ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 851/2024 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτηρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 3η Ιουλίου 2024, ημέρα Τετάρτη και ώρα 13:00, με την εξής σύνθεση: Πρόεδρος: Άϊριν (Ειρήνη) Σάρπ Μέλη: Χαρίκλεια Νικολοπούλου (Αντιπρόεδρος) Παναγιώτης Φώτης Χαρίκλεια Βλάχου Παντελής Μπορόβας Άννα Γκάτζιου (Εισηγήτρια) Χρυσοβαλάντου - Βασιλική Μήλλιου Ιωάννης Μιχαήλ λόγω κωλύματος του τακτικού μέλους Μιχαήλ Πολέμη Γραμματέας: Ευγενία Ντόρντα Θέμα της συνεδρίασης: Λήψη απόφασης επί (α) της υπ’ αριθ. πρωτ. 1864/1.4.2024 γνωστοποίησης συγκέντρωσης, σύμφωνα με το άρθρο 6 του Ν. 3959/2011, η οποία αφορά στην απόκτηση κοινού ελέγχου από τις εταιρίες «Rucio Investment S.a.r.l.» και «Olympia Group Ltd» επί της εταιρίας «ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» μέσω της εταιρίας «UNITY HOLDING COMPANY ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και μέσω υποχρεωτικής δημόσιας πρότασης αγοράς μετοχών και (β) της υπ’ αριθ. πρωτ. 2058/8.4.2024 γνωστοποίησης συγκέντρωσης, σύμφωνα με το προαναφερόμενο άρθρο, η οποία αφορά στην μεταβολή ελέγχου από αρνητικό αποκλειστικό σε κοινό έλεγχο από τις εταιρίες «Rucio Investment S.a.r.l.», «Rocinante Investments Sarl» και «Grey Η παρούσα απόφαση εκδίδεται σε πέντε
(5)επιπλέον εκδόσεις με τα διακριτικά:
(1)Προς Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως
(2)Έκδοση για την UNITY HOLDING COMPANY ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ,
(3)Έκδοση για την RUCIO INVESTMENT S.A.R.L,
(4)Έκδοση για την ROCINANTE INVESTMENTS SARL,
(5)Έκδοση για την GREY SQUIRREL SERVICES LTD. Από τις παραπάνω εκδόσεις έχουν αφαιρεθεί τα απόρρητα επιχειρηματικά στοιχεία (όπου η ένδειξη […]) τα οποία δεν θα πρέπει να περιέλθουν σε γνώση του αντίστοιχου αποδέκτη της έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (ΦΕΚ 93 Α΄/20.4.2011), όπως ισχύει, και τον Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΦΕΚ 5338/ Β΄/23.9.2024). 1 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Squirrel Services Ltd» επί της εταιρίας «SOFT ONE TECHNOLOGIES ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ». Ο Εισηγητής Ιωάννης Στεφάτος δεν συμμετείχε στη συνεδρίαση λόγω δικαιολογημένου κωλύματος. Πριν την έναρξη της συζήτησης, η Πρόεδρος όρισε Γραμματέα της υπόθεσης την υπάλληλο της Γραμματείας Προέδρου, Αντιπροέδρου και Εισηγητών, Ευγενία Ντόρντα με αναπληρώτρια την Ηλιάνα Κούτρα. Στην αρχή της συζήτησης, η Πρόεδρος έδωσε το λόγο στην Εισηγήτρια της υπόθεσης, Άννα Γκάτζιου, η οποία ανέπτυξε συνοπτικά το περιεχόμενο της υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 4386/01.07.2024 γραπτής έκθεσης (η «Έκθεση») επί της κρινόμενης υπόθεσης και πρότεινε, για τους λόγους που αναφέρονται αναλυτικά στην Έκθεση, να εγκριθούν οι γνωστοποιηθείσες συγκεντρώσεις. Η Επιτροπή στη συνέχεια, αφού αποχώρησαν από την αίθουσα οι υπηρεσιακοί παράγοντες, προχώρησε σε διάσκεψη επί της ως άνω υπόθεσης με τη συμμετοχή της Εισηγήτριας της υπόθεσης, Άννας Γκάτζιου, η οποία δεν έλαβε μέρος στην ψηφοφορία, και, αφού έλαβε υπόψη την υπ’ αριθ. πρωτ. οικ. 4386/01.07.2024 έκθεση της αρμόδιας Εισηγήτριας, τα στοιχεία του φακέλου της κρινόμενης υπόθεσης, τις απόψεις των μελών και το ισχύον νομικό πλαίσιο ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΩΣ ΕΞΗΣ : Ι. ΟΙ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Ι.1 ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ
- Την 1.4.2024 η εταιρία με την επωνυμία «UNITY HOLDING COMPANY ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (εφεξής και «Unity»), υπέβαλε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (εφεξής και «ΕΑ») το υπ’ αριθ. πρωτ. 1864 έντυπο γνωστοποίησης συγκέντρωσης (εφεξής «η Γνωστοποίηση Entersoft»), σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν. 3959/2011, σχετικά με την από μέρους της απόκτηση ελέγχου κατά την έννοια του άρθρου 5 παρ. 2(β) του ν. 3959/2011 επί της εταιρίας με την επωνυμία «ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» (εφεξής και «Entersoft») μέσω υποχρεωτικής δημόσιας πρότασης αγοράς μετοχών. Η Unity αποτελεί, κατά 100%, θυγατρική της εταιρίας με την επωνυμία «Verdalite Limited» (εφεξής και «Verdalite»), στην οποία οι εταιρίες με τις επωνυμίες «Rucio 2 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Investment S.a.r.l.» (εφεξής και «Rucio») και «Olympia Group Ltd» (εφεξής και «Olympia») κατέχουν εκάστη 50% του μετοχικού της κεφαλαίου και τον κοινό έλεγχο αυτής
- Εν συνεχεία, στις 8.4.2024 οι εταιρίες Rucio, «Rocinante Investments Sarl» (εφεξής και «Rocinante») και Grey Squirrel Services Ltd., η οποία είναι 100% θυγατρική της Olympia, (εφεξής και «Grey Squirrel» - και από κοινού με τις Rucio/ Rocinante και Unity «οι Γνωστοποιούσες» και όλες οι προαναφερθείσες από κοινού με την Olympia «τα Μέρη»), γνωστοποίησαν στην ΕΑ με το υπ’ αριθ. πρωτ. 2058 έντυπο γνωστοποίησης (εφεξής «η Γνωστοποίηση SoftOne») την απόκτηση κοινού ελέγχου επί της εταιρίας «SOFT ONE TECHNOLOGIES ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ» (εφεξής και «SoftΟne»).
- Τα Μέρη θεωρούν ότι η απόκτηση της Entersoft αποτελεί μια αξιόλογη επένδυση στον κλάδο του επιχειρηματικού λογισμικού, ο οποίος αναπτύσσεται διαρκώς, παρουσιάζει εξαιρετικές προοπτικές τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην αλλοδαπή, και εντάσσεται στο πλαίσιο της στρατηγικής επενδύσεών τους. Kαθώς η Entersoft βρίσκεται σε φάση επέκτασης των δραστηριοτήτων της στο εξωτερικό, η συγκέντρωση θα επιτρέψει στην Entersoft να ανταγωνισθεί πιο αποτελεσματικά στο εξωτερικό, με σκοπό την εδραίωση της θέσης της στη διεθνή αγορά
- Αντίστοιχα, με την απόκτηση κοινού ελέγχου επί της SoftOne, τα Μέρη επιδιώκουν μια περαιτέρω συν-επένδυση της από κοινού δραστηριοποίησής τους στον ευρύτερο κλάδο της πληροφορικής στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ι.
- ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ
- Η Γνωστοποίηση Entersoft αφορά στην απόκτηση έμμεσου κοινού ελέγχου από τις εταιρίες Olympia και Rucio, σε συνέχεια της υποχρεωτικής δημόσιας πρότασης αγοράς μετοχών για την απόκτηση του συνόλου των εισηγμένων, στο Χρηματιστήριο Αθηνών, μετοχών της Entersoft, η οποία υπεβλήθη στις 29.3.2024 από την εταιρία Unity. Κατά το χρόνο έναρξης της διαδικασίας υποβολής δημόσιας πρότασης αγοράς μετοχών, η οποία υπεβλήθη υποχρεωτικά κατά τα οριζόμενα στη σχετική νομοθεσία, η Unity κατείχε ποσοστό 37,26% του μετοχικού κεφαλαίου της Entersoft και των συναφών δικαιωμάτων ψήφου αυτής3 . Ως προς την υποβολή της γνωστοποίησης, βλ. σχετικά και την παρ. 135 της Κωδικοποιημένης ανακοίνωσης της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (2008/C 95/01) [εφεξής και «Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση δικαιοδοσίας»], στην οποία ορίζεται ρητά ότι: «Στην περίπτωση κατά την οποία η εταιρία – στόχος αποκτάται από έναν όμιλο μέσω μιας εκ των θυγατρικών του, συμμετέχουσες επιχειρήσεις είναι η εταιρία – στόχος και η αποκτώσα θυγατρική, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή δεν έχει συσταθεί με αποκλειστικό σκοπό την εξαγορά […]. Στην πράξη, η κοινοποίηση μπορεί να γίνει από τη συμμετέχουσα θυγατρική ή από τη μητρική της εταιρία». 2 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft. 3 Βλ. σελ. 18 Γνωστοποίησης Entersoft, καθώς και σελ. 14 του Πληροφοριακού Δελτίου. Δυνάμει των σχετικών προβλέψεων του καταστατικού της Entersoft , αλλά και κατά τα ρητά αναφερόμενα στη Γνωστοποίηση Entersoft, το ήδη κατεχόμενο από τη Unity ποσοστό μετοχικού κεφαλαίου επί της Entersoft δεν της προσδίδει τη δυνατότητα άσκησης ελέγχου επί της εν λόγω επιχείρησης. . Βλ. και άρθρο 9 παρ. 2 του ν. 3959/2011 σύμφωνα με το οποίο «Οι διατάξεις της παρ. 1 δεν αποκλείουν την πραγματοποίηση δημόσιας προσφοράς, αγοράς ή ανταλλαγής, ή την απόκτηση στο πλαίσιο χρηματιστηριακών 1 3 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Της υποβολής της δημόσιας πρότασης αγοράς μετοχών είχε προηγηθεί στις 28.2.2024 η υπογραφή επιστολής πρόθεσης μεταξύ της Olympia και Rucio [μέσω της Imker Capital LPP, (εφεξής Imker Capital)] 4 και των δεκατριών βασικών μετόχων της Entersoft 5 , οι οποίοι κατείχαν συνολικά ποσοστό περίπου 53,73% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας μετά των συναφών δικαιωμάτων ψήφου. Mε την εν λόγω επιστολή οι εταιρίες εκδήλωναν την πρόθεσή τους για την απόκτηση του εν λόγω ποσοστού μετοχικού κεφαλαίου αλλά και του συνόλου των μετοχών της Entersoft και συμφωνούσαν σε μία περίοδο αποκλειστικής διαπραγμάτευσης για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των συμβαλλομένων μερών.
- Σε συνέχεια της ως άνω επιστολής, υπεγράφησαν στις 2.3.2024 μεταξύ των ίδιων εταιριών6 και έκαστου εκ των δεκατριών βασικών μετόχων της Entersoft έγγραφες Συμφωνίες Ανέκκλητων Δεσμεύσεων7, δυνάμει των οποίων, και υπό την προϋπόθεση της υποβολής δημόσιας πρότασης αγοράς μετοχών, έκαστος εκ των μετόχων δεσμεύτηκε ανέκκλητα και ανεπιφύλακτα, για την πώληση των μετοχών του στις Γνωστοποιούσες
- Ανεξαρτήτως του επιλεγέντος τρόπου πώλησης και μεταβίβασης των μετοχών, αυτή θα λάβει χώρα εντός της περιόδου αποδοχής της δημόσιας πρότασης αγοράς μετοχών, η οποία σε κάθε περίπτωση έπρεπε να εκκινήσει μέχρι τις 29.3.
- […]
- Μετά την ολοκλήρωση των μεταβιβάσεων και της δημόσιας πρότασης αγοράς μετοχών, οι Olympia και Rucio θα κατέχουν έμμεσα, κατ’ ελάχιστον, συνολικά ποσοστό […]% του μετοχικού κεφαλαίου και των συναφών δικαιωμάτων ψήφου της Entersoft και συνεπώς θα αποκτήσουν και θα ασκούν έλεγχο επί της εταιρίας
- συναλλαγών συμμετοχής που εξασφαλίζει τον έλεγχο μιας επιχείρησης, εφόσον οι πράξεις αυτές γνωστοποιούνται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, μέσα στην προθεσμία που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 6 και υπό τον όρο ότι ο αποκτών δεν ασκεί τα δικαιώματα ψήφου που συνδέονται με τους συγκεκριμένους τίτλους ή τα ασκεί μόνο για να διατηρήσει την πλήρη αξία της επένδυσής του και βάσει ειδικής άδειας, η οποία παρέχεται από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, σύμφωνα με την παρ. 3». 4 […], όπως επεξηγείται αναλυτικά στις υπ’ αριθ. πρωτ. 2839/13.5.2024, 3272/28.5.2024, 2637/30.4.2024 και 2580/26.4.2024 επιστολές παροχής στοιχείων των Μερών. Βλ. αναλυτικά κατωτέρω υπό ενότ. III. 1.
- 5 Βλ. σελ. 5 και 9 Πληροφοριακού Δελτίου και Παράρτημα Δ της υπ’ αριθ. πρωτ. 3272/28.5.2024 επιστολής παροχής στοιχείων των Μερών. 6 […], βλ. και τα σχετικώς αναφερόμενα στις υπ’ αριθ. πρωτ. 2839/13.5.2024 και 3272/28.5.2024 επιστολές παροχής στοιχείων των Μερών. 7 Βλ. σελ. 18 Γνωστοποίησης Entersoft και Παράρτημα Κ της υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 επιστολής παροχής στοιχείων των Μερών. 8 Βλ. σελ. 9 Πληροφοριακού Δελτίου και Παράρτημα Κ της υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 επιστολής παροχής στοιχείων των Μερών. 9 Ό.π. 10 Το πληροφοριακό δελτίο το οποίο είχε υποβληθεί στις 29.3.2024 στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς εγκρίθηκε στις 6.6.2024, η δε περίοδος αποδοχής εκκινεί στις 11.6.2024 και λήγει μετά την πάροδο 4 εβδομάδων, ήτοι στις 9.7.
- Βλ. τις υπ’αριθ. πρωτ. 3751/7.6.2024 και 3894/11.6.2024 επιστολές των Μερών. 11 Σε περίπτωση που, σε συνέχεια της δημόσιας πρότασης αγοράς μετοχών και μετά την ολοκλήρωση αυτής, δεν αποκτηθεί το σύνολο των μετοχών της Entersoft από τις Γνωστοποιούσες, αλλά έχει αποκτηθεί ποσοστό τουλάχιστον 90% του μετοχικού κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου της Entersoft, εντός τριών μηνών από τη λήξη της περιόδου αποδοχής της δημόσιας πρότασης, θα ασκηθεί από τις Γνωστοποιούσες το δικαίωμα εξαγοράς για την απόκτηση των υπολειπόμενων μετοχών της εταιρίας κατά τα ειδικότερα προβλεπόμενα στη σχετική νομοθεσία (άρθρο 27 Ν. 3461/2006 («Δικαίωμα εξαγοράς»). Βλ. σχετικά και όρο 1.5 Πληροφοριακού Δελτίου. Επιπρόσθετα, εφόσον μετά την ολοκλήρωση της εν λόγω διαδικασίας αποκτηθεί εντέλει το σύνολο 4 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Ως προς τη γνωστοποίηση της συναλλαγής της Softone, αυτή αφορά στη μεταβολή της ποιότητας του ελέγχου της εταιρίας από αρνητικό αποκλειστικό, των από κοινού ενεργουσών Rucio και Rocinante, σε κοινό με την Grey Squirrel. Ειδικότερα, οι Rucio, Rocinante και Grey Squirrel (100% θυγατρική της Olympia) δια του Συμφωνητικού SoftOne 2024 που συνήφθη μεταξύ τους 12 θα αποκτήσουν τον κοινό έλεγχο επί της SoftΟne. Κατά τα αναφερόμενα στο Συμφωνητικό SoftOne 2024, η Grey Squirrel, κατέχουσα ποσοστό 33,34%, και οι από κοινού ενεργούσες Rucio/ Rocinante, κατέχουσες ποσοστό 42,42%, συμφωνούν να ενεργούν από κοινού ως προς τη λήψη απόφασης επί στρατηγικής σημασίας θεμάτων, […]13.Η Softone, επί του παρόντος, τελεί υπό τον αρνητικό αποκλειστικό έλεγχο των από κοινού ενεργουσών Rucio και Rocinante, δυνάμει των σχετικών προβλέψεων του από 12.10.2021 Συμφωνητικού Μετόχων το οποίο έχει συναφθεί μεταξύ των μετόχων της SoftOne: Grey Squirrel, Rucio, Rocinante, Panwestern Holdings Limited και […] (εφεξής και «Συμφωνία Μετόχων SoftOne 2021)
- ΙΙ. ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ ΜΕΡΗ ΙΙ.
- UNITY HOLDING COMPANY ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
- Η Unity είναι εταιρία holding, η οποία συστάθηκε στις 19.3.2024 με έδρα στην Αττική, δεν έχει άμεσες ή έμμεσες συμμετοχές σε άλλες εταιρίες, πλην της επικείμενης στην Entersoft, και είναι κατά 100% θυγατρική της εταιρίας Verdalite
- Η Verdalite είναι εταιρία περιορισμένης ευθύνης, η οποία συστάθηκε στις 6.9.2022 με έδρα στη Λεμεσό Κύπρου και μέχρι σήμερα δεν έχει άλλες συμμετοχές, πλην της Unity. Ο έλεγχος επί της Verdalite ασκείται σήμερα από κοινού από τις Olympia και Rucio, κατά ποσοστό 50% έκαστη.
- Στο παρακάτω διάγραμμα απεικονίζεται η διάρθρωση ελέγχου της Unity16 (100%) του μετοχικού κεφαλαίου της Entersoft, οι γνωστοποιούσες θα επιδιώξουν τη διαγραφή των μετοχών της εταιρίας από το Χρηματιστήριο, βλ. ενδεικτικά σημείο 6 της από 10.6.2024 Ανακοίνωσης για την έγκριση και Δημοσίευση του Πληροφοριακού Δελτίου και έναρξη της περιόδου αποδοχής της υποχρεωτικής δημόσιας πρότασης της Unity προς τους μετόχους της Entersoft και όρους 1.1 και 1.5.2, σελ.16 και 33 Πληροφοριακού Δελτίου. 12 Προσκομισθέν ως Παράρτημα Η της Γνωστοποίησης SoftOne. 13 Βλ. σχετικά τον όρο 5 του Προοιμίου και το άρθρο 1 του Συμφωνητικού SoftOne 2024 προσκομισθέντος ως Παραρτήματος Η της Γνωστοποίησης SoftOne και αναλυτικά κατωτέρω υπό ενότ. III.1.
- 14 Προσκομισθέν ως Παράρτημα Θ της Γνωστοποίησης SoftOne. Οι μέτοχοι Grey Squirrel, Rucio, Rocinante, Panwestern Holdings Limited και […] κατέχουν συνολικά ποσοστό περίπου […]% του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου της SoftΟne. 15 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft (Τμήμα 2.1.2 και Παράρτημα Α). 16 Βλ. Πληροφοριακό Δελτίο της εταιρείας Unity προς τους μετόχους της Entersoft, το οποίο προσκομίζεται ως Παράρτημα Κ της Γνωστοποίησης Entersoft. 5 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΙΙ.
- RUCIO INVESTMENT S.a.r.l και RΟCINANTE INVESTMENTS S.a.r.l Rucio Investments S.a.r.l
- Η Rucio είναι εταιρία συμμετοχών, συσταθείσα στο Λουξεμβούργο στις 9.1.2013, […]. Στην Ελλάδα, η Rucio δραστηριοποιείται κυρίως στην αγορά προϊόντων (εφαρμογών) και υπηρεσιών λογισμικού για επιχειρήσεις μέσω της SoftOne, στην οποία συμμετέχει από το 2021 και επί της οποίας σήμερα ασκεί [μαζί με τη «συνδεδεμένη» με αυτή Rocinante] αρνητικό αποκλειστικό έλεγχο 17 . Απώτερη μητρική της Rucio είναι η Stichting Don Quixote, η οποία έχει συσταθεί σύμφωνα με το ολλανδικό δίκαιο και ελέγχεται από την οικογένεια Van Rappard
- Η Stichting Don Quixote ενεργεί ως απώτερη εταιρία συμμετοχών […]. Σύμβουλος επενδύσεων της Rucio Η Rucio έχει, επίσης, περιορισμένη παρουσία στην Ελλάδα μέσω της πώλησης των καλλυντικών προϊόντων με την επωνυμία Biologique Recherche και σε προϊόντα βιομηχανικού εξοπλισμού ξήρανσης που χρησιμοποιείται στη βιομηχανία κρέατος και επεξεργασίας ορυκτών, τα οποία εισάγονται στην Ελλάδα από την ολλανδική εταιρία Ventilex BV . 18 Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. πρωτ. 2839/13.5.2024 επιστολή παροχής στοιχείων, ο κ. Van Rappard κατέχει ποσοστό 39,6% επί της Stichting Don Quixote. Βλ. και σελ. 25 του Πληροφοριακού Δελτίου. […] Επομένως, όσον αφορά στη Rucio, αυτή ελέγχεται έμμεσα από την οικογένεια Van Rappard. Ο κ. Van Rappard είναι ο UBO της εταιρείας και ο μοναδικός διευθυντής. 17 6 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ είναι η Imker Capital, […]
- Το διοικητικό συμβούλιο της Rucio αποτελείται από τους […]. Τα ίδια ακριβώς φυσικά πρόσωπα συνθέτουν και το διοικητικό συμβούλιο της Rocinante. Rocinante Investments S.a.r.l
- Η Rocinante είναι εταιρία συμμετοχών, συσταθείσα στις 24.2.2011 στο Λουξεμβούργο και έχει παρουσία στην Ελλάδα μέσω της συμμετοχής της στη SoftOne από το
- Το μετοχικό της κεφάλαιο ανήκει κατά ποσοστό 100% στο μη κερδοσκοπικό ίδρυμα […]. Σημειώνεται ότι το ίδρυμα δεν έχει δικαιούχους καθώς, σύμφωνα με τους σκοπούς του, τα κέρδη επανεπενδύονται ή δωρίζονται σε φιλανθρωπικές δράσεις. Το ίδρυμα διοικείται από […] συμβούλιο, το οποίο, σύμφωνα με τους νόμους του Jersey, πρέπει να περιλαμβάνει ως εγκεκριμένο μέλος (qualified member) μια κανονιστικά ρυθμιζόμενη οντότητα, εν προκειμένω […] 20 , […]. Σύμβουλος επενδύσεων της Rocinante, όπως και της Rucio, είναι η Imker Capital 21 ενώ, όπως προαναφέρθηκε, το ΔΣ της αποτελείται από τα ίδια ακριβώς φυσικά πρόσωπα τα οποία συνθέτουν και το ΔΣ της Rucio
- Imker Capital LPP (Imker Capital)
- H Imker Capital, ως ιδρυτικός εταίρος, και οι Stichting Don Quixote (απώτερη μητρική της Rucio) και […] (κάτοχος του 100% του μετοχικού κεφαλαίου της Rocinante), ως επενδυτές εταίροι (αποκαλούμενες από κοινού μαζί με τον ιδρυτικό εταίρο οι Εταίροι), έχουν συστήσει μια ένωση προσώπων (partnership), […] (η Ένωση), με σκοπό τον εντοπισμό, τη διερεύνηση, αξιολόγηση, διαπραγμάτευση και διενέργεια επενδύσεων που συμφωνούνται από τους Εταίρους. Στην προκειμένη περίπτωση, η Imker Capital έχει δεσμευθεί, στο πλαίσιο της Ένωσης, να λειτουργεί ως σύμβουλος επενδύσεων στους επενδυτές εταίρους, οι οποίοι είναι οι απώτεροι μέτοχοι των Rucio και Rocinante, αντίστοιχα. Εφόσον οι προτάσεις γίνουν δεκτές, οι επενδύσεις υλοποιούνται μέσω της Rucio (από πλευράς της Stichting Don Quixote) ή/και μέσω της Rocinante ([…])23 και κατά τούτο αποτελεί ‘συνδετικό κρίκο’ για τη διαπίστωση της κοινής επενδυτικής πορείας και των Βλ Γνωστοποίηση Softone και Γνωστοποίηση Entersoft. Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. πρωτ. 3272/28.5.2024 απαντητική επιστολή, πρόκειται για δικηγορική εταιρία η οποία, στο πλαίσιο της επαγγελματικής της δραστηριότητας, παρέχει, έναντι αμοιβής, υπηρεσίες διακυβέρνησης […] Πρόκειται για υπηρεσία την οποία […] παρέχει σε πελάτη της, χωρίς η ίδια να αποκτά οποιοδήποτε οικονομικό συμφέρον επί της διαχείρισης της περιουσίας του ιδρύματος, και την οποία υπηρεσία δύναται να παρέχει και σε άλλες εταιρίες-πελάτες της, χωρίς αυτό να δημιουργεί σχέση ‘κοινού’ ελέγχου μεταξύ των πελατών της (δεν είναι, δηλαδή, συγκρίσιμο με την περίπτωση μετόχου με ελέγχουσες συμμετοχές σε περισσότερες εταιρίες, ο οποίος έχει οικονομικά συμφέροντα από τη διάθεση της περιουσίας αυτών). 21 Βλ. και Γνωστοποίηση SoftOne. 22 Βλ. Γνωστοποίηση SoftOne, υπ’ αριθ. πρωτ. 2637/30.4.2024 απαντητική επιστολή των Μερών και Παράρτημα Κ. 23 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 απαντητική επιστολή των Μερών. 19 20 7 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κοινών οικονομικών συμφερόντων των Rucio και Rocinante
- Το καθεστώς ιδιοκτησίας και ελέγχου της Rucio, η διάρθρωση του ελέγχου της Rocinante και η σχέση με την Imker Capital παρουσιάζονται διαγραμματικά25 κατωτέρω. […] ΙΙ.
- OLYMPIA GROUP LIMITED
- H Olympia συστάθηκε το 2005 και έχει έδρα στην Κύπρο. Αποτελεί τη μητρική εταιρία του διεθνούς επενδυτικού ομίλου Olympia (εφεξής «Όμιλος Olympia»). Ο Όμιλος Olympia δραστηριοποιείται, μέσω των θυγατρικών του, στους τομείς του λιανικού και ηλεκτρονικού εμπορίου, της ενέργειας, της διανομής, του λογισμικού και των εμπορικών ακινήτων (ανάπτυξη, επένδυση και διαχείριση ακινήτων). Στην αγορά επιχειρηματικού λογισμικού δραστηριοποιείται μέσω της SoftOne στην οποία συμμετέχει από το 2016 μέσω της, κατά 100% θυγατρικής της, Grey Squirrel Services Ltd με ποσοστό 33,34%, χωρίς δικαίωμα ελέγχου επ’ αυτής, μέχρι σήμερα
- Σύμφωνα με τα Μέρη27, ο έλεγχος επί του Ομίλου Olympia ασκείται ως εξής: το Folloe Trust αποτελεί ανέκκλητο εμπίστευμα διακριτικής ευχέρειας (irrevocable discretionary trust), και κατέχει, άμεσα και έμμεσα, την πλειοψηφία ([…]%) των μετοχών και δικαιωμάτων ψήφου του Ομίλου Olympia. Ακολούθως, η Rackham Trust Company S.A 28 , αλλοδαπό νομικό πρόσωπο, αποτελεί τον εμπιστευματοδόχο του Folloe Trust29,και ασκεί έμμεσα τον έλεγχο επί του Ομίλου Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 απαντητική επιστολή των Μερών. Βλ. Παράρτημα Π της Γνωστοποίησης Entersoft. 26 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft. Επίσης ο Όμιλος Olympia δραστηριοποιείται (α) στο λιανικό και ηλεκτρονικό εμπόριο προϊόντων τεχνολογίας, πολιτισμού, ψυχαγωγίας και οικιακών συσκευών, μέσω της αλυσίδας καταστημάτων υπό το εμπορικό σήμα Public στην Ελλάδα και στην Κύπρο. (β) στην παραγωγή και διανομή βιομηχανικών μπαταριών για τη βιομηχανία αποθήκευσης ενέργειας, μέσω της θυγατρικής εταιρίας με την επωνυμία «SUNLIGHT GROUP ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» (Sunlight) και των δικών της θυγατρικών, (γ) μέσω της Grey Squirrel, στην διανομή προϊόντων πληροφορικής υψηλής τεχνολογίας, καθώς και σε μπαταρίες, λαμπτήρες και οικιακές συσκευές, μέσω της εταιρίας με την επωνυμία «WESTnet DISTRIBUTION (ΓΟΥΕΣΤνετ ΝΤΙΣΤΡΙΜΠΙΟΥΣΙΟΝ) ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΝΟΜΩΝ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» (Westnet), με παρουσία στην Ελλάδα, στην Κύπρο και στην Πολωνία. Διευκρινίζεται ότι η Westnet δεν αναπτύσσει δικό της λογισμικό, ούτε διαθέτει λογισμικό εφαρμογών στο οποίο δραστηριοποιείται η Entersoft (δ) μέσω της Grey Squirrel, στις επενδύσεις ακίνητης περιουσίας (real estate). 27 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft. 28 Βλ. σελ. 9 και 25 του Πληροφοριακού Δελτίου και την υπ’ αριθ. πρωτ. 3272/28.5.2024 απαντητική επιστολή των Mερών, και Παράρτημα ΣΤ 29 Γενικότερα για το θεσμό του trust (εμπίστευμα), σημειώνονται τα εξής: «ο όρος trust αναφέρεται στις έννομες σχέσεις που δημιουργούνται από ένα πρόσωπο, τον ιδρυτή, με πράξη εν ζωή ή αιτία θανάτου, όταν περιουσιακά αντικείμενα τίθενται υπό τον έλεγχο του trustee για το συμφέρον ενός άλλου προσώπου, του beneficiary ή για την εκπλήρωση ενός σκοπού». Το εμπίστευμα είναι μια νομική συμφωνία υπό την οποία ένα άτομο ή μια εταιρεία, ο εμπιστευματοπάροχος (settlor), μεταφέρει περιουσιακά στοιχεία μέσα στο εμπίστευμα (trust) και ένα άλλο άτομο ή εταιρεία, ο εμπιστευματοδόχος (trustee) συμφωνεί να κρατά αυτά τα περιουσιακά στοιχεία στο όνομά του για όφελος άλλων ατόμων, των δικαιούχων (beneficiaries), με συγκεκριμένους όρους και συγκεκριμένες εξουσίες που ορίζονται στο έγγραφο του εμπιστεύματος (trust deed). Τα περιουσιακά στοιχεία είναι εγγεγραμμένα και ανήκουν στον εμπιστευματοδόχο και αυτός έχει τη νομική υποχρέωση να διατηρεί αυτά τα αντικείμενα και τα έσοδα που απορρέουν από αυτά υπέρ των δικαιούχων. Δηλαδή, κατά τη νομολογία, το εμπίστευμα είναι ιδιοκτησιακό δικαίωμα που αποκτά 24 25 8 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Olympia. ΙΙ.
- ENTERSOFT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΛΟFΙΣΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (Εταιρία-Στόχος Ι)
- Η Entersoft, είναι μητρική εταιρία του Ομίλου Entersoft, με έδρα στην Αττική και είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Δραστηριοποιείται στον ευρύτερο κλάδο της πληροφορικής και ειδικότερα στην αγορά υπηρεσιών (εφαρμογών) και υπηρεσιών λογισμικού για επιχειρήσεις (EAS). Παρέχει, είτε η ίδια είτε μέσω των θυγατρικών της, προϊόντα λογισμικού συστήματος επιχειρησιακού σχεδιασμού (Enterprise Resource Planning -ERP), λογισμικού διαχείρισης πελατειακών σχέσεων (Customer Relation Management -CRM) και λογισμικού διαχείρισης εφοδιαστικής αλυσίδας (Supply Chain Management -SCM) διαθέσιμα για εγκατάσταση σε τοπική υποδομή (on premise) ή στο cloud, με άδεια χρήσης ή και ως υπηρεσία Software as a Service (SaaS)
- Κατά την ημερομηνία υποβολής της Γνωστοποίησης, η Unity κατείχε ποσοστό 37,26% του συνολικού καταβεβλημένου κεφαλαίου και των δικαιωμάτων ψήφου επί της Entersoft. Ειδικότερα, επί της Entersoft, αρχικά κατείχε ποσοστό 33,58% η Verdalite, μητρική της Unity. Εν συνεχεία, η Verdalite συνέστησε την Unity και της μεταβίβασε το ποσοστό που κατείχε επί της εν λόγω εταιρίας. Σε συνέχεια της κατοχής από τη Verdalite άνω του 1/3 των δικαιωμάτων ψήφου επί της Entersoft, υπεβλήθη από μέρους της Unity, η οποία και αύξησε το ποσοστό που κατείχε στην Entersoft από 33,58% σε 37,26%, υποχρεωτική δημόσια πρόταση προς όλους τους κατόχους κοινών ονομαστικών, άυλων, μετά ψήφου μετοχών σύμφωνα με τον ν. 3461/2006, προκειμένου να αποκτήσει το σύνολο των μετοχών, οι οποίες αντιστοιχούν στο υπολειπόμενο ποσοστό 62,74% του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου και δικαιωμάτων ψήφου. ΙΙ.
- SOFTONE TECHNOLOGIES ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (Εταιρία-Στόχος ΙΙ)
- Η SoftOne ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 2002 και έχει έδρα στην Αττική. Τόσο η ίδια όσο και μέσω των θυγατρικών της δραστηριοποιείται στον κλάδο της πληροφορικής και, δη, στην αγορά προϊόντων (εφαρμογών) και υπηρεσιών λογισμικού για επιχειρήσεις στην Ελλάδα και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ειδικότερα, η SoftOne αναπτύσσει και διαθέτει λογισμικό συστήματος επιχειρησιακού σχεδιασμού ERP, λογισμικό διαχείρισης πελατειακών σχέσεων (CRM), και λογισμικό διαχείρισης ο εμπιστευματοδόχος, προκειμένου να διαχειριστεί την περιουσία των δικαιούχων προς όφελος αυτών. Άρα ο έλεγχος επί της περιουσίας του εμπιστεύματος ασκείται από τον εμπιστευματοδόχο, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση και διάθεση της περιουσίας σύμφωνα με τις επιθυμίες του ιδρυτή (settlor) και τον οργανισμό του εμπιστεύματος προς όφελος των ορισμένων από τον ιδρυτή δικαιούχων (beneficiaries)» Βλ. υπ’αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 30 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft. και την υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 9 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εφοδιαστικής αλυσίδας (SCM) διαθέσιμο για εγκατάσταση σε τοπική υποδομή (on premise) ή στο cloud, με άδεια χρήσης ή και ως υπηρεσία SaaS. Για λόγους πληρότητας αναφέρεται ότι η SoftOne δευτερευόντως μεταπωλεί ορισμένα προϊόντα λογισμικού τρίτων εταιριών, ωστόσο, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην Γνωστοποίηση SoftOne 31, η δραστηριότητα αυτή είναι πολύ περιορισμένη σε σχέση με τη συνολική της δραστηριότητα, η οποία συνίσταται στην πώληση των δικών της προϊόντων.
- Η τρέχουσα μετοχική σύνθεση της SoftOne είναι η ακόλουθη32 Μέτοχος Ποσοστό Rucio 21,21% Rocinante 21,21% Grey Squirrel Services Ltd 33,34% Panwestern Holdings Limited […]% Λοιποί Μέτοχοι […]% Σύνολο 100% Σύμφωνα με τα Μέρη, οι Rucio και Rocinante, ως ενιαία οικονομική οντότητα, ασκούν αρνητικό αποκλειστικό έλεγχο επί της Softone. Tον Οκτώβριο του 2021 οι δύο εταιρίες απέκτησαν συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο της SoftOne, μέσω της εξαγοράς μετοχών οι οποίες αντιπροσωπεύουν συνολικά ποσοστό περίπου 42,42%33 του μετοχικού κεφαλαίου.
- Το ΔΣ της εταιρίας απαρτίζεται34 από τους […]. Σύμφωνα με τα Μέρη35, οι […] είναι διορισμένοι από τις Rucio/Rocinante, οι […] έχουν διορισθεί από την Olympia και […] εκπροσωπεί την Panwestern Holdings Limited
- ΙΙΙ. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ III.
- ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΠΡΑΞΗΣ
- Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 2 του ν. 3959/2011, συγκέντρωση επιχειρήσεων πραγματοποιείται όταν προκύπτει μόνιμη μεταβολή του ελέγχου, μεταξύ άλλων, στην περίπτωση κατά την οποία ένα ή περισσότερα πρόσωπα που ελέγχουν ήδη τουλάχιστον μία επιχείρηση, ή μία ή περισσότερες επιχειρήσεις αποκτούν άμεσα ή έμμεσα τον έλεγχο του συνόλου ή τμημάτων μίας ή περισσοτέρων Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft. και Παράρτημα Σ της υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 απαντητικής επιστολής. Σύμφωνα με τα προσκομισθέντα στοιχεία τα τρία τελευταία έτη το ποσοστό των πωλήσεων αυτών ανήλθε σε μόλις […]%, […]% και […]% αντίστοιχα επί του συνόλου των πωλήσεων EAS της SoftOne. 32 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft. 33 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft (Τμήμα 2.1.2). 34 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 2637/30.4.2024 απαντητική επιστολή και υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 35 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft 36 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 απαντητική επιστολή των Μερών. 31 10 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ άλλων επιχειρήσεων με την αγορά τίτλων ή στοιχείων του ενεργητικού, με σύμβαση ή με άλλο τρόπο. Ειδικότερα, συγκέντρωση υφίσταται εφόσον με την εκάστοτε υπό εξέταση πράξη επέρχεται μόνιμη μεταβολή ως προς τα (φυσικά ή νομικά) πρόσωπα που ασκούν έλεγχο ή ως προς την ποιότητα του ελέγχου που ασκείται επί της εταιρίας - στόχου.
- Έλεγχο συνιστά η δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη δραστηριότητα μιας επιχείρησης, ενώ όσον αφορά τα μέσα απόκτησης ελέγχου στο άρθρο 5 παρ. 3 του ν.3959/2011 ορίζεται ότι ο έλεγχος δύναται να απορρέει μεταξύ άλλων από δικαιώματα ή συμβάσεις που παρέχουν την δυνατότητα καθοριστικής επίδρασης στη σύνθεση, στις συσκέψεις ή στις αποφάσεις των οργάνων μίας επιχείρησης, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών πραγματικών ή νομικών συνθηκών.
- Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 5 του ν. 3959/2011, η δημιουργία κοινής επιχείρησης που εκπληρώνει μόνιμα όλες τις λειτουργίες μιας αυτόνομης οικονομικής ενότητας αποτελεί συγκέντρωση κατά την έννοια του εν λόγω άρθρου
- Συνεπώς, οι προϋποθέσεις οι οποίες πρέπει να πληρούνται προκειμένου η δημιουργία κοινής επιχείρησης να συνιστά συγκέντρωση είναι: α) η άσκηση κοινού ελέγχου από τις μητρικές εταιρίες και β) η κοινή επιχείρηση να εκπληρώνει μόνιμα όλες τις λειτουργίες μίας αυτόνομης οικονομικής ενότητας, ήτοι να είναι λειτουργικά, και επομένως οικονομικά, αυτόνομη από επιχειρησιακή άποψη.
- Ο έλεγχος μπορεί να είναι αποκλειστικός ή κοινός. Αποκλειστικός έλεγχος αποκτάται de jure38 ή/και de facto εάν μία και μόνη επιχείρηση μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά μια άλλη επιχείρηση, είτε όταν η αποκλειστικά ελέγχουσα επιχείρηση έχει την εξουσία να καθορίζει τις στρατηγικές εμπορικές αποφάσεις της αποκτώμενης επιχείρησης, είτε όταν ένας μόνο μέτοχος είναι σε θέση να προβάλει αρνησικυρία στις στρατηγικές αποφάσεις μιας επιχείρησης, αλλά δεν έχει, από μόνος του, την εξουσία να επιβάλει τις εν λόγω αποφάσεις (αρνητικός αποκλειστικός έλεγχος)
- Η μετάβαση από τον αποκλειστικό στον κοινό έλεγχο θεωρείται ότι αποτελεί συγκέντρωση διότι μεταβάλλεται η ποιότητα του ελέγχου της ελεγχόμενης επιχείρησης, αφενός λόγω απόκτησης κοινού ελέγχου το πρώτον από μια νέα επιχείρηση και αφετέρου λόγω μεταβολής της κατάστασης για την μέχρι τότε ελέγχουσα επιχείρηση από αποκλειστικό σε κοινό έλεγχο επί της ελεγχόμενης επιχείρησης
- Βλ. ενδεικτικά Ε.Α. 694/2019, παρ.
- Ο αποκλειστικός έλεγχος αποκτάται de jure (σε νομική βάση), όταν η επιχείρηση αποκτά την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου μιας εταιρίας, μέσω συμβατικών διατάξεων, περιεχόμενων π.χ. στο καταστατικό της ή σε συμφωνητικό μετόχων. 39 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας, παρ.
- 40 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας, παρ. 83 και παρ. 86, στην οποία αναφέρεται ότι η υφιστάμενη μέτοχος στο μέλλον θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα ενός ή περισσοτέρων άλλων ελεγχόντων μετόχων, και είναι υποχρεωμένη να συνεργάζεται σε μόνιμη βάση με τον νέο μέτοχο, ενώ προηγουμένως, σε περίπτωση αποκλειστικού ελέγχου, μπορούσε να καθορίζει μόνη της τη στρατηγική συμπεριφορά της ελεγχόμενης επιχείρησης. 37 38 11 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Κοινός έλεγχος υφίσταται όταν δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ή πρόσωπα έχουν τη δυνατότητα να ασκούν από κοινού αποφασιστική επιρροή σε μια άλλη επιχείρηση. Ως αποφασιστική επιρροή με την έννοια αυτή νοείται, κατά κανόνα, η εξουσία αναστολής ενεργειών που καθορίζουν την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά μιας επιχείρησης. Ο κοινός έλεγχος χαρακτηρίζεται από τη δυνατότητα δημιουργίας αδιεξόδου, λόγω της εξουσίας ενός ή περισσοτέρων μητρικών επιχειρήσεων να απορρίπτουν τις προτεινόμενες στρατηγικές αποφάσεις 41 . Ως εκ τούτου, οι μέτοχοι πρέπει να καταλήξουν σε μια από κοινού συνεννόηση για τον καθορισμό της εμπορικής πολιτικής της κοινής επιχείρησης και πρέπει να συνεργασθούν 42 . Η σαφέστερη μορφή κοινού ελέγχου υπάρχει όταν τα δικαιώματα ψήφου στην κοινή επιχείρηση ανήκουν εξίσου σε δύο μόνο μητρικές επιχειρήσεις. Στην περίπτωση αυτή, δεν είναι αναγκαίο να υπάρχει συμφωνία μεταξύ τους
- Κοινός έλεγχος υφίσταται και όταν οι μειοψηφούντες μέτοχοι έχουν πρόσθετα δικαιώματα, τα οποία τους επιτρέπουν την άσκηση αρνησικυρίας επί αποφάσεων, που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική στρατηγική συμπεριφορά της κοινής επιχείρησης. Τα δικαιώματα αρνησικυρίας μπορεί να προβλέπονται στο καταστατικό της κοινής επιχείρησης ή σε συμφωνία μεταξύ των επιχειρήσεων ή προσώπων που ασκούν τον κοινό έλεγχο (συμφωνίες μετόχων). Μπορεί, δε, να προκύπτουν από την ειδική πλειοψηφία που απαιτείται για τις αποφάσεις της γενικής συνέλευσης ή του διοικητικού συμβουλίου, στο βαθμό που οι ιδρυτικές επιχειρήσεις εκπροσωπούνται στο εν λόγω συμβούλιο
- Τα ως άνω δικαιώματα αρνησικυρίας, τα οποία συνήθως συνεπάγονται κοινό έλεγχο, αφορούν σε αποφάσεις και θέματα, όπως ο προϋπολογισμός, το επιχειρηματικό σχέδιο, σημαντικές επενδύσεις ή ο διορισμός των ανώτερων διοικητικών στελεχών. Επιπλέον, για την Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας, παρ. 65 και νομολογία στην οποία παραπέμπει. Βλ. ΕΑ 626/2016, παρ. 110 και Ε.Α. 694/2019 παρ.
- Βλ. ενδεικτικά αποφάσεις Ε.Επ. Μ.409- ABB/RENAULT AUTOMATION, παρ. 6 (η ύπαρξη κοινού ελέγχου θεμελιώθηκε στην ανάγκη ύπαρξης ομοφωνίας στο ΔΣ σε θέματα βασικά όπως ο διορισμός διευθύνοντος συμβούλου, η αποδοχή του προϋπολογισμού, η έγκριση δανείων και επενδύσεων) και COMP/M.4191-THALES/DCN, παρ. 9, στην οποία ο έλεγχος θεωρήθηκε κοινός λόγω απαιτούμενης ομοφωνίας επί του προϋπολογισμού και του τριετούς πλάνου. 42 Βλ. και υπόθεση T-282/02, Cementbouw Handel, σκ. 42, 52 και
- Σημειώνεται ότι μόνο η δυνατότητα άσκησης της επιρροής αυτής και η απλή ύπαρξη των δικαιωμάτων αρνησικυρίας είναι αρκετή, χωρίς να είναι ανάγκη να αποδειχθεί ότι αυτός που αποκτά κοινό έλεγχο στην κοινή εταιρία θα ασκήσει πραγματικά την αποφασιστική του επιρροή. Για την ύπαρξη κοινού ελέγχου, δεν πρέπει να παρέχεται αποφασιστική ψήφος σε μία μόνο από τις μητρικές επιχειρήσεις, δεδομένου ότι αυτό θα οδηγούσε σε αποκλειστικό έλεγχο της επιχείρησης που διαθέτει την αποφασιστική ψήφο. Ωστόσο, μπορεί να υπάρχει κοινός έλεγχος, εφόσον η αποφασιστική αυτή ψήφος μπορεί να ασκηθεί μόνο μετά από διαβήματα διαιτησίας και προσπάθειες συνδιαλλαγής σε πολύ περιορισμένο πεδίο ή αν η χρήση της αποφασιστικής ψήφου ενεργοποιεί δικαίωμα πώλησης που συνεπάγεται σοβαρή οικονομική επιβάρυνση ή εάν η αμοιβαία αλληλεξάρτηση των ιδρυτικών εταιριών θα καθιστούσε απίθανη την χρήση αυτής της αποφασιστικής ψήφου, βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας, παρ.
- 43 Ωστόσο, τυχόν υφιστάμενη επίσημη συμφωνία πρέπει να είναι συνεπής προς την αρχή της ισότητας μεταξύ των μητρικών επιχειρήσεων, ορίζοντας, για παράδειγμα, ότι καθεμία δικαιούται να έχει τον ίδιο αριθμό εκπροσώπων στα διαχειριστικά όργανα και ότι κανένα από τα μέλη δεν έχει αποφασιστική ψήφο, βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας, παρ.
- 44 Βλ. Ε.Α. 587/2014, 694/2019, παρ. 76, ενδεικτικά απόφαση Ε.Επ. IV/M.970 - TKS/ITW Signode/ Titan, παρ. 9, Ε.Επ. IV/M.1471- STATOIL/ICA/JV, παρ. 8-
- 41 12 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ άσκηση του κοινού ελέγχου δεν απαιτείται να έχουν οι επιχειρήσεις εξουσία άσκησης αποφασιστικής επιρροής στην καθημερινή λειτουργία της επιχείρησης
- Για την απόκτηση κοινού ελέγχου ο μειοψηφών μέτοχος δεν απαιτείται να έχει όλα τα προαναφερθέντα δικαιώματα αρνησικυρίας. Αρκεί και η ύπαρξη ορισμένων μόνο ή ακόμα και ενός από τα δικαιώματα αυτά. Κατά πόσον αυτό ισχύει ή όχι εξαρτάται από το συγκεκριμένο περιεχόμενο του ίδιου του δικαιώματος αρνησικυρίας, καθώς και από τη σημασία που έχει στο πλαίσιο της συγκεκριμένης επιχειρηματικής δραστηριότητας της κοινής επιχείρησης
- Εν προκειμένω, οι γνωστοποιηθείσες πράξεις αφορούν α) στην έμμεση απόκτηση κοινού ελέγχου από τις Olympia και Rucio και άμεσα από την Unity επί της Εntersoft και β) στην απόκτηση κοινού ελέγχου από τις Rucio, Rocinante και Grey Squirrel επί της Softone, η οποία προηγουμένως τελούσε υπό τον αρνητικό αποκλειστικό έλεγχο των από κοινού ενεργουσών Rucio και Rocinante. Συνεπώς, πρόκειται για μεταβολή της ποιότητας του ελέγχου επί των Εταιριών – Στόχων, η οποία συνεπάγεται την δημιουργία κοινών επιχειρήσεων, μεταβολή και απόκτηση που λαμβάνει χώρα δυνάμει του πλέγματος των ανωτέρω συμφωνιών. Ως εκ τούτου, προκειμένου να αξιολογηθεί εάν υφίσταται συγκέντρωση, δέον να εξετασθεί αφενός η ύπαρξη του κοινού ελέγχου επί των Entersoft και Softone και αφετέρου η ύπαρξη λειτουργικής και οικονομικής αυτονομίας των εταιριών – στόχων έναντι των μητρικών τους, καθώς και η σύνδεση μεταξύ των εν λόγω πράξεων, τα οποία και εξετάζονται κατωτέρω. ΙΙΙ.1.1 ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΛΛΗΛΕΝΔΕΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ
- Δύο ή περισσότερες πράξεις μπορούν να θεωρηθούν ότι έχουν ενιαίο χαρακτήρα και συνεπώς συνιστούν μια μόνη συγκέντρωση, εφόσον είναι αλληλένδετες. Αλληλένδετες θεωρούνται δύο ή περισσότερες πράξεις, εφόσον συνδέονται κατά τρόπο ώστε η μία δεν θα είχε πραγματοποιηθεί χωρίς την άλλη και ο έλεγχος αποκτάται από την ίδια ή τις ίδιες επιχειρήσεις 47 . Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Κανονισμό Συγκεντρώσεων: «…αντιμετωπίζονται ως ενιαία συγκέντρωση οι πράξεις οι οποίες είναι στενά συναφείς υπό την έννοια ότι συνδέονται υπό όρους ή λαμβάνουν τη μορφή μιας σειράς πράξεων σε τίτλους, που πραγματοποιούνται εντός ευλόγως βραχείας προθεσμίας»
- Η εκτίμηση περί του ενιαίου χαρακτήρα των πράξεων αποσκοπεί στον προσδιορισμό, με βάση τις πραγματικές περιστάσεις κάθε συγκεκριμένης περίπτωσης και με σκοπό να αναζητηθεί η Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας, παρ.
- Ό.π. παρ.
- 47 Βλ. σημεία 36 επ. και ιδίως 36, 38,41, 43 και 44 της Κωδικοποιημένης Ανακοίνωσης Δικαιοδοσίας. 48 Προοίμιο σημ. 20 Κανονισμού Συγκεντρώσεων 139/2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («Κανονισμός Συγκεντρώσεων») (ΕΕ 29.01.2004 L 024/1). 45 46 13 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ οικονομική πραγματικότητα στην οποία στηρίζονται οι πράξεις, του οικονομικού σκοπού που επιδιώκουν τα μέρη, εξετάζοντας- εφόσον υπάρχουν πολλές νομικά διακριτές συναλλαγές-, αν οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις ήταν διατεθειμένες να πραγματοποιήσουν κάθε μία συναλλαγή χωριστά ή αν, αντιθέτως, κάθε συναλλαγή αποτελεί απλώς ένα στοιχείο μίας πολυπλοκότερης πράξης, χωρίς την οποία η σχετική πράξη δεν θα είχε πραγματοποιηθεί από τα μέρη
- Ουσιώδες εννοιολογικό στοιχείο των πράξεων αυτών και της κρίσης περί του ενιαίου χαρακτήρα τους είναι οι πράξεις αυτές να συνδέονται μεταξύ τους υπό όρους, ήτοι να υφίσταται μεταξύ τους αμοιβαία αλληλεξάρτηση, έτσι ώστε καμία από τις πράξεις δεν θα λάμβανε χώρα χωρίς τις άλλες, στη βάση και του οικονομικού σκοπού που επιδιώκουν τα μέρη. Ο ενιαίος χαρακτήρας των πράξεων διαπιστώνεται, συνήθως, όταν αυτές συνδέονται de jure, δηλαδή, όταν οι ίδιες οι συμφωνίες συνδέονται μεταξύ τους με αμοιβαίους όρους, ή de facto, δηλαδή στη βάση των ειδικότερων περιστάσεων που συντρέχουν και επιτρέπουν να συναχθεί, από οικονομικής άποψης, η κατ’ ανάγκη αλληλεξάρτηση των πράξεων μεταξύ τους σε πραγματική βάση50,
- Περαιτέρω και προκειμένου να αντιμετωπισθούν ως ενιαία συγκέντρωση θα πρέπει ο έλεγχος να αποκτάται εντέλει από την ίδια επιχείρηση ή επιχειρήσεις
- Δεδομένης και της, κατά τα αμέσως κατωτέρω, επικαλούμενης και από τα Μέρη στενής συνάφειας μεταξύ των γνωστοποιηθεισών πράξεων, καθώς και της εξάρτησης της συγκέντρωσης SoftOne από τη συγκέντρωση Entersoft, δέον όπως εξετασθεί η πλήρωση των ως άνω προϋποθέσεων για το χαρακτηρισμό αυτών ως αλληλένδετων. Επί της απαιτούμενης αλληλεξάρτησης μεταξύ των πράξεων
- Η εξάρτηση της συγκέντρωσης SoftOne από τη συγκέντρωση Entersoft προκύπτει de jure, εκ του Βλ. υπόθεση Τ-282/02 Cementboum κατά Επιτροπής, σκ. 106 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση, παρ. 39 και 43 επόμενες. Βλ. επίσης Levy, Nicholas, European Merger Control Law: A Guide to the Merger Regulation, 2023, παρ 5.04 και Gotz Dauz and Christofer Jones, EU Competition Law, Mergers and Acquisitions, Claeys & Casteels, second ed, 2.96, 2.97, 2.
- 51 Βλ. συναφώς την απόφαση M. 4338- CINVEN/ WARBURG PINCUS/ CASEMA/ MULTICABEL, παρ. 6-9, στην οποία οι συναλλαγές θεωρήθηκαν αλληλένδετες για τους ακόλουθους, μεταξύ άλλων, λόγους: Ο συμβατικός όρος προέβλεπε ότι η απόκτηση του κοινού ελέγχου από την Cinven επί της Multikabel τελούσε υπό τον όρο της άνευ όρων (δεσμεύσεων) έγκρισης της κοινής απόκτησης της Casema από την Cinven και την Warburg Pincus από την αρμόδια αρχή ανταγωνισμού και της συναφούς δυνατότητας άμεσης ολοκλήρωσής της . Δηλαδή μετά την έγκριση της ως άνω κοινής απόκτησης, τα ίδια μέρη έπρεπε να προχωρήσουν τη συναλλαγή Mutlikabel. Δεύτερον, η νομική αυτή προϋπόθεση αντανακλούσε τους οικονομικούς λόγους για τους οποίους τα μέρη προχώρησαν σε αυτές τις συναλλαγές. Οι γνωστοποιούσες επικαλούνταν συνέργειες κυρίως αναφορικά με λειτουργικά έξοδα και έξοδα δικτύου , η φύση του ελέγχου που θα ασκούνταν από τις γνωστοποιούσες θα ήταν η ίδια και για τις δύο συναλλαγές, ενώ επιπλέον οι δύο εταιρίες – στόχοι δραστηριοποιούνταν στις ίδιες προϊοντικές αγορές καθώς προσέφεραν τον ίδιο τύπο υπηρεσιών . Βλ. επίσης την M. 2926 – EQT / H&R/ DRAGOGO, παρ. 8-12, στην οποία οι συναλλαγές κρίθηκαν αλληλένδετες, καθώς συνδέονταν με νομική προϋπόθεση τιθέμενη στα σχετικά συμβατικά κείμενα, η οποία βασιζόταν στους οικονομικούς λόγους των συναλλαγών, ενώ για τον βασικό μέτοχο της Dragoco, αποτελούσε μη διαπραγματεύσιμη προϋπόθεση της συναλλαγής η απόκτηση της H&R από την EQT προκειμένου η τελευταία να αποκτήσει την Dragoco . Στην εν λόγω απόφαση, συνεκτιμήθηκαν και οι χρηματοδοτικής φύσεως συνθήκες , καθώς και το γεγονός της ταυτόχρονης ολοκλήρωσης των συναλλαγών . 52 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας, παρ. 41 και
- 49 50 14 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ γεγονότος ότι σχετικός όρος περιλαμβάνεται ρητά στο Συμφωνητικό SoftOne 2024 53 . […]. Αντίστροφος όρος δεν έχει τεθεί στη σχετική συναλλαγή και τα σχετικά έγγραφα που αφορούν στην απόκτηση της Entersoft, καθώς η εν λόγω συναλλαγή διενεργείται μέσω υποχρεωτικής δημόσιας πρότασης αγοράς μετοχών και δεν επιτρέπεται εκ του νόμου η ύπαρξη αιρέσεων, πλην όσων αφορούν σε τυχόν χορηγήσεις διοικητικών αδειών
- Περαιτέρω, η σύνδεση και η στενή συνάφεια μεταξύ των δύο συναλλαγών αναγνωρίζεται ρητά από τα ίδια τα Μέρη, τα οποία αναφέρουν ότι οι δύο γνωστοποιηθείσες συναλλαγές «εκφράζουν και αντικατοπτρίζουν συνδυαστικά την πρόθεση και συμφωνία των γνωστοποιούντων μερών [ήτοι, αφενός της Olympia Group Ltd, επικεφαλής του Ομίλου Olympia […], και, αφετέρου, των «συνδεδεμένων», για τους σκοπούς δικαίου του ανταγωνισμού, επιχειρήσεων Rucio Investment Sarl και Rocinante Investments Sarl] για επέκταση της συν- επένδυσής τους και κοινής δραστηριοποίησής τους στην αγορά λογισμικού στην Ελλάδα και το εξωτερικό»
- Την πρόθεση αυτή επικαλούνται ως στρατηγικό και οικονομικό λόγο για την πραγματοποίηση της συγκέντρωσης Softone 56 , στο πλαίσιο δε της συνάφειας μεταξύ των πράξεων, τα Μέρη αιτήθηκαν τη συνεξέταση των δύο συναλλαγών
- […]
- Τα ανωτέρω εξάλλου επιβεβαιώνονται και από ένα σύνολο εσωτερικών εγγράφων των Μερών αναφορικά με τις σκοπούμενες συναλλαγές, από τα οποία προκύπτει η πρόθεσή τους για τη δημιουργία μιας κοινής δομής των δύο εταιριών, SoftOne και Entersoft, και ενός διεθνούς παίκτη ERP, […]59, […]. […]60, […]. […]
- […]
- […]63 […]
- Από τα προαναφερόμενα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι οι εν λόγω συναλλαγές συνδέονται αμοιβαία ως προς την οικονομική πραγματικότητα στην οποία στηρίζονται, ήτοι τελούν σε σχέση αλληλεξάρτησης μεταξύ τους σε οικονομική βάση.
- Ως προς τη χρονική σύνδεση μεταξύ των δύο πράξεων, σημειώνεται, ότι πέραν της χρονικής εγγύτητας των αναφερθέντων εσωτερικών εγγράφων κατά το σχεδιασμό των υπό εξέταση συναλλαγών, τα οποία συνηγορούν υπέρ της θεώρησης των γνωστοποιηθεισών συγκεντρώσεων ως μίας πράξης, υφίσταται και χρονική εγγύτητα μεταξύ της από 2.3.2024 συμφωνίας Ανέκκλητων Βλ. Παράρτημα Η της Γνωστοποίησης SoftOne. Βλ. άρθρο 22 του Ν. 3461/2006 και υπ’ αριθ. πρωτ. 2637/30.4.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 55 Βλ. Γνωστοποίηση SoftOne. 56 Βλ. Γνωστοποίηση SoftOne. 57 Βλ. Γνωστοποίηση SoftOne. 58 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 2637/30.4.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 59 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 και υπ’ αριθ. πρωτ. 2886/14.5.2024 επιστολές παροχής στοιχείων. 60 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 2839/13.5.2024 και την υπ’ αριθ. πρωτ. 3272/28.5.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 61 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 2839/13.5.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 62 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2839/13.5.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 63 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2839/13.5.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 64 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 53 54 15 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Δεσμεύσεων για την απόκτηση της Entersoft (και της σε συνέχεια αυτής από 29.3.2024 Ανακοίνωσης για την υποβολή δημόσιας πρότασης αγοράς μετοχών της Entersoft) και της σύναψης του από 4.4.2024 ιδιωτικού συμφωνητικού μεταξύ των Rucio, Rocinante και Grey Squirrel για την απόκτηση του κοινού ελέγχου επί της SoftOne, η οποία εξάλλου θα ολοκληρωθεί μόνο εφόσον εγκριθεί η απόκτηση της Entersoft από την Ε.Α. Συνεπώς και η ολοκλήρωση των εν λόγω συναλλαγών θα λάβει χώρα σε άμεση χρονική σύνδεση μεταξύ τους.
- Συνοψίζοντας, εκ των ανωτέρω προκύπτει de facto αλληλεξάρτηση των εν λόγω συναλλαγών καθώς αυτές αποτελούν μέρος ενός ενιαίου και συνολικού επιχειρηματικού σχεδίου, το οποίο σκοπό έχει την επέκταση της δραστηριοποίησης των Μερών στην αγορά λογισμικού στην Ελλάδα και το εξωτερικό με τη δημιουργία ενός διεθνούς παίκτη ERP. Όπως αποτυπώνεται σε όλα τα εσωτερικά έγγραφα που αφορούν στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση των συναλλαγών, αυτές αποτελούν τα δύο διακριτά τμήματα μιας ενιαίας συναλλαγής, η οποία σκοπό έχει εντέλει οι δύο εταιρίες να αποτελέσουν μία ενιαία επιχειρηματική οντότητα δραστηριοποιούμενη στην αγορά του επιχειρηματικού λογισμικού υποκείμενη υπό τον κοινό έλεγχο των Γνωστοποιουσών. Κατά συνέπεια, πληρούται το κριτήριο του αλληλένδετου χαρακτήρα τους. Επί της ταυτότητας των Μερών
- Όπως προαναφέρθηκε, στις υπό εξέταση συναλλαγές, οι αποκτώσες επιχειρήσεις είναι: α) στη Γνωστοποίηση Entersoft, η Unity, η οποία είναι εξ ολοκλήρου θυγατρική της Verdalite, η οποία Verdalite ελέγχεται από κοινού65 από τις Rucio και τον Όμιλο Olympia, και β) στη Γνωστοποίηση SoftOne, η Grey Squirrel, η οποία είναι εξ ολοκλήρου θυγατρική του Ομίλου Olympia και οι Rucio/ Rocinante ενεργούσες από κοινού. Ως εκ τούτου, υφίσταται ταυτότητα προσώπων σε επίπεδο Ομίλου Olympia. Ως προς την ταυτότητα προσώπων σε επίπεδο ομίλου για τις εταιρίες Rucio και Rocinante, λεκτέα είναι τα ακόλουθα:
- Κατά δήλωση των Μερών, οι εταιρίες Rucio/ Rocinante αποτελούν συνδεδεμένες επιχειρήσεις και κατά τούτο ενιαία οικονομική οντότητα. Και αυτό διότι, μολονότι μη συνδεόμενες μεταξύ τους με σχέση μητρικής -θυγατρικής και μη έχουσες την ίδια μετοχική σύνθεση, αποτελούν, ωστόσο, νομικά πρόσωπα, τα οποία συνδέονται με την διαχείριση της προσωπικής περιουσίας της […] μέσω της ένωσης […]. Την εν λόγω ένωση έχουν συστήσει τα ιδρύματα Stichting Don Quixote και […] (στα οποία ανήκουν αντίστοιχα οι Rucio και Rocinante) με την Imker Capital, η οποία και ενεργεί ως σύμβουλος επενδύσεων των εν λόγω οργανισμών
- Περαιτέρω, οι Rucio/ Rocinante έχουν Επί του κοινού ελέγχου επί της Verdalite και κατ’ αποτέλεσμα και επί της Entersoft, βλ. κατωτέρω υπό ενότ. III.1.
- 66 Κατά τα αναλυτικώς παρατιθέμενα στην Ενότητα «Συμμετέχοντα Μέρη». Βλ. συναφώς και τη σελ. 7 της Γνωστοποίησης Entersoft. 65 16 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κοινή έδρα 67 , ενώ και τα μέλη του ΔΣ τους συμπίπτουν απόλυτα 68 , γεγονός το οποίο, όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά οι Γνωστοποιούσες, «εξασφαλίζει ακριβώς την ευθυγράμμιση των αποφάσεων ΔΣ των δύο εταιριών». Ειδικότερα, τα Μέρη αναφέρουν ότι, εφόσον οι προτάσεις της Imker Capital γίνουν δεκτές από τις Rucio και Rocinante, οι επενδύσεις υλοποιούνται μέσω της Rucio (από πλευράς της Stichting Don Quixote) ή/και μέσω της Rocinante ([…]) 69 . Χαρακτηριστικό παράδειγμα της κοινής δράσης των δύο εταιριών είναι το γεγονός ότι για τις υπό κρίση συναλλαγές τα αντίστοιχα ΔΣ συνεδρίασαν την ίδια ακριβώς ημέρα, με την ίδια σύνθεση και υιοθέτησαν παρόμοιες αποφάσεις
- Αντίστοιχα και οι συνεδριάσεις και αποφάσεις ΔΣ των δύο εταιριών για τη συμμετοχή τους στη SoftOne, επί της οποίας, όπως προαναφέρθηκε, ασκούν αρνητικό αποκλειστικό έλεγχο, λαμβάνουν χώρα την ίδια ημέρα σε διαδοχικές συνεδριάσεις με τη συμμετοχή των ίδιων ακριβώς προσώπων 71 . Είναι ομοίως χαρακτηριστικό ότι τόσο την από 28.2.2024 επιστολή προθέσεως όσο και τις από 2.3.2024 Συμφωνίες Ανέκκλητων Δεσμεύσεων με τους μετόχους της SoftOne δεν τις υπογράφει η Rucio, αλλά η Imker Capital, στοιχείο το οποίο, επίσης, καταδεικνύει την αντιμετώπιση των Rucio και Rocinante ως ενιαίας οντότητας, η οποία ενεργεί μέσω της Imker Capital αλλά και, κατά δήλωση των Μερών, την άμεση σχέση μεταξύ των συναλλαγών και τη θεώρησή τους ως μίας ενιαίας συναλλαγής.
- Ομοίως τα Μέρη αναφέρουν ότι «οι Rucio και Rocinante ως «συνδεδεμένες» επιχειρήσεις, προχώρησαν σε από κοινού επένδυση στη SoftOne και κατέστησαν, από κοινού, ο μεγαλύτερος μέτοχος μειοψηφίας αυτής, στο πλαίσιο δε της συμφωνίας μετόχων […] δεσμεύονται να ενεργούν από κοινού ως ενιαία οντότητα έναντι των υπολοίπων μετόχων
- Συγκεκριμένα, η λειτουργία των Rucio και Rocinante ως ενιαίας οντότητας εμφαίνεται στη Συμφωνία Μετόχων SoftOne 2021 και το περιεχόμενο αυτής73, καθώς το αποκτηθέν από αυτές ποσοστό αναφέρεται συνολικά και όχι για Βλ. σελ. 4 Γνωστοποίησης SoftOne. Βλ. σελ. 7 Γνωστοποίησης Entersoft και σελ. 12 Γνωστοποίησης SoftOne, την υπ’αριθ. πρωτ. 2637/30.4.2024 επιστολή παροχής στοιχείων για τη Γνωστοποίηση SoftOne, και τα προσκομισθέντα με την εν λόγω επιστολή ως Παράρτημα Κ αποσπάσματα από το Μητρώο Εμπορίου και Εταιριών του Λουξεμβούργου με τη σύνθεση ΔΣ αυτών. 69 Βλ. και υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 και 2637/30.4.2024 επιστολές παροχής στοιχείων. 70 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 επιστολή παροχής στοιχείων. 71 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3268/28.5.2024 και 3272/28.5.2024 επιστολές παροχής στοιχείων. 72 Βλ. Γνωστοποίησης Entersoft, ομοίως Γνωστοποίησης SoftOne, καθώς και τις υπ’αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 και 3268/28.5.2024 επιστολές παροχής στοιχείων των Μερών. Βλ. επίσης τη δήλωση των Γνωστοποιουσών ότι οι δύο εταιρίες λειτουργούν ως «ενιαίο σχήμα», που περιλαμβάνεται στις υπ’ αριθ. πρωτ. 3268/28.5.2024 και 3272/28.5.2024 επιστολές παροχής στοιχείων των μερών για τις Γνωστοποιήσεις SoftOne και Entersoft αντίστοιχα ενώ συναφώς αναφέρουν ότι ««Πρόκειται, επομένως, για εταιρίες οι αποφάσεις επί της στρατηγικής εμπορικής πολιτικής των οποίων λαμβάνονται από τα διοικητικά τους συμβούλια, τα οποία αποτελούνται από ακριβώς τα ίδια φυσικά πρόσωπα. Κατά τούτο, οι Rucio και Rocinante θα πρέπει να θεωρούνται ως «συνδεδεμένες» επιχειρήσεις που, για τους σκοπούς του δικαίου του ανταγωνισμού, υπάγονται υπό κοινό καθεστώς ελέγχου και αντιμετωπίζονται ενιαία […]. Καίτοι, δηλαδή, δεν έχουν σχέση μητρικής – θυγατρικής και δεν έχουν ίδια μετοχική σύνθεση, οι εταιρίες Rucio και Rocinante θεωρούνται ως «συνδεδεμένες» επιχειρήσεις και, ως εκ τούτου, αντιμετωπίζονται ως ενιαία οντότητα για τους σκοπούς του δικαίου του ανταγωνισμού.» 73 Προσκομισθείσα ως Παράρτημα Θ της Γνωστοποίησης SoftOne. 67 68 17 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εκάστη ξεχωριστά στο Προοίμιο της Συμφωνίας74, ενώ ρητά αναφέρεται στους όρους αυτής ότι λογίζονται ως ένας μέτοχος75, αναφερόμενος ως «Imker», όπως άλλωστε από κοινού ως «Imker» αναφέρονται και στο Συμφωνητικό Softone
- Στο πλαίσιο, δε, του κατεχόμενου από αυτές ποσοστού μετοχικού κεφαλαίου επί της SoftOne, υπολογιζομένου αθροιστικά, διορίζουν […] μέλη στο ΔΣ της SoftOne. Αντίθετα, σε περίπτωση που οι Rucio και Rocinante δεν ήθελε θεωρηθούν ως ενιαία οντότητα αλλά ανεξάρτητοι μέτοχοι, θα δικαιούνταν να διορίσουν από […] ΔΣ η κάθε μία, βάσει του κατεχόμενου ποσοστού της κάθε μίας στην Softone αλλά και βάσει των προβλέψεων της Συμφωνίας Μετόχων SoftOne 202176, και όχι […] όπως συμβαίνει εν προκειμένω.
- Ως εκ τούτου, λαμβάνοντας υπόψιν τους οικονομικούς δεσμούς και τα κοινά συμφέροντα των εν λόγω εταιριών μέσω της Imker Capital, τα κοινά μέλη ΔΣ, τους δεσμούς κάθε μίας με την […], και κατά τούτο θεωρούμενων των Rucio και Rocinante, κατά τα ανωτέρω και κατά δήλωση των Μερών, ως ενιαίας οντότητας, υφίσταται ταυτότητα προσώπων και για τις εν λόγω εταιρίες και κατά συνέπεια υφίσταται ταυτότητα προσώπων και για τις δύο συναλλαγές Entersoft και Softone. Συμπέρασμα
- Ενόψει των ανωτέρω, ήτοι της χρονικής εγγύτητας μεταξύ των δύο συναλλαγών, της εντός του περιγραφόμενου οικονομικού πλαισίου εξάρτησης, κατά τα ως άνω, κάθε συναλλαγής από την άλλη και της ταυτότητας μεταξύ των εταιριών οι οποίες αποκτούν τον κοινό έλεγχο επί των Entersoft και SoftOne σε επίπεδο ομίλου, οι εν λόγω πράξεις θεωρούνται αλληλένδετες, επιφέρουν μεταβολή στη διάρθρωση της αγοράς ως σύνολο πράξεων και αντιμετωπίζονται ως μία ενιαία συγκέντρωση. Σε κάθε περίπτωση η από κοινού εξέταση των συναλλαγών αποτέλεσε και ρητό αίτημα των Γνωστοποιουσών, ακριβώς λόγω της συνάφειας μεταξύ αυτών και του ενιαίου σχεδιασμού τους
- Πράγματι η συνεξέταση των εν λόγω συναλλαγών78 κρίνεται σκόπιμη ακριβώς λόγω της συνάφειας μεταξύ τους και της αναγκαιότητας συνολικής θεώρησης των σχετικών, με τις υπό κρίση συναλλαγές, αγορών και αξιολόγησης των επιπτώσεων των πράξεων σε αυτές
- III.1.2 ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
- Ακολούθως εξετάζεται η απόκτηση κοινού ελέγχου επί της Entersoft και επί της SoftOne. […] Παράρτημα Θ της υπ’ αριθ. πρωτ. 2839/13.5.2024 επιστολής παροχής στοιχείων για τη Γνωστοποίηση Entersoft. 75 Βλ. όρο 3.1 της Συμφωνίας Μετόχων SoftOne
- 76 Καθώς σύμφωνα με τον όρο 3.1 της Συμφωνίας Μετόχων SoftOne 2021 οι μέτοχοι με ποσοστό από […] έως […] διορίζουν από […] ΔΣ. 77 Βλ. Γνωστοποίηση SoftOne. 78 Βλ. άρθρο 21 (παρ. 1) του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΕΑ (ΦΕΚ Β 1790/21.3.2023) «Η Επιτροπή μπορεί αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτημα του Εισηγητή ή της Γενικής Διεύθυνσης ή των μερών να διατάξει τη συνεκδίκαση ή το χωρισμό υποθέσεων που έχουν εισαχθεί ενώπιόν της, εφόσον αυτό κρίνεται σκόπιμο για οποιοδήποτε διαδικαστικό ή ουσιαστικό λόγο». 79 Με το υπ’ αριθ. 29/23.05.2024 πρακτικό της Ολομέλειας, έγινε δεκτό το αίτημα συνεξέτασης. 74 18 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Απόκτηση κοινού ελέγχου επί της Entersoft
- Εν προκειμένω, οι μετοχές επί της Entersoft θα αποκτηθούν από την Unity, η οποία μετά την ολοκλήρωση της συναλλαγής, ακόμη και στην περίπτωση που η δημόσια πρόταση αγοράς μετοχών δεν γίνει δεκτή από κανέναν άλλο μέτοχο της εταιρίας παρά μόνον από όσους έχουν δεσμευθεί με τις από 2.3.2024 συμφωνίες ανέκκλητων δεσμεύσεων, θα αποκτήσει ποσοστό μετοχών τουλάχιστον […]%, δυνάμει, δε, του εν λόγω ποσοστού θα κατέχει την (σχεδόν απόλυτη) πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου της Entersoft και συναφώς τον έλεγχο επί αυτής. H Unity αποτελεί εξ ολοκλήρου θυγατρική εταιρία της Verdalite. Η εν λόγω εταιρία ελέγχεται από τις εταιρίες Olympia και Rucio, κατά ποσοστό 50% έκαστη. Η κατοχή του εν λόγω ποσοστού από καθεμία εκ των ανωτέρω αναφερόμενων εταιριών αποτελεί την σαφέστερη περίπτωση κοινού ελέγχου80 και προσδίδει κοινό έλεγχο επί της Verdalite. Σύμφωνα με το καταστατικό της Verdalite, οι αποφάσεις τόσο στο πλαίσιο του ΔΣ όσο και στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης λαμβάνονται με πλειοψηφία των συμβούλων, ενώ οι σύμβουλοι εκλέγονται από τη ΓΣ, με τη σύμφωνη γνώμη και των δύο μετόχων, ο δε Πρόεδρος εκλέγεται από τους Συμβούλους. Επομένως, το ΔΣ της εταιρίας θα αποτελείται πάντα κατά 50% από μέλη της Olympia και κατά 50% από μέλη της Rucio ενώ δεν υφίσταται επί του παρόντος οποιαδήποτε συμφωνία για την περαιτέρω ρύθμιση των σχέσεων μεταξύ των μετόχων
- Επί τη βάσει των ανωτέρω, ήτοι της κατοχής από εκάστη εκ των εταιριών- μετόχων της Verdalite, Olympia και Rucio, ποσοστού 50% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας και του διορισμού των μελών ΔΣ της εταιρίας εξ ημισείας από τις μετόχους, υφίσταται κοινός έλεγχος της Olympia και Rucio επί της Verdalite και εμμέσως, μέσω της Unity, επί της Entersoft. Απόκτηση κοινού ελέγχου επί της SoftOne
- H SoftOne τελεί επί του παρόντος υπό τον αρνητικό αποκλειστικό έλεγχο των Rucio/ Rocinante, όπως προκύπτει από τη Συμφωνία Μετόχων SoftOne 2021, η οποία συνήφθη μεταξύ των μετόχων Grey Squirrel, Rucio, Rocinante, Panwestern Holdings Limited, και του […], ήτοι μετόχων εκπροσωπούντων σχεδόν το σύνολο του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας, καθώς και – των εκ τρίτου συμβαλλομένων- […] και της SoftOne, προκειμένου να καθοριστούν το γενικό πλαίσιο και οι αρχές της συνεργασίας τους καθώς και τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις τους
- Ειδικότερα, οι Rucio/ Rocinante, οι οποίες, όπως αναλύεται ανωτέρω, λειτουργούν ως ενιαία οντότητα έναντι της SoftOne, κατά τις ρητές προβλέψεις της Συμφωνίας Μετόχων SoftOne 2021, Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας, παρ.
- Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft και τις υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.47.2024 και 2839/13.5.2024 επιστολές παροχής στοιχείων των Μερών. 82 Βλ. σημείο 4, σελ. 2 της Συμφωνίας Μετόχων SoftOne 2021, προσκομισθείσα ως Παράρτημα Θ της Γνωστοποίηση SoftOne. 80 81 19 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κατέχουν από κοινού 42,42% του μετοχικού κεφαλαίου83, ποσοστό το οποίο τους δίνει το δικαίωμα διορισμού […] μελών στο ΔΣ της εταιρίας, κατά τα προβλεπόμενα στον όρο 3 της Συμφωνίας Μετόχων SoftOne
- Ο εν λόγω όρος προβλέπει το δικαίωμα διορισμού […] μελών στο ΔΣ της εταιρίας σε κάθε μέτοχο το ποσοστό του οποίου υπερβαίνει το […]% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας84 και υπό την τρέχουσα μετοχική σύνθεση της SoftOne, το ΔΣ της εταιρίας είναι 8μελές. Εκτός από τις Rucio/ Rocinante δικαίωμα διορισμού […] μελών στο ΔΣ της SoftOne έχει και η Grey Squirrel, ενώ η Panwestern διορίζει […] και ένα μέλος είναι ο Διευθύνων Σύμβουλος.
- Πέραν της κατά τα ως άνω σύνθεσης, κρίσιμο στοιχείο είναι ο τρόπος λήψης αποφάσεων από το ΔΣ, ως προς το οποίο προβλέπεται συνήθης απαρτία και απόλυτη πλειοψηφία, εκτός από τις ακόλουθες δύο περιπτώσεις: α) […] 85 και β) […] οι οποίες λαμβάνονται με απλή απαρτία των μελών και απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών, υπό την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον ένα από τα μέλη που έχει υποδείξει η Imker Capital (Rucio/ Rocinante)86 παρίσταται και ψηφίζει υπέρ. Ως εκ τούτου, δυνάμει της σχετικής πρόβλεψης, οι Rucio/ Rocinante, ως ενεργούσες από κοινού, μολονότι δεν μπορούν να επιβάλλουν θετικά τη λήψη μιας απόφασης (καθώς δεν διαθέτουν το απαιτούμενο μετοχικό κεφάλαιο ή σχετικά δικαιώματα), καθίστανται εντούτοις ο μοναδικός μέτοχος ο οποίος έχει δικαίωμα αρνησικυρίας επί ζητημάτων στρατηγικής σημασίας και μπορούν να εμποδίσουν τη λήψη αποφάσεων επί των εν λόγω ουσιωδών ζητημάτων, ασκώντας κατά τούτο αρνητικό αποκλειστικό έλεγχο επί της SoftOne. Επί του κοινού ελέγχου επί της SoftOne μετά τη συγκέντρωση
- Μετά την ολοκλήρωση της συγκέντρωσης, οι από κοινού ενεργούσες Rucio/ Rocinante και η Grey Squirrel θα ασκούν κοινό έλεγχο επί της SoftOne βάσει του Συμφωνητικού SoftOne 2024, το οποίο συνήφθη μεταξύ τους. Ειδικότερα, οι από κοινού ενεργούσες Rucio/Rocinante και η Grey Squirrel συμφωνούν να ενεργούν από κοινού […]87 υποδεικνύοντας στα διοριζόμενα εξ αυτών μέλη του ΔΣ της SoftOne να ενεργούν σε συνεννόηση με αυτές και να ψηφίζουν σύμφωνα με τις κοινές εντολές και οδηγίες που λαμβάνουν από αυτές. Ομοίως, σε περίπτωση αδιεξόδου και παραπομπής του θέματος στη ΓΣ, οι αποφάσεις τους στο πλαίσιο της ΓΣ θα λαμβάνουν χώρα κατόπιν συνεννόησης και από κοινού απόφασης.
- Ως εκ τούτου, συνεπεία των εν λόγω προβλέψεων περί συναπόφασης από τις Rucio/ Rocinante και Grey Squirrel επί […], τα οποία εμπίπτουν στα στρατηγικής σημασίας ζητήματα88 και αφορούν Βλ. Συμφωνία Μετόχων SoftOne
- Βλ. όρο 3.1 Συμφωνίας Μετόχων SoftOne
- 85 Βλ. Συμφωνία Μετόχων SoftOne 2021 και την υπ’ αριθ. πρωτ. 2637/30.4.204 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 86 Βλ. όρο 3.
- της Συμφωνίας Μετόχων SoftOne
- […] 87 Βλ. σημείο 5 του Προοιμίου του Συμφωνητικού SoftOne 2024, καθώς και τον όρο 1 και ειδικότερα τον όρο 1.
- 88 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας, παρ. 65,
- 83 84 20 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ στην επιχειρηματική λειτουργία της SoftOne, παρέπεται ότι υφίσταται μεταβολή στην ποιότητα ελέγχου επί της SoftOne και ότι η εταιρία θα τελεί υπό τον κοινό έλεγχο των Rucio/ Rocinante και Grey Squirrel. Συμπέρασμα
- Λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω ανάλυση, οι υπό κρίση πράξεις συνιστούν συγκέντρωση επιχειρήσεων κατά το άρθρο 5 του ν. 3959/
- III.1.3 ΕΠΙ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ ΙΙΙ.1.3.1 Λειτουργική αυτονομία της Entersoft
- Η Entersoft αποτελεί ήδη υφιστάμενη από το 2002, αυτόνομα λειτουργούσα εταιρία δραστηριοποιούμενη στην αγορά λογισμικού για επιχειρήσεις (EAS) 89 , οι μετοχές της είναι εισηγμένες και διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών, διαθέτει επαρκείς πόρους και προσωπικό για τη λειτουργία της, καθώς και επαρκή πελατειακή βάση για την ομαλή, απρόσκοπτη και αυτόνομη πρόσβαση και παρουσία στην αγορά στην οποία δραστηριοποιείται, και μετά την υπό κρίση συναλλαγή 90 . Όπως εξάλλου σημειώνουν τα Μέρη, και αναφέρεται και στο Πληροφοριακό Δελτίο, μετά την απόκτηση της Entersoft δεν θα επέλθει αλλαγή στην επιχειρηματική στρατηγική και τους στόχους της εταιρίας, ούτε, καταρχήν, θα προβούν σε αλλαγή της σύνθεσης του ΔΣ της, ούτε σε μεταβολές στο υφιστάμενο προσωπικό και τους ανώτατους διευθυντές της
- Σημειώνεται εξάλλου ότι η δραστηριότητά της είναι διακριτή και δεν συνδέεται με την δραστηριοποίηση των έμμεσα μητρικών της, Rucio και Olympia, με εξαίρεση την δραστηριοποίησή τους μέσω της SoftOne, ενώ επί του παρόντος και προ της πραγματοποίησης των υπό κρίση συναλλαγών δεν υφίσταται οποιαδήποτε εμπορική σχέση μεταξύ των εταιριών Entersoft και Softone. Περαιτέρω, η Entersoft δεν συναλλάσσεται επί του παρόντος με τις μητρικές της εταιρίες και δεν υφίσταται μεταξύ τους σχέση πελάτη – προμηθευτή, […]
- Τέλος, η εταιρία θα εξακολουθήσει να λειτουργεί σε μόνιμη βάση, όπως καταδεικνύεται και από το γεγονός ότι αρχική διάρκειά της είναι τα 50 έτη
- ΙΙΙ. 1.3.2 Λειτουργική αυτονομία της SoftOne Όταν αποκτάται κοινός έλεγχος επί υφιστάμενης επιχείρησης που ήδη δραστηριοποιείται στην αγορά και εκπληρώνει όλες τις λειτουργίες ενός ανεξάρτητου προμηθευτή, το κριτήριο της λειτουργικής αυτονομίας κατά κανόνα πληρούται, έτσι και σε Levy, Nicholas, European Merger Control Law: A Guide to the Merger Regulation, 2023, παρ 5.12 [1] [a]. 90 Βλ. την υπ’αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 91 Βλ. όρο 1.4 του Πληροφοριακού Δελτίου. 92 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 93 Βλ. άρθρο 4 του Καταστατικού της με δυνατότητα παράτασης της διάρκειας με απόφαση ΓΣ. 89 21 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Αντίστοιχα και η SoftOne αποτελεί ήδη υφιστάμενη από το 2002 αυτόνομα λειτουργούσα εταιρία δραστηριοποιούμενη στην αγορά EAS. Διαθέτει επαρκείς πόρους και προσωπικό για τη λειτουργία της, καθώς και επαρκή πελατειακή βάση για την ομαλή, απρόσκοπτη και αυτόνομη πρόσβαση και παρουσία στην αγορά στην οποία δραστηριοποιείται
- Η δραστηριότητά της είναι διακριτή και δεν συνδέεται με τη δραστηριοποίηση των μητρικών της, Rucio/Rocinante και Grey Squirrel, εξαιρουμένης μόνον της υφιστάμενης πελατειακής σχέσης μεταξύ της SoftOne και των εταιριών […], μελών του Ομίλου Olympia (μέλος του οποίου αποτελεί και η Grey Squirrel). Εντούτοις, εν προκειμένω οι […] αποτελoύν δύο μόνον πελάτες της SoftOne, η οποία διαθέτει ευρεία πελατειακή βάση ενώ σε κάθε περίπτωση η εμπορική τους συνεργασία λαμβάνει χώρα με όρους αγοράς και όχι με προνομιακούς όρους, και ως εκ τούτου, η λειτουργία της SoftOne δεν εξαρτάται σε καμία περίπτωση από τις πωλήσεις της στις μητρικές εταιρίες
- Τέλος, η SoftOne λειτουργεί και θα λειτουργεί σε μόνιμη βάση, καθώς, πέραν της πρόσβασής της στους απαιτούμενους πόρους, η εταιρία έχει συσταθεί για αόριστη διάρκεια
- ΙΙΙ.
- ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ Ε.Α.
- Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011, όπως ισχύει, μια συγκέντρωση πρέπει να γνωστοποιείται στην Ε.Α. όταν α) ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση κατά το άρθρο 10 ανέρχεται στην παγκόσμια αγορά σε τουλάχιστον 150 εκατομμύρια ευρώ και β) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμιά χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 15 εκατομμυρίων ευρώ στην ελληνική αγορά. Σύμφωνα, δε, με το άρθρο 6 παρ. 3 του ν. 3959/2011, υποχρέωση γνωστοποίησης συντρέχει: α) όταν οι συγκεντρώσεις συνίστανται σε συγχώνευση κατά την έννοια της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 5 ή σε απόκτηση κοινού ελέγχου κατά την έννοια της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 5, από κοινού από τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στις πράξεις αυτές· ή β) σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, από το πρόσωπο ή η επιχείρηση που αποκτά τον έλεγχο στο σύνολο ή σε τμήματα μιας ή περισσότερων επιχειρήσεων.
- Για τον καθορισμό της αρμοδιότητας, ως συμμετέχουσες επιχειρήσεις θεωρούνται οι επιχειρήσεις που μετέχουν σε μια συγκέντρωση. Σύμφωνα με την Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας «…..Διαφορετική είναι η κατάσταση όταν οι επιχειρήσεις αποκτούν για πρώτη φορά από κοινού έλεγχο επί προϋπάρχουσας επιχείρησης ή δραστηριότητας. Στην περίπτωση αυτή, ως συμμετέχουσες επιχειρήσεις θεωρούνται, αφενός, καθεμιά από τις επιχειρήσεις που αποκτούν κοινό έλεγχο και, αφετέρου, η προϋπάρχουσα αποκτώμενη επιχείρηση ή δραστηριότητα97». Στην υπό κρίση περίπτωση, Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2637/30.04.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 και 2637/30.4.02024 επιστολές παροχής στοιχείων των Μερών. 96 Βλ. άρθρο 4 του Καταστατικού. 97 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας, παρ.
- 94 95 22 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ α) η Unity άμεσα και οι Rucio και Όμιλος Olympia έμμεσα θα αποκτήσουν από κοινού έλεγχο επί της προϋπάρχουσας εταιρίας Entersoft και β) οι Rucio, Roccinante και Grey Squirrel θα αποκτήσουν από κοινού έλεγχο επί της προϋπάρχουσας εταιρίας SoftOne. Ως εκ τούτου οι ως άνω εταιρίες θεωρούνται συμμετέχουσες στην υπό κρίση συγκέντρωση.
- Περαιτέρω, σύμφωνα με την Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας, προκειμένου να εξεταστεί κατά πόσον καλύπτονται τα κατώτερα όρια γνωστοποίησης που καθορίζονται στη νομοθεσία, όταν μια επιχείρηση που συμμετέχει σε μια συγκέντρωση ανήκει σε όμιλο επιχειρήσεων, τότε δεν λαμβάνεται υπόψη μόνο ο κύκλος εργασιών της συγκεκριμένης επιχείρησης, αλλά ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων εκείνων με τις οποίες η συμμετέχουσα επιχείρηση διατηρεί δεσμούς, οι οποίοι συνίστανται στα δικαιώματα ή τις εξουσίες που απαριθμούνται στο άρθρο 5, παράγραφος 4 του Κανονισμού (ΕΚ) 139/2004 [και οι οποίοι ταυτίζονται με αυτά που απαριθμούνται στο άρθρο 10, παράγραφος 4 του ν. 3959/2011]
- Σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία, τα οποία προσκόμισαν οι Γνωστοποιούσες, υπολογισθέντα κατά το άρθρο 10 του ν.3959/2011, οι κύκλοι εργασιών των συμμετεχουσών για το έτος 2023 είναι οι κάτωθι: Κύκλος εργασιών 2023 (σε €) Επωνυμία εταιρίας/ομίλου Ελληνική Αγορά Παγκόσμια Αγορά […] […] […] […] […]99 […] […] […] […] […] Entersoft SoftOne Rucio/Rocinante Rackham Trust Company (Όμιλος Olympia) Συμμετέχουσες επιχειρήσεις (Σύνολο)
- Βάσει των προαναφερόμενων κύκλων εργασιών καταρχήν πληρούνται τα ποσοτικά όρια που τίθενται με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3959/2011 ενώ η γνωστοποιηθείσα πράξη δεν έχει ενωσιακή διάσταση, καθώς δεν πληρούνται τα κατώφλια του κύκλου εργασιών του άρθρου 1 παρ. 2 και 3 του Κανονισμού ΕΚ 139/
- Ενόψει των ανωτέρω, οι παρούσες γνωστοποιήσεις υποβάλλονται αρμοδίως ενώπιων της Ε.Α. III.
- ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΔΕΚΤΟΥ, ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΗΚΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ 98 99 Βλ. Κωδικοποιημένη Ανακοίνωση Δικαιοδοσίας, παρ.
- […]. 23 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Τόσο η υπόχρεη προς γνωστοποίηση Unity, ως προς τη συγκέντρωση Entersoft, όσο και οι υπόχρεες προς γνωστοποίηση Rucio, Rocinante και Grey Squirrel, ως προς τη συγκέντρωση SoftOne, υπέβαλαν εμπροθέσμως τα αντίστοιχα έντυπα γνωστοποίησης. Με τις ως άνω γνωστοποιήσεις συνυποβλήθηκε το προβλεπόμενο-επί ποινή απαραδέκτου- στο άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 3959/2011 παράβολο και έλαβαν χώρα οι προβλεπόμενες δημοσιεύσεις. Κατά συνέπεια, οι εν λόγω γνωστοποιήσεις θεωρούνται εμπρόθεσμες και παραδεκτές. Οι γνωστοποιήσεις, μετά από συμπλήρωση του φακέλου με τα στοιχεία που αιτήθηκε η Υπηρεσία από τις Γνωστοποιούσες, κατέστησαν πλήρεις και προσήκουσες στις 3.6.
- Σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 3 του ν. 3959/2011, η προθεσμία έκδοσης απόφασης της Ε.Α. επί των γνωστοποιηθεισών συγκεντρώσεων παρέρχεται στις 4.7.
- ΙV. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ- ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ100 IV.1 Η ΑΓΟΡΑ EAS ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟ-ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ
- Σύμφωνα με πάγια πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (εφεξής και «Ε.Επ»), η προϊοντική αγορά λογισμικού για επιχειρήσεις (Business Software) διακρίνεται σε λογισμικό υποδομής συστημάτων (System Infrastructure Software) και λογισμικό εφαρμογών (Application Software), με το τελευταίο να καλύπτει ανάγκες επιχειρησιακού σχεδιασμού, εκτέλεσης αποφάσεων ή και συνεργασίας εντός ενός οργανισμού. Το λογισμικό εφαρμογών διακρίνεται περαιτέρω μεταξύ εφαρμογών όπως επεξεργασία κειμένου και υπολογιστικά φύλλα (εφαρμογές προσωπικής παραγωγικότητας – personal productivity applications) και λογισμικό εφαρμογών για επιχειρήσεις (Enterprise Application Software - EAS)
- Σε σειρά αποφάσεών της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προχωρήσει σε εξέταση περαιτέρω διάκρισης της ευρύτερης αγοράς EAS στις επιμέρους υπο-αγορές λογισμικού, αφήνοντας, ωστόσο, στην πλειονότητά τους, το ζήτημα της ακριβούς οριοθέτησής της ανοικτό
- Ειδικότερα οι σχετικές ενδεχόμενες υποαγορές της ευρύτερης αγοράς EAS οι οποίες έχουν κατά καιρούς εξεταστεί είναι οι υποαγορές, i) λογισμικού συστήματος επιχειρησιακού σχεδιασμού (Enterprise Resource Planning -ERP), ii) λογισμικού διαχείρισης πελατειακών σχέσεων (Customer Relation Προκειμένου να συλλεγούν τα απαραίτητα στοιχεία για την αξιολόγηση των υπό κρίση πράξεων, η Υπηρεσία απευθύνθηκε με επιστολές παροχής στοιχείων σε ανταγωνιστές και πελάτες των συμμετεχουσών, στις υπό εξέταση πράξεις, εταιριών. Ειδικότερα, στάλθηκαν επιστολές παροχής στοιχείων σε 63 εταιρίες οι οποίες δραστηριοποιούνται στον κλάδο των προϊόντων (εφαρμογών) και υπηρεσιών λογισμικού για επιχειρήσεις EAS καθώς και σε 19 εταιρίες, οι οποίες αποτελούν, σύμφωνα με τις Γνωστοποιούσες, τους μεγαλύτερους πελάτες των εταιριών-στόχων. 101 Βλ. ενδεικτικά Απόφαση Ε.Επ M.3216– Oracle/Peoplesoft
(2004), παρ. 15 και M.8984-HG/Vista/Allocate, παρ. 15. Η αγορά λογισμικού για επιχειρήσεις (business software) είναι διακριτή από την αγορά λογισμικού για ιδιώτες (Consumer Software). 102 Βλ. ενδεικτικά Απόφαση Ε.Επ M.9447-Hitachi/ABB,παρ. 78, Μ.7334-Oracle/Micros,παρ. 14, M. 8984 HG/Vista/Allocate,παρ. 21, M.4987-IBM/Cognos,παρ. 14, M.5128-Nordic Capital /TietoEnator,παρ.16, M.10709/ Partners Group/ Forterro,παρ. 21.Βλ. όμως και Απόφαση ΕΕπ Μ.3216/ Oracle – Peoplesoft, 100 24 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Management -CRM), iii) λογισμικού διαχείρισης εφοδιαστικής αλυσίδας (Supply Chain Management -SCM),
- iv)λογισμικού διαχείρισης σχέσεων με προμηθευτές (Supplier Relationship Management, SRM),
- v)λογισμικού διαχείρισης κύκλου ζωής προϊόντος (Product Lifecycle Management, PLM) και
- vi)λογισμικού Business Analytics (BA). 63. Εν προκειμένω η υπό εξέταση πράξη αφορά στον κλάδο των προϊόντων (εφαρμογών) και υπηρεσιών λογισμικού για επιχειρήσεις (EAS), στον οποίο δραστηριοποιούνται η SoftOne και η Entersoft. Η ευρύτερη αγορά προϊόντων (εφαρμογών) και υπηρεσιών λογισμικού για επιχειρήσεις (EAS) περιλαμβάνει τα εξής προϊόντα 103: α) Λογισμικό συστήματος επιχειρησιακού σχεδιασμού (Enterprise Resource Planning-ERP) 64. Το λογισμικό ERP είναι μια σουίτα ολοκληρωμένων εφαρμογών που βοηθά τους οργανισμούς να διαχειρίζονται και να αυτοματοποιούν όλες τις λειτουργίες της επιχείρησης, με απώτερο σκοπό την αύξηση της επιχειρησιακής απόδοσης. Αυτό επιτυγχάνεται με την ορθολογικότερη οργάνωση και αξιοποίηση δεδομένων και πόρων της επιχείρησης (ανθρώπινου δυναμικού, υλικού, οικονομικών πόρων κ.λπ.). Η αγορά αυτή περιλαμβάνει, επομένως, λύσεις που επιτρέπουν τη βέλτιστη χρήση των πόρων της επιχείρησης (ανθρώπινο δυναμικό, περιουσιακά στοιχεία, οικονομικά στοιχεία). Ο πρωταρχικός στόχος ενός συστήματος ERP είναι να παρέχει μια κεντρική βάση δεδομένων που επιτρέπει την απρόσκοπτη ροή πληροφοριών μεταξύ όλων των επιχειρηματικών λειτουργιών, βελτιώνοντας την αποδοτικότητα, την παραγωγικότητα και τη λήψη αποφάσεων. Σύμφωνα και με την Ε.Επ, τα βασικά χαρακτηριστικά και οι λειτουργίες του λογισμικού ERP περιλαμβάνουν εφαρμογές διαχείρισης ανθρώπινων πόρων (Human Capital Management, HCM), εφαρμογές χρηματοοικονομικής διαχείρισης (Financial Management System, FMS) και εφαρμογές διαχείρισης έργων (Enterprise Project Management, EPM). β) Λογισμικό διαχείρισης πελατειακών σχέσεων (Customer Relation Management-CRM) 65. Το CRM αποτελεί λύση λογισμικού που διευκολύνει μια εταιρεία κατά την αλληλεπίδρασή της με τους πελάτες της (υφιστάμενους και δυνητικούς) καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του πελάτη. Περιλαμβάνει εφαρμογές που αυτοματοποιούν τις λειτουργίες της επιχείρησης που έχουν σχέση με τον πελάτη (πωλήσεις, μάρκετινγκ, εξυπηρέτηση και υποστήριξη πελατών, τηλεφωνικά κέντρα και όλες τις διαδικασίες που σχετίζονται με την αυτοματοποίηση των πωλήσεων, όπως επεξεργασία παραγγελιών, διαχείριση επαφών, ανταλλαγή δεδομένων, παρακολούθηση και έλεγχος αποθεμάτων, παρακολούθηση παραγγελιών, πρόβλεψη και ανάλυση πωλήσεων κ.λπ.). 103 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft. 25 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ γ) Λογισμικό διαχείρισης σχέσεων με προμηθευτές (Supplier Relationship ManagementSRM) 66. Το SRM είναι ένα εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για να βοηθά τους οργανισμούς να διαχειρίζονται τις αλληλεπιδράσεις, τις συμβάσεις και τις συνολικές σχέσεις τους με τους προμηθευτές, περιλαμβανομένων λειτουργιών όπως η επιλογή προμηθευτών, η παρακολούθηση και αξιολόγηση επιδόσεων, η παρακολούθηση χρονοδιαγραμμάτων παράδοσης και η επίλυση τυχόν ζητημάτων που ανακύπτουν από τη συμβατική σχέση. Το SRM αποτελεί μέρος του ευρύτερου συστήματος προγραμματισμού επιχειρησιακού σχεδιασμού (ERP) και επικεντρώνεται στον εξορθολογισμό και στη βελτιστοποίηση της διαδικασίας προμηθειών. δ) Λογισμικό διαχείρισης εφοδιαστικής αλυσίδας (Supply Chain Management- SCM) 67. Το λογισμικό SCM περιλαμβάνει εφαρμογές που αυτοματοποιούν τη διαδικασία σχεδιασμού, παραγωγής και παράδοσης ενός αγαθού ή μιας υπηρεσίας στην αγορά (π.χ. διαχείριση αποθεμάτων, προγραμματισμός εφοδιασμού, προγραμματισμός παραγωγής, διαχείριση αποθηκών και μεταφορών (logistics), διαχείριση/εκτέλεση παραγγελιών, πηγές και προμήθειες). ε) Λογισμικό διαχείρισης κύκλου ζωής προϊόντος (Product Lifecycle Management-PLM) 68. Περιλαμβάνει λογισμικό για τη διαχείριση ολόκληρου του κύκλου ζωής ενός προϊόντος, από τη σύλληψη και το σχεδιασμό του έως την κατασκευή, την εξυπηρέτηση και τη διάθεσή του. στ) Λογισμικό Business Analytics (BA) 69. Το εν λόγω λογισμικό περιλαμβάνει εφαρμογές που βοηθούν τους οργανισμούς να αναλύουν δεδομένα, να αποκτούν γνώσεις και να λαμβάνουν αποφάσεις βάσει δεδομένων για τη βελτίωση της επιχειρηματικής απόδοσης. Το λογισμικό BA συλλέγει, επεξεργάζεται και παρουσιάζει δεδομένα από διάφορες πηγές, όπως συστήματα ERP, συστήματα διαχείρισης πελατειακών σχέσεων (CRM) και άλλες βάσεις δεδομένων. 70. Ως προς την γεωγραφική αγορά, σύμφωνα με πάγια πρακτική της Ε.Επ αυτή ορίζεται κατά κύριο λόγο ως τουλάχιστον ευρωπαϊκή (ΕΟΧ) 104 ενδεχομένως και παγκόσμια, τόσο για την ευρύτερη αγορά EAS όσο και για τις υπο-αγορές αυτής, καθώς η διάρθρωση της προσφοράς και της ζήτησης επιτρέπει ευχερώς την ακόμη ευρύτερη οριοθέτησή της. Η Ε.Επ. αφήνει, ωστόσο, το ζήτημα της ακριβούς γεωγραφικής οριοθέτησης ανοικτό. Όπως έχει εκτιμήσει η Ε.Επ, τυχόν προσαρμογές οι οποίες απαιτούνται αναλόγως της χώρας, είναι συνήθως σχετικά απλές, εφικτές και δεν οδηγούν σε Βλ. ενδεικτικά Απόφαση Ε.Επ M.1114-SAP/Heidelberger (παρ. 11), M.9447-Hitachi/ABB (παρ. 81), Μ.7334Oracle/Micros (παρ. 17), M. 8984 HG/Vista/Allocate (παρ. 25), M.4987-IBM/Cognos (παρ. 16), M.5128-Nordic Capital /TietoEnator (παρ.23), M.10709/ Partners Group/ Forterro (παρ. 25). 104 26 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εμπόδια εισόδου στην αγορά105. Εντούτοις, σημειώνεται ότι η Ε.Επ έχει κατά περίπτωση εξετάσει και το ενδεχόμενο στενότερου ορισμού της γεωγραφικής αγοράς σε εθνικό επίπεδο, ιδίως ως προς τις περαιτέρω υπο-αγορές του ERP (FMS και HCM), είτε διότι οι εμπλεκόμενες εταιρίες δραστηριοποιούνταν κυρίως σε εθνικό επίπεδο 106 είτε γιατί παρείχαν υπηρεσίες κυρίως σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες απευθύνονται κατ’ εξοχήν στην εθνική αγορά για την κάλυψη των αναγκών τους107, αφήνοντας ωστόσο σε κάθε περίπτωση το ζήτημα της ακριβούς οριοθέτησης ανοιχτό. IV.2 Η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ 71. Κατ’ αρχάς σημειώνεται ότι οι Rucio και Rocinante, μέσω της SoftOne, και η Entersoft δραστηριοποιούνται στην αγορά προϊόντων (εφαρμογών) και υπηρεσιών λογισμικού για επιχειρήσεις (EAS) καθώς και στις επιμέρους, αυτής, κατηγορίες ERP, CRM και SCM. Ειδικότερα: (
- i)72. Entersoft Η εταιρία παρέχει, είτε η ίδια είτε μέσω των θυγατρικών της, προϊόντα ERP, CRM και SCM, διαθέσιμα για εγκατάσταση σε τοπική υποδομή (on premise) ή στο cloud, με άδεια χρήσης ή και ως υπηρεσία Software as a Service (SaaS). Το λογισμικό ERP της Entersoft περιλαμβάνει προϊόντα χρηματοοικονομικής διαχείρισης για επιχειρήσεις (FMS), όπως εφαρμογές λογιστηρίου (accounting), διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων (fixed assets), ηλεκτρονικής τιμολόγησης και ανταλλαγής δεδομένων, οργάνωσης και προγραμματισμού εισπράξεων και πιστωτικού ελέγχου πελατών (open accounts & credit control), παρακολούθησης του προϋπολογισμού τμημάτων και εκτέλεσης του προϋπολογισμού (budget & cash flow) και financial reporting. Όσον αφορά στη διαχείριση ανθρωπίνων πόρων (HCM), η Entersoft παρέχει λογισμικό αυτοματοποίησης των διαδικασιών πρόσληψης (recruitment management) και μισθοδοσίας. Η Entersoft παρέχει, επίσης, λογισμικό διαχείρισης πελατειακών σχέσεων (CRM), το οποίο καλύπτει όλες τις ενέργειες των τμημάτων πωλήσεων, μάρκετινγκ, εξυπηρέτησης πελατών και service μιας επιχείρησης και το οποίο λειτουργεί αυτόνομα ή συνδυαστικά με το λογισμικό Entersoft ERP. (
- ii)73. SoftOne Η εταιρία αναπτύσσει και διαθέτει, η ίδια ή/και οι θυγατρικές της, λογισμικό ERP, CRM και SCM διαθέσιμα για εγκατάσταση σε τοπική υποδομή (on premise) ή στο cloud, με άδεια χρήσης ή και ως υπηρεσία Software as a Service (SaaS) 108. Στην κατηγορία ERP, διαθέτει προϊόντα (εφαρμογές) Βλ ενδεικτικά Απόφαση ΕΕπ M.1114 - SAP/Heidelberger (παρ.11). Βλ. Απόφαση ΕΕπ Μ.8984-HG/ VISTA/_ALLOCATE (παρ. 22). 107 Βλ. Απόφαση ΕΕπ Μ.5128-NORDIC CAPITAL/ TIETOENATOR (παρ. 21-22). 108 Το SaaS (Software as a Service ή Λογισμικό ως Υπηρεσία) αφορά στην παράδοση και αδειοδότηση λογισμικού μέσω διαδικτύου. Οι τελικοί χρήστες συνήθως πληρώνουν ένα τέλος συνδρομής για να μπορούν να χρησιμοποιούν το λογισμικό. 105 106 27 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ χρηματοοικονομικής διαχείρισης (FMS) που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, λύσεις γενικής λογιστικής, των πληρωτέων και των εισπρακτέων λογαριασμών, της διαχείρισης μετρητών και της χρηματοοικονομικής αναφοράς, λογισμικό για λογιστές, καθώς και λύσεις ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Όσον αφορά στη διαχείριση ανθρωπίνων πόρων (HCM), η SoftOne εισήλθε στην αγορά το 2006 αρχικά μέσω λύσεων για τον υπολογισμό της μισθοδοσίας και, στη συνέχεια, το 2018, για τη διαχείριση του προσωπικού. Σε σχέση με το λογισμικό CRM, η SoftOne έχει μια περιορισμένη λύση που τη διαθέτει ως μέρος του ERP ενώ προσφέρει και λύσεις φορητής τεχνολογίας για επιχειρήσεις (enterprise mobility). Σημειώνεται ότι, πλην των enterprise mobility λύσεων, η SoftOne δεν παρέχει επί του παρόντος κάποιο μεμονωμένο (standalone) CRM προϊόν, αλλά οι παρεχόμενες υπηρεσίες CRM είναι ενσωματωμένες στο ευρύτερο λογισμικό ERP. Τέλος, η εταιρία αναπτύσσει λογισμικό διαχείρισης εφοδιαστικής αλυσίδας (SCM), δια της παροχής υπηρεσιών ηλεκτρονικών προμηθειών για τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Η SoftOne δεν διαθέτει εφαρμογές διαχείρισης σχέσεων με προμηθευτές (SRM), διαχείρισης κύκλου ζωής προϊόντος (PLM), Business Analytics (ΒΑ) και εφαρμογές EPM (υποκατηγορία του ERP)109. IV.3 ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ- ΜΕΡΙΔΙΑ ΑΓΟΡΑΣ 74. Εν προκειμένω, η δραστηριότητα των Μερών της υπό εξέταση συγκέντρωσης παρουσιάζει οριζόντια αλληλεπικάλυψη στην ευρύτερη αγορά παροχή προϊόντων (εφαρμογών) και υπηρεσιών λογισμικού για επιχειρήσεις EAS και στις υπο-αγορές αυτής, ERP, CRM και SCM. Ως εκ τούτου, για τις ανάγκες εξέτασης της παρούσας υπόθεσης, ως σχετικές προϊοντικές αγορές δύναται να οριστούν οι εξής:
- i)Ευρύτερη αγορά παροχής προϊόντων (εφαρμογών) και υπηρεσιών λογισμικού για επιχειρήσεις (Enterprise Application Software – EAS) και οι υπο-αγορές αυτής
- ii)ERP, iii) CRM και
- iv)SCM. Στην ανωτέρω διάκριση προβαίνουν και τα Μέρη110. Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα της περαιτέρω διάκρισης της αγοράς δύναται να παραμείνει ανοιχτό καθώς υπό οποιαδήποτε θεώρηση δεν εγείρεται ζήτημα περιορισμού του ανταγωνισμού. 75. Ως προς τη γεωγραφική αγορά, οι Γνωστοποιούσες θεωρούν ότι οι υπό εξέταση αγορές είναι Κατά τις Γνωστοποιούσες τα λογισμικά αυτά προσφέρονται κατά κανόνα από διεθνείς εταιρείες λογισμικού, όπως SAP, Microsoft, Oracle κ.λπ 110 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft και Γνωστοποίηση SoftOne. 109 28 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ευρύτερες της εθνικής και ότι περιλαμβάνουν τουλάχιστον τον ΕΟΧ111. Εκτίμηση ότι οι ανωτέρω αγορές είναι ευρύτερες της εθνικής (τουλάχιστον ευρωπαϊκή ενδεχομένως και παγκόσμια) εκφράζουν και οι ανταγωνιστές των Μερών112. Στο πλαίσιο εξέτασης της υπό κρίση πράξης η Επιτροπή εκτιμά ότι η ευρύτερη αγορά EAS και οι υπό-αγορές αυτής ERP, CRM και SCM δύναται να θεωρηθούν ως καταλαμβάνουσες τουλάχιστον τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (EOX). Ωστόσο, λόγω της δραστηριοποίησης των Εταιριών Στόχων κυρίως σε εθνικό επίπεδο113 καθώς και του γεγονότος ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του φακέλου, ο μεγαλύτερος όγκος εσόδων και πελατών της SoftOne προέρχεται κυρίως από μικρομεσαίες επιχειρήσεις 114, για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης εξετάζονται οι ως άνω προϊοντικές αγορές τόσο σε επίπεδο ΕΟΧ όσο και σε εθνικό επίπεδο. Σε κάθε περίπτωση το ζήτημα της ακριβούς οριοθέτησης της γεωγραφικής αγοράς μπορεί να παραμείνει ανοιχτό, καθώς υπό οποιαδήποτε θεώρηση δεν εγείρεται ζήτημα περιορισμού του ανταγωνισμού. IV.3.1. Μερίδια αγοράς σε επίπεδο EOX Ως προς την ευρύτερη αγορά EAS 76. Σύμφωνα με τα προσκομισθέντα στοιχεία, το συνδυασμένο μερίδιο των Mερών στην ευρωπαϊκή αγορά λογισμικού εφαρμογών για επιχειρήσεις EAS ανέρχεται για το έτος 2023 σε [0-5%]115. EAS Κύκλοι εργασιών στον ΕΟΧ σε εκ € Μερίδια Αγοράς 2021 2022 2023 2021 2022 2023 SoftOne […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Entersoft […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Νέα Οντότητα […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] 54.661,48 100% 100% 100% Σύνολο Αγοράς* 49.851,87 52.392,78 * Σημειώνεται ότι καθώς οι Γνωστοποιούσες προσκόμισαν τα στοιχεία του συνόλου της αγοράς στον ΕΟΧ σε USD η μετατροπή σε ευρώ έγινε βάσει της μέσης τιμής που δημοσίευσε η ΤτΕ την τελευταία εργάσιμη ημέρα Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft. Βλ. ενδεικτικά τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3875/11.06.2024, υπ’ αριθ. πρωτ.3326/28.05.2024, υπ’ αριθ. πρωτ. 3663/05.06.2024, υπ’ αριθ. πρωτ. 3687/06.06.2024, υπ’ αριθ. πρωτ. 3908/12.06.2024, υπ’ αριθ. πρωτ. 3775/10.06.2024 και υπ’ αριθ. πρωτ. 3776/10.06.2024 απαντητικές επιστολές ανταγωνιστών. 113 Ως προς την SoftOne κατά την περίοδο 2021-2023 περί το […]% του ευρωπαϊκού κύκλου εργασιών της στις υπό εξέταση αγορές/υπό-αγορές προέρχεται από την δραστηριοποίησή της στην ελληνική επικράτεια, ενώ ως προς την Εntersoft τα αντίστοιχα ποσοστά κυμαίνονται από […] έως […]%. 114 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ 3538/03.06.2024 και 2839/13.05.2024 απαντητικές επιστολές των Μερών. 115 Βλ. την υπ΄αριθ. πρωτ. 2839/13.5.2024 απαντητική επιστολή των Μερών. Σημειώνεται περαιτέρω ότι σχετικές εκτιμήσεις ανταγωνιστών για το σύνολο αγοράς στον ΕΟΧ συνάδουν με τις εκτιμήσεις των Μερών ή είναι υψηλότερες από αυτές (όπως ενδεικτικά η εκτίμηση ενός ανταγωνιστή για το σύνολο EAS στον ΕΟΧ ανέρχεται σε 46.8 δις
(2021), 51,1 δις
(2022)και 55,8 δις
(2023)και η εκτίμηση ενός άλλου σε 56 δις
(2021), 55 δις
(2022)και 60 δις
(2023)(βλ τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3605/05.06.2024 και 3326/28.05.2024 επιστολές). 111 112 29 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εκάστους έτους, ήτοι: 2021:1,13075 - 2022:1,06675 - 2023: 1,
- Το ίδιο ισχύει και για τους πίνακες που ακολουθούν. Ως προς την υποαγορά ERP
- Σύμφωνα με τα προσκομισθέντα στοιχεία, το συνδυασμένο μερίδιο των Μερών στην υπό-αγορά ERP για το 2023 ανέρχεται σε [0-5%]116 ERP Κύκλοι εργασιών στον ΕΟΧ σε Μερίδια Αγοράς εκ € 2021 2022 2023 2021 2022 2023 SoftOne […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Entersoft […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Νέα Οντότητα […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Σύνολο Αγοράς 9.215,12 9.636,75 9.965,60 100% 100% 100% Ως προς την υποαγορά CRM
- Σύμφωνα με τα προσκομισθέντα στοιχεία, το συνδυασμένο μερίδιο των Mερών στην υπό-αγορά CRM για το 2023 είναι […], ανερχόμενο σε [0-5%]
- CRM Κύκλοι εργασιών στον ΕΟΧ σε Μερίδια Αγοράς εκ € 2021 2022 2023 2021 2022 2023 SoftOne […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Entersoft […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Νέα Οντότητα […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] 17.470,00 100% 100% 100% Σύνολο Αγοράς 15.410,00 15.740,00 Ως προς την υποαγορά SCM
- Σύμφωνα με τα προσκομισθέντα στοιχεία, το συνδυασμένο μερίδιο των Μερών στην υπό-αγορά Βλ. την υπ΄αριθ. πρωτ. 2839/13.5.2024 απαντητική επιστολή των Μερών. Σημειώνεται περαιτέρω ότι σχετικές εκτιμήσεις των ανταγωνιστών για το σύνολο αγοράς στον ΕΟΧ συνάδουν με τις εκτιμήσεις των Μερών ή είναι υψηλότερες από αυτές, κατά περίπτωση (όπως ενδεικτικά η εκτίμηση ενός ανταγωνιστή για το σύνολο ERP στον ΕΟΧ σε 15,1 δις
(2021), 16,3 δις
(2022)και 17,9 δις
(2023)και η εκτίμηση ενός άλλου σε 10 δις
(2021), 10 δις
(2022)και 11 δις
(2023)(βλ τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3605/05.06.2024 και 3326/28.05.2024 επιστολές). 117 Βλ. την υπ΄αριθ. πρωτ. 2839/13.5.2024 απαντητική επιστολή των Μερών. Σημειώνεται περαιτέρω ότι σχετικές εκτιμήσεις των ανταγωνιστών για το σύνολο αγοράς στον ΕΟΧ συνάδουν με τις εκτιμήσεις των Μερών ή είναι υψηλότερες από αυτές κατά περίπτωση (όπως ενδεικτικά η εκτίμηση ενός ανταγωνιστή για το σύνολο CRM στον ΕΟΧ σε 21,5 δις
(2021), 23,8 δις
(2022)και 25,5 δις
(2023)και η εκτίμηση ενός άλλου σε 15 δις
(2021), 15 δις
(2022)και 17 δις
(2023)(βλ τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3605/05.06.2024 και 3326/28.05.2024 επιστολές). 116 30 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ SCM για το 2023 δεν υπερβαίνει το [0-5%]
- SCM Κύκλοι εργασιών στον ΕΟΧ σε Μερίδια Αγοράς εκ € 2021 2022 2023 2021 2022 2023 SoftOne […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Entersoft […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Νέα Οντότητα […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Σύνολο Αγοράς 4.160,00 4.040,00 4.290,00 100% 100% 100% IV.3.
- Μερίδια αγοράς σε εθνικό επίπεδο
- Όπως προαναφέρθηκε, λαμβάνοντας υπόψιν ότι οι Entersoft και SoftOne, όπως και πολλοί ανταγωνιστές τους, δραστηριοποιούνται κυρίως στην ελληνική αγορά, καθώς και ότι σύμφωνα με τα προσκομισθέντα στοιχεία ο μεγαλύτερος όγκος εσόδων και πελατών της SoftOne προέρχεται κυρίως από μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η Επιτροπή εξέτασε τις σχετικές (υπο)αγορές και σε εθνικό επίπεδο.
- Στους πίνακες που ακολουθούν παρατίθενται τα μερίδια αγοράς της Entersoft και SoftOne, των βασικών ανταγωνιστών τους καθώς και λοιπών δραστηριοποιούμενων εταιριών στην ευρύτερη αγορά προϊόντων (εφαρμογών) και υπηρεσιών λογισμικού για επιχειρήσεις (EAS) και των υπό εξέταση υποαγορών αυτής, ανάπτυξης λογισμικού ERP, λογισμικού CRM και λογισμικού SCM. Το σύνολο της αγοράς και των υποαγορών της αποτυπώνεται βάσει των στοιχείων που προσκόμισαν οι Γνωστοποιούσες119 καθώς δεν κατέστη δυνατό από την έρευνα της Υπηρεσίας να συγκεντρωθεί και να αποτυπωθεί το σύνολο της σχετικής αγοράς και των σχετικών υποαγορών της. Ως προς την ευρύτερη αγορά EAS
- Στον κάτωθι πίνακα αποτυπώνεται το συνδυασμένο μερίδιο της νέας οντότητας στην αγορά EAS, το οποίο για το 2023 ανέρχεται σε [15-25]%120, καθώς και τα μερίδια αγοράς των ανταγωνιστών Βλ. την υπ΄αριθ. πρωτ. 2839/13.5.2024 απαντητική επιστολή των Μερών. Σημειώνεται περαιτέρω ότι σχετικές εκτιμήσεις των ανταγωνιστών για το σύνολο αγοράς στον ΕΟΧ συνάδουν με τις εκτιμήσεις των Μερών ή είναι υψηλότερες από αυτές κατά περίπτωση (όπως ενδεικτικά η εκτίμηση ενός ανταγωνιστή για το σύνολο SCM στον ΕΟΧ σε 5,2 δις
(2021), 5,5 δις
(2022)και 5,8 δις
(2023)και οι εκτιμήσεις δύο άλλων ανταγωνιστών σε 4-4,15 δις
(2021), 4 δις
(2022)και 4-4.4 δις
(2023)(βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3605/05.06.2024, 3326/28.05.2024 και 3689/06.06.2024 επιστολές). 119 Βλ. σχετική μελέτη της ICAP «Λογισμικό-Υπηρεσίες Πληροφορικής» του Νοεμβρίου 2023 . 120 Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συλλεχθέντα από την Υπηρεσία στοιχεία υπολείπονται κατά περίπου 70% του συνόλου της αγοράς EAS δεν είναι δυνατός ο υπολογισμός του HHI και του Δ με ακρίβεια. Σύμφωνα με τα Μέρη (βλ. και την υπ΄αριθ. πρωτ. 2839/13.05.2024 απαντητική επιστολή), ο δείκτης συγκέντρωσης ΗΗΙ, πριν και μετά την συγκέντρωση καθώς και το Δ, διαμορφώνονται ως εξής: 118 31 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της121. EAS Σύνολο έσοδα σε € εκ Μερίδια Αγοράς 2021 2022 2023 2021 2022 2023 SoftOne […] […] […] [5-10%] [5-10%] [5-10%] EpsilonNet […] […] […] [5-10%] [5-10%] [5-10%] Entersoft […] […] […] [5-10%] [5-10%] [5-10%] SAP […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Oracle* […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Microsoft […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Mantis […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Qualco […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Unisystems […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Logismos […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Orian […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Infoquest […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Informatics (Έπαφος) Singular Logic HHI (EAS) Πριν 854 Μετά 994 Δ 140 Ωστόσο, επικουρικά σημειώνεται ότι, εάν ληφθεί υπόψη ο δείκτης CR4, παρατηρείται ότι μετά την υπό κρίση πράξη ο δείκτης ανέρχεται σε 29,3 μονάδες έναντι 28,25 πριν, ήτοι παρουσιάζει αύξηση της τάξης των μόλις 1,05 μονάδων. Αντίστοιχα, εάν ληφθεί υπόψη ο δείκτης CR3, παρατηρείται ότι μετά την υπό κρίση πράξη, ο δείκτης ανέρχεται σε 28,25 μονάδες έναντι 25,56 πριν, ήτοι παρουσιάζει αύξηση της τάξης των 2,69 μονάδων (Ο υπολογισμός του δείκτη συγκέντρωσης CR3 είναι το άθροισμα των μεριδίων των τριών μεγαλύτερων εταιριών. Αντίστοιχα ο CR4 είναι το άθροισμα των μεριδίων των τεσσάρων μεγαλύτερων εταιριών). 121 Σημειώνεται ότι εκτιμήσεις ανταγωνιστών για το μέγεθος της αγοράς EAS καθιστούν την αγορά μεγαλύτερη και κατ’ επέκταση τα μερίδια των δύο εταιριών και της νέας οντότητας συνολικά χαμηλότερα από αυτά που αποτυπώνονται στον σχετικό πίνακα. Ενδεικτικά οι εκτιμήσεις ενός ανταγωνιστή για την αγορά EAS στην Ελλάδα ανέρχονται σε 316,5 εκ
(2021), 358 εκ
(2022)και 401,5
(2023)ωστόσο ενός δεύτερου ανέρχονται σε 700 εκ
(2021), 800 εκ
(2022)και 900 εκ
(2023)και ενός τρίτου 456 εκ
(2021), 550 εκ
(2022)και 605 εκ
(2023). Οι ανωτέρω εκτιμήσεις διαμορφώνουν ένα εύρος μεριδίων για τις δύο εταιρίες ενδεικτικά για το 2023 της τάξης του [5-10]% έως [15-25]%. (βλ τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3605/05.06.2024, 3326/28.05.2024 και 3762/07.06.2024 επιστολές). 32 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ EAS Σύνολο έσοδα σε € εκ Μερίδια Αγοράς 2021 2022 2023 2021 2022 2023 […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Megasoft […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] OnLine Data […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Q&R […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Eurotel […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Alpiconn […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] IST […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Relational […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Λοιπές […] […] […] [65-75%] [65-75%] [65-75%] […] […] […] [10-15]% [10-15]% [15-25]% 100% 100% 100% Νομική Βιβλιοθήκη Εταιρίες ΝΕΑ ΟΝΤΟΤΗΤ Α ΣΥΝΟΛΟ ΑΓΟΡΑΣ 330 392 435 * Σημειώνεται ότι οι αρχικές τιμές ήταν σε USD. Η μετατροπή σε € έγινε βάσει μέσης τιμής ΤτΕ την τελευταία εργάσιμη ημέρα εκάστους έτους, ήτοι: 2021:1,13075 - 2022:1,06675 - 2023: 1,10480- Το ίδιο ισχύει και για τους πίνακες που ακολουθούν. Ως προς την υποαγορά ERP 83. Στον κάτωθι πίνακα αποτυπώνεται το συνδυασμένο μερίδιο της νέας οντότητας στην υποαγορά ERP, το οποίο ανέρχεται για το 2023 σε ποσοστό [15-25]%, καθώς και τα μερίδια των ανταγωνιστών της122,123. Σημειώνεται ότι το σύνολο της υπο-αγοράς βασίζεται σε εκτιμήσεις των Γνωστοποιούσων ως προς τον καταμερισμό του συνόλου της αγοράς EAS μεταξύ των υπο-αγορών που την συνιστούν. Οι σχετικές εκτιμήσεις ανταγωνιστών για το μέγεθος της εν λόγω υπο-αγοράς συνάδουν εν πολλοίς με τις εκτιμήσεις των Γνωστοποιουσών. 122 Ενδεικτικά οι εκτιμήσεις ενός ανταγωνιστή για την αγορά ERP στην Ελλάδα ανέρχονται σε 216,5 εκ
(2021), 246 εκ
(2022)και 273,5
(2023)Οι ανωτέρω εκτιμήσεις διαμορφώνουν ένα εύρος μεριδίων για τις δύο εταιρίες ενδεικτικά για το 2023 της τάξης του [15-25]% έως [15-25]%. (βλ την υπ’ αριθ. πρωτ. 3605/05.06.2024 επιστολή). 123 Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συλλεγθέντα από την Υπηρεσία στοιχεία υπολείπονται κατά περίπου 65%- 70% του συνόλου της αγοράς ERP δεν είναι δυνατός ο υπολογισμός του HHI και του Δ με ακρίβεια. Σύμφωνα με τα Μέρη (βλ. και την υπ΄αριθ. πρωτ. 2839/13.05.2024 απαντητική επιστολή), ο δείκτης συγκέντρωσης ΗΗΙ, πριν και μετά την συγκέντρωση καθώς και το Δ, διαμορφώνονται ως εξής: 122 33 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ERP Κ.Ε. σε €εκ ΜΕΡΙΔΙΑ 2021 2022 2023 2021 2022 2023 SoftOne […] […] […] [10-15%] [10-15%] [10-15%] EpsilonNet […] […] […] [5-10%] [10-15%] [10-15%] Entersoft […] […] […] [5-10%] [5-10%] [5-10%] SAP […] […] […] [5-10%] [0-5%] [0-5%] Unisystems […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Oracle* […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Microsoft […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Infoquest (Έπαφος) […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Singular Logic […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Orian […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Logismos […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Megasoft […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Q&R […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Eurotel […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Relational […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Λοιπές Εταιρίες […] […] […] [65-75%] [65-75%] [65-75%] ΝΕΑ ΟΝΤΟΤΗΤΑ […] […] […] [15-25]% [15-25]% [15-25]% 226,06 285,97 335,13 100% 100% 100% ΣΥΝΟΛΟ ΑΓΟΡΑΣ HHI (ERP) Πριν 1017 Μετά 1149 Δ 132 Ωστόσο, επικουρικά σημειώνεται ότι εάν ληφθεί υπόψη ο δείκτης CR4, παρατηρείται ότι μετά την υπό κρίση πράξη, ο δείκτης ανέρχεται σε 32,68 μονάδες έναντι 32,09 πριν, ήτοι παρουσιάζει αύξηση μόλις 0,60 μονάδων. Αντίστοιχα ο δείκτης CR3 μετά την υπό κρίση πράξη ανέρχεται σε 32,09 μονάδες έναντι 29,54 πριν, ήτοι παρουσιάζει αύξηση της τάξης των 2,55 μονάδων. 34 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ως προς την υποαγορά CRM
- Ο κάτωθι πίνακας αποτυπώνει το συνδυασμένο μερίδιο της νέας οντότητας στην υποαγορά CRM, το οποίο ανέρχεται για το 2023 σε ποσοστό [5-10]%, καθώς και τα μερίδια των ανταγωνιστών της. CRM Κ.Ε. σε €εκ ΜΕΡΙΔΙΑ 2021 2022 2023 2021 2022 2023 Entersoft […] […] […] [5-10%] [5-10%] [5-10%] Oracle* […] […] […] [5-10%] [5-10%] [5-10%] Microsoft […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] SoftOne […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Νομική Βιβλιοθήκη […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Logismos […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] EpsilonNet […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] SAP […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Infoquest (Έπαφος) […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Orian […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Singular Logic […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Λοιπές Εταιρίες […] […] […] [75-85%] [75-85%] [75-85%] ΝΕΑ ΟΝΤΟΤΗΤΑ […] […] […] [5-10%] [5-10%] [5-10%] 40,16 48,7 54,15 100% 100% 100% ΣΥΝΟΛΟ ΑΓΟΡΑΣ 35 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Ως προς την υποαγορά SCM
- Ομοίως, κατωτέρω αποτυπώνεται το συνδυασμένο μερίδιο της νέας οντότητας στην υποαγορά SCM, το οποίο ανέρχεται για το 2023 σε ποσοστό [25-35]%, καθώς και τα μερίδια των ανταγωνιστών της124,
- SCM Κ.Ε. σε €εκ ΜΕΡΙΔΙΑ 2021 2022 2023 2021 2022 2023 Entersoft […] […] […] [15-25%] [15-25%] [15-25%] SoftOne […] […] […] [0-5%] [5-10%] [10-15%] Mantis […] […] […] [15-25%] [10-15%] […] […] […] [5-10%] [0-5%] [5-10%] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Informatics SAP Qualco […] [15-25%] OnLine Data […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Microsoft […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Orian […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Σημειώνεται ότι το σύνολο της υπο-αγοράς SCM βασίζεται σε εκτιμήσεις των Γνωστοποιούσων ως προς τον καταμερισμό του συνόλου της αγοράς EAS μεταξύ των υπο-αγορών που την συνιστούν. Εν προκειμένω οι εκτιμήσεις των Γνωστοποιούσων εκτιμώνται ως συντηρητικές, σε αντίθεση με τις εκτιμήσεις των ανταγωνιστών για το σύνολο της υπο-αγοράς SCM, οι οποίες είναι υψηλότερες και με βάση τις οποίες τα μερίδια των Γνωστοποιουσών διαμορφώνονται σε χαμηλότερα ποσοστά. Ενδεικτικά οι εκτιμήσεις ενός ανταγωνιστή για την αγορά SCM στην Ελλάδα ανέρχονται σε 32 εκ
(2021), 36 εκ
(2022)και 42
(2023), ωστόσο ενός δεύτερου ανέρχονται 50 εκ
(2021), 60 εκ
(2022)και 70 εκ
(2023), και ενός τρίτου σε 91 εκ
(2021), 95 εκ
(2022)και 100 εκ
(2023). Οι ανωτέρω εκτιμήσεις διαμορφώνουν ένα εύρος του κοινού μεριδίων των δύο εταιριών ενδεικτικά για το 2023 της τάξης του [5-10]% έως [15-25]%. (βλ τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3605/05.06.2024, 3326/28.05.2024 και 3883/11.6.2024 επιστολές). 125 Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συλλεγθέντα από την Υπηρεσία στοιχεία υπολείπονται περίπου κατά 40%- 50% του συνόλου της αγοράς SCM δεν είναι δυνατός ο υπολογισμός του HHI και του Δ με ακρίβεια. Ως προς τον δείκτη συγκέντρωσης HHI πριν και μετά την υπό κρίση πράξη καθώς και το Δ, Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των Γνωστοποιουσών, ο δείκτης συγκέντρωσης ΗΗΙ πριν και μετά την υπό κρίση πράξη καθώς και το Δ, διαμορφώνονται ως ακολούθως: 124 HHI (SCM) Πριν 1250 Μετά 1756 Δ 506 Σημειώνεται ωστόσο ότι εάν ληφθεί υπόψη ο δείκτης CR4 παρατηρείται ότι μετά την υπό κρίση πράξη, ο δείκτης ανέρχεται σε 53,98 μονάδες έναντι των 50,90 πριν, ήτοι παρουσιάζει αύξηση της τάξης των 3,07 μονάδων. Εάν ληφθεί υπόψη ο δείκτης CR3 παρατηρείται ότι μετά την υπό κρίση πράξη, ο δείκτης ανέρχεται σε 50,90 μονάδες έναντι των 45,25 πριν, ήτοι παρουσιάζει αύξηση της τάξης των 5,66 μονάδων. 36 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Logismos […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Alpiconn […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] EpsilonNet […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Oracle* […] […] […] [0-5%] [0-5%] [0-5%] Λοιπές Εταιρίες […] […] […] [45-55%] [45-55%] [35-45%] ΝΕΑ […] […] […] [15-25%] [25-35%] [25-35%] 16,71 19,21 24,4 100% 100% 100% ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΑΓΟΡΑΣ V. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ
- Στην ελληνική αγορά λογισμικού παρατηρείται μια διείσδυση πολυεθνικών εταιριών, συμπεριλαβανομένων των (υπο)αγορών της υπό κρίση πράξης, δηλαδή των αγορών των εφαρμογών ERP, CRM και SCM, οι οποίες έχουν την δυνατότητα να προσφέρουν καθετοποιημένες και εξειδικευμένες λύσεις
- Σύμφωνα με τα Μέρη, στις εν λόγω αγορές έχουν καθιερωθεί διεθνείς παίκτες με αποδεδειγμένη εμπειρία και τεχνογνωσία, όπως οι SAP, Salesforce, Microsoft, Oracle. Όπως αναφέρουν και ανταγωνίστριες εταιρίες του κλάδου, η παρουσία των πολυεθνικών επιχειρήσεων όπως η SAP, η Oracle, η Microsoft και η Salesforce στην ελληνική αγορά EAS είναι σημαντική, κυρίως στο τμήμα της αγοράς στο οποίο ανήκουν οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις, είτε πολυεθνικές είτε μεγάλες ελληνικές εταιρίες, οι οποίες επιδιώκουν να διασφαλίσουν έναν ενοποιημένο τρόπο παρακολούθησης και ελέγχου των εργασιών τους 127 , ενώ η τάση αυτή παρουσιάζει άνοδο και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις 128, παρά την ύπαρξη πολλών εταιριών στην αγορά EAS129,
- Σε σχέση με τα δίκτυα πώλησης, οι Γνωστοποιούσες αναφέρουν131 ότι στην ελληνική αγορά EAS, δραστηριοποιούνται πάρα πολλές εταιρίες τόσο ως παραγωγοί των λογισμικών, όσο και ως μεταπωλητές άλλων ελληνικών ή πολυεθνικών εταιριών. Η διανομή του λογισμικού γίνεται, κατά κανόνα, είτε απευθείας από τις επιχειρήσεις που αναπτύσσουν το λογισμικό, είτε μέσω Βλ και Κλαδική Μελέτη «Λογισμικό-Υπηρεσίες Πληροφορικής» Νοεμβρίου 2023 της ICAP (σελ 126), προσκομισθείσα ως Παράρτημα Υ της Γνωστοποίησης Entersoft καθώς και την υπ’ αριθ. πρωτ. 3883/11.06.2024 επιστολή της […]. 127 Βλ. τις υπ΄ αριθ. πρωτ. 3663/5.6.2024 και 3875/11.6.2024 επιστολές. 128 Βλ. την υπ΄ αριθ. πρωτ. 3605/5.6.2024 επιστολή της […]. 129 Βλ. τις υπ΄ αριθ. πρωτ. 3875/11.6.2024 και 3896/12.6.
- 130 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3883/11.06.2024 επιστολή της […]. 131 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft και την υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.04.2024 επιστολή των Μερών. Ενδεικτικά Real Consulting, TEKA, StepOne, DIS, οι εισηγμένες Ίλυδα και Λογισμός, Megasoft, Eurotel, Cubit, Panasoft και WheelSys. […]. 126 37 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ανεξάρτητων μεταπωλητών (resellers)132,
- Η αγορά δεν φέρει τα χαρακτηριστικά ενός καθέτως ολοκληρωμένου κλάδου και οι δίαυλοι πωλήσεων είναι πολλοί (μέσω μεταπωλητών, αντιπροσώπων αλλοδαπών εταιριών)134 . Εν προκειμένω οι SoftOne και Entersoft διανέμουν το λογισμικό που αναπτύσσουν οι ίδιες ή/και οι θυγατρικές τους, είτε απευθείας οι ίδιες στους τελικούς πελάτες/επιχειρήσεις, είτε μέσω τρίτων ανεξάρτητων μεταπωλητών 135 Παρόμοια πολιτική πωλήσεων ακολουθούν και αρκετοί από τους ανταγωνιστές των Μερών 136 , είτε πρόκειται για ελληνικές εταιρίες είτε πρόκειται για διεθνείς ομίλους. Επιπλέον, εταιρίες – πελάτες137 εκτιμούν ότι αν και είναι δυνατή η διαδικτυακή αγορά από το εξωτερικό, ωστόσο δεν είναι πιθανή ή προτιμητέα καθώς ενέχει δυσχέρειες σχετιζόμενες με φορολογικές και πρακτικές παραμετροποιήσεις. Επιπλέον χρειάζεται η απευθείας συνεργασία και φυσική παρουσία του προμηθευτή με στελέχη – συμβούλους της εκάστοτε εταιρίας-πελάτη και η άμεση διαθεσιμότητα για τεχνική υποστήριξη μετά την πώληση. Σε γενικές γραμμές η διαφοροποίηση κυρίως στην ευχρηστία του λογισμικού, καθώς και η εξειδίκευση της εκάστοτε λύσης, αποτελούν παράγοντες στους οποίους εστιάζει ο ανταγωνισμός, ενώ τα εναλλακτικά κανάλια διανομής δίνουν τη δυνατότητα σύγκρισης τιμών και χαρακτηριστικών των προτεινόμενων λύσεων. Περαιτέρω, οι SoftOne και Entesoft δραστηριοποιούνται σε πολύ περιορισμένο βαθμό στη μεταπώληση ορισμένων προϊόντων λογισμικού τρίτων εταιριών
- Από την πλευρά τους, μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες139 (και όχι μόνο140) εκφράζουν την εκτίμηση ότι είναι πιθανή και συνήθης η προμήθεια διαδικτυακά από το εξωτερικό καθώς πρόκειται για ένα άυλο προϊόν με διεθνή χαρακτήρα το οποίο Βλ. Τμήμα 8.2 Γνωστοποίησης Entersoft. Γενικά πωλήσεις μέσω αλυσίδων λιανικής ή/και πλατφόρμας marketplace δεν είναι κάτι που χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη αγορά, καθώς απαιτούνται υπηρεσίες εγκατάστασης, παραμετροποίησης και διασύνδεσης. Τόσο η Entersoft και SoftOne όσο και οι ανταγωνιστές τους δεν διαθέτουν τα προϊόντα τους μέσω τέτοιων δικτύων. (Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 επιστολή των Μερών καθώς και τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3498/31.05.2024, 3883/11.06.2024, 3605/5.6.2024 και 3875/11.6.2024 επιστολές ανταγωνιστών). 134 Βλ την υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 επιστολή των Μερών. 135 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft και την υπ’αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 επιστολή παροχής στοιχείων. 136 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3498/31.05.2024, 3569/4.6.2024, 3648/5.6.2024, 3663/5.6.2024, 3883/11.6.2024, 3918/12.6.2024, 3605/5.6.2024, 3605/5.6.2024 και 3875/11.6.2024 επιστολές ανταγωνιστών, οι οποίοι πωλούν απευθείας οι ίδιοι τα λογισμικά που έχουν αναπτύξει χωρίς τη χρήση δικτύου μεταπωλητών. 137 Βλ τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3812/11.6.2024, 3816/11.6.2024, 3823/11.6.2024, 3728/7.6.2024, 3712/6.6.2024, 3822/11.6.2024 και 3724/7.6.2024 επιστολές πελατών. 138 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 επιστολή των Μερών. Η SoftOne μεταπωλεί προϊόντα των […], […], […]και […], ενώ η Entersoft μεταπωλεί το προϊόν […] το οποίο είναι της εταιρείας […]. Η δραστηριότητα αυτή δεν μεταβάλει τα μερίδια των δύο εταιριών όπως αυτά απεικονίζονται στους Πίνακες της ενότ. IV.
- Ως προς την προαναφερθείσα μεταπώληση προϊόντος της […], σημειώνεται ότι σύμφωνα με την […] πρόκειται για το […]. Βλ ενδεικτικά και ιστοσελίδα συνεργάτη της SoftOne. https://www.connect-line.gr, επιλογή WMS,. Σύμφωνα με την […] το ποσοστό των πωλήσεων που πραγματοποιεί μέσω του δικτύου της Softone επί του συνόλου των πωλήσεών της στην ελληνική αγορά ανέρχεται για το 2023 σε […]% (βλ. υπ’αριθ. πρωτ. 4036/17.06.2024 ηλεκτρονική αλληλογραφία της εταιρίας). 139 Βλ τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3727/7.6.2024, 3729/7.6.2024 και 3819/11.6.2024 επιστολές 140 Βλ τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3817/11.6.2024), 3755/7.6.2024 και 3824/11.6.2024 επιστολές. Ειδικά ένας ανταγωνιστής θεωρεί εξαιρετικά πιθανή την διαδικτυακή προμήθεια από το εξωτερικό «[…] λόγω της επέκτασης των δραστηριοτήτων της Εταιρείας και των θυγατρικών της και εκτός Ελλάδας». 132 133 38 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ δεν επιβαρύνεται από άλλα κόστη (όπως επί παραδείγματι κόστος μεταφοράς) και ως εκ τούτου η προμήθειά του εν τέλει δεν καθίσταται ακριβότερη και επομένως αποτρεπτική για την επιχείρηση. Εμπόδια εισόδου
- Ως προς την ύπαρξη τυχόν εμποδίων εισόδου, τα Μέρη αναφέρουν ότι η αγορά δεν συναντά ουσιαστικά θεσμικά και οικονομικά εμπόδια 141, με αποτέλεσμα η είσοδος να χαρακτηρίζεται «ως ευχερής τόσο σε διεθνές, όσο και σε εγχώριο επίπεδο», και επισημαίνουν τις ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης και ανάπτυξης που υφίστανται σε αυτήν, οι οποίες σε συνδυασμό με τις χαμηλές κεφαλαιακές απαιτήσεις/κόστος αρχικής επένδυσης δημιουργούν κίνητρο εισόδου νέων επιχειρήσεων στον κλάδο. Η απαιτούμενη επένδυση σε τεχνολογία δεν αποτελεί εμπόδιο εισόδου, ωστόσο η δραστηριοποίηση στον κλάδο απαιτεί τεχνογνωσία την οποία οι εταιρίες στον κλάδο αυτό κατέχουν. Εταιρίες, οι οποίες δεν επιθυμούν να επενδύσουν οι ίδιες στην ανάπτυξη λογισμικού, δύνανται να δραστηριοποιηθούν μόνο σε επίπεδο εισαγωγής λογισμικού, μεταπώλησης λογισμικού και παροχής υπηρεσιών, γεγονός το οποίο καταδεικνύει τη μη ύπαρξη εμποδίων εισόδου. Ο ανταγωνισμός εστιάζεται κυρίως στην τιμολογιακή πολιτική και στο βαθμό και την ποιότητα εξυπηρέτησης, καθώς δεν υπάρχει διαφοροποίηση των προσφερόμενων υπηρεσιών, πλην των «εξειδικευμένων λύσεων». Παρόμοια άποψη ως προς την μη ύπαρξη εμποδίων εισόδου στην εν λόγω αγορά διατύπωσε και η μεγάλη πλειοψηφία των ανταγωνιστών των Μερών. Σχεδόν όλες οι εταιρίες, οι οποίες απάντησαν στην έρευνα της Υπηρεσίας, υποστήριξαν ότι δεν υπάρχουν νομικά εμπόδια για την είσοδο και τη δραστηριοποίηση των εταιριών στην αγορά. Ως προς την είσοδο νέων ανταγωνιστών, αναφέρθηκε χαρακτηριστικά 142 ότι τα επόμενα χρόνια είναι πιθανή η είσοδος και άλλων μεγάλων πολυεθνικών στην ελληνική αγορά όπως των: Infor, SAGE, ZOHO, PEGA. Ωστόσο, μικρός αριθμός ανταγωνιστριών εταιριών αναφέρουν ότι ενδέχεται να προκύψουν κάποιες πραγματικές δυσκολίες για τις νεοεισερχόμενες εταιρίες, όπως το υψηλό επίπεδο εμπειρίας και κατανόησης του κλάδου, η εδραίωση ήδη δραστηριοποιούμενων εταιριών στην αγορά με πολυετή εμπειρία 143 , η ανάγκη συνεχών επενδύσεων σε έρευνα και ανάπτυξη και η διάθεση σημαντικών κεφαλαίων, η έλλειψη κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού υψηλού επιπέδου και η ανάγκη συνεχούς εκπαίδευσης ως προς τις τεχνολογικές λύσεις και προσαρμογές
- Αντισταθμιστική ισχύς πελατών Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft. Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3605/05.0.62024 επιστολή. 143 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3663/05.
- 2024 επιστολή. 144 .Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3883/11.6.2024 και 3875/11.06.2024 επιστολές 141 142 39 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
- Κατά την άποψη των Μερών 145 , στην αγορά του λογισμικού EAS, εν δυνάμει πελάτες των προϊόντων είναι όλες οι επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους και αντικειμένου, ενώ πολλοί εξ αυτών είναι επιχειρήσεις με μεγάλο αριθμό χρηστών «που εκ των πραγμάτων έχουν σημαντική αγοραστική δύναμη έναντι των προμηθευτριών εταιριών λογισμικού». Ειδικότερα, τα Μέρη αναφέρουν ότι οι λύσεις (εφαρμογές) λογισμικού για επιχειρήσεις (EAS) και οι υποκατηγορίες τους απευθύνονται στο σύνολο των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και η ζήτηση για αυτές βαίνει αυξανόμενη, λόγω της ανάγκης για αυτοματοποίηση και ψηφιοποίηση, αλλά και των νομοθετικών απαιτήσεων. Το γεγονός ότι τα χαρακτηριστικά του λογισμικού μεταξύ ERP, CRM, SCM κ.λπ. δεν είναι σημαντικά διαφοροποιημένα για τους πελάτες, υπό την έννοια ότι καλύπτουν κατά βάση την ίδια γκάμα υπηρεσιών/λειτουργιών, σημαίνει ότι οι πελάτες έχουν επιλογή μεταξύ διαφορετικών προμηθευτών και ότι η διαπραγματευτική δύναμη των πελατών είναι αυξημένη. Επιπρόσθετα αναφέρουν ότι η ολοένα αυξανόμενη διαπραγματευτική δύναμη των πελατών οφείλεται κυρίως στα εναλλακτικά κανάλια διανομής, τα οποία δίνουν τη δυνατότητα σύγκρισης τιμών και χαρακτηριστικών των προτεινόμενων λύσεων, σημειώνοντας, ωστόσο, ότι η εν λόγω διαπραγματευτική ισχύς είναι πιο περιορισμένη στις περιπτώσεις που απαιτείται εξειδικευμένο λογισμικό.
- Στην ύπαρξη σημαντικής διαπραγματευτικής δύναμης από την πλευρά των πελατών αναφέρονται και ανταγωνίστριες θεωρώντας ότι αυτή οφείλεται είτε στο σχετικό τους μέγεθος, στη σημασία τους (στην κατηγορία των προϊόντων High Function) 146 και στην εκτεταμένη γεωγραφική παρουσία τους147, είτε στην δυνατότητα υποκατάστασης των συστημάτων στην κατηγορία των «μικρομεσαίων επιχειρήσεων» 148, αλλά και γενικότερα στον «σκληρό» ανταγωνισμό που επικρατεί μεταξύ των εταιριών στην αγορά EAS 149 . Αναφέρουν, ωστόσο, ότι λιγότερο ισχυρή διαπραγματευτική δυνατότητα διαθέτουν οι ελληνικές επιχειρήσεις όταν θα πρέπει να καλύψουν εξειδικευμένες ανάγκες λόγω διεθνοποίησής τους και θα πρέπει να επιλέξουν αναγκαστικά μεταξύ των λύσεων πολυεθνικών επιχειρήσεων 150, γεγονός το οποίο συνάδει και με την άποψη των Μερών.
- Οι περισσότεροι εκ των μεγαλύτερων πελατών των Μερών, οι οποίοι απάντησαν σε σχετική ερώτηση της Υπηρεσίας, ομοίως ανέφεραν ότι οι πελάτες διαθέτουν διαπραγματευτική δύναμη έναντι των προμηθευτών τους στην εν λόγω αγορά, γεγονός το οποίο οφείλεται κυρίως τόσο στο μέγεθος του εκάστοτε πελάτη, όσο και στη δυνατότητά του να στραφεί σε εναλλακτικές πηγές Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 2580/26.4.2024 απαντητική επιστολή των Μερών, Παράρτημα Ρ. Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3605/05.06.2024 επιστολή. 147 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3896/12.6.2024 επιστολή. 148 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3605/05.06.2024 επιστολή. 149 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3875/11.06.2024 επιστολή. 150 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3605/05.06.2024 επιστολή. 145 146 40 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ προμήθειας ομοειδών/παρόμοιων προϊόντων και εφαρμογών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό
- Ωστόσο, υπήρξε και η άποψη μέρους αυτών ότι δεν υφίσταται ισχυρή διαπραγματευτική δύναμη152 των πελατών έναντι των προμηθευτών τους καθώς υπάρχουν σημαντικές πρακτικές δυσκολίες ως προς την ικανότητα των πρώτων να στραφούν σε εναλλακτικούς προμηθευτές
- Εντούτοις, το σύνολο σχεδόν των εταιριών154 υποστήριξε ότι όποια διαπραγματευτική δύναμη διαθέτουν έναντι των προμηθευτών τους δεν θα επηρεαστεί από την ολοκλήρωση των γνωστοποιηθεισών συγκεντρώσεων. Κόστος μεταστροφής
- Σε σχέση με το κόστος μεταστροφής, κατά την άποψη των Μερών155, αυτό βασίζεται σε κριτήρια όπως, ενδεικτικά, η ευκολία στην πρόσβαση, η φιλικότητα της εφαρμογής ή υπηρεσίας (userfriendly interface). Όσο πιο εξειδικευμένη είναι η λύση τόσο μεγαλύτερο είναι το κόστος, με αποτέλεσμα η αλλαγή να καθίσταται δυσκολότερη. Συνήθως το κόστος μεταστροφής για ένα ERP μίας μεσαίας και μεγάλης επιχείρησης κυμαίνεται από €30.000 - €200.000, για μικρές από €1.500 - €15.000 ευρώ και για πολύ μικρές από €500 - €1.500 ευρώ. Αντίστοιχα, το κόστος για τη μεταστροφή ενός CRM ή SCM προϊόντος είναι από 50-80% ενός αντίστοιχου ERP, ενώ το HRM αφορά συνήθως σε μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις και το κόστος μεταστροφής κυμαίνεται από 5%-25% ενός άλλου αντίστοιχου ERP προϊόντος
- Ορισμένοι ανταγωνιστές συμφωνούν ότι η μεταστροφή σε άλλο πάροχο έχει ορισμένο κόστος, το οποίο δεν είναι αμελητέο 157 και απαιτεί «σταδιακή/αυξανόμενη επένδυση σε προσαρμοσμένη υποστήριξη»158 πέραν του αρχικού κόστους προμήθειας του λογισμικού
- Όσο μεγαλύτερος είναι ο οργανισμός και το μέγεθος του έργου τόσο δυσκολότερη και πιο κοστοβόρα είναι η μεταστροφή σε άλλη λύση και προμηθευτή
- Ειδικότερα, το κόστος μεταστροφής εξαρτάται 161 από το μέγεθος Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3728/7.6.2024, 3824/11.6.2024, 3931/13.6.2024, 3727/7.6.2024, 3724/7.6.2024, 4055/18.6.2024, 3808/10.6.2024, 3755/7.6.2024, 3817/11.6.2024, 3816/11.6.2024, 3953/13.6.2024 και 3729/7.6.2024 επιστολές. 152 Βλ. υπ΄αριθ. πρωτ. 3712/7.6.2024, 3812/11.6.2024, 3819/11.6.2024 και 3822/11.06.2024 επιστολές. 153 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3812/11.6.2024 επιστολή […]. 154 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ 3755/7.6.2024, 3712/6.6.2024, 3808/10.6.2024, 3726/7.6.2024, 3953/13.6.2024, 3824/11.6.2024, 3819/11.6.2024, 3724/7.6.2024, 4055/18.6.2024, 3817/11.6.2024, 3931/13.6.2024, 3816/11.6.2024, 3727/7.6.2024, 3823/11.6.2024, και 3728/7.6.2024 επιστολές. Μόνο η […] (υπ’ αριθ. πρωτ. 3812/11.6.2024 επιστολή) ανέφερε ότι, σε περίπτωση πραγματοποίησης των εν λόγω συγκεντρώσεων, η διαπραγματευτική της δύναμη, θα περιοριζόταν διότι, σε περίπτωση που αποφάσιζε η εταιρία να αλλάξει το Λογισμικό ERP, θα διέθετε πλέον λιγότερες εναλλακτικές επιλογές προμηθευτών, το κόστος της σχετικής υπηρεσίας θα αυξανόταν και θα περιοριζόταν ο ανταγωνισμός στην αγορά. 155 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft. 156 Βλ. την υπ’αριθ. πρωτ. 2580/25.04.2024 επιστολή παροχής στοιχείων των Μερών. 157 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3498/31.5.2024 και 3883/11.06.2024 απαντητικές επιστολές. 158 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3815/11.6.2024 απαντητική επιστολή. 159 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3605/05.06.2024 και 3883/11.06.2024 απαντητικές επιστολές. 160 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3498/31.5.2024 3605/05.06.2024 και 3896/12.06.2024 απαντητικές επιστολές. 161 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3498/31.5.2024, 3605/05.06.2024 και 3883/11.06.2024 απαντητικές επιστολές. 151 41 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ της επιχείρησης, την δραστηριότητά της και την περιπλοκότητα της λύσης που έχει επιλέξει, τον βαθμό και την έκταση των απαιτούμενων παραμετροποιήσεων, αλλά και τον βαθμό (όγκο) της μεταφοράς και μετάπτωσης των υφιστάμενων στοιχείων στη νέα λύση 162 . Εξίσου σημαντικοί παράγοντες που το διαμορφώνουν είναι και ο αριθμός του προσωπικού που θα χρειαστεί να εκπαιδευτεί και να εξοικειωθεί στις νέες λύσεις 163 , αλλά και το εξειδικευμένο προσωπικό του εκάστοτε πελάτη που συχνά απαιτείται να διαθέτει για την υλοποίηση και ολοκλήρωση του έργου 164 . Παραταύτα, αυτό δεν αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για τον χρόνο επιλογής και εφαρμογής ενός νέου πληροφοριακού συστήματος και προμηθευτή
- Επιπλέον, αν και αποτελεί σημαντική επένδυση για μία εταιρία, όταν συνδυάζεται με την αναδιοργάνωση των διαδικασιών και την αναδιάρθρωση της επιχείρησης, μπορεί να έχει πολύ θετικά αποτελέσματα και να βελτιώσει σημαντικά πολλούς τομείς της επιχειρηματικής δραστηριότητας
- Από την πλευρά των πελατών, δεν υπάρχει κοινή εκτίμηση ως προς τυχόν κόστη μεταστροφής και το ύψος αυτών. Αρκετοί από τους πελάτες εκτιμούν ότι υφίσταται σημαντικό κόστος μεταστροφής 167 , το οποίο εξαρτάται από το μέγεθος της εταιρίας, την πολυπλοκότητα των απαιτήσεών της και τον βαθμό των παραμετροποιήσεων, την επιχειρησιακή της δομή και τη δραστηριότητά της168, ενώ η διαδικασία αλλαγής προμηθευτή χαρακτηρίζεται χρονοβόρος
- Σε κάθε περίπτωση το υψηλό κόστος δεν σημαίνει ότι η μεταστροφή είναι αδύνατη ή πάντα ασύμφορη, παρά το ότι μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να λειτουργεί αποτρεπτικά 170 . Στον αντίποδα, ορισμένοι πελάτες των Μερών αναφέρουν ότι, πέραν του αναμενόμενου κόστους που συνήθως συνοδεύει μια διαδικασία μεταστροφής λογισμικού, δεν αναμένεται κάποιο ιδιαίτερο κόστος μεταστροφής ή κάποια διαδικαστική/πρακτική δυσκολία, σε περίπτωση διακοπής της συνεργασίας με έναν προμηθευτή
- Το σύνολο των ερωτηθέντων πελατών της Entersoft και της SoftOne ανέφεραν ότι έχουν δυνατότητα εναλλακτικού προμηθευτή από την Ελλάδα ή/και το εξωτερικό, και μάλιστα πέραν του ενός. Ειδικότερα, ως εναλλακτικοί προμηθευτές αναφέρθηκαν οι εταιρίες Microsoft, SAP, Salesforce, EpsilonNet, Singular Logic, Mantis, Cubit, JD Edwards, NetSuite, Manhattan Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3883/11.06.2024 και 3605/05.06.2024 απαντητικές επιστολές. Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3498/31.5.2024, 3605/05.06.2024 και 3883/11.06.2024 απαντητικές επιστολές. 164 Βλ την υπ’ αριθ. πρωτ 3883/11.06.2024 επιστολή. 165 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3605/05.06.2024 επιστολή. 166 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3663/05.06.2024 επιστολή. 167 Βλ. υπ’ αριθ. πρωτ. 3712/06.06.2024 3728/07.06.2024, και 3812/11.06.2024 απαντητικές επιστολές. 168 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ 3727/07.06.2024 και 3729/07.06.2024 επιστολές, Σημειώνεται ότι σύμφωνα έναν ανταγωνιστή «όσο μεγαλύτερη [σημ. η εταιρία] τόσο λιγότερο ρόλο παίζει η σχετική πρακτική δυσκολία που ενδεχομένως προκύψει από αλλαγή προμηθευτή» 169 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ 3819/11.06.2024, 3728/07.06.2024, 3812/11.06.2024, 3823/11.06.2024 και 3931/13.06.2024επιστολές. Η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από ένα έτος ή ακόμα και δύο έτη. 170 Βλ την υπ’ αριθ. πρωτ. 3727/07.06.2024 επιστολή. 171 Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3808/10.06.2024 3755/07.06.2024και 3824/11.06.2024 απαντητικές επιστολές. 162 163 42 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Associates, Oracle, Workday, Workable, Free FutureSoft
- Σημειώνεται, ωστόσο, ότι, ως προς μία συγκεκριμένη υπηρεσία την οποία παρέχει η Entersoft και η SoftOne, ήτοι η υπηρεσία εφαρμογών EDI (Electronic Data Interchange) σχετική με την αυτοματοποίηση της διαδικασίας ανταλλαγής ψηφιακών εγγράφων / ηλεκτρονική ανταλλαγή δομημένων αρχείων και δεδομένων και η οποία αποτελεί ένα υποπροϊόν της αγοράς SCM, μια εταιρία-πελάτης αναφέρει ότι «εξόσων γνωρίζει» δεν υφίσταται εναλλακτικός προμηθευτής
- Ωστόσο, όπως δήλωσαν σχετικά ανταγωνίστριες της Entersoft και SoftOne, οι δύο εταιρίες δεν έχουν κάποιο προϊόν το οποίο να είναι μοναδικό (ή με μοναδικά χαρακτηριστικά) και για το οποίο να μην υπάρχει δυνατότητα να το προμηθεύσει κάποια άλλη εταιρία
- Εξάλλου, λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόκειται για προϊόντα τεχνολογίας τα οποία διαμορφώνονται ώστε να διαλειτουργούν μεταξύ τους175, υπάρχει σημαντική δυναμική υποκατάστασης176 από πλευράς προσφοράς καθώς με σχετικά μικρό κόστος επένδυσης (από τον προμηθευτή) μπορεί να γίνει κάθε απαραίτητη διαφοροποίηση και παραμετροποίηση
- Στάδιο ανάπτυξης αγοράς
- Περαιτέρω, σύμφωνα με τις Γνωστοποιούσες178 αλλά και την πλειονότητα των ανταγωνιστών179, η αγορά EAS (και κατ’ επέκταση το ERP, CRM και SCM) βρίσκεται σε φάση εξέλιξης και ανάπτυξης, ήδη από 2014, και έκτοτε αναπτύσσεται συνεχώς. Παρά την κάμψη που παρουσίασε κατά την περίοδο του κορωνοϊού, από το 2020 και μετά κατέγραψε ανοδική πορεία με διψήφιους αριθμούς μεταβολής, ενώ, κατά τα επόμενα έτη, αν και υπάρχουν διαφορετικές εκτιμήσεις, παρά ταύτα ο ρυθμός ανάπτυξης εκτιμάται από 4,5% έως και 10% σε ετήσια βάση. Η ανάπτυξη αναμένεται να συνεχιστεί180, δεδομένων των τεχνολογικών εξελίξεων, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η χρήση hyperscalers, τα οποία hyperscalers, λόγω της ευέλικτης υποδομής τους, ενισχύουν τη μείωση του κόστους υποδομής και την δυνατότητα επεκτασιμότητας
- Σε γενικές γραμμές οι ελληνικές επιχειρήσεις, ακολουθώντας τις διεθνείς τάσεις, φαίνεται ότι δείχνουν προτίμηση στις Βλ. τις υπ’ αριθ. πρωτ. 3729/07.06.20243824/11.06.2024 3823/11.06.2024 3808/10.06.20244055/18.6.2024 3953/13.06.2024 3812/11.06.2024 3822/11.06.20243817/11.06.2024 3728/07.06.2024 3819/11.06.2024 3931/13.06.2024 3724/07.06.2024 3712/06.06.2024 3816/11.06.2024 επιστολές . 173 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3822/11.06.2024 επιστολή […]. 174 Βλ. τις υπ’αριθ. πρωτ. 3883/11.06.20243605/05.06.2024και 3663/05.06.2024 απαντητικές επιστολές. 175 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ 3896/12.6.224 επιστολή. 176 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ 3663/05.06.2024 επιστολή. 177 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3883/11.06.2024 επιστολή . 178 Βλ. Γνωστοποίηση Entersoft Τμήμα 8.
- 179 Ορισμένοι εκ των ανταγωνιστών εκτιμούν ότι η αγορά έχει μπει σε φάση ωριμότητας, βλ. τις υπ’αριθ. πρωτ. 3883/11.06.2024 και. 3689/06.06.2024 επιστολές. 180 Βλ. τις υπ’αριθ. πρωτ. 3896/12.06.20243605/05.06.2024 επιστολές. Ειδικά ως προς το SCM βλ τις υπ’αριθ. πρωτ. 3569/04.06.2024 3648/05.06.2024 επιστολές. 181 Βλ. την υπ’ αριθ. πρωτ. 3875/11.06.2024 επιστολή. 172 43 ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ λύσεις cloud182, ενώ μία από τις βασικές τάσεις της αγοράς είναι η αυξανόμενη υ