← Ελλάδα

Απόρριψη αίτησης του οργανισμού Graduate Management Admission Council (GMAC), ως υπευθύνου επεξεργασίας, για συλλογή και διασυνοριακή διαβίβαση στις Η

Αθήνα, 03-08-2016 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4914/03-08-2016 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 86/2016 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος, στην έδρα της, την Τετάρτη 29-07-2015 και ώρα 10:00, µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Γεώργιος Μπατζαλέξης, κωλυοµένου του Προέδρου Π. Χριστόφορου, και τα αναπληρωµατικά µέλη της Αρχής Γρηγόριος Λαζαράκος και Χαράλαµπος Ανθόπουλος, ως εισηγητής, σε αντικατάσταση, αντίστοιχα, των τακτικών µελών Αναστάσιου-Ιωάννη Μεταξά και ∆ηµήτριου Μπριόλα, οι οποίοι, αν και κλήθηκαν νοµίµως εγγράφως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Το τακτικό µέλος της Αρχής Λεωνίδας Κοτσαλής και το αναπληρωµατικό µέλος αυτού Σπυρίδων Βλαχόπουλος, αν και κλήθηκαν νοµίµως εγγράφως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Στη συνεδρίαση παρέστη, µε εντολή του Προέδρου, ο ∆ηµήτρης Ζωγραφόπουλος, ∆ικηγόρος (∆Ν) – Νοµικός ελεγκτής, ως βοηθός εισηγητή. Επίσης, παρέστη, µε εντολή του Προέδρου, και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του ∆ιοικητικού – Οικονοµικού Τµήµατος της Αρχής, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα ακόλουθα: Με την αίτησή της µε αρ. πρωτ. ΓΝ/ΕΙΣ/318/10-03-2010 ο οργανισµός Graduate Management Admission Council (εφεξής: GMAC), ως υπεύθυνος επεξεργασίας, υπέβαλε στην Αρχή Γνωστοποίηση και αίτηση άδειας για τη συλλογή και διασυνοριακή διαβίβαση στις ΗΠΑ βιοµετρικών δεδοµένων των συµµετεχόντων στους διαγωνισµούς GMAT. Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 1 Η αίτηση αυτή του οργανισµού GMAC συνοδεύεται από εκτενές υπόµνηµα, το οποίο αναφέρει, µεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «Ο GMAC, ο οποίος είναι µη κερδοσκοπικός οργανισµός των ΗΠΑ, προσφέρει σε παγκόσµιο επίπεδο υπηρεσίες σχετικές µε την εκπαίδευση, µεταξύ των οποίων και τη διοργάνωση της εξέτασης GMAT™. H εν λόγω εξέταση διεξάγεται σε περίπου 110 χώρες, µεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, και θεωρείται σε διεθνές επίπεδο ως η πιο αξιόπιστη εξέταση για την εκτίµηση των δυνατοτήτων ενός υποψήφιου φοιτητή στο εκπαιδευτικό πρόγραµµα MBA ("Master of BusinGss Administration"). Σηµειωτέον ότι ο GMAC™ έχει προβεί στην λήψη των ακόλουθων αδειών σχετικά µε την επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων των υποψηφίων για την εξέταση GMAT™ από την Αρχή Σας: (α) Την υπ' αριθµ. 163ΓΝ/02-10-2006 άδεια διαβίβασης δεδοµένων σε χώρες εκτός της Ε.Ε. της Αρχής Σας, δυνάµει της οποίας έχει επιτραπεί η διαβίβαση προσωπικών δεδοµένων των υποψηφίων για την εξέταση GMAT™ προς τον υπεύθυνο επεξεργασίας GMAC™ και την εκτελούσα την επεξεργασία Pearson VUE, οι οποίοι εδρεύουν στις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής, και προς τα πανεπιστήµια του εξωτερικού τα οποία έχει επιλέξει ο εκάστοτε υποψήφιος/υποκείµενο επεξεργασίας (…) Σύµφωνα µε την ανωτέρω απόφαση, τα δεδοµένα που επιτρέπονται να συλλεχθούν και να διαβιβαστούν προς τα ανωτέρω πρόσωπα είναι προσωπικά στοιχεία (όνοµα, επώνυµο, ηµεροµηνία γέννησης, φύλλο, τόπος κατοικίας, δεδοµένα εκπαίδευσης), στοιχεία ταυτότητας, στοιχεία αναγνώρισης (ψηφιακή υπογραφή), φυσικά χαρακτηριστικά (ψηφιακή φωτογραφία), διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδροµείου, δεδοµένα ακαδηµαϊκής δραστηριότητας, τοµείς ειδίκευσης και πιστοποιητικά, σπουδαστικό/µαθητικό αρχείο, τραπεζικοί λογαριασµοί και πιστωτικές κάρτες. Ο σκοπός της διαβίβασης είναι η διαχείριση της διενέργειας της εξέτασης GMAT™ και της παροχής υπηρεσιών που σχετίζονται µε την ακαδηµαϊκή εκπαίδευση. (…) Περαιτέρω ο GMAC™ έχει πρόσφατα αιτηθεί την τροποποίηση της παραπάνω άδειας, έτσι ώστε να επιτραπεί η διαβίβαση ορισµένων προσωπικών δεδοµένων όσων εκ των εξεταζοµένων του GMAT™ επιθυµούν να δηλώσουν συµµετοχή στο πρόγραµµα GMASS µέσω της συµπλήρωσης ειδικής φόρµας στα εξεταστικά κέντρα, προς εκπαιδευτικούς οργανισµούς/µέλη του προγράµµατος GMASS, µε βασικό σκοπό επεξεργασίας την ενηµέρωση των συµµετεχόντων σχετικά µε τις εκπαιδευτικές υπηρεσίες που παρέχουν τα παραπάνω πρόσωπα (…). (β) Την υπ’ αριθµ. 164ΓΝ/02-10-2006 άδεια κλειστού κυκλώµατος τηλεόρασης της Αρχής Σας, δυνάµει της οποίας έχει επιτραπεί η συλλογή και τήρηση των 2 Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr οπτικοακουστικών δεδοµένων των εξεταζοµένων της εξέτασης GMAT™ για χρονικό διάστηµα τριάντα

(30)ηµερών (…).». Όσον αφορά τον επικαλούµενο σκοπό επεξεργασίας της συλλογής και περαιτέρω επεξεργασίας βιοµετρικών δεδοµένων των συµµετεχόντων στους διαγωνισµούς GMAC, το ως άνω υπόµνηµα του οργανισµού GMAC αναφέρει, µεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «(…) Σηµειωτέον ότι η εξέταση GMAT™ είναι «εξέταση καθοριστικής σηµασίας» στην οποία βασίζεται η διαδικασία εισαγωγής σε σχολές διοίκησης επιχειρήσεων σε όλο τον κόσµα. Οι αποφάσεις εισαγωγής µε τη σειρά τους ενδέχεται να επηρεάσουν το εάν οι φοιτητές θα εξασφαλίσουν βίζα για να σπουδάσουν σε ορισµένες χώρες. Τα Πανεπιστήµια, τα εκπαιδευτικά ιδρύµατα και άλλοι οργανισµοί επίσης βασίζονται στα αποτελέσµατα της εξέτασης GMAT™ προκειµένου να χορηγήσουν υποτροφίες. ∆εδοµένης της καθοριστικής σηµασίας φύσης της εξέτασης, είναι σηµαντικό ο GMAC™ να διασφαλίζει ότι όλοι οι εξεταζόµενοι ανά τον κόσµο θα εξετασθούν υπό δίκαιες και σταθερές συνθήκες και ότι σε κανέναν εξεταζόµενο σε καµία χώρα δε θα δίνεται αδίκως πλεονέκτηµα ή µειονέκτηµα έναντι των άλλων. Το αποτέλεσµα της εξέτασης µπορεί να επηρεάσει την επαγγελµατική καριέρα του εξεταζόµενου. Κατά συνέπεια, η υιοθέτηση ενός συστήµατος βιοµετρικού ελέγχου των εξεταζόµενων είναι απαραίτητη για τους εξής λόγους: 2.3.
  1. Ίση µεταχείριση σε παγκόσµια βάση Ο έλεγχος εισόδου των υποψηφίων µέσω ενός συστήµατος βιοµετρικού ελέγχου έχει ως πρωταρχικό σκοπό να διασφαλίσει ότι κάθε εξεταζόµενος θα απολαµβάνει ίσες συνθήκες εξέτασης µε τους άλλους εξεταζόµενους και ότι θα µπορεί να εξετασθεί σε κατάλληλο περιβάλλον εξέτασης, χωρίς αδικαιολόγητους περισπασµούς και τεχνικές δυσκολίες. ∆εδοµένου ότι η εξέταση GMAT™ είναι σηµαντικός παράγοντας στη διαδικασία εισαγωγής στα εκπαιδευτικά ιδρύµατα, είναι επιτακτική ανάγκη ο GMAC να συνεχίζει να παρέχει οµοιόµορφες και σταθερές συνθήκες εξέτασης για όλους τους εξεταζόµενους, οι οποίες θα διασφαλίζουν ότι όλοι οι εξεταζόµενοι θα έχουν ίσες ευκαιρίες να αποδώσουν καλά στην εξέταση και ότι κανένας εξεταζόµενος δεν θα έχει αθέµιτο ή αδικαιολόγητο πλεονέκτηµα έναντι των άλλων. Όπως σηµειώνεται ανωτέρω, εκτός από την Ελλάδα η εξέταση GMAT™ διενεργείται σε περίπου 110 χώρες ανά τον κόσµο. Στα περισσότερα από τα εξεταστικά κέντρα των χωρών αυτών λειτουργεί το παραπάνω βιοµετρικό σύστηµα ελέγχου εισόδου προκειµένου να διασφαλισθεί η ίση µεταχείριση των εξεταζοµένων ανά τον Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 κόσµο. Από αυτή την άποψη η ύπαρξη εξεταστικών κέντρων στα οποία δεν θα λειτουργεί το ίδιο, αυστηρό, σύστηµα εισόδου (όπως στην Ελλάδα) θα έδινε το δικαίωµα σε κακόβουλους υποψηφίους να λαµβάνουν την εξέταση στα εξεταστικό κέντρα των χωρών αυτών, αφού κάθε υποψήφιος εξεταζόµενος έχει το δικαίωµα να επιλέγει ελεύθερα σε ποιο εξεταστικό κέντρο επιθυµεί να εξετασθεί ανά τον κόσµο. 2.3.
  2. Ασφάλεια και Ακεραιτότητα της εξέτασης GMAT™ Η εφαρµογή ενός συστήµατος βιοµετρικού ελέγχου βοηθάει στην αποτροπή και πρόληψη των φαινοµένων εξαπάτησης και τελικά διασφαλίζει την ασφάλεια, διαφάνεια και ακεραιότητα της εξέτασης GMAT™. Ήδη το σύστηµα εφαρµόζεται στις ΗΠΑ, συνολικά σε 97 χώρες και σε 27 ευρωπαϊκές χώρες από το χειµώνα του
  3. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, ο GMAC™ έχει αντιµετωπίσει διάφορες περιπτώσεις απόπειρας εξαπάτησης και η υιοθέτηση ενός τέτοιου συστήµατος αποτελεί την πιο αποτελεσµατική µέθοδο αποτροπής φαινοµένων εξαπάτησης και διασφάλισης της ακεραιότητας της εξέτασης. Με την εξέλιξη της σύγχρονης τεχνολογίας, η δόλια συµπεριφορά των εξεταζόµενων ενδέχεται να συµπεριλαµβάνει τη χρήση µέσων και µεθόδων εισόδου που δεν είναι άµεσα ανιχνεύσιµες κατά την απλή αναγνώριση της ταυτότητας των εξεταζοµένων. Ο GMAC™ πρέπει να χρησιµοποιεί µέτρα ασφαλείας που αντιµετωπίζουν τις εν λόγω προκλήσεις προς το σκοπό διαφύλαξης της ακεραιότητας της εξέτασης. 2.3.
  4. Εν κατακλείδι, ο σκοπός εφαρµογής του νέου βιοµετρικού συστήµατος είναι: (i) Να αποτρέψει φαινόµενα υποκατάστασης του εξεταζοµένου κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Με άλλα λόγια, βάσει του συστήµατος αυτού µπορεί να επιβεβαιωθεί ότι το πρόσωπο που µπαίνει στην αίθουσα εξέτασης είναι πάντα το ίδιο πρόσωπο µε αυτό που είχε αρχικά εισέλθει στο εξεταστικό κέντρο. (ii) Να αποτρέψει φαινόµενα υποκατάστασης του εξεταζοµένου µεταξύ περισσότερων εξετάσεων, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα πρόσωπο λαµβάνει µέρος στην εξέταση πέραν της µίας φοράς. Πιο συγκεκριµένα, ο σκοπός είναι να αποτρέψει πρόσωπα που έχουν λάβει ήβη την εξέταση από τις ακόλουθες ενέργειες: (α) να διορίσουν έναν Υποκατάστατο να συµµετέχει στην εξέταση για λογαριασµό του, και (β) να ενεργήσουν στο µέλλον ως Υποκατάστατοι για λογαριασµό άλλου εξεταζοµένου. (iii) Να περιορίσει τη δυνατότητα των εξεταζοµένων να χρησιµοποιούν τις υπηρεσίες υποκατάστατων από την έναρξη της διαδικασίας αίτησης για µεταπτυχιακές σπουδές και των εξετάσεων σε σχέση µε το να περιµένουν να εξετασθούν οι ίδιοι έχοντας πετύχει ένα µη ικανοποιητικό και ανεπαρκές αποτέλεσµα. Αυτό σήµαινε ότι οι 4 Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr καθ’ επάγγελµα υποκατάστατοι µπορούσαν να συµµετέχουν στην εξέταση για διαφορετικούς υποψήφιους χρησιµοποιώντας πολλές διαφορετικές ταυτότητες µε περιορισµένη πιθανότητα ανίχνευσης τους.
  5. Περιγραφή του νέου συστήµατος Το νέο σύστηµα αναγνωρίζει την µοναδική διάταξη των φλεβών που βρίσκονται στην παλάµη του χεριού του ατόµου και χρησιµοποιείται για την πιστοποίηση της ταυτότητας των εξεταζοµένων που εµφανίζονται στα εξεταστικά κέντρα στα οποία διεξάγεται η εξέταση GMAT™. Σας υπενθυµίζουµε ότι στην Ελλάδα λειτουργούν δύο
(2)εξεταστικά κέντρα και συγκεκριµένα ένα στην Αθήνα, το οποίο λειτουργεί από την εταιρεία Pearson Education Hellas, και ένα στην Θεσσαλονίκη, το οποίο λειτουργεί από την εταιρεία Infolab. (….)» Όσον αφορά την επικαλούµενη αναγκαιότητα της συλλογής και περαιτέρω επεξεργασίας βιοµετρικών δεδοµένων των συµµετεχόντων στους διαγωνισµούς GMAC, το ως άνω υπόµνηµα του οργανισµού GMAC αναφέρει, µεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «(…) Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, δυνάµει της υπ’ αριθµ. 163ΓΝ/02-10-2006 άδειας διαβίβασης δεδοµένων σε χώρες εκτός της Ε.Ε. επιτράπηκε στον GMAC™ η συλλογή και η διασυνοριακή διαβίβαση, µεταξύ άλλων, της ψηφιακής υπογραφής και της ψηφιακής φωτογραφίας των υποψηφίων για την εξέταση GMAT™, ενώ δυνάµει της υπ’ αριθµ. 164ΓΝ/02-10-2006 άδειας κλειστού κυκλώµατος τηλεόρασης επιτράπηκε η συλλογή και η τήρηση οπτικοακουστικών δεδοµένων των εξεταζοµένων της εξέτασης GMAT™ για χρονικό διάστηµα τριάντα
(30)ηµερών. Ο λόγος για τον οποίο επιτράπηκε η επεξεργασία των ανωτέρω προσωπικών δεδοµένων (ήτοι της ψηφιακής υπογραφής, της ψηφιακής φωτογραφίας και των οπτικοακουστικών δεδοµένων των υποψηφίων προς εξέταση/εξεταζοµένων του GMAT™) είναι η ταυτοποίηση των Εξεταζοµένων κατά την προσέλευση τους στο εξεταστικό κέντρο (µέσω της ψηφιακής υπογραφής και της ψηφιακής φωτογραφίας τους) και κατά τη διάρκεια της εξέτασης (µέσω της λειτουργίας του κλειστού κυκλώµατος τηλεόρασης), ώστε να αποτρέπονται περιπτώσεις εξαπάτησης κατά τις οποίες ένα πρόσωπο εµφανίζεται ψευδώς µε το όνοµα τρίτου και δίδει την εξέταση GMAT™ για λογαριασµό του προσώπου αυτού (εφεξής «Υποκατάστατος»). 2.1. Τα φαινόµενα εξαπάτησης και υποκατάστασης Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 5 Παρά την εφαρµογή του ανωτέρω συστήµατος, σε πολλές χώρες ο GMAC™ έχει αντιµετωπίσει πληθώρα περιπτώσεων όπου υποψήφιοι της εξέτασης εµφανίζονται στα εξεταστικά κέντρα µε διαφορετικό όνοµα προκειµένου να εξετασθούν µε το όνοµα άλλου προσώπου. Η αναγκαιότητα εύρεσης ενός πιο αυστηρού και αποτελεσµατικού συστήµατος αναγνώρισης των εξεταζοµένων εµφανίστηκε κατά το 2003-2004, όταν ο GMAC™ ανακάλυψε ότι έξι πρόσωπα είχαν καταφέρει µέσα σε χρονικό διάστηµα τεσσάρων
(4)ετών να δώσουν την εξέταση GMAT™ για λογαριασµό 185 υποψηφίων που τους είχαν διορίσει επί πληρωµή για το σκοπό αυτό. Εις αντάλλαγµα 3.000 Αµερικάνικων ∆ολαρίων, οι Υποκατάστατοι χρησιµοποιούσαν πλαστά διαβατήρια και άλλα στοιχεία αναγνώρισης προκειµένου να παρακάµψουν παραδοσιακούς ελέγχους ταυτοποίησης και αποκτούσαν πρόσβαση στα εξεταστικά κέντρα για να εξετασθούν για λογαριασµού άλλου προσώπου. Τα συγκεκριµένα πρόσωπα έχουν αποκαλυφθεί, αλλά είναι πολύ πιθανόν ότι και άλλες παρόµοιες περιπτώσεις έχουν λάβει χώρα χωρίς να αποκαλυφθούν ποτέ. Ως παραδείγµατα εξαπάτησης, επισυνάπτουµε στην παρούσα αίτηση µας µετάφραση στα αγγλικά µίας κινέζικης ιστοσελίδας που διαφηµίζει τις παραπάνω υπηρεσίες ως «100% επιτυχηµένες» και που επιτρέπει στον υποψήφιο να συναντήσει τον Υποκατάστατο του για να ελέγξει ότι έχουν κοινά χαρακτηριστικά (…). Επίσης, επισυνάπτουµε την ιστοσελίδα ενός προσώπου, ο οποίος µετά την καταδίκη του για χρήση πλαστών εγγράφων και την αποφυλάκιση του, ξεκίνησε µία επιχείρηση παράδοσης µαθηµάτων προετοιµασίας για την εξέταση GMAT™ (…). Όπως ο ίδιος αναφέρει χαρακτηριστικά στην ιστοσελίδα, έχει λάβει µέρος σε στην εξέταση GMAT™ περισσότερες από 150 φορές και συνοµολογεί αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο ο GMAC™ εφάρµοσε τις νέες βιοµετρικές µεθόδους αναγνώρισης. 2.
  1. Η εµπειρία από τις χώρες που εφαρµόστηκε το σύστηµα Τα παραπάνω φαινόµενα οδήγησαν τον GMAC™ να εφαρµόσει ένα σύστηµα βιοµετρικής αναγνώρισης σε πολλές χώρες, ώστε να αποτρέψει περαιτέρω προσπάθειες εξαπάτησης, να αυξήσει την αξιοπιστία της εξέτασης GMAT™ και να επαναφέρει την εµπιστοσύνη των πανεπιστηµίων και εν γενεί των εκπαιδευτικών οργανισµών προς την εν λόγω εξέταση προσφέροντας ίσα δικαιώµατα για όλους τους υποψηφίους ανά τον κόσµο. Ενδεικτικά αναφέρουµε ότι, µεταξύ των χωρών στις οποίες εφαρµόστηκε το σύστηµα βιοµετρικής µεθόδου (την εφαρµογή του οποίου αιτούµαστε µε την παρούσα αίτηση µας) είναι η Γαλλία και η Πορτογαλία, στις όποιες είχε προηγουµένως 6 Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr χορηγηθεί σχετική άδεια από τις αντίστοιχες αρχές προστασίας προσωπικών δεδοµένων της Γαλλίας και της Πορτογαλίας. Ειδικότερα, έχουν ήδη εκδοθεί η υπ’ αριθµ. 2009-360/18.6.2009 απόφαση της Εθνικής Επιτροπής Πληροφορικής και Ελευθεριών της Γαλλίας («CNIL») και η υπ’ αριθµ. 1444/30.6.2009 απόφαση της Επιτροπής Προστασίας Προσωπικών ∆εδοµένων της Πορτογαλίας («CNPD»), δυνάµει των οποίων χορηγήθηκε άδεια στον GMAC™ να προβεί στην εφαρµογή συστήµατος επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα το οποίο βασίζεται στην αναγνώριση του φλεβικού πλέγµατος της παλάµης της χειρός (…). Όπως αναφέρεται στην απόφαση της CNIL: «Η Επιτροπή θεωρεί ότι το φλεβικό πλέγµα της παλάµης της χειρός, στο τρέχον τεχνολογικό στάδιο, αποτελεί µη ανιχνεύσιµη βιοµετρία. Ως εκ τούτου, δεν είναι πιθανό να αποτυπωθεί χωρίς να έχουν γνώση τα πρόσωπα και ως εκ τούτου παρουσιάζει περιορισµένο κίνδυνο για τις θεµελιώδεις ελευθερίες και δικαιώµατα των ατόµων. Ως εκ τούτου, εφόσον η χρήση µιας τέτοιας συσκευής δικαιολογείται για σοβαρούς λόγους και περιβάλλεται µε τις απαραίτητες εγγυήσεις, µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την καταπολέµηση της εξαπάτησης». Ενόψει των ανωτέρω και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της εξέτασης GMAT™, η CNIL κατέληξε ότι: «Στις συγκεκριµένες συνθήκες, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αναγνώριση του φλεβικού πλέγµατος της παλάµης της χειρός απαντά σε έννοµο σκοπό και δεν είναι υπερβολική ως προς το σκοπό αυτό». Η νέα διαδικασία ελέγχου της ταυτότητας ενός προσώπου µέσω της ταυτοποίησης των βιοµετρικών δεδοµένων των υποψηφίων αποδείχθηκε πολύ επιτυχής, καθώς από τότε που εφαρµόστηκε για πρώτη φορά το 2006 δεν έχει αναφερθεί καµία περίπτωση επιτυχηµένης υποκατάστασης υποψηφίου. Μόνο ελάχιστες περιπτώσεις απόπειρας έχουν καταγραφεί έκτοτε, γεγονός που αποδεικνύει αβίαστα ότι η βιοµετρική αναγνώριση λειτουργεί αποτρεπτικά και µπορεί να εξαλείψει οριστικά τα παραπάνω φαινόµενα εξαπάτησης. Για παράδειγµα, σε δύο περιπτώσεις και ενώ τα υπόλοιπα δεδοµένα αναγνώρισης ταίριαζαν µεταξύ τους, τα βιοµετρικά δεδοµένα δεν µπορούσαν να ταυτοποιηθούν και όταν τα συγκεκριµένα πρόσωπα ερωτήθηκαν για ποιο λόγο δεν ήταν ίδια τα βιοµετρικά δεδοµένα, οι υποψήφιοι έφυγαν τρέχοντας από το εξεταστικό κέντρο. Βάσει της παραπάνω εµπειρίας, έχει καταδειχθεί ότι η εφαρµογή βιοµετρικών ελέγχων είναι ένας αποτελεσµατικός τρόπος για την αποτροπή φαινοµένων εξαπάτησης και λειτουργεί αποτρεπτικά, δεδοµένου ότι τα πολυάριθµα φαινόµενα υποκατάστασης Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 7 έχουν πλέον µειωθεί σε περιστασιακά γεγονότα, που αποκαλύπτονται από το νέο βιοµετρικό σύστηµα του GMAC™. Παρά ταύτα, το βιοµετρικό σύστηµα δεν έχει ακόµα εφαρµοστεί στην Ελλάδα, όπου τα φαινόµενα εξαπάτησης στις ακαδηµαϊκές εξετάσεις παραµένουν υψηλά, όπως αναλύθηκε παραπάνω. (…)». Μετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου της υπόθεσης, αφού άκουσε την πρόταση του εισηγητή και του βοηθού εισηγητή, ο οποίος στη συνέχεια αποχώρησε, και µετά από διεξοδική συζήτηση, Η Αρχή, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ
  2. Επειδή, το άρθρο 2 του Ν. 2472/1997 ορίζει, µεταξύ άλλων, τα εξής: «Για τους σκοπούς του παρόντος νόµου νοούνται ως: α) ∆εδοµένα προσωπικού χαρακτήρα, κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υποκείµενο των δεδοµένων. ∆εν λογίζονται ως δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα τα στατιστικής φύσεως συγκεντρωτικά στοιχεία, από τα οποία δεν µπορούν πλέον να προσδιορισθούν τα υποκείµενα των δεδοµένων. β) Ευαίσθητα δεδοµένα, τα δεδοµένα που αφορούν τη φυλετική ή εθνική προέλευση, τα πολιτικά φρονήµατα, τις θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις, τη συµµετοχή σε συνδικαλιστική οργάνωση, στην υγεία, στην κοινωνική πρόνοια και στην ερωτική ζωή, στα σχετικά µε ποινικές διώξεις ή καταδίκες, καθώς και στη συµµετοχή σε συναφείς µε τα ανωτέρω ενώσεις προσώπων. (…)». Όσα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα δεν προσδιορίζονται από το νόµο ως ευαίσθητα είναι, εξ αντιδιαστολής, απλά δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα.
  3. Επειδή, οι διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1 του Ν. 2472/1997, εναρµονιζόµενες, ιδίως, µε τις διατάξεις των άρθρων 9Α, 25 παρ. 1 και 28 του Συν/τος, 8 και 7 του Χάρτη Θεµελιωδών ∆ικαιωµάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 6 της Οδηγίας 95/46/ΕΕ, ρητά ορίζουν ότι: «Τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόµιµης επεξεργασίας πρέπει: α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεµιτό και νόµιµο για καθορισµένους, σαφείς και νόµιµους σκοπούς και να υφίστανται θεµιτή και νόµιµη επεξεργασία ενόψει των σκοπών αυτών. β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας. (…)». Με τις διατάξεις αυτές καθιερώνονται ως θεµελιώδεις προϋποθέσεις για τη νοµιµότητα κάθε επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και για τη 8 Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr νοµιµότητα της σύστασης και λειτουργίας κάθε αρχείου, οι αρχές του σκοπού της επεξεργασίας και της αναλογικότητας των δεδοµένων σε σχέση πάντα µε το σκοπό επεξεργασίας. Συνεπώς, κάθε επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων, που γίνεται πέραν του επιδιωκόµενου σκοπού ή η οποία δεν είναι πρόσφορη και αναγκαία για την επίτευξή του, δεν είναι νόµιµη. Συνακόλουθα, τόσο για τα απλά όσο και για τα ευαίσθητα δεδοµένα, πρέπει ο σκοπός επεξεργασίας να είναι νόµιµος, σαφής και καθορισµένος, και τα δεδοµένα να µην υπερβαίνουν το σκοπό της επεξεργασίας.
  4. Επειδή, από το συνδυασµό των διατάξεων των άρθρων 5 και 7 του Ν. 2472/1997 προκύπτει ότι η συλλογή και κάθε περαιτέρω επεξεργασία απλών και ευαίσθητων δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται, καταρχήν, εφόσον το υποκείµενο των δεδοµένων έχει δώσει τη συγκατάθεσή του. Ωστόσο, η συλλογή και κάθε περαιτέρω επεξεργασία τόσο των απλών όσο και των ευαίσθητων δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται, κατ’ εξαίρεση, και χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειµένου τους, στις περιπτώσεις που περιοριστικά προβλέπει ο νόµος. Ειδικότερα, επιτρέπεται, για τα µεν απλά δεδοµένα, ιδίως, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 5 παρ. 2 στοιχ. (ε΄) και για τα ευαίσθητα δεδοµένα, ιδίως, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 7 παρ. 2 στοιχ. (γ΄) του Ν. 2472/
  5. Συγκεκριµένα επιτρέπεται, στην πρώτη περίπτωση όταν «η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία για την ικανοποίηση του έννοµου συµφέροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους ανακοινώνονται τα δεδοµένα και υπό τον όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς των δικαιωµάτων και συµφερόντων των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδοµένα και δεν θίγονται οι θεµελιώδεις ελευθερίες αυτών», στη δε δεύτερη, που περιλαµβάνει και τα δεδοµένα που αφορούν την υγεία, όταν «η επεξεργασία αφορά δεδοµένα που δηµοσιοποιεί το ίδιο το υποκείµενο ή είναι αναγκαία για την αναγνώριση, άσκηση ή υπεράσπιση δικαιώµατος ενώπιον δικαστηρίου ή πειθαρχικού οργάνου». Όπως παγίως κρίνει η Αρχή, η δεύτερη ως άνω προϋπόθεση ισχύει και για τα απλά δεδοµένα (Βλ. αντί πολλών ιδίως τις αποφάσεις της Αρχής 27/2001, 75/2001 και τις πρόσφατες 92/2011, 111/2011 και 38/2014).
  6. Επειδή, τα βιοµετρικά δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα δεν αντιµετωπίζονται ειδικά στις διατάξεις της Οδηγίας 95/46/ΕΚ ή του Ν. 2472/1997 για την Προστασία του ατόµου από την επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα. Υπό την έννοια των διατάξεων αυτών, τα βιοµετρικά δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα είναι καταρχήν απλά δεδοµένα και καθίστανται ευαίσθητα, εφόσον δύνανται να αποκαλύψουν πληροφορίες σχετικά µε κάποιο από τα καθοριζόµενα ως Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 9 ευαίσθητα δεδοµένα, σύµφωνα µε τα οριζόµενα, αντίστοιχα, στις διατάξεις των άρθρων 8 και 2 στοιχ. (α΄) και (β΄) του Ν. 2472/
  7. Η βιοµετρική τεχνολογία είναι δυναµική, υπό την έννοια ότι οι βιοµετρικές τεχνικές εξελίσσονται συνεχώς και βιοµετρικά δεδοµένα, που συλλέγονται σήµερα ως απλά, δύνανται να καταστούν ευαίσθητα στο µέλλον, εφόσον η πρόοδος των εν λόγω τεχνικών χρήσης τους δύναται να επιτρέψει πχ. την εξαγωγή συµπερασµάτων για την κατάσταση της υγείας των υποκειµένων τους. Ειδική µνεία στα βιοµετρικά δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα γίνεται στις διατάξεις της «Πρότασης Κανονισµού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδοµένων αυτών (γενικός κανονισµός για την προστασία δεδοµένων)», που αναµένεται να υιοθετηθεί έως το τέλος του έτους 2015 από το Συµβούλιο της ΕΕ και να αποτελέσει µελλοντικά το γενικό πλαίσιο για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδοµένων αυτών στην ΕΕ. Ειδικότερα, σύµφωνα µε το εν λόγω Σχέδιο Πρότασης, όπως ισχύει (Βλ. υπ’ αρ. 9398/15, 11/06/2015), προβλέπεται, ιδίως, να ισχύει ειδικός ορισµός για βιοµετρικά δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα, στο µέτρο που η χρήση τους αποσκοπεί στην ταυτοποίηση φυσικού προσώπου (Βλ. άρθρο 4 Σχεδίου Πρότασης), καθώς επίσης και η υποχρέωση του υπευθύνου επεξεργασίας ή του εκτελούντος την επεξεργασία, ενεργώντας για λογαριασµό του υπευθύνου επεξεργασίας, να διενεργούν οπωσδήποτε εκτίµηση των επιπτώσεων των προβλεπόµενων πράξεων επεξεργασίας σχετικά µε την προστασία των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, εφόσον, οι πράξεις επεξεργασίας ενέχουν συγκεκριµένους κινδύνους για τα δικαιώµατα και τις ελευθερίες των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδοµένα λόγω της φύσης, της έκτασης ή των σκοπών τους, όπως συµβαίνει στις περιπτώσεις επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα σε συστήµατα αρχειοθέτησης µεγάλης κλίµακας, τα οποία περιέχουν βιοµετρικά δεδοµένα (Βλ. άρθρο 33 Σχεδίου Πρότασης).
  8. Επειδή, κατ’ εφαρµογή της προαναφερόµενης αρχής της αναλογικότητας των δεδοµένων εν όψει του εκάστοτε προβαλλόµενου σκοπού επεξεργασίας τους, η Αρχή, λαµβάνοντας υπόψη τους κινδύνους που ενέχει η επεξεργασία βιοµετρικών δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα για τα δικαιώµατα και τις ελευθερίες των υποκειµένων τους, έχει ιδίως επιτρέψει τη χρήση βιοµετρικών συστηµάτων για τον έλεγχο πρόσβασης σε χώρους εργασίας αποκλειστικά και µόνο σε περιπτώσεις 10 Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr ιδιαίτερα κρίσιµων εγκαταστάσεων και µε µοναδικό σκοπό την προστασία των προσώπων και των αγαθών εντός αυτών (Βλ. τις Αποφάσεις της Αρχής 9/2003, 52/2008, 56/2009). Αντίθετα, σε κάθε άλλη περίπτωση έχει επιβάλει τη διακοπή της λειτουργίας των βιοµετρικών συστηµάτων, θεωρώντας ότι η χρήση τους αντίκειται προς την αρχή της αναλογικότητας (Βλ. τις Αποφάσεις της Αρχής 245/9/2000, 50/2007, 74/2009, 127/2012).
  9. Επειδή, στην υπό κρίση περίπτωση, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι ο οργανισµός Graduate Management Admission Council (εφεξής: GMAC), ως υπεύθυνος επεξεργασίας, ζητεί από την Αρχή, µε την προαναφερόµενη αίτησή του, άδεια για τη συλλογή και διασυνοριακή διαβίβαση στις ΗΠΑ βιοµετρικών δεδοµένων των συµµετεχόντων στους διαγωνισµούς GMAC. Ειδικότερα, ο GMAC ζητεί όπως του επιτραπεί να θέσει σε λειτουργία βιοµετρικό σύστηµα αναγνώρισης της µοναδικής διάταξης των φλεβών που βρίσκονται στην παλάµη του χεριού του ατόµου, να κάνει χρήση του συστήµατος αυτού για την πιστοποίηση της ταυτότητας των εξεταζοµένων που εµφανίζονται στα εξεταστικά κέντρα στα οποία διεξάγεται η εξέταση GMAT και να διαβιβάζει στις ΗΠΑ τα σχετικά βιοµετρικά δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα των ενδιαφεροµένων εξεταζοµένων στο διαγωνισµό GMAT. Ως σκοπούς επεξεργασίας ο οργανισµός GMAC προβάλλει, µε την υπό κρίση αίτησή του, τις ανάγκες: «(…) (i) Να αποτρέψει φαινόµενα υποκατάστασης του εξεταζοµένου κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Με άλλα λόγια, βάσει του συστήµατος αυτού µπορεί να επιβεβαιωθεί ότι το πρόσωπο που µπαίνει στην αίθουσα εξέτασης είναι πάντα το ίδιο πρόσωπο µε αυτό που είχε αρχικά εισέλθει στο εξεταστικό κέντρο. (ii) Να αποτρέψει φαινόµενα υποκατάστασης του εξεταζοµένου µεταξύ περισσότερων εξετάσεων, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα πρόσωπο λαµβάνει µέρος στην εξέταση πέραν της µίας φοράς. Πιο συγκεκριµένα, ο σκοπός είναι να αποτρέψει πρόσωπα που έχουν λάβει ήβη την εξέταση από τις ακόλουθες ενέργειες: (α) να διορίσουν έναν Υποκατάστατο να συµµετέχει στην εξέταση για λογαριασµό του, και (β) να ενεργήσουν στο µέλλον ως Υποκατάστατοι για λογαριασµό άλλου εξεταζοµένου. (iii) Να περιορίσει τη δυνατότητα των εξεταζοµένων να χρησιµοποιούν τις υπηρεσίες υποκατάστατων από την έναρξη της διαδικασίας αίτησης για µεταπτυχιακές σπουδές και των εξετάσεων σε σχέση µε το να περιµένουν να εξετασθούν οι ίδιοι έχοντας πετύχει ένα µη ικανοποιητικό και ανεπαρκές αποτέλεσµα. Αυτό σήµαινε ότι οι καθ’ επάγγελµα υποκατάστατοι µπορούσαν να συµµετέχουν στην εξέταση για διαφορετικούς υποψήφιους χρησιµοποιώντας πολλές διαφορετικές ταυτότητες µε περιορισµένη πιθανότητα ανίχνευσης τους.(…)». Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 11
  10. Επειδή, οι ως άνω προβαλλόµενοι από τον οργανισµό GMAC, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, σκοποί επεξεργασίας της αποτροπής φαινοµένων υποκατάστασης του εξεταζοµένου κατά τη διάρκεια της εξέτασης, της αποτροπής φαινοµένων υποκατάστασης του εξεταζοµένου µεταξύ περισσότερων εξετάσεων, και της αποτροπής της δυνατότητας των εξεταζοµένων να χρησιµοποιούν τις υπηρεσίες υποκατάστατων είναι καταρχήν καθορισµένοι, σαφείς και νόµιµοι και, υπό την έννοια αυτή, η ως άνω ζητηθείσα από τον οργανισµό GMAC επεξεργασία καταρχήν ερείδεται στις προαναφερόµενες διατάξεις των άρθρων 7 παρ. 2 στοιχ. (γ΄), 5 παρ. 2 στοιχ. (ε΄) και 4 παρ. 1 στοιχ. (α΄) του Ν. 2472/
  11. Ωστόσο, από τα στοιχεία του φακέλου της υπό κρίση υπόθεσης προκύπτει ότι η ως άνω ζητηθείσα από τον οργανισµό GMAC, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, επεξεργασία των προαναφεροµένων βιοµετρικών δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα των υποψηφίων του διαγωνισµού GMAT συνιστά δυσανάλογο µέτρο σε σχέση µε τους ως άνω προβαλλόµενους από τον ίδιο σκοπούς επεξεργασίας και, συνεπώς, δεν συνάδει µε τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1 στοιχ. (β΄) του Ν. 2472/
  12. Και τούτο, διότι οι ως άνω προβαλλόµενοι από τον οργανισµό GMAC, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, σκοποί επεξεργασίας δύνανται να πραγµατοποιηθούν επαρκώς µε άλλα, ηπιότερα για τα υποκείµενα των δεοµένων, εναλλακτικά µέσα, που ο οργανισµός GMAC, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, έχει ήδη στη διάθεσή του. Ειδικότερα, ο έλεγχος της ταυτοπροσωπίας των προσώπων, που λαµβάνουν µέρος στο διαγωνισµό GMAT στην ελληνική επικράτεια διενεργείται πρωτίστως στη βάση επίσηµων δηµοσίων εγγράφων (ιδίως, διαβατηρίου και αστυνοµικής ταυτότητας), τα οποία διασφαλίζουν, ως επίσηµα έγγραφα εκδιδόµενα από τις επίσηµες αρµόδιες εθνικές αρχές, την ελεύθερη διακίνηση των προσώπων αυτών εντός της ΕΕ. Επιπλέον, όπως προαναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας απόφασης, έχει ήδη επιτραπεί στον οργανισµό GMAC, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, να διενεργήσει ειδικές επεξεργασίες δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, για την πλήρωση των ως άνω προβαλλόµενων σκοπών επεξεργασίας. Όπως σχετικά συνοµολογεί και ο οργανισµός GMAC στην υπό κρίση αίτησή του, το σύστηµα «σύστηµα ελέγχου εισόδου» των υποψηφίων στο διαγωνισµό GMAT στην Ελλάδα είναι ήδη «αυστηρό» και «ο λόγος, για τον οποίο επιτράπηκε η επεξεργασία των ανωτέρω προσωπικών δεδοµένων (ήτοι της ψηφιακής υπογραφής, της ψηφιακής φωτογραφίας και των οπτικοακουστικών δεδοµένων των υποψηφίων προς εξέταση/εξεταζοµένων του GMAT™) είναι η ταυτοποίηση των Εξεταζοµένων κατά την 12 Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr προσέλευση τους στο εξεταστικό κέντρο (µέσω της ψηφιακής υπογραφής και της ψηφιακής φωτογραφίας τους) και κατά τη διάρκεια της εξέτασης (µέσω της λειτουργίας του κλειστού κυκλώµατος τηλεόρασης), ώστε να αποτρέπονται περιπτώσεις εξαπάτησης κατά τις οποίες ένα πρόσωπο εµφανίζεται ψευδώς µε το όνοµα τρίτου και δίδει την εξέταση GMAT™ για λογαριασµό του προσώπου αυτού (εφεξής «Υποκατάστατος»). (…)». Το εν λόγω ήδη αυστηρό σύστηµα ελέγχου εισόδου των υποψηφίων στο διαγωνισµό GMAT στην Ελλάδα εγγυάται επαρκώς την ταυτοποίηση των εξεταζοµένων κατά την προσέλευση τους στο εξεταστικό κέντρο και, συνακολούθως, το αδιάβλητο των εξετάσεων αυτών. Επιπρόσθετα, τα φαινόµενα υποκατάστασης κακόβουλων υποψηφίων, που αναφέρει ο οργανισµός GMAC στην υπό κρίση αίτησή του, αλυσιτελώς προβάλλονται, καθόσον, αφενός, δεν αφορούν την Ελλάδα, αλλά τρίτες χώρες, και, αφετέρου, συνδέονται µε το δικαίωµα κάθε υποψηφίου εξεταζόµενου «να επιλέγει ελεύθερα σε ποιο εξεταστικό κέντρο επιθυµεί να εξετασθεί ανά τον κόσµο», ανεξαρτήτως κρουσµάτων παραβατικότητας και απόπειρας παραβίασης του αδιάβλητου των εξετάσεων GMAT στις χώρες αυτές. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή, Αποφαίνεται ότι η ζητηθείσα από τον οργανισµό Graduate Management Admission Council (GMAC), ως υπεύθυνο επεξεργασίας, συλλογή και διασυνοριακή διαβίβαση στις ΗΠΑ βιοµετρικών δεδοµένων των συµµετεχόντων στους διαγωνισµούς GMAT στην Ελλάδα αντιβαίνει, σύµφωνα µε τα προαναφερόµενα, στις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1 του Ν. 2472/1997 και δεν τυγχάνει νόµιµη. Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η Γραµµατέας Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 13 14 Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.