief-profile. 13 Βλ. ενδεικτικά την υπ’ αριθ. πρωτ. 139264/30.12.2020 Ανακοίνωση της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου στην οποία αναφέρεται η υπ’ αριθ. 139241/30.12.2020 απόφασή της για την διάσπασης δι’ απόσχισης της τράπεζας σε συνέχεια του από 27.8.2020 Σχεδίου Διάσπασης δι' απόσχισης κλάδου με σύσταση νέας εταιρείας-πιστωτικού ιδρύματος, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 2515/1997 και του Ν. 4601/2019 όπως αυτές ισχύουν. 14 Βλ. Ετήσια Έκθεση Ομίλου Πειραιώς (σελ. 130) καθώς και Σχέδιο Διάσπασης διαθέσιμο στη ιστοσελίδα του Ομίλου (https://www.piraeusholdings.gr/el/press-office/press-release/2020/09/hive-down-deed-27-08-2020). 15 Βλ. Ετήσια Έκθεση Ομίλου Πειραιώς (σελ 130). Βλ και Σχέδιο Διάσπασης διαθέσιμο στη ιστοσελίδα του Ομίλου (https://www.piraeusholdings.gr/el/press-office/press-release/2020/09/hive-down-deed-27-08-2020), σύμφωνα με το οποίο «Η Επωφελούμενη […] υποκαθίσταται ως καθολική διάδοχος στο σύνολο της εισφερόμενης σε αυτήν περιουσίας (ενεργητικό και παθητικό), όπως αυτή αποτυπώνεται στον Ισολογισμό Μετασχηματισμού του αποσχιζόμενου κλάδου τραπεζικής δραστηριότητας […]». 16 Βλ. ιστοσελίδα της τράπεζας https://www.alpha.gr/el/omilos/Alpha-bank/sxetika-me-tin-trapeza. 17 Βλ. ιστοσελίδα της τράπεζας https://www.alpha.gr/el/omilos/Alpha-bank/diktuo-katastimaton. 18 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 45089/16.4.2021 Απόφαση της Γεν. Γραμματείας Εμπορίου σχετικά με έγκριση της διάσπασης δι’ απόσχισης της τράπεζας σε συνέχεια του από 15.9.2020 Σχεδίου Πράξης Διάσπασης δι’ απόσχισης κλάδου τραπεζικής δραστηριότητας και «εισφορά του σε νέα εταιρεία που θα συσταθεί και θα λάβει άδεια λειτουργίας πιστωτικού ιδρύματος, 9 10 5 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ «διάσπασης δι’ απόσχισης» του τραπεζικού κλάδου, η έως τότε τράπεζα, η διασπώμενη δηλαδή, προχώρησε σε αλλαγή επωνυμίας (σε «Alpha Υπηρεσιών και Συμμετοχών ΑΕ», με δ.τ «Alpha Holdings»), σκοπού και καταστατικού, διατηρώντας τον χαρακτήρα της μητρικής του Ομίλου, ενώ έπαψε τη λειτουργία της ως πιστωτικού ιδρύματος19. Ταυτόχρονα συστάθηκε νέα εταιρεία-πιστωτικό ίδρυμα με την επωνυμία «ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» 100% θυγατρική του Ομίλου20 η οποία «υπεισήλθε, σύμφωνα με τα όσα ορίζει το ελληνικό δίκαιο, ως καθολική διάδοχος της Alpha Holdings, σε όλα τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της και γενικά στις νομικές της σχέσεις στον κλάδο της τραπεζικής δραστηριότητας»21. II.1.5 ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 17. Η Eurobank εδρεύει στον Δήμο Αθηναίων. Ο Όμιλος Eurobank22, αποτελούμενος από την τράπεζα Eurobank και τις θυγατρικές της, είναι ένας χρηματοοικονομικός οργανισμός με παρουσία σε 6 χώρες και συγκεκριμένα σε Ελλάδα, Κύπρο, Λουξεμβούργο, Σερβία, Βουλγαρία και Ηνωμένο Βασίλειο. Το Δίκτυο της Eurobank στην Ελλάδα αριθμεί περί τα 300 Καταστήματα23. 18. Ο Όμιλος της Eurobank αποτελούνταν έως τον Μάρτιο του 2020 από την μητρική «Τράπεζα Eurobank Ergasias Ανώνυμη Εταιρεία» και τις θυγατρικές αυτής. Τον Μάρτιο του 202024 με την ολοκλήρωση της διαδικασίας «διάσπασης δι’ απόσχισης» του τραπεζικού κλάδου, η έως τότε τράπεζα, δηλαδή η διασπώμενη, προχώρησε σε αλλαγή επωνυμίας (σε «Eurobank Ergasias Υπηρεσιών και Συμμετοχών Α.Ε.» και δ.τ. «Eurobank Holdings»), σκοπού και καταστατικού, διατηρώντας τον χαρακτήρα της μητρικής του Ομίλου, ενώ έπαψε τη λειτουργία της ως πιστωτικό ίδρυμα25. Ταυτόχρονα συστάθηκε νέα εταιρεία-πιστωτικό ίδρυμα με την επωνυμία «Τράπεζα Eurobank Ανώνυμη Εταιρεία», 100% θυγατρική του Ομίλου η οποία «υποκαθιστά ως καθολική διάδοχος στο σύνολο της μεταβιβαζόμενης σε αυτήν περιουσίας (ενεργητικό και παθητικό), όπως αυτή αποτυπώνεται στον ισολογισμό μετασχηματισμού του αποσχισθέντος κλάδου […]»26. II.1.6 ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΡΝΤΛΙΝΚ σύμφωνα με τα άρθρα 16 του ν. 2515/1997 και 54 παρ. 3, 57 παρ. 3, 59-74 και 140 παρ. 3 του ν. 4601/2019 καθώς και του άρθρου 145 του ν. 4261/2014, όπως ισχύουν». Το Σχέδιο Διάσπασης είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα της Alpha Bank https://www.alpha.gr/-/media/alphagr/pdf-files/enimerosi-ependiton/etairikos-metasximatismos/sxedio-praxisdiaspasis.pdf?la=el&hash=AD74A40C81C9007B8954BC3A635D99CF43AA3041. 19 Η Alpha Holdings στις 19.4.2021 έπαψε να λειτουργεί ως χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ενώ διατήρησε δραστηριότητες και περιουσιακά στοιχεία που δεν σχετίζονται με τον κλάδο της τραπεζικής δραστηριότητας, αλλά σχετίζονται «εκ παραλλήλου και μεταξύ άλλων» με τη δραστηριότητα του σχεδιασμού προώθηση και διανομή ασφαλιστικών προϊόντων, παροχή λογιστικών και φοροτεχνικών συμβουλών προς συνδεδεμένες εταιρίες και τρίτους καθώς και στην έκδοση τίτλων για άντληση εποπτικών κεφαλαίων (βλ. Σχέδιο Διάσπασης παρ. 3.2 και Έκθεση Διαχείρισης η οποία περιλαμβάνεται στην Ετήσια Οικονομική Έκθεση 2021, της Alpha Holdings, σελ. 13). 20 Βλ. και σελ. 123 Ετήσιας Οικονομικής Έκθεση 2021 (Γενικές Πληροφορίες). 21 Βλ. Ενδεικτικά Έκθεση Διαχείρισης η οποία περιλαμβάνεται στην Ετήσια Οικονομική Έκθεση 2021, της Alpha Holdings (σελ. 13). 22 Η μητρική εταιρεία του Ομίλου Eurobank είναι η Eurobank Ergasias Υπηρεσιών και Συμμετοχών Α.Ε. 23 Βλ. σχετ. την ιστοσελίδα της τράπεζας www.eurobank.gr. 24 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 31847/20.3.2020 Απόφαση της Γεν. Γραμματείας Εμπορίου σχετικά με έγκριση της διάσπασης δι’ απόσχισης της τράπεζας σε συνέχεια του από 31.7.2019 Σχεδίου Διάσπασης δι' απόσχισης κλάδου με σύσταση νέας εταιρείας, κατ’εφαρμογή των προβλέψεων του Ν. 4601/2019 και του Ν. 2515/1997, όπως αυτές ισχύουν. 25 Σύμφωνα με την Πράξη Διάσπασης η Eurobank Holdings διατήρησε δραστηριότητες και περιουσιακά στοιχεία που δεν αφορούν στις κύριες τραπεζικές δραστηριότητες, αλλά σχετίζονται κυρίως με το στρατηγικό σχεδιασμό της διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων και με την παροχή υπηρεσιών προς εταιρείες του Ομίλου και τρίτους. (Βλ. Έκθεση Διαχείρισης η οποία περιλαμβάνεται στην Ετήσια Οικονομική Έκθεση Μαρτίου - Δεκεμβρίου 2020 , Τράπεζας Eurobank ΑΕ (σελ. 4 από 22). 26 Βλ. Ενδεικτικά Έκθεση Διαχείρισης η οποία περιλαμβάνεται στην Ετήσια Οικονομική Έκθεση Μαρτίου - Δεκεμβρίου 2020, Τράπεζας Eurobank ΑΕ (σελ. 4 από 22). 6 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ 19. Η Ανώνυμος Εταιρία Διαχειρίσεως και Λειτουργίας Δικτύων Ηλεκτρονικών Συναλλαγών ΚΑΡΝΤΛΙΝΚ (εφεξής και ως «Cardlink»), η οποία το 2024 τροποποίησε την επωνυμία της σε «Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρία Διαχειρίσεως και Λειτουργίας Δικτύων Ηλεκτρονικών Συναλλαγών ΚΑΡΝΤΛΙΝΚ», σύμφωνα με τον σκοπό της δραστηριοποιείται, μεταξύ άλλων, στην παροχή υπηρεσιών διαχείρισης, καλής λειτουργίας, συντήρησης και προώθησης εμπορικού δικτύου συναλλαγών μέσω ηλεκτρονικών και άλλων τερματικών μηχανημάτων, εγκατεστημένων σε επιχειρήσεις ή και εκτός αυτών και κάθε άλλη συναφή δραστηριότητα, καθώς και στην προμήθεια, εμπορία και μίσθωση πάσης φύσεως ηλεκτρονικού εξοπλισμού και λογισμικού για πραγματοποίηση ηλεκτρονικών συναλλαγών, πληρωμών και ηλεκτρονικού εμπορίου 27. 20. H Cardlink ιδρύθηκε το 2004 από τα τραπεζικά ιδρύματα Alpha Bank και Eurobank ως λειτουργικά μη αυτόνομη εταιρεία28 με στόχο τη δημιουργία ενός κοινού δικτύου POS που θα βοηθούσε την ανάπτυξη των ηλεκτρονικών συναλλαγών στην Ελλάδα. Το έργο της ενοποίησης των δικτύων ξεκίνησε το 2011 και ολοκληρώθηκε το 2014 εγκαθιστώντας πάνω από 80.000 τερματικά. Τον Ιανουάριο του 2015 η ιδιοκτησία της Cardlink πέρασε από τα χέρια των ιδρυτριών της τραπεζών στον Όμιλο Quest και την Edgepay Holdings. Πλέον, από τον Μάιο του 2021 ανήκει στην Worldline S.A.29. II.2 Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΣΑ «VIVA ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» 21. Η VIVA εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής, οδός Αμαρουσίου - Χαλανδρίου 18-20. Η VIVA ιδρύθηκε το 2010 και τροποποίησε την επωνυμία της από «HELLAS PAY ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Α.Ε.» σε «VIVA ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Α.Ε.» το 2012 και το 2020 σε «VIVA ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Μ.Α.Ε.». 22. Η VIVA ανήκει στον Όμιλο VIVA WALLET30, ο οποίος σήμερα αποτελείται από τη μητρική εταιρεία συμμετοχών «Viva Wallet Holdings Development of Software SA» και τις κατά 100% θυγατρικές Vivabank Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία (τραπεζικές υπηρεσίες), Viva Wallet.com Ltd (με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο), καθώς και την καταγγέλλουσα31. 23. Η VIVA, όπως αναφέρεται στην καταγγελία, λειτουργεί ως αδειοδοτημένο Ίδρυμα Ηλεκτρονικού Χρήματος, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4021/2011 και δυνάμει άδειας που της χορηγήθηκε με την υπ' αριθ. 121/6/30.10.2014 απόφαση της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία, σύμφωνα με το άρθρο 16 του Ν. 4021/2011, καταλαμβάνει και το σύνολο των δραστηριοτήτων Ιδρύματος Πληρωμών του Ν. 4537/2018 (πρώην Ν. 3862/2010) (χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή προς το σκοπό αυτό άδεια), τις οποίες η VIVA ασκεί ήδη από το 2011 δυνάμει της σχετικής, απαιτούμενης κατά τη διάταξη του άρθρου 10 του Ν. 3862/2010, άδειας που είχε λάβει με τις υπ' αριθ. 11/6/14.06.2011 και 23/21.11.2011 αποφάσεις της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος (για την παροχή των υπηρεσιών πληρωμών που αναφέρονται στις περιπτώσεις α, γ, ε, στ και ζ της παραγράφου 3 του άρθρου 4 του Ν. 3862/10)32. Βλ. σχετ. https://publicity.businessportal.gr/company/5934901000. Βλ. σχετ. υπ’ αριθ. 321/V/2006 και 560/2013 αποφάσεις ΕΑ. 29 Βλ. την ιστοσελίδα της εταιρείας. 30 Σύμφωνα με τις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 2022, η JP Morgan κατέχει πλέον θέση στο μετοχικό κεφαλαίο της εταιρείας με ποσοστό συμμετοχής 48,5%. Συγκεκριμένα, στις 16 Δεκεμβρίου 2022 ανακοινώθηκε ότι η συναλλαγή με την JP Morgan που είχε υπογραφεί νωρίτερα εντός του έτους, στις 24 Ιανουαρίου 2022, ολοκληρώθηκε. 31 Βλ. Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 2022 του Ομίλου. 32 Η εν λόγω άδεια της VIVA ως Ιδρύματος Ηλεκτρονικού Χρήματος ανανεώθηκε, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2015/2366/ΕΕ (στο πλαίσιο διαδικασίας επαναδειοδότησης της εταιρείας) δυνάμει της υπ' αριθμ. 280/23.07.2018 απόφασης της ως άνω Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία χορηγήθηκε «άδεια λειτουργίας ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος προκειμένου να ασκεί τις δυνατότητες έκδοσης, διανομής και εξαργύρωσης ηλεκτρονικού χρήματος του Ν. 4021/2011 και της ΠΕΕ 33/2013 και να παρέχει τις υπηρεσίες πληρωμών των στοιχείων α, β, γ, ε, και στ της παραγράφου 3 του άρθρου 4 του Ν. 4537/2018». 27 28 7 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ 24. Η VIVA δραστηριοποιείται στην παροχή υπηρεσιών πληρωμών . Κατά τα διαλαμβανόμενα στην καταγγελία, η VIVA παρέχει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες υπηρεσίες/ προϊόντα: 33 (α) προς επιχειρήσεις/ επαγγελματίες: i. δημιουργία και τήρηση επαγγελματικού λογαριασμού πληρωμών, ii. αποδοχή πληρωμών μέσω καρτών, iii. τοποθέτηση τερματικών POS, iv. ηλεκτρονικές λύσεις πληρωμών για e-shops και ν. έκδοση εταιρικών χρεωστικών καρτών για πληρωμές εταιρικών εξόδων και με δυνατότητα ανάληψης από ATMs, (β) προς ιδιώτες: i. δημιουργία και τήρηση λογαριασμού πληρωμών, μέσω του οποίου είναι δυνατή και η διενέργεια πληρωμών λογαριασμών και ii. έκδοση προσωπικής χρεωστικής κάρτας και με δυνατότητα ανάληψης από ATMs. 25. Η εταιρεία αποτελεί παράλληλα principal member των διεθνών σχημάτων καρτών VISA και MasterCard για την έκδοση και αποδοχή καρτών (issuing & acquiring), ενώ έχει προσχωρήσει από τις 26.03.2018 στα σχήματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πληρωμών Single Euro Payments Area (εφεξής SEPA) Credit Transfer, SEPA Direct Debit Core και SEPA Direct Debit Business-to-Business. 26. Η VIVA αποτελεί, επίσης, πάροχο υπηρεσιών πληρωμών προσβάσιμο από το Σύστημα Πληρωμών ΔΙΑΣ, ωστόσο όχι από το σύνολο των εργαλείων πληρωμών. Η VIVA δραστηριοποιείται στις ακόλουθες χώρες: Ελλάδα, Βουλγαρία, Ισπανία, Κύπρο, Ρουμανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Πολωνία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Αυστρία, Βέλγιο, Τσεχία, Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Ουγγαρία, Ισλανδία, Ιρλανδία, Λετονία, Λιχτενστάιν, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ολλανδία, Νορβηγία, Σλοβακία, Σλοβενία και Κροατία. Στις χώρες Βέλγιο, Κύπρο, Ιταλία, Ρουμανία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Πολωνία, Πορτογαλία και Ισπανία, δραστηριοποιείται σήμερα μέσω υποκαταστημάτων. ΙΙΙ. Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ 27. Σε συνέχεια της ανωτέρω καταγγελίας, η Υπηρεσία αποφάσισε την έναρξη της έρευνας με πρώτο μέτρο αυτής τη διενέργεια επιτόπιου ελέγχου στις 08.11.2019 στις καταγγελλόμενες εταιρείες ΕΤΕ34,35, Πειραιώς36,37, Alpha38,39, Eurobank40,41, ΔΙΑΣ42, Quest43 και Cardlink44. Βλ. σχετ. τις δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας για την χρήση του 2022 αλλά για παλαιότερες χρήσεις, όπως ενδεικτικά του 2018. Αντιστοίχως τη δραστηριοποίηση της καταγγέλλουσας στις υπηρεσίες πληρωμών αναφέρει και ο […]. 34 Κατόπιν της υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 7172/6.11.2019 εντολής για τη διενέργεια ελέγχου. 35 Σημειώνεται ότι η ΕΤΕ απέστειλε την υπ’ αριθ. πρωτ. 8990/20.10.2020 […] 7172/6.11.2019 […] 9982/23.11.2020 […]. 36 Κατόπιν της υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 7173/6.11.2019 εντολής για τη διενέργεια ελέγχου. 37 Η Πειραιώς με την υπ’ αριθ. πρωτ. 8224/16.12.2019 […] 7173/6.11.2019 […] 786/4.2.2020 […]. 38 Κατόπιν της υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 7169/6.11.2019 εντολής για τη διενέργεια ελέγχου. 39 Η Alpha απέστειλε την υπ’ αριθ. πρωτ. 7679/26.11.2019 […] 7169/6.11.2019 […] 785/4.2.2020 […]. 40 Κατόπιν των υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 7175/6.11.2019 και 7176/6.11.2019 εντολών για τη διενέργεια ελέγχου. 41 Η Eurobank με την υπ’ αριθ. πρωτ. 7500/20.11.2019 […] 7175/6.11.2019 […] 7176/6.11.2019 […] 789/4.2.2020 […]. 42 Κατόπιν της υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 7171/6.11.2019 εντολής για τη διενέργεια ελέγχου. 43 Κατόπιν της υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 7167/6.11.2019 εντολής για τη διενέργεια ελέγχου. 44 Κατόπιν της υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 7174/6.11.2019 εντολής για τη διενέργεια ελέγχου. 33 8 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ 28. Πέραν των επιτόπιων ελέγχων και σε συνέχεια των ευρημάτων, η ΓΔΑ έλαβε ανωμοτί καταθέσεις στα γραφεία της Υπηρεσίας. Συγκεκριμένα, η ΓΔΑ μεταξύ άλλων έλαβε στις 28.2.2023 ανωμοτί κατάθεση από […]45, ενώ στις 15.5.2023 κατέθεσε στην ΓΔΑ […]. 29. Παράλληλα, η ΓΔΑ απέστειλε ερωτηματολόγια προς την καταγγέλλουσα46, τη ΔΙΑΣ47, καθώς και σε επτά
(7)ιδρύματα πληρωμών, τα οποία δραστηριοποιούνται στην ελληνική επικράτεια
- IV. ΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ IV.1 ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΡΝΗΣΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗ VIVA ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΔΙΑΣ ΩΣ ΑΜΕΣΟ ΜΕΛΟΣ IV.1.1 ΤΑ ΔΙΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ
- Σύμφωνα με την καταγγελία49, το καλοκαίρι του 2017 κατέστη γνωστό από τη ΔΙΑΣ στη VIVA, επ' αφορμή αλληλογραφίας για την ένταξη της VIVA στο εργαλείο DIASPOS, ότι παρά τα αντιθέτως προβλεπόμενα στον ισχύοντα τότε Κανονισμό Λειτουργίας του συστήματος πληρωμών ΔΙΑΣ, που ήταν αναρτημένος στην ιστοσελίδα της καταγγελλόμενης εταιρείας, η VIVA δεν ήταν δυνατό να λάβει πρόσβαση στο σύστημα της ΔΙΑΣ, ως άμεσο μέλος, αλλά μόνο ως έμμεσο
- Αναλυτικότερα, κατά τους ισχυρισμούς της καταγγέλλουσας, σύμφωνα με το άρθρο 4 του τότε ισχύοντος Κανονισμού Λειτουργίας του συστήματος πληρωμών ΔΙΑΣ που ήταν αναρτημένος στην ιστοσελίδα της ΔΙΑΣ κατά το χρόνο της ως άνω επικοινωνίας (ήτοι τον Ιούλιο του 2017)51, πρόσβαση στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ ως άμεσα μέλη είχαν, μεταξύ άλλων, τα ιδρύματα πληρωμών κατά την έννοια του Ν. 3862/
- Όπως διευκρινίζει η καταγγέλλουσα, η VIVA είχε αδειοδοτηθεί για την παροχή υπηρεσιών πληρωμών ήδη από το
- Ωστόσο, σύμφωνα με την καταγγελία, όπως προκύπτει από την από 21.07.2017 εξώδικη δήλωση - απάντηση - διαμαρτυρία της ΔΙΑΣ προς την VIVA, η ανωτέρω πρόβλεψη είχε ερμηνευθεί κατά τρόπο που απέκλειε την πρόσβαση στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ των ιδρυμάτων πληρωμών (συνεπώς και της VIVA) ως άμεσων μελών. Η συγκεκριμένη ερμηνεία και μεταγενέστερη τροποποίηση του Κανονισμού Λειτουργίας της ΔΙΑΣ είχε άμεση επίπτωση, κατά τον ισχυρισμό της καταγγέλλουσας, στις δυνατότητές της να λάβει πρόσβαση και να συνδεθεί με τα εργαλεία της ΔΙΑΣ, και ειδικότερα το DIAS CREDIT TRANSFER. Συγκεκριμένα, καθώς βάσει των ανωτέρω αποκλείσθηκε η δυνατότητα της VIVA να λάβει πρόσβαση στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ ως άμεσο μέλος, παρά τα αντίθετα προβλεπόμενα στον Κανονισμό του Κατόπιν της υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 1616/20.2.2023 κλήσης σύμφωνα με τα άρθρα 39 παρ. 1ζ και 44 του Ν. 3959/2011, όπως ισχύει. 46 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 9407/24.10.2022 και 849/27.1.2023 επιστολές παροχής στοιχείων της ΓΔΑ, στις οποίες απάντησε η VIVA με τις υπ’ αριθ. πρωτ. 10739/25.11.2022, 404/16.1.2023 και 1682/22.2.2023 επιστολές της. 47 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 1876/1.3.2023 και 2517/27.3.2023 επιστολές παροχής στοιχείων της ΓΔΑ, στις οποίες απάντησε η ΔΙΑΣ με τις υπ’ αριθ. πρωτ. 2129/10.3.2023 και 3072/13.4.2023 επιστολές της. 48 Αναλυτικότερα, η ΓΔΑ απέστειλε τις υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 1397/14.2.2023, 1398/14.2.2023 (και την 3006/11.4.2023 με διευκρινιστικές ερωτήσεις), 1399/14.2.2023, 1400/14.2.2023, 1402/14.2.2023, 1403/14.2.2023, 1431/14.2.2023 επιστολές παροχής στοιχείων στις […], αντίστοιχα. Στις εν λόγω επιστολές, έλαβε τις υπ’ αριθ. πρωτ. 1954/3.3.2023, 1998/6.3.2023 (και την 3185/21.4.2023), 2091/9.3.2023, 1865/1.3.2023 (και την 2022/6.3.2023), 1864/1.3.2023, 1962/3.3.2023, 1881/1.3.2023 απαντητικές επιστολές, αντίστοιχα. 49 Βλ. παρ. 86-91 της καταγγελίας. Συγκεκριμένα, στην παρ. 87 αναφέρεται στον Ιούλιο του
- 50 Οι έννοιες «άμεσο» και «έμμεσο» μέλος περιγράφονται στην Ενότητα IV.1.2 κατωτέρω. 51 Η καταγγέλλουσα προσκομίζει απόσπασμα του Κανονισμού με το σχετικό ηλεκτρονικό σύνδεσμο (βλ. Σχετικό 10 της καταγγελίας). Το εν λόγω συνημμένο έγγραφο φαίνεται ως εκτύπωση από την ιστοσελίδα της ΔΙΑΣ, καθώς φέρει σχετική αναφορά «ακριβής εκτύπωση από τον ως άνω ηλεκτρονικό σύνδεσμο». Πρόκειται για το σύνδεσμο: http://www.dias.com.gr/userfiles/file/private/[...].pdf. Με βάση τον ως άνω ηλεκτρονικό σύνδεσμο προκύπτει ότι ο Κανονισμός που προβλέπει τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις έχει κωδικό […]. 45 9 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ συστήματος, υποχρεώθηκε να απευθυνθεί στα άμεσα μέλη της ΔΙΑΣ προς το σκοπό αυτό και να αντιμετωπίσει τη συστηματική εκ μέρους των καταγγελλόμενων τραπεζών άρνηση και κωλυσιεργία διασύνδεσής της στη ΔΙΑΣ μέσω αυτών
- Η ανωτέρω πρακτική, είτε μεμονωμένα, είτε ως μέρος ενός πλέγματος παράνομων πρακτικών που υιοθέτησαν από κοινού τα καταγγελλόμενα μέρη, έχει κατά την καταγγέλλουσα ως σκοπό και αντικείμενο τον εκτοπισμό της VIVA από τις σχετικές υπηρεσίες. Περαιτέρω δε, κατά τον ισχυρισμό της καταγγέλλουσας, με την επιβολή διακριτικής μεταχείρισης ως προς τους όρους πρόσβασης, καθώς και με την ουσιαστική άρνηση παροχής πρόσβασης στα συστήματα πληρωμών, τα οποία συνιστούν, όπως αναφέρει, ουσιώδη υποδομή για την άσκηση από τη VIVA της δραστηριότητάς της, «καταχράται και η ΔΙΑΣ τη δεσπόζουσα θέση της στις οικείες αγορές των συστημάτων πληρωμών». IV.1.2 ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ
- Η άρνηση διασύνδεσης στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ με την ιδιότητα του άμεσου μέλους ήταν, κατά τον ισχυρισμό της καταγγέλλουσας, αντίθετη με τον ισχύοντα τότε Κανονισμό Λειτουργίας του Συστήματος Πληρωμών ΔΙΑΣ, που ήταν αναρτημένος στην ιστοσελίδα της ΔΙΑΣ κατά το ίδιο διάστημα, ήτοι τον Ιούλιο του
- Προς επίρρωση του ισχυρισμού της, η καταγγέλλουσα προσκόμισε το σχετικό υπ’ αριθ. 4 άρθρο του Κανονισμού […], που όπως αναφέρει κατά τα ανωτέρω, ήταν αναρτημένος στην ιστοσελίδα της ΔΙΑΣ, σύμφωνα με τον οποίο πρόσβαση στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ ως άμεσα μέλη μπορούσαν να έχουν και ιδρύματα πληρωμών κατά την έννοια του νόμου 3862/
- Ωστόσο, ο ως άνω Κανονισμός με κωδικό […] στον οποίο η καταγγέλλουσα αναφέρεται ως εν ισχύι τον Ιούλιο του 2017 αποτελεί παλαιότερη έκδοση αυτού η οποία είχε ήδη τροποποιηθεί κατά το επίμαχο διάστημα. Ο Κανονισμός μάλιστα που ίσχυε το καλοκαίρι του 2017, ως είχε τελικώς διαμορφωθεί και ίσχυε από τον Φεβρουάριο του 2017, πλέον δεν περιελάμβανε δυνατότητα συμμετοχής των ιδρυμάτων πληρωμών ως άμεσα (παρά μόνο ως έμμεσα) μέλη στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ. Αξίζει να σημειωθεί μάλιστα ότι η σχετική πρόβλεψη του Κανονισμού επί των προϋποθέσεων συμμετοχής των άμεσων και έμμεσων μελών είχε τροποποιηθεί ήδη από το Σεπτέμβριο του 2016 και παρέμεινε ως είχε και στην ως άνω αναφερθείσα επόμενη έκδοση του Κανονισμού, ήτοι του Φεβρουαρίου
- Αναλυτικότερα, o Κανονισμός με κωδικό […], στον οποίο παραπέμπει η καταγγέλλουσα, αποτελεί την υπ’ αριθ. 1.3 έκδοση του Κανονισμού54 με ημερομηνία τροποποίησης την 21.3.
- Σύμφωνα με το άρθρο 4 του συγκεκριμένου Κανονισμού το οποίο αναφέρεται στις «Προϋποθέσεις Συμμετοχής & Διαδικασίες Ένταξης», «Πρόσβαση στο Σύστημα της ΔΙΑΣ ως Άμεσα Μέλη έχουν: • Πιστωτικά Ιδρύματα με έδρα την Ελλάδα, • υποκαταστήματα Πιστωτικών Ιδρυμάτων με έδρα σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, • υποκαταστήματα Πιστωτικών Ιδρυμάτων με έδρα σε χώρα εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τον εκάστοτε δημοσιευμένο πίνακα Πιστωτικών Ιδρυμάτων σε λειτουργία, της Τράπεζας της Ελλάδος. Ειδικότερα, Όπως μάλιστα διευκρινίζει η καταγγέλλουσα στην υπ’ αριθ. πρωτ. 1682/22.2.2023 υποβολή στοιχείων: «H συμμετοχή στη ΔΙΑΣ με την ιδιότητα του έμμεσου μέλους συνεπάγεται μεγαλύτερα κόστη για το μέλος αυτό, ήτοι λειτουργικά και κόστη διασύνδεσης, με τα οποία δεν επιβαρύνονται τα άμεσα μέλη. Επιπρόσθετα, για να διασυνδεθεί πάροχος υπηρεσιών πληρωμών με την ιδιότητα του έμμεσου μέλους θα πρέπει να απευθυνθεί στα άμεσα μέλη και να ακολουθήσει περίοδος διαπραγμάτευσης των όρων διασύνδεσης, ήτοι μια χρονοβόρα διαδικασία. Σε κάθε περίπτωση, η διασύνδεση μέσω άμεσου μέλους δημιουργεί σχέση εξάρτησης από το άμεσο μέλος. Εάν είχαμε τη δυνατότητα να διασυνδεθούμε χωρίς τη μεσολάβηση άμεσου μέλους, θα είχαμε καταφέρει να παρέχουμε νωρίτερα τις εν λόγω υπηρεσίες μας, με συνέπεια την τόνωση του ανταγωνισμού κατά την παροχή υπηρεσιών πληρωμών, αλλά και την αύξηση του κύκλου εργασιών μας». 53 Βλ. Σχετικό 10 της καταγγελίας όπου παρατίθεται απόσπασμα από το άρθρο 4 του Κανονισμού Λειτουργίας στον οποίο αναφέρεται: «4.1.1 Άμεσα Μέλη Πρόσβαση στο Σύστημα της ΔΙΑΣ ως Άμεσα Μέλη έχουν: […] ιδρύματα πληρωμών κατά την έννοια του νόμου 3862/
- 4.1.2 Έμμεσα Μέλη Πρόσβαση στο Σύστημα της ΔΙΑΣ ως Έμμεσο Μέλος έχει κάθε Τράπεζα, που εδρεύει είτε στην Ελλάδα είτε στην αλλοδαπή και το οποίο υποδεικνύεται από Άμεσο Μέλος». 54 Η 1.0 έκδοση του Κανονισμού είχε ημερομηνία 12.5.
- 55 Ο εν λόγω Κανονισμός προσκομίστηκε από τη ΔΙΑΣ στο πλαίσιο της υπ’ αριθ. πρωτ. 2129/10.3.2023 υποβολής στοιχείων αλλά και συνελέγη από τον έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στα γραφεία της ΔΙΑΣ στις 8.11.
- 52 10 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ τα υποκαταστήματα Πιστωτικών Ιδρυμάτων, που εδρεύουν σε χώρες εκτός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου πρέπει να υποβάλουν στη ΔΙΑΣ Α.Ε. νομική γνωμοδότηση σχετικά με το ισχύον στη χώρα προελεύσεως τους δίκαιο που διέπει τη νομική αναγνώριση και επιβολή των αποτελεσμάτων του συμψηφισμού, ιδίως σε περιπτώσεις πτωχεύσεως, • Πιστωτικά Ιδρύματα, που εδρεύουν σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με τον εκάστοτε δημοσιευμένο από την Τράπεζα της Ελλάδος, πίνακα Πιστωτικών Ιδρυμάτων, που γνωστοποίησαν ενδιαφέρον για την παροχή υπηρεσιών χωρίς εγκατάσταση κατά τη χώρα προέλευσης τους (έδρα), • γραφεία ταχυδρομικών επιταγών, τα οποία εξουσιοδοτούνται βάσει της εθνικής νομοθεσίας να παρέχουν υπηρεσίες πληρωμών, • ιδρύματα πληρωμών κατά την έννοια του νόμου 3862/2010» (βλ. σχετ. άρθρο 4.1.1), ενώ «Πρόσβαση στο Σύστημα της ΔΙΑΣ ως Έμμεσο Μέλος έχει κάθε Τράπεζα, που εδρεύει είτε στην Ελλάδα είτε στην αλλοδαπή, και το οποίο υποδεικνύεται από Άμεσο Μέλος» (βλ. σχετ. άρθρο 4.1.2).
- Ο ανωτέρω Κανονισμός τροποποιήθηκε στις 15.9.201656, με το άρθρο 4 να διαμορφώνεται ως εξής: «4.1.1 Άμεσα μέλη Πρόσβαση στο Σύστημα της ΔΙΑΣ ως Άμεσα Μέλη έχουν: • Πιστωτικά Ιδρύματα με έδρα την Ελλάδα, • υποκαταστήματα Πιστωτικών Ιδρυμάτων με έδρα σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, • υποκαταστήματα Πιστωτικών Ιδρυμάτων με έδρα σε χώρα εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τον εκάστοτε δημοσιευμένο πίνακα Πιστωτικών Ιδρυμάτων σε λειτουργία, της Τράπεζας της Ελλάδος. Ειδικότερα, τα υποκαταστήματα Πιστωτικών Ιδρυμάτων, που εδρεύουν σε χώρες εκτός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου πρέπει να υποβάλουν στη ΔΙΑΣ Α.Ε. νομική γνωμοδότηση σχετικά με το ισχύον στη χώρα προελεύσεως τους δίκαιο που διέπει τη νομική αναγνώριση και επιβολή των αποτελεσμάτων του συμψηφισμού, ιδίως σε περιπτώσεις πτωχεύσεως, • Πιστωτικά Ιδρύματα, που εδρεύουν σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με τον εκάστοτε δημοσιευμένο από την Τράπεζα της Ελλάδος, πίνακα Πιστωτικών Ιδρυμάτων, που γνωστοποίησαν ενδιαφέρον για την παροχή υπηρεσιών χωρίς εγκατάσταση κατά τη χώρα προέλευσης τους (έδρα). 4.1.2 Έμμεσα μέλη Πρόσβαση στο Σύστημα ως Έμμεσο Μέλος έχει κάθε Πάροχος, που εδρεύει είτε στην Ελλάδα είτε στην αλλοδαπή, και το οποίο υποδεικνύεται από Άμεσο Μέλος». Η ως άνω πρόβλεψη διατηρήθηκε και στην επόμενη έκδοση του Κανονισμού με ημερομηνία τροποποίησης την 22.2.201757 με μόνη συμπλήρωση στις οριζόμενες υπό 4.1.1 προϋποθέσεις συμμετοχής των άμεσων μελών ως προς τα υποκαταστήματα Πιστωτικών Ιδρυμάτων με έδρα σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης «που λειτουργούν με “κοινοτικό διαβατήριο”». Η εν λόγω έκδοση του Κανονισμού ίσχυσε έως την επόμενη τροποποίηση που έλαβε χώρα στις […]
- Ως εκ τούτου, με την τροποποίηση του Κανονισμού η οποία έλαβε χώρα στις 15.9.2016 και διατηρήθηκε και στην επόμενη τροποποίηση στις 22.2.2017, δεν μπορούσαν πλέον να έχουν πρόσβαση στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ ως άμεσα μέλη τα γραφεία ταχυδρομικών επιταγών ή τα ιδρύματα πληρωμών, παρά μόνο ως έμμεσα.
- Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερθέντα, φαίνεται ότι η τροποποίηση του άρθρου 4 του Κανονισμού Λειτουργίας του Συστήματος Πληρωμών ΔΙΑΣ, που απέκλειε στα ιδρύματα πληρωμών τη δυνατότητα πρόσβασης στη ΔΙΑΣ ως άμεσα μέλη, έλαβε χώρα σε χρόνο προγενέστερο από το καλοκαίρι του 2017, οπότε και λαμβάνει χώρα η ανταλλαγή εξωδίκων μεταξύ VIVA και ΔΙΑΣ αναφορικά με τις προϋποθέσεις συμμετοχής της καταγγέλλουσας στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ ως άμεσο μέλος. Σημειώνεται ότι η δυνατότητα συμμετοχής στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ για τα ιδρύματα πληρωμών και ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος ως έμμεσα μόνο μέλη παρέμεινε και στις επόμενες εκδόσεις του Κανονισμού Βλ. 1.4 έκδοση του Κανονισμού, με κωδικό […], ο οποίος προσκομίστηκε από τη ΔΙΑΣ στο πλαίσιο της υπ’ αριθ. πρωτ. 2129/10.3.2023 υποβολής στοιχείων αλλά και συνελέγη από τον έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στα γραφεία της ΔΙΑΣ στις 8.11.
- 57 Βλ. 1.5 έκδοση του Κανονισμού, με κωδικό […], ο οποίος προσκομίστηκε από τη ΔΙΑΣ στο πλαίσιο της υπ’ αριθ. πρωτ. 2129/10.3.2023 υποβολής στοιχείων. 58 Βλ. 1.5 έκδοση του Κανονισμού, με κωδικό […], ο οποίος προσκομίστηκε από τη ΔΙΑΣ στο πλαίσιο της υπ’ αριθ. πρωτ. 2129/10.3.2023 υποβολής στοιχείων. 56 11 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ Λειτουργίας με τροποποίηση της ορολογίας των έμμεσων μελών σε Προσβάσιμους Παρόχους και σε Συμμετέχοντα (Άμεσο Μέλος)
- 59
- Περαιτέρω, σημειώνεται ως προς τις προϋποθέσεις συμμετοχής στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ ότι, όπως αναφέρει η ίδια η ΔΙΑΣ στην από […] εξώδικη δήλωση-απάντηση-διαμαρτυρία της προς την VIVA σε απάντηση της από […] εξώδικης γνωστοποίησης-διαμαρτυρίας-πρόσκλησης που είχε λάβει από την καταγγέλλουσα61, […]62 και ως έμμεσα μέλη μπορούν να συμμετέχουν λοιπές κατηγορίες παρόχων υπηρεσιών πληρωμών (ιδρύματα πληρωμών, ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος κ.λπ.) […]
- […]64 […]65 […]66 […].
- Σχετικά με την αλλαγή των προβλέψεων του Κανονισμού ως προς τις προϋποθέσεις συμμετοχής άμεσων και έμμεσων μελών, η ΔΙΑΣ επισημαίνει67 ότι ο λόγος για τον οποίο απαλείφθηκε η σχετική πρόβλεψη περί δυνατότητας προσχώρησης των ιδρυμάτων πληρωμών ως άμεσα μέλη σχετίζεται με διαδικασία αξιολόγησης στην οποία υπεβλήθη η ΔΙΑΣ από την Τράπεζα της Ελλάδος («ΤτΕ») το δεύτερο εξάμηνο του
- […]
- […]
- […]
- Όπως αναφέρει η ΔΙΑΣ70, η αξιολόγηση της ΤτΕ ξεκίνησε στις 6.5.2016 και ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο του 2017 με τη σύνταξη σχετικής έκθεσης η οποία εστάλη στη ΔΙΑΣ στις 6.10.
- Μάλιστα η ΔΙΑΣ διευκρινίζει ότι κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης υπήρξε στενή συνεργασία στελεχών της ΔΙΑΣ και της ΤτΕ, «συμφωνήθηκαν δε και υλοποιήθηκαν σταδιακά οι απαραίτητες ενέργειες που έπρεπε να κάνει η ΔΙΑΣ ώστε να ικανοποιηθούν τα κριτήρια αξιολόγησης». Βλ. επόμενες Εκδόσεις του Κανονισμού οι οποίες προσκομίστηκαν από τη ΔΙΑΣ στο πλαίσιο της υπ’ αριθ. πρωτ. 2129/10.3.2023 υποβολής στοιχείων. 60 Αντιστοίχως η ορολογία των άμεσων μελών τροποποιήθηκε σε συμμετέχοντες παρόχους. Η ως άνω τροποποίηση της ορολογίας σε συμμετέχοντες και προσβάσιμους παρόχους έλαβε χώρα με την υπ’ αριθ. 2.0 Έκδοση του Κανονισμού […]. 61 Βλ. τα Σχετικά 21α και 21β της καταγγελίας. 62 Το TARGET2 ήταν ένα σύστημα πληρωμών υπό την ιδιοκτησία και τη διαχείριση του Ευρωσυστήματος. Ήταν η κύρια ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την επεξεργασία πληρωμών μεγάλων ποσών και χρησιμοποιείτο τόσο από κεντρικές τράπεζες όσο και από εμπορικές τράπεζες για την επεξεργασία πληρωμών σε ευρώ σε συνεχή χρόνο (βλ. https://www.ecb.europa.eu/ecb-and-you/explainers/tell-me/html/target2.el.html). Στις 20 Μαρτίου 2023, το TARGET2 αντικαταστάθηκε από το νέο σύστημα πληρωμών του Ευρωσυστήματος, T2 (βλ. https://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2023/html/ecb.pr230321~f5c7bddf6d.en.html). 63 Αντιστοίχως, […] αναφέρει στην από 28.2.2023 ανωμοτί κατάθεσή του ενώπιον στελεχών της ΓΔΑ: «[…]». Βλ. σχετικά και την υπ’ αριθ. πρωτ. 2129/10.3.2023 υποβολή στοιχείων της ΔΙΑΣ, όπου αναφέρεται ότι δεν υποβλήθηκε αίτημα από την καταγγέλλουσα για ένταξή της στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ ως άμεσο μέλος. Βλ. και την από 28.2.2023 ανωμοτί κατάθεση […] ενώπιον της ΓΔΑ, όπου αναφέρεται σχετικά ότι «Δεν θυμάμαι να υπήρχε γραπτό αίτημα, θυμάμαι ότι είχε γίνει προφορική επικοινωνία. Μάλιστα ο […] είχε έρθει στο γραφείο μου […]». Το αυτό προκύπτει σχετικά και από την υπ’ αριθ. πρωτ. 10739/25.11.2022 επιστολή της παροχής στοιχείων της VIVA προς τη ΓΔΑ, η οποία διευκρινίζει ότι «[…] προκύπτει ότι η ΔΙΑΣ αρνήθηκε την υποχρέωσή της, ώστε το αίτημα εισδοχής να παρέλκει». 64 […] 65 […] 66 […] 67 Βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2129/10.3.2023 υποβολή στοιχείων της ΔΙΑΣ. 68 […] 69 […] 70 Βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2129/10.3.2023 υποβολή στοιχείων της ΔΙΑΣ. 71 […] η οποία υποβλήθηκε ως υπ’ αριθ. 1 σχετικό στο πλαίσιο της υπ’ αριθ. πρωτ. 2129/10.3.2023 υποβολής στοιχείων της ΔΙΑΣ. 59 12 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ
- Στο πλαίσιο της αξιολόγησης […], που όπως διευκρινίζει η ΔΙΑΣ αφορά στα κριτήρια ένταξης στο σύστημα πληρωμών, συμφωνήθηκε η επικαιροποίηση του Κανονισμού Λειτουργίας να γίνει έως τις 20.7.
- […]73 […].
- Πράγματι, όπως προκύπτει από προσκομισθείσα από τη ΔΙΑΣ επικοινωνία74, στις 15.7.2016 η ΔΙΑΣ έστειλε στην ΤτΕ την τεκμηρίωση […] IV.1.3 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
- Όπως προκύπτει από τα ανωτέρω εκτεθέντα, η δυνατότητα προσχώρησης της VIVA στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ ως άμεσου μέλους δεν ήταν εφικτή σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες προβλέψεις του Κανονισμού Λειτουργίας της ΔΙΑΣ, ούτε το 2017 – οπόταν και λαμβάνει χώρα η ανωτέρω ανταλλαγή εξωδίκων μεταξύ της ΔΙΑΣ και της καταγγέλλουσας αναφορικά με τη δυνατότητα ή μη της τελευταίας να ενταχθεί στο σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ ως άμεσου μέλους - ούτε και σε μεταγενέστερα έτη. Δυνατή ήταν η προσχώρηση της VIVA μόνο με την ιδιότητα του έμμεσου μέλους. Σε κάθε περίπτωση δε, η αλλαγή στις σχετικές προβλέψεις επί προϋποθέσεων συμμετοχής των άμεσων και έμμεσων μελών στον Κανονισμό Λειτουργίας που έλαβε χώρα το Σεπτέμβριο του 2016 ερείδεται σε σχετικές αρχές και προδιαγραφές λειτουργίας επιβαλλόμενες στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου κατά τα σχετικώς αναλυθέντα στην προηγούμενη ενότητα. IV.2 ΑΡΝΗΣΗ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΤΩΝ ΚΑΡΤΩΝ ΤΗΣ VIVA ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ DIAS POS IV.2.1 ΤΑ ΔΙΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ
- Επιπροσθέτως, η καταγγελία αναφέρεται και σε πρακτική παρεμπόδισης της πρόσβασης της VIVA στο εργαλείο DIAS POS
- Η ΔΙΑΣ, όπως διευκρινίζει στην ιστοσελίδα της76 «[π]αρέχει τη δυνατότητα εξυπηρέτησης πληρωμών με χρήση κάρτας, προς τους Παρόχους Υπηρεσιών Πληρωμών (acquirers) στο πλαίσιο της συνεργασίας τους με οργανισμούς ή Φορείς του Δημοσίου. Συγκεκριμένα, η ΔΙΑΣ συλλέγει τα στοιχεία των συναλλαγών από ηλεκτρονικές συσκευές αποδοχής καρτών EFT/POS ή μέσω του διαδικτύου από την ιστοσελίδα του οργανισμού (εφαρμογή ePOS), ή άλλων Ειδικών Εφαρμογών Ηλεκτρονικών Πληρωμών της ΔΙΑΣ και δρομολογεί τις συναλλαγές βάσει κανόνων, στον κατάλληλο Πάροχο Υπηρεσιών Πληρωμών».
- Ωστόσο, κατά τους ισχυρισμούς της VIVA «οι καταγγελλόμενες τράπεζες, από κοινού με τη ΔΙΑΣ σχεδίασαν και υλοποίησαν ένα κλειστό σύστημα αποδοχής καρτών (closed loop), το οποίο ήδη βάσει του σχεδιασμού του παρεμπόδιζε να γίνονται αποδεκτές από τους Οργανισμούς οι οποίοι χρησιμοποιούν το εργαλείο DIAS POS, οι κάρτες λοιπών παροχών υπηρεσιών πληρωμών/ εκδοτών καρτών, πλην αυτών που εξέδιδαν οι καταγγελλόμενες τράπεζες, μέλη και μέτοχοι της ΔΙΑΣ». Μάλιστα, αυτό ίσχυε ακόμη και για τις κάρτες εκείνες των λοιπών παρόχων που είχαν εκδοθεί με τη χρήση των διεθνών σημάτων (Visa, Mastercard) που έφεραν και οι κάρτες των καταγγελλόμενων τραπεζών. Έτσι, η κάρτα που εξέδιδε η VIVA (Viva Wallet MasterCard) δεν γινόταν αποδεκτή στα ηλεκτρονικά και φυσικά POS της ΔΙΑΣ για σειρά συναλλαγών και συγκεκριμένα: (α) για την αγορά e-παραβόλου από την ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων (Γ.Γ.Π.Σ.), (β) για την πληρωμή φόρων και οφειλών σε POS καταστήματος Δ.Ο.Υ. και (γ) για την πληρωμή λογαριασμών […] σε φυσικά τερματικά POS που είχε προμηθευτεί η […] από τη ΔΙΑΣ. Βλ. σχετ. τα υπ’ αριθ. 2 και 4 σχετικά που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της υπ’ αριθ. πρωτ. 2129/10.3.2023 υποβολής στοιχείων της ΔΙΑΣ. 73 […] 74 Βλ. σχετ. το υπ’ αριθ. 4 σχετικό που υποβλήθηκε στο πλαίσιο της υπ’ αριθ. πρωτ. 2129/10.3.2023 υποβολής στοιχείων της ΔΙΑΣ. 75 Βλ. παρ. 103-105 της καταγγελίας. 76 Βλ. σχετ. την ιστοσελίδα της εταιρείας στο σύνδεσμο https://www.dias.com.gr/el/gia-parohous-upiresionpliromon/pliromes-me-kartes/pos-epos/ . 72 13 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ
- Σύμφωνα με την καταγγελία, βάσει των όσων αναφέρονταν στην ιστοσελίδα της ΔΙΑΣ το 201777 και στον Κανονισμό Λειτουργίας του εν λόγω συστήματος, που όπως αναφέρει η καταγγέλλουσα ήταν αναρτημένος στην ιστοσελίδα της ΔΙΑΣ το 2017, συμμετέχοντες φορείς στο εν λόγω σύστημα ήταν οι καταγγελλόμενες τράπεζες, μέτοχοι της ΔΙΑΣ, ενώ γίνονταν αποδεκτές μόνο οι κάρτες των εν λόγω τραπεζών, μετόχων της ΔΙΑΣ
- Mε βάση τα αναφερόμενα στην καταγγελία, η ανωτέρω πρακτική, η οποία όπως διευκρινίζει συνεχίζεται τουλάχιστον έως το 202279, έχει ως στόχο και αποτέλεσμα τον αποκλεισμό των προϊόντων της καταγγέλλουσας από το σύστημα πληρωμών, υπέρ των προϊόντων των καταγγελλόμενων τραπεζών, και συνακόλουθα την αδυναμία εξυπηρέτησης των καταναλωτών που χρησιμοποιούν τα προϊόντα της VIVA, με απώτερο στόχο τον εκτοπισμό της εταιρείας από την αγορά. Όπως μάλιστα διευκρινίζει η καταγγέλλουσα σε υποβολή στοιχείων80, «[ο] παράνομος αποκλεισμός μας από το σύστημα πληρωμών Dias Pos είχε ως αποτέλεσμα οι κάρτες εκδόσεώς μας να μην δύνανται να χρησιμοποιηθούν για την πληρωμή των δημοσίων εσόδων, την πληρωμή λογαριασμών […]. Άρα υπήρξε απώλεια εσόδων και, εντεύθεν, κερδών για την εταιρία μας»
- Η ανωτέρω πρακτική είτε μεμονωμένα είτε ως μέρος ενός πλέγματος παράνομων πρακτικών που υιοθέτησαν από κοινού τα καταγγελλόμενα μέρη, έχει κατά την καταγγέλλουσα ως σκοπό και αντικείμενο τον εκτοπισμό της VIVA από τις σχετικές υπηρεσίες. Περαιτέρω δε, κατά τον ισχυρισμό της καταγγέλλουσας, με την επιβολή διακριτικής μεταχείρισης ως προς τους όρους πρόσβασης, καθώς και με την ουσιαστική άρνηση παροχής πρόσβασης στα συστήματα πληρωμών, τα οποία συνιστούν, όπως αναφέρει, ουσιώδη υποδομή για την άσκηση από τη VIVA της δραστηριότητάς της, «καταχράται και η ΔΙΑΣ τη δεσπόζουσα θέση της στις οικείες αγορές των συστημάτων πληρωμών». IV.2.2 ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ
- Όπως προκύπτει από την παράθεση της ως άνω καταγγελλόμενης πρακτικής, η VIVA εστιάζει στο γεγονός ότι η κάρτα έκδοσής της (Viva Wallet Mastercard) δεν γινόταν αποδεκτή από τα «ηλεκτρονικά και φυσικά POS της ΔΙΑΣ» για σειρά συναλλαγών, ενώ εικάζεται ότι οι καταγγελλόμενες τράπεζες από κοινού με την ΔΙΑΣ σχεδίασαν και υλοποίησαν ένα κλειστό σύστημα αποδοχής καρτών, το οποίο παρεμποδίζει να γίνονται απoδεκτές από τους Οργανισμούς, οι οποίοι χρησιμοποιούν το εργαλείο DIASPOS, οι κάρτες λοιπών παρόχων υπηρεσιών πληρωμών/ εκδοτών καρτών πλην αυτών που εκδίδουν οι καταγγελλόμενες τράπεζες. IV.2.2.1 Ως προς την δραστηριοποίηση των καταγγελλόμενων μερών
- Σημειώνεται ότι ένας κάτοχος κάρτας πληρωμών, χρεωστικής ή πιστωτικής, μπορεί να χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη κάρτα προκειμένου να πληρώσει για προϊόντα ή υπηρεσίες που αγόρασε (σε φυσικό ή Προς επίρρωση των ισχυρισμών της, η καταγγέλλουσα προσκόμισε το Σχετικό 19, το οποίο φαίνεται να αποτελεί εκτύπωση από την ιστοσελίδα της ΔΙΑΣ καθώς φέρει και σχετική αναφορά «ακριβής εκτύπωση από τον ως άνω ηλεκτρονικό σύνδεσμο» με λίστα από τις κάρτες οι οποίες γίνονται αποδεκτές συγκεκριμένα από τις Δ.Ο.Υ. Σημειώνεται ότι εκδότριες τράπεζες των εν λόγω καρτών είναι οι εξής: Εθνική, Alpha, Geniki, Attica Bank, Πειραιώς, Eurobank Ergasias, Πειραιώς (πρώην Millennium), Πειραιώς (πρώην Πανελλήνια), HSBC, Πειραιώς (πρώην Κυπρου), Citibank, Eurobank (πρώην Νέο Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο). 78 Προς επίρρωση των ισχυρισμών της, η καταγγέλλουσα προσκόμισε το Σχετικό 20, το οποίο αναφέρεται στους συμμετέχοντες φορείς στο Διατραπεζικό Ηλεκτρονικό Σύστημα Πληρωμής Υποχρεώσεων με Κάρτες για την είσπραξη οφειλών προς το Ελληνικό Δημόσιο. Το εν λόγω Σχετικό φαίνεται ως εκτύπωση από την ιστοσελίδα της ΔΙΑΣ, καθώς φέρει σχετική αναφορά «ακριβής εκτύπωση από τον ως άνω ηλεκτρονικό σύνδεσμο». Πρόκειται για το σύνδεσμο: http://www.dias.com.gr/userfiles/file/private/DIASPOS-kan%20leitourgeias-VER10.pdf. 79 Βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 10739/25.11.2022 υποβολή στοιχείων της VIVA όπου αναφέρει: «Μέχρι και σήμερα δεν έχουμε πρόσβαση στο σύστημα DIAS POS». 80 Βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 10739/25.11.2022 υποβολή στοιχείων της VIVA. 81 Ωστόσο, η καταγγέλλουσα στην υπ’ αριθ. πρωτ. 1682/22.2.2023 υποβολή στοιχείων διευκρινίζει ότι δεν είναι εφικτός ο υπολογισμός του ύψους των διαφυγόντων κερδών το οποίο εκτιμά ως σημαντικό. 77 14 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ διαδικτυακό κατάστημα) χωρίς να χρησιμοποιεί μετρητά. Παράλληλα, μέσα από ένα σύστημα πληρωμών, οι έμποροι συνδέονται με χρηματοοικονομικούς οργανισμούς, δηλαδή την επιχείρηση που εκδίδει την κάρτα (εκδότης) και την επιχείρηση που αποδέχεται την πληρωμή προς όφελός τους (αποδέκτης), προκειμένου να εκτελεστεί η συναλλαγή από τη στιγμή της πληρωμής στο σημείο πώλησης μέχρι να πιστωθεί ο λογαριασμός του εμπόρου.
- Κατά την χρήση καρτών πληρωμών σε συναλλαγές, ο κάτοχος της κάρτας λαμβάνει υπηρεσίες πληρωμών και πίστωσης από την εκδότρια επιχείρηση που εξέδωσε την κάρτα (issuer), ενώ ο έμπορος διασφαλίζει την πληρωμή του μέσω της εκκαθαρίστριας επιχείρησης με την οποία συνεργάζεται. Πιο αναλυτικά, η συναλλαγή εκκινεί όταν ο κάτοχος της κάρτας χρησιμοποιήσει την κάρτα του για να αγοράσει υπηρεσίες ή προϊόντα από έναν έμπορο. Ο έμπορος τότε θα ζητήσει έγκριση για τη συναλλαγή από τον αποδέκτη των συναλλαγών του (merchant acquirer). Το αίτημα για έγκριση μεταδίδεται από το τερματικό POS ή την ηλεκτρονική πύλη της συναλλαγής (σε περίπτωση ηλεκτρονικής συναλλαγής), τα οποία λαμβάνουν τα στοιχεία της κάρτας του καταναλωτή. Στη συνέχεια το αίτημα έγκρισης αποστέλλεται στον επεξεργαστή αποδέκτη (acquirer processor), o οποίος θα εντοπίσει το δίκτυο στο οποίο ανήκει η κάρτα και θα μεταδώσει το αίτημα στον επεξεργαστή εκδότη (issuer processor). O τελευταίος θα κάνει διάφορους ελέγχους, όπως π.χ. αν η κάρτα είναι έγκυρη και αν ο κάτοχος της κάρτας έχει αρκετά χρήματα στο λογαριασμό του. Το αποτέλεσμα του αιτήματος έγκρισης αποστέλλεται πίσω στο τερματικό POS ή στην ηλεκτρονική πύλη συναλλαγής. Αν η συναλλαγή εγκριθεί, ο έμπορος μπορεί να είναι σίγουρος για την πληρωμή του
- Ως εκ τούτου, για την εκτέλεση συναλλαγών πληρωμών από κατόχους καρτών σε εμπορικές επιχειρήσεις απαιτείται, μεταξύ άλλων, η συνεργασία της επιχείρησης με πάροχο/παρόχους υπηρεσιών αποδοχής καρτών (merchant acquirer), καθώς και η εγκατάσταση και λειτουργία τερματικού POS (POS provision and management) σε περίπτωση πληρωμής με φυσική παρουσία ή/και η τεχνική δυνατότητα αποδοχής ηλεκτρονικών συναλλαγών (e-commerce acceptance services). Στο πλαίσιο αυτό, οι σχετικές αγορές POS provision and management και e-commerce acceptance services αποτελούν αγορές προηγούμενου σταδίου με την αγορά παροχής υπηρεσιών αποδοχής καρτών και ως εκ τούτου τελούν σε κάθετη σχέση.
- Εν προκειμένω, οι καταγγελλόμενες τράπεζες δραστηριοποιούνται στις αγορές έκδοσης καρτών, παροχής υπηρεσιών αποδοχής καρτών πληρωμών (merchant acquiring), ενώ η ΔΙΑΣ στην αγορά παροχής και διαχείρισης των τερματικών POS (POS provision and management) και στην αγορά παροχής υπηρεσιών αποδοχής ηλεκτρονικών συναλλαγών (e-commerce acceptance services), οι οποίες βρίσκονται ανάντη της αγοράς merchant acquiring και συνίστανται στην παροχή τεχνικών υπηρεσιών.
- Πρέπει να σημειωθεί ότι η καταγγέλλουσα αναφέρει μεν ως καταγγελλόμενη πρακτική την «άρνηση χορήγησης πρόσβασης της VIVA στο DIASPOS», ωστόσο στην καταγγελία της περιλαμβάνεται και ισχυρισμός περί μη αποδοχής της κάρτας Viva Wallet Mastercard που η καταγγέλλουσα εκδίδει, σε «ηλεκτρονικά POS» της ΔΙΑΣ, παραθέτοντας ως παράδειγμα την συναλλαγή αγοράς e-παραβόλου από την ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων
- Ως εκ τούτου, οι αγορές που αφορά η καταγγελλόμενη πρακτική είναι η αγορά παροχής υπηρεσιών αποδοχής καρτών πληρωμών (merchant acquiring), η αγορά παροχής και διαχείρισης των τερματικών POS (POS provision and management) αλλά και η αγορά παροχής υπηρεσιών αποδοχής ηλεκτρονικών συναλλαγών (ecommerce acceptance services) οι οποίες και περιγράφονται ακολούθως.
- Ωστόσο πρέπει να επισημανθεί ότι η καταγγελία αφορά στην αδυναμία χρήσης καρτών της VIVA στις πληρωμές, οι οποίες πραγματοποιούνται με την χρήση είτε του φυσικού POS είτε της ηλεκτρονικής πύλης πληρωμών της ΔΙΑΣ και μόνο. Όπως προκύπτει από τα υποβληθέντα στο πλαίσιο της καταγγελίας στοιχεία, 82 83 Βλ. υπ’ αριθ. 774/2022 απόφαση ΕΑ Worldline/Eurobank. Στην από […] εξώδικη γνωστοποίηση - διαμαρτυρία - Πρόσκληση που απέστειλε η VIVA […]. 15 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ αλλά και από την έρευνα της Υπηρεσίας, η ΔΙΑΣ παρέχει τις εν λόγω υπηρεσίες σε […] από το σύνολο των δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων και οργανισμών στην ελληνική επικράτεια. Συγκεκριμένα, πελάτες της ΔΙΑΣ είναι αποκλειστικά η […] και ο […]
- Ως εκ τούτου, η όποια τυχόν παρεμπόδιση αποδοχής της κάρτας έκδοσης της καταγγέλλουσας φαίνεται να αφορά μόνο τις ως άνω περιπτώσεις εκ του συνόλου των δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων που πωλούν προϊόντα και υπηρεσίες μέσω καρτών πληρωμών και οι οποίες αποτελούν διεκδικήσιμο μέρος της αγοράς ως προς τη δυνατότητα χρήσης καρτών πληρωμών της εκδότριας VIVA. Άλλωστε, όπως προκύπτει από σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας85, οι συναλλαγές που επεξεργάζονται από τη ΔΙΑΣ και ως εκ τούτου τεκμαίρεται ότι αποτελούν συναλλαγές που έχουν διοδευτεί είτε από το σύστημα DIAS POS είτε από την ηλεκτρονική πύλη πληρωμών της ΔΙΑΣ, αποτελούν αμελητέο ποσοστό (1-2%) επί του συνόλου των συναλλαγών που πραγματοποιούνται με κάρτες πληρωμών έκδοσης εγχώριων Παρόχων Υπηρεσιών Πληρωμών («ΠΥΠ»). Στο Παράρτημα 1 παρατίθεται πίνακας με τα σχετικά μεγέθη. IV.2.2.2 Η αγορά παροχής υπηρεσιών αποδοχής καρτών πληρωμών (merchant acquiring)
- Οι υπηρεσίες αποδοχής καρτών παρέχονται εκ μέρους του εκκαθαριστή/αποδέκτη, προς μια συμβεβλημένη εμπορική επιχείρηση, προκειμένου η τελευταία να είναι σε θέση να δέχεται την καταβολή του αντιτίμου των αγαθών ή/και υπηρεσιών της, δια της χρήσης καρτών (πιστωτικών ή χρεωστικών) και συνιστούν διακριτή αγορά
- Η διαδικασία αποδοχής καρτών μπορεί να περιγραφεί συνοπτικά ως εξής: • Ο πελάτης/κάτοχος της κάρτας χρησιμοποιεί την κάρτα για την αγορά ενός προϊόντος ή μίας υπηρεσίας σε ένα σημείο πώλησης. • Η εκδότρια επιχείρηση που εξέδωσε την κάρτα χρεώνει το λογαριασμό του πρώτου με το κόστος της αγοράς, το οποίο αντιστοιχεί στη λιανική τιμή πώλησης. • Ακολούθως, η εκδότρια επιχείρηση καταβάλλει, μέσω του εκάστοτε διεθνούς σήματος που φέρει η κάρτα που χρησιμοποιήθηκε για τη συναλλαγή, στην εκκαθαρίστρια επιχείρηση, με την οποία συνεργάζεται η εμπορική επιχείρηση, ποσό ίσο με την ανωτέρω λιανική τιμή πώλησης, μειωμένη κατά το κόστος της συναλλαγής (διατραπεζική προμήθεια-interchange fee). • Τέλος, η εκκαθαρίστρια επιχείρηση καταβάλλει στην πωλήτρια εμπορική επιχείρηση την αξία της λιανικής τιμής πώλησης, μειωμένη κατά το κόστος της συναλλαγής (merchant service charge).
- Η συνολική προμήθεια που η εκκαθαρίστρια επιχείρηση χρεώνει τον έμπορο (merchant service charge) ως αμοιβή για την αποδοχή καρτών, απαρτίζεται από: α) την αμοιβή στην εταιρεία του διεθνούς σήματος, β) την αμοιβή στην εκδότρια επιχείρηση (issuer’s reimbursement fee)87 και γ) την αμοιβή της εκκαθαρίστριας Βλ. σχετ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3072/13.4.2023 υποβολή στοιχείων της ΔΙΑΣ. Βλ. σχετ. στο σύνδεσμο: https://data.ecb.europa.eu/sites/default/files/202309/Payment%20Statistics%20%28full%20report%29.pdf 86 Βλ. υπ’ αριθ. 774/2022 Worldline/Eurobank, 773/2022 Nexi/Alpha Bank και 739/2021 Euronet/Τράπεζα Πειραιώς αποφάσεις ΕΑ καθώς και αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 30/09/2020 Μ. 9779 -Worldline / Ingenico παρ. 15, της 20/06/2020 Μ. 9759 Nexi/INTESA SANPAOLO (MERCHANT ACQUIRING BUSINESS) παρ. 34 με περαιτέρω παραπομπές ενδεικτικά M.7873 - Worldline/Equens/Paysquare, M.7241 - Advent International/Bain Capital Investors/Nets Holding, M.7711 - Advent International/Bain Capital/ICBPI, M.6956 - Telefonica/Caixabank/Banco Santander και M.5241 - American Express/Fortis/Alpha Card. 87 Πρόκειται για τη διατραπεζική προμήθεια (interchange fee) που δίδεται από την εκκαθαρίστρια επιχείρηση στην εκδότρια επιχείρηση και καθορίζεται από το εκάστοτε διεθνές σήμα που φέρει η κάρτα που χρησιμοποιήθηκε στη συναλλαγή. Επισημαίνεται αφενός ότι η εν λόγω προμήθεια αποδίδεται από την εκκαθαρίστρια επιχείρηση στην εταιρεία διεθνούς σήματος, η οποία εν συνεχεία την καταβάλλει στην εκδότρια επιχείρηση και αφετέρου ότι η συγκεκριμένη προμήθεια είναι ανταποδοτική για τα έξοδα που βαρύνουν τον εκδότη της κάρτας. 84 85 16 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ επιχείρησης με την οποία καλύπτει τα λειτουργικά κυρίως κόστη που συνεπάγεται η κάθε συναλλαγή και εξασφαλίζει το τυχόν επιθυμητό περιθώριο κέρδους
- Αναφορικά με την οριοθέτηση της σχετικής προϊοντικής αγοράς, λαμβάνοντας υπόψη τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής89, η αγορά αποδοχής καρτών θα μπορούσε να διακριθεί σε περαιτέρω επιμέρους αγορές ανάλογα με: α) το είδος του συστήματος καρτών πληρωμών (διεθνή/εγχώρια), β) το διεθνές σήμα που φέρει η κάρτα (π.χ. Visa, Mastercard), γ) τον τύπο της κάρτας πληρωμών (χρεωστική/πιστωτική) και δ) το εάν η υπηρεσία αφορά σε επίπεδο χονδρικής ή λιανικής (wholesale/ retail acquiring) και ε) το εάν η υπηρεσία αφορά σε φυσική πληρωμή μέσω τερματικού POS ή σε διαδικτυακή πληρωμή (e-commerce). Σημειώνεται ότι στις σχετικές αποφάσεις της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άφησε κατά κανόνα ανοιχτό το ζήτημα της ακριβούς οριοθέτησης της σχετικής αγοράς με βάση τα ως άνω κριτήρια πλην του τελευταίου.
- Παρομοίως, και σε πρόσφατες αποφάσεις της ΕΑ90 στον κλάδο αποδοχής καρτών, η κατάτμηση της αγοράς με βάση τα ανωτέρω κριτήρια πλην του τελευταίου κρίθηκε ότι παρέλκει.
- Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε πρόσφατη νομολογία της έκρινε ότι υφίσταται διάκριση της αγοράς αποδοχής καρτών ανάλογα με το εάν η υπηρεσία αφορά σε φυσική πληρωμή μέσω τερματικού POS ή σε διαδικτυακή πληρωμή (e-commerce)
- Μεταξύ των παραγόντων που συνέτειναν στον εν λόγω διαχωρισμό υπήρξαν οι διαπιστώσεις περί διαφορετικών παρόχων υπηρεσιών αποδοχής καρτών για ηλεκτρονικές πληρωμές, καθώς και η ύπαρξη παρόχων υπηρεσιών αποδοχής καρτών αποκλειστικά στο πλαίσιο του ηλεκτρονικού εμπορίου. Η ίδια διάκριση έχει υιοθετηθεί από την ΕΑ σε πρόσφατες αποφάσεις της επί γνωστοποιηθεισών συγκεντρώσεων στον κλάδο αποδοχής καρτών
- Κατ’ αντιστοιχία και προς τις συνθήκες που επικρατούν στην ελληνική αγορά και σύμφωνα με σχετική έρευνα της Υπηρεσίας στο πλαίσιο των ως άνω αποφάσεων της ΕΑ, επισημαίνεται ότι παρά το γεγονός ότι το σύνολο σχεδόν των εκκαθαριστριών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα εκκαθαρίζουν συναλλαγές τόσο από φυσική πληρωμή σε τερματικά, όσο και από ηλεκτρονικές συναλλαγές, υπάρχει η δυνατότητα δραστηριοποίησης μόνο σε μία εκ των δύο επιμέρους αγορών. Επιπλέον, οι πάροχοι των σχετικών υπηρεσιών που απαιτούνται για την αποδοχή καρτών είναι διαφορετικοί. Αναλυτικότερα, απαραίτητο στοιχείο για τις φυσικές συναλλαγές που πραγματοποιούνται με κάρτες, είναι η εγκατάσταση φυσικού τερματικού POS, καθώς και οι υπηρεσίες παροχής και διαχείρισης των τερματικών POS (Provision and Management of POS terminals), ενώ για τις διαδικτυακές πληρωμές απαραίτητη είναι η πλατφόρμα και οι υπηρεσίες αποδοχής ηλεκτρονικών συναλλαγών (e-commerce acceptance services). Σύμφωνα με την έρευνα της Υπηρεσίας στο πλαίσιο των σχετικών αποφάσεων ΕΑ, οι εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες παροχής και διαχείρισης των τερματικών POS δεν είναι απαραίτητο να ταυτίζονται με τις υπηρεσίες αποδοχής ηλεκτρονικών συναλλαγών. Αυτονόητο είναι δε ότι οι υπηρεσίες παροχής υπηρεσιών Provision and Management of POS terminals καθιστούν εφικτή και τελούν σε κάθετη σχέση αποκλειστικά με την παροχή υπηρεσιών αποδοχής καρτών για πληρωμές που πραγματοποιούνται με φυσική παρουσία μέσω των τερματικών POS, ενώ αντίστοιχη είναι η σχέση που συνδέει τις υπηρεσίες e-commerce acceptance services Όπως για παράδειγμα κόστος διαχείρισης και επεξεργασίας, κόστος υποδομής κ.ά. Βλ. αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής M. 10358, ADVENT INTERNATIONAL/EURAZEO/PLANET PAYMENT GROUP, παρ. 11, της 8.03.2021 M. 10075 -NEXI/NETS GROUP παρ. 19, της 20.09.2020 Μ. 9776 -Worldline / Ingenico παρ. 28επ., της 20.06.2020 Μ. 9759 Nexi/INTESA SANPAOLO (MERCHANT ACQUIRING BUSINESS) παρ. 37 με περαιτέρω παραπομπές ενδεικτικά M.7873 - Worldline/Equens/Paysquare, M.7241 - Advent International/Bain Capital Investors/Nets Holding, M.7711 - Advent International/Bain Capital/ICBPI, M.6956 - Telefonica/Caixabank/Banco Santander και M.5241 - American Express/Fortis/Alpha Card. 90 Βλ. υπ’ αριθ. 774/2022 Worldline/Eurobank και 773/2022 Nexi/Alpha Bank αποφάσεις ΕΑ. 91 Βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 8.3.2021, M. 10075, NEXI/NETS GROUP, παρ. 19, της 22.9.2021, M. 10358, ADVENT INTERNATIONAL/EURAZEO/PLANET PAYMENT GROUP, παρ. 14, της 30.9.2020, M. 9776, Worldline/Ingenico, παρ.
- 92 Βλ. σχετ. υπ’ αριθ. 773/2022 Nexi/Alpha Bank και 774/2022 Worldline/Eurobank αποφάσεις ΕΑ. 88 89 17 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ με την αγορά αποδοχής καρτών για πληρωμές που λαμβάνουν χώρα ηλεκτρονικά. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την ανοδική δυναμική της αγοράς του ηλεκτρονικού εμπορίου καθόρισε ως ορθότερη την περαιτέρω κατάτμηση της αγοράς αποδοχής καρτών ανάλογα με το αν η υπηρεσία αφορά σε φυσική πληρωμή μέσω τερματικού POS (POS merchant acquiring) ή σε διαδικτυακή πληρωμή (e-commerce merchant acquiring).
- Περαιτέρω και συνολικά ως προς την αγορά παροχής υπηρεσιών αποδοχής καρτών επισημαίνεται ότι σύμφωνα με τις διαπιστώσεις πρόσφατης νομολογίας της ΕΑ93, δεν υφίστανται σημαντικά εμπόδια εισόδου ειδικά για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται ήδη στο εξωτερικό, παρ’ όλο που θα πρέπει να συνυπολογιστούν και να αξιολογηθούν παράγοντες όπως η τεχνογνωσία, το μέγεθος της αγοράς και τα απαιτούμενα κεφάλαια προς επένδυση. Επιπλέον, η συγκεκριμένη αγορά δεν παρουσιάζει ιδιαίτερα κόστη μεταστροφής, ενώ η διαπραγματευτική ισχύς των επιχειρήσεων – πελατών εξαρτάται από το μέγεθος, την φήμη και την πελατεία τους, χωρίς όμως να δύναται να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα ως προς το μέγεθος της δύναμης των πελατών.
- Ως προς τη γεωγραφική έκταση της αγοράς, επισημαίνεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε παλαιότερες αποφάσεις της94 έχει θεωρήσει ότι η αγορά αποδοχής καρτών είναι πιθανότατα εθνική, με την εξαίρεση των υπηρεσιών αποδοχής καρτών μέσω διαδικτύου περίπτωση, όπου η σχετική γεωγραφική αγορά είναι ο ΕΟΧ. Σε πρόσφατες αποφάσεις της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μάλιστα, έκρινε ότι η μεν γεωγραφική αγορά υπηρεσιών αποδοχής καρτών μέσω POS (ήτοι μέσω φυσική παρουσίας) είναι εθνική, ενώ αντιστοίχως η αγορά υπηρεσιών αποδοχής καρτών μέσω διαδικτύου καταλαμβάνει τουλάχιστον τον ΕΟΧ
- Αντίστοιχη είναι και η θεώρηση της εθνικής νομολογίας, η οποία ορίζει τη γεωγραφική αγορά στην παροχή υπηρεσιών αποδοχής καρτών ως εθνική
- Ως εκ τούτου, για τους σκοπούς της παρούσης ανάλυσης ως σχετική γεωγραφική αγορά τόσο για την ευρύτερη αγορά αποδοχής καρτών όσο και για τις δύο επιμέρους αγορές POS merchant acquiring και e-commerce merchant acquiring, ορίζεται η ελληνική επικράτεια.
- Τα μερίδια αγοράς με βάση τον όγκο συναλλαγών των δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων, για το χρονικό διάστημα 2017-2021, με βάση την πιο πρόσφατη υπ’ αριθ. 774/2022 απόφαση ΕΑ, κυμαίνονται στα εξής επίπεδα97: ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΚΑΡΤΩΝ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΙ ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ 2017 2018 2019 ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΡΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Μερ. Αγ. Μερ. Αγ. Μερ. Αγ. Eurobank [15-25]% [15-25]% [15-25]% Worldline [0-5]% [0-5]% [0-5]% Alpha Bank [25-35]% [15-25]% [15-25]% Nexi & Nets [0-5]% [0-5]% [0-5]% Εθνική Τράπεζα [15-25]% [15-25]% [25-35]% Τράπεζα Πειραιώς [15-25]% [15-25]% [15-25]% VIVA [0-5]% [0-5]% [5-10]% Τράπεζα Αττικής [0-5]% [0-5]% [0-5]% Everypay [0-5]% [0-5]% [0-5]% Procredit [0-5]% [0-5]% [0-5]% Cardlink One Σύνολο Αγοράς 100,00% 100,00% 100,00% 2020 Μερ. Αγ. [15-25]% [0-5]% [15-25]% [0-5]% [25-35]% [25-35]% [5-10]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% 100,00% 9μηνο 2021 Μερ. Αγ. [15-25]% [0-5]% [15-25]% [0-5]% [25-35]% [15-25]% [5-10]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% 100,00% Βλ. ενδεικτικά υπ’ αριθ. 774/2022 Απόφαση ΕΑ Worldine/Eurobank. Βλ. παραπομπές που αναφέρονται στην παρ. 37 της απόφασης Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.9776 Worldline / Ingenico. 95 Βλ. παρ. 48 της απόφασης Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.9776 Worldline / Ingenico. Έτσι και NEXI/NETS, M.10075, παρ.
- 96 Βλ. απoφάσεις ΕΑ 774/2022 Worldline/Eurobank, 773/2022 Nexi/Alpha Bank και 739/2021 Euronet/Τράπεζα Πειραιώς και 592/2014 Alpha Bank/ Citibank με τις εκεί παραπομπές. 97 Σημειώνεται ότι, όπως προκύπτει την υπ’ αριθ. 739/2021 Euronet/Τράπεζα Πειραιώς απόφαση ΕΑ, το μερίδιο αγοράς των ανωτέρω δραστηριοποιούμενων εταιρειών εμφανίζεται το 2016 στο ίδιο εύρος τιμών με το αντίστοιχο του 2017, με την εξαίρεση της Eurobank που εμφανίζεται στο εύρος 25%-35%, ενώ η Procredit εμφανίζει δραστηριοποίηση από το
- 93 94 18 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ
- Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του ως άνω πίνακα, στην αγορά παροχής υπηρεσιών αποδοχής καρτών, ο κύριος όγκος δραστηριοποίησης αντιστοιχεί κυρίως στις τέσσερις συστημικές τράπεζες.
- Στους πίνακες που ακολουθούν εκτίθενται τα αντίστοιχα μερίδια που αποτυπώνονται στην ως άνω απόφαση, όσον αφορά τις επιμέρους αγορές του merchant acquiring (ήτοι το POS merchant acquiring και το ecommerce merchant acquiring). ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΚΑΡΤΩΝ ΜΕΣΩ ΦΥΣΙΚΩΝ ΤΕΡΜΑΤΙΚΩΝ POS ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΙ ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ 2017 2018 2019 ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΡΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Μερ. Αγ. Μερ. Αγ. Μερ. Αγ. Eurobank [15-25]% [15-25]% [15-25]% Worldline [0-5]% [0-5]% [0-5]% Alpha Bank [25-35]% [15-25]% [15-25]% Nexi & Nets [0-5]% [0-5]% [0-5]% Εθνική Τράπεζα [15-25]% [15-25]% [25-35]% Τράπεζα Πειραιώς [15-25]% [15-25]% [15-25]% VIVA [0-5]% [0-5]% [0-5]% Τράπεζα Αττικής [0-5]% [0-5]% [0-5]% Everypay [0-5]% [0-5]% [0-5]% Procredit [0-5]% [0-5]% [0-5]% Cardlink One Σύνολο Αγοράς 100,00% 100,00% 100,00% 2020 Μερ. Αγ. [15-25]% [0-5]% [15-25]% [0-5]% [25-35]% [15-25]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% 100,00% 9μηνο 2021 Μερ. Αγ. [15-25]% [0-5]% [15-25]% [0-5]% [25-35]% [25-35]% [5-10]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% 100,00% ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΚΑΡΤΩΝ ΜΕΣΩ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΙ ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ 2017 2018 2019 ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΡΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Μερ. Αγ. Μερ. Αγ. Μερ. Αγ. Eurobank [35-45]% [10-15]% [10-15]% Worldline [0-5]% [0-5]% [0-5]% Alpha Bank [10-15]% [10-15]% [10-15]% Nexi & Nets [0-5]% [0-5]% [0-5]% Εθνική Τράπεζα [5-10]% [15-25]% [15-25]% Τράπεζα Πειραιώς [15-25]% [25-35]% [25-35]% VIVA [15-25]% [15-25]% [15-25]% Τράπεζα Αττικής [0-5]% [0-5]% [0-5]% Everypay [0-5]% [0-5]% [0-5]% Procredit [0-5]% [0-5]% [0-5]% Cardlink One Σύνολο Αγοράς 100,00% 100,00% 100,00% 2020 Μερ. Αγ. [5-10]% [0-5]% [10-15]% [0-5]% [15-25]% [25-35]% [15-25]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% 100,00% 9μηνο 2021 Μερ. Αγ. [10-15]% [0-5]% [15-25]% [0-5]% [15-25]% [15-25]% [15-25]% [0-5]% [5-10]% [0-5]% [0-5]% 100,00%
- Όπως προκύπτει από τα στοιχεία των ως άνω πινάκων, η εικόνα της αγοράς είναι σχεδόν όμοια λαμβάνοντας υπόψη την υπο-αγορά POS merchant acquiring, ενώ για την υπο-αγορά e-commerce merchant acquiring, τα μερίδια εμφανίζονται διαφοροποιημένα.
- Συγκεκριμένα, στην υπο-αγορά POS merchant acquiring, ο κύριος όγκος δραστηριοποίησης αντιστοιχεί κυρίως στις τέσσερις συστημικές τράπεζες, ενώ στην υπο-αγορά e-commerce merchant acquiring, ο όγκος δραστηριοποίησης των τεσσάρων συστημικών τραπεζών μειώνεται αισθητά, σε σύγκριση με τις προαναφερθείσες αγορές καθώς η VIVA εμφανίζει αυξημένο μερίδιο αγοράς που την κατατάσσει στις πρώτες θέσεις.
- Τα αντίστοιχα μερίδια αγοράς με βάση την αξία των συναλλαγών όπως αποτυπώνονται στην υπ’ αριθ. 774/2022 απόφαση ΕΑ παρατίθενται στο Παράρτημα
- IV.2.2.3 Η αγορά παροχής και διαχείρισης των τερματικών POS (POS provision and management) 19 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ Λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες αποφάσεις της ΕΑ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η αγορά POS provision and management98 θεωρείται διακριτή
- Πρόκειται για αγορά προηγούμενου σταδίου σε σχέση με την αγορά της αποδοχής καρτών (merchant acquiring) και συγκεκριμένα με την υπο-αγορά POS merchant acquiring.
- Η αγορά POS provision and management περιλαμβάνει τη σύνδεση των τερματικών POS στις εμπορικές επιχειρήσεις, την παροχή και «φόρτωση» λογισμικού στα τερματικά, τις υπηρεσίες συντήρησης/επισκευής επί του τερματικού, καθώς και τη συλλογή και τη διόδευση συναλλαγών για λογαριασμό των εκκαθαριστριών επιχειρήσεων.
- Αντισυμβαλλόμενοι του παρόχου υπηρεσιών POS provision and management δύνανται να είναι τόσο οι εκκαθαρίστριες επιχειρήσεις όσο και οι εμπορικές επιχειρήσεις
- Το τερματικό POS που τοποθετείται στις εμπορικές επιχειρήσεις, στο πλαίσιο της παροχής των ως άνω υπηρεσιών, μπορεί να συνδέεται είτε μόνο με μία εκκαθαρίστρια επιχείρηση είτε με περισσότερες. Ειδικότερα, εφόσον το τερματικό POS έχει τοποθετηθεί σε εμπορική επιχείρηση από εκκαθαρίστρια επιχείρηση101, στο πλαίσιο εκ μέρους της παροχής υπηρεσιών αποδοχής καρτών, συνδέεται κατά κανόνα μόνο με τη συγκεκριμένη εκκαθαρίστρια
- Αντίθετα, στην περίπτωση που το τερματικό POS έχει τοποθετηθεί σε εμπορική επιχείρηση από ανεξάρτητο πάροχο υπηρεσιών POS provision and management στο πλαίσιο σχετικής μεταξύ τους σύμβασης, το τερματικό εξυπηρετεί όλες τις εκκαθαρίστριες επιχειρήσεις με τις οποίες έχει συμβληθεί η εμπορική επιχείρηση (multi-hosting POS). Ο τρόπος επιλογής της εκκαθαρίστριας επιχείρησης σε αυτήν την περίπτωση, εξαρτάται από τις τεχνολογικές δυνατότητες του τερματικού POS.
- Σημειώνεται ότι τα τερματικά POS (ή το σύστημα συλλογής και διόδευσης συναλλαγών) του παρόχου υπηρεσιών POS provision and management πρέπει να υποστηρίζουν συμβατό πρωτόκολλο επικοινωνίας με το σύστημα του παρόχου υπηρεσιών επεξεργασίας συναλλαγών (Card Acquiring Processing) ή/και τις εκκαθαρίστριες επιχειρήσεις. Το συμβατό πρωτόκολλο επικοινωνίας συνιστά ουσιαστικά το μοναδικό προαπαιτούμενο συμβατότητας
- Οι συναλλαγές των τερματικών μηχανημάτων POS αποστέλλονται σύμφωνα με τα ανωτέρω στις εκκαθαρίστριες επιχειρήσεις ή σε παρόχους υπηρεσιών επεξεργασίας συναλλαγών (Card Acquiring Processing), οι οποίοι συνεργάζονται με τις εκκαθαρίστριες επιχειρήσεις, για επεξεργασία και κατόπιν προωθούνται για εκκαθάριση και πίστωση των χρημάτων σε λογαριασμό που τηρεί ο έμπορος στην εκκαθαρίστρια επιχείρηση. Βλ. αποφάσεις της ΕΑ 774/2022 Worldline/Eurobank, 773/2022 Nexi/Alpha Bank και 739/2021 Euronet/Τράπεζα Πειραιώς και αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.9759 - Nexi/lntesa Sanpaolo (Merchant Acquiring Business) και Μ.9776 -Worldline / Ingenico. 99 Σημειώνεται ότι σε παλαιότερες αποφάσεις της Ε.Ε. η αγορά παροχής και διαχείρισης των τερματικών μηχανημάτων POS περιλαμβάνεται στην αγορά υπηρεσιών αποδοχής καρτών πληρωμών (βλ. αποφάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.5241 American Express/Fortis/Alpha Card, M.7241 - Advent International/Bain Capital Investors/Nets Holding και Μ.7711 Advent International/Bain Capitat/ICBPI. 100 Ο ως άνω πάροχος τιμολογεί τις εκκαθαρίστριες επιχειρήσεις και τις εμπορικές επιχειρήσεις, στο πλαίσιο των αντίστοιχων συμβάσεων που τον συνδέουν μαζί τους, με προκαθορισμένο -συνήθως μηνιαίο- τίμημα, για το τερματικό POS και τις υπηρεσίες υποστήριξής του, ή/και με χρέωση ανά συναλλαγή, για τις υπηρεσίες διόδευσης προς τις εκκαθαρίστριες επιχειρήσεις. 101 Είτε με ίδια μέσα είτε διαμέσου εξωπορισμού προς συμβεβλημένο πάροχο υπηρεσιών POS provision and management. 102 Βλ. αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού 774/2022 Worldline/Eurobank, 773/2022 Nexi/Alpha Bank και 739/2021 Euronet/Τράπεζα Πειραιώς. 103 Η παροχή των υπηρεσιών μεταγωγής και αντιμετάθεσης πρωτοκόλλου (switching), οι οποίες συνίστανται στην αποστολή των συναλλαγών στην εκάστοτε επιλεγείσα εκκαθαρίστρια επιχείρηση, είθισται να πραγματοποιείται από τον πάροχο υπηρεσιών POS provision and management. Σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού, εκτιμάται ότι οι ως άνω υπηρεσίες, εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο των υπηρεσιών POS provision and management και αποτελούν τμήμα της αγοράς αυτής. 98 20 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ
- Σύμφωνα με σχετικές αποφάσεις της ΕΑ , στην συγκεκριμένη αγορά δραστηριοποιούνται αρκετές εταιρείες, οι οποίες παρέχουν τις εν λόγω υπηρεσίες είτε σε εκκαθαρίστριες επιχειρήσεις είτε απευθείας σε εμπορικές επιχειρήσεις. Επισημαίνεται ότι οι εκκαθαρίστριες επιχειρήσεις δύνανται να προσφέρουν υπηρεσίες παροχής και διαχείρισης POS σε εμπορικές επιχειρήσεις, αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις οι εν λόγω υπηρεσίες αφενός παρέχονται στο πλαίσιο εκτέλεσης της σύμβασης αποδοχής καρτών και αφετέρου οι εκκαθαρίστριες επιχειρήσεις αναθέτουν κατά κανόνα την παροχή των σχετικών υπηρεσιών σε παρόχους που δραστηριοποιούνται στη συγκεκριμένη αγορά και οι οποίοι αποτελούν εν τέλει τους παίκτες στην εν λόγω αγορά. Σημειώνεται ότι οι εκκαθαρίστριες επιχειρήσεις, εκτός από τους παρόχους υπηρεσιών POS provision and management με τους οποίους συμβάλλονται για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών, συμβάλλονται και με επιπλέον παρόχους για την αποστολή συναλλαγών από multi-hosting τερματικά POS. Η διαπιστωθείσα πρακτική των εκκαθαριστριών επιχειρήσεων να συνεργάζονται με περισσότερους του ενός παρόχους των σχετικών υπηρεσιών φαίνεται να ερείδεται στην απουσία τεχνικών εμποδίων, ενώ δεν εντοπίζονται σημαντικά κόστη μεταστροφής τόσο για τις εκκαθαρίστριες όσο και για τις εμπορικές επιχειρήσεις.
- Περαιτέρω, σύμφωνα με τις διαπιστώσεις σε πρόσφατες αποφάσεις της ΕΑ105, δεν εντοπίζονται νομικά εμπόδια εισόδου στην αγορά POS provision and management, με τα όποια πραγματικά εμπόδια να εντοπίζονται σε υποδομές και επενδύσεις για την διαχείριση των POS, πιστοποιήσεις από διεθνείς οργανισμούς και ανεξάρτητους ελεγκτές και την πρόσληψη εξειδικευμένου προσωπικού. Η εν λόγω αγορά μάλιστα φαίνεται να βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης λόγω της εδραίωσης της υποχρέωσης εγκατάστασης POS σε εμπορικές επιχειρήσεις. Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι η αντισταθμιστική ισχύς των πελατών φαίνεται να είναι σημαντική για τις δραστηριοποιούμενες επιχειρήσεις.
- Ως προς τα γεωγραφικά όρια της αγοράς POS provision and management, σημειώνεται ότι τόσο σύμφωνα με τις πρόσφατες αποφάσεις της ΕΑ106 όσο και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής107,108, η σχετική γεωγραφική αγορά θα μπορούσε να οριοθετηθεί σε εθνικό επίπεδο, ήτοι στην έκταση της ελληνικής επικράτειας.
- Τα μερίδια αγοράς των δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων, λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των POS, για το χρονικό διάστημα 2017-2021, με βάση την πιο πρόσφατη απόφαση ΕΑ υπ’ αριθ. 774/2022, κυμαίνονται στα εξής επίπεδα109: 104 Βλ. αποφάσεις της ΕΑ 774/2022 Worldline/Eurobank, 773/2022 Nexi/Alpha Bank και 739/2021 Euronet/Τράπεζα Πειραιώς. 105 Βλ. ενδεικτικά υπ’ αριθ. 774/2022 Απόφαση ΕΑ Worldine/Eurobank. 106 Βλ. αποφάσεις της ΕΑ 774/2022 Worldline/Eurobank, 773/2022 Nexi/Alpha Bank και 739/2021 Euronet/Τράπεζα Πειραιώς. 107 Βλ. παρ. 72-77 της απόφασης Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.9776 Worldline / Ingenico, Έτσι και NEXI/NETS, M.10075, παρ.
- 108 Οι ενδείξεις που είχε λάβει υπόψη της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως προς την πιθανή οριοθέτηση της γεωγραφικής αγοράς σε εθνικό επίπεδο αναφέρονταν κυρίως στην ενδεχόμενη διαφοροποίηση σε επίπεδο πληροφοριακών προδιαγραφών και πρωτοκόλλων επικοινωνίας, αλλά και στην ανάγκη ύπαρξης τοπικών ομάδων συνεργειών με φυσική παρουσία ως προς την παροχή των υπηρεσιών εγκατάστασης και διαχείρισης των τερματικών. Στο πλαίσιο της έρευνας που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην τελευταία απόφασή της δεν υπήρξαν ισχυρά επιχειρήματα ως προς τον τοπικό χαρακτήρα των πληροφοριακών συστημάτων και πρωτοκόλλων επικοινωνίας, ενώ η ανάγκη φυσικής παρουσίας για την παροχή υπηρεσιών διαχείρισης των POS διαπιστώθηκε εκ νέου. Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ότι δεν υπήρχαν ενδείξεις προς μία αντίθετη κατεύθυνση από την προηγούμενη νομολογία της και οριοθέτησε τη γεωγραφική αγορά σε εθνικό επίπεδο. 109 Σημειώνεται ότι, όπως προκύπτει από την υπ’ αριθ. 739/2021 Euronet/Τράπεζα Πειραιώς απόφαση ΕΑ, το μερίδιο αγοράς των ανωτέρω δραστηριοποιούμενων εταιρειών εμφανίζεται το 2016 στο ίδιο εύρος τιμών με το αντίστοιχο του 2017 με την εξαίρεση της Cardlink, όπου κατά το 2016 φαίνεται να κυμαίνεται μεταξύ 45-55%. 104 21 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΑΓΟΡΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΤΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ POS ΑΡΙΘΜΟΣ POS ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΜΕΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 2017 2019 2020 2021 ΚΑΡΝΤΛΙΝΚ Α.Ε. [35-45]% [35-45]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% MELLON TECHNOLOGIES S.A. [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% [25-35]% EURONET CARD SERVICES A.E. [15-25]% [25-35]% [25-35]% [15-25]% [15-25]% VIVA [0-5]% [0-5]% [0-5]% [5-10]% [5-10]% NEW SIA GREECE SINGLE MEMBER S.A. [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% NEXI [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% TORA DIRECT ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% ELECTRONIC DATA PROCESSING SOURCE S.A. [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% ΔΙΑΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Α.Ε. [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% [0-5]% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% PROCREDIT BANK Σύνολο
- 2018 Όπως φαίνεται από τον ανωτέρω πίνακα, η Cardlink κατέχει σταθερά την πρώτη θέση με μερίδιο, που βαίνει όμως μειούμενο. Με σχετικά υψηλά μερίδια ακολουθούν η Mellon και η Euronet. Η VIVA, όπως φαίνεται και στον πίνακα, έχει μερίδιο που κυμαίνεται από 0 έως 5%, το οποίο όμως το 2020 παρουσιάζει αύξηση, η οποία διατηρείται και το
- Οι υπόλοιπες εταιρείες της εν λόγω αγοράς έχουν μερίδιο που δεν ξεπερνάει για όλο το χρονικό διάστημα το 5%. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 773/2022 απόφαση ΕΑ, το έτος 2016 η Cardlink εμφανίζεται να έχει και πάλι την πρώτη θέση με υψηλότερο μερίδιο εύρους 45%-55%, ενώ οι υπόλοιπες δραστηριοποιούμενες εταιρείες δεν παρουσιάζουν διαφοροποίηση ως προς το εύρος των μεριδίων τους. IV.2.2.4 Η αγορά παροχής υπηρεσιών αποδοχής ηλεκτρονικών συναλλαγών (e-commerce acceptance services)
- Λαμβάνοντας υπόψη πρόσφατη απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής110, η αγορά παροχής υπηρεσιών αποδοχής ηλεκτρονικών συναλλαγών (e-commerce acceptance services) θεωρείται διακριτή. Αναλυτικότερα, μία ηλεκτρονική συναλλαγή προκειμένου να πραγματοποιηθεί, δεν προϋποθέτει τη χρήση ενός τερματικού μηχανήματος POS, αλλά μία μέθοδο πληρωμής μέσω της οποίας οι καταναλωτές θα μπορούν να εισαγάγουν τα στοιχεία τους σε ηλεκτρονικό περιβάλλον, προκειμένου να γίνει η χρέωση και κατ’ επέκταση η συναλλαγή. Με άλλα λόγια, είναι απαραίτητη μία τεχνική υπηρεσία για την αποδοχή των ηλεκτρονικών συναλλαγών.
- Με βάση την προαναφερθείσα απόφαση, η αγορά e-commerce acceptance services δεν αποτελεί μέρος της υπο-αγοράς e-commerce merchant acquiring, καθώς αφορά σε διακριτές υπηρεσίες. Στην πρώτη αγορά περιλαμβάνονται οι τεχνικές υπηρεσίες, ενώ στη δεύτερη οι χρηματοοικονομικές.
- Σύμφωνα με αποτελέσματα της έρευνας που διεξήχθη στο πλαίσιο πρόσφατης απόφασης της ΕΑ111, οι εκκαθαρίστριες επιχειρήσεις που προσφέρουν υπηρεσίες e-commerce merchant acquiring είτε παρέχουν οι ίδιες τις υπηρεσίες e-commerce acceptance (in-house) στους πελάτες τους (μέσω δικής τους ηλεκτρονικής 110 111 Βλ. απόφαση Μ. 9776 -Worldline / Ingenico. Βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. 774/2022 Nexi/Alpha Bank απόφαση ΕΑ. 22 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ πλατφόρμας) , είτε αναθέτουν την παροχή των εν λόγω τεχνικών υπηρεσιών σε τρίτους εξειδικευμένους παρόχους. Επιπλέον, οι έμποροι μπορούν να συνεργαστούν απευθείας με πάροχο των συγκεκριμένων υπηρεσιών. Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως προκύπτει από την υπ’ αριθ. 774/2022 απόφαση ΕΑ, η VIVA παρέχει η ίδια υπηρεσίες e-commerce acceptance στους πελάτες με τους οποίους συνεργάζεται. 112
- Πρόκειται συνεπώς για αγορά προηγούμενου σταδίου σε σχέση με την αγορά της αποδοχής καρτών (merchant acquiring) και συγκεκριμένα με την υπο-αγορά e-commerce merchant acquiring.
- Ως προς τη γεωγραφική έκταση της εν λόγω αγοράς, σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε πρόσφατη απόφασή της113 την ορίζει σε επίπεδο ΕΟΧ114, ενώ η ΕΑ σε πρόσφατη απόφασή της κρίνει ότι η εν λόγω γεωγραφική αγορά θα μπορούσε να θεωρηθεί είτε ως εθνική είτε ως ευρύτερη καταλαμβάνοντας το χώρο του ΕΟΧ λαμβανομένης υπόψη της δυνατότητας διασυνοριακής δραστηριοποίησης και των εξελίξεων στον κλάδο.
- Για τους σκοπούς της παρούσης ανάλυσης και δεδομένης της περιορισμένης δραστηριοποίησης της ΔΙΑΣ στην εν λόγω αγορά, ως ήδη ελέχθη ανωτέρω, το μερίδιο της ΔΙΑΣ εκτιμάται σε χαμηλά επίπεδα σε εθνικό επίπεδο και σε σαφώς πολύ χαμηλότερα, εφόσον η γεωγραφική διάσταση οριοθετηθεί σε πλαίσιο ευρύτερο του εθνικού. IV.2.3 ΕΥΡΗΜΑΤΑ IV.2.3.1 Ως προς τις εμπορικές συνεργασίες της ΔΙΑΣ
- Ως αναφέρθηκε, η ΔΙΑΣ δραστηριοποιείται στην αγορά παροχής και διαχείρισης POS μέσω του εργαλείου DIASPOS και, όπως η ίδια διευκρινίζει115, η υπηρεσία DIASPOS εξυπηρετεί τη σύνδεση εμπόρου/οργανισμού με έναν πάροχο υπηρεσιών πληρωμών που λειτουργεί ως acquirer και δεν λειτουργεί ως υπηρεσία του συστήματος πληρωμών, ενώ δεν υπάρχει εν ισχύι Κανονισμός Λειτουργίας που να λειτουργεί ως σύμβαση προσχώρησης, όπως συμβαίνει για τις υπηρεσίες του συστήματος πληρωμών ΔΙΑΣ
- Προς την ίδια κατεύθυνση, αλλά πιο αναλυτικά, κινούνταν και οι επισημάνσεις που είχε κάνει η ΔΙΑΣ στο πλαίσιο της εξώδικης δήλωσης-απάντησης-διαμαρτυρίας προς τη VIVA στις 21.7.
- Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα εκεί αναφερόμενα «[…]».
- Σύμφωνα με στοιχεία που έθεσε υπόψη της Υπηρεσίας η ΔΙΑΣ, αλλά προκύπτουν εν μέρει και από την καταγγελία, η εν λόγω εταιρεία εξυπηρετεί πληρωμές έναντι των φορέων του Δημοσίου, […] και […], αλλά και έναντι των οργανισμών […]
- Ενδεικτικά αυτό ισχύει στην περίπτωση της VIVA. Βλ. απόφαση Ευρωπαϊκής Επιτροπής M.9776 Worldline / Ingenico παρ. 102-
- 114 Αναλυτικότερα, η σχετική έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατέδειξε ότι η πλειοψηφία των πελατών συμβάλλονται ή δύνανται να συμβληθούν για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών από παρόχους που εδρεύουν οπουδήποτε στον ΕΟΧ. Επιπλέον, σύμφωνα με τους πελάτες, οι διεθνείς παίκτες μπορούν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στον ΕΟΧ, καθώς δεν υπάρχουν εμπόδια που να τους αποτρέπουν από την δραστηριοποίησή τους. Προς επίρρωση των προαναφερθέντων, η πλειονότητα των πελατών διευκρινίζει ότι σε περίπτωση αύξησης της τιμής 5-10% από έναν εγχώριο πάροχο, είναι διατεθειμένοι να αλλάξουν πάροχο. Από την άλλη πλευρά, η πλειονότητα των ανταγωνιστών επιβεβαιώνουν τα όσα έχουν αναφερθεί από τους πελάτες, καθώς αναφέρουν ότι παρέχουν τις εν λόγω υπηρεσίες σε όλες τις χώρες του ΕΟΧ, θεωρώντας ότι δεν υφίστανται εμπόδια εισόδου. Επιπλέον, οι ανταγωνιστές που έχουν μόνο εγχώρια δραστηριοποίηση ή αυτή επεκτείνεται σε λίγες χώρες επεξηγούν ότι η μη επέκταση των δραστηριοτήτων τους είναι αποτέλεσμα στρατηγικής/εμπορικής απόφασης και όχι συγκεκριμένων εμποδίων. 115 Βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3072/13.4.2023 επιστολή της ΔΙΑΣ. 116 Επιπλέον η εταιρεία διευκρινίζει ότι «[κ]ατά την πληρωμή με κάρτα, το σύστημα πληρωμών εξακολουθεί να είναι ένα από τα συστήματα VISA και Master Card, ανάλογα με τον εκδότη (issuer) της κάρτας πληρωμής». 117 Η εν λόγω εξώδικη δήλωση-απάντηση-διαμαρτυρία προσκομίσθηκε από την καταγγέλλουσα ως Σχετικό 21β της καταγγελίας της. 118 Όπως διευκρινίζει η ΔΙΑΣ στην υπ’ αριθ. πρωτ. 3072/13.4.2023 επιστολή της, την υπηρεσία DIASPOS χρησιμοποιούν οι οργανισμοί […] από […], […] από […], […] από […] και […] από […]. 112 113 23 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ IV.2.3.2 Συνεργασία με την ΑΑΔΕ
- Ως προς την ΑΑΔΕ πρέπει να επισημανθεί ότι η εξυπηρέτηση των πληρωμών βασίζεται αφενός στην από […] σύμβαση μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου, […] εκδοτριών τραπεζών119 και της ΔΙΑΣ, όπου ως Παράρτημα υπάρχει κείμενο κανονισμού το οποίο, όπως διευκρινίζει η ΔΙΑΣ, «αφορά μόνο στη συγκεκριμένη σύμβαση» και αφετέρου στην από 13.7.2017 απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ για την ανάθεση είσπραξης δημοσίων εσόδων σε φορείς είσπραξης
- Αναλυτικότερα αναφέρεται ότι η από […].
- Ως ήδη αναφέρθηκε, ως συνημμένος στην εν λόγω σύμβαση εμφανίζεται […].
- Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί ότι η ως άνω σύμβαση ορίζει συγκεκριμένα […], ενώ σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας121, οι διαδικασίες είσπραξης για λογαριασμό του Δημοσίου των φόρων και λοιπών εσόδων μπορούν να ανατεθούν με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. Πράγματι, με την από 13.7.2017 απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)122, η οποία διαδέχτηκε την από 6.8.2013 αντίστοιχη απόφαση του Υπουργού και Υφυπουργού Οικονομικών123, ορίζονται συγκεκριμένοι φορείς είσπραξης για την είσπραξη δημοσίων εσόδων που αφορούν σε βεβαιωμένες οφειλές ΔΟΥ, τέλη κυκλοφορίας οχημάτων, e-παράβολο, δασμούς, φόρους και λοιπές επιβαρύνσεις, καθώς και ρυθμισμένες ή μη οφειλές που βεβαιώνονται στα Τελωνεία, καθώς και κάθε μελλοντικό έσοδο προς είσπραξη από την Φορολογική Διοίκηση που θα εντάσσεται σε κάποια από τις ανωτέρω τέσσερις κατηγορίες. Η είσπραξη των ως άνω δημοσίων εσόδων ανατέθηκε στους κάτωθι φορείς είσπραξης οι οποίοι έχουν αποδεχτεί τους οικονομικούς όρους και προϋποθέσεις της σχετικής πρόσκλησης ενδιαφέροντος εκ μέρους της Α.Α.Δ.Ε.124:
- ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.
- ALPHA BANK Α.Ε.
- ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ – Α.Τ.Ε. BANK
- ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK - ERGASIAS Α.Ε.
- ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΙΕΡΙΑΣ
- ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΣΕΡΡΩΝ
- ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΧΑΝΙΩΝ
- ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΔΡΑΜΑΣ
- ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΒΡΟΥ
- ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΗΠΕΙΡΟΥ
- ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ
- ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ
- ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ
- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΑ Α.Ε. (ΕΛΤΑ)
- ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
- ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ
- HSBC BANK PLC
- ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ. Κατά τα σχετικώς οριζόμενα στο άρθρο 3 της απόφασης («ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΠΡΑΧΘΕΝΤΩΝ ΠΟΣΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ»), οι οριζόμενοι φορείς είσπραξης υποχρεούνται να αποδίδουν τα εισπραττόμενα ποσά στο Ελληνικό Δημόσιο μέχρι την επόμενη εργάσιμη της είσπραξης ημέρα, ενώ η απόδοση των εισπραττόμενων ποσών γίνεται με εντολή της ΔΙΑΣ Α.Ε. στην ΤτΕ, προκειμένου να χρεωθούν οι τρεχούμενοι λογαριασμοί των φορέων είσπραξης και να Πρόκειται για τις τραπεζικές εταιρείες: […]. Βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3072/13.4.2023 υποβολή στοιχείων εκ μέρους της ΔΙΑΣ στην οποία επισυνάπτει την από […] σύμβαση, καθώς και την από 13.7.2017 απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ (ως Σχετικά 18 και 19 της ανωτέρω υποβολής στοιχείων). 121 Βλ. σχετ. άρθρο 40 του Ν. 4174/2013 ως ίσχυε, εν συνεχεία άρθρο 40 του Ν. 4987/2022 και πλέον άρθρο 40 του Ν. 5104/
- 122 Πρόκειται για την υπ’ αριθ. πρωτ. Δ.Π.Δ.Α. Α.Α.Δ.Ε. Γ 1107473 ΕΞ/13.7.2017 (ΦΕΚ Β 2435/17.7.2017) απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. 123 Πρόκειται για την υπ’ αριθ. Δ5Α 1123655 ΕΞ2013 (ΦΕΚ Β 1964/12.8.2013) απόφαση του Υπουργού και Υφυπουργού Οικονομικών «Ανάθεση είσπραξης δημοσίων εσόδων σε Φορείς Είσπραξης, μέσω της εταιρείας Διατραπεζικά Συστήματα Α.Ε. (ΔΙΑΣ Α.Ε.)» όπως τροποποιήθηκε με την ΥΑ ΔΟΔΑ 4009444 ΕΞ2014/26.11.2014 (ΦΕΚ Β 3227/2.12.2014) Υπουργική Απόφαση. 124 Πρόκειται για την υπ’ αριθ. Γ.Δ.Ο.Υ. Α.Α.Δ.Ε. 1070769 ΕΞ 2017/10-5-17 πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος η οποία απευθύνεται σε α) πιστωτικά ιδρύματα κατά την έννοια του στοιχ. 1 της παρ. 1 του άρθρου 3 του Ν. 4261/2014 περιλαμβανομένων των υποκαταστημάτων πιστωτικών ιδρυμάτων με καταστατική έδρα εκτός Ελλάδος, καθώς και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και β) γραφεία ταχυδρομικών επιταγών. 119 120 24 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ πιστωθεί με το συνολικό ποσό των εισπράξεων ο λογαριασμός του Ελληνικού Δημοσίου. Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι στις μεταβατικές διατάξεις της απόφασης ορίζεται ότι η προαναφερόμενη από […] σύμβαση, που αφορά την πληρωμή φορολογικών υποχρεώσεων με την χρήση καρτών πληρωμών μέσω της λειτουργίας του δικτύου συσκευών EDT/POS στις ΔΟΥ, […]. Για λόγους πληρότητας σημειώνεται ότι η προηγούμενη απόφαση του 2013 είχε σχεδόν τις ίδιες ως άνω προβλέψεις, ενώ καθόριζε 29 φορείς είσπραξης μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν οι 18 αντίστοιχοι φορείς της απόφασης του 2017 και επιπλέον 10 τραπεζικά ιδρύματα125, καθώς και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο Ελλάδος Α.Τ.Ε. που όμως στην πλειονότητά τους απορροφήθηκαν από τα εναπομείναντα στη μεταγενέστερη απόφαση τραπεζικά ιδρύματα.
- Ως εκ τούτου, εκ των ανωτέρω εκτεθέντων γίνεται σαφές ότι η απόφαση ορισμού φορέων είσπραξης δημοσίων εσόδων δεν εναπόκειται ούτε στη ΔΙΑΣ ούτε και στις καταγγελλόμενες τράπεζες, αλλά συνιστά απόφαση κρατικού φορέα. Όπως μάλιστα διευκρινίζει η ΔΙΑΣ, «[σ]την ΑΑΔΕ γίνονται δεκτές οι κάρτες έκδοσης ΠΥΠ που έχουν προσχωρήσει στην σχετική [ήτοι την από 13.7.2017] απόφαση σύμφωνα με τις απαιτήσεις της απόφασης»
- […]127 […]128, […]. IV.2.3.3 Συνεργασία με τις λοιπές επιχειρήσεις ([…] και […])
- Σύμφωνα με τη ΔΙΑΣ129, η εξυπηρέτηση των οργανισμών […] και […] βασίζεται στις παρακάτω συμβάσεις: (i) […] (ii) […] (iii) […] (iv) […] (v) […] (vi) […] (vii) […] […].
- Όπως διευκρινίζει η ΔΙΑΣ130, στους οργανισμούς […] και […] γίνονται δεκτές οι κάρτες έκδοσης όλων των ΠΥΠ. Δεν υπάρχει τεχνικός περιορισμός της ΔΙΑΣ για τον περιορισμό της αποδοχής κάρτας κάποιου ΠΥΠ. Όπως μάλιστα προσθέτει για την περίπτωση του […]: «Στον […] γίνονται δεκτές οι κάρτες όλων των ΠΥΠ και αυτό η ΔΙΑΣ το γνωρίζει από τη σχετική παραμετροποίηση του συστήματος αφού […] για τον […] δεν υπάρχει συμβατική σχέση ΔΙΑΣ-[…]». IV.2.4 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
- Με βάση τα ανωτέρω λεχθέντα ως προς την καταγγελλόμενη πρακτική από την VIVA που αφορά στην μη αποδοχή της κάρτας Viva Wallet Mastercard από τα φυσικά και ηλεκτρονικά POS της ΔΙΑΣ, συνάγεται καταρχάς ότι οι συναλλαγές που η εν λόγω πρακτική αφορά περιορίζονται στις πληρωμές έναντι των Πρόκειται για τα ιδρύματα: ΓΕΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ, MILLENIUM BANK Α.Ε., ΝΕΑ PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε., ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε., BANK OF AMERICA N.A., CITIBANK INTERNATIONAL PLC, ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ, ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΥΒΟΙΑΣ, ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ. 126 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3072/13.4.2023 υποβολή στοιχείων της ΔΙΑΣ. 127 Η εν λόγω επιστολή απεστάλη με το από 2.8.2018 μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με θέμα […]. 128 Πρόκειται για τις προαναφερθείσες κατηγορίες πληρωμών. 129 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3072/13.4.2023 επιστολή της ΔΙΑΣ προς τη ΓΔΑ. 130 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3072/13.4.2023 επιστολή της ΔΙΑΣ προς τη ΓΔΑ. 125 25 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ οργανισμών […] και την […]. Ωστόσο, και ειδικά ως προς την […], ως ήδη έχει αναφερθεί, η απόφαση επί των εκδοτών καρτών με τις οποίες δύνανται να πραγματοποιούνται συναλλαγές με την εν λόγω αρχή αποτελεί κρατική ρύθμιση. Ως προς δε τους οργανισμούς […] και […], η επιλογή των συνεργαζόμενων εκδοτών καρτών πραγματοποιείται από τους ίδιους τους οργανισμούς και τις συνεργαζόμενες με αυτούς εκκαθαρίστριες επιχειρήσεις. Μάλιστα, κατά τη σχετική αναφορά της ΔΙΑΣ, στους οργανισμούς […] και […] γίνονται δεκτές οι κάρτες έκδοσης όλων των ΠΥΠ, χωρίς να υπάρχει κάποιος τεχνικός περιορισμός της ΔΙΑΣ για τον περιορισμό της αποδοχής κάρτας κάποιου ΠΥΠ.
- Περαιτέρω, αξίζει να σημειωθεί ότι κατά την μελέτη και επεξεργασία του συλλεχθέντος υλικού στο πλαίσιο της έρευνας της Υπηρεσίας, δεν εντοπίστηκαν στοιχεία που να καταδεικνύουν κάποια συνεννόηση μεταξύ της ΔΙΑΣ και των καταγγελλόμενων τραπεζικών ιδρυμάτων με αντικείμενο τον αποκλεισμό της κάρτας VIVA Wallet Debit Mastercard από τις συναλλαγές με επιχειρήσεις στις οποίες η ΔΙΑΣ παρέχει υπηρεσίες POS provision and management ή e-commerce acceptance services.
- Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, κατά τη σχετική ανάλυση που προηγήθηκε, η δραστηριοποίηση της ΔΙΑΣ τόσο στην αγορά της παροχής υπηρεσιών εγκατάστασης και συντήρησης POS (POS provision and management) όσο και στην αγορά παροχής υπηρεσιών e-commerce acceptance services εκτιμάται εξαιρετικά περιορισμένη. Επιπλέον, όπως προκύπτει από την ανάλυση που προηγήθηκε, η VIVA δραστηριοποιείται τόσο στην αγορά POS provision and management όσο και στην ευρύτερη αγορά αποδοχής καρτών με τις ειδικότερες υπο-αγορές των υπηρεσιών αποδοχής καρτών μέσω φυσικών τερματικών POS και μέσω ηλεκτρονικών συναλλαγών, ενώ η ίδια δύναται να παρέχει με ίδια μέσα (in-house) στους συνεργαζόμενους πελάτες της και τις υπηρεσίες e-commerce acceptance services. Το μερίδιο αγοράς μάλιστα της καταγγέλλουσας κατά τα τελευταία έτη για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία (ήτοι τα έτη 2020 και 2021) στις αγορές POS provision and management και αποδοχής καρτών, ως αναφέρθηκε, δείχνει ανοδική πορεία.
- Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι ανοδική δείχνει να είναι η πορεία της καταγγέλλουσας και στην αγορά έκδοσης χρεωστικών καρτών
- Αναλυτικότερα, σύμφωνα με στοιχεία που η VIVA έχει θέσει υπόψη της Υπηρεσίας132, ο αριθμός των ενεργών καρτών VIVA Wallet Debit Mastercard μεταξύ των ετών 2018 – 2022 έχει σχεδόν […]133, ενώ ενδεικτικά αναφέρεται ότι το μερίδιο αγοράς της VIVA Wallet Debit Mastercard επί του συνόλου των χρεωστικών καρτών που έχουν εκδοθεί από εγχώριους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, όπως μετράται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κατά το διάστημα των ετών 2018-2022, φαίνεται μεν να κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα (0-5%), αλλά εμφανίζεται […] το 2022 σε σχέση με το
- Οι σχετικοί υπολογισμοί παρατίθενται στο Παράρτημα 3 της παρούσης. Άλλωστε, όπως η ίδια η VIVA αναφέρει στην καταγγελία της, αποτελεί ταχέως αναπτυσσόμενο ανταγωνιστή των τραπεζών. IV.3 ΑΡΝΗΣΗ ΤΗΣ CARDLINK ΓΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗ VIVA ΩΣ ΠΑΡΟΧΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΚΑΡΤΩΝ (ACQUIRER) ΓΙΑ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΤΕΡΜΑΤΙΚΩΝ POS ΤΗΣ CARDLINK IV.3.1 ΤΑ ΔΙΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ
- Σύμφωνα με την καταγγελία134, η Cardlink προμηθεύει τερματικά POS στους εμπόρους είτε στο πλαίσιο σχετικής μεταξύ τους σύμβασης είτε για λογαριασμό μίας από τις καταγγελλόμενες τράπεζες, στο πλαίσιο σχετικής σύμβασης μεταξύ της Cardlink και της τράπεζας, προς εξυπηρέτηση των εμπόρων που έχουν επιλέξει ως παρόχους υπηρεσιών αποδοχής καρτών μία εκ των τεσσάρων συστημικών τραπεζών. Όπως η Ως προς την οριοθέτηση της αγοράς, βλ. ενδεικτικά υπ’ αριθ. 592/2014 απόφαση ΕΑ. Βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 10739/25.11.2022 υποβολή στοιχείων της VIVA. 133 Συγκεκριμένα, το 2018 ο αριθμός των ενεργών καρτών ήταν ίσος με […], ενώ το 2022 με […]. 134 Βλ. παρ. 110-113 της καταγγελίας. 131 132 26 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ καταγγέλλουσα διευκρινίζει, το τερματικό POS που τοποθετείται από την Cardlink στις εμπορικές επιχειρήσεις, στο πλαίσιο της παροχής των ως άνω υπηρεσιών, μπορεί να συνδέεται είτε μόνο με έναν εκκαθαριστή είτε με περισσότερους, κατ' επιλογή του εμπόρου, ενώ η εταιρεία διατηρεί το ίδιο τερματικό POS στον έμπορο, που επιλέγει, κατά τη διάρκεια της συνεργασίας του με την Cardlink, να μεταβάλει τον πάροχο υπηρεσιών αποδοχής καρτών.
- Κατά τα διαλαμβανόμενα στην καταγγελία, ήδη από το έτος 2014 η Cardlink αρνήθηκε να συνεργαστεί με τη VIVA, ώστε ο έμπορος που διαθέτει τερματικό της Cardlink να μη δύναται να συμβληθεί με τη VIVA ως πάροχο υπηρεσιών αποδοχής καρτών. Αναλυτικότερα και όπως αναφέρεται από την καταγγέλλουσα, πραγματοποιήθηκαν δύο συναντήσεις μεταξύ στελεχών της VIVA και στελεχών της Cardlink, και συγκεκριμένα […], η πρώτη στις 05.12.2014 στα γραφεία της VIVA και η δεύτερη στις 21.12.2015, που είχαν σαν αντικείμενο την έναρξη συνεργασίας μεταξύ των δύο εταιρειών
- Παρόλα αυτά, και οι δύο σχετικές συναντήσεις απέβησαν άκαρπες κατά τα αναφερόμενα στην καταγγελία, «λόγω αδικαιολόγητης άρνησης και κωλυσιεργίας της Cardlink». Όπως μάλιστα διευκρινίζει η καταγγέλλουσα σε σχετική υποβολή στοιχείων136: «Ουδένα λόγο δικαιολογητικό της άρνησής της επικαλέσθηκε η Cardlink στις δύο συναντήσεις που έγιναν με στελέχη της εταιρίας μας. Απλώς, αρνήθηκε, άνευ ετέρου τινός».
- Η ανωτέρω πρακτική έχει κατά την VIVA ως στόχο και αποτέλεσμα την παρεμπόδιση της περαιτέρω ανάπτυξής της στην αγορά παροχής υπηρεσιών αποδοχής καρτών, προς όφελος των καταγγελλόμενων τραπεζών, καθώς ο έμπορος - κάτοχος του POS αποτρέπεται να συμβληθεί με τη VIVA ως αποδέκτρια εταιρεία (acquirer) τόσο για τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέσω των τερματικών POS της Cardlink, όσο και εν γένει, ενώ περαιτέρω επηρεάζει εμμέσως και την ανταγωνιστική θέση της VIVA στην αγορά παροχής υπηρεσιών εμπορικού δικτύου συναλλαγών, στην οποία τελεί σε σχέση ανταγωνισμού με την Cardlink. Η άρνηση αυτή, που έλαβε χώρα κατά τα διαλαμβανόμενα στην καταγγελία «(τουλάχιστον) με την αποδοχή των καταγγελλόμενων τραπεζών»137, συνιστά όπως και οι λοιπές καταγγελλόμενες πρακτικές, το μέσο προκειμένου να αποθαρρυνθούν οι πελάτες των καταγγελλόμενων τραπεζών από τη διανομή ανταγωνιστικών προϊόντων, εν προκειμένω οι έμποροι- κάτοχοι POS της Cardlink από την προμήθεια υπηρεσιών acquirer από την VIVA.
- Η ανωτέρω πρακτική είτε μεμονωμένα είτε ως μέρος ενός πλέγματος παράνομων πρακτικών που υιοθέτησαν από κοινού τα καταγγελλόμενα μέρη, έχει κατά την καταγγέλλουσα ως σκοπό και αντικείμενο τον εκτοπισμό της VIVA από τις σχετικές υπηρεσίες. Περαιτέρω δε, κατά τον ισχυρισμό της καταγγέλλουσας, η συμπεριφορά της Cardlink, συνιστά κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης με τη μορφή άρνησης συνδιαλλαγής με Σύμφωνα με σχετικές διευκρινίσεις της καταγγέλλουσας δεν τηρήθηκαν πρακτικά κατά τις ως άνω συναντήσεις «ούτε βέβαια ελήφθη κάποια απόφαση καθ’ όσον σε οποιαδήποτε πρόταση συνεργασίας της Εταιρίας μας η στάση της Cardlink ήταν αρνητική, φανερώνοντας έτσι την απουσία οποιασδήποτε πρόθεσης συνεργασίας από την πλευρά της Cardlink» (βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 1682/22.2.2023 υποβολή στοιχείων της VIVA). 136 Βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 10739/25.11.2022 υποβολή στοιχείων της VIVA. 137 Ως προς την αναφορά περί άρνησης της Cardlink να συναλλαχθεί με την VIVA με την αποδοχή ή/και κατόπιν συνεννόησης με τις καταγγελλόμενες τράπεζες, η VIVA σε υποβολή στοιχείων διευκρινίζει: «(α) Η Cardlink, κατά την 05.12.2014, όταν και πραγματοποιήθηκε η πρώτη άκαρπη συνάντηση με την εταιρία μας, ήταν κοινή θυγατρική, των τραπεζών Alpha και Eurobank, αφού έκαστη των δύο τραπεζών συμμετείχαν στο μετοχικό της κεφάλαιο κατά ποσοστό […]%. Αποτελούσε, συνεπώς, μία επιχείρηση με τις άνω τράπεζες, ώστε ο ισχυρισμός μας περί τουλάχιστον αποδοχής να είναι αποδεδειγμένος. (β) Εξ ετέρου ο καταλογισμός της ευθύνης για παραβάσεις των άρθρ. 1 και 2 ν. 3959/2011 και 101 και 102 ΣΛΕΕ για τη συμπεριφορά μιας εταιρίας σε άλλη εταιρία δεν συντρέχει μόνο στην περίπτωση που η δεύτερη εταιρία ελέγχει την πρώτη (ΔικΕΕ, C-882/19 – Sumal, διατακτικό). Εν προκειμένω, η Cardlink, ούσα επιχείρηση με δεσπόζουσα θέση, συνεργάζεται με τις καταγγελλόμενες τράπεζες. Το επιχειρηματικό συμφέρον της κείται προς την κατεύθυνση της σύναψης συμβατικών σχέσεων με την εταιρία μας. Η άρνησή της βαίνει, συνεπώς, εις βάρος των συμφερόντων της. Οι μόνες που ωφελούνται από την άρνηση αυτή είναι οι καταγγελλόμενες τράπεζες, αφού ο έμπορος, κάτοχος POS της Cardlink, που συνεργάζεται με αυτές αποτρέπεται να συνεργασθεί με εμάς ως acquirer. Συνεπώς, με τον αποκλεισμό μας από τα POS της Cardlink, οι καταγγελλόμενες τράπεζες απαλλάσσονται από τον ανταγωνισμό μας. Έτσι με τους κανόνες της λογικής, εξηγείται ο ισχυρισμός μας περί “τουλάχιστον” αποδοχής» (βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 10739/25.11.2022 υποβολή στοιχείων της VIVA). 135 27 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ τη VIVA με την οποία τελεί σε ανταγωνιστική θέση. Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην καταγγελία, «το εμπορικό δίκτυο συναλλαγών της Cardlink συνιστά υπηρεσία που αντικειμενικά χρειάζεται η VIVA για να δραστηριοποιηθεί αποτελεσματικά στην αγορά παροχής υπηρεσιών acquiring, η άρνηση δε της Cardlink, η οποία είναι αδικαιολόγητη και ουδέν άξιο προστασίας συμφέρον της εξυπηρετεί, δύναται να οδηγήσει στον εξοβελισμό της VIVA από την οικεία αγορά και ενέχει συνακόλουθα τον κίνδυνο να εξαλειφθεί ο ανταγωνισμός στην προαναφερόμενη αγορά, υπέρ των καταγγελλόμενων τραπεζών. Η άρνηση αυτή συνιστά το μέσο προκειμένου να αποθαρρυνθεί ο έμπορος, κάτοχος POS της Cardlink, από την προμήθεια υπηρεσιών acquirer από την VIVA». Μάλιστα, όπως επισημαίνει η καταγγέλλουσα σε υποβολή στοιχείων138, ο αποκλεισμός της από το σύστημα της Cardlink139 απέτρεψε τους εμπόρους που διατηρούσαν POS της Cardlink να συνεργασθούν με την VIVA, με συνέπεια την απώλεια σημαντικών εσόδων για την εταιρεία140, και την περιέλευση αυτής «σε δυσμενή θέση στον ανταγωνισμό έναντι των καταγγελλόμενων τραπεζών»
- IV.3.2 ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ
- Λαμβάνοντας υπόψη τα ως άνω αναφερόμενα, η VIVA ουσιαστικά καταγγέλλει τον αποκλεισμό της ως πάροχο υπηρεσιών αποδοχής καρτών από τα POS της Cardlink, υπηρεσία που όπως αναφέρει αντικειμενικά χρειάζεται προκειμένου να δραστηριοποιηθεί στην αγορά παροχής υπηρεσιών αποδοχής καρτών (acquiring). IV.3.2.1 Ως προς την δραστηριοποίηση των καταγγελλόμενων μερών
- Στο συγκεκριμένο σημείο υπενθυμίζεται ότι, ως εκτέθηκε και ανωτέρω, η VIVA δραστηριοποιείται στην αγορά παροχής υπηρεσιών αποδοχής καρτών αλλά και στην ανάντη αγορά παροχής υπηρεσιών POS provision and management
- Και οι δύο ως άνω αγορές έχουν αναλυθεί εκτενώς σε προηγούμενη ενότητα της παρούσης
- Αξίζει να σημειωθεί ότι στην αγορά των POS provision and management η VIVA φαίνεται να έχει ξεκινήσει να δραστηριοποιείται από τον Ιούνιο του 2015144, κερδίζοντας κατά τα ανωτέρω αναφερθέντα σε όρους μεριδίου αγοράς, καθώς το μερίδιό της εμφανίζεται αυξημένο τα έτη 2020 και 2021 σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Στην εν λόγω αγορά ωστόσο πρώτη θέση κατέχει η Cardlink το μερίδιο της οποίας κυμαίνεται στο εύρος του 45-55% τo 2016, 35%-45% κατά τα έτη 2017-2018 και 25%-35% τα επόμενα έως το 2021 έτη για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. Σε μία προσπάθεια εκτίμησης του μεριδίου της Cardlink για τα προηγούμενα έτη 2014 και 2015, λαμβάνοντας υπόψη και τις χρονικές αναφορές της καταγγελίας προκύπτει ότι το μερίδιο της εταιρείας κυμαίνεται στο εύρος 40-50%
- Παράλληλα, ως ήδη έχει αναφερθεί η VIVA παρέχει υπηρεσίες αποδοχής καρτών. Στην ευρύτερη αγορά της αποδοχής καρτών ως αναπτύχθηκε ανωτέρω ο κύριος όγκος δραστηριοποίησης κατά την περίοδο από το 2016 έως και το πρώτο ενιάμηνο του 2021, αντιστοιχεί κυρίως στις τέσσερις συστημικές τράπεζες και εν συνεχεία στους διάδοχους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών με το μερίδιο της VIVA να ανεβαίνει από το εύρος 0-5% σε 5-10% κατά την τριετία 2019-
- Η ίδια εικόνα εμφανίζεται στην υπο-αγορά αποδοχής Βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 1682/22.2.2023 υποβολή στοιχείων της VIVA. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην καταγγελία, η άρνηση συνεργασίας της Cardlink με την VIVA έλαβε χώρα καταρχήν στο τέλος του 2014 – αρχές 2015 όπου έλαβαν χώρα δύο συναντήσεις μεταξύ των εταιρειών για ενδεχόμενη συνεργασία οι οποίες όμως απέβησαν άκαρπες. 140 Η καταγγέλλουσα ωστόσο διευκρινίζει στην υπ’ αριθ. πρωτ. 1682/22.2.2023 υποβολή στοιχείων ότι δεν είναι εύκολη η ποσοτικοποίηση της απώλειας των εσόδων της εταιρείας. 141 Βλ. σχετ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 10739/25.11.2022 υποβολή στοιχείων της VIVA. 142 Βλ. και παρ. 7 της καταγγελίας της VIVA. 143 Βλ. σχετ. Ενότητα IV.2.2.
- 144 Βλ. σχετ. τις οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας της χρήσης 1.1.2015-31.12.2015 (σελ. 5 και 7). 145 Αναλυτικότερα, με βάση τον αριθμό των τερματικών, όπως αποτυπώνεται στις οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας και το σύνολο των τερματικών στην ελληνική επικράτεια, όπως εκτιμάται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (βλ. σύνδεσμο https://data.ecb.europa.eu/data/datasets/PSS/PSS.A.GR.S102.I00.I200.NT.X0.20.Z0Z.Z) προκύπτει ότι η Cardlink είχε μερίδιο αγοράς το 2014 περί του [35-45]% και το 2015 του [45-55]%. 138 139 28 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ καρτών μέσω POS, όπου το μερίδιο της VIVA ανεβαίνει στο εύρος 5-10% κατά το α΄ ενιάμηνο του 2021, ενώ στην αγορά του e-commerce merchant acquiring το μερίδιο αγορά της VIVA εμφανίζεται αυξημένο σε επίπεδο εύρους 15-25%, το οποίο και την κατατάσσει στις πρώτες θέσεις. IV.3.2.2 ΕΥΡΗΜΑΤΑ
- Η έρευνα της Υπηρεσίας δεν ανέδειξε στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι η άρνηση συναλλαγής της Cardlink με τη VIVA κατά τα έτη 2014 και 2015 ήταν αποτέλεσμα συνεννόησης μεταξύ των καταγγελλόμενων τραπεζικών ιδρυμάτων και της Cardlink.
- Για λόγους πληρότητας, σημειώνεται ότι η έρευνα ανέδειξε τα ακόλουθα συναφή στοιχεία: Από εσωτερική επικοινωνία της […] το Νοέμβριο του 2018146, προκύπτει ότι κατά την συνάντηση της εν λόγω […] και της Cardlink που πραγματοποιήθηκε στις 21.11.2018 συζητήθηκε το ευρύτερο πλαίσιο της συνεργασίας τους, ενόψει διαφαινόμενης τροποποίησης […]
- Από τα βασικά σημεία συζήτησης που καταγράφονται στη συγκεκριμένη επικοινωνία προκύπτει ότι, […]148, υπάρχει προβληματισμός σχετικά με την συνεργασία με άλλους acquirers συμπεριλαμβανομένης της καταγγελλόμενης […] και της καταγγέλλουσας VIVA. Συγκεκριμένα, στην επικοινωνία καταγράφεται ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα: «Viva και λοιποί acquirers- […]». Λίγες ημέρες αργότερα, στις 13.12.2018 και σε συνέχεια της ως άνω επικοινωνίας, σε ηλεκτρονικό μήνυμα μεταξύ στελεχών […]149 αναφέρεται σχετικά: «[…]».
- Ωστόσο όμως, όπως διαφαίνεται από μεταγενέστερη εσωτερική επικοινωνία της Cardlink, η τελευταία αξιολογεί ότι είναι προς το συμφέρον τόσο της ίδιας όσο και των συνεργαζόμενων τραπεζικών ιδρυμάτων, στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών POS Provision and Management, η εδραίωση των αντισυμβαλλόμενων εκκαθαριστριών επιχειρήσεων με συγκεκριμένη αναφορά σε έναρξη συνεργασίας με τη VIVA. Αναλυτικότερα, στο από 22.1.2019 μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου καταγράφεται150: «[…]».
- Αξίζει να σημειωθεί μάλιστα ότι από τα διαλαμβανόμενα στο πλαίσιο της ως άνω επικοινωνίας προκύπτει ότι η ίδια η VIVA […]. Συγκεκριμένα, στη συνέχεια του ως άνω ηλεκτρονικού μηνύματος αναφέρεται: «
- […]». Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι από την από 22.1.2019 εσωτερική επικοινωνία της Cardlink διαφαίνεται αφενός μία συνεργασία μεταξύ των τραπεζών και της καταγγέλλουσας και αφετέρου μία προσπάθεια από μέρους της Cardlink να αντιδράσει στις ανταγωνιστικές πιέσεις που δέχεται από την VIVA «έστω χαλώντας “δεσμεύσεις”» της με τις τράπεζες. IV.3.3 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
- Όπως προκύπτει από τα ανωτέρω εκτεθέντα, η έρευνα της Υπηρεσίας δεν ανέδειξε στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι η άρνηση συναλλαγής της Cardlink με τη VIVA ήταν αποτέλεσμα συνεννόησης μεταξύ των καταγγελλόμενων τραπεζικών ιδρυμάτων και της Cardlink.
- Περαιτέρω, αξίζει να σημειωθεί ως προς μία ενδεχόμενη προσπάθεια αποκλεισμού της VIVA από την πλευρά της Cardlink είτε στο πλαίσιο αποκλειστικής της συνεργασίας με […] τράπεζες είτε ως μεμονωμένη στρατηγική αποκλεισμού της VIVA, ότι ως αποτυπώθηκε ανωτέρω, η ίδια η Cardlink σε εσωτερική της επικοινωνία151 φαίνεται να μην καταλήγει στην υιοθέτηση μίας τέτοιας εμπορικής πολιτικής, προβάλλοντας επιχειρήματα που συνηγορούν υπέρ της συνεργασίας με τη VIVA τόσο από την πλευρά της Cardlink όσο και των εκκαθαριστριών τραπεζών. 146 […] Παράλληλα, από την εν λόγω επικοινωνία διαφαίνεται και […] 148 Καθώς καταγράφεται […]. 149 Το εν λόγω μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με θέμα […]. 150 Το εν λόγω μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με ημερομηνία […]. 151 Βλ. ανωτέρω το από 22.1.2019 μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. 147 29 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ
- Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να σημειωθεί ότι οι όποιες ενέργειες των καταγγελλόμενων μερών δεν φαίνεται να οδήγησαν σε συρρίκνωση των μεριδίων της VIVA, τόσο στην αγορά παροχής υπηρεσιών αποδοχής καρτών, όσο και στην αγορά POS provision and management. Τουναντίον, όπως αποτυπώθηκε και ανωτέρω, υπάρχει μία διαφαινόμενη τάση αύξησης των μεριδίων της καταγγέλλουσας στις εν λόγω αγορές. V. ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ V.1 ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΔΙΚΑΙΟ V.1.1 ΓΕΝΙΚΑ
- Σύμφωνα με το άρθρο 37 παρ. 1 του Ν. 3959/2011, καταγγελίες περί ζητημάτων που δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της ΕΑ με βάση τις διατάξεις του νόμου αυτού τίθενται στο αρχείο της ΓΔΑ με πράξη του Προέδρου της ΕΑ152, ύστερα από εισήγηση της ΓΔΑ. Εάν η καταγγελία εμπίπτει στις αρμοδιότητες άλλης ανεξάρτητης ή διοικητικής ή δικαστικής αρχής η ΕΑ οφείλει να τη διαβιβάσει αρμοδίως.
- Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 37 παρ. 2 του Ν. 3959/2011, προφανώς αβάσιμες καταγγελίες για παραβάσεις των άρθρων 1 παρ. 1 και/ ή 2 του Ν. 3959/2011, καθώς και των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ, τίθενται στο αρχείο της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού, με πράξη του Προέδρου της ΕΑ, ύστερα από εισήγηση της ΓΔΑ, χωρίς συζήτηση. Στην έννοια της προφανώς αβάσιμης καταγγελίας υπάγεται, τόσο η νόμω αβάσιμη καταγγελία, ήτοι η καταγγελία της οποίας τα πραγματικά περιστατικά δεν πληρούν τα στοιχεία της αντικειμενικής υπόστασης των άρθρων 1 και 2 του Ν. 3959/2011, καθώς και των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ, όσο και η ουσία αβάσιμη καταγγελία, ήτοι η καταγγελία, η οποία προφανώς, δηλαδή χωρίς να απαιτείται ειδικότερη εξέταση ή έλεγχος, είναι απορριπτέα, διότι τα επικαλούμενα πραγματικά περιστατικά δεν προκύπτουν ως αληθή. Ως εκ τούτου, προφανώς αβάσιμη καταγγελία κατά την έννοια του άρθρου 37 παρ. 2 του Ν. 3959/2011 δεν χρήζει συζήτησης ενώπιον της ΕΑ.
- Εξάλλου, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 36 παρ. 4 του Ν. 3959/2011, εάν από την αξιολόγηση των στοιχείων και των ισχυρισμών που περιλαμβάνονται στην καταγγελία δεν προκύπτουν ενδείξεις παράβασης των άρθρων 1 και 2 του Ν. 3959/2011, καθώς και των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ, η υπό κρίση καταγγελία λογίζεται ως προφανώς αβάσιμη, τηρουμένης της διαδικασίας του άρθρου 37 παρ. 2 του Ν. 3959/
- Επισημαίνεται, επιπλέον, ότι, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 3959/2011, κατά τη διαδικασία ενώπιον της ΕΑ για την εφαρμογή των άρθρων 1 και 2, καθένας φέρει το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών του. Συναφώς, σύμφωνα με την ενωσιακή νομολογία, το βάρος απόδειξης της καταγγελλόμενης παράβασης εναπόκειται στον καταγγέλλοντα
- Επίσης, όπως έχει κριθεί νομολογιακά, οσάκις μια καταγγελία δεν είναι σε θέση να αποδείξει τους προβαλλόμενους ισχυρισμούς, είναι δυνατόν να απορριφθεί εξ αυτού του λόγου, χωρίς να απαιτείται ιδιαίτερη διερεύνηση εκ μέρους της Αρχής Ανταγωνισμού
- Και τούτο, καθώς, κατά πάγια ενωσιακή νομολογία, η Αρχή Ανταγωνισμού υποχρεούται μεν να εξετάζει προσεκτικά το σύνολο των πραγματικών και νομικών στοιχείων που γνωστοποιούν οι καταγγέλλοντες, αλλά δεν είναι υποχρεωμένη να διερευνά όλες Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 5 της υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 955/15.2.2024 Απόφασης της Προέδρου της ΕΑ (ΦΕΚ 1289/Β΄/26.02.2024), η εξουσιοδότηση για την υπογραφή πράξεων για τη θέση καταγγελιών στο αρχείο λόγω αναρμοδιότητας ή ως προφανώς αβάσιμες σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 37 του Ν. 3959/2011 παρέχεται στην Αντιπρόεδρο της ΕΑ. 153 Βλ. ενδεικτικά C-56/12P, EFIM κατά Επιτροπής, σκ. 71-72 154 Βλ. σχετικά C-298/83, CICCE κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σκ. 21-25 και Τ- 198/98, Micro Leader κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σκ. 32-
- 152 30 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ τις καταγγελίες που της υποβάλλονται . Σε περίπτωση απόρριψης καταγγελίας πρέπει να εκτίθενται οι λόγοι για τους οποίους η Αρχή Ανταγωνισμού, μετά από προσεκτική εξέταση των στοιχείων που της υποβλήθηκαν από τον καταγγέλλοντα αποφάσισε να μην κινήσει ή να μην συνεχίσει τη διαδικασία έρευνας, στο πλαίσιο του δικαιώματός της να ορίζει βαθμούς προτεραιότητας κατά την εξέταση των υποθέσεων, των οποίων έχει επιληφθεί
- 155
- Περαιτέρω, το ΔΕΕ έχει κρίνει ότι οι πληροφορίες τις οποίες επικαλείται ο καταγγέλλων πρέπει να είναι συγκεκριμένες, να στοιχειοθετούν τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία επικαλούνται και να υποδεικνύουν μια πιθανή παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού
- Σύμφωνα δε με τη νομολογία, η ΕΑ δύναται να αξιολογεί την αποδεικτική ισχύ των προσκομιζόμενων στοιχείων και μεμονωμένα
- Εξάλλου, αντικείμενο απόδειξης δεν αποτελούν όλοι οι ισχυρισμοί, τα πραγματικά περιστατικά τα οποία σχετίζονται με την υπόθεση ή τα γεγονότα, τα οποία θεμελιώνουν απλώς επιχειρήματα, αλλά μόνο αυτά τα οποία ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της υπόθεσης
- Συναφώς, η ΕΑ δεν είναι υποχρεωμένη να τοποθετείται και να αποφαίνεται επί όλων των επιχειρημάτων που προβάλλονται από τους καταγγέλλοντες προς υποστήριξη της καταγγελίας τους. Χρειάζεται να εκθέτει τα πραγματικά περιστατικά και τις αιτιολογικές σκέψεις που έχουν αποφασιστική σημασία στο πλαίσιο της εκάστοτε απόφασης
- V.1.2 ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ 1 ΤΟΥ Ν. 3959/2011
- Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 1 του Ν. 3959/2011 (όπως επίσης και το άρθρο 101 ΣΛΕΕ), απαγορεύονται όλες οι συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων, όλες οι αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και κάθε εναρμονισμένη πρακτική που έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού, και ιδίως εκείνες, οι οποίες συνίστανται στον άμεσο ή έμμεσο καθορισμό των τιμών αγοράς ή πωλήσεως ή άλλων όρων συναλλαγής, στον περιορισμό ή στον έλεγχο της παραγωγής και των αγορών ή στην κατανομή των αγορών ή των πηγών εφοδιασμού.
- Προϋποθέσεις εφαρμογής της συγκεκριμένης διάταξης είναι: α) η ύπαρξη συμφωνίας, εναρμονισμένης πρακτικής μεταξύ επιχειρήσεων ή απόφασης ένωσης επιχειρήσεων και β) αντικείμενο ή αποτέλεσμα της ανωτέρω συμφωνίας, εναρμονισμένης πρακτικής ή απόφασης να είναι ο περιορισμός, η παρακώλυση ή η νόθευση του ανταγωνισμού. Αντίστοιχες είναι και οι βασικές προϋποθέσεις που τάσσονται από τον ενωσιακό νομοθέτη για την εφαρμογή του άρθρου 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ.
- Κατά συνέπεια, προκειμένου να αξιολογηθεί αν συντρέχει παράβαση του άρθρου 1 παρ. 1 του Ν. 3959/2011 ή/και του άρθρου 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ, θα πρέπει να διερευνηθεί η συνδρομή ή μη των ως άνω προϋποθέσεων στην υπό κρίση υπόθεση. V.1.2.1 Ύπαρξη συμφωνίας, εναρμονισμένης πρακτικής μεταξύ επιχειρήσεων ή απόφασης ένωσης επιχειρήσεων Βλ. ενδεικτικά Τ-24/90, Automec κατά Επιτροπής, σκ. 79, Τ-189/95, Τ-36/96 και Τ-123/96 SGA κατά Επιτροπής, σκ. 53 και Τ- 575/93, Koelman κατά Επιτροπής, σκ. 39 (η οποία επιβεβαιώθηκε από το ΔΕΕ, υπόθ. C-59/96P) καθώς και C119/97P, Union francaise de l’express κα. κατά Επιτροπής, σκ.
- Βλ. επίσης ενδεικτικά L. O. Blanco, EC Competition Law Procedure, 2η έκδοση 2006, σελ. 486 με παραπομπές στην σχετική νομολογία. Συναφώς, παγίως κρίνεται ότι οι καταγγέλλοντες δεν μπορούν να υποχρεώσουν την Αρχή Ανταγωνισμού να λάβει οριστική απόφαση σχετικά με τη διαπίστωση ή μη παράβασης σε συγκεκριμένη υπόθεση, ούτε είναι υποχρεωμένη να συνεχίζει τη διαδικασία διερεύνησης της υπόθεσης, άνευ ετέρου, μέχρι την έκδοση τέτοιας οριστικής απόφασης. Βλ. σχετικά Τ- 110/95 International Express Carriers Conference κατά Επιτροπής σκ. 46-59 και νομολογία στην οποία παραπέμπει. 156 Βλ. T-24-90 Automec κατά Επιτροπής, σκ.
- Σχετικά με τη διακριτική ευχέρεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε αντίστοιχες υποθέσεις και τα όρια του δικαστικού ελέγχου βλ. επίσης ενδεικτικά Τ- 193/02 Laurent Piau κατά Επιτροπής, σκ. 80-81 και Τ-189/95, Τ-36/96 και Τ-123/96 SGA κατά Επιτροπής, σκ.
- 157 Βλ. C-56/12 P EFIM κατά Επιτροπής, σκ. 71-72 και T-192/07 Comité dedéfense delaviticulturecharentaise, σκ.
- 158 Βλ. ΓενΔΕΕ T-699/14, ToppsEuropeLtd κατά Επιτροπής, σκ.
- 159 Πρβλ. ΣτΕ 1363/2002, 750/
- 160 Βλ. µεταξύ άλλων, ΠΕΚ T-114/92, BEMIM κατά Επιτροπής, σκ.
- 155 31 ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ V.1.2.1.1 Η έννοια της επιχείρησης
- Ως «επιχείρηση», κατά το δίκαιο προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού, νοείται κάθε φυσικό πρόσωπο ή οικονομική ενότητα που ασκεί εμπορική ή άλλη οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς του και από τον τρόπο χρηματοδότησής του
- Ειδικότερα, η ύπαρξη επιχείρησης προϋποθέτει αυτονομία οικονομικής δράσης και συνακόλουθα πλήρη ανάληψη των οικ