Δικαστική χρήση εικόνων από σύστημα βιντεοεπιτήρησης εγκατεστημένου σε οικία- Αναρμοδιότητα της Αρχής λόγω μη ταυτοποίησης των εικονιζόμενων προσώπων

Αθήνα, 30-01-2015 Αριθ. Πρωτ. Γ/ΕΞ/578/30-01-2015 ΑΡΧΗ ΠΡΟ ΤΑ ΙΑ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟ ΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΠΟΦΑΣΗ Α . 12 / 2015 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε µετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε σύνθεση Τµήµατος στην έδρα της την 14-01-2015 και ώρα 10:00, σε συνέχεια της από 07-01-2015 συνεδρίασης, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Γεώργιος Μπατζαλέξης, Αναπληρωτής Πρόεδρος, κωλυοµένου του Προέδρου της Αρχής Πέτρου Χριστόφορου, και τα αναπληρωµατικά µέλη της Αρχής πύρος Βλαχόπουλος, Γρηγόρης Λαζαράκος, ως εισηγητής, και Χαράλαµπος Ανθόπουλος, σε αντικατάσταση των τακτικών µελών Λεωνίδα Κοτσαλή, Αναστάσιου – Ιωάννη Μεταξά και ∆ηµητρίου Μπριόλα, οι οποίοι αν και εκλήθησαν νοµίµως εγγράφως δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. την συνεδρίαση παρέστησαν, χωρίς δικαίωµα ψήφου, ο Γ. Ρουσόπουλος και η Θ. Τουτζιαράκη, ειδικοί επιστήµονες - ελεγκτές, ως βοηθοί εισηγητή, οι οποίοι αποχώρησαν µετά τη συζήτηση και πριν τη διάσκεψη και λήψη της απόφασης, και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών και οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Με την υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /5104/27-08-2014 αίτησή του, ο Α ζητά την άδεια της Αρχής, σύµφωνα µε το άρθρο 7 παρ. 2 στοιχ. γ΄ του ν. 2472/1997, προκειµένου να του επιτραπεί να προσκοµίσει ενώπιον δικαστηρίου συγκεκριµένο αποδεικτικό υλικό που έχει καταγραφεί µέσω συστήµατος βιντεοεπιτήρησης εγκατεστηµένο στην οικία του στην περιοχή χ. Ειδικότερα, ο αιτών αναφέρει ότι το υλικό αυτό, το οποίο αποτελείται από 15 συνολικά ψηφιακές φωτογραφίες και συνοδεύεται από έκθεση τεχνικού συµβούλου, περιέχει ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα σχετικά µε την, κατά τους ισχυρισµούς του, εξωσυζυγική - ερωτική ζωή της εν διαστάσει συζύγου του, καθώς απεικονίζονται σχετικές δραστηριότητες που έλαβαν χώρα εντός της οικογενειακής τους στέγης. 1 Ως εκ τούτου, ο αιτών δηλώνει ότι επιθυµεί να χρησιµοποιήσει το ως άνω υλικό στο πλαίσιο εκκρεµούς δικαστικής διαµάχης µε την εν διαστάσει σύζυγό του µε σκοπό την αναγνώριση, άσκηση και υπεράσπιση των δικαιωµάτων της ανήλικης κόρης τους και των δικών του. Επισηµαίνει δε ο αιτών ότι η εν διαστάσει σύζυγός του αρνείται να δώσει τη συγκατάθεσή της για την προσκόµισή του ως άνω αποδεικτικού υλικού ενώπιον δικαστηρίου µε την αιτιολογία ότι αµφισβητεί τη γνησιότητά του. Περαιτέρω, ο αιτών αναφέρει ότι η εν διαστάσει σύζυγός του υπέβαλε έγκληση, δυνάµει της οποίας έχει ασκηθεί σε βάρος του ποινική δίωξη για συκοφαντική δυσφήµηση, καθώς, κατά τους ισχυρισµούς της, κατά τη συνεδρίαση της …/.../2012 του Μονοµελούς Πρωτοδικείου περιοχής χ (ασφαλιστικά µέτρα σχετικά µε την επιµέλεια της ανήλικης κόρης τους) ο αιτών ισχυρίστηκε ότι την …. η εν διαστάσει σύζυγός του είχε ερωτική συνεύρεση µε δυο άνδρες εντός της οικογενειακής τους στέγης, εκµεταλλευόµενη το γεγονός ότι ο αιτών για επαγγελµατικούς λόγους ευρισκόταν εκτός περιοχής χ, ενώ η ανήλικη κόρη τους, ηλικίας τότε … ετών, κοιµόταν στο δωµάτιό της στον πρώτο όροφο της ως άνω οικίας τους. Τέλος, ο αιτών αναφέρει ότι η εν διαστάσει σύζυγός του άσκησε εναντίον του αγωγή για το ίδιο θέµα, µε αίτηµα να υποχρεωθεί να της καταβάλει συγκεκριµένο ποσό ως χρηµατική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που της προκάλεσε µε την αδικοπρακτική, κατά τους ισχυρισµούς της, συµπεριφορά που επέδειξε εις βάρος της κατά την ως άνω συνεδρίαση του Μονοµελούς Πρωτοδικείου περιοχής χ. Η Αρχή, µετά από εξέταση όλων των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισηγητή και τους βοηθούς εισηγητές, οι οποίοι στη συνέχεια αποχώρησαν, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ

1. ύµφωνα µε το άρθρο 2 στοιχ. α΄ του ν. 2472/1997 και τις αιτιολογικές σκέψεις 14-17 στο προοίµιο της Οδηγίας 95/46/ΕΚ, τα δεδοµένα ήχου και εικόνας, εφόσον αναφέρονται σε πρόσωπα, συνιστούν δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα (βλ. και την υπ’ αριθµ. 4 αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 1/2011 της Αρχής για την επεξεργασία δεδοµένων µέσω συστηµάτων βιντεοεπιτήρησης για το σκοπό της προστασίας προσώπων και αγαθών). Περαιτέρω, σύµφωνα µε το άρθρο 2 στοιχ. β΄ του ν. 2472/1997 ως «ευαίσθητα δεδοµένα» νοούνται, µεταξύ άλλων, τα δεδοµένα που αφορούν στην ερωτική ζωή, ενώ, σύµφωνα µε το στοιχ. γ΄ του ίδιου άρθρου, ως «υποκεί ενο των δεδο ένων» νοείται «το φυσικό πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδο ένα, και του οποίου η ταυτότητα είναι γνωστή ή πορεί να εξακριβωθεί, δηλαδή πορεί να προσδιορισθεί α έσως ή ε έσως, ιδίως βάσει αριθ ού ταυτότητας ή βάσει ενός η περισσότερων συγκεκρι ένων στοιχείων 2 που χαρακτηρίζουν την υπόστασή του από άποψη φυσική, βιολογική, ψυχική, οικονο ική, πολιτιστική, πολιτική ή κοινωνική.». Ακολούθως, η αποθήκευση και διαβίβαση εικόνας προσώπου, η οποία συλλέγεται από σύστηµα βιντεοεπιτήρησης, που λειτουργεί µόνιµα, συνεχώς ή κατά τακτά χρονικά διαστήµατα, σε κλειστό ή ανοικτό χώρο συγκέντρωσης ή διέλευσης προσώπων συνιστά επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, και µάλιστα εν όλω ή εν µέρει αυτοµατοποιηµένη κατά την έννοια των άρθρων 2 στοιχ. δ' και 3 παρ. 1 του ν. 2472/1997 (βλ. και την υπ’ αριθµ. 4 αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 1/2011 της Αρχής, καθώς και ∆ΕΕ C-212/13 της 11ης ∆εκεµβρίου 2014, σκέψη 24). Επιπρόσθετα, σύµφωνα µε το άρθρο 3 παρ. 2 στοιχ. α΄ του ν. 2472/1997, οι διατάξεις του νόµου αυτού δεν εφαρµόζονται στην επεξεργασία δεδοµένων που πραγµατοποιείται από φυσικό πρόσωπο για την άσκηση δραστηριοτήτων αποκλειστικά προσωπικών ή οικιακών. Ειδικά δε αναφορικά µε τα συστήµατα βιντεοεπιτήρησης, η Αρχή έχει κρίνει ότι «Ως αποκλειστικά προσωπική ή οικιακή δραστηριότητα νοείται εκείνη που αναφέρεται στο ιδιωτικό πεδίο δράσης ενός προσώπου ή ιας οικογένειας, δηλαδή εκείνη που δεν ε πίπτει στην επαγγελ ατική ή/και ε πορική του δραστηριότητα και δεν έχει ως σκοπό ή ως αποτέλεσ α τη συστη ατική διαβίβαση ή τη διάδοση δεδο ένων σε τρίτους όπως συ βαίνει όταν γίνεται ανάρτηση στο διαδίκτυο ή δη οσίευση σε εφη ερίδες του συλλεγέντος οπτικοακουστικού υλικού. ∆εν θεωρείται αποκλειστικά προσωπική ή οικιακή δραστηριότητα η λήψη και επεξεργασία εικόνας ή και ήχου ε σύστη α βιντεοεπιτήρησης που είναι εγκατεστη ένο σε ιδιωτική οικία, όταν το πεδίο ελέγχου της κά ερας περιλα βάνει εξωτερικούς δη όσιους ή κοινόχρηστους χώρους.» (βλ. άρθρο 3 παρ. 2 στοιχ. β΄ της Οδηγίας 1/2011 της Αρχής, καθώς και ∆ΕΕ C-212/13, απόφαση της 11ης ∆εκεµβρίου 2014, σκέψεις 29-33). Ακολούθως, στο άρθρο 4 του ίδιου νόµου ορίζονται οι βασικές αρχές της επεξεργασίας, ενώ στα άρθρα 5 και 7 ορίζονται οι επιµέρους προϋποθέσεις για τη νοµιµότητα επεξεργασίας απλών και ευαίσθητων δεδοµένων.
2. Εν προκειµένω, από την θεώρηση των συνηµµένων στην αίτηση εικόνων (ψηφιακών απεικονίσεων), την γνησιότητα των οποίων αµφισβητεί, όπως λέχθηκε, η εν διαστάσει σύζυγος του αιτούντος, η οποία βεβαίως αρνείται ότι απεικονίζεται σ αυτές, δεν µπορεί να προσδιορισθεί, αµέσως ή εµµέσως, η ταυτότητα των προσώπων, τα οποία εκεί απεικονίζονται . υγκεκριµένα, στις επισυναπτόµενες στην αίτηση εικόνες, τις οποίες επικαλείται ο αιτών για να ενισχύσει τον ισχυρισµό ότι περιέχουν ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα που αναφέρονται στην ερωτική ζωή της συζύγου του, διακρίνονται µόνο αµυδρά χαρακτηριστικά ανθρωπίνων σωµάτων και της ενδυµασίας τους, σε ανάλυση, από την οποία δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί η ταυτότητα του σε κάθε µία απεικονιζόµενου φυσικού προσώπου (άρθρο 2 στοιχ. γ΄ σε συνδυασµό µε άρθρο 3 παρ. 1 του ν. 2472/1997). Ως εκ τούτου, το υποβληθέν µε την ως άνω αίτηση αποδεικτικό υλικό δεν εµπίπτει στο 3 πεδίο εφαρµογής του ν. 2472/1997 και, συνεπώς, δεν απαιτείται για την προσκόµισή του ενώπιον δικαστηρίου άδεια της Αρχής κατά τις ως άνω διατάξεις του νόµου αυτού [βλ. και ∆ΕΕ C-212/13, απόφαση της 11ης ∆εκεµβρίου 2014, σκέψη 22, σύµφωνα µε την οποία «… η εικόνα ενός προσώπου την οποία καταγράφει ία κά ερα συνιστά δεδο ένο προσωπικού χαρακτήρα κατά την έννοια της ως άνω διατάξεως (εν. του άρθρου 2 στοιχ. α΄ της Οδηγίας 95/46/ΕΚ, αντίστοιχου του άρθρου 2 στοιχ. α΄ του ν. 2472/1997) στον βα µό που παρέχει τη δυνατότητα ταυτοποιήσεως του συγκεκριµένου προσώπου.»]. Ενόψει τούτου δεν γεννάται ζήτηµα προορισµού του αποδεικτικού αυτού υλικού για οικιακή ή µη χρήση επί της οποίας, όπως λέχθηκε, δεν τυγχάνουν εφαρµογής οι διατάξεις του ν. 2472/
3. Η έκθεση του τεχνικού συµβούλου του αιτούντος, την οποία αυτός επισυνάπτει στην αίτηση και επικαλείται ότι επιβεβαιώνει τον ισχυρισµό του ότι οι φωτογραφίες περιέχουν ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα της συζύγου, κατά την ανωτέρω έννοια, που αναφέρονται στην ερωτική ζωή (συνεύρεσή της µε άλλον άνδρα εντός της οικίας των) δεν µπορεί να εκτιµηθεί από την Αρχή ούτε να συναχθούν εξ αυτής συµπεράσµατα επιβεβαιώνοντα ή απορρίπτοντα τον ισχυρισµό του περί του ότι οι εικόνες περιέχουν τα ως άνω ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα. Εναπόκειται δε στο ∆ικαστήριο, ενώπιον του οποίου εκκρεµούν οι ανωτέρω υποθέσεις, να κρίνει την αποδεικτική αξία του υλικού αυτού κατά την αποδεικτική διαδικασία, εφόσον αυτό προσκοµισθεί, χωρίς, όπως λέχθηκε, να απαιτείται προς τούτο άδεια της Αρχής. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, δεν απαιτείται άδεια της Αρχής για την προσκόµιση του αποδεικτικού αυτού υλικού ενώπιον δικαστηρίου. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή κρίνει ότι δεν απαιτείται η προηγούµενη λήψη άδειας για την προσκόµιση του υπό κρίση καταγεγραµµένου µέσω συστήµατος βιντεοεπιτήρησης αποδεικτικού υλικού ενώπιον δικαστηρίου, καθώς η συγκεκριµένη επεξεργασία δεν εµπίπτει στο πεδίο εφαρµογής του ν. 2472/1997, σύµφωνα µε όσα εκτίθενται αναλυτικά στο σκεπτικό της παρούσας. Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η Γραµµατέας Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου 4