Αθήνα, 4-11-2020 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7273-2/04-11-2020 ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Απόφαση του Προέδρου της Αρχής αριθ. 1/2020 (άρθρο 15 παρ. 8 του ν. 4624/19 σε συνδ. με άρθρο 58 παρ. 2 στ’ ΓΚΠΔ)
- Επειδή με την υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/7273/22.10.20 καταγγελία τους προς την Αρχή κατά του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων οι καταγγέλλοντες Α, Β, Γ, Δ, Ε και ΣΤ, εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, υπηρετούντες σε δημόσια σχολεία και κάποιοι εξ αυτών μέλη ΔΣ αναγνωρισμένων συνδικαλιστικών φορέων, καταγγέλλουν ότι η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων που θα λάβει χώρα στις 7.11.2020 στο πλαίσιο της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας για την εκλογή αιρετών εκπροσώπων στα υπηρεσιακά συμβούλια των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι μη νόμιμη και σύμφωνη με τις διατάξεις της νομοθεσίας προστασίας προσωπικών δεδομένων. Με την καταγγελία αυτή ζητούν και την έκδοση προσωρινής διαταγής προκειμένου να ανασταλεί η διενέργεια της ανωτέρω ηλεκτρονικής ψηφοφορίας μέχρι την έκδοση της σχετικής απόφασης της Αρχής επί της καταγγελίας, ενόψει των κινδύνων που δημιουργούνται από τη σχετική επεξεργασία και της εν εξελίξει παραβίασης δεδομένων στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο. Ειδικότερα, οι καταγγέλλοντες αναφέρουν ότι η ηλεκτρονική ψηφοφορία είναι παράνομη, καθώς ο σκοπός μπορεί να επιτευχθεί χωρίς επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων, δεν πληροί τις απαιτήσεις της νομοθεσίας προστασίας προσωπικών δεδομένων, θέτει σε κίνδυνο το δικαίωμα προστασίας δεδομένων, όπως και θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες τόσο των ψηφοφόρων όσο και των εκλογέων, δεν εξασφαλίζει το ζητούμενο επίπεδο προστασίας, διενεργείται μετά την ανακοίνωση παραβίασης δεδομένων του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου (ΠΣΔ) και αλλοιώνει και υπονομεύει μια συλλογική και θεμελιώδη δημοκρατική διαδικασία που συνιστά έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας και της δημοκρατικής αρχής. Για τους λόγους αυτούς και ειδικότερα, όπως ισχυρίζονται στην ανωτέρω αναφερόμενη καταγγελία τους προς την Αρχή, ενόψει του υψηλού κινδύνου που προκαλείται στα υποκείμενα των δεδομένων από τη διαδικασία της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, ζητούν από την Αρχή την απαγόρευση της διενέργειας ηλεκτρονικής ψηφοφορίας για την ανάδειξη αιρετών εκπροσώπων στα υπηρεσιακά συμβούλια των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με την έκδοση προσωρινής διαταγής. Ακολούθως, με το από 30.10.2020 έγγραφο του πληρεξουσίου δικηγόρου των καταγγελλόντων προς την Αρχή επισημαίνεται η επείγουσα ανάγκη έκδοσης της προσωρινής διαταγής.
- Επειδή απαραίτητη προϋπόθεση για την έκδοση προσωρινής διαταγής είναι η ισχυρή πιθανολόγηση ότι η σκοπούμενη επεξεργασία θα προκαλέσει σημαντικό κίνδυνο για τα προσωπικά δεδομένα των θιγόμενων υποκειμένων, για την αποτροπή του οποίου είναι αναγκαία η απαγόρευση ή ο περιορισμός της, γεγονός το οποίο δεν συντρέχει στην προκειμένη περίπτωση διεξαγωγής της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Άλλωστε, η συλλογή και επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων των υποκειμένων των δεδομένων (ψηφοφόρων και εκλογέων) πραγματοποιείται και με διαδικασία ψηφοφορίας μη αυτοματοποιημένη. Περαιτέρω, δεν προκύπτει ότι με τη μέθοδο της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας ενδέχεται να πλήττεται ανεπανόρθωτα κάποιο από τα δικαιώματα των υποκειμένων των δεδομένων, όπως για παράδειγμα αν υπάρξει πλήγμα στην εμπιστευτικότητα της ψήφου των φυσικών προσώπων. Και τούτο καθώς η χρησιμοποιούμενη μέθοδος φαίνεται να ακολουθεί διεθνή πρότυπα για την ηλεκτρονική ψηφοφορία ενώ έχει χρησιμοποιηθεί χωρίς γνωστά προβλήματα και σε άλλες περιπτώσεις (π.χ. εκλογές πρυτανικών αρχών). Εξάλλου, η χρήση συστημάτων ηλεκτρονικής ψηφοφορίας δεν μπορεί να θεωρηθεί, εκ των προτέρων, ως αντίθετη στη νομοθεσία για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως άλλωστε προκύπτει από τη Σύσταση CM/Rec
(2017)5 του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με τα πρότυπα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας1 και τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές της εποπτικής αρχής της Γαλλίας (CNIL)
- Επειδή το μνημονευόμενο στην καταγγελία ως εν εξελίξει περιστατικό παραβίασης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δεν αποτελεί περιστατικό παραβίασης με την έννοια του άρθρου 4 παρ. 12 του ΓΚΠΔ. Η σχετική ανακοίνωση του ΠΣΔ αποτελεί προληπτικό μέτρο ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των χρηστών του. Η αποστολή μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τα οποία περιέχουν στο σώμα τους παλιά γνωστά μηνύματα που έχουν διακινηθεί στην αλληλογραφία χρηστών, δεν προϋποθέτει παραβίαση των διακομιστών ηλεκτρονικής αλληλογραφίας του ΠΣΔ, καθώς είναι πολύ πιθανό να έχουν παραβιασθεί διακομιστές τρίτων φορέων (π.χ. παραληπτών των μηνυμάτων) ή ατομικοί λογαριασμοί χρηστών. Άλλωστε, προσφάτως εμφανίστηκαν αρκετά τέτοια περιστατικά3 τα οποία δεν συνδέονται με το ΠΣΔ.
- Επειδή, περαιτέρω, εν όψει των ανωτέρω παρατηρήσεων, ακόμη και εάν απαιτείται μελέτη εκτίμησης αντικτύπου, η μη διενέργειά της μέχρι σήμερα, δεν αποτελεί λόγο απαγόρευσης της επεξεργασίας, καθώς παράβαση του άρθρου 35 του ΓΚΠΔ δεν συνεπάγεται παράβαση των αρχών που διέπουν την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ούτε οδηγεί καθαυτή σε ανεπανόρθωτο πλήγμα κάποιου από τα δικαιώματα των υποκειμένων των δεδομένων.
- Επειδή, ενόψει των ανωτέρω, και ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι τα δεδομένα που τυγχάνουν επεξεργασίας στο πλαίσιο της ψηφοφορίας για την εκλογή αιρετών εκπροσώπων στα Υπηρεσιακά Συμβούλια εκπαιδευτικών, 1 https://search.coe.int/cm/Pages/result_details.aspx?ObjectID=0900001680726f6f 2 https://www.cnil.fr/fr/securite-des-systemes-de-vote-par-internet-la-cnil-actualise-sarecommandation-de-2010 Βλ. και ανακοίνωση της Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος http://www.astynomia.gr/index.php?option=ozo_content&lang=%27..%27&perform=view&id=98203 &Itemid=2524&lang= 3 δεν είναι ευαίσθητα δεδομένα, όπως αβασίμως υποστηρίζουν οι καταγγέλλοντες, αφού η διαδικασία ανάδειξης αιρετών εκπροσώπων στα υπηρεσιακά συμβούλια δεν αποτελεί διαδικασία εκλογής συνδικαλιστικού οργάνου, δεδομένου ότι, σύμφωνα με το Κεφάλαιο Β’ του Π.Δ/τος1/2003, οι αρμοδιότητες των συμβουλίων αυτών αφορούν θέματα υπηρεσιακής κατάστασης του προσωπικού, πάντως, δεν συντρέχει περίπτωση απειλής κινδύνου για τα προσωπικά δεδομένα θιγόμενων υποκειμένων, η οποία θα αποτελούσε λόγο έκδοσης προσωρινής διαταγής. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η ΑΡΧΗ Απορρίπτει το αίτημα έκδοσης προσωρινής διαταγής . Ο Πρόεδρος Κωνσταντίνος Μενουδάκος