Αθήνα, 05-09-2018 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7203/05-09-2018 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 58 / 2018 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος στην έδρα της την Πέµπτη 26.07.2018 και ώρα 10:00, µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, σε συνέχεια της από 21.03.2018 τακτικής συνεδρίασής της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Γεώργιος Μπατζαλέξης, Αναπληρωτής Πρόεδρος, κωλυοµένου του Προέδρου της Αρχής, Κωνσταντίνου Μενουδάκου, τα αναπληρωµατικά µέλη Παναγιώτης Ροντογιάννης, Γρηγόριος Τσόλιας ως εισηγητής, και Ευάγγελος Παπακωνσταντίνου σε αναπλήρωση των τακτικών µελών Αντώνιου Συµβώνη, Χαράλαµπου Ανθόπουλου και Κωνσταντίνου Λαµπρινουδάκη αντίστοιχα, οι οποίοι, αν και εκλήθησαν νοµίµως εγγράφως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Παρούσες χωρίς δικαίωµα ψήφου ήταν η Έλενα Μαραγκού, ειδική επιστήµονας-ελέγκτρια, ως βοηθός εισηγητή και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τµήµατος ∆ιοικητικών και Οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα ακόλουθα: Με το µε αρ. πρωτ. της Αρχής Γ/ΕΙΣ/5894/03.08.2017 έγγραφό του ο Α κάτοικος [περιοχής] Φ δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Β. Σωτηρόπουλου υπέβαλε στην Αρχή προσφυγή κατά της µε αριθµ. πρωτ. … από … απόφασης της ∆ιευθύντριας Αστικής και ∆ηµοτικής Κατάστασης του Υπουργείου Εσωτερικών, µε την οποία Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr -2απορρίφθηκε το αίτηµά του σχετικά µε την αναβίωση της ληξιαρχικής πράξης γέννησής του κατόπιν σχετικής εκδοθείσας απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών περί ακύρωσης των αποφάσεων του Γενικού Γραµµατέα Αποκεντρωµένης ∆ιοίκησης βάσει των οποίων ανακλήθηκε προηγούµενη απόφαση του Γενικού Γραµµατέα της πρώην Περιφέρειας Αττικής περί κτήσης της ελληνικής ιθαγένειας του Β (Α). Ειδικότερα, µε τη µε αριθµ. πρωτ. … διαπιστωτική απόφαση του πρώην Περιφερειάρχη Αττικής διαπιστώθηκε ότι ο Β ο οποίος είχε γεννηθεί στην [περιοχή] Χ την … απέκτησε την ελληνική ιθαγένεια από … επειδή έχει Έλληνα πατέρα τον Γ. Εν συνεχεία µε τη µε αριθµ. … απόφαση της πρώην Νοµαρχίας Αθηνών αποφασίστηκε η εγγραφή του στο Μητρώο Αρρένων του ∆ήµου Αθηναίων. Περαιτέρω, µε την µε αριθµ. … απόφαση της πρώην Νοµαρχίας Αθηνών αποφασίστηκε η αλλαγή του επωνύµου και του κυρίου ονόµατος του προσφεύγοντος από Β σε Α. Εν συνεχεία, συντάχθηκε στο Ειδικό Ληξιαρχείο Αθηνών η µε αριθµ. .., τόµος .., έτος …. ληξιαρχική πράξη γέννησης του Α, η οποία βασίζεται σε επίσηµη µετάφραση του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών εγγράφου της Κυβέρνησης […] της [περιοχής] Χ µε θέµα «Μετάφραση Ληξιαρχικής Πράξης Γέννησης». Εν τούτοις, µε την µε αριθµ. πρωτ. … από … απόφαση του Γενικού Γραµµατέα Αποκεντρωµένης ∆ιοίκησης ανακλήθηκε η διαπιστωτική απόφαση περί κτήσης της ελληνικής ιθαγένειας του Α. Επίσης, µε την µε αριθµ. … από … απόφαση ακυρώθηκαν η απόφαση περί εγγραφής στο Μητρώο Αρρένων του ∆ήµου Αθηναίων και περί αλλαγής επωνύµου. Κατόπιν τούτων, ακυρώθηκε και η ληξιαρχική πράξη γέννησης του Α. Κατά των ακυρωτικών αποφάσεων αυτών ο προσφεύγων προσέφυγε µε την ειδική διοικητική προσφυγή του άρθρ. 8 του ν. 3200/1955 σε συνδυασµό µε το άρθρ. 1 παρ. 2 του ν. 2503/1997 και το άρθρ. 6 παρ. 2 του ν. 3852/2010 ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών αιτούµενος την ανάκληση των παραπάνω αποφάσεων της Αποκεντρωµένης ∆ιοίκησης Αττικής. Με την µε αριθµ. πρωτ. … από … απόφαση ο Υπουργός Εσωτερικών αφού απέρριψε σειρά ισχυρισµών του προσφεύγοντος, αποδέχτηκε εν τέλει, την προσφυγή του Α επικαλούµενος λόγους χρηστής διοίκησης και δικαιολογηµένης εµπιστοσύνης του πολίτη λαµβάνοντας υπόψη ότι αφενός, η ∆ιοίκηση δεν αποδεικνύει δόλο του Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr -3διοικούµενου και αφετέρου, ότι η ανάκληση θίγει ήδη δηµιουργηµένα µείζονος σηµασίας δικαιώµατα τόσο του ιδίου του διοικούµενου όσο και των µελών της οικογένειάς του. Αφού παρήλθε άπρακτη η προθεσµία των εξήντα
(60)ηµερών για την άσκηση αίτησης ακύρωσης κατά της απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών και η απόφαση κατέστη αµετάκλητη, ο προσφεύγων υπέβαλε αίτηση στη ∆/νση Αστικής & ∆ηµοτικής Κατάστασης του Υπουργείου Εσωτερικών µε την οποία ζητούσε, να εφαρµοστεί η απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών και «να αναβιώσει η ληξιαρχική πράξη γέννησής του». Υπό την έννοια αυτή ζητούσε, όπως ισχυρίσθηκε µεταγενέστερα ενώπιον της Αρχής, τη διόρθωση των προσωπικών του δεδοµένων, τα οποία τηρεί το Ληξιαρχείο και την επικαιροποίησή τους. Το αίτηµα αυτό αποτελεί, κατά τον µεταγενέστερο ισχυρισµό του, άσκηση του δικαιώµατος αντίρρησης του άρθρου 13 σε συνδυασµό µε το άρθρο 4 παρ. 1 του ν. 2472/
- Σε απάντηση του αιτήµατος αυτού, εκδόθηκε η µε αριθµ. πρωτ. απόφαση … από … της ∆ιευθύντριας Αστικής και ∆ηµοτικής Κατάστασης του Υπουργείου Εσωτερικών µε θέµα «Αναβίωση ληξιαρχικής πράξης γέννησης», µε την οποία απορρίφθηκε το αίτηµά του σχετικά µε την αναβίωση της ληξιαρχικής πράξης γέννησής του. Στην απόφαση αναφέρεται ως λόγος απόρριψης η διάταξη του άρθρ. 42 παρ. 2 του ν. 344/1976 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, σύµφωνα µε την οποία στη ∆/νση του Ειδικού Ληξιαρχείου µπορούν να καταχωρηθούν ληξιαρχικές πράξεις Ελλήνων πολιτών, που έχουν την ελληνική ιθαγένεια από τη γέννησή τους και όχι από πράξη αναγνώρισης, όπως είναι η περίπτωση του Α, γεγονός που καθιστά το αίτηµα αναβίωσης της ληξιαρχικής πράξης αδύνατο. Κατά της απορριπτικής απόφασης αυτής ο Α άσκησε ενώπιον της Αρχής την προσφυγή του µε αίτηµα την εξέταση των αντιρρήσεών του. Στην προσφυγή του υποστηρίζει, ότι αντίθετα µε όσα αναφέρονται στην απορριπτική απόφαση της ∆/νσης του Ειδικού Ληξιαρχείου, δεν ζητεί τη σύνταξη νέας ληξιαρχικής πράξης ή καταχώριση ληξιαρχικής πράξης αναγνώρισης αλλά την αναβίωση της ακυρωθείσας ληξιαρχικής πράξης γέννησης σύµφωνα µε το άρθρ. 21 και 24 του ν. 2690/1999 (Κ∆∆ιαδ.), δυνάµει του οποίου αρµόδιο για την ανάκληση ατοµικής διοικητικής πράξης όργανο είναι εκείνο που την εξέδωσε ή που είναι αρµόδιο για την έκδοσή της. Η δε άρνηση της ∆/νσης Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr -4Αστικής και ∆ηµοτικής Κατάστασης συνιστά κατά την άποψή του παραβίαση των διατάξεων του άρθρ. 4 του ν. 2472/1997, καθώς ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεν τηρεί την υποχρέωση να επεξεργάζεται τα προσωπικά δεδοµένα του ακριβή και επικαιροποιηµένα, δεδοµένου ότι δεν εφαρµόζει την απόφαση του υπουργού Εσωτερικών µε την οποία ανακαλείται η ακύρωση της ληξιαρχικής πράξης γέννησής του. Για τον λόγο αυτό ζητεί από την Αρχή να παρέµβει προκειµένου να διορθωθούν τα δεδοµένα του προκειµένου να καταστούν ακριβή και στην επίκαιρη µορφή τους και να διατάξει τη ∆/νση Αστικής και ∆ηµοτικής Κατάστασης του Υπουργείου Εσωτερικών να τηρήσει τη διάταξη του άρθρ. 4 παρ. 1 του ν. 2472/1997, ώστε να καταστεί δυνατή η λήψη αντιγράφου της ληξιαρχικής πράξης γέννησης µε ακριβή στοιχεία, να επανεγγραφεί στο µητρώο αρρένων του ∆ήµου Αθηναίων και να καταστεί περαιτέρω δυνατή η έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων δεδοµένου ότι έχει ακυρωθεί το διαβατήριό του και έχει εγκλωβιστεί στην [περιοχή] Φ. Ο Α και το Υπουργείο Εσωτερικών κλήθηκαν νοµίµως, µε τα υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/2004/12.03.2018 και Γ/ΕΞ/2005/12.03.2018 έγγραφα, αντίστοιχα, σε ακρόαση ενώπιον της Αρχής στη συνεδρίαση του Τµήµατος την 21.03.2018, για να δώσουν περαιτέρω διευκρινίσεις και να εκθέσουν διεξοδικά τις απόψεις τους επί των ανωτέρω. Στη συνεδρίαση της 21.03.2018, παρέστησαν νοµίµως, ο Β. Σωτηρόπουλος ως πληρεξούσιος δικηγόρος του Α και η ∆, […] ως εκπρόσωπος του Υπουργείου Εσωτερικών. Κατά την ακρόαση, οι ως άνω εκπρόσωποι εξέθεσαν προφορικά τις απόψεις τους και εζήτησαν και έλαβαν προθεσµία υποβολής υποµνήµατος. Ακολούθως, ο Α και το Υπουργείο Εσωτερικών κατέθεσαν, εµπροθέσµως, σχετικά υποµνήµατα µε αριθµ. πρωτ. Αρχής Γ/ΕΙΣ/2472/28.03.2018 και µε αριθµ. πρωτ. … και ηµεροµηνία … (αριθµ. πρωτ. Αρχής: Γ/ΕΙΣ/2519/29.03.2018), αντιστοίχως. Στα εν λόγω υποµνήµατα σηµειώνονται µεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: Το Υπουργείο Εσωτερικών στο υπόµνηµά του αναφέρει ότι το Τµήµα Ειδικού Ληξιαρχείου πραγµατοποίησε ανάκληση της … πράξης, η οποία βρίσκεται στον τόµο … του έτους …, σελίδα …, µε ηµεροµηνία δήλωσης … και η οποία στην επικεφαλίδα αντί για «Ληξιαρχική Πράξη Γέννησης» γράφει «Ληξιαρχική Πράξη Αναγνώρισης» και όχι «έκθεση αναγνώρισης», ενώ στο σώµα της πράξης αναγράφεται ότι «µεταγράφηκε από Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr -5τη ληξιαρχική πράξη αναγνώρισης … του Ληξίαρχου Ε χωριό Ψ». Το παιδί αναγνωρίσθηκε εκουσίως από τον πατέρα µε την από … δήλωσή του ενώπιον του Ληξίαρχου [περιοχής] Ψ, όπως προκύπτει από την Ληξιαρχική Πράξη γέννησης µε ηµεροµηνία έκδοσης … . Ωστόσο, κατόπιν της έκδοσης της µε αριθµ. πρωτ. … από … απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών µε την οποία έγινε αποδεκτή η προσφυγή του Α κατά των αποφάσεων του Γενικού Γραµµατέα της Αποκεντρωµένης ∆ιοίκησης, η ∆/νση Αστικής & ∆ηµοτικής Κατάστασης του Υπουργείου Εσωτερικών πληροφορήθηκε µε υπηρεσιακό έγγραφο του Υπουργείου Εξωτερικών την ύπαρξη περαιτέρω αναληθών στοιχείων, τα οποία περιλαµβάνονται στην αλλοδαπή ληξιαρχική πράξη γέννησης του Β (Α). Επιπλέον, το Τµήµα Ειδικού Ληξιαρχείου της ∆/νσης Αστικής & ∆ηµοτικής Κατάστασης υπογραµµίζει ότι είναι αρµόδιο για την καταχώριση όλων των ληξιαρχικών πράξεων, οι οποίες αφορούν Έλληνες πολίτες καθώς και για την καταχώριση ληξιαρχικών πράξεων συντασσοµένων στην αλλοδαπή µετά από προηγούµενο έλεγχο, ενώ σε περιπτώσεις γέννησης τέκνου εκτός γάµου από Έλληνα πατέρα και αλλοδαπή µητέρα, το οποίο αναγνωρίζεται από τον πατέρα σε ηµεροµηνία µεταγενέστερη της γέννησης (µε εκούσια ή δικαστική απόφαση) το Ειδικό Ληξιαρχείο συντάσσει Έκθεση Αναγνώρισης µετά την έκδοση διαπιστωτικής απόφασης από την αρµόδια Αποκεντρωµένη ∆ιοίκηση περί ιθαγένειας του τέκνου. Συναφώς, ο προ της συµπλήρωσης του 21ου έτους της ηλικίας του αναγνωρισθείς, µε εκούσια ή πλήρη δικαστική αναγνώριση ως τέκνο Έλληνα γίνεται Έλληνας από την αναγνώριση και ως εκ τούτου δεν είναι αρµοδιότητα του Ειδικού Ληξιαρχείου η µεταγραφή ληξιαρχικής πράξης γέννησης του ενδιαφεροµένου. Στη συγκεκριµένη περίπτωση, το Υπουργείο Εσωτερικών υποστηρίζει αφενός, ότι η φερόµενη Ληξιαρχική πράξη αναγνώρισης τέκνου ενώπιον Ληξίαρχου [περιοχής] Χ βάσει της οποίας πραγµατοποιήθηκε η καταχώριση στο Ειδικό Ληξιαρχείο, δεν παράγει έννοµα αποτελέσµατα, ούτε αποτελεί σύµφωνα µε το ισχύον ηµεδαπό δίκαιο αναγνώριση και αφετέρου, ότι αντίθετα µε τους ισχυρισµούς του προσφεύγοντα η καταχώριση στο Ειδικό Ληξιαρχείο δεν έγινε κατόπιν διαπίστωσης της Ελληνικής Ιθαγένειας καθώς η ηµεροµηνία έκδοσης της σχετικής διαπιστωτικής απόφασης του πρώην Γ.Γ. Περιφέρειας Αττικής είναι πέντε ηµέρες µετά την καταχώριση στο Ειδικό Ληξιαρχείο. Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr -6Ο Α στο υπόµνηµά του αναφέρει, µεταξύ άλλων, προκειµένου να επιχειρηµατολογήσει υπέρ της αρµοδιότητας της Αρχής στην προκειµένη περίπτωση, ότι οι ληξιαρχικές εγγραφές επί των εγγράφων τα οποία συνιστούν ληξιαρχικές πράξεις αποτελούν δια χειρός επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία εµπεριέχονται σε αρχείο, υπό την έννοια του ν. 2472/1997 και, παράλληλα, επικαλείται ως σχετική την υπ’ αρ. 134/2001 απόφαση της Αρχής, µε την οποία έγινε δεκτό ότι τα στοιχεία των φυσικών προσώπων που τηρούνται από τα ληξιαρχεία και αποτελούν αντικείµενο επεξεργασίας σύµφωνα µε τις διατάξεις του ν. 344/76, για τον σκοπό που αναφέρεται στο άρθρο 8 αυτού, αποτελούν δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα και εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του ν. 2472/
- Επισηµαίνεται ότι η Αρχή µε την υπ’ αρ. 134/2001 απόφασή της έκρινε επί της αναγκαιότητας συµπερίληψης ή µη του θρησκεύµατος στο περιεχόµενο µιας ληξιαρχικής πράξης που εκδίδεται από τον ∆ήµο. Περαιτέρω, αναφέρει, πως η νοµική βάση της εν λόγω επεξεργασίας είναι ο ν. 344/1976 περί ληξιαρχικών πράξεων, µε τον οποίο ρυθµίζονται οι ληξιαρχικές πράξεις, οι οποίες διενεργούνται από τον Ληξίαρχο ως υπεύθυνο επεξεργασίας, ενώ ο εποπτεύων Εισαγγελέας είναι αρµόδιος για χορήγηση άδεια διόρθωσης µόνο στις περιπτώσεις του άρθρ. 13 του ν. 344/
- Στο πλαίσιο αυτό ο προσφεύγων προσκοµίζοντας την Υπουργική Απόφαση ακύρωσης των δύο αποφάσεων ανάκλησης της ιθαγένειας του και του ονοµατεπωνύµου του ζήτησε µε αίτησή του από το Ειδικό Ληξιαρχείο να επικαιροποιήσει τα στοιχεία του και να καταχωρηθεί η µεταβολή στο πληροφοριακό σύστηµα του άρθρ. 8Α του ν. 344/1976 ασκώντας µε τον τρόπο αυτό, όπως ο ίδιος ισχυρίζεται, το δικαίωµα αντίρρησης του άρθ. 13 του ν. 2472/
- Κατά τους ίδιους ισχυρισµούς του, η άρνηση του υπευθύνου επεξεργασίας για τον λόγο ότι δεν καταχωρούνται ληξιαρχικές πράξεις Ελλήνων που έχουν την ελληνική ιθαγένεια από πράξη αναγνώρισης, όπως η συγκεκριµένη, είναι εσφαλµένη, καθώς δεν ζητείται καταχώριση αλλά η µεταβολή της ήδη υπάρχουσας και καταχωρισµένης ληξιαρχικής πράξης. Επιπροσθέτως, σηµειώνεται στο υπόµνηµα ότι η εξέταση της παρούσας υπόθεσης από την Αρχή δεν έρχεται σε αντίθεση µε τη νοµολογία του ΣτΕ, σύµφωνα µε την οποία Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr -7η Αρχή δεν έχει αρµοδιότητα να διαγνώσει πραγµατικά περιστατικά και να προβεί σε κρίσεις περί της νοµιµότητας ή µη άλλων πραγµατικών περιστατικών που δεν αφορούν την επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων αλλά αποτελούν εκ της φύσης τους δικαιοδοτική κρίση, δεδοµένου ότι δεν απαιτείται τέτοια κρίση από την Αρχή καθώς υφίσταται η τελική κρίση του Υπουργού Εσωτερικών. Αυτή αποτελεί, άλλωστε, την τελικά δεσµευτική κρίση περί νοµιµότητας της αρχικής εγγραφής κατά το άρθρ. 26 παρ. 2 του Συντάγµατος, ως ατοµική διοικητική πράξη, η οποία δεν δύναται να ανατραπεί ή ανακληθεί από κατώτερα διοικητικά όργανα συµπεριλαµβανοµένου του Ειδικού Ληξιαρχείου, το οποίο δεν έχει προσβάλει την Υπουργική Απόφαση. Τέλος, επισηµαίνει ότι ο προσφεύγων λόγω της αδυναµίας έκδοσης επίσηµων ταυτοποιητικών εγγράφων δεν δύναται να χορηγήσει την απαιτούµενη συµβολαιογραφική πληρεξουσιότητα για την εκπροσώπησή του ενώπιον ακυρωτικού δικαστηρίου, προκειµένου να κρίνει η δικαιοσύνη την άρνηση του Ληξιαρχείου να επικαιροποιήσει τα στοιχεία του καθιστώντας µε τον τρόπο αυτό την Αρχή ως το µόνο υπαρκτό µέσο παροχής έννοµης προστασίας. Η Αρχή, µετά από εξέταση όλων των στοιχείων του φακέλου και αναφορά στα διαµειφθέντα της από 21.03.2018 συνεδρίασης, αφού άκουσε τον εισηγητή και τις διευκρινίσεις της βοηθού εισηγητή, η οποία στη συνέχεια αποχώρησε πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ
- Το άρθρο 2 στοιχ. α΄ του ν. 2472/1997, ορίζει ότι «δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα» είναι «κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υποκείµενο των δεδοµένων». «Υποκείµενο των δεδοµένων» είναι «το φυσικό πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδοµένα, και του οποίου η ταυτότητα είναι γνωστή ή µπορεί να εξακριβωθεί, δηλαδή µπορεί να προσδιορισθεί αµέσως ή εµµέσως, ιδίως βάσει αριθµού ταυτότητας ή βάσει ενός η περισσότερων συγκεκριµένων στοιχείων που χαρακτηρίζουν την υπόστασή του από άποψη φυσική, βιολογική, ψυχική, οικονοµική, πολιτιστική, πολιτική ή κοινωνική». Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr -8Στο ίδιο άρθρο επίσης (στοιχ. δ΄) ορίζεται ως επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα «κάθε εργασία ή σειρά εργασιών που πραγµατοποιείται από το ∆ηµόσιο ή από νοµικό πρόσωπο δηµοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώπων ή φυσικό πρόσωπο µε ή χωρίς τη βοήθεια αυτοµατοποιηµένων µεθόδων και εφαρµόζονται σε δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα, όπως η συλλογή, η καταχώριση, η οργάνωση, η διατήρηση ή αποθήκευση, η τροποποίηση, η εξαγωγή, η χρήση, η διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε άλλης µορφής διάθεση, η συσχέτιση ή ο συνδυασµός, η διασύνδεση, η δέσµευση (κλείδωµα), η διαγραφή, η καταστροφή».
- Σύµφωνα µε το άρθρο 2 στοιχ. ζ΄ του ν. 2472/1997, ως υπεύθυνος επεξεργασίας ορίζεται «οποιοσδήποτε καθορίζει τον σκοπό και τον τρόπο επεξεργασίας των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως φυσικό ή νοµικό πρόσωπο, δηµόσια αρχή ή υπηρεσία ή οποιοσδήποτε άλλος οργανισµός. Όταν ο σκοπός και ο τρόπος της επεξεργασίας καθορίζονται µε διατάξεις νόµου ή κανονιστικές διατάξεις εθνικού ή κοινοτικού δικαίου, ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή τα ειδικά κριτήρια βάσει των οποίων γίνεται η επιλογή του καθορίζονται αντίστοιχα από το εθνικό ή το κοινοτικό δίκαιο».
- Σύµφωνα µε το άρθρο 4 του ν. 2472/1997 τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόµιµης επεξεργασίας πρέπει : «α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεµιτό και νόµιµο για καθορισµένους, σαφείς και νόµιµους σκοπούς και να υφίστανται θεµιτή και νόµιµη επεξεργασία ενόψει των σκοπών αυτών. β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας. γ) Να είναι ακριβή και, εφόσον χρειάζεται, να υποβάλλονται σε ενηµέρωση. δ) Να διατηρούνται σε µορφή που να επιτρέπει τον προσδιορισµό της ταυτότητας των υποκειµένων τους µόνο κατά τη διάρκεια της περιόδου που απαιτείται, κατά την κρίση της Αρχής, για την πραγµατοποίηση των σκοπών της συλλογής τους και της επεξεργασίας τους...»
- Σύµφωνα µε το άρθρ. 5 του ν. 2472/1997 επεξεργασία δεδοµένων επιτρέπεται µόνο όταν το υποκείµενο έχει δώσει τη συγκατάθεση του. Η επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων χωρίς τη συγκατάθεση των υποκειµένων τους, είναι κατ' εξαίρεση επιτρεπτή, µόνο στην περίπτωση που συντρέχει κάποια από τις εξαιρετικές βάσεις νοµιµότητας της επεξεργασίας της παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου, η οποία ορίζει ότι: «Κατ’ εξαίρεση Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr -9επιτρέπεται η επεξεργασία και χωρίς τη συγκατάθεση, όταν: ... β) Η επεξεργασία είναι αναγκαία για την εκπλήρωση υποχρεώσεως του υπεύθυνου επεξεργασίας, η οποία επιβάλλεται από το νόµο …».
- Σύµφωνα µε το άρθρο 13 του ν. 2472/1997 το υποκείµενο των δεδοµένων έχει δικαίωµα να προβάλλει οποτεδήποτε αντιρρήσεις για την επεξεργασία δεδοµένων που το αφορούν. Οι αντιρρήσεις απευθύνονται εγγράφως στον υπεύθυνο επεξεργασίας και πρέπει να περιέχουν αίτηµα για συγκεκριµένη ενέργεια, όπως διόρθωση, προσωρινή µη χρησιµοποίηση, δέσµευση, µη διαβίβαση ή διαγραφή. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας έχει την υποχρέωση να απαντήσει εγγράφως επί των αντιρρήσεων µέσα σε αποκλειστική προθεσµία δεκαπέντε
(15)ηµερών. Στην απάντησή του οφείλει να ενηµερώσει το υποκείµενο για τις ενέργειες στις οποίες προέβη ή, ενδεχοµένως, για τους λόγους που δεν ικανοποίησε το αίτηµα. Η απάντηση σε περίπτωση απόρριψης των αντιρρήσεων πρέπει να κοινοποιείται και στην Αρχή. Εάν ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεν απαντήσει εκπροθέσµως ή η απάντησή του δεν είναι ικανοποιητική, το υποκείµενο των δεδοµένων έχει δικαίωµα να προσφύγει στην Αρχή και να ζητήσει την εξέταση των αντιρρήσεών του.
- Περαιτέρω, ο ν. 344/1976 περί ληξιαρχικών πράξεων ρυθµίζει τα σχετικά µε τα ληξιαρχικά βιβλία και καταχωρίσεις. Συγκεκριµένα, σύµφωνα µε το άρθρ. 8Α. «
- Στο Υπουργείο Εσωτερικών δηµιουργείται Πληροφοριακό Σύστηµα ∆ιαχείρισης Ληξιαρχικών Πράξεων και τηρείται κεντρική βάση δεδοµένων αυτού. Στο σύστηµα αυτό επιτρέπεται η είσοδος µόνο διαπιστευµένων χρηστών µέσω κωδικών πρόσβασης που αποδίδει η ∆ιεύθυνση Μηχανοργάνωσης και Ηλεκτρονικής Επεξεργασίας Στοιχείων του Υπουργείου Εσωτερικών. Οι διαπιστευµένοι χρήστες εισέρχονται στο πληροφοριακό σύστηµα για να καταχωρούν, αναζητούν, τροποποιούν, επεξεργάζονται, παρακολουθούν και εκτυπώνουν όλες τις ληξιαρχικές πράξεις που εκδίδονται από τα κατά τόπους αρµόδια ληξιαρχεία της χώρας.
- Η ∆ιεύθυνση Αστικής και ∆ηµοτικής Κατάστασης του Υπουργείου Εσωτερικών διασφαλίζει την παροχή και διαχείριση των στοιχείων που απαιτούνται για τη λειτουργία και συνεχή ενηµέρωση της κεντρικής βάσης δεδοµένων της προηγουµένης παραγράφου. Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr -
- Η Γενική Γραµµατεία Πληροφοριακών Συστηµάτων, οι υπηρεσίες Ποινικού Μητρώου του Υπουργείου ∆ικαιοσύνης, ∆ιαφάνειας και Ανθρωπίνων ∆ικαιωµάτων, η ανώνυµη εταιρεία «Ηλεκτρονική ∆ιακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης Ανώνυµη Εταιρεία» (Η.∆Ι.Κ.Α. Α.Ε.), η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛ.ΣΤΑΤ.), ο Εθνικός Οργανισµός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ), καθώς και κάθε άλλος διαπιστευµένος φορέας αντλούν αυτοµατοποιηµένα από τη κεντρική βάση δεδοµένων ληξιαρχικά στοιχεία πολιτών αποκλειστικά για την άσκηση των αρµοδιοτήτων τους. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών µπορεί να καθορίζονται και άλλοι διαπιστευµένοι φορείς που αντλούν στοιχεία από την κεντρική βάση δεδοµένων της παραγράφου
- Οι ληξιαρχικές πράξεις τυπώνονται αποκλειστικά από το Πληροφοριακό Σύστηµα ∆ιαχείρισης Ληξιαρχικών Πράξεων και φέρουν χαρακτηριστικό ασφαλείας που παράγεται αυτόµατα από το πληροφοριακό σύστηµα». Στο άρθρ. 14 του ιδίου νόµου ορίζεται ότι «Μεταβολές που επέρχονται στην κατάσταση του φυσικού προσώπου µετά τη σύνταξη των ληξιαρχικών πράξεων λόγω νοµιµοποίησης, αναγνώρισης, αποκήρυξης, αµφισβήτησης, προσβολής της πατρότητας, υιοθεσίας τέκνου και λύσης αυτής, λύσης ή ακύρωσης γάµου, λύσης του συµφώνου συµβίωσης, προσθήκης ή µεταβολής ονόµατος, επωνύµου, ιθαγένειας, θρησκεύµατος ή «διόρθωσης φύλου» και καταχωρίζονται στο πεδίο του πληροφοριακού συστήµατος του άρθρου 8Α που φέρει την ένδειξη "Μεταβολές" εντός µηνός από τότε που έλαβαν χώρα µε την προσκόµιση της σχετικής διοικητικής πράξης ή πιστοποιητικού περί του αµετακλήτου της σχετικής δικαστικής απόφασης».
- Στην προκειµένη περίπτωση ο προσφεύγων υπέβαλε αίτηση στον υπεύθυνο επεξεργασίας, ήτοι, στη ∆/νση Αστικής και ∆ηµοτικής Κατάστασης του Υπουργείου Εσωτερικών µε την οποία ρητά ζητούσε την «εκτέλεση της υπουργικής απόφασης η οποία έκανε δεκτή την προσφυγή του κατά της απόφασης της Αποκεντρωµένης ∆ιοίκησης…ώστε να αναβιώσει η ληξιαρχική πράξη γέννησης του Α» σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 14 του ν. 344/
- Στην αίτηση αυτή αποδίδει ο αιτών επιπλέον τον χαρακτηρισµό της έγγραφης αντίρρησης του άρθρου 13 του ν. 2472/1997 προκειµένου να επικαιροποιηθούν τα δεδοµένα που τον αφορούν, αν και από το περιεχόµενό της δεν προκύπτει η άσκηση του Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr -11εν λόγω δικαιώµατος αντίρρησης, το οποίο ναι µεν δεν χρειάζεται να ασκείται µε πανηγυρικό τρόπο, αλλά πρέπει να περιλαµβάνει συγκεκριµένο αίτηµα, όπως π.χ. διόρθωσης των δεδοµένων. Ο προσφεύγων ζητά από την Αρχή να διατάξει τη ∆/νση Αστικής και ∆ηµοτικής Κατάστασης του Υπουργείου Εσωτερικών να επικαιροποιήσει τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα του που τηρούνται στο αρχείο του Ληξιαρχείου κατά τα ανωτέρω και εποµένως ζητά από την Αρχή να διατάξει την εκτέλεση της εν λόγω Υπουργικής Απόφασης. Από τις διατάξεις της κείµενης νοµοθεσίας για την προστασία των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα και ιδίως από τις διατάξεις του ν. 2472/1997 προκύπτει ότι η Αρχή δεν έχει αρµοδιότητα να διατάξει την εκτέλεση Υπουργικής Απόφασης. Επιπλέον, καθίσταται προφανές ότι το αντικείµενο της παρούσας προσφυγής υπερβαίνει τα όρια της νοµοθεσίας περί προστασίας των προσωπικών δεδοµένων. Ειδικότερα, µολονότι υφίσταται σχετική κρίση της ∆ιοίκησης υπό τη µορφή της Απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών, µε την οποία ακυρώνονται οι προηγούµενες αποφάσεις της ∆ιοίκησης για ανάκληση της ιθαγένειας του προσφεύγοντος, το γεγονός ότι η αρµόδια υπηρεσία, η οποία υπόκειται στο Υπουργείο Εσωτερικών αµφισβητεί τη νοµιµότητα της αρχικής ληξιαρχικής πράξης, πολλώ δε µάλλον αµφισβητεί την ίδια τη ληξιαρχική πράξη γέννησης, η οποία µάλιστα φέρει την επικεφαλίδα «ληξιαρχική πράξη αναγνώρισης» αντί του ορθού «έκθεση αναγνώρισης», υποστηρίζοντας περαιτέρω, ότι ο αριθµός πρωτοκόλλου του αντιγράφου της σχετικής ληξιαρχικής πράξης που επισυνάπτει ο Α στην προσφυγή του δεν αντιστοιχεί στο σύστηµα πρωτοκόλλησης της υπηρεσίας πέραν του ότι έχει ως επικεφαλίδα «ληξιαρχική πράξη γέννησης», καθιστά σαφές ότι τα ζητήµατα τα οποία ανακύπτουν, υπερβαίνουν τα όρια της προστασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα και της κρίσης στην οποία νοµίµως δύναται να προβεί η Αρχή. Ενισχυτικό της κρίσης της Αρχής περί αναρµοδιότητάς της συνιστά το γεγονός ότι, όπως προκύπτει από την Απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών µε την οποία έγινε δεκτή η προσφυγή του αιτούντος «η υπόθεση παραπέµφθηκε ενώπιον της ∆ικαιοσύνης, προκειµένου να διερευνηθεί η τυχόν τέλεση αξιόποινων πράξεων της πλαστογραφίας πιστοποιητικού και της υφαρπαγής ψευδούς βεβαίωσης εκ µέρους του Γ», γεγονός στο Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr -12οποίο αναφέρεται και ο προσφεύγων στο υπόµνηµα του, επισηµαίνοντας ότι ισχύει το τεκµήριο της αθωότητας καθώς δεν έχει εκδοθεί σχετική δικαστική απόφαση, ούτε «αποδέχεται τις κατηγορίες περί παράνοµης αρχικής καταχώρισης της ληξιαρχικής πράξης του». Τέλος, η κρίση της Αρχής περί αναρµοδιότητάς της ενισχύεται από τους ισχυρισµούς της ∆/νσης Αστικής και ∆ηµοτικής Κατάστασης: α) περί αναρµοδιότητας του Ειδικού Ληξιαρχείου να µεταγράφει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου αναγνωρισθέντος προ της συµπλήρωσης του 21ου έτους από Έλληνα, καθώς και την αµφισβήτηση του ισχυρισµού του προσφεύγοντος ότι η καταχώριση στο Ειδικό Ληξιαρχείο πραγµατοποιήθηκε κατόπιν διαπίστωσης της ελληνικής ιθαγένειας, β) περί αµφισβήτησης του κύρους της απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών λόγω της µη δηµοσίευσής της στην Εφηµερίδα της Κυβέρνησης.
- Περαιτέρω, η Αρχή µε τις µε αριθµ. πρωτ. 1200/24.05.2004 και 1201/24.05.2004 πράξεις της είχε ασχοληθεί µε όµοιο ζήτηµα που αφορούσε την ακρίβεια των δεδοµένων που περιέχονταν σε ληξιαρχικές πράξεις κατά το άρθρ. 4 παρ. 1 του ν. 2472/1997, κρίνοντας ότι, αφενός, αποτελεί συναφή υποχρέωση του υπευθύνου επεξεργασίας να τηρεί τις υποχρεώσεις του άρθρου αυτού, αφετέρου, ότι αν διατηρούνται αµφιβολίες και εξ αυτού του λόγου ο υπεύθυνος επεξεργασίας αρνείται να προβεί σε διόρθωση, οφείλει κατά ανάλογη εφαρµογή της διάταξης του άρθρου 791 ΚΠολ∆ να σηµειώσει περιληπτικά στο σχετικό βιβλίο την άρνηση και τους λόγους. Η δε εκκρεµότητα που δηµιουργείται µε την άρνηση αίρεται µε απόφαση του δικαστηρίου στην περιφέρεια του οποίου εδρεύει το Ληξιαρχείο, µε αίτηση οποιουδήποτε έχει έννοµο συµφέρον. Για όλους τους παραπάνω λόγους, η Αρχή στερείται αρµοδιότητας να κρίνει επί της εν λόγω προσφυγής, καθώς σε αντίθετη περίπτωση θα ενασχολείτο µε επίλυση ζητηµάτων αστικού, διοικητικού και ποινικού δικαιοδοτικού χαρακτήρα. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr -13Η Αρχή απορρίπτει τη προσφυγή του Α λόγω αναρµοδιότητας. Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η Γραµµατέας Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr