Απόρριψη χορήγησης άδειας επεξεργασίας ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων με βάση την αρχή της αναλογικότητας-προσφορότητας

Αθήνα, 02-04-2018 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2595/02-04-2018 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 29/ 2018 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος, στην έδρα της, την 07.3.2018 και ώρα 10:00, µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν ο Πρόεδρος της Αρχής Κωνσταντίνος Μενουδάκος και τα αναπληρωµατικά µέλη της Αρχής Γρηγόρης Τσόλιας, ως εισηγητής, και Χαράλαµπος Τσιλιώτης, σε αντικατάσταση των τακτικών µελών Χαράλαµπου Ανθόπουλου και Σπυρίδωνος Βλαχόπουλου, αντίστοιχα, οι οποίοι αν και εκλήθησαν νοµίµως εγγράφως δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Παρούσες χωρίς δικαίωµα ψήφου ήταν η Μαρία Αλικάκου, ειδική επιστήµων νοµικός, ως βοηθός εισηγητή, και η Ε. Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών και οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα ακόλουθα: Υποβλήθηκε στην Αρχή το υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/8858/07.12.2017 έγγραφο ερώτηµα του A δια της πληρεξουσίας δικηγόρου του, Κωνσταντίνας Βασιλικής Ευσταθίου, µε το οποίο ζητά από την Αρχή να γνωµοδοτήσει αναφορικά µε την νοµιµότητα της χρήσης και προσκόµισης, ενώπιον της ∆ιεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών [περιοχής] Χ, ιατρικής βεβαίωσης, την οποία έχει στην κατοχή του και η οποία αφορά στην ψυχική υγεία της τέως συντρόφου του, Β. Ο αιτών επιθυµεί να προσκοµίσει στην ως άνω διεύθυνση την επίµαχη ιατρική βεβαίωση στο πλαίσιο αναφοράς που πρόκειται να υποβάλει ενώπιον της εν λόγω υπηρεσίας προκειµένου να αποφασισθεί η αφαίρεση της άδειας οδήγησης της τέως συντρόφου του και µητέρας των δύο ανήλικων τέκνων τους. Ειδικότερα, ο αιτών αναφέρει στο ως άνω έγγραφο ερώτηµά του ότι βρίσκεται σε δικαστική διαµάχη µε την τέως σύντροφό του για την επιµέλεια των δύο ανήλικων τέκνων τους. Ισχυρίζεται δε ο αιτών ότι η τέως σύντροφός του πάσχει από ∆ιπολική συναισθηµατική ∆ιαταραχή τύπου II (µανία και κατάθλιψη) και λαµβάνει φαρµακευτική αγωγή σύµφωνα µε την από 8.9.2016 βεβαίωση ψυχιάτρου που προσκόµισε η ίδια στην εκδίκαση των ασφαλιστικών µέτρων για την επιµέλεια των δύο ανήλικων τέκνων τους. Λόγω δε της πάθησης αυτής, αναφέρει ο αιτών ότι η οδική συµπεριφορά της τέως συντρόφου του θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των δύο τέκνων τους. Για το λόγο αυτό, ο αιτών επιθυµεί να αφαιρεθεί από την τέως σύντροφό του η άδεια οδήγησης. Μάλιστα, ο αιτών επισηµαίνει σε συµπληρωµατικό του έγγραφο ότι το τελευταίο αυτό στοιχείο θα είναι κρίσιµο για την αγωγή επιµέλειας των ανήλικων τέκνων του που πρόκειται να εκδικασθεί σε τακτική δικάσιµο στις …, καθώς θα αποτελέσει «ένα επιπλέον αρνητικό στοιχείο ως προς την ικανότητα της αντιδίκου να αναλάβει την επιµέλεια των ανήλικων τέκνων τους και δίνει έµφαση στην σοβαρότητα της ασθένειάς της», αλλά, επίσης, «θα ενισχύσει την εικόνα του «καλού πατέρα» στο δικαστήριο για την διεκδίκηση της επιµέλειας των παιδιών του, αφού στα ασφαλιστικά µέτρα που προηγήθηκαν η πρόεδρος πρωτοδικών κα … τον παρότρυνε να απευθυνθεί στις αρµόδιες αρχές εφόσον φοβάται για την ασφάλεια των παιδιών του λόγω της επικίνδυνης οδηγικής συµπεριφοράς της µητέρας τους που οφείλεται στην ασθένειά της.». Για το λόγο δε ότι ο αιτών ζητά την άµεση εξέταση του αιτήµατός του από την Αρχή ισχυριζόµενος ότι η ενδεχόµενη αφαίρεση της άδειας οδήγησης της τέως συντρόφου του λόγω ιατρικής πάθησης, θα µπορούσε να αποτελέσει σηµαντικό στοιχείο για την υποστήριξη της ως άνω αγωγής, το ως άνω ερώτηµα κρίθηκε από την Αρχή ότι ενέχει θέση αιτήµατος για έκδοση άδειας της Αρχής προς τον υπεύθυνο επεξεργασίας προκειµένου ο τελευταίος να επεξεργαστεί ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα τρίτου. Μετά από εξέταση των προαναφεροµένων στοιχείων, αφού άκουσε την πρόταση του εισηγητή και της βοηθού εισηγητή, ο οποίος στη συνέχεια αποχώρησε, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, Η Αρχή, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ 1.Επειδή, το άρθρο 2 του Ν. 2472/1997 ορίζει ότι για τους σκοπούς του νόµου αυτού νοούνται ως «ευαίσθητα δεδοµένα», τα δεδοµένα που αφορούν, µεταξύ άλλων, στην υγεία. 2.Επειδή, η διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1 του Ν. 2472/1997 ρητά ορίζει ότι: «Τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόµιµης επεξεργασίας πρέπει: α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεµιτό και νόµιµο για καθορισµένους, σαφείς και νόµιµους σκοπούς και να υφίστανται θεµιτή και νόµιµη επεξεργασία ενόψει των σκοπών αυτών. β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας. (…)». 3.Επειδή σύµφωνα µε τη διάταξη της παρ. 8 εδ. α΄και γ΄του άρθρου 13 του Ν. 2696/1999 (Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας) «Ο Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών, οι νοµάρχες, κατά περίπτωση, ή οι από αυτούς εξουσιοδοτούµενες αρχές µπορούν να επιβάλλουν την επανεξέταση κατόχου άδειας ικανότητας οδηγού, αν ανακύψουν αµφιβολίες για την ικανότητά του προς οδήγηση ή την ιατρική επανεξέτασή του, αν ανακύψουν αµφιβολίες για τη σωµατική ή πνευµατική του κατάσταση. Στις περιπτώσεις αυτές η άδεια ικανότητας οδήγησης του παραπεµπόµενου για επανεξέταση οδηγού αφαιρείται µετά την έκδοση της απόφασης για επανεξέταση και αποδίδεται µόνο αν αυτός κριθεί ικανός. Τα του τρόπου και της διαδικασίας επανεξέτασης των οδηγών, ως και κάθε άλλη λεπτοµέρεια αναγκαία για την εφαρµογή των διατάξεων της παραγράφου αυτής, καθορίζονται µε απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών και του κατά περίπτωση αρµόδιου υπουργού, προκειµένου δε για τα µοτοποδήλατα του Υπουργού ∆ηµόσιας Τάξης.».

1. Επειδή σύµφωνα µε τα άρθρα 1 και 2 της Υπουργικής Απόφασης µε αριθµ. ΣΤ-28171 «Περί τρόπου επανεξετάσεως των οδηγών αυτοκινήτων και µοτοσυκλετιστών» (ΦΕΚ Β΄1190/1977) : «
2. Αρµόδιοι για την παραποµπή των οδηγών αυτοκινήτων και µοτοσυκλετιστών για επανεξέταση είναι οι Νοµάρχες. Ειδικά στη Νοµαρχία Αττικής, αρµόδιοι είναι οι Αναπληρωτές Νοµάρχες, Προϊστάµενοι των διαµερισµάτων της.
3. Η παραποµπή ενεργείται µε δικαιολογηµένη απόφαση του Νοµάρχη που εκδίδεται µετά από πρόταση της οικείας Υπηρεσίας Συγκοινωνιών ή της αρµόδιας ∆/νσεως Ααστυνοµίας, Υποδιευθύνσεως Τροχαίας ή ∆ιοικήσεως Χωροφυλακής. Η πρόταση απευθύνεται στη Νοµαρχία εκείνη, που στην περιφέρειά της έχει τη µόνιµη κατοικία ή διαµονή του ο παραπεµπόµενος, πρέπει να είναι απόλυτα δικαιολογηµένη και να αναφέρει µε λεπτοµέρειες τα περιστατικά στα οποία στηρίζεται.
4. Στην απόφαση της παραποµπής, είτε πρόκειται για επανεξέταση στην οδήγηση και στους κανόνες κυκλοφορίας, είτε για υγειονοµική επανεξέταση, θα αναφέρεται πάντοτε το χρονικό διάστηµα, µέσα στο οποίο υποχρεωτικά πρέπει να επανεξετασθεί ο παραπεµπόµενος. […]. 7.Αν πρόκειται για ιατρική επανεξέταση, αρµόδιες είναι οι Επιτροπές ∆ευτεροβάθµιας Ιατρικής Εξετάσεως οδηγών.».
5. Επειδή, στην υπό κρίση υπόθεση από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα ακόλουθα: Με το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/8858/07.12.2017 έγγραφο ερώτηµά του ο Α, ζητά από την Αρχή άδεια επεξεργασίας ευαίσθητων προσωπικών δεδοµένων. Συγκεκριµένα, ο αιτών ζητά την ενλόγω άδεια προκειµένου να προσκοµίσει ενώπιον της ∆ιεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών [περιοχής] Χ, στο πλαίσιο αναφοράςκαταγγελίας που επιθυµεί να υποβάλει κατά της τέως συντρόφου του Β, ιατρική βεβαίωση που έχει στην κατοχή του και αφορά στην ψυχική υγεία της τελευταίας, προκειµένου να αποφασισθεί η αφαίρεση της άδειας οδήγησής της. Την εν λόγω αφαίρεση της άδειας οδήγησης ο αιτών επιθυµεί να ζητήσει από την ως άνω διεύθυνση προκειµένου να προστατεύσει τα ανήλικα τέκνα του, καθώς ο ίδιος ισχυρίζεται ότι η µητέρα τους λόγω ψυχιατρικής πάθησης που αναφέρεται στην ανωτέρω ιατρική βεβαίωση (∆ιπολική συναισθηµατική ∆ιαταραχή τύπου II), τα θέτει σε κίνδυνο κατά την οδήγηση. Εξάλλου, ο αιτών αναφέρει ότι η αφαίρεση της άδειας οδήγησης της τέως συντρόφου του λόγω ιατρικής πάθησης θα τον βοηθούσε να υποστηρίξει την αγωγή επιµέλειας των ανήλικων τέκνων τους, την οποία έχει καταθέσει σε βάρος της τέως συντρόφου του και πρόκειται να εκδικασθεί σε τακτική δικάσιµο στις … .
6. Επειδή, η επίµαχη ιατρική βεβαίωση περιέχει πληροφορίες που αναφέρονται στην ψυχική υγεία της τέως συντρόφου του αιτούντος και µε την έννοια αυτή συνιστά ευαίσθητο δεδοµένο προσωπικού χαρακτήρα, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στο άρθρο 2 στοιχ. (β΄) του Ν. 2472/
8. Επειδή, από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει µε σαφήνεια ότι αρµόδιες αποκλειστικά υπηρεσίες για την ιατρική επανεξέταση οδηγών είναι οι Επιτροπές ∆ευτεροβάθµιας Ιατρικής Εξέτασης Οδηγών. Στις ενλόγω Επιτροπές παραπέµπουν για ιατρική επανεξέταση ικανότητας οδηγού οι αρµόδιες υπηρεσίες των κατά τόπων περιφερειών, οι οποίες δεν έχουν αρµοδιότητα να εξετάσουν την ικανότητα οδηγού σε σχέση µε τη σωµατική ή πνευµατική κατάστασή του.
9. Επειδή, κατόπιν τούτων, στην προκειµένη περίπτωση η ∆/νση Μεταφορών και Επικοινωνιών [περιοχής] Χ δεν είναι αρµόδια για την ιατρική επανεξέταση της τέως συντρόφου του αιτούντος. Η εν λόγω ∆/νση δύναται µόνο να παραπέµψει, κατά τα ανωτέρω, στην αντίστοιχη Επιτροπή ∆ευτεροβάθµιας Ιατρικής Εξέτασης προκειµένου η τελευταία να εξετάσει τη σωµατική ή πνευµατική κατάσταση της αναφερόµενης-καταγγελλόµενης οδηγού.
10. Επειδή, συνεπώς, στην υπό κρίση περίπτωση ο εν λόγω σκοπός επεξεργασίας, δηλαδή η προσκόµιση και υποβολή της επίµαχης ιατρικής βεβαίωσης από τον αιτούντα στην ∆/νση Μεταφορών και Επικοινωνιών [περιοχής] Χ προκειµένου η τέως σύντροφός του να κριθεί ανίκανη προς οδήγηση και, κατ’ επέκταση, να της αφαιρεθεί η άδεια οδήγησης, δεν συνάδει µε τη διάταξη του άρθρου 4 στοιχ. α΄ και β΄ του Ν.2472/1997, καθώς η εν λόγω υπηρεσία δεν είναι αρµόδια για την ιατρική επανεξέταση (σωµατική και πνευµατική) των οδηγών. Κατά τούτο, η προσκόµιση και υποβολή της επίµαχης βεβαίωσης ενώπιον της ως άνω διεύθυνσης δεν απαιτείται. Αντιθέτως, αρµόδιες να εξετάσουν την ιατρική κατάσταση των καταγγελλόµενων-παραπεµπόµενων οδηγών κατά τα ανωτέρω είναι οι Επιτροπές ∆ευτεροβάθµιας Ιατρικής Εξέτασης. Ως εκ τούτου, σε περίπτωση κατά την οποία ο αιτών προσκοµίσει την επίµαχη ιατρική βεβαίωση στην ανωτέρω Υπηρεσία, η τελευταία στερείται αρµοδιότητας επανεξέτασης των ικανοτήτων των οδηγών, άρα και αξιολόγησης της ιατρικής βεβαίωσης. Στην τελευταία περίπτωση, η προσκόµιση της ιατρικής βεβαίωσης σε αναρµόδια Υπηρεσία καθιστά την συναφή επεξεργασία ευαίσθητων δεδοµένων ως µη πρόσφορη προς τον επιδιωκόµενο σκοπό και άρα ως µη νόµιµη και παραβιάζουσα την αρχή της αναλογικότητας.
11. Επειδή, συνεπώς, παρέλκει η εξέταση της συνδροµής των λοιπών προϋποθέσεων για την χορήγηση άδειας από την Αρχή. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή απορρίπτει, για τους λόγους που αναφέρονται στο σκεπτικό της παρούσας, το αίτηµα του Α για χορήγηση άδειας επεξεργασίας ευαίσθητων προσωπικών δεδοµένων και δη ιατρικής βεβαίωσης που αφορά στην τέως σύντροφό του, Β, µε το ανωτέρω περιεχόµενο, προκειµένου να την προσκοµίσει, για τον λόγο που αναφέρεται στο σκεπτικό, στη ∆ιεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών [περιοχής] Χ. Ο Πρόεδρος Η Γραµµατέας Κωνσταντίνος Μενουδάκος Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου