Αίτηση Στρατοδικείου Ιωαννίνων χορήγησης άδειας για πρόσβαση ερευνητή στο αρχείο του

Αθήνα, 20-06-2011 ΑΠ: Γ/ΕΞ/1852-1/20-06-2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΝ ΠΡΟΣΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Ταχ. /νση: ΚΗΦΙΣΙΑΣ 1-3 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210-6475600 FAX: 210-6475628 Α Π Ο Φ Α Σ Η 85/2011 (Τήα) Η Α χή Π οστασίας εδοένων Π οσωπικού Χα ακτή α συνεδ ίασε σε σύνθεση Τήατος στην έδ α της τη 14.06.2011 και ώ α 10:00 ετά από π όσκληση του Αναπλη ωτή Π οέδ ου της, π οκειένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέ εται στο ιστο ικό της πα ούσας. Πα έστησαν οι Χ ήστος Παληοκώστας, Αναπλη ωτής Π όεδ ος και τα αναπλη ωατικά έλη ηήτ ιος Λιάππης και Πέτ ος Τσαντίλας, ως εισηγητής, σε αντικατάσταση των τακτικών ελών Λεωνίδα Κοτσαλή, και Αναστάσιου Π άσσου, αντίστοιχα, οι οποίοι αν και εκλήθησαν νοίως εγγ άφως δεν πα έστησαν λόγω κωλύατος. εν πα έστησαν, αν και εκλήθησαν νοίως εγγ άφως, λόγω κωλύατος, ο Αναστάσιος – Ιωάννης Μεταξάς, τακτικό έλος της Α χής και ο Γ ηγό ιος Λαζα άκος, αναπλη ωατικό έλος. Πα ούσα χω ίς δικαίωα ψήφου ήταν η Χα ίκλεια Λάτσιου, νοικός ελεγκτής - δικηγό ος, ως βοηθός εισηγήτ ια και η Ει ήνη Παπαγεω γοπούλου, υπάλληλος του τήατος διοικητικών και οικονοικών υποθέσεων, ως γ αατέας. Η Α χή έλαβε υπόψη της τα πα ακάτω: Με το υπ’ α ιθ. π ωτ. …/…/… (ΑΠΠΧ Γ/ΕΙΣ/1852/16.03.2011) έγγ αφο του το Στ ατοδικείο Ιωαννίνων διαβιβάζει την από 14.03.2011 αίτηση της A και ζητεί από την Α χή να κ ίνει το αίτηά της. Συγκεκ ιένα, η A ε την π οαναφε όενη αίτησή της ζητεί άδεια για να έχει π όσβαση στο ιστο ικό α χείο του Στ ατοδικείου Ιωαννίνων, π οκειένου να συγκεντ ώσει στοιχεία για τη συπλή ωση της διδακτο ικής της διατ ιβής ε θέα «Ο Εφύλ ος Πόλεος στα Μαστοροχώρ α κα την Αετοηλίτσα της Κόν τσας». Η A σηειώνει, χα ακτη ιστικά, στη σχετική αίτησή της π ος το Στ ατοδικείο Ιωαννίνων: (…) Η δ δακτορ κή δ ατρ βή λόγω του περ ορ σένου χρόνου περαίωσής της έκλε σε ε ορ σένα κενά. Αυτά τα κενά αφορούν τ ς δίκες επί “κατασκοπεία” των κατοίκων των Μαστοροχωρίων. Το οόλογο κεφάλα ο στο % δακτορ κό βασίσθηκε στ ς προφορ κές αδηοσίευτες κα δηοσ ευένες αρτυρίες. Η επ βεβαίωση ή η κατάρρ ψη των σχυρ σών των αρτυρ ών από γραπτές έγκυρες πηγές είνα κάτ που εκκρεεί. % ά τον λόγον αυτό α τούα την πρόσβαση στα Ιστορ κά Αρχεία του Καταστήατός σας ε σκοπό την δ ερεύνηση των Πρακτ κών % κών κα Αποφάσεων του % αρκούς Στρατοδ κείου της περ όδου 1952-

1. Η δίωξη γ α παραέληση καθήκοντος κα λ ποταξία στ ς άχες του Γράου είνα το δεύτερο θέα το οποίο απουσ άζε πλήρως από την προαναφερθείσα δ δακτορ κή δ ατρ βή. %εδοένου ότ ο αρ στερές πηγές δ ατυπώνουν την άποψη ότ υπήρχε πληθώρα οαδ κών προσχωρήσεων στο %ηοκρατ κό από τον Κυβερνητ κό Στρατό, θα ήθελα να δ ακρ βώσω την συχνότητα του φα νοένου “αυτοόλησης” κα “λ ποταξ ών” όπως τ ς χαρακτήρ ζε ο κυβερνητ κός Στρατός. Αυτός είνα ο δεύτερος λόγος γ α τον οποίο θα ήθελα να έχω πρόσβαση στα αρχεία της υπηρεσίας σας (…). Η Α χή έχει εκδώσει στην υποψήφια διδάκτο α A, ως υπεύθυνο επεξε γασίας, τις υπ’ α ιθ. π ωτ. ΓΝ/ΕΞ/545/21.04.2003, ΓΝ/ΕΞ/1776/25.07.2003 και ΓΝ/ΕΞ/429/03.03.2004 (και ε α/α αδειών 488, 567 και 693, αντίστοιχα) άδειες ίδ υσης και λειτου γίας α χείου ε ευαίσθητα π οσωπικά δεδοένα για το σκοπό της εκπόνησης διδακτο ικής διατ ιβής ε θέα «Ο εφύλ ος πόλεος σε ένα χωρ ό των Μαστοροχωρίων, προφορ κές αρτυρίες κα στορία», καθο ίζοντας πα άλληλα τους ό ους χο ήγησης των αδειών αυτών. Στην π οαναφε θείσα υπ’ α ιθ. π ωτ. ΓΝ/ΕΞ/1776/25.07.2003 (και ε α/α 567) άδεια της Α χής π ος την A ο ίζονται ως πηγές των δεδοένων του α χείου για το σκοπό της επιστηονικής έ ευνας, εταξύ άλλων, και το Στ ατοδικείο Ιωαννίνων. Ακόα, η Α χή ε την απόφαση 37/2006 (υπ’ α ιθ. π ωτ. 4411/03.07.2006) έδωσε άδεια στη ιεύθυνση Ιστο ίας Στ ατού του Υπου γείου Εθνικής Άυνας, ως υπεύθυνο επεξε γασίας, να επιτ έψει την π όσβαση στα α χεία της Εθνικής Αντίστασης του ΓΕΣ/ΙΣ στην υποψήφια διδάκτο α A για τον ίδιο σκοπό επεξε γασίας. Τέλος, η Α χή ε την απόφαση 44/2010 (υπ’ α ιθ. π ωτ. 274-1/13.07.2010) έδωσε άδεια στο Π ωτοδικείο και Εφετείο Ιωαννίνων, ως υπευθύνους επεξε γασίας, να επιτ έψουν την π όσβαση στην διδάκτο α A για το σκοπό της διεύ υνσης – συπλή ωσης της διδακτο ικής της διατ ιβής. Η Α χή, ετά από εξέταση των π οαναφε οένων στοιχείων, αφού άκουσε τον εισηγητή και τη βοηθό εισηγήτ ια και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
2. Επειδή, το ά θ ο 2 στοιχ. β΄ του ν.2472/1997 ο ίζει ότι για τους σκοπούς του νόου αυτού νοούνται ως «ευαίσθητα δεδοένα», τα δεδοένα που αφο ούν, εταξύ άλλων, στις ποινικές διώξεις ή καταδίκες.
3. Επειδή, το ά θ ο 4 πα .1 του ν.2472/1997 ο ίζει, εταξύ άλλων, ότι: «Τα δεδοένα προσωπ κού χαρακτήρα γ α να τύχουν νό ης επεξεργασίας πρέπε : α) Να συλλέγοντα κατά τρόπο θε τό κα νό ο γ α καθορ σένους, σαφείς κα νό ους σκοπούς κα να υφίσταντα θε τή κα νό η επεξεργασία ενόψε των σκοπών αυτών. β) Να είνα συναφή, πρόσφορα, κα όχ περ σσότερα από όσα κάθε φορά απα τείτα εν όψε των σκοπών της επεξεργασίας (...)». Με τις διατάξεις αυτές καθιε ώνονται ως θεελιώδεις π οϋποθέσεις για τη νοιότητα κάθε επεξε γασίας δεδοένων π οσωπικού χα ακτή α, καθώς και για τη νοιότητα της σύστασης και λειτου γίας κάθε α χείου, οι α χές του σκοπού της επεξε γασίας και της αναλογικότητας των δεδοένων σε σχέση πάντα ε το σκοπό επεξε γασίας. Συνεπώς, κάθε επεξε γασία π οσωπικών δεδοένων, που γίνεται πέ αν του επιδιωκόενου σκοπού και που δεν είναι π όσφο η και αναγκαία για την επίτευξή του, δεν είναι νόιη.
4. Επειδή, το ά θ ο 7 του ν.2472/1997 ο ίζει, εταξύ άλλων, ότι: «
5. Απαγορεύετα η συλλογή κα επεξεργασία ευαίσθητων προσωπ κών δεδοένων.
6. Κατ’ εξαίρεση επ τρέπετα η συλλογή κα η επεξεργασία ευαίσθητων δεδοένων, καθώς κα η ίδρυση κα λε τουργία σχετ κού αρχείου, ύστερα από άδε α της Αρχής, όταν συντρέχουν ία ή περ σσότερες από τ ς ακόλουθες προϋποθέσε ς: α) Το υποκείενο των δεδοένων έδωσε τη γραπτή συγκατάθεσή του εκτός εάν η συγκατάθεση έχε αποσπασθεί ε τρόπο που αντίκε τα στο νόο ή τα χρηστά ήθη ή νόος ορίζε ότ η συγκατάθεση δεν αίρε την απαγόρευση (...) στ) η επεξεργασία πραγατοπο είτα γ α ερευνητ κούς κα επ στηον κούς αποκλε στ κά σκοπούς κα υπό τον όρο ότ τηρείτα η ανωνυία κα λαβάνοντα όλα τα απαραίτητα έτρα γ α την προστασία των δ κα ωάτων των προσώπων στα οποία αναφέροντα (...)».
7. Επειδή, το ά θ ο 10 του ν.2472/1997 ο ίζει, εταξύ άλλων, ότι: «
8. Η επεξεργασία δεδοένων προσωπ κού χαρακτήρα είνα απόρρητη. % εξάγετα αποκλε στ κά κα όνο από πρόσωπα που τελούν υπό τον έλεγχο του υπεύθυνου επεξεργασίας ή του εκτελούντος την επεξεργασία κα όνον κατ’ εντολήν του. (…)
9. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλε να λαβάνε τα κατάλληλα οργανωτ κά κα τεχν κά έτρα γ α την ασφάλε α των δεδοένων κα την προστασία τους από τυχαία ή αθέ τη καταστροφή, τυχαία απώλε α, αλλοίωση, απαγορευένη δ άδοση ή πρόσβαση κα κάθε άλλη ορφή αθέ της επεξεργασίας. Αυτά τα έτρα πρέπε να εξασφαλίζουν επίπεδο ασφάλε ας ανάλογο προς τους κ νδύνους που συνεπάγετα η επεξεργασία κα η φύση των δεδοένων που είνα αντ κείενο της επεξεργασίας (…)».
10. Επειδή, από το συνδυασό των π οαναφε οένων διατάξεων π οκύπτει ότι η επεξε γασία π οσωπικών δεδοένων επιτ έπεται, εφόσον ο σκοπός της είναι νόιος, κατα χήν, ε την έγγ αφη συγκατάθεση του υποκειένου των δεδοένων. Και τούτο, διότι η έγγ αφη και ητή συγκατάθεση του υποκειένου των δεδοένων αποτελεί το έσο για την αποτελεσατικότε η π οστασία του και θα π έπει, κατα χήν, να αναζητείται και στις πε ιπτώσεις επεξε γασίας για ε ευνητικούς ή επιστηονικούς σκοπούς. 4στόσο, το ά θ ο 7 πα . 2 στοιχ. στ΄ του ν. 2472/1997 ητά π οβλέπει τη δυνατότητα της επεξε γασίας ευαίσθητων δεδοένων π οσωπικού χα ακτή α και χω ίς τη συγκατάθεση του υποκειένου υπό ο ισένες π οϋποθέσεις, δηλαδή εκείνες της τή ησης της ανωνυίας και της λήψης των απα αίτητων έτ ων για την π οστασία των δικαιωάτων των υποκειένων των δεδοένων.
11. Επειδή, ακολούθως, η Α χή έχει π οδιαγ άψει, ε σει ά π άξεων και αποφάσεών της – και, ιδίως, ε τις αποφάσεις 46/2004, 47/2004, 32/2006 και 54/2008 – τις π οϋποθέσεις νόιης επεξε γασίας δεδοένων π οσωπικού χα ακτή α, τόσο απλών όσο και ευαίσθητων, για ε ευνητικούς σκοπούς και, ειδικότε α, για την εκπόνηση εταπτυχιακής ελέτης ή διδακτο ικής διατ ιβής. Στο πλαίσιο αυτό, όπως η Α χή παγίως κ ίνει, η διενέ γεια επιστηονικής έ ευνας συνιστά νόιο σκοπό επεξε γασίας, κατά την έννοια του ά θ ου 4 του ν. 2472/1997, εταξύ άλλων και λόγω του ότι, σύφωνα ε το ά θ ο 16 πα . 1 του Συντάγατος, η ανάπτυξη και π οαγωγή της έ ευνας αποτελεί υποχ έωση του Κ άτους.
12. Επειδή, στην κ ινόενη υπόθεση, ενδέχεται να υπά χουν π οσωπικά δεδοένα π οσώπων που β ίσκονται ακόα εν ζωή στο τη ούενο στο Στ ατοδικείο Ιωαννίνων α χείο, στο οποίο ζητείται η π όσβαση από την ε ευνήτ ια Α και, συνεπώς, τυγχάνει εφα ογής ο νόος 2472/
14. Επειδή, πε αιτέ ω, η A ζητεί ε την ιδιότητα του τ ίτου, σύφωνα ε τα ο ιζόενα στη διάταξη του ά θ ου 2 στοιχ. θ΄ του ν.2472/1997, να της επιτ απεί η π όσβαση στο ιστο ικό α χείο του Στ ατοδικείου Ιωαννίνων, που τη εί το τελευταίο, ως υπεύθυνος επεξε γασίας, σύφωνα ε τα ο ιζόενα στη διάταξη του ά θ ου 2 στοιχ. ζ΄ του ν.2472/
15. Από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, π οκύπτει ότι ο π οαναφε όενος στο ιστο ικό σκοπός επεξε γασίας που συνίσταται στη διεύ υνση – συπλή ωση της διδακτο ικής διατ ιβής της A ε θέα «Ο εφύλ ος πόλεος στα Μαστοροχώρ α κα την Αετοηλίτσα της Κόν τσας», βάσει της οποίας αναγο εύτηκε τη 09.07.2009 σε διδάκτο α του Τήατος Πολιτικής Επιστήης & Ιστο ίας του Παντείου Πανεπιστηίου είναι νόιος, σύφωνα ε τα ο ιζόενα στις διατάξεις των ά θ ων 4 πα . 1 στοιχ. α΄ και 7 πα . 2 στοιχ. στ΄ του ν. 2472/
16. Για την επίτευξη του συγκεκ ιένου σκοπού επεξε γασίας, η A θα π έπει, σύφωνα ε την α χή της αναλογικότητας του ά θ ου 4 πα . 1 στοιχ. β΄ και την υποχ έωση του υπευθύνου επεξε γασίας για την τή ηση του απο ήτου και της ασφάλειας της επεξε γασίας του ά θ ου 10 του ν.2472/1997, να εξάγει, από το α χείο του Στ ατοδικείου Ιωαννίνων, όνο τα δεδοένα που κατά την επιστηονική της κ ίση είναι απα αίτητα για τη διεύ υνση - συπλή ωση της ελέτης της, να καταγ άψει όνο το ιστο ικό της κάθε πε ίπτωσης και όχι τα στοιχεία που ταυτοποιούν το ιστο ικό ε συγκεκ ιένα π όσωπα, που είναι δυνατόν να β ίσκονται ακόα στη ζωή, και να τη ήσει την ανωνυοποίηση των δεδοένων σε κάθε εταγενέστε η χ ήση τους, π.χ. ε τη δηοσιοποίηση της έ ευνας. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Α χή, χο ηγεί την άδεια στο Στ ατοδικείο Ιωαννίνων, ως υπεύθυνο επεξε γασίας, να επιτ έψει στην διδάκτο α Ιστο ίας του Παντείου Πανεπιστηίου, A, την π όσβαση στο α χείο του Στ ατοδικείου Ιωαννίνων υπό τους ακόλουθους ό ους: α) η π όσβαση να γίνει στον τόπο που τη είται το α χείο σήε α, και η ε ευνήτ ια να εξάγει όνο τα δεδοένα που, κατά την επιστηονική της κ ίση, είναι απα αίτητα για την ολοκλή ωση της ελέτης της, β) να καταγ άψει όνο το ιστο ικό της κάθε πε ίπτωσης και όχι τα στοιχεία που ταυτοποιούν το ιστο ικό ε συγκεκ ιένα π όσωπα, που είναι δυνατόν να β ίσκονται ακόα στη ζωή και γ) να τη ήσει την ανωνυοποίηση των δεδοένων σε κάθε εταγενέστε η χ ήση τους. Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η γρα**ατέας Χρήστος Παληοκώστας Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου