Αθήνα, 11-11-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3244-1/11-11-2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 146/2011 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος στην έδρα της την 8-11-2011 και ώρα 10:00 µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Γεώργιος Μπατζαλέξης, Αναπληρωτής Πρόεδρος, κωλυοµένου του Προέδρου της Αρχής Πέτρου Χριστόφορου, και τα αναπληρωµατικά µέλη Πέτρος Τσαντίλας, ως εισηγητής, και Γρηγόριος Λαζαράκος σε αντικατάσταση των τακτικών µελών Αναστασίου Πράσσου και Αναστασίου-Ιωάννη Μεταξά, αντίστοιχα, οι οποίοι, αν και εκλήθησαν νοµίµως εγγράφως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Το τακτικό µέλος ∆ηµήτριος Μπριόλας και το αναπληρωµατικό αυτού Χαράλαµπος Ανθόπουλος αν και εκλήθησαν νοµίµως εγγράφως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Παρόντες χωρίς δικαίωµα ψήφου ήταν ο Φίλιππος Μίτλεττον, νοµικός ελεγκτής δικηγόρος, ως βοηθός εισηγητής και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών και οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα παρακάτω: Με το µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/3244/10-5-2011) έγγραφο ο Α υπέβαλε στην Αρχή τη µε αρ. πρωτ. ……../….-2011 παραγγελία του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών µε την Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr οποία διαβιβάζει στο Ψυχιατρικό Νοσοκοµείο Αττικής την από 2-5-2011 αίτηση του Α και παρακαλεί για την κατά νόµο εκτίµηση των διαλαµβανοµένων σε αυτή και την διαβίβασή της στην Αρχή για τη λήψη σχετικής αδείας. Με τη διαβιβαζόµενη αίτησή του ο Α ζητεί από το πιο πάνω νοσοκοµείο να του χορηγήσει γνωµάτευση για την κατάσταση της υγείας του πρώτου του εξαδέλφου Β ο οποίος νοσηλεύεται στο νοσοκοµείο αυτό, προκειµένου να το προσκοµίσει στο Μονοµελές Πρωτοδικείο Αθηνών ενώπιον του οποίου συζητείται αίτηση του ιδίου για τη θέση του Β σε δικαστική συµπαράσταση. Η Αρχή, µετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισηγητή και τον βοηθό εισηγητή, ο τελευταίος στη συνέχεια αποχώρησε και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
- Επειδή, το άρθρο 2 στοιχ. β΄ του ν.2472/1997 ορίζει ότι για τους σκοπούς του νόµου αυτού νοούνται ως «ευαίσθητα δεδοµένα», τα δεδοµένα που αφορούν, µεταξύ άλλων, στην υγεία.
- Επειδή, το άρθρο 4 παρ.1 του ν.2472/1997 ορίζει, µεταξύ άλλων, ότι: «Τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόµιµης επεξεργασίας πρέπει: α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεµιτό και νόµιµο για καθορισµένους, σαφείς και νόµιµους σκοπούς και να υφίστανται θεµιτή και νόµιµη επεξεργασία ενόψει των σκοπών αυτών. β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας (...)».
- Επειδή, από το συνδυασµό των διατάξεων των άρθρων 5 και 7 του ν. 2472/1997 προκύπτει ότι η συλλογή και κάθε περαιτέρω επεξεργασία απλών και ευαίσθητων δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται, καταρχήν, εφόσον το υποκείµενο των δεδοµένων έχει δώσει τη συγκατάθεσή του. Ωστόσο, η συλλογή και κάθε περαιτέρω επεξεργασία τόσο των απλών όσο και των ευαίσθητων δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται, κατ’ εξαίρεση, και χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειµένου τους, Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr στις περιπτώσεις που περιοριστικά προβλέπει ο νόµος. Ειδικότερα, επιτρέπεται, για τα µεν απλά δεδοµένα, ιδίως, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 5 παρ. 2 στοιχ. (ε΄) και για τα ευαίσθητα δεδοµένα, ιδίως, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 7 παρ. 2 στοιχ. (γ΄) του ν. 2472/
- Ειδικότερα επιτρέπεται, στην πρώτη περίπτωση όταν ‘’η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία για την ικανοποίηση του έννοµου συµφέροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους ανακοινώνονται τα δεδοµένα και υπό τον όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς των δικαιωµάτων και συµφερόντων των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδοµένα και δεν θίγονται οι θεµελιώδεις ελευθερίες αυτών’’., στην δε δεύτερη, που περιλαµβάνει και τα δεδοµένα που αφορούν την υγεία, όταν ‘’η επεξεργασία αφορά δεδοµένα που δηµοσιοποιεί το ίδιο το υποκείµενο ή είναι αναγκαία για την αναγνώριση, άσκηση ή υπεράσπιση δικαιώµατος ενώπιον δικαστηρίου ή πειθαρχικού οργάνου’’.
- Επειδή, το άρθρο 14 του ν.3418/2005 (Κώδικας Ιατρικής ∆εοντολογίας) ορίζει, µεταξύ άλλων, ότι: «
- Ο ιατρός υποχρεούται να τηρεί ιατρικό αρχείο, σε ηλεκτρονική ή µη µορφή, το οποίο περιέχει δεδοµένα που συνδέονται αρρήκτως ή αιτιωδώς µε την ασθένεια ή την υγεία των ασθενών του. Για την τήρηση του αρχείου αυτού και την επεξεργασία των δεδοµένων του εφαρµόζονται οι διατάξεις του ν. 2472/1997(ΦΕΚ 50 Α΄). (...)
- Η υποχρέωση διατήρησης των ιατρικών αρχείων ισχύει: α) στα ιδιωτικά ιατρεία και τις λοιπές µονάδες πρωτοβάθµιας φροντίδας υγείας του ιδιωτικού τοµέα, για µία δεκαετία από την τελευταία επίσκεψη του ασθενή και β) σε κάθε άλλη περίπτωση, για µία εικοσαετία από την τελευταία επίσκεψη του ασθενή. (...)
- ∆εν επιτρέπεται σε τρίτο η πρόσβαση σε ιατρικά αρχεία ασθενή. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η πρόσβαση: α) στις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές κατά την άσκηση των καθηκόντων τους αυτεπάγγελτα ή µετά από αίτηση τρίτου που επικαλείται έννοµο συµφέρον και σύµφωνα µε τις νόµιµες διαδικασίες (...)». Επειδή, εξάλλου, το άρθρο 5 του ίδιου νόµου ορίζει ότι: «
- Τα ιατρικά πιστοποιητικά και οι ιατρικές γνωµατεύσεις, καθώς και οι ιατρικές συνταγές που εκδίδονται κατά τους νόµιµους τύπους, έχουν το ίδιο κύρος και την ίδια νοµική ισχύ ως προς τις νόµιµες χρήσεις και ενώπιον όλων των αρχών και υπηρεσιών, ανεξάρτητα από το αν εκδίδονται από ιατρούς που υπηρετούν σε Ν.Π.∆.∆. ή Ν.Π.Ι.∆. ή ιδιώτες ιατρούς (…)
- Τα ιατρικά πιστοποιητικά και οι ιατρικές γνωµατεύσεις εκδίδονται µετά από προηγούµενη γραπτή ή προφορική Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr αίτηση του προσώπου στο οποίο αφορούν ή, κατ’ εξαίρεση, τρίτου προσώπου που έχει έννοµο συµφέρον και το αποδεικνύει, καθώς και όταν αυτό ρητά προβλέπεται στο νόµο (…) ». Επειδή, περαιτέρω, το άρθρο 13 ορίζει, µεταξύ άλλων: «
- Η άρση ιατρικού απορρήτου επιτρέπεται όταν: (...) β) Ο ιατρός αποβλέπει στη διαφύλαξη έννοµου ή άλλου δικαιολογηµένου, ουσιώδους δηµοσίου συµφέροντος ή συµφέροντος του ίδιου του ιατρού ή κάποιου άλλου, το οποίο δεν µπορεί να διαφυλαχθεί διαφορετικά (...).
- Η υποχρέωση τήρησης ιατρικού απορρήτου αίρεται, εάν συναινεί σε αυτό εκείνος στον οποίο αφορά, εκτός εάν η σχετική δήλωσή του δεν είναι έγκυρη, όπως στην περίπτωση, που αυτή είναι προϊόν πλάνης, απάτης, απειλής, σωµατικής ή ψυχολογικής βίας, ή εάν η άρση του απορρήτου συνιστά προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας (...) ». Οι διατάξεις αυτές, που δεν καθιερώνουν απόλυτη προστασία του ιατρικού απορρήτου, επιφυλάσσουν, καθόσον αφορά την επεξεργασία ιατρικών δεδοµένων, την εφαρµογή των διατάξεων του ν. 2472/
- Επειδή µε τις διατάξεις αυτές καθιερώνονται ως θεµελιώδεις προϋποθέσεις για τη νοµιµότητα κάθε επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και για τη νοµιµότητα της σύστασης και λειτουργίας κάθε αρχείου, οι αρχές του σκοπού της επεξεργασίας και της αναλογικότητας των δεδοµένων σε σχέση πάντα µε το σκοπό επεξεργασίας. Συνεπώς, κάθε επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων, που γίνεται πέραν του επιδιωκόµενου σκοπού η οποία δεν είναι πρόσφορη και αναγκαία για την επίτευξή του, δεν είναι νόµιµη. Επιπλέον, τόσο για τα απλά όσο και για τα ευαίσθητα δεδοµένα πρέπει ο σκοπός επεξεργασίας να είναι νόµιµος, σαφής και καθορισµένος, και τα δεδοµένα να µην υπερβαίνουν το σκοπό της επεξεργασίας.
- Επειδή, το άρθρο 11 παρ. 3 του ν. 2472/1997 ορίζει ότι: «Εάν δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα ανακοινώνονται σε τρίτους, το υποκείµενο ενηµερώνεται για την ανακοίνωση πριν από αυτούς».
- Επειδή, στην κρινόµενη υπόθεση ο Α υπέβαλε στην Αρχή τη µε αρ. πρωτ. …../….-2011 παραγγελία του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών µε την οποία διαβιβάζει στο Ψυχιατρικό Νοσοκοµείο Αττικής την από 2-5-2011 αίτηση του Α και παρακαλεί για την κατά νόµο εκτίµηση των διαλαµβανοµένων σε αυτή και την διαβίβασή της στην Αρχή για τη λήψη σχετικής αδείας. Με τη διαβιβαζόµενη αίτησή του Α ζητεί από το πιο Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr πάνω νοσοκοµείο να του χορηγήσει γνωµάτευση για την κατάσταση της υγείας του πρώτου του εξαδέλφου Β ο οποίος νοσηλεύεται στο νοσοκοµείο αυτό, προκειµένου να το προσκοµίσει στο Μονοµελές Πρωτοδικείο Αθηνών ενώπιον του οποίου συζητείται αίτηση του ιδίου για τη θέση του Β σε δικαστική συµπαράσταση.
- Επειδή από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι την 18-1-2010 ο Α κατέθεσε αίτηση για τη θέση σε δικαστική συµπαράσταση του πρώτου εξαδέλφου του Β, δια του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Αθηνών, καθώς και σχετικό αίτηµα προσωρινής διαταγής το οποίο έγινε δεκτό και µε την οποία ορίσθηκε ο ίδιος προσωρινός δικαστικός συµπαραστάτης του Β. Η αίτηση είχε ορισθεί να συζητηθεί την 8-10-2010 ενώπιον του Μονοµελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ηµεροµηνία κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση µέχρι την προσκόµιση ιατρικής γνωµάτευσης για την ψυχική υγεία του Β και ανανεώθηκε η προσωρινή διαταγή.
- Επειδή ο πιο πάνω σκοπός είναι νόµιµος, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στο άρθρο 7 παρ. 2 στοιχ. γ΄ του ν. 2472/1997, και η χορήγηση των πιο πάνω γνωµατεύσεων είναι συναφής, πρόσφορη και αναγκαία για τον επιδιωκόµενο σκοπό της υπεράσπισης δικαιώµατος ενώπιον δικαστηρίου.
- Επειδή το Ψυχιατρικό Νοσοκοµείο Αττικής οφείλει να ενηµερώσει προηγουµένως τον Β, ως υποκείµενο των δεδοµένων, ότι θα χορηγήσει ευαίσθητα προσωπικά του δεδοµένα στον Α προκειµένου να τα χρησιµοποιήσει για υπεράσπιση των δικαιωµάτων του ενώπιον δικαστηρίου. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή παρέχει άδεια στο Ψυχιατρικό Νοσοκοµείο Αττικής ως υπεύθυνο επεξεργασίας, να χορηγήσει στον Α γνωµάτευση για την κατάσταση της υγείας του Β, προκειµένου να τα χρησιµοποιήσει για υπεράσπιση των δικαιωµάτων του ενώπιον δικαστηρίου, αφού προηγουµένως το νοσοκοµείο ενηµερώσει τον Α. Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η Γραµµατέας Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παραγεωργοπούλου Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr