Απόρριψη αίτησης χορήγησης δεδομένων υγείας σε τρίτο για δικαστική χρήση

Αθήνα, 27-04-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2401/27-04-2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Ταχ. ∆/νση: ΚΗΦΙΣΙΑΣ 1-3 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210-6475600 FAX: 210-6475628 Α Π Ο Φ Α Σ Η 43/2015 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος στην έδρα της την 22.4.2015 και ώρα 10:00 µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν ο Πρόεδρος της Αρχής, Πέτρος Χριστόφορος, και τα αναπληρωµατικά µέλη Σπύρος Βλαχόπουλος, Γρηγόριος Λαζαράκος και Χαράλαµπος Ανθόπουλος, ως εισηγητής, σε αναπλήρωση των τακτικών µελών Λεωνίδα Κοτσαλή, Αναστάσιου – Ιωάννη Μεταξά και ∆ηµήτριου Μπριόλα, αντίστοιχα, οι οποίοι, αν και εκλήθησαν νοµίµως εγγράφως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Παρούσες χωρίς δικαίωµα ψήφου ήταν η Φερενίκη Παναγοπούλου, νοµικός ελεγκτής - δικηγόρος, ως βοηθός εισηγήτρια και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών και οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα παρακάτω: Με την υπ’ αρ. πρωτ. …/…-….-… (ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/6001/7.10.2014) αίτηση το Γενικό Νοσοκοµείο 1 Νοσηµάτων Θώρακος Αθηνών «Η Σωτηρία» κατ’ ορθή εκτίµηση ζητεί την άδεια της Αρχής προκειµένου να χορηγήσει στην A ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα που αφορούν στην ενήλικη κόρη της B. Σύµφωνα µε την Α, η κόρη της είχε εισαχθεί στην Ψυχιατρική Κλινική του Νοσοκοµείου Σωρηρία, αρνείται να της δώσει ιατρικά πιστοποιητικά που αφορούν στην ίδια, αλλά και να προβεί σε οποιαδήποτε θεραπεία για την αντιµετώπιση προβληµάτων ψυχικής υγείας. Η µητέρα της ζητεί ιατρικό πιστοποιητικό, προκειµένου να προβεί στις απαιτούµενες ενέργειες για την έκδοση βιβλιαρίου υγείας για την κόρη της. Μετά από επικοινωνία της βοηθού εισηγήτριας της υποθέσεως µε την µητέρα της Β προέκυψε ότι η µητέρα της αρνείται να θέσει την κόρη της υπό δικαστική συµπαράσταση, καθώς κρίνει ότι η ενέργεια αυτή θα έχει πολύ αρνητικές ψυχολογικές επιπτώσεις για την ψυχική υγεία της κόρης της. Κατόπιν τούτου η Αρχή έστειλε το υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞ/60011/22-10-2014 έγγραφο προς το νοσοκοµείο ρωτώντας τα εξής:

1. Εάν η Β συγκατατίθεται νοµίµως για τη χορήγηση ιατρικού φακέλου στη µητέρα της.
2. Εάν η Β είναι σε θέση να δώσει τη γραπτή συγκατάθεσή της για τη χορήγηση ιατρικού φακέλου στην µητέρα της.
3. Εάν το Νοσοκοµείο θεωρεί ότι η διαφύλαξη εννόµου συµφέροντος της Β επιβάλλει την πρόσβαση της µητέρας της στον ιατρικό φάκελο της ιδίας. Το Νοσοκοµείο απάντησε µε το υπ’αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/6886/13.11.2014 έγγραφό του προς την Αρχή ότι η Β δεν έχει συγκατατεθεί, δύναται να δώσει τη γραπτή συγκατάθεσή της για τη χορήγηση του ιατρικού φακέλου της, δεδοµένου ότι δεν έχει τεθεί σε δικαστική συµπαράσταση και ότι δεν θεωρεί ότι η διαφύλαξη εννόµου συµφέροντος της Β επιβάλλει την πρόσβαση της µητέρας της στον ιατρικό φάκελο της ιδίας. Στη συνέχεια η Αρχή έστειλε το υπ’ αριθ. πρωτ.: Γ/ΕΞ/6001-2/19-12-2014 έγγραφο προς το νοσοκοµείο ρωτώντας εάν, κατά την ιατρική εκτίµηση των θεραπόντων ιατρών, η πνευµατική και ψυχική κατάσταση της Β της επιτρέπει να αντιληφθεί την έννοια της συγκαταθέσεως για τη χορήγηση του ιατρικού φακέλου, γεγονός που ενδιαφέρει στην υπό κρίση υπόθεση και περαιτέρω εάν, ενόψει της πνευµατικής της καταστάσεως, είναι σε θέση να αντιληφθεί το σκοπό της συγκαταθέσεως, ο οποίος συνίσταται στην έκδοση βιβλιαρίου υγείας που θα επιτρέψει την πρόσβαση της σε υπηρεσίες ιατρικής φροντίδας και τη χορήγηση της προσήκουσας φαρµακευτικής αγωγής. Το Νοσοκοµείο απάντησε µε το υπ’αριθ. πρωτ…../…. έγγραφό του προς την Αρχή ότι η Β εισήχθη στο Νοσοκοµείο κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας για εξέταση και κατά την εξέτασή της στο τµήµα επειγόντων πληρούσε τις προϋποθέσεις αναγκαστικής νοσηλείας του ν. 2071/
4. Σύµφωνα µε την απάντηση του Νοσοκοµείου προς την Αρχή, η Β διέφυγε εντός του εποµένου 2 24ώρου από την κλινική και η Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών ενηµερώθηκε επί τούτου. Ο συνολικός χρόνος νοσηλείας της δεν επέτρεψε την τεκµηρίωση τελικής διαγνώσεως, σύµφωνα µε το ταξινοµητικό σύστηµα ICD-
5. Το Νοσοκοµείο διευκρίνισε ότι, καθώς στην πλειονότητά τους τα ψυχιατρικά νοσήµατα παρουσιάζουν µεταβολή στην πάροδο του χρόνου, δεν είναι εφικτή η εκτίµηση αν στον χρόνο που ζητούνται διευκρινίσεις η κατάσταση της ψυχικής υγείας της Β είναι ίδια, όπως προ 8µήνου ή έχει επιδεινωθεί ή έχει βελτιωθεί. Η Αρχή, µετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισηγητή και την βοηθό εισηγήτρια, η οποία αποχώρησε µετά τη συζήτηση της υποθέσεως και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη αποφάσεως, κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
6. Επειδή, οι διατάξεις των άρθρων 2 στοιχ. β΄, 4 παρ. 1 και 7 παρ. 2 στοιχ. α΄ του ν. 2472/1997 καθορίζουν τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη νόµιµη επεξεργασία ευαίσθητων προσωπικών δεδοµένων που αφορούν στην υγεία. Οι διατάξεις των άρθρων 5 παρ. 3 και 13 παρ. 3 στοιχ. β΄ του ν. 3418/2005 (Κώδικας Ιατρικής ∆εοντολογίας) προβλέπουν την κατ’ εξαίρεση χορήγηση ιατρικών πιστοποιητικών σε τρίτο πρόσωπο, εφόσον έχει έννοµο συµφέρον και το αποδεικνύει και τις προϋποθέσεις άρσης του ιατρικού απορρήτου. Επειδή, περαιτέρω, το άρθρο 11 παρ. 3 του ν. 2472/1997 ορίζει ότι εάν τα δεδοµένα ανακοινώνονται σε τρίτους, το υποκείµενο ενηµερώνεται για την ανακοίνωση πριν από αυτούς.
7. Επειδή, από τον συνδυασµό των προαναφεροµένων διατάξεων προκύπτει ότι η συλλογή και κάθε περαιτέρω επεξεργασία τόσο των απλών όσο και των ευαίσθητων δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται, καταρχήν, εφόσον το υποκείµενο των δεδοµένων έχει δώσει τη συγκατάθεσή του. Ωστόσο, η συλλογή και κάθε περαιτέρω επεξεργασία τόσο των απλών όσο και των ευαίσθητων προσωπικών δεδοµένων επιτρέπεται, κατ’ εξαίρεση, και χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειµένου των δεδοµένων στις περιπτώσεις που περιοριστικά προβλέπει ο νόµος. Ειδικότερα, επιτρέπεται για τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν στην υγεία (ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα), ιδίως, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 7 παρ. 2 στοιχ. α΄, β΄, γ΄ του Ν. 2472/
8. Επιπλέον, τόσο για τα απλά όσο και για τα ευαίσθητα δεδοµένα πρέπει ο σκοπός επεξεργασίας να είναι νόµιµος, σαφής και καθορισµένος, και τα δεδοµένα να µην υπερβαίνουν το σκοπό της επεξεργασίας (βλ. άρθρο 4 Ν. 2472/1997).
9. Επειδή, στην κρινόµενη υπόθεση το Νοσοκοµείο Σωτηρία ζητεί άδεια της Αρχής, προκειµένου να χορηγήσει στην Α τα ζητηθέντα αντίγραφα των ιατρικών φακέλων προκειµένου να εκδώσει 3 βιβλιάριο υγείας για την κόρη της.
10. Επειδή η Β δεν έδωσε την απαιτούµενη συγκατάθεσή της, σύµφωνα µε το άρθρο 7 παρ. 2 στοιχ. α΄ του Ν. 2472/1997 για την επεξεργασία των δεδοµένων της εκ µέρους της µητέρας της.
11. Επειδή η Β δεν έχει στερηθεί τη δικαιοπρακτική της ικανότητα, η δε αιτούσα δεν έχει ορισθεί δικαστική συµπαραστάτης της και δεν έχει σχετική εξουσιοδότηση για την παραλαβή ιατρικών πιστοποιητικών.
12. Επειδή από τις απαντήσεις του Συντονιστή ∆ιευθυντή του Ψυχιατρικού Τµήµατος δεν προκύπτει α) αν τη χορήγηση του ιατρικού φακέλου της ενήλικης κόρης στην µητέρα της επιβάλλει το έννοµο συµφέρον της ασθενούς και β) ποια είναι η κατάσταση της ψυχικής υγείας της ασθενούς τώρα.
13. Εποµένως, από τα στοιχεία που προσεκόµισαν στην Αρχή τόσο η Α όσο και το Νοσοκοµείο δεν κατέστη δυνατόν να διαπιστωθεί ότι η Β δεν είναι σε θέση να εκτιµήσει το σκοπό της συγκαταθέσεως, ο οποίος, κατά την αιτούσα µητέρα της, συνίσταται στην έκδοση βιβλιαρίου υγείας που θα επιτρέψει την πρόσβαση της σε υπηρεσίες ιατρικής φροντίδας και τη χορήγηση της προσήκουσας φαρµακευτικής αγωγής. Περαιτέρω από τα στοιχεία του φακέλου της υποθέσεως δεν κατέστη εµφανής η σχέση των αιτούµενων στοιχείων µε την επίτευξη του επιδιωκόµενου σκοπού. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή δεν παρέχει προς το παρόν την άδεια στο Νοσοκοµείο Σωτηρία να χορηγήσει στην Α αντίγραφα του ιατρικού φακέλου νοσηλείας της ενήλικης κόρης της Β. Ο Πρόεδρος Η Γραµµατέας Πέτρος Χριστόφορος Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου 4