Ενημέρωση οφειλετών για ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις. Υποχρέωση των ΕΕΟ για καταγραφή των στοιχείων και του περιεχομένου της τηλεφωνικής επικοινωνίας προς

Αθήνα, 14-07-2016 Αριθ. Πρωτ. Γ/ΕΞ/4439/14-07-2016 ΑΡΧΗ ΠΡΟ ΤΑ ΙΑ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟ ΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΠΟΦΑΣΗ Α . 53 / 2016 Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα, συνήλθε, µετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρίαση στην έδρα της την 21-06-2016 και ώρα 10:00, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας, κατόπιν της µε αριθ. 26/2016 Αποφάσεώς της (σε σύνθεση Τµήµατος) παραποµπής της υπόθεσης στην Ολοµέλεια. Παρέστησαν ο Πρόεδρος, Π. Χριστόφορος και τα τακτικά µέλη Λ. Κοτσαλής, Α. - Ι. Μεταξάς, ∆. Μπριόλας, Α. υµβώνης, και το αναπληρωµατικό µέλος Γ. Λαζαράκος, ως εισηγητής. τη συνεδρίαση, αν και κλήθηκαν νοµίµως και εγγράφως, δεν προσήλθαν λόγω κωλύµατος τα τακτικά µέλη Κ. Χριστοδούλου και Π. Τσαντίλας. την συνεδρίαση παρέστησαν, επίσης, µε εντολή του Προέδρου, χωρίς δικαίωµα ψήφου, η Ε. - Ι. Τσακιρίδου, ειδική επιστήµονας - ελέγκτρια, ως βοηθός εισηγήτρια, η οποία αποχώρησε µετά τη συζήτηση και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη αποφάσεως, και η Ε. Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών και οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Με το µε αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙ /5511/26-10-2015 έγγραφό της (όπως αυτό συµπληρώθηκε), η ανώνυµη εταιρεία µε την επωνυµία «ΜΕΛΛΟΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩ Η ΟΦΕΙΛΕΤΩΝ» (στο εξής «Μέλλον») υποβάλει αίτηση θεραπείας, µε αίτηµα τροποποίησης του εδαφίου 2 της µε αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞ/1325-1/12-07-2013 πράξης της Αρχής. υγκεκριµένα, η εταιρεία «Μέλλον» είναι εταιρεία ενηµέρωσης οφειλετών για ληξιπρόθεσµες απαιτήσεις (στο εξής ΕΕΟ), καταχωρηµένη στο Μητρώο που τηρεί η Γενική Γραµµατεία Εµπορίου & Προστασίας Καταναλωτή (στο εξής ΓΓΕΠΚ) του Υπουργείου 2 Οικονοµίας, Ανάπτυξης & Τουρισµού (πρώην Γενική Γραµµατεία Καταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυξης), σύµφωνα µε τα οριζόµενα στο ν. 3758/2009, όπως ισχύει. ε συνέχεια της µε αριθ. πρωτ. … επιστολής της (τότε) Γενικής Γραµµατείας Καταναλωτή, µε θέµα: «Όχληση α ό Εταιρείες Ενηµέρωσης Οφειλετών», η εταιρεία «Μέλλον» απέστειλε το µε αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙ /1689/07-03-2013 ερώτηµα προς την Αρχή, προκειµένου, µεταξύ των άλλων, να κριθεί εάν, στην περίπτωση που στην τηλεφωνική κλήση από ΕΕΟ προς τον οφειλέτη απαντά τρίτο πρόσωπο (π.χ. οικείος του οφειλέτη και όχι ο ίδιος), µπορεί και µε ποια νοµική βάση (βάση νοµικής υποχρέωσης του υπευθύνου επεξεργασίας ή κατόπιν συγκατάθεσης του υποκειµένου των δεδοµένων) να καταγράφεται το περιεχόµενο της συνοµιλίας µε το τρίτο πρόσωπο, και σε καταφατική περίπτωση, µε ποιον τρόπο πρέπει να ενηµερώνεται ο τρίτος για την καταγραφή της συνοµιλίας αυτής (η οποία ουσιαστικά αφορά στην αναζήτηση του οφειλέτη), ώστε να µην θίγεται ο οφειλέτης µε την έµµεση αποκάλυψη στο τρίτο πρόσωπο (π.χ. οικείο του, συγγενικό ή φιλικό του πρόσωπο) της ύπαρξης ληξιπρόθεσµης οφειλής του. ε απάντηση, η Αρχή, µε το µε αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞ/1325-1/12-07-2013 απαντητικό της έγγραφο, µε θέµα: «Νοµιµότητα ε εξεργασίας δεδοµένων τρίτων ροσώ ων – µη οφειλετών στο λαίσιο ενηµέρωσης οφειλετών για ληξι ρόθεσµες α αιτήσεις», λαµβάνοντας υπόψη τόσο τα ζητήµατα που έθετε η εταιρεία «Μέλλον» όσο και άλλοι υπεύθυνοι επεξεργασίας (η εταιρεία ενηµέρωσης οφειλετών Teleperformance και η Εθνική Τράπεζα), αλλά και τα αναφερόµενα έγγραφα της Γενικής Γραµµατείας Καταναλωτή, αποφάνθηκε ότι: «Τόσο η υ οχρέωση τήρησης ηλεκτρονικού αρχείου µε τα εξωτερικά στοιχεία κάθε ραγµατο οιηθείσας ε ικοινωνίας (άρθρο 6 αρ. 7 του ν. 3758/2009), όσο και η υ οχρέωση τήρησης αρχείου µε το εριεχόµενο των καταγεγραµµένων συνοµιλιών (άρθρο 8 αρ. 2 σε συνδυασµό µε άρθρο 9 αρ. 6 του ν. 3758/2009) έχουν θεσµοθετηθεί µε σκο ό να καταστεί ρακτικά δυνατός ο έλεγχος της συµµόρφωσης των δανειστών και των εταιριών ενηµέρωσης οφειλετών µε το ισχύον θεσµικό λαίσιο, ό ως ορθά ε ισηµαίνει και η ΓΓΚ (βλ. σχετικά 2 και 3). Η καταγραφή των ως άνω δεδοµένων είναι νόµιµη σύµφωνα µε τις ροαναφερθείσες διατάξεις του ν. 3758/2009, α οτελεί δηλαδή, εκ του νόµου υ οχρέωση, κατά την διατύ ωση του άρθρου 5 αρ. 2 στοιχ. β΄ του ν. 2472/1997». Με βάση τα παραπάνω, αποφάνθηκε θετικά στην υποχρέωση καταγραφής κάθε επικοινωνίας µε τρίτο πρόσωπο - µη οφειλέτη για τον σκοπό ελέγχου από την Γενική Γραµµατεία Καταναλωτή (νυν ΓΓΕΠΚ). Ακολούθως, αναφορικά µε την υποχρέωση ενηµέρωσης για την καταγραφή, η Αρχή αποφάνθηκε ότι: «Ο καλών οφείλει να ενηµερώνε τόσο για την ιδιότητά του (εταιρία ενηµέρωσης ή δανειστής) και τα λοι ά στοιχεία Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr ου 3 ροβλέ ονται στο ν. 3758/2009 όσο και το γεγονός της καταγραφής πρ ν α ό την έναρξη κάθε ε ικοινωνίας από οπο οδήποτε πρόσωπο κα αν απαντηθεί η κλήση, δηλαδή είτε αυτή α αντηθεί α ό τον ίδιο τον οφειλέτη είτε α ό τρίτο ρόσω ο (άρθρα 6 αρ. 2 και 8 αρ. 2 του ν. 3758/2009 σε συνδυασµό µε άρθρο 4 αρ. 3 του ν. 3471/2006, ό ως ερµηνεύεται στην Ετήσια Έκθεση 2006 της Αρχής, σελ. 78) [Παράδε γµα: «Τηλεφωνούµε α ό την εταιρία Χ ή α ό την τρά εζα Ψ και σας ενηµερώνουµε ότι η συνοµιλία µας καταγράφεται για τη διασφάλιση των δικαιωµάτων σας. Θα µ ορούσαµε να µιλήσουµε µε τον κύριο Φ;»]. Η καλούσα εταιρεία οφείλει καταρχάς να βεβαιωθεί για την ταυτότητα του καλούµενου, δηλαδή αν ρόκειται για τον ίδιο τον οφειλέτη ή τρίτο ρόσω ο, και µόνον στην ρώτη ερί τωση να ροβεί σε ενηµέρωση σχετικά µε την οφειλή, ενώ στη δεύτερη ερί τωση θα ρέ ει να διακόψει τη συνοµιλία. Ειδικότερα, στην τελευταία περίπτωση πρέπε να αποκαλύπτοντα στο τρίτο πρόσωπο µόνο όσα στο χεία είνα αναγκαία γ α τον σκοπό της ενηµέρωσής του σχετ κά µε την καταγραφή (άρθρο 4 αρ. 2 στοιχ. β΄ σε συνδυασµό µε άρθρο 11 του ν. 2472/1997 και άρθρο 4 αρ. 3 του ν. 3471/2006) και α αγορεύεται να ανακοινώνονται εραιτέρω στοιχεία σχετικά µε την ίδια την οφειλή ( .χ. ύψος και είδος οφειλής ή ότε αυτή κατέστη ληξι ρόθεσµη)». Η εταιρεία «Μέλλον» διευκρινίζει ότι, σε συµµόρφωση µε τα ανωτέρω, καταγράφει το περιεχόµενο κάθε τηλεφωνικής επικοινωνίας µε τους οφειλέτες ή τρίτους και χορηγεί στη ΓΓΕΠΚ ηλεκτρονικά αντίγραφα των καταγεγραµµένων επικοινωνιών µε τους οφειλέτες ή τρίτους στο πλαίσιο ελέγχου σχετικών καταγγελιών ή αυτεπάγγελτου ελέγχου της από τη ΓΓΕΠΚ. Ωστόσο, θεωρεί ότι, προκειµένου να τηρήσει τις εκ του νόµου υποχρεώσεις ενηµέρωσης οφειλετών, η ορθή πρακτική, την οποία και ακολουθεί, είναι κατά την έναρξη της τηλεφωνικής επικοινωνίας να αναζητά τον οφειλέτη µε το ονοµατεπώνυµό του και σε περίπτωση που απαντά ο οφειλέτης, να προχωρεί στην ενηµέρωση που προβλέπει ο ν. 3758/2009, δηλ. να ακολουθείται το σενάριο ταυτοποίησης του οφειλέτη π ρ ι ν την ενηµέρωσή του για την καταγραφή της κλήσης και το σκοπό της. Αντίθετα, σε περίπτωση που απαντά τρίτο πρόσωπο και ο οφειλέτης δεν είναι διαθέσιµος, ορθή πρακτική, κατά την εταιρεία, την οποία και ακολουθεί, είναι να ολοκληρώνει άµεσα την τηλεφωνική επικοινωνία, χωρίς να ενηµερώσει το τρίτο πρόσωπο για την καταγραφή της συνοµιλίας ή και για οτιδήποτε άλλο (προκειµένου να µην θιγεί ο οφειλέτης σε τρίτους π.χ. στους οικείους του). τη συνέχεια, η ΓΓΕΠΚ µε την µε αριθ. πρωτ. …/…-…-… επιστολή της (που επισυνάπτεται στην αίτηση θεραπείας), καλεί την εταιρεία «Μέλλον» να υποβάλει υπόµνηµα σχετικά µε τις υποθέσεις που αναφέρει, οι οποίες στην συντριπτική πλειοψηφία τους αφορούν το γεγονός Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 4 ότι υπάλληλος της εταιρείας σε κλήση προς οφειλέτες που απαντήθηκαν από τρίτα πρόσωπα «δε συστήθηκε, δεν ανέφερε εκ µέρους οιας εταιρείας καλεί και δεν ενηµέρωσε ότι η κλήση καταγράφεται», θεωρώντας ότι τα παραπάνω συνιστούν παράβαση της κείµενης νοµοθεσίας (άρθρ. 6 παρ. 2 και άρθρ. 8 παρ. 2 του ν. 3758/2009, όπως ισχύει) καθώς και της ως άνω προσβαλλόµενης πράξης της Αρχής. Η ΓΓΕΠΚ, µε την οποία η Αρχή βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία και συνεργασία σχετικά µε τα ανακύπτοντα ζητήµατα από τον έλεγχο της ενηµέρωσης οφειλετών [δεδοµένου ότι η ΓΓΕΠΚ έχει την γενική κατά το ν. 3758/2009 αρµοδιότητα, ενώ η Αρχή έχει την ειδική κατ΄ εξαίρεση αρµοδιότητα σε ορισµένα µόνο θέµατα], αναµένει την εκ νέου κρίση της Αρχής αναφορικά µε το ζήτηµα ύπαρξης (ή µη) υποχρέωσης των ΕΕΟ για καταγραφή του περιεχοµένου της τηλεφωνικής επικοινωνίας µε τρίτους - µη οφειλέτες και για τη σχετική ενηµέρωσή τους. Παράλληλα, προχώρησε στη σύσταση σχετικής Επιτροπής (µε την Υ.Α. 112277/03-11-2015), µε έργο την υποβολή προτάσεων αναµόρφωσης του ν. 3758/2009, προκειµένου να αντιµετωπιστούν οι δυσχέρειες στον έλεγχο που διενεργεί που οφείλονται σε νοµοθετικά κενά ή σηµεία του προαναφερόµενου νόµου που χρήζουν τροποποιήσεως (βλ. έγγραφο της ΓΓΕΠΚ µε θέµα « ρόσκληση για συνάντηση στελεχών ΑΠ∆ΠΧ – Ε ιτρο ής ΓΓΕΠΚ για την αναµόρφωση του Ν. 3758/09», µε αριθ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙ /922/15-022016, µε το οποίο ζητήθηκε η συνδροµή της Αρχής στο έργο της ως άνω Επιτροπής). Η Αρχή, µε την µε αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞ/6344-1/10-12-2015 κλήση σε ακρόαση, κάλεσε την αιτούσα εταιρεία, όπως νοµίµως εκπροσωπείται, να παραστεί στη συνεδρίαση της Αρχής (σε σύνθεση Τµήµατος), την 16-12-2015, για τη συζήτηση της αιτήσεως θεραπείας. Επίσης, η Αρχή, σε ικανοποίηση του µε αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞ/6344/03-12-2015 αιτήµατος ακρόασης που υπέβαλε η εταιρεία «Μέλλον», κοινοποίησε την κλήση σε ακρόαση και στον Ελληνικό ύνδεσµο Εταιρειών Ενηµέρωσης και ∆ιαπραγµάτευσης Απαιτήσεων (στο εξής Ε Ε∆Α), µε την επισήµανση ότι µπορεί επίσης να παρευρεθεί κατά τη συζήτηση της ως άνω αιτήσεως θεραπείας και να παραθέσει τις απόψεις του κλάδου. την προαναφερόµενη συνεδρίαση της Αρχής (σε σύνθεση Τµήµατος) παρέστησαν νοµίµως οι Παπαζαφειρόπουλος Ευστάθιος (µε ΑΜ ∆ Α …) και Καπατσώρη Χαρίκλεια (µε ΑΜ ∆ Α …), πληρεξούσιοι δικηγόροι της εταιρείας «Μέλλον» και ο Ξηρουχάκης τέλιος (µε ΑΜ ∆ Α…), Νοµικός ύµβουλος του Ε Ε∆Α. Κατά τη συνεδρίαση, οι κληθέντες εξέθεσαν προφορικά τις απόψεις τους, οι οποίοι µάλιστα δήλωσαν ότι συντάσσονται µε την εταιρεία «Μέλλον» στο αυτό αίτηµα και στην αυτή επιχειρηµατολογία. Ακολούθως, η εταιρεία «Μέλλον» υπέβαλε, εντός της ταχθείσας Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 5 προθεσµίας, έγγραφο συµπληρωµατικό υπόµνηµα (µε αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙ /6626/18-12-2015). Με το προαναφερθέν συµπληρωµατικό υπόµνηµά της, η εταιρεία «Μέλλον» αναγνωρίζει ότι η πρακτική της να καταγράφει, για τις ανάγκες του ελέγχου της δραστηριότητάς της από την ΓΓΕΠΚ (κατ’ επιταγήν του ν. 3758/2009, όπως τροποποιήθηκε µε τον ν. 4038/2012 και ισχύει), τις τηλεφωνικές συνδιαλέξεις προς τους καλούµενους οφειλέτες, ανεξάρτητα από το ποιος απαντά την κλήση, δηλ. ο οφειλέτης ή τρίτο πρόσωπο, δηµιουργεί το ζήτηµα εάν και µε ποιον τρόπο µπορεί να γίνει η ενηµέρωση του τρίτου προσώπου σχετικά µε την ανωτέρω καταγραφή, ούτως ώστε να µην θίγεται ο οφειλέτης από την, έστω έµµεση, αποκάλυψη στο τρίτο πρόσωπο (ενδεχοµένως συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο του οφειλέτη) του ουσιώδους γεγονότος ότι τον αναζητά εταιρεία ενηµέρωσης οφειλετών για ληξιπρόθεσµη οφειλή του. ∆εδοµένου ότι κατά τη συζήτηση της υποθέσεως ζητήθηκε από τους κληθέντες να διερευνηθεί εάν υπάρχει, πλην της πλήρους ενηµέρωσης του καλούµενου κατά τα αναφερόµενα στην προσβαλλόµενη πράξη της Αρχής, άλλος κατάλληλος τρόπος ενηµέρωσης του τρίτου προσώπου σχετικά µε την ανωτέρω καταγραφή που να είναι ηπιότερος για τον οφειλέτη, εναλλακτικά, για τον λόγο αυτό, η αιτούσα εταιρεία υποβάλλει αίτηµα για άδεια της Αρχής για ενηµέρωση των τρίτων - µη οφειλετών δια του Τύπου, εµµένοντας στον ισχυρισµό ότι η όποια ενηµέρωση αυτών (δηλ. των τρίτων - µη οφειλετών) για το γεγονός και το σκοπό της καταγραφής, αν γίνει κατά την έναρξη της τηλεφωνικής επικοινωνίας παραβιάζει το δικαίωµα στην προστασία προσωπικών δεδοµένων του οφειλέτη, διότι δεν µπορεί να αποφευχθεί η έστω έµµεση αποκάλυψη σε τρίτο κρίσιµων δεδοµένων του (αφού και µε µόνη την αναφορά της επωνυµίας του καλούντος που πραγµατοποιεί την καταγραφή και την αναζήτηση του οφειλέτη για προσωπική του υπόθεση µοιραία αποκαλύπτεται ότι αναζητείται ο οφειλέτης από ΕΕΟ για ληξιπρόθεσµη οφειλή του) καθ’ υπέρβαση της αρχής της αναλογικότητας σε σχέση µε το σκοπό της επικοινωνίας, που είναι η τηλεφωνική ανεύρεση του οφειλέτη. τη συνέχεια, η Αρχή εξέδωσε την µε αριθ. 26/2016 Απόφασή της (σε σύνθεση Τµήµατος), µε την οποία, δεδοµένου ότι τα ζητήµατα, εάν µπορεί να καταγράφεται το περιεχόµενο της τηλεφωνικής συνοµιλίας ΕΕΟ µε τρίτο - µη οφειλέτη, που γίνεται για το σκοπό τηλεφωνικής ανεύρεσης του οφειλέτη, και σε καταφατική περίπτωση µε ποιον τρόπο πρέπει να ενηµερώνεται ο τρίτος - µη οφειλέτης για την καταγραφή της συνοµιλίας (ώστε µην θίγεται ο οφειλέτης), είναι µείζονος σηµασίας, παρέπεµψε την κρινόµενη υπόθεση στο σύνολό της Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 6 στην Ολοµέλεια, προκειµένου να αποφανθεί επί των ανωτέρω ζητηµάτων που αφορούν το πλαίσιο νόµιµης λειτουργίας του κλάδου των ΕΕΟ. Ακολούθως, κατά τη συνεδρίαση της 21-06-2016 (σε σύνθεση Ολοµέλειας) επαναλήφθηκε η ακροαµατική διαδικασία. Κατά την συνεδρίαση αυτή, µε την µε αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞ/3814/1506-2016 κλήση σε ακρόαση, κλήθηκε η αιτούσα εταιρεία «Μέλλον», όπως νοµίµως εκπροσωπείται. Η αυτή κλήση κοινοποιήθηκε και στον Ε Ε∆Α και στην ΓΓΕΠΚ, µε την επισήµανση ότι µπορούν επίσης να παρευρεθούν κατά τη συζήτηση της ως άνω αιτήσεως θεραπείας και να παραθέσουν τις απόψεις του κλάδου και της υπηρεσίας αντίστοιχα. τη συνεδρίαση της Αρχής, την 21-06-2016, παρέστησαν νοµίµως οι Παπαζαφειρόπουλος Ευστάθιος (µε ΑΜ ∆ Α …) και Καπατσώρη Χαρίκλεια (µε ΑΜ ∆ Α …), πληρεξούσιοι δικηγόροι της εταιρείας «Μέλλον» και ο Ξηρουχάκης τέλιος (µε ΑΜ ∆ Α …), Νοµικός ύµβουλος του Ε Ε∆Α, οι οποίοι εξέθεσαν προφορικά διεξοδικά τις απόψεις τους και δήλωσαν ότι δεν υφίσταται ανάγκη υποβολής συµπληρωµατικού εγγράφου υποµνήµατος. Η ΓΓΕΠΚ ενηµέρωσε την Αρχή ότι: «υ ό το ρίσµα της αρακολούθησης της εφαρµογής του ν. 3758/2009, ό ως ισχύει, και συνε ώς της ε ιβολής των κυρώσεων ροβλε όµενων διοικητικών ου εντάσσεται στις αρµοδιότητές µας [της ΓΓΕΠΚ], δεν κρίνεται σκό ιµη η συµµετοχή στελεχών του Τµήµατός µας στην εν λόγω συνεδρίαση» (Γ/ΕΙ /3885/17-06-2016), και για τον λόγο αυτό δεν παρέστη στην ως άνω συνεδρίαση. Η Αρχή, µετά από εξέταση όλων των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισηγητή και την βοηθό εισηγήτρια, η οποία αποχώρησε µετά τη συζήτηση και πριν από τη διάσκεψη για τη λήψη αποφάσεως, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ

1. ύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 24 § 1 του ν. 2690/1999 (Κ∆∆ιαδ): «Αν α ό τις σχετικές διατάξεις δεν ροβλέ εται η δυνατότητα άσκησης της, κατά το ε όµενο άρθρο, ειδικής διοικητικής, ή ενδικοφανούς ροσφυγής, ο ενδιαφερόµενος, για την α οκατάσταση υλικής ή ηθικής βλάβης των εννόµων συµφερόντων του ου ροκαλείται α ό ατοµική διοικητική ράξη µ ορεί, για ο οιονδή οτε λόγο, µε αίτησή του, να ζητήσει, είτε α ό τη διοικητική αρχή η ο οία εξέδωσε την ράξη, την ανάκληση ή την τρο ο οίησή της (αίτηση θερα είας), είτε, α ό την αρχή η ο οία ροΐσταται εκείνης ου εξέδωσε την ράξη, την ακύρωσή της (ιεραρχική ροσφυγή)». Η απλή διοικητική προσφυγή (άρθρο 24) υποβάλλεται από τον διοικούµενο που Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 7 έχει υποστεί υλική ή ηθική βλάβη των εννόµων συµφερόντων του από ατοµική διοικητική πράξη, στην αρχή που εξέδωσε την πράξη (αίτηση θεραπείας) και έχει ως αντικείµενο την ανάκληση ή την τροποποίηση ρητής ατοµικής διοικητικής πράξης (βλ. πηλιωτόπουλος, Εγχειρίδιο ∆ιοικητικού ∆ικαίου 2002, § 251). Ο κατά την παραπάνω διάταξη «ενδιαφερόµενος» δεν είναι απαραίτητο να ήταν εκείνος στον οποίον αφορά η πράξη που ζητάει την ανάκλησή της, αρκεί βεβαίως να τεκµηριώνει το έννοµο συµφέρον του.
2. ∆υνάµει των διατάξεων του ν. 3758/2009 για τις «Εταιρείες Ενηµέρωσης οφειλετών για ληξι ρόθεσµες α αιτήσεις και άλλες διατάξεις», όπως ισχύουν: α. Άρθρο 6 παρ. 2: «Σε κάθε ροφορική ε ικοινωνία µε τον οφειλέτη, οι Εταιρείες έχουν υ οχρέωση να διαθέτουν εµφανή τον αριθµό ροέλευσης κλήσης, να αρέχουν λήρη και σαφή Ενηµέρωση στους οφε λέτες, τόσο για το ονοµατε ώνυµο του καλούντος υ αλλήλου και την ιδιότητά του, όσο και για τον αριθµό Μητρώου της Εταιρείας κατά την έννοια του άρθρου 7 και το σκο ό της ε ικοινωνίας τους. … Α αγορεύεται στις Εταιρείες να αντι οιούνται µε ο οιονδή οτε τρό ο κατά την ε ικοινωνία τους µε τους οφειλέτες την ε ωνυµία ή το διακριτικό τίτλο των δανειστών - εντολέων τους». β. Άρθρο 6 παρ. 7: «Οι Εταιρείες τηρούν ηλεκτρονικό αρχείο στο ο οίο καταγράφονται τα στοιχεία όλων των τηλεφωνικών ε ικοινωνιών προς τον οφειλέτη, και ειδικότερα η ηµεροµηνία, η ώρα και η οφειλή για την ο οία έγινε η ε ικοινωνία. Κατά την έναρξη της ε ικοινωνίας ο οφε λέτης ενηµερώνετα για την καταγραφή των ανωτέρω στοιχείων και τη διάρκεια τήρησής τους. Τα στοιχεία αυτά καταστρέφονται µετά την άροδο ενός έτους α ό την τελευταία ε ικοινωνία, εκτός αν αιτηθεί τη διατήρησή τους ο οφειλέτης για τα στοιχεία ου τον αφορούν ή η Γενική Γραµµατεία Καταναλωτή για τον έλεγχο της τήρησης των διατάξεων του αρόντος νόµου. Τα ανωτέρω στοιχεία α αγορεύεται να χρησιµο οιηθούν για ο οιονδή οτε σκο ό έραν του ελέγχου της εκτέλεσης της σύµβασης α ό τον δανειστή, της τήρησης των διατάξεων του αρόντος νόµου και της υ εράσ ισης δικαιώµατος των Εταιρειών ενώ ιον των δικαστηρίων. Οι Εταιρείες οφείλουν να αρέχουν, µετά α ό αίτηση του οφε λέτη ή µετά α ό αίτηµα της Γενικής Γραµµατείας Καταναλωτή για την άσκηση των αρµοδιοτήτων της, εντός δέκα ηµερών και χωρίς ε ιβάρυνση αντίγραφο µε τα στοιχεία των τηλεφωνικών ε ικοινωνιών ου αφορούν στο συγκεκρ µένο οφε λέτη. ….». γ. Άρθρο 8 παρ. 2: «Οι Εταιρείες καταγράφουν υ οχρεωτικώς το εριεχόµενο κάθε τηλεφωνικής ε ικοινωνίας µε τον οφειλέτη. Το εριεχόµενο της καταγραφής δεν ε ιτρέ εται να χρησιµο οιηθεί σε βάρος του οφειλέτη, δικαστικώς ή εξωδίκως, και διατηρείται α ό τις Εταιρείες υ οχρεωτικώς για ένα έτος α ό την ραγµατο οίηση της ε ικοινωνίας. Με την Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 8 άροδο του έτους η καταγραφή καταστρέφεται εκτός αν τη διατήρησή της αιτηθεί ο οφειλέτης ή µετά α ό καταγγελία αυτού η Γενική Γραµµατεία Καταναλωτή. Κατά την έναρξη της ε ικοινωνίας ενηµερώνετα ο οφε λέτης για την καταγραφή της συνοµιλίας, τη διάρκεια τήρησής της και ότι η καταγραφή γίνεται για τη διασφάλιση των δικών του δικαιωµάτων και µόνο. Οι Εταιρείες υ οχρεούνται να χορηγούν ηλεκτρονικά αντίγραφα των καταγεγραµµένων ε ικοινωνιών µε τους οφειλέτες στον ίδ ο τον οφε λέτη για τα δεδοµένα ου τον αφορούν ή στη Γενική Γραµµατεία Καταναλωτή στο λαίσιο του ελέγχου σχετικών καταγγελιών ή αυτε άγγελτου ελέγχου των Εταιρειών µέσα σε δέκα ηµέρες α ό τότε ου θα τους ζητηθεί. …».
3. ύµφωνα µε το άρθρο 4 παρ. 3 του ν. 3471/2006 για την «Προστασία δεδοµένων ροσω ικού χαρακτήρα και της ιδιωτικής ζωής στον τοµέα των ηλεκτρονικών ε ικοινωνιών», όπως ισχύει: «Ε ιτρέ εται η καταγραφή συνδιαλέξεων και των συναφών δεδοµένων κίνησης, όταν ραγµατο οιούνται κατά τη διάρκεια νόµιµης ε αγγελµατικής ρακτικής µε σκο ό την αροχή α οδεικτικών στοιχείων εµ ορικής συναλλαγής ή άλλης ε ικοινωνίας ε αγγελµατικού χαρακτήρα, υ ό την ροϋ όθεση ότι και τα δύο µέρη, µετά α ό ροηγούµενη ενηµέρωση σχετικά µε το σκο ό της καταγραφής, αρέχουν τη συγκατάθεσή τους. ..» (βλ. και τη διάταξη του άρθρου 5 παρ. 2 της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ σε συνδυασµό µε την αιτιολογική σκέψη 23 της ίδιας Οδηγίας).
4. Λαµβάνοντας υπόψη τις κρίσιµες διατάξεις, πρέπει να επισηµανθεί ότι ο ν. 3758/2009 ρυθµίζει το πλαίσιο λειτουργίας των ΕΕΟ και τις ειδικότερες υποχρεώσεις που συνεπάγεται η ενηµέρωση οφειλετών για ληξιπρόθεσµες απαιτήσεις τόσο για τις ως άνω εταιρείες όσο και για τους δανειστές. Το ζήτηµα της νοµιµότητας καταγραφής των εξωτερικών στοιχείων και του περιεχοµένου της τηλεφωνικής επικοινωνίας ΕΕΟ µε τρίτα πρόσωπα - µη οφειλέτες, για τον σκοπό ελέγχου της επικοινωνίας αυτής από τη ΓΓΕΠΚ, θα πρέπει να επιλυθεί µε τις ειδικότερες διατάξεις του ν. 3758/2009 και όχι µε τη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 3 τον ν. 3471/2006 (µε την οποία επιτρέπεται η καταγραφή των εξωτερικών στοιχείων και του περιεχοµένου τηλεφωνικής συνοµιλίας για τον σκοπό απόδειξης εµπορικής συναλλαγής). Επισηµαίνεται, επίσης, ότι ο ν. 3758/2009 έχει ρητή πρόβλεψη για την καταγραφή των στοιχείων όλων των τηλεφωνικών επικοινωνιών προς τον οφειλέτη (άρθρο 6 παρ. 7). Περαιτέρω, αν και δεν έχει ρητή πρόβλεψη για την καταγραφή του περιεχοµένου της συνοµιλίας µε τρίτους, παρά µόνο µε τον οφειλέτη (βλ. άρθρο 8 παρ. 2), ωστόσο η αληθής έννοια των διατάξεων του ν. 3758/2009, όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν, είναι ότι υφίσταται υποχρέωση καταγραφής όλων των κλήσεων (τόσο των εξωτερικών στοιχείων των Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 9 κλήσεων όσο και του περιεχοµένου των συνδιαλέξεων) προς τον οφειλέτη. Η καταγραφή αυτή αποσκοπεί στην προστασία του οφειλέτη. Αντίθετα, χωρίς την ανωτέρω καταγραφή (υποχρέωση, σύµφωνα µε τις διατάξεις των άρθρων 6 παρ. 7 και 8 παρ. 2 ν. 3758/2009, που προστέθηκαν µε τον ν. 4038/2012, τήρησης δύο αρχείων: α) αρχείου µε τα στοιχεία όλων των τηλεφωνικών επικοινωνιών προς τον οφειλέτη, και β) αρχείου µε τις καταγεγραµµένες συνοµιλίες) δεν µπορεί να ελεγχθεί αποτελεσµατικά η ενηµέρωση οφειλετών για ληξιπρόθεσµες απαιτήσεις από την ΓΓΕΠΚ, έτσι ώστε να µην καταστρατηγούνται οι διατάξεις του ν. 3758/2009, που ορίζουν το περιοριστικό πλαίσιο µέσα στο οποίο πρέπει να γίνεται η επικοινωνία για την ενηµέρωση οφειλετών για τις ληξιπρόθεσµες απαιτήσεις τους. Ακολούθως, επισηµαίνεται ότι ο ν. 3758/2009 ρητώς επιβάλλει την πλήρη και σαφή ενηµέρωση του οφειλέτη (και όχι τρίτου) για τα στοιχεία του καλούντος, την καταγραφή των στοιχείων και του περιεχοµένου της συνοµιλίας, το σκοπό της καταγραφής, το χρόνο τήρησης των ανωτέρω, καθώς και το σκοπό της επικοινωνίας (την αναλυτική ενηµέρωση του οφειλέτη για ληξιπρόθεσµη οφειλή του). Παράλληλα, προβλέπει την απαγόρευση όχλησης ή δυσφήµισης του οφειλέτη στους οικείους του (βλ. άρθρ. 5 περ. 4 και 9) και την προστασία του απορρήτου των προσωπικών δεδοµένων του οφειλέτη και τη µη αποκάλυψή τους (π.χ. της ύπαρξης ληξιπρόθεσµης οφειλής του) σε τρίτους (βλ. άρθρ. 8 παρ. 1).
5. Με βάση τα προαναφερθέντα, η Αρχή οµόφωνα κρίνει ότι οι ΕΕΟ οφείλουν, κατ’ επιταγήν του ν. 3758/2009, όπως τροποποιήθηκε µε τον ν. 4038/2012 και ισχύει, για τον σκοπό ελέγχου της δραστηριότητάς τους από τη ΓΓΕΠΚ, να καταγράφουν όλες ανεξαιρέτως τις τηλεφωνικές κλήσεις (το περιεχόµενο και τα εξωτερικά στοιχεία της επικοινωνίας) προς τους καλούµενους οφειλέτες, ανεξάρτητα από το ποιος απαντά την κλήση, δηλ. ο οφειλέτης ή τρίτο πρόσωπο. Ακολούθως, δηµιουργείται το ζήτηµα της ενηµέρωσης του τρίτου προσώπου σχετικά µε την ανωτέρω καταγραφή, ούτως ώστε να µην θίγεται ο οφειλέτης από την έστω έµµεση αποκάλυψη στο τρίτο πρόσωπο (ενδεχοµένως συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο του οφειλέτη) του ουσιώδους γεγονότος ότι τον αναζητά εταιρεία ενηµέρωσης οφειλετών προφανώς για ληξιπρόθεσµη οφειλή του.
6. υναφώς, επισηµαίνεται ότι πάγια θέση της Αρχής αποτελεί το ότι επιµέρους ειδικότεροι νόµοι (όπως είναι ο ν. 3758/2009) θα πρέπει να ερµηνεύονται υπό το πρίσµα του ατοµικού δικαιώµατος της προστασίας των προσωπικών δεδοµένων (άρθρο 9Α του .) και της οµοίως συνταγµατικά κατοχυρωµένης (άρθρο 25 του .) αρχής της αναλογικότητας υπό την ειδικότερη έκφανση της αναγκαιότητας που αποτελεί και βασική αρχή του δικαίου της Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 10 προστασίας των προσωπικών δεδοµένων. Όσον αφορά την τηλεφωνική επικοινωνία ΕΕΟ µε τρίτο πρόσωπο - µη οφειλέτη, οι ειδικότερες διατάξεις πρέπει να ερµηνευθούν υπό το πρίσµα της αρχής της αναλογικότητας, και δη της ειδικότερης έκφανσης αυτής, της αναγκαιότητας, αλλά και υπό το πρίσµα της αρχής του σκοπού (άρθρο 4 παρ. 1 στοιχ. β΄ του ν. 2472/1997), η οποία, δεδοµένου ότι ο σκοπός στην επικοινωνία µε τον τρίτο είναι η τηλεφωνική ανεύρεση του οφειλέτη, περιορίζει τα δεδοµένα που πρέπει να ανακοινώνονται στο πλαίσιο αποκλειστικά του σκοπού αυτού. Λαµβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, θα πρέπει να γίνει δεκτό ότι η ανακοίνωση σε τρίτο - µη οφειλέτη του συνόλου των στοιχείων που επιβάλλει ο ν. 3758/2009 για την ενηµέρωση του οφειλέτη δεν είναι νόµιµη. Ειδικότερα, η Αρχή κατά πλειοψηφία κρίνει ότι δεν πρέπει να αξιώνεται κατ’ ουσία ίδια αντιµετώπιση και ενηµέρωση δια τηλεφώνου οφειλέτη και τρίτου - µη οφειλέτη, και κατά τούτο το εδάφιο 2 της προσβαλλόµενης πράξης πρέπει να τροποποιηθεί. υγκεκριµένα, πρέπει να γίνει δεκτό ότι καταρχάς η τηλεφωνική επικοινωνία πρέπει να περιορίζεται αυστηρά στην αναζήτηση του οφειλέτη και µέχρι να επιτευχθεί συνοµιλία µε οφειλέτη να µην αποκαλύπτονται σε τρίτους περισσότερα στοιχεία που θίγουν τον οφειλέτη. Εξάλλου, οι ΕΕΟ έχουν υποχρέωση να διαθέτουν εµφανή τον αριθµό προέλευσης της κλήσης (άρθρο 6 παρ. 2 ν. 3758/2009) και, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του Ε Ε∆Α, είναι καταχωρηµένες στους δηµόσιους καταλόγους συνδροµητών, οπότε ο καλούµενος σε κάθε περίπτωση µπορεί, και πρέπει να µπορεί, µε δική του αναζήτηση να πληροφορεί ποιος τον κάλεσε.
7. Περαιτέρω, η Αρχή κατά πλειοψηφία κρίνει ότι πρέπει να γίνει δεκτό το αίτηµα για άδεια της Αρχής για ενηµέρωση των τρίτων - µη οφειλετών δια του Τύπου. υγκεκριµένα, το αίτηµα για παροχή άδειας της Αρχής για ενηµέρωση των τρίτων - µη οφειλετών δια του Τύπου, κατόπιν και της ακρόασης του Ε Ε∆Α που συντάσσεται µε την αιτούσα, µπορεί να νοηθεί και ως αίτηµα του κλάδου/τοµέα δραστηριότητας που ενεργεί την ενηµέρωση οφειλετών για ληξιπρόθεσµες απαιτήσεις κατά τον ν. 3758/2009, και είναι νόµιµο, λαµβάνοντας υπόψη: α) τον ν. 3758/2009, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, β) τη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 3 ν. 3471/2006, όπως ερµηνεύεται από την Αρχή (βλ. Ετήσια Έκθεση 2006, σελ. 78), συγκεκριµένα, «η Αρχή έκρινε ότι ό ου η καταγραφή των συνδιαλέξεων είναι νόµιµη σύµφωνα µε το άρθρο 4 αρ. 3 δεν α αιτείται ροηγούµενη συγκατάθεση και των δύο µερών αλλά ενηµέρωση του µέρους ου δεν έχει την ρωτοβουλία της καταγραφής σύµφωνα µε το άρθρο 11 του Ν. 2472/1997», γ) τη διάταξη του άρθρου 5 παρ. 2 της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ σε συνδυασµό µε την αιτιολογική σκέψη