Απόρριψη αίτησης θεραπείας κατά πράξης αρχειοθέτησης της Αρχής

Αθήνα, 11-12-2024 Αριθ. Πρωτ.: 3534 ΑΠΟΦΑΣΗ 51/2024 (Τμήμα) Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε μετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε συνεδρίαση μέσω τηλεδιασκέψεως την Τετάρτη 13-11-2024 και ώρα 10:00, προκειμένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν, ο Αναπληρωτής Πρόεδρος της Αρχής, Γεώργιος Μπατζαλέξης, κωλυόμενου του Προέδρου της Αρχής Κωνσταντίνου Μενουδάκου, τα αναπληρωματικά μέλη της Αρχής, Δημοσθένης Βουγιούκας και Μαρία Ψάλλα, σε αντικατάσταση των τακτικών μελών Κωνσταντίνου Λαμπρινουδάκη και Γρηγορίου Τσόλια, οι οποίοι, αν και εκλήθησαν νομίμως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύματος, καθώς και ο Νικόλαος Λίβος, αναπληρωματικό μέλος της Αρχής, ως Εισηγητής. Παρούσες χωρίς δικαίωμα ψήφου ήταν η Στεφανία Πλώτα, ειδική επιστήμονας-δικηγόρος, ως βοηθός εισηγητή και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τμήματος διοικητικών υποθέσεων της Αρχής, ως γραμματέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα κατωτέρω: Υποβλήθηκε στην Αρχή η υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/5236/14-06-2024 αίτηση της Α, με την οποία η αιτούσα ζητεί την επανεξέταση της από 12-04-2024 πράξης αρχειοθέτησης, η οποία της κοινοποιήθηκε με το υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞ/1332/10-052024 διαβιβαστικό έγγραφο της Αρχής, της υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/7570/19-11-2021 καταγγελίας της. 1 Ειδικότερα, υποβλήθηκε στην Αρχή η υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/7570/19-11-2021 καταγγελία της Α κατά της εταιρείας «TEA CUPS O.E.» για παραβίαση των διατάξεων αρμοδιότητας της Αρχής. Συγκεκριμένα, η καταγγέλλουσα ήταν εταίρος, συνδιαχειριστής και συνεκπρόσωπος της καταγγελλόμενης εταιρείας μέχρι την …, όταν παραιτήθηκε αποχωρώντας από την εταιρεία. Μετά την αποχώρησή της από την εταιρεία, η καταγγέλλουσα, όπως αναφέρει, δεν είχε καμία πλέον πρόσβαση στην προηγούμενη επαγγελματική διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που έφερε το όνομά της -…@teacups.gr- την οποία η εταιρεία διατήρησε ενεργή, συνέχισε να τη χρησιμοποιεί και να παραλαμβάνει την αλληλογραφία της καταγγέλλουσας, λαμβάνοντας γνώση των ηλεκτρονικών μηνυμάτων που αποστέλλονταν μέσω αυτής στην καταγγέλλουσα από διαφόρους αποστολείς, το περιεχόμενο των οποίων ουδέποτε της έγινε γνωστό, ενώ στις από … προτάσεις που κατέθεσε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ενόψει της συζήτησης αγωγής που άσκησε η εταιρεία κατά της καταγγέλλουσας, η εταιρεία δήλωσε ότι άνοιξε και ανέγνωσε επιπλέον ηλεκτρονικά μηνύματα που απεστάλησαν στην επίμαχη ηλεκτρονική διεύθυνση μετά από την αποχώρησή της από την εταιρεία και προσκόμισε πληθώρα ηλεκτρονικών μηνυμάτων που η καταγγέλλουσα αντήλλαξε με τρίτους μέσω της εν θέματι ηλεκτρονικής διεύθυνσης κατά τη διάρκεια της συμμετοχής της στην εταιρεία ως συνεταίρου και συνδιαχειρίστριας. Η καταγγέλλουσα αναφέρει ότι τα ανωτέρω συνιστούν παραβίαση του απορρήτου των επικοινωνιών, το οποίο προστατεύεται από το άρθρο 19 παρ. 1 του Συντάγματος και από το άρθρο 4 του ν. 3471/2006 περί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, και ιδίως των άρθρων 5 του ν. 3471/2006 και 6 παρ. 1 ΓΚΠΔ και με την από … Εξώδικη Διαμαρτυρία της, μεταξύ άλλων, καλούσε τον Β, ατομικά και ως εταίρο και εκκαθαριστή της καταγγελλόμενης εταιρείας όπως της γνωστοποιήσει αφενός, εάν έχει καταργήσει την ηλεκτρονική διεύθυνση της και πότε, και σε αρνητική περίπτωση, όπως την καταργούσε και την απέκλειε, και αφετέρου το περιεχόμενο του συνόλου των μηνυμάτων ηλεκτρονικής αλληλογραφίας που έχουν αποσταλεί στην ως άνω ηλεκτρονική διεύθυνση από τις … μέχρι την οριστική διακοπή της λειτουργίας της. 2 Η Αρχή, κατόπιν εξέτασης της ως άνω καταγγελίας, εξέδωσε την προαναφερόμενη από 12-04-2024 πράξης αρχειοθέτησης με τον λόγο της μη υπαγωγής αυτής στην αρμοδιότητα της Αρχής: «Διότι η καταγγελλόμενη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων περιλαμβάνεται στο αντικείμενο της με … έγκλησης που έχει υποβάλει η καταγγέλλουσα σε βάρος του εκκαθαριστή της καταγγελλομένης εταιρίας και εμπλεκομένου Β. Όμως, όταν προσωπικά δεδομένα έχουν προσκομισθεί σε δικαστική αρχή και ευρίσκονται στον φάκελο της δικογραφίας, η Αρχή δεν έχει αρμοδιότητα, γιατί ο φάκελος της δικογραφίας εκκρεμούς δίκης δεν αποτελεί αρχείο, υπαγόμενο στις αρμοδιότητες και τον έλεγχο της Αρχής, όπως έχει ήδη κρίνει η Αρχή σε προηγούμενες αποφάσεις της (βλ. μεταξύ άλλων απόφαση 1/2020, απόφαση 147/2001). Εξάλλου, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 20 εδάφιο δεύτερο του ΓΚΠΔ, "Η αρμοδιότητα των εποπτικών αρχών δεν θα πρέπει να καλύπτει την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όταν τα δικαστήρια ενεργούν υπό τη δικαιοδοτική τους ιδιότητα, προκειμένου να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία των δικαστικών λειτουργών κατά την άσκηση των δικαιοδοτικών τους καθηκόντων, περιλαμβανομένης της λήψης αποφάσεων". Όσον αφορά τη νομιμότητα της συλλογής προσωπικών δεδομένων και τη χρήση τους όταν εκκρεμεί δίκη ή διενεργείται προανάκριση ή ανάκριση, ο δικαστικός ή εισαγγελικός λειτουργός είναι αρμόδιος να κρίνει, στο πλαίσιο της αξιολόγησης των αποδεικτικών μέσων ή του ανακριτικού υλικού, αν η συλλογή και χρήση των δεδομένων είναι σύμφωνη µε τις διατάξεις του νόμου, δεδομένου μάλιστα ότι το δικαίωμα προστασίας προσωπικών δεδομένων του ατόμου κατοχυρώνεται και συνταγματικά στο άρθρο 9 Α του Συντάγματος.”» Ακολούθως, η καταγγέλλουσα και ήδη αιτούσα υπέβαλε κατά της ανωτέρω πράξεως την υπό κρίση υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/5236/14-06-2024 αίτηση θεραπείας με την οποία ισχυρίζεται ότι η πράξη είναι ελαττωματική και εσφαλμένως εκδόθηκε από την Αρχή, καθώς καταρχάς εκδόθηκε κατά παράβαση των διατάξεων του Κανονισμού Λειτουργίας της Αρχής αφού στο άρθρο 4 παρ. 3 αναφέρει ότι στις αρμοδιότητες του Προέδρου ανήκουν η αρχειοθέτηση υποθέσεων καταγγελιών που χαρακτηρίζονται απαράδεκτες, αόριστες ή προδήλως αβάσιμες, ενώ από το άρθρο 7 προκύπτει ότι το στάδιο του ελέγχου της αρμοδιότητας της Αρχής προηγείται οποιουδήποτε άλλου σταδίου, πολλώ δε μάλλον αυτού της 3 προσκλήσεως σε ακρόαση των εμπλεκομένων μερών, το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 9 του Κανονισμού, ήτοι για να κληθούν τα μέρη να αναπτύξουν τις απόψεις τους, προϋποτίθεται να έχει ελέγξει η Αρχή την αρμοδιότητά της. Επιπλέον, η καταγγέλλουσα αναφέρει ότι εσφαλμένως έκρινε η Αρχή ότι είναι αναρμόδια να κρίνει επί της υποθέσεως μόνο επειδή οι καταγγελλόμενες πράξεις περιλαμβάνονται στο αντικείμενο της έγκλησης της κατά του Β, με αποτέλεσμα ο σχηματισθείς φάκελος της ποινικής δικογραφίας να μην αποτελεί αρχείο, καθώς τόσο η παραβίαση του απορρήτου των επικοινωνιών, όσο και η παράνομη επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων της πραγματοποιήθηκαν με τις πράξεις που αναφέρονται στην καταγγελία, οι οποίες προηγούνται της καταθέσεως της έγκλησης, όπως προηγείται χρονικά και η καταγγελία της καταθέσεως της εγκλήσεως. Τέλος, η καταγγέλλουσα επαναλαμβάνει το αίτημά της να επιβάλει η Αρχή τις σχετικές διοικητικές κυρώσεις και να υποχρεώσει την καταγγελλόμενη να διακόψει τη λειτουργία της ηλεκτρονικής διεύθυνσης της και να της γνωστοποιήσει το περιεχόμενου του συνόλου των μηνυμάτων ηλεκτρονικής αλληλογραφίας που έχουν παραλειφθεί από τις … από την ανωτέρω δ/νση μέχρι τη διακοπή της λειτουργίας της. Κατόπιν τούτων, η Αρχή κάλεσε, με τα υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΞ/3077/07-11-2024 και Γ/ΕΞ/3078/07-11-2024 έγγραφα την καταγγέλλουσα και την υπό εκκαθάριση καταγγελλόμενη εταιρεία αντίστοιχα, όπως νομίμως εκπροσωπούνται, σε ακρόαση μέσω τηλεδιάσκεψης ενώπιον της Αρχής στις 23-10-2024, προκειμένου να εξετάσει τα ως άνω εκτεθέντα. Στη συνεδρίαση συζητήθηκε το αίτημα αναβολής της καταγγελλόμενης εταιρείας, το οποίο έγινε αποδεκτό από το Τμήμα και ορίστηκε ως νέα ημερομηνία συζήτησης η 13η-11-2024. Στην εν λόγω συνεδρίαση παρέστησαν η καταγγέλλουσα Α μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων της Γεώργιο Θεοδωρόπουλο (ΑΜ ΔΣΠ …) και Στέφανο Απέργη (ΑΜ ΔΣΠ …) και εκ μέρους της καταγγελλόμενης εταιρείας, ο Β, νόμιμος εκπρόσωπός της, μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων Ιωάννη Μπαβέα (ΑΜ ΔΣΑ …) και Φωτεινή Δημοπούλου (ΑΜ ΔΣΑ …). Κατά τη συνεδρίαση αυτή, οι παριστάμενοι ανέπτυξαν τις απόψεις τους αναφορικά με την υπό εξέταση αίτηση θεραπείας. 4 Η Αρχή, μετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισηγητή και τις διευκρινίσεις της βοηθού εισηγητή, η οποία παρέστη χωρίς δικαίωμα ψήφου, κατόπιν διεξοδικής συζητήσεως, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ 1. Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 24 παρ. 1 του Ν. 2690/1999 (ΚΔΔιαδ) ορίζει ότι «Αν από τις σχετικές διατάξεις δεν προβλέπεται η δυνατότητα άσκησης της, κατά το επόμενο άρθρο, ειδικής διοικητικής, ή ενδικοφανούς προσφυγής, ο ενδιαφερόμενος, για την αποκατάσταση υλικής ή ηθικής βλάβης των εννόμων συμφερόντων του που προκαλείται από ατομική διοικητική πράξη μπορεί, για οποιονδήποτε λόγο, με αίτησή του, να ζητήσει, είτε από τη διοικητική αρχή η οποία εξέδωσε την πράξη, την ανάκληση ή τροποποίησή της (αίτηση θεραπείας), είτε, από την αρχή η οποία προΐσταται εκείνης που εξέδωσε την πράξη, την ακύρωσή της (ιεραρχική προσφυγή)». Κατά την έννοια της διάταξης, η αίτηση θεραπείας αποσκοπεί στην ανάκληση ή τροποποίηση της προσβαλλόμενης ατομικής διοικητικής πράξης για νομικά ή πραγματικά ελαττώματα αυτής που ανάγονται στο καθεστώς υπό το οποίο εκδόθηκε. 2. Επειδή, με τις ανωτέρω διατάξεις του άρθρου 24 ΚΔΔιαδ. θεσπίζεται δικαίωμα κάθε «ενδιαφερόμενου» διοικουμένου, ο οποίος έχει υποστεί υλική ή ηθική βλάβη από ατομική διοικητική πράξη, να προσφύγει κατά της αρχής που εξέδωσε την εν λόγω πράξη πριν καταφύγει στη δικαστική του προστασία (απλή διοικητική προσφυγή, άλλως αίτηση θεραπείας). Πρόκειται για «άτυπη» διοικητική προσφυγή σε αντιδιαστολή με τις τυπικές «ειδικές» και «ενδικοφανείς» προσφυγές του άρθρου 25 ΚΔΔιαδ. Η εν λόγω προσφυγή έχει ως αίτημα την ανάκληση ή την τροποποίηση της ως άνω αναφερόμενης ατομικής διοικητικής πράξης, προκειμένου να αποκατασταθεί η υλική ή ηθική βλάβη του προσφεύγοντος που η διοικητική πράξη προκάλεσε, στις περιπτώσεις εκείνες που ο νόμος δεν προβλέπει τη δυνατότητα άσκησης των παραπάνω προσφυγών του άρθρου 25 ΚΔΔιαδ1. 3. Επειδή, η Αρχή απορρίπτει αιτήσεις θεραπείας, όταν σε αυτές δεν γίνεται επίκληση ή προσκόμιση νέων και κρίσιμων για την υπόθεση πραγματικών στοιχείων2. 1 2 Βλ. ενδεικτικά, τη με αριθ. 73/2018 Απόφαση της Αρχής. Βλ. ενδεικτικά ΑΠΔΠΧ 53/2021, 49/2021, 38/2021, 6/2021, 39/2019, 91/2015. 5 Επειδή με την υπό κρίση αίτηση θεραπείας τίθενται διάφορά ζητήματα, όπως εκτίθενται στο ανωτέρω ιστορικό της παρούσας, χωρίς όμως να γίνεται επίκληση νέων και κρίσιμων για την υπόθεση πραγματικών στοιχείων, παρά μόνον νομικών ισχυρισμών3. Πράγματι, στην υπό κρίση αίτηση επαναλαμβάνεται το αίτημα της καταγγελίας και επιχειρείται μία ερμηνευτική προσέγγιση των κανονιστικών διατάξεων που οριοθετούν την αρμοδιότητα της Αρχής, και επομένως πρέπει να απορριφθεί. 4. Επειδή, ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη και την υπ’ αρ. 5/2024 απόφαση της Αρχής, η οποία είναι μεταγενέστερη της εκδοθείσας πράξης αρχειοθέτησης της εν θέματι καταγγελίας, η Αρχή είναι κατ’ αρχήν αρμόδια να κρίνει επί της νομιμότητας της συλλογής σε σύστημα αρχειοθέτησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα τρίτων από τον υπεύθυνο επεξεργασίας, με σκοπό τη μελλοντική επίκληση και προσκόμιση αυτών ενώπιον δικαστικής/εισαγγελικής αρχής, και να προβαίνει σε έλεγχο μεταξύ άλλων, του τρόπου συλλογής των επίμαχων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα επιφυλάσσεται δε να επανεξετάσει την υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/7570/19-11-2021 καταγγελία. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή Απορρίπτει την υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/5236/14-06-2024 αίτηση θεραπείας της Α. 3 Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η Γραμματέας Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου Βλ. ΣτΕ 1175/2013 (σκ. 9), 3259/2011 (σκ. 9), 434/2007 (σκ. 5), 2683/2003 (σκ. 5). 6