Απόρριψη καταγγελίας λόγω αναρμοδιότητας της Αρχής

Αθήνα, 21/02/20 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1462/21/02/20 ΑΡΧΗ ΠΡΟ ΤΑ ΙΑ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟ ΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 1/2020 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος στην έδρα της την 19.02.20 µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν το τακτικό µέλος της Αρχής Χαράλαµπος Aνθόπουλος, τακτικό µέλος της Αρχής, ως προεδρεύων, κωλυοµένου του Προέδρου της Αρχής Κων/νου Μενουδάκου και του Αναπληρωτή Προέδρου Γεώργιου Μπατζαλέξη, το τακτικό µέλος της Αρχής Ελένη Μαρτσούκου και τα αναπληρωµατικά µέλη της Αρχής Ευάγγελος Παπακωνσταντίνου, ως εισηγητής και Εµµανουήλ ∆ηµογεροντάκης, ως εισηγητής µε δικαίωµα ψήφου. ∆εν παρέστη λόγω κωλύµατος το τακτικό µέλος της Αρχής Κωνσταντίνος Λαµπρινουδάκης. Παρούσες χωρίς δικαίωµα ψήφου ήταν η Kαλλιόπη Καρβέλη, ειδική επιστήµονας-δικηγόρος, ως βοηθός εισηγητή, η οποία αποχώρησε µετά τη συζήτηση της υπόθεσης και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών υποθέσεων της Αρχής, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα ακόλουθα: Με την υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙ /8494/25.10.2018 καταγγελία του στην Αρχή, ο Α καταγγέλλει την παράνοµη επεξεργασία και διαβίβαση των από … και … ανακληθεισών ιδιόγραφων διαθηκών του, από τους καταγγελλόµενους Β, Γ, ∆, Ε, Τ, Ζ, Η και τη ∆ικηγορική Εταιρεία µε την επωνυµία «∆-Εταιρεία ∆ικηγόρων», µε απόκρυψη της ανάκλησης, παράλλαξη και νόθευση της φύσεως των εγγράφων τα 1 οποία κατ’ εξακολούθηση χαρακτηρίστηκαν από τους καταγγελλόµενους ως «επιστολές» και οι οποίες περιέχουν ευαίσθητα προσωπικά του δεδοµένα. Όπως ειδικότερα καταγγέλλει, µε επεξεργασία των διαθηκών συνετάγη κείµενο τιτλοφορούµενο «γνωµοδότηση» από τον 2ο των καταγγελλοµένων Γ, ο οποίος αφού παράλλαξε τη φύση των διαθηκών, τιτλοφορώντας αυτές «επιστολές», παρέλαβε τις διαθήκες, τις αντέγραψε, τις σχολίασε και παρέθεσε πλήρη ονοµατεπώνυµα τόσο του ιδίου όσο και τρίτων προσώπων. Επίσης καταγγέλλει ότι α) µε επεξεργασία της µίας εκ των δύο διαθηκών (της από …) έχει συνταχθεί το έγγραφο µε τίτλο «Γραφολογική Ψυχολογική Εκτίµηση επί του από … κειµένου επιστολής» της 6ης εκ των καταγγελλοµένων Ζ και β) από την … και µετά µε πρωτοβουλία του 1ου και του 3ου εκ των καταγγελλοµένων και γνώση του 4ου εκ των καταγγελλοµένων επιδόθηκε σε 18 φυσικά πρόσωπα (συγγενείς, συνάδελφοι και φίλοι) καθώς και σε 5 εισαγγελικούς λειτουργούς έγγραφο προδικασίας συνταχθέν από τον 1ο, 3ο και 4ο εκ των καταγγελλοµένων, το οποίο περιλάµβανε σε αντίγραφο και αναπαραγωγή κειµένου τις διαθήκες του, µε εξευτελιστικό σχολιασµό, καθώς και άλλα προσωπικά του δεδοµένα. το πλαίσιο διερεύνησης της καταγγελίας η Αρχή απέστειλε έγγραφο προς παροχή διευκρινίσεων στους καταγγελλόµενους. Ο 1ος, 3ος, 4ος, 5ος και 6ος εκ των καταγγελλοµένων στην µε αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙ /1347/19.02.2019 απάντησή τους στην Αρχή ανέφεραν ότι η δηµοσιοποίηση του περιεχοµένου των δύο διαθηκών έλαβε χώρα στο πλαίσιο άσκησης του δικαιώµατος δικαστικής προστασίας αφενός για το συµφέρον των δύο ανήλικων τέκνων της Β αφετέρου για την απόκρουση του διωγµού που έχει εξαπολύσει ο καταγγέλλων εναντίον όλων των καταγγελλόµενων µε δεκάδες εξωδίκων και δικογράφων ποινικών και αστικών. Η 7η εκ των καταγγελλοµένων µε την αρ. πρωτ. Γ/ΕΙ /1531/26.02.2019 απάντησή της ανέφερε ότι α) υπήρξε πληρεξούσια δικηγόρος της συναδέλφου δικηγόρου Αθηνών Β στην αντιδικία που έχει µε τον πρώην σύζυγό της και καταγγέλλοντα Α σχετικά µε την επιµέλεια και διατροφή των ανήλικων τέκνων τους, β) την υπόθεση τη χειρίστηκε από κοινού µε τους δικηγόρους Γ και ∆ αλλά έχει ήδη παραδώσει την υπόθεση και έχει σταµατήσει οποιαδήποτε εµπλοκή µε αυτή, λόγω των πιέσεων που άσκησε εναντίον της ο καταγγέλλων γ) δεν είχε εις χείρας της ποτέ τις επιστολέςδιαθήκες που επικαλείται ο καταγγέλλων και δεν κατέθεσε ποτέ για λογαριασµό της Β έγγραφα χωρίς να έχει γνώση η ίδια, όλα δε τα έγγραφα τα προσκόµιζε και τα αναλάµβανε η ίδια. 2 Η ∆ικηγορική Εταιρεία «∆-Εταιρεία ∆ικηγόρων» µε το αρ. πρωτ. Γ/ΕΙ /1348/19.02.2019 έγγραφό της προς την Αρχή ανέφερε ότι το γεγονός ότι ο εκ των διαχειριστών και εταίρων της ∆ κατέγραψε επί του επιστολόχαρτου της εταιρίας τα κείµενα, µε τα οποία αντέκρουσε τις εναντίον του µηνύσεις του καταγγέλλοντος, δεν σηµαίνει ότι η εταιρία φέρει οποιαδήποτε ευθύνη εξ εκείνων τις οποίες αβασίµως νόµω και ουσία επικαλείται ο καταγγέλλων για τον ίδιο τον καταγγελλόµενο ∆. Τέλος, ο 2ος εκ των καταγγελλοµένων µε την αρ. πρωτ. Γ/ΕΙ /3512/16.05.2019 απάντησή του ανέφερε ότι η καταγγελία πρέπει να απορριφθεί ως ανυπόστατη για τους εξής λόγους: α) η καταγγελία είναι αόριστη, β) δεν µπορεί να στοιχειοθετηθεί οποιαδήποτε καταγγελία ενώπιον της Αρχής κατά το άρθρο 21 του ν. 2472/1997, γ) η προκειµένη περίπτωση βρίσκεται ούτως ή άλλως εκτός του πεδίου εφαρµογής του δικαίου των προσωπικών δεδοµένων, ελλείψει αρχείου, δ) η επεξεργασία δεδοµένων του γονέα ήταν επιβεβληµένη υπέρ του υπέρτερου εννόµου συµφέροντος των ανηλίκων τέκνων, ε) ο πραγµατογνώµων ενεργεί ως βοηθός του δικαστηρίου στην εξειδίκευση αορίστων εννοιών, κατά τούτο δε ενεργεί ως δηµόσια αρχή µε συµβουλευτική αρµοδιότητα, στ) η επεξεργασία είναι επιτρεπτή και για τα ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα όταν γίνεται στο πλαίσιο της δικαιοδοτικής λειτουργίας των δικαστηρίων, στο πλαίσιο της οποίας καταρτίσθηκε και η επίδικη γνωµοδότηση, σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 9 παρ. 1 εδ. στ’ του ΓΚΠ∆, ζ) τα επίδικα δεδοµένα του πατέρα είναι απλά και δεν υπάγονται στον περιοριστικό κατάλογο του άρθρου 9 παρ. 1 του ΓΚΠ∆, η) σε κάθε περίπτωση υποχρέωση για προηγούµενη αδειοδότηση της Αρχής δεν υφίσταται εν προκειµένω σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 7Α παρ. 1 εδ. ε’ του ν. 2472/97, ι) ακόµη και εάν κανείς έκρινε εσφαλµένα ότι τάχα απαιτούνταν κατ’ άρθρο 7 του ν. 2472/97 προηγούµενη άδεια της Αρχής για την επίµαχη χρήση και ότι ως εκ τούτου η χρήση αυτή υπέπιπτε στην παρ. 2 του άρθρου 22 του ν. 2472/97, όπως διατείνεται ο µηνυτής, τότε και πάλι οι διατάξεις του ΓΚΠ∆ θα κατίσχυαν από ποινική σκοπιά ως κανόνες µεταγενέστεροι και ηπιότεροι του προγενέστερου ν. 2472/197 και τέλος, κ) η µήνυση του καταγγέλλοντος κατά των Γ, Β και Ζ ετέθη στο αρχείο µε εισαγγελική διάταξη. Κατόπιν των προαναφεροµένων, η Αρχή µε τις υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞ/6978/14.10.19, Γ/ΕΞ/6980/14.10.19, Γ/ΕΞ/6974/14.10.19, Γ/ΕΞ/6975/14.10.19, Γ/ΕΞ/6977/14.10.19, Γ/ΕΞ/6979/14.10.19, Γ/ΕΞ/6973/14.10.19, Γ/ΕΞ/6976/14.10.19 και Γ/ΕΞ6972/14.10.19 κλήσεις αντίστοιχα κάλεσε τον καταγγέλλοντα και τους καταγγελλόµενους Β, Γ, ∆, Ε, Τ, Ζ, Η και τη ∆ικηγορική Εταιρεία µε την επωνυµία 3 «∆-Εταιρεία ∆ικηγόρων», να παραστούν στη συνεδρίαση του Τµήµατος της Αρχής την 23.10.2019, προκειµένου να λάβει χώρα ακρόαση της εταιρίας επί του ενδεχοµένου παραβίασης της κείµενης νοµοθεσίας για την προστασία των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα. Κατά την ακρόαση της 23.10.2019 παρέστησαν ο καταγγέλλων Α και οι α) ∆ δικηγόρος, ο οποίος εκπροσώπησε και τη Β, τον Ε, την Τ και την Ζ β) Ελευθερία Κοτσώνη, πληρεξούσια δικηγόρος του Γ, γ) ωτήριος Αδαµαρέτσος πληρεξούσιος δικηγόρος της Η και δ) Θ εκπρόσωπος της ∆ικηγορικής εταιρείας «∆ – Εταιρεία ∆ικηγόρων», οι οποίοι, αφού ανέπτυξαν προφορικά τις απόψεις τους, στη συνέχεια υπέβαλαν τα σχετικά υποµνήµατά τους στην Αρχή. Ο καταγγέλλων κατά την ακρόαση της 23.10.2019, αλλά και µε τα υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙ /7690/7.11.19 και Γ/ΕΙ /7692/7.11.19 υποµνήµατά του στην Αρχή ανέφερε ότι: α) η Β διαβίβασε της ιδιόγραφες ανακληθείσες διαθήκες του καταγγέλλοντος στον Γ, συνέταξε κείµενο τιτλοφορούµενο «γνωµοδότηση» και αφού παράλλαξε τη φύση των διαθηκών, τιτλοφορώντας αυτές «επιστολές», παρέλαβε τις διαθήκες, τις αντέγραψε, τις σχολίασε και παρέθεσε πλήρη ονοµατεπώνυµα τόσο του ιδίου όσο και τρίτων προσώπων, β) µε επεξεργασία της µίας εκ των δύο διαθηκών (της από …) η Ζ συνέταξε το έγγραφο µε τίτλο «Γραφολογική Ψυχολογική Εκτίµηση επί του από … κειµένου επιστολής», γ) από την 04.09.2018 και µετά µε πρωτοβουλία της Β και του ∆ και γνώση του Ε επιδόθηκε σε 18 φυσικά πρόσωπα (συγγενείς, συνάδελφοι και φίλοι) καθώς και σε 5 εισαγγελικούς λειτουργούς έγγραφο προδικασίας συνταχθέν από τον 1ο, 3ο και 4ο εκ των καταγγελλοµένων, το οποίο περιλάµβανε σε αντίγραφο και αναπαραγωγή κειµένου τις διαθήκες του, µε εξευτελιστικό σχολιασµό, καθώς και άλλα προσωπικά του δεδοµένα και δ) για τις συγκεκριµένες πράξεις επεξεργασίας ο καταγγέλλων άσκησε την 9.5.2019 αγωγή κατά των καταγγελλοµένων ζητώντας χρηµατική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που υπέστη. Ο ∆ κατά την ακρόαση της 23.10.2019 και ο ίδιος µε τη Β, Ε, Τ και Ζ στο υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙ /7679/7.11.19 υπόµνηµά τους στην Αρχή ανέφεραν ότι α) η καταγγελία πρέπει να απορριφθεί διότι όλοι οι ισχυρισµοί του καταγγέλλοντος είναι αβάσιµοι, β) κατόπιν της από 9.5.2019 ασκηθείσας αγωγής του καταγγέλλοντος, οι καταγγελλόµενοι έχουν ασκήσει σχετική ανταγωγή κατά του καταγγέλλοντος και γ) οι εξηγήσεις του ∆ επιδόθηκαν στα 23 άτοµα κατ’ εντολή του ιδίου και όχι της Β, όπως ισχυρίζεται ο καταγγέλλων. 4 Ο Γ δια της πληρεξουσίας δικηγόρου του κατά την ακρόαση της 23.10.2019 και µε το υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙ /7683/7.11.19 υπόµνηµά του στην Αρχή ανέφερε ότι α) πέραν του δικαστικώς ορισθέντος πραγµατογνώµονα επιτρέπεται και η υποβολή ιδιωτικής πραγµατογνωµοσύνης, β) εφόσον οι νοµικές γνωµοδοτήσεις περιέχουν προσωπικά δεδοµένα, ο εντολέας επέχει θέση υπευθύνου επεξεργασίας, γ) µετά την παράδοση της γνωµοδότησης στον εντολέα, ο γνωµοδοτήσας δεν είναι πλέον ούτε εκτελών την επεξεργασία, και δ) τα επίδικα έγγραφα δεν αποτελούν καθ’ εαυτά διαρθρωµένο αρχείο. Η Η δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της κατά την ακρόαση της 23.10.2019 και µε το υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙ /7687/7.11.19 υπόµνηµά της στην Αρχή ανέφερε ότι η ίδια δεν ενήργησε ως υπεύθυνος επεξεργασίας αλλά ως εκτελούσα την επεξεργασία καθ’ υπόδειξη τρίτου υπευθύνου επεξεργασίας, της εντολέως της Β. Τέλος, η ∆ικηγορική εταιρεία «∆ – Εταιρεία ∆ικηγόρων», δια του εκπροσώπου της κατά την ακρόαση της 23.10.2019 και µε το υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙ /7678/7.11.19 υπόµνηµά της στην Αρχή ανέφερε ότι η εταιρεία δεν έχει καµία ανάµειξη στην υπόθεση, εφόσον σε ουδεµία ενέργεια ή παράλειψη προέβη ο ∆ µε την ιδιότητα του διαχειριστή ή και του µέλους της εταιρείας. Η Αρχή, µετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου, την ακροαµατική διαδικασία και αφού άκουσε τους εισηγητές και τη βοηθό εισηγητή, η οποία αποχώρησε µετά τη συζήτηση της υπόθεσης και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης, µετά από διεξοδική συζήτηση Σ ΕΦΤΗ Ε ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ 1. Όταν προσωπικά δεδοµένα έχουν προσκοµισθεί σε δικαστική αρχή και ευρίσκονται στον φάκελο της δικογραφίας, η Αρχή δεν έχει αρµοδιότητα γιατί ο φάκελος της δικογραφίας εκκρεµούς δίκης δεν αποτελεί αρχείο, το οποίο υπάγεται στις αρµοδιότητες και τον έλεγχο της Αρχής, όπως έχει ήδη κρίνει η Αρχή σε προηγούµενες αποφάσεις της (βλ. ενδ. σχ. απόφαση 147/01). Όσον αφορά τη νοµιµότητα της συλλογής προσωπικών δεδοµένων και τη χρήση τους όταν εκκρεµεί δίκη ή διενεργείται προανάκριση ή ανάκριση, ο δικαστικός ή εισαγγελικός λειτουργός είναι αρµόδιος να κρίνει, στο πλαίσιο της αξιολόγησης των αποδεικτικών 5 µέσων ή του ανακριτικού υλικού, αν η συλλογή των δεδοµένων είναι σύµφωνη µε τις διατάξεις του νόµου, δεδοµένου µάλιστα ότι το δικαίωµα προστασίας προσωπικών δεδοµένων του ατόµου κατοχυρώνεται πλέον και συνταγµατικά στο άρθρο 9 Α του υντάγµατος. 2. Από τα στοιχεία του φακέλου και την ακροαµατική διαδικασία προέκυψε ότι οι καταγγελλόµενες πράξεις επεξεργασίας αποτελούν νοµική βάση και περιλαµβάνονται στην από 9.5.2019 ασκηθείσα αγωγή αποζηµιώσεως από τον καταγγέλλοντα κατά των καταγγελλοµένων. Κατά συνέπεια, σύµφωνα µε τα προαναφερόµενα, η Αρχή είναι αναρµόδια να επιληφθεί της υποθέσεως, εφόσον τα ζητήµατα της νοµιµότητας επεξεργασίας των προσωπικών δεδοµένων του καταγγέλλοντος θα κριθούν και επιλυθούν δεόντως και οπωσδήποτε οριστικά από το αρµόδιο δικαστήριο, που έχει επιληφθεί της επίδικης αγωγής. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή λαµβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω απορρίπτει λόγω αναρµοδιότητας την καταγγελία του Α. Το τακτικό µέλος Χαράλαµπος Ανθόπουλος Η Γραµµατέας Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου 6