Αθήνα, $$202$$ Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7909-1/22-12-2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 162/2011 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος στην έδρα της την 20.12.2011 και ώρα 10:00 µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Γεώργιος Μπατζαλέξης, Αναπληρωτής Πρόεδρος, κωλυοµένου του Προέδρου της Αρχής Πέτρου Χριστόφορου, και τα αναπληρωµατικά µέλη Πέτρος Τσαντίλας, ως εισηγητής, Γρηγόριος Λαζαράκος και Χαράλαµπος Ανθόπουλος, σε αντικατάσταση των τακτικών µελών Αναστασίου Πράσσου, Αναστασίου-Ιωάννη Μεταξά και ∆ηµητρίου Μπριόλα, αντίστοιχα, οι οποίοι, αν και εκλήθησαν νοµίµως εγγράφως δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Παρούσες χωρίς δικαίωµα ψήφου ήταν η Χαρίκλεια Λάτσιου, νοµικός ελεγκτής - δικηγόρος, ως βοηθός εισηγήτρια και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών και οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα παρακάτω: Με το υπ’ αρ. πρωτ. ../08 (αρ. πρωτ. Αρχής Γ/ΕΙΣ/7909/25.11.2011) και ένδειξη «εξαιρ. επείγον» έγγραφο το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ διαβιβάζει το υπ’ αρ. …./..07.2011 έγγραφο της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών. Με το έγγραφο αυτό διαβιβάζεται στο ΙΚΑΕΤΑΜ για λήψη άδειας από την ΑΠ∆ΠΧ η από 09.07.2011 αίτηση της Α µε την οποία η τελευταία ζητεί να λάβει από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ βεβαίωση από την οποία να προκύπτει ο Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr αριθµός και η ηµεροµηνία έκδοσης της απόφασης, µε την οποία ο πρώην σύζυγός της, Β κρίθηκε µόνιµα ανάπηρος, καθώς και το ποσοστό της αναπηρίας του. Τη χορήγηση των πληροφοριών αυτών ζητεί η Α προκειµένου να ενεργοποιηθεί ο όρος του οµαδικού ασφαλιστηρίου συµβολαίου που υπογράφηκε µεταξύ των Β και Α αφενός και της Ασφαλιστικής Εταιρείας EFG Eurolife Α.Ε.Α.Ζ. αφετέρου για το δάνειο που έλαβαν οι πρώτοι από την Τράπεζα EFG Eurobank Ergasias Α.Ε. Συγκεκριµένα, όπως προκύπτει από το υπ’ αρ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/7972/29.11.2011 συµπληρωµατικό έγγραφο που παρασχέθηκε στην Αρχή από την Α, προβλέπεται στο προαναφερόµενο οµαδικό ασφαλιστήριο µε αρ. ……. (µε ηµεροµηνία έναρξης ασφάλισης ......2003 και µε διάρκεια 180 µήνες) µε τίτλο Ασφάλιση Μόνιµης Ολικής Ανικανότητας από Ασθένεια ή Ατύχηµα ότι: « (…) Στην περίπτωση Μόνιµης Ολικής Ανικανότητας από Ασθένεια ή Ατύχηµα του Ασφαλισµένου κατά τη διάρκεια ισχύος της ασφαλιστικής κάλυψης, η Εταιρία αναλαµβάνει την υποχρέωση να καταβάλλει στην Τράπεζα ασφάλισµα ίσο µε το άληκτο υπόλοιπο του δανείου, κατά την ηµεροµηνία που η ανικανότητα κατέστη Μόνιµη ή Ολική, όπως αυτό ορίζεται από την ∆ανειακή Σύµβαση και προκύπτει από το κανονικό, χωρίς καθυστερήσεις πληρωµών, σχέδιο απόσβεσης και ανάλογα µε το ποσοστό (%) ασφάλισης στο Ασφαλισµένο Κεφάλαιο που επέλεξε ο Ασφαλισµένος και εµφανίζεται στην Αίτηση συµµετοχής του στην Οµαδική Ασφάλιση και που αποτυπώνεται στην πρώτη σελίδα του Πιστοποιητικού Ασφάλισης. Ως Μόνιµη Ολική Ανικανότητα από Ασθένεια ή Ατύχηµα, κατά τη διάρκεια ισχύος της ασφαλιστικής κάλυψης, ορίζεται η ανικανότητα που δεν επιτρέπει στον Ασφαλισµένο να ασχολείται µε οποιοδήποτε επάγγελµα και να εκτελεί οποιαδήποτε εργασία µε αµοιβή ή κέρδος, για όλη τη διάρκεια της ζωής του. Προϋπόθεση για την καταβολή του ασφαλίσµατος είναι να συντρέχουν οι παρακάτω προϋποθέσεις: 1. Η ηµεροµηνία συµβάντος του γεγονότος που προκάλεσε την Μόνιµη Ολική Ανικανότητα να είναι µεταγενέστερη της ηµεροµηνίας έναρξης ασφάλισης και ο Ασφαλισµένος να είναι στη ζωή. 2. Ο Ασφαλισµένος κατά το χρόνο του ατυχήµατος ή της ασθένειας ν’ ασκούσε κανονικά ή να θεωρείτο απόλυτα ικανός να ασκεί την επαγγελµατική δραστηριότητα και να µην είχε ήδη υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης γήρατος ή αναπηρίας σε Ταµείο Κύριας ή Επικουρικής Ασφάλισης. 3. Ο Ασφαλισµένος να έχει παραµείνει µόνιµα ή ολικά ανίκανος για συνεχές χρονικό διάστηµα τουλάχιστον δώδεκα
(12)µηνών από την ηµεροµηνία της Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr αναγνώρισης της ανικανότητας από την Εταιρία. (…)». Σύµφωνα µε τους ισχυρισµούς της Α: « (…) ο πρώην σύζυγός µου, Β έχει µετοικήσει και, παρά τις επανειληµµένες προσπάθειές µου δεν έχει καταστεί δυνατό να µάθω την διεύθυνση κατοικίας του ή να επικοινωνήσω µε κάποιον τρόπο µαζί του, επιπλέον δε αυτός αφενός δεν κατέβαλε, ούτε και καταβάλει τις µηνιαίες δόσεις του δανείου, αφετέρου δεν έχει γνωστοποιήσει στη Τράπεζα την Μόνιµη και Ολική Ανικανότητά του, µε αποτέλεσµα να επιβαρύνοµαι εγώ εξ ολοκλήρου µε την αποπληρωµή του δανείου (…)». Η Αρχή, µετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισηγητή και τη βοηθό εισηγητή, η οποία στη συνέχεια αποχώρησε και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
- Επειδή, το άρθρο 2 στοιχ. β΄ του ν. 2472/1997 ορίζει ότι για τους σκοπούς του νόµου αυτού νοούνται ως «ευαίσθητα δεδοµένα», τα δεδοµένα που αφορούν, µεταξύ άλλων, στην υγεία. 2 Επειδή, η διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1 του ν. 2472/1997, εναρµονιζόµενη, ιδίως, µε τις διατάξεις των άρθρων 9Α, 25 παρ. 1 και 28 του Συν/τος, 8 και 7 του Χάρτη Θεµελιωδών ∆ικαιωµάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 6 της Οδηγίας 95/46/ΕΕ, ορίζει ότι: «Τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόµιµης επεξεργασίας πρέπει: α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεµιτό και νόµιµο για καθορισµένους, σαφείς και νόµιµους σκοπούς και να υφίστανται θεµιτή και νόµιµη επεξεργασία ενόψει των σκοπών αυτών. β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας. (…)».
- Επειδή, από το συνδυασµό των διατάξεων των άρθρων 5 και 7 του ν. 2472/1997 προκύπτει ότι η συλλογή και κάθε περαιτέρω επεξεργασία απλών και ευαίσθητων δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται, καταρχήν, εφόσον το υποκείµενο των δεδοµένων έχει δώσει τη συγκατάθεσή του. Ωστόσο, η συλλογή και κάθε περαιτέρω επεξεργασία τόσο των απλών όσο και των ευαίσθητων δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται, κατ’ εξαίρεση, και χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειµένου τους, Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr στις περιπτώσεις που περιοριστικά προβλέπει ο νόµος. Ειδικότερα, επιτρέπεται, για τα µεν απλά δεδοµένα, ιδίως, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 5 παρ. 2 στοιχ. ε΄ και για τα ευαίσθητα δεδοµένα, ιδίως, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 7 παρ. 2 στοιχ. γ΄ του ν. 2472/
- Συγκεκριµένα επιτρέπεται, στην πρώτη περίπτωση όταν ‘’η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία για την ικανοποίηση του έννοµου συµφέροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους ανακοινώνονται τα δεδοµένα και υπό τον όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς των δικαιωµάτων και συµφερόντων των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδοµένα και δεν θίγονται οι θεµελιώδεις ελευθερίες αυτών’’., στην δε δεύτερη, που περιλαµβάνει και τα δεδοµένα που αφορούν την υγεία, όταν ‘’η επεξεργασία αφορά δεδοµένα που δηµοσιοποιεί το ίδιο το υποκείµενο ή είναι αναγκαία για την αναγνώριση, άσκηση ή υπεράσπιση δικαιώµατος ενώπιον δικαστηρίου ή πειθαρχικού οργάνου’’.
- Επειδή µε τις διατάξεις αυτές καθιερώνονται ως θεµελιώδεις προϋποθέσεις για τη νοµιµότητα κάθε επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και για τη νοµιµότητα της σύστασης και λειτουργίας κάθε αρχείου, οι αρχές του σκοπού της επεξεργασίας και της αναλογικότητας των δεδοµένων σε σχέση πάντα µε το σκοπό επεξεργασίας. Συνεπώς, κάθε επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων, που γίνεται πέραν του επιδιωκόµενου σκοπού η οποία δεν είναι πρόσφορη και αναγκαία για την επίτευξή του, δεν είναι νόµιµη. Συνακόλουθα, τόσο για τα απλά όσο και για τα ευαίσθητα δεδοµένα, πρέπει ο σκοπός επεξεργασίας να είναι νόµιµος, σαφής και καθορισµένος, και τα δεδοµένα να µην υπερβαίνουν το σκοπό της επεξεργασίας. Ειδικότερα δε για τα ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα, όπως και εκείνα που αφορούν την υγεία, η επεξεργασία επιτρέπεται, όπως λέχθηκε ανωτέρω, όταν πρόκειται να χρησιµοποιηθούν για άσκηση ή υπεράσπιση δικαιώµατος ενώπιον δικαστηρίου ή πειθαρχικού οργάνου. Η προϋπόθεση αυτή ισχύει, όπως έχει κρίνει η Αρχή, κατά µείζονα λόγο και για τα απλά δεδοµένα (βλ. µεταξύ άλλων ιδίως, τις αποφάσεις της Αρχής 27/2001, 75/2001 και πρόσφατες 92/2011 και 111/2011).
- Επειδή, το άρθρο 11 παρ. 3 του ν. 2472/1997 ορίζει ότι: «Εάν δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα ανακοινώνονται σε τρίτους, το υποκείµενο ενηµερώνεται για την ανακοίνωση πριν από αυτούς». Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr
- Επειδή, το άρθρο 14 του ν.3418/2005 (Κώδικας Ιατρικής ∆εοντολογίας) ορίζει, µεταξύ άλλων, ότι: «
- Ο ιατρός υποχρεούται να τηρεί ιατρικό αρχείο, σε ηλεκτρονική ή µη µορφή, το οποίο περιέχει δεδοµένα που συνδέονται αρρήκτως ή αιτιωδώς µε την ασθένεια ή την υγεία των ασθενών του. Για την τήρηση του αρχείου αυτού και την επεξεργασία των δεδοµένων του εφαρµόζονται οι διατάξεις του ν. 2472/1997(ΦΕΚ 50 Α΄). (...)
- Η υποχρέωση διατήρησης των ιατρικών αρχείων ισχύει: α) στα ιδιωτικά ιατρεία και τις λοιπές µονάδες πρωτοβάθµιας φροντίδας υγείας του ιδιωτικού τοµέα, για µία δεκαετία από την τελευταία επίσκεψη του ασθενή και β) σε κάθε άλλη περίπτωση, για µία εικοσαετία από την τελευταία επίσκεψη του ασθενή. (...)
- ∆εν επιτρέπεται σε τρίτο η πρόσβαση σε ιατρικά αρχεία ασθενή. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η πρόσβαση: α) στις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές κατά την άσκηση των καθηκόντων τους αυτεπάγγελτα ή µετά από αίτηση τρίτου που επικαλείται έννοµο συµφέρον και σύµφωνα µε τις νόµιµες διαδικασίες (...)». Επειδή, εξάλλου, το άρθρο 5 του ίδιου νόµου ορίζει ότι: «
- Τα ιατρικά πιστοποιητικά και οι ιατρικές γνωµατεύσεις, καθώς και οι ιατρικές συνταγές που εκδίδονται κατά τους νόµιµους τύπους, έχουν το ίδιο κύρος και την ίδια νοµική ισχύ ως προς τις νόµιµες χρήσεις και ενώπιον όλων των αρχών και υπηρεσιών, ανεξάρτητα από το αν εκδίδονται από ιατρούς που υπηρετούν σε Ν.Π.∆.∆. ή Ν.Π.Ι.∆. ή ιδιώτες ιατρούς (…)
- Τα ιατρικά πιστοποιητικά και οι ιατρικές γνωµατεύσεις εκδίδονται µετά από προηγούµενη γραπτή ή προφορική αίτηση του προσώπου στο οποίο αφορούν ή, κατ’ εξαίρεση, τρίτου προσώπου που έχει έννοµο συµφέρον και το αποδεικνύει, καθώς και όταν αυτό ρητά προβλέπεται στο νόµο (…) ». Επειδή, περαιτέρω, το άρθρο 13 ορίζει, µεταξύ άλλων: «
- Η άρση ιατρικού απορρήτου επιτρέπεται όταν: (...) β) Ο ιατρός αποβλέπει στη διαφύλαξη έννοµου ή άλλου δικαιολογηµένου, ουσιώδους δηµοσίου συµφέροντος ή συµφέροντος του ίδιου του ιατρού ή κάποιου άλλου, το οποίο δεν µπορεί να διαφυλαχθεί διαφορετικά (...).
- Η υποχρέωση τήρησης ιατρικού απορρήτου αίρεται, εάν συναινεί σε αυτό εκείνος στον οποίο αφορά, εκτός εάν η σχετική δήλωσή του δεν είναι έγκυρη, όπως στην περίπτωση, που αυτή είναι προϊόν πλάνης, απάτης, απειλής, σωµατικής ή ψυχολογικής βίας, ή εάν η άρση του απορρήτου συνιστά προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας (...) ». Οι διατάξεις αυτές, που δεν καθιερώνουν απόλυτη προστασία του ιατρικού απορρήτου, επιφυλάσσουν, καθόσον αφορά την επεξεργασία ιατρικών δεδοµένων, την εφαρµογή των διατάξεων του Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr ν. 2472/
- Επειδή, στην υπό κρίση υπόθεση, η Α ζητεί µε την ιδιότητα του τρίτου, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στη διάταξη του άρθρου 2 στοιχ. θ΄ του ν.2472/1997, να της χορηγηθούν ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα (δεδοµένα υγείας) που αφορούν στον πρώην σύζυγό της, Β και τηρούνται στα αρχεία του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ως υπευθύνου επεξεργασίας (άρθρο 2 στοιχ. ζ΄ του ν.2472/1997). Από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης προκύπτει ότι ο σκοπός επεξεργασίας, όπως διεξοδικά περιγράφεται στο ιστορικό της παρούσας, συνίσταται στην αναγκαιότητα θεµελίωσης της κατά την υπ’ αρ. …….. ασφαλιστική σύµβαση µεταξύ των Β και Α αφενός και της Ασφαλιστικής Εταιρείας EFG Eurolife Α.Ε.Α.Ζ. αφετέρου προϋποθέσεως αναπηρίας του πρώην συζύγου της δανειολήπτη για την ενεργοποίηση του όρου απαλλαγής από την αποπληρωµή του άληκτου υπολοίπου του δανείου. Ο προβαλλόµενος αυτός σκοπός επεξεργασίας συνάδει µε τη προαναφερόµενη διάταξη του άρθρου 7 παρ. 2 στοιχ. γ΄ του ν.2472/1997, ενώ παράλληλα πληρούται και η αρχή της αναλογικότητας και προσφορότητας των δεδοµένων (άρθρο 4 παρ. 1 στοιχ. β΄ του ν.2472/1997). Το ΙΚΑΕΤΑΜ οφείλει, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στη διάταξη του άρθρου 11 παρ. 3 του ν.2472/1997, να ενηµερώσει τον Β ότι ευαίσθητα προσωπικά του δεδοµένα θα ανακοινωθούν στην Α. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή παρέχει την άδεια στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ να χορηγήσει από τα τηρούµενα αρχεία του βεβαίωση από την οποία να προκύπτουν τα αιτούµενα στοιχεία σχετικά µε την αναπηρία του Β στην Α, προκειµένου η τελευταία να την προσκοµίσει στην Ασφαλιστική Εταιρεία EFG Eurolife Α.Ε.Α.Ζ. για την ενεργοποίηση του όρου του ανωτέρω ασφαλιστηρίου συµβολαίου, κατά τα αναφερόµενα στο σκεπτικό της παρούσας, αφού προηγουµένως το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ενηµερώσει τον Β. Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Γεώργιος Μπατζαλέξης Η Γραµµατέας Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr