Ανάρτηση σύμβασης μίσθωσης έργου με προσωπικά δεδομένα- Πρόγραμμα Διαύγεια

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 10-06-2016 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3719/10-06-2016 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 45/2016 Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε µετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρίαση στην έδρα της την 12-04-2016, σε συνέχεια της από 22-03-2016 τακτικής συνεδρίασής της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Π. Χριστόφορος, Πρόεδρος της Αρχής, και τα τακτικά µέλη της Αρχής Λ. Κοτσαλής, Αν. – Ιωάν. Μεταξάς, ∆. Μπριόλας, Α. Συµβώνης, και Π. Τσαντίλας, καθώς και το αναπληρωµατικό µέλος της Αρχής Σπ. Βλαχόπουλος, ως εισηγητής. Το τακτικό µέλος Κ. Χριστοδούλου, αν και προσκλήθηκε νοµίµως εγγράφως, δεν προσήλθε λόγω κωλύµατος. Στη συνεδρίαση παρέστησαν, επίσης, µε εντολή του Προέδρου, η Ε. Μαραγκού, ειδική επιστήµων – νοµικός, και ο Κ. Λιµνιώτης, ειδικός επιστήµων – πληροφορικός, ως βοηθοί εισηγητή. Επίσης, παρέστη, µε εντολή του Προέδρου, και η Ε. Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του ∆ιοικητικού – Οικονοµικού Τµήµατος της Αρχής, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα παρακάτω: Υποβλήθηκε στην Αρχή η µε αριθµ. πρωτ. της Αρχής Γ/ΕΙΣ/2756/13.05.2015 καταγγελία της A σχετικά µε την ανάρτηση στο διαδίκτυο και συγκεκριµένα, στο πρόγραµµα ∆ιαύγεια (Α.∆.Α: …) της σύµβαση µίσθωσης έργου, που είχε συναφθεί την …-..-..-.. µε λήξη την …….-…. µεταξύ της ιδίας και του Ελληνικού ∆ηµοσίου µε σκοπό την εκτέλεση έργου από µέρους της A για τις ανάγκες της ∆/νσης Αλλοδαπών/ΑΕΑ στο πλαίσιο ευρωπαϊκής δράσης, καθώς το έργο ήταν συγχρηµατοδοτούµενο κατά ποσοστό 75% από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η προσφεύγουσα µε την καταγγελία της τόσο προς την Αρχή όσο και προγενέστερα προς το Τµήµα Ηλεκτρονικής ∆ίωξης της Ελληνικής Αστυνοµίας που διαβίβασε αρµοδίως 1 την καταγγελία στη ∆/νση Πολιτικού Προσωπικού της Ελληνικής Αστυνοµίας διαµαρτύρεται για την ανάρτηση στο διαδίκτυο (στο πρόγραµµα ∆ιαύγεια) δίχως την συναίνεσή της και δίχως σχετική ενηµέρωση, όπως αναφέρει, προσωπικών της δεδοµένων όπως, ηµεροµηνία γέννησης, αριθµό φορολογικού Μητρώου (εφεξής ΑΦΜ), αριθµό δελτίου αστυνοµικής ταυτότητας και διεύθυνση της οικίας της καθώς και για την διατήρησή τους µετά τη λήξη της συναφθείσας µίσθωσης έργου αλλά και µετά την έγγραφη διαµαρτυρία της προκειµένου να αποσυρθούν από το διαδίκτυο. Αναφέρει επίσης, ότι η επίµαχη ανάρτηση διαπιστώνεται άµεσα, µέσω πληκτρολόγησης στη µηχανή αναζήτησης Google των λέξεων «A» ως λέξεις-κλειδιά για την αναζήτηση. Ειδικότερα, η καταγγέλλουσα στις …-…-… κατόπιν ενηµέρωσής της ότι η καταγγελία της είχε µεταβιβασθεί στη ∆/νση Πολιτικού Προσωπικού της Ελληνικής Αστυνοµίας, απέστειλε προς την υπηρεσία αυτή έγγραφο µε το οποίο ζητούσε την άµεση απόσυρση της σύµβασης µίσθωσης έργου από το διαδίκτυο. Παράλληλα, κατήγγειλε την παραβίαση του νόµου για την προστασία των προσωπικών δεδοµένων και τη µη αναζήτηση από την υπηρεσία που ανήρτησε την σύµβαση, σχετικής καθοδήγησης και λήψης άδειας από το Υπουργείο Εσωτερικών και την Αρχή Προστασίας Προσωπικών ∆εδοµένων. Εξάλλου, µε το µε αριθµ. πρωτ. …από …-..-.-… (αριθµ. πρωτ. της Αρχής Γ/ΕΙΣ/3170/04.06.2015) έγγραφό της η ∆/νση Πολιτικού Προσωπικού της Ελληνικής Αστυνοµίας (εφεξής ΕΛ.ΑΣ) του Υπουργείου Εσωτερικών και ∆ιοικητικής Ανασυγκρότησης ζήτησε τη γνώµη της Αρχής, σχετικά µε το εάν δύναται, να ικανοποιήσει το αίτηµα της A για ανάκληση των προσωπικών της δεδοµένων από το πρόγραµµα ∆ιαύγεια και κατ’ επέκταση από το διαδίκτυο. Αναφέρει, δε περαιτέρω, ότι ανήρτησε την εν λόγω σύµβαση µίσθωσης έργου κατόπιν σχετικού εγγράφου της ∆/νσης Οικονοµικών – Τµήµα 8ο ∆ιαχείρισης Ευρωπαϊκού Ταµείου Επιστροφής και βάσει των διατάξεων του ν. 3861/

1. Στο έγγραφο της ∆/νσης Πολιτικού Προσωπικού επισηµαίνεται, ότι απεστάλη και σχετικό ερώτηµα στην ∆/νση Οργάνωσης και Νοµικής Υποστήριξης του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνοµίας η οποία απάντησε ότι το ζήτηµα δεν εµπίπτει στην αρµοδιότητά της και πρότεινε την εξέτασή του από την Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Η Αρχή προκειµένου να προβεί στην εξέταση της υπόθεσης απέστειλε στην ∆/νση Πολιτικού Προσωπικού του Υπουργείου Εσωτερικών και ∆ιοικητικής Ανασυγκρότησης έγγραφο µε αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/1579/11.03.2016, µε το οποίο ζητούσε την παροχή διευκρινήσεων ενόψει της προγραµµατισµένης συνεδρίασης της Ολοµέλειας της Αρχής. Συγκεκριµένα, ζητούσε να γνωστοποιηθούν βάσει ποιάς υποπερίπτωσης της παρ. 4 του άρθρ. 2 του ν. 3861/2010 – Ενίσχυση της ∆ιαφάνειας: ανάρτηση νόµων – πράξεων στο διαδίκτυο 2 (το οποίο προβλέπει τις αναρτητέες πράξεις) προέβη στην ανάρτηση της ως άνω αναφερόµενης σύµβασης. Επίσης, καλούσε την προαναφερθείσα υπηρεσία να γνωστοποιήσει άλλες σχετικές διατάξεις νόµων οι οποίες τυχόν, σχετίζονται µε την ανάρτηση αυτή καθώς και να κοινοποιήσει στην Αρχή το µε αριθµ. πρωτ. …. από …-…-… έγγραφο της ∆/νσης Οικονοµικών – Τµήµα 8ο ∆ιαχ. Ευρωπαϊκού Ταµείου Επιστροφής, το οποίο επικαλείτο στην αρχική αίτηση προς την Αρχή. Με το µε αριθµ. πρωτ……από …-…-…. (αριθµ. πρωτ. Αρχής Γ/ΕΙΣ/ 1695/18.03.2016) έγγραφό της, η ∆/νση Πολιτικού Προσωπικού απάντησε στην Αρχή επισυνάπτοντας το έγγραφο της ∆/νσης Οικονοµικών – Τµήµα 8ο ∆ιαχ. Ευρωπαϊκού Ταµείου Επιστροφής, το οποίο την καλούσε «να µεριµνήσει για την ανάρτηση στο διαδίκτυο των προαναφερόµενων συµβάσεων, κατ’ εφαρµογή των διατάξεων του ν. 3861/2010». Επιπλέον, η ∆/νση Πολιτικού Προσωπικού στο έγγραφο αυτό αναφέρει, ότι η ανάρτηση της σύµβασης έγινε βάσει του αρθρ. 2 παρ. 4 υποπερίπτωση 14 του ν. 3861/2010 και ότι δεν εµπίπτει στην περίπτωση της εξαίρεσης από την πρωτογενή ανάρτηση υποχρεωτικής λόγω υποχρεωτικής καταχώρισης στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο ∆ηµοσίων Συµβάσεων (ΚΗΜ∆ΗΣ) – χωρίς όµως, να επεξηγείται ειδικότερα ο ισχυρισµός. Περαιτέρω, σηµειώνει, ότι κατόπιν έρευνας στο πρόγραµµα ∆ιαύγεια δεν εντοπίζεται περίληψη σύµβασης µίσθωσης έργου ή υπόδειγµα αυτής αλλά αντίθετα, αναρτώνται όλες οι συµβάσεις του ∆ηµοσίου. Άλλωστε, η υπηρεσία θεωρεί ότι η υποχρέωση ανάρτησης αυτούσιας της σύµβασης, προκύπτει από τη διάταξη του ισχύοντος άρθρου 8 του ν. 4325/2015 για τις συµβάσεις µίσθωσης έργου στο πλαίσιο προγραµµάτων Ε.Σ.Π.Α. και ενωσιακών ή διεθνών προγραµµάτων δεδοµένου ότι η συγκεκριµένη σύµβαση συνήφθη στο πλαίσιο έργου συγχρηµατοδοτούµενου από το Ευρωπαϊκό Ταµείο Επιστροφής ως µέρος του Γενικού Προγράµµατος «Αλληλεγγύη και ∆ιαχείριση Μεταναστευτικών Ροών» και η χρηµατοδότηση καλύπτονταν κατά 75% από Ευρωπαϊκούς πόρους και κατά 25% από εθνικούς πόρους. Το Υπουργείο Εσωτερικών και ∆ιοικητικής Ανασυγκρότησης και η ∆/νση Πολιτικού Προσωπικού της ΕΛ.ΑΣ. του Υπουργείου Εσωτερικών και ∆ιοικητικής Ανασυγκρότησης κλήθηκαν νοµίµως, µε τα υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/1583/11.03.2016 και Γ/ΕΞ/1586/11.03.2016 έγγραφα της Αρχής αντίστοιχα, σε ακρόαση ενώπιον της Αρχής στη συνεδρίαση της Ολοµέλειας της Αρχής στην 22-03-2016, για να δώσουν περαιτέρω διευκρινίσεις και να εκθέσουν διεξοδικά τις απόψεις τους επί των ανωτέρω. Οµοίως για την συνεδρίαση της 22.03.2016 εκλήθη και η καταγγέλουσα Α (µε το υπ΄αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/1585/11.03.2016 έγγραφο της Αρχής) προς πληρέστερη διευκρίνιση των ισχυρισµών της καίτοι τούτο δεν επιβάλλεται από το άρθρ. 21 παρ. 2 του ν. 2472/
2. Στη συνεδρίαση της 22.03.2016, 3 παρέστησαν νοµίµως, ως εκπρόσωποι του Υπουργείου Εσωτερικών και ∆ιοικητικής Ανασυγκρότησης, οι Β, ειδική επιστήµων, προϊσταµένη σε θέµατα νοµικής πληροφορικής, η Γ, νοµικός σύµβουλος της Οµάδας Νοµικής Υποστήριξης του Ο∆Ε ∆ιαύγεια και ο ∆, προϊστάµενος του Τµήµατος ∆ιαφάνειας Ανοιχτής ∆ιακυβέρνησης και Καινοτοµίας της ∆/νσης Ηλεκτρονικής ∆ιακυβέρνησης, καθώς και οι Ε, δ/ντρια ∆/νσης Πολιτικής Προστασίας και η Z, Τµηµατάρχης στο Τµήµα Προσωπικού µε Σχέση Εργασίας Ιδιωτικού ∆ικαίου, ως εκπρόσωποι της ∆/νσης Πολιτικού Προσωπικού της ΕΛ.ΑΣ. του Υπουργείου Εσωτερικών και ∆ιοικητικής Ανασυγκρότησης, ενώ δεν παρέστη η καταγγέλουσα A, στην οποία δεν κατέστη δυνατό, να επιδοθεί η ως άνω αναφερόµενη κλήση στη δηλωθείσα κατοικία της και στην οποία, επιπλέον, εστάλη στην ηλεκτρονική διεύθυνση που είχε γνωστοποιήσει την Αρχή ηλεκτρονικό µήνυµα εν είδει κλήσης, µε αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/1684/18.03.2016). Κατά την ακρόαση, οι ως άνω εκπρόσωποι εξέθεσαν προφορικά τις απόψεις τους και εζήτησαν και έλαβαν προθεσµία υποβολής υποµνήµατος. Συναφώς δε, το Υπουργείο Εσωτερικών και ∆ιοικητικής Ανασυγκρότησης, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, και ειδικότερα το Τµήµα ∆ιαφάνειας, Ανοικτής ∆ιακυβέρνησης και Καινοτοµίας αυτού, κατέθεσε εµπροθέσµως σχετικό υπόµνηµα µε αριθµ. πρωτ. … (αριθµ. πρωτ. της Αρχής Γ/ΕΙΣ/2092/04.04.2016). Στο εν λόγω υπόµνηµα σηµειώνονται µεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: Το Υπουργείο Εσωτερικών και ∆ιοικητικής Ανασυγκρότησης κατ’ αρχήν θεωρεί πως η γενική επιφύλαξη υπέρ της σχετικής νοµοθεσίας για την προστασία των απλών προσωπικών δεδοµένων που περιέχεται στη διάταξη του άρθρ. 5 παρ. 1 του νόµου, δεν αφορά στις ρητά προβλεπόµενες από τις διατάξεις του άρθρ. 2 παρ. 4 πράξεις. Ως προς την επίµαχη σύµβαση έργου υποστηρίζεται ότι υπάγεται στις διατάξεις της περ. 14 της παρ. 4 του άρθρ. 2, κατά τις οποίες προβλέπεται ανάρτηση περίληψης αυτής, εφόσον προβλέπεται η περίληψη από ειδική διάταξη νόµου, αν δε ελλείπει τέτοια διάταξη, δεν µπορεί να αποκλειστεί και η περίπτωση να εµπίπτει στην περ.
3. Ωστόσο, αναφέρεται ότι η διάταξη της περ. 14 που προβλέπει δηµοσίευση περίληψης και όχι αυτό καθαυτό το σώµα της, δεν αποκλείει, την δηµοσίευση προσωπικών δεδοµένων, ως αναγκαίων και απαραίτητων για το κύρος και την εκτέλεση της πράξης στοιχείων. Περαιτέρω δε, σηµειώνεται ότι η διάταξη της περ. 14 της παρ. 4 του άρθρ. 2 πρέπει να ερµηνευτεί υπό το φως και σε συνδυασµό µε τα οριζόµενα στη παρ. 4 του άρθρ. 3 του ν. 3861/2010, σύµφωνα µε τα οποία: «Αν στην κείµενη νοµοθεσία προβλέπεται η ανάρτηση περίληψης της πράξης ή απόφασης στο διαδίκτυο αναρτάται η περίληψη αυτής». Από τις ανωτέρω διατάξεις, αυτοτελώς και σε συνδυασµό µεταξύ τους σύµφωνα µε το γράµµα, το 4 πνεύµα και το σκοπό τους, συνάγεται, κατά το Υπουργείο, ότι µόνον όταν στην κείµενη νοµοθεσία ρυθµίζεται η ανάρτηση περίληψης της πράξης αναρτάται η περίληψη αυτής (και όχι ολόκληρη η πράξη), για το λόγο ότι η αρχή της νοµιµότητας της διοικητικής δράσης επιβάλλει στους φορείς του δηµόσιου τοµέα να µην προβαίνουν αυθαίρετα στην διαχείριση παρόµοιων ζητηµάτων που εµπεριέχουν στάθµιση συνταγµατικώς κατοχυρωµένων δικαιωµάτων, χωρίς σχετική διάταξη νόµου που να τους το επιβάλλει και, συγχρόνως, να τους διαφωτίζει στο πώς θα το κάνουν. Συνεπώς, εάν γίνει δεκτό ότι πρέπει να αναρτάται περίληψη στην περ. 14 της παρ. 4 του άρθρ. 2 του ν. 3861/2010 ενώ δεν καθορίζονται δια νόµου τα απαραίτητα στοιχεία της περίληψης, αυτό θα οδηγήσει σε σύγχυση, ανασφάλεια δικαίου και επιβάρυνση της Αρχής µε σχετικά ερωτήµατα. Επιπλέον, θα επιβάλλει µεγάλο βάρος στους φορείς του δηµοσίου που θα κληθούν να σταθµίσουν και συγκεράσουν τα συγκρουόµενα συµφέροντα της προστασίας της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών δεδοµένων του ατόµου και της διαφάνειας στη δράση της ∆ιοίκησης και του δικαιώµατος στην πληροφόρηση, και εν τέλει να κρίνουν περί της αναγκαιότητας, ή µη, της ανάρτησης των προσωπικών αυτών δεδοµένων. Ως προς το χρόνο παραµονής των αναρτήσεων στο πρόγραµµα «∆ιαύγεια» αναφέρεται ότι, ρητή πρόβλεψη του νοµοθέτη για απανάρτηση επιφυλάσσεται µόνο για την εσφαλµένη ανάρτηση, καθώς ο σκοπός του ήταν αυτή ακριβώς η διασφάλιση της διαφάνειας της κρατικής δράσης και ο έλεγχός της από τον πολίτη χωρίς ηµεροµηνία λήξης. Εξάλλου, µε επίκληση της µε αριθµ. 62/2004 Απόφασης της Αρχής τονίζεται ότι χρονικός περιορισµός των ευµενών πράξεων στο διαδίκτυο δεν δικαιολογείται από ιδιαίτερους λόγους προστασίας προσωπικών δεοµένων. Τέλος, αναφορικά µε το ζήτηµα της αναζήτησης και ανάκτησης των αναρτήσεων µέσω των µηχανών αναζήτησης, υποστηρίζεται ότι η χρήση µηχανών αναζήτησης πληροφοριών διευκολύνει την πρόσβαση και, ως εκ τούτου, τον έλεγχο της διοικητικής δράσης από κάθε ενδιαφερόµενο, εξυπηρετώντας το στόχο του νοµοθέτη για διαφάνεια, τυχόν µάλιστα περιορισµοί, ιδίως για λόγους προστασίας των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα από µη νόµιµη συλλογή και επεξεργασία, δεν θα πρέπει να τίθενται στην πρόσβαση, αλλά, προγενεστέρως, κατά την κατάρτιση ή τη δηµοσίευση των διοικητικών πράξεων µε την ανάρτησή τους στο Πρόγραµµα, αφού άλλωστε, µε τις διατάξεις του νόµου της «∆ιαύγειας», αναγνωρίζεται το δικαίωµα στην ελεύθερη και καθολική πρόσβαση στην πληροφορία παντός ενδιαφεροµένου, χωρίς να απαιτείται αίτηση, εφόσον, βεβαίως, η πληροφορία αυτή προκύπτει από διοικητική πράξη που νοµίµως καταρτίστηκε και δηµοσιεύθηκε. Ωστόσο, επειδή παράλληλα µε το στόχο της διαφάνειας πρέπει να αποτρέπεται όσο είναι εφικτό, το 5 ενδεχόµενο να καταστεί δυνατή η δηµιουργία προφίλ σε βάρος κάποιου ατόµου, η αρµόδια υπηρεσία του Υπουργείου έχει ήδη λάβει από τον Οκτώβριο του 2014 τα κατάλληλα οργανωτικά µέτρα, ώστε οι µηχανές αναζήτησης να µην έχουν πρόσβαση στο σύστηµα της «∆ιαύγειας», ύστερα από σχετική απαγόρευση, που προβλέπεται από το ίδιο το σύστηµα. Ειδικότερα, προστέθηκε ξεχωριστή καταχώρηση – ένδειξη, σύµφωνα µε την οποία το σύστηµα δεν επιτρέπει την πρόσβαση στη µηχανή αναζήτησης. Ωστόσο, λόγω του ότι διαπιστώθηκε ότι κάποιες µηχανές αναζήτησης ευρετηρίαζαν αναρτηµένες πράξεις όχι ύστερα από απευθείας πρόσβαση στην «∆ιαύγεια» αλλά µέσω συνδέσµων (links) από άλλα σηµεία πρόσβασης (π.χ. µέσω των διαδικτυακών πυλών και ιστοτόπων (siteς) των Υπουργείων), τα µέτρα αυτά ενισχύθηκαν από τις 17/2/2016 προκειµένου να αποκλείεται όχι µόνον η άµεση, αλλά και η έµµεση πρόσβαση στο σύστηµα «∆ιαύγεια». Η Αρχή, µετά από εξέταση των προαναφεροµένων στοιχείων και µνεία των λεχθέντων κατά τη συνεδρίαση της 22.03.2016, άκουσε τον εισηγητή και τις διευκρινίσεις των βοηθών εισηγητή, οι οποίοι στη συνέχεια αποχώρησαν πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης, κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
4. Το άρθρο 2 στοιχ. α’ του ν. 2472/1997, ορίζει ότι «δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα» είναι «κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υποκείµενο των δεδοµένων». «Υποκείµενο των δεδοµένων» είναι «το φυσικό πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδοµένα, και του οποίου η ταυτότητα είναι γνωστή ή µπορεί να εξακριβωθεί, δηλαδή µπορεί να προσδιορισθεί αµέσως ή εµµέσως, ιδίως βάσει αριθµού ταυτότητας ή βάσει ενός η περισσότερων συγκεκριµένων στοιχείων που χαρακτηρίζουν την υπόστασή του από άποψη φυσική, βιολογική, ψυχική, οικονοµική, πολιτιστική, πολιτική ή κοινωνική». ∆εν λογίζονται ως δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα τα στατιστικής φύσεως συγκεντρωτικά στοιχεία, από τα οποία δεν µπορούν πλέον να προσδιορισθούν τα υποκείµενα των δεδοµένων. Σύµφωνα επίσης µε το άρθρο 2 στοιχ. β΄ του ν. 2472/1997 ως «ευαίσθητα δεδοµένα» νοούνται τα δεδοµένα που αφορούν στη φυλετική ή εθνική προέλευση, στα πολιτικά φρονήµατα, στις θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις, στη συµµετοχή σε συνδικαλιστική οργάνωση, στην υγεία, στην κοινωνική πρόνοια και στην ερωτική ζωή, στα σχετικά µε ποινικές διώξεις ή καταδίκες, καθώς και στη συµµετοχή σε συναφείς µε τα ανωτέρω ενώσεις προσώπων. Στο ίδιο άρθρο επίσης (στοιχ. δ’) ορίζεται ως επεξεργασία 6 δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα «κάθε εργασία ή σειρά εργασιών που πραγµατοποιείται, από το ∆ηµόσιο ή από νοµικό πρόσωπο δηµοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώπων ή φυσικό πρόσωπο µε ή χωρίς τη βοήθεια αυτοµατοποιηµένων µεθόδων και εφαρµόζονται σε δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα, όπως η συλλογή, η καταχώριση, η οργάνωση, η διατήρηση ή αποθήκευση, η τροποποίηση, η εξαγωγή, η χρήση, η διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε άλλης µορφής διάθεση, η συσχέτιση ή ο συνδυασµός, η διασύνδεση, η δέσµευση (κλείδωµα), η διαγραφή, η καταστροφή». Επίσης, ως υπεύθυνος επεξεργασίας ορίζεται οποιοσδήποτε καθορίζει το σκοπό και τον τρόπο επεξεργασίας των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως φυσικό ή νοµικό πρόσωπο, δηµόσια αρχή ή υπηρεσία ή οποιοσδήποτε άλλος οργανισµός (βλ. αρ. 2 στοιχ. ζ΄ του ν. 2472/1997).
5. Σύµφωνα µε το άρθρο 4 παρ. 1 του ν. 2472/1997, τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόµιµης επεξεργασίας πρέπει : α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεµιτό και νόµιµο για καθορισµένους, σαφείς και νόµιµους σκοπούς και να υφίστανται θεµιτή και νόµιµη επεξεργασία ενόψει των σκοπών αυτών. β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας. γ) Να είναι ακριβή και, εφόσον χρειάζεται, να υποβάλλονται σε ενηµέρωση. δ) Να διατηρούνται σε µορφή που να επιτρέπει τον προσδιορισµό της ταυτότητας των υποκειµένων τους µόνο κατά τη διάρκεια της περιόδου που απαιτείται, κατά την κρίση της Αρχής, για την πραγµατοποίηση των σκοπών της συλλογής τους και της επεξεργασίας τους. Μετά την παρέλευση της περιόδου αυτής, η Αρχή µπορεί, µε αιτιολογηµένη απόφασή της, να επιτρέπει τη διατήρηση δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα για ιστορικούς επιστηµονικούς ή στατιστικούς σκοπούς, εφ΄ όσον κρίνει ότι δεν θίγονται σε κάθε συγκεκριµένη περίπτωση τα δικαιώµατα των υποκειµένων τους ή και τρίτων.
6. Περαιτέρω, η επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται µόνο όταν το υποκείµενο έχει δώσει τη συγκατάθεσή του, όπως επιτάσσει το αρ. 5 παρ. 1 του ν. 2472/
7. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων, και χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειµένου τους, εφόσον συντρέχει κάποια από τις περιπτώσεις που προβλέπονται, κατά τρόπο περιοριστικό, στην παρ. 2 του άρθρου αυτού. Ειδικότερα, η επεξεργασία επιτρέπεται και χωρίς τη συγκατάθεση όταν: «α) είναι αναγκαία για την εκτέλεση σύµβασης, στην οποία το συµβαλλόµενο µέρος είναι υποκείµενο των δεδοµένων ή για τη λήψη µέτρων κατόπιν αιτήσεως του υποκειµένου κατά το προσυµβατικό στάδιο, β) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για την εκπλήρωση υποχρεώσεως του υπεύθυνου επεξεργασίας, η οποία 7 επιβάλλεται από το νόµο, (…), ε) Η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία για την ικανοποίηση του έννοµου συµφέροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους ανακοινώνονται τα δεδοµένα και υπό τον όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς των δικαιωµάτων και συµφερόντων των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδοµένα και δεν θίγονται οι θεµελιώδεις ελευθερίες αυτών».
8. Σύµφωνα µε το άρθρο 10 παρ. 1 του ν. 2472/1997, η επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα είναι απόρρητη. ∆ιεξάγεται αποκλειστικά και µόνο από πρόσωπα που τελούν υπό τον έλεγχο του υπεύθυνου επεξεργασίας ή του εκτελούντος την επεξεργασία και µόνον κατ’ εντολή του. Στην παράγραφο 2 του ιδίου άρθρου ορίζεται ότι για τη διεξαγωγή της επεξεργασίας ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να επιλέγει πρόσωπα µε αντίστοιχα επαγγελµατικά προσόντα που παρέχουν επαρκείς εγγυήσεις από πλευράς τεχνικών γνώσεων και προσωπικής ακεραιότητας για την τήρηση του απορρήτου. Περαιτέρω, στην παρ. 3 του ιδίου άρθρου ορίζεται ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να λαµβάνει τα κατάλληλα οργανωτικά και τεχνικά µέτρα για την ασφάλεια των δεδοµένων και την προστασία τους από τυχαία ή αθέµιτη καταστροφή, τυχαία απώλεια, αλλοίωση, απαγορευµένη διάδοση ή πρόσβαση και κάθε άλλη µορφή αθέµιτης επεξεργασίας. Αυτά τα µέτρα πρέπει να εξασφαλίζουν επίπεδο ασφαλείας ανάλογο προς τους κινδύνους που συνεπάγεται η επεξεργασία και η φύση των δεδοµένων που είναι αντικείµενο της επεξεργασίας. Με την επιφύλαξη άλλων διατάξεων, η Αρχή παρέχει οδηγίες ή εκδίδει κανονιστικές πράξεις σύµφωνα µε το άρθρο 19 παρ. 1 ι' του ν. 2472/1997 για τη ρύθµιση θεµάτων σχετικά µε τον βαθµό ασφαλείας των δεδοµένων και των υπολογιστικών και επικοινωνιακών υποδοµών, τα µέτρα ασφάλειας που είναι αναγκαίο να λαµβάνονται για κάθε κατηγορία και επεξεργασία δεδοµένων, καθώς και για τη χρήση τεχνολογιών ενίσχυσης της ιδιωτικότητας.
9. Σύµφωνα µε τα οριζόµενα στις διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 4 του ν. 3861/2010 για την ενίσχυση της διαφάνειας µε την υποχρεωτική ανάρτηση νόµων και πράξεων των κυβερνητικών, διοικητικών και αυτοδιοικητικών οργάνων στο διαδίκτυο (Πρόγραµµα «∆ιαύγεια»), στο διαδίκτυο αναρτώνται: α) « (…) 6α) οι πράξεις της ανάληψης υποχρέωσης δαπάνης, της απόφασης έγκρισης δαπάνης και της οριστικοποίησης της πληρωµής που περιέχει το ακριβές ποσό που θα πληρωθεί για κάθε επιµέρους δαπάνη των φορέων που υπάγονται στο πεδίο εφαρµογής του παρόντος νόµου.» Η περ.6α προστέθηκε ως άνω µε τη παρ. 3 του άρθρου 23 του Ν.4210/2013 (ΦΕΚ Α 254 21.11.2013). «Από την υποχρέωση πρωτογενούς ανάρτησης 8 εξαιρούνται τα έγγραφα και τα στοιχεία δηµοσίων συµβάσεων που καταχωρίζονται υποχρεωτικά στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο ∆ηµοσίων Συµβάσεων (ΚΗΜ∆ΗΣ) του άρθρου 11 του ν. 4013/2011 (Α` 204). Τα στοιχεία αυτά αντλούνται αυτοµάτως από το ΚΗΜ∆ΗΣ». Το δεύτερο εδάφιο της περ.6α προστέθηκε µε το άρθρο 197 παρ. 2 του Ν. 4281/2014, ΦΕΚ Α 160/8.8.
10. β) « (…) 14) περιλήψεις πράξεων διορισµού, µετάταξης, διαθεσιµότητας, αποδοχής παραίτησης, λύσης της υπαλληλικής σχέσης ή υποβιβασµού υπαλλήλων, µόνιµων και µετακλητών, και διευθυντικών στελεχών του ∆ηµοσίου, των Ν.Π.∆.∆., φορέων του ευρύτερου δηµόσιου τοµέα, φορέων των οργανισµών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δευτέρου βαθµού, καθώς και αντιστοίχων πράξεων που αφορούν δηµόσιους λειτουργούς, των οποίων η δηµοσίευση απαιτείται κατά την κείµενη νοµοθεσία, και περιλήψεις πράξεων διορισµού και συµβάσεων µε σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ή συµβάσεων έργου στο ∆ηµόσιο, τα Ν.Π.∆.∆., τους φορείς του ευρύτερου δηµόσιου τοµέα και φορέων των οργανισµών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δευτέρου βαθµού. Από την υποχρέωση πρωτογενούς ανάρτησης εξαιρούνται τα έγγραφα και τα στοιχεία δηµοσίων συµβάσεων που καταχωρίζονται υποχρεωτικά στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο ∆ηµοσίων Συµβάσεων (ΚΗΜ∆ΗΣ) του άρθρου 11 του ν. 4013/2011 (Α` 204). Τα στοιχεία αυτά αντλούνται αυτοµάτως από το ΚΗΜ∆ΗΣ». Το δεύτερο εδάφιο της περ. 14 προστέθηκε µε το άρθρο 197 παρ. 3 του Ν. 4281/2014, ΦΕΚ Α 160/8.8.
11. γ) « (…) 16) περιλήψεις διακηρύξεων, αποφάσεις και πράξεις κατακύρωσης και ανάθεσης δηµόσιων συµβάσεων έργων, προµηθειών, υπηρεσιών και µελετών του ∆ηµοσίου, των Ν.Π.∆.∆., φορέων του ευρύτερου δηµόσιου τοµέα και φορέων των οργανισµών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δευτέρου βαθµού. Από την υποχρέωση πρωτογενούς ανάρτησης εξαιρούνται τα έγγραφα και τα στοιχεία δηµοσίων συµβάσεων που καταχωρίζονται υποχρεωτικά στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο ∆ηµοσίων Συµβάσεων (ΚΗΜ∆ΗΣ) του άρθρου 11 του ν. 4013/2011 (Α` 204). Τα στοιχεία αυτά αντλούνται αυτοµάτως από το ΚΗΜ∆ΗΣ». Το δεύτερο εδάφιο της περ.16 προστέθηκε µε το άρθρο 197 παρ. 5 του ν.4281/2014, ΦΕΚ Α 160/8.8.
12. Σηµειώνεται ότι σύµφωνα µε το άρθρο 201 παρ. 6 του ν. 4281/2014, η ισχύς των 9 παραγράφων 2, 3 και 5 του άρθρου 197 – οι οποίες τροποποίησαν το ν. 3861/2010 - αρχίζει από τη δηµοσίευση της απόφασης της παραγράφου 5 του άρθρου 139 του αυτού νόµου.
13. Περαιτέρω, σύµφωνα µε το άρθρο 5 του ν. 3861/2010, η ανάρτηση των πράξεων που αναφέρονται στο άρθρο 2 του αυτού νόµου στο ∆ιαδίκτυο και η οργάνωση της αναζήτησης πληροφοριών πραγµατοποιείται µε την επιφύλαξη των κανόνων για την προστασία του ατόµου από την επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα. ∆εν αναρτώνται πράξεις, στις οποίες περιλαµβάνονται ευαίσθητα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα, όπως αυτά ορίζονται στην κείµενη νοµοθεσία.
14. Τέλος, στο άρθρ. 8 παρ. 3 του ν. 4325/2015, αναφέρεται ότι « οι συµβάσεις µίσθωσης έργου που συνάπτουν οι φορείς στο πλαίσιο επιχειρησιακών προγραµµάτων του Ε.Σ.Π.Α. ή στο πλαίσιο άλλων ενωσιακών ή διεθνών προγραµµάτων, αναρτώνται υποχρεωτικά στο πρόγραµµα «∆ιαύγεια». Σε περίπτωση σύναψης συµβάσεων κατά παράβαση των ως άνω διατάξεων, το συµβατικό ποσό της αµοιβής καταλογίζεται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον στον λαβόντα και στο φυσικό πρόσωπο που υπογράφει τη σύµβαση για λογαριασµό της διοίκησης, κατ’ ανάλογη εφαρµογή των διατάξεων της παρ. 15 του άρθρου 21 του ν.2190/1994, όπως ισχύει. Συµβάσεις έργου που έχουν συναφθεί, σύµφωνα µε τις διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 30 του ν.4314/2014 χωρίς την έγκριση της Επιτροπής της Π.Υ.Σ. 33/2006, όπως ισχύει, αποστέλλονται υποχρεωτικά εντός ενός