Επεξεργασία φορολογικών στοιχείων από τον Ενιαίο Δημοσιογραφικό Οργανισμό Επικουρικής Ασφάλιση και Περίθαλψης (ΕΔΟΕΑΠ) των ασφαλισμένων συνταξιούχων τ

Αθήνα, 13-05-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3002/13-05-2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟ ΤΑ ΙΑ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟ ΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 51/2014 Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε, µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, σε τακτική συνεδρίαση στην έδρα της την 31/3/2014, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Πέτρος Χριστόφορος, Πρόεδρος της Αρχής, και τα τακτικά µέλη της Αρχής Λεωνίδας Κοτσαλής, Αναστάσιος–Ιωάννης Μεταξάς, ∆ηµήτριος Μπριόλας, Κων/νος Χριστοδούλου, Αντώνιος υµβώνης και Πέτρος Τσαντίλας ο οποίος είχε οριστεί εισηγητής. τη συνεδρίαση παρέστησαν, επίσης, µε εντολή του Προέδρου, η Καλλιόπη Καρβέλη, Ε.Ε.Π.-∆ικηγόρος ως βοηθός εισηγήτρια, η οποία αποχώρησε µετά τη συζήτηση της υπόθεσης και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του ∆ιοικητικού – Οικονοµικού Τµήµατος της Αρχής, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα ακόλουθα: Με τις υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /7727/3.12.2013, Γ/ΕΙ /63/8.1.2014, Γ/ΕΙ /98/9.1.2014 και Γ/ΕΙ /860/10.2.2014 καταγγελίες τους προς την Αρχή οι δηµοσιογράφοι Α, Β, Γ και ∆, καταγγέλλουν µε την ιδιότητά τους ως ασφαλισµένων µελών και µετόχων του Ε∆ΟΕΑΠ (Ενιαίος ∆ηµοσιογραφικός Οργανισµός Επικουρικής Ασφαλίσεως & Περιθάλψεως) τα εξής: Ως µέλη-µέτοχοι του Ε∆ΟΕΑΠ κλήθηκαν να προσέλθουν στον Ε∆ΟΕΑΠ προκειµένου να απογραφούν ως µέλη συνταξιούχοι. Παρά τη συµπλήρωση απογραφικού δελτίου και την υπογραφή υπεύθυνης δήλωσης ότι δεν παρέχουν εργασία σε άλλο φορέα, τους ζητήθηκε να καταθέσουν εκτός των άλλων δικαιολογητικών και εκκαθαριστικό σηµείωµα του έτους 2013 ή αντίγραφο της κατατεθείσας φορολογικής δηλώσεως σε περίπτωση που ακόµα δεν έχουν λάβει το εκκαθαριστικό, προκειµένου να ολοκληρωθεί η απογραφή. την επιστολή δε που τους απέστειλε ο Ε∆ΟΕΑΠ προς ενηµέρωσή τους προκειµένου να προσέλθουν για να απογραφούν επισηµαινόταν ότι σε περίπτωση που κάποιος συνταξιούχος δεν απογραφεί, θα ανασταλεί η καταβολή της επικούρησης. Οι καταγγέλλοντες προσήλθαν να απογραφούν στον οριζόµενο από τον Ε∆ΟΕΑΠ χρόνο, αλλά επειδή δεν κατέθεσαν αντίγραφο του εκκαθαριστικού τους σηµειώµατος, ο οργανισµός ανέστειλε από τον ∆εκέµβριο του 2013 την καταβολή της µηνιαίας επικούρησής τους. Κατόπιν αυτών, η Αρχή µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/341/20.1.2014 έγγραφό της προς τον Ε∆ΟΕΑΠ, ζήτησε να διευκρινισθεί για ποιους λόγους και βάσει ποιων διατάξεων νόµου ζητήθηκε από τους ασφαλισµένους συνταξιούχους η κατάθεση αντιγράφου του εκκαθαριστικού τους σηµειώµατος προκειµένου να απογραφούν καθώς και αν προβλέπεται ότι σε περίπτωση που δεν θα το υποβάλλουν διακόπτεται η καταβολή της επικούρησής τους. Ακολούθως, ο Ε∆ΟΕΑΠ στο υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /804/7.2.2014 απαντητικό έγγραφό του ανέφερε τα εξής:

1. Ο Ε∆ΟΕΑΠ σύµφωνα µε τις διατάξεις των άρθρων 1 και 2 του ιδρυτικού του νόµου Α.Ν.248/67 και το Καταστατικό του αποτελεί νοµικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και είναι ο φορέας κοινωνικής ασφάλισης των δηµοσιογράφων και υπαλλήλων διαχείρισης και διοίκησης των απασχολουµένων στις ηµερήσιες εφηµερίδες και ραδιοτηλεοπτικά µέσα Αθηνών και Θεσσαλονίκης, σκοπός δε του οργανισµού είναι α) η παροχή µηνιαίας επικούρησης στους ασφαλισµένους β) η παροχή εφάπαξ οικονοµικής ενίσχυσης και γ) η παροχή ιατροφαρµακευτικής και νοσοκοµειακής περίθαλψης στους ασφαλισµένους και συνταξιούχους καθώς στα προστατευόµενα µέλη των οικογενειών τους.
2. Η ∆ιοίκηση του Ε∆ΟΕΑΠ ενεργώντας µε γνώµονα την ικανοποίηση του εννόµου συµφέροντος του Οργανισµού, βάσει του οποίου οφείλει να διασφαλίσει το ασφαλιστικό του κεφάλαιο, προς όφελος όλων των συνταξιούχων αποφάσισε να επικαιροποιήσει το µητρώο των συνταξιούχων του και παράλληλα να ελέγξει τη νοµιµότητα των καταβαλλόµενων επικουρήσεων σε αυτούς, διακόπτοντας κάθε τυχόν παράνοµα 2 καταβαλλόµενη επικουρική σύνταξη, ακολουθώντας τις σχετικές κατευθύνσεις του εποπτεύοντος τον οργανισµό Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας και την αντίστοιχη πρακτική που εφάρµοσαν τα λοιπά ασφαλιστικά Ταµεία, όπως το ΕΤΑΠ-ΜΜΕ και ο Ο.Α.Ε.Ε. Για τον σκοπό αυτό, µεταξύ των δικαιολογητικών που ζητήθηκαν ήταν και το εκκαθαριστικό σηµείωµα του έτους 2013, προκειµένου να διαπιστωθεί εάν υφίσταται υπέρβαση ή όχι των νοµικών προϋποθέσεων απονοµής των συντάξεων.
3. Για την ορθότητα του ελέγχου έπρεπε να γίνει ταυτοποίηση του ΑΜΚΑ και του ΑΦΜ, ώστε να βεβαιώνεται η ταυτότητα του συνταξιούχου στον οποίο καταβάλλεται η σύνταξη, και να ελεγχθεί η νοµιµότητα καταβολής της επικουρικής σύνταξης σε α)συνταξιούχους στους οποίους έχει απονεµηθεί επικουρική σύνταξη και είναι κάτω των 55 ετών, για τους οποίους, σε περίπτωση που έχουν αναλάβει µισθωτή εργασία ή αυτοαπασχολούνται, θα πρέπει να διακοπεί η καταβολή της επικουρικής σύνταξης σύµφωνα µε το άρθρο 63 του Ν. 2676/1999, όπως τροποποιήθηκε µε το άρθρο 16 του Ν. 3863/2010 και µε το άρθρο 42 του Ν. 3996/2011 και β) σε συνταξιούχους, οι οποίοι λαµβάνουν και σύνταξη λόγω θανάτου, ως σύζυγοι, για τους οποίους υφίσταται περιορισµός στην καταβολή της δεύτερης επικουρικής σύνταξης, σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 62 του Ν. 2676/1999 και του άρθρου 13 παρ. 1 του Ν. 3863/
4. Για τις περιπτώσεις αυτές προκρίθηκε να υποβληθεί το εκκαθαριστικό σηµείωµα ως το πλέον πρόσφορο και αποτελεσµατικό µέσο ελέγχου, το οποίο αποσκοπούσε αποκλειστικά και µόνον στην εξυπηρέτηση των ασφαλισµένων του Οργανισµού, ώστε να αποφευχθεί η εκ µέρους τους προσκόµιση πολλών και διαφορετικών δικαιολογητικών από διάφορες υπηρεσίες.
5. Οι συνταξιούχοι ενηµερώθηκαν µε σειρά επιστολών (αρχική, παρατάσεις, εξατοµικευµένες υπενθυµίσεις) για την υποχρέωση αυτοπρόσωπης απογραφής και υποβολής των απαιτούµενων δικαιολογητικών, και µε τις ίδιες αυτές επιστολές γνωστοποιήθηκε προς τους ασφαλισµένους ότι σε περίπτωση µη απογραφής ή ελλιπούς απογραφής, η καταβολή της σύνταξης θα αναστέλλεται προσωρινά και θα επαναχορηγείται άµεσα µε την ολοκλήρωση της απογραφής, πρακτική που ακολούθησαν όλα τα ασφαλιστικά ταµεία που διενήργησαν απογραφή των συνταξιούχων τους 3
6. Όταν πρόκειται να γίνει έλεγχος νοµιµότητας αίρεται το φορολογικό απόρρητο και χωρίς τη συναίνεση του φορολογουµένου. Ειδικότερα, σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 85 του Κώδικα Φορολογίας α) επιτρέπεται η χορήγηση των στοιχείων του Υποσυστήµατος µητρώου φορολογουµένων σε ασφαλιστικά ταµεία µε την υποχρέωση χρησιµοποίησης αυτών αποκλειστικά για τις υπηρεσιακές τους ανάγκες και β) επιτρέπεται σε εξουσιοδοτηµένους υπαλλήλους των φορέων κύριας ασφάλισης να λαµβάνουν τα αναγκαία στοιχεία και πληροφορίες από τους φακέλους που τηρούνται στις ∆.Ο.Υ. για τα εισοδήµατα φορολογουµένων, ασφαλισµένων ή ασφαλιστέων στους εν λόγω φορείς, µε σκοπό τη διευκόλυνση του έργου των οργανισµών στην είσπραξη των νοµοθετηµένων πόρων τους καθώς και στον έλεγχο της νοµιµότητας χορήγησης των παροχών τους.
7. Κατά τον έλεγχο που έχει µέχρι σήµερα διενεργηθεί έχουν διαπιστωθεί περιπτώσεις που η καταβολή των συντάξεων χρήζει περαιτέρω ελέγχου και τέλος,
8. Τα προσωπικά δεδοµένα των ασφαλισµένων τηρούνται σύµφωνα µε τις διατάξεις του Ν. 2472/1997 και σε αυτά έχουν πρόσβαση µόνον εξουσιοδοτηµένοι υπάλληλοι του οργανισµού. Κατόπιν τούτου, η Αρχή µε τις υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/63-1/2014, Γ/ΕΞ/981/2014, Γ/ΕΞ/906/2014, Γ/ΕΞ/908/2014 και Γ/ΕΞ/907/2014 κλήσεις αντίστοιχα κάλεσε τους καταγγέλλοντες Β, Γ, Α και ∆ και τον Ε∆ΟΕΑΠ να παραστούν στη συνεδρίαση της Αρχής την 19.2.2014, προκειµένου να συζητηθούν οι καταγγελίες τους κατά του Ε∆ΟΕΑΠ. Κατά την ακρόαση της 19.2.2014 παρέστησαν οι εκπρόσωποι του Ε∆ΟΕΑΠ Αντώνης Καινούργιος, πληρεξούσιος δικηγόρος, Χ, Γενικός Γραµµατέας και Ψ, Γενικός ∆/ντής, οι καταγγέλλοντες Α, Β, και ∆, καθώς και η πληρεξούσια δικηγόρος των καταγγελλόντων Αντιγόνη Κίσσα. τη συζήτηση επίσης παρέστησαν ως παρεµβαίνοντες υπέρ των καταγγελλόντων δηµοσιογράφων µελών τους η Ένωση υντακτών Ηµερησίων Εφηµερίδων Αθηνών (Ε ΗΕΑ) δια της νοµίµου εκπροσώπου της Ε, και η Πανελλήνια Οµοσπονδία Ενώσεως υντακτών (ΠΟΕ Υ) δια του νοµίµου εκπροσώπου της Ζ. Οι ανωτέρω αφού κατέθεσαν τις απόψεις τους στη συνέχεια υπέβαλαν υποµνήµατα σχετικά µε την υπόθεση. Ειδικότερα, οι καταγγέλλοντες κατά την ανωτέρω ακρόαση της 19.2.2014, αλλά 4 και µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /299/25.2.2014 υπόµνηµά τους και το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /1324/25.2.2014 συµπληρωµατικό υπόµνηµα που κατέθεσε στην Αρχή η καταγγέλλουσα ∆, ανέφεραν ότι η απαίτηση υποβολής αντιγράφου της φορολογικής δήλωσης και εκκαθαριστικού σηµειώµατος προκειµένου να ολοκληρωθεί η απογραφή των ασφαλισµένων στον Ε∆ΟΕΑΠ παραβιάζει τις διατάξεις του Ν. 2472/1997 καθώς α) αντίστοιχη υποχρέωση δεν προβλέπεται από διάταξη ουσιαστικού νόµου, β) παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, διότι στην φορολογική δήλωση περιέχονται µη συναφή στοιχεία για την εκπλήρωση των καταστατικών σκοπών του Ταµείου και περισσότερα από όσα απαιτούνται ενόψει των σκοπών επεξεργασίας, γ) δεν προβλέπεται διαδικασία καταστροφής των στοιχείων αυτών ούτε υφίσταται επαρκές πλαίσιο προστασίας του δηµιουργούµενου αρχείου, µε αποτέλεσµα να υφίσταται µεγάλος κίνδυνος αθέµιτης χρήσης αυτού, δ) δεν ενηµερώθηκαν τα υποκείµενα των δεδοµένων για τον σκοπό επεξεργασίας και τον τρόπο διεξαγωγής αυτής, ε) δεν ελήφθη η συγκατάθεση των υποκειµένων των δεδοµένων και στ) δεν γνωστοποιήθηκε εγγράφως από τον Ε∆ΟΕΑΠ στην Αρχή η επεξεργασία των φορολογικών στοιχείων και η δηµιουργία του αρχείου αυτού. Επίσης οι νόµιµοι εκπρόσωποι της Ε ΗΕΑ και της ΠΟΕ Υ, ως παρεµβαίνοντες υπέρ των καταγγελλόντων κατά την ακρόαση της 19.2.2014, αλλά και µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /1287/25.2.2014 υπόµνηµά τους ανέφεραν ότι α) η απαίτηση του Ταµείου για υποβολή και καταχώρηση στο αρχείο του αντιγράφου της φορολογικής δήλωσης και του εκκαθαριστικού σηµειώµατος προκειµένου να ολοκληρωθεί η απογραφή των ασφαλισµένων στον Οργανισµό αντίκειται στις διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 1 του Ν. 2472/1997, αφού υπερβαίνει τον σκοπό επεξεργασίας, β) αντίστοιχη υποχρέωση δεν προβλέπεται από διάταξη νόµου, γ) δεν ενηµερώθηκαν τα υποκείµενα των δεδοµένων για την σκοπούµενη επεξεργασία και τον τρόπο διεξαγωγής της και δεν ελήφθη η συγκατάθεσή τους, δ) δεν γνωστοποιήθηκε στην Αρχή η επεξεργασία των φορολογικών στοιχείων και η δηµιουργία του σχετικού αρχείου, ε) η δηµιουργία αρχείου µε τις φορολογικές δηλώσεις των ασφαλισµένων αποτελεί παράνοµη επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων και στ) η αυθαίρετη παρακράτηση της επικούρησης των καταγγελλόντων από τον ∆εκέµβριο του 2013 δεν προβλέπεται από καµία διάταξη νόµου ούτε από το καταστατικό του Ε∆ΟΕΑΠ, αλλά επεβλήθη µε κατά πλειοψηφία απόφαση του ∆ του Ε∆ΟΕΑΠ και συνεχίζεται ως τιµωρητική εκδήλωση σε βάρος των δηµοσιογράφων. Τέλος, ο νόµιµος εκπρόσωπος του Ε∆ΟΕΑΠ κατά την ακρόαση της 19.2.2014, 5 αλλά και µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /1322/25.2.2014 υπόµνηµά του ανέφερε ότι α) ο Ε∆ΟΕΑΠ αποτελεί σύµφωνα µε τον ιδρυτικό του νόµο (Α.Ν. 248/67) και το συνάδον µε αυτόν καταστατικό του (ΦΕΚ 742/Β’/1968) νοµικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και είναι ο φορέας κοινωνικής ασφάλισης των δηµοσιογράφων και υπαλλήλων διαχείρισης και διοίκησης των απασχολουµένων στις ηµερήσιες εφηµερίδες και ραδιοτηλεοπτικά µέσα Αθηνών και Θεσσαλονίκης, η νοµική προσωπικότητά του οποίου ως οργανισµού κοινωνικής ασφάλισης έχει επιβεβαιωθεί µε την υπ’ αριθµ. 5/2002 απόφαση του Ανώτατου Ειδικού ∆ικαστηρίου, σύµφωνα µε την οποία, οι πράξεις του Οργανισµού, οι οποίες εκδίδονται κατ’ ενάσκηση των αρµοδιοτήτων του, ως φορέα υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης γεννούν διοικητικές διαφορές ουσίας, υπαγόµενες στη δικαιοδοσία των Τακτικών ∆ιοικητικών ∆ικαστηρίων, δεδοµένου ότι ως προς τα ζητήµατα αυτά ο Ε∆ΟΕΑΠ ενεργεί κατά νόµο ως οργανισµός κοινωνικής ασφάλισης, β) η ∆ιοίκηση του Ε∆ΟΕΑΠ ενεργώντας µε γνώµονα την ικανοποίηση του εννόµου συµφέροντος του Οργανισµού, βάσει του οποίου οφείλει να διασφαλίσει το ασφαλιστικό του κεφάλαιο, προς όφελος όλων των συνταξιούχων αποφάσισε να επικαιροποιήσει το µητρώο των συνταξιούχων του και παράλληλα να ελέγξει τη νοµιµότητα των καταβαλλόµενων επικουρήσεων σε αυτούς, διακόπτοντας κάθε τυχόν παράνοµα καταβαλλόµενη επικουρική σύνταξη, ακολουθώντας τις σχετικές κατευθύνσεις του εποπτεύοντος τον οργανισµό, σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 2 Α.Ν. 248/67 και άρθρο 1 του Καταστατικού του, Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας και σύµφωνα µε την αντίστοιχη πρακτική που εφάρµοσαν τα λοιπά ασφαλιστικά Ταµεία, όπως το ΕΤΑΠΜΜΕ και ο Ο.Α.Ε.Ε., γ) για τον σκοπό αυτό, ο Ε∆ΟΕΑΠ κάλεσε τους συνταξιούχους του να προσέλθουν αυτοπροσώπως στον Οργανισµό προκειµένου να απογραφούν, ώστε να καταγραφούν και να επικαιροποιηθούν στοιχεία του µητρώου ασφαλισµένων του καθώς και δεδοµένα που είναι απαραίτητα για την τακτική ενηµέρωση των συνταξιούχων µελών του, δ)µεταξύ των δικαιολογητικών που ζητήθηκαν ήταν και το εκκαθαριστικό σηµείωµα του παρελθόντος έτους, προκειµένου να διαπιστωθεί εάν υφίσταται υπέρβαση ή όχι των οικονοµικών προϋποθέσεων απονοµής των συντάξεων, πρακτική που ακολούθησαν και τα υπόλοιπα ασφαλιστικά ταµεία, ε) ο Ε∆ΟΕΑΠ κινήθηκε µε γνώµονα τόσο τις κατευθυντήριες οδηγίες του αρµόδιου Υπουργείου Εργασίας προς τα λοιπά ασφαλιστικά ταµεία όσο και τις πρακτικές που ακολούθησαν τα ταµεία αυτά, τα οποία ζήτησαν µεταξύ άλλων και το εκκαθαριστικό της φορολογικής δήλωσης των ασφαλισµένων τους, είτε µόνον από τους δικαιούχους 6 σύνταξης λόγω θανάτου είτε από όλους τους συνταξιούχους, ενόψει του ότι στο από 14.12.2012 έγγραφο του Υπουργού Εργασίας προς τα ταµεία κύριας και επικουρικής ασφάλισης συνιστάται η προσκόµιση ως δικαιολογητικού για την απογραφή συνταξιούχων λόγω θανάτου του τελευταίου εκκαθαριστικού φόρου εισοδήµατος, στοιχείο το οποίο επιβεβαιώνει την αναγκαιότητα ελέγχου και µε βάση το εκκαθαριστικό της φορολογικής δήλωσης, στ)η υποβολή του εκκαθαριστικού σηµειώµατος προκρίθηκε ως το πλέον πρόσφορο και αποτελεσµατικό µέτρο ελέγχου της νοµιµότητας καταβολής της επικουρικής σύνταξης σε συνταξιούχους οι οποίοι λαµβάνουν και σύνταξη λόγω θανάτου, ως σύζυγοι, και για τους οποίους υφίσταται περιορισµός στην καταβολή της δεύτερης επικουρικής σύνταξης κατά 50% ή 70% ανά περίπτωση καθώς και σε συνταξιούχους που είναι κάτω των 55 ετών και έχουν αναλάβει µισθωτή εργασία ή αυτοαπασχολούνται, το οποίο και εφαρµόστηκε κατά τρόπο καθολικό και απρόσωπο, ώστε να µην απαιτείται η εκ µέρους των ασφαλισµένων προσκόµιση πολλών και διαφορετικών δικαιολογητικών από διάφορες υπηρεσίες ζ)από τον έλεγχο των στοιχείων του εκκαθαριστικού σηµειώµατος µπορεί µε ασφάλεια να προκύψει η νόµιµη καταβολή της συντάξεως, δηλ. να εξυπηρετηθεί ο επιδιωκόµενος σκοπός του ελέγχου της νοµιµότητας καταβολής της επικουρικής σύνταξης στους ασφαλισµένους του οργανισµού, η) οι συνταξιούχοι ενηµερώθηκαν µε σειρά επιστολών (αρχική, παρατάσεις, εξατοµικευµένες υπενθυµίσεις) για την υποχρέωση αυτοπρόσωπης απογραφής και υποβολής των απαιτούµενων δικαιολογητικών, και µε τις ίδιες αυτές επιστολές γνωστοποιήθηκε προς τους ασφαλισµένους ότι σε περίπτωση µη απογραφής ή ελλιπούς απογραφής, η καταβολή της σύνταξης θα αναστέλλεται προσωρινά και θα επαναχορηγείται άµεσα µε την ολοκλήρωση της απογραφής, πρακτική που ακολούθησαν όλα τα ασφαλιστικά ταµεία που διενήργησαν απογραφή των συνταξιούχων τους, θ)τα αµέσως ασφαλισµένα µέλη του οργανισµού δεν θεωρούνται τρίτοι, συνεπώς δεν απαιτείται η προηγούµενη συγκατάθεσή τους για την επεξεργασία των προσωπικών τους δεδοµένων ι) σύµφωνα µε το άρθρο 85 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήµατος, όπως αυτός τροποποιήθηκε και ισχύει σήµερα, προβλέπει διαδικασία µε την οποία επιτρέπεται η χορήγηση των στοιχείων του Υποσυστήµατος Μητρώου Φορολογουµένων, σε ασφαλιστικά ταµεία µε την υποχρέωση χρησιµοποίησης αυτών αποκλειστικά για τις υπηρεσιακές τους ανάγκες και για έλεγχο της νοµιµότητας της χορήγησης των παροχών τους, αλλά µόνον σε αυτά της κύριας ασφάλισης και µόνον εφόσον έχουν τη µορφή του νοµικού 7 προσώπου δηµοσίου δικαίου, ιδιότητες που δεν συντρέχουν στον Ε∆ΟΕΑΠ, συνεπώς δεν υπήρχε δυνατότητα άντλησης των φορολογικών στοιχείων απευθείας από τις αρµόδιες ∆.Ο.Υ. των ασφαλισµένων, και κ) η προσκόµιση του τελευταίου εκκαθαριστικού του φόρου εισοδήµατος από τους ασφαλισµένους προκρίθηκε ως απολύτως αναγκαίο αλλά και πρόσφορο για την επίτευξη του επιδιωκόµενου σκοπού. Η Αρχή, µετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου και αφού άκουσε τον εισηγητή και τη βοηθό εισηγήτρια (η τελευταία στη συνέχεια αποχώρησε), µετά από διεξοδική συζήτηση Σ ΕΦΤΗ Ε ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
9. ύµφωνα µε το άρθρο 2α του Ν. 2472/97 «∆εδοµέ α προσωπικού χαρακτήρα συ ιστά κάθε πληροφορία που α αφέρεται στο υποκείµε ο τω δεδοµέ ω ». Επίσης σύµφωνα µε τo άρθρο 2 δ του ιδίου νόµου επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων νοείται κάθε εργασία ή σειρά εργασιών που πραγµατοποιείται και εφαρµόζεται σε δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα όπως η συλλογή, η καταχώριση, η εξαγωγή, η διαβίβαση, η διάδοση ή άλλης µορφής διάθεση. Ακόµη σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1 στοιχ. β’ και γ’ του Ν. 2472/1997, τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόµιµης επεξεργασίας θα πρέπει να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται ενόψει των σκοπών της επεξεργασίας, καθώς και να είναι ακριβή και, εφόσον χρειάζεται, να υποβάλλονται σε ενηµέρωση. Επίσης, σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 21 παρ. 1 στοιχ. α’ και ε’ του Ν. 2472/1997, η Αρχή µπορεί να επιβάλει στους υπευθύνους επεξεργασίας ως διοικητική κύρωση για παράβαση των υποχρεώσεών τους σχετικά µε την επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων προειδοποίηση ή/και καταστροφή αρχείου ή διακοπή επεξεργασίας και καταστροφή, επιστροφή ή κλείδωµα (δέσµευση) των σχετικών δεδοµένων. Όσον αφορά τη νοµική υπόσταση του Ε∆ΟΕΑΠ, σύµφωνα µε τις διατάξεις των άρθρων 2, 3 και 4 του ιδρυτικού του νόµου (Α.Ν.248/67) και το άρθρο 1 του Καταστατικού του, ο Ε∆ΟΕΑΠ αποτελεί νοµικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και είναι φορέας υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης των δηµοσιογράφων και υπαλλήλων διαχείρισης και διοίκησης των απασχολουµένων στις ηµερήσιες εφηµερίδες και 8 ραδιοτηλεοπτικά µέσα Αθηνών και Θεσσαλονίκης, εποπτεύεται από το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας, σκοπός δε του οργανισµού είναι α) η παροχή µηνιαίας επικούρησης στους ασφαλισµένους β) η παροχή εφάπαξ οικονοµικής ενίσχυσης και γ) η παροχή ιατροφαρµακευτικής και νοσοκοµειακής περίθαλψης στους ασφαλισµένους και συνταξιούχους καθώς στα προστατευόµενα µέλη των οικογενειών τους. Επίσης όσον αφορά την απασχόληση συνταξιούχων, το άρθρο 63 του Ν. 2676/1999, όπως τροποποιήθηκε µε το άρθρο 16 του Ν. 3863/2010 και µε το άρθρο 42 του Ν. 3996/2011 προβλέπει ότι για τους συνταξιούχους λόγω γήρατος φορέων κύριας ασφάλισης που αναλαµβάνουν εργασία και δεν έχουν συµπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας τους αναστέλλεται η καταβολή της σύνταξης ή των συντάξεων κύριων και επικουρικών. Οι συνταξιούχοι της κατηγορίας αυτής υποχρεούνται πριν αναλάβουν εργασία ή αυτοαπασχοληθούν να το δηλώσουν στον φορέα ή στους φορείς από τους οποίους συνταξιοδοτούνται για κύρια σύνταξη. Επίσης υποβάλλεται σχετική δήλωση στους φορείς επικουρικής ασφάλισης. Παράλειψη της δηλώσεως συνεπάγεται καταλογισµό σε βάρος του συνταξιούχου του ποσού των συντάξεων που έλαβε κατά το χρονικό διάστηµα της εργασίας του ή κατά το διάστηµα που αυτοαπασχολείτο και πρόστιµο επί του καταλογισθέντος ποσού ίσο µε το νόµιµο τόκο υπερηµερίας. Ακόµη σε περίπτωση θανάτου ασφαλισµένου ή συνταξιούχου ασφαλιστικού οργανισµού κύριας ή επικουρικής ασφάλισης στον επιζώντα των συζύγων που θεµελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωµα λόγω θανάτου υφίστανται περιορισµοί στην καταβολή της δεύτερης επικουρικής σύνταξης, σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 62 του Ν. 2676/1999 και του άρθρου 13 παρ. 1 του Ν. 3863/
10. Τέλος, σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 85 παρ. 5 στοιχ. ζ’ του Ν. 2238/1994 κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η γνωστοποίηση από τις δηµόσιες οικονοµικές υπηρεσίες (∆.Ο.Υ.) σε ειδικά εξουσιοδοτηµένους υπαλλήλους των φορέων κύριας ασφάλισης ελευθέρων επαγγελµατιών και ανεξάρτητα απασχολούµενων πληροφοριών και στοιχείων σχετικά µε τα εισοδήµατα φορολογουµένων, ασφαλισµένων ή ασφαλιστέων στους εν λόγω φορείς µε σκοπό τη διευκόλυνση του έργου των οργανισµών αυτών στην είσπραξη των νοµοθετηµένων πόρων τους καθώς και στον έλεγχο της νοµιµότητας της χορήγησης των παροχών τους. Επίσης επιτρέπεται η χορήγηση των στοιχείων του Υποσυστήµατος Μητρώου Φορολογουµένων σε δηµόσιες υπηρεσίες και ασφαλιστικά ταµεία που αποτελούν 9 νοµικά πρόσωπα δηµοσίου δικαίου, από τη Γενική Γραµµατεία Πληροφοριακών υστηµάτων του Υπουργείου Οικονοµίας και Οικονοµικών µε την υποχρέωση χρησιµοποίησης αυτών αποκλειστικά για τις υπηρεσιακές τους ανάγκες.
11. Από τα στοιχεία του φακέλου και από την ακροαµατική διαδικασία προέκυψαν τα εξής:
12. Το Υπουργείο Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας µε τα υπ’ αριθµ. Φ80000/οικ.29810/1981/14.12.2012 και Φ80000/663/55/9.1.2013 έγγραφα προς τους ασφαλιστικούς οργανισµούς κύριας και επικουρικής ασφάλισης αρµοδιότητας του Υπουργείου ζήτησε από τους ασφαλιστικούς φορείς να διενεργήσουν αυτοπρόσωπη απογραφή των συνταξιούχων λόγω θανάτου, προκειµένου να διαπιστωθεί η νοµιµότητα των καταβαλλόµενων συντάξεων για την κατηγορία προαπαιτούµενο δικαιολογητικό εκκαθαριστικό φόρου αυτή των συνταξιούχων, µε µεταξύ των άλλων και το τελευταίο εισοδήµατος, αναφέροντας ότι σε όσους συνταξιούχους δεν προσέλθουν να απογραφούν θα πρέπει να διακόπτεται η καταβολή της σύνταξης κύριας ή/και επικουρικής.
13. Η ∆ιοίκηση του Ε∆ΟΕΑΠ, ακολουθώντας τις σχετικές κατευθύνσεις του εποπτεύοντος τον οργανισµό Υπουργείου Εργασίας, µε την από 10.9.2013 ανακοίνωση του Ε∆ΟΕΑΠ κάλεσε τους συνταξιούχους µέλη του να προσέλθουν για να απογραφούν, ζητώντας προκειµένου να ολοκληρωθεί η απογραφή µεταξύ των λοιπών δικαιολογητικών να καταθέσουν και το τελευταίο εκκαθαριστικό σηµείωµα του οικονοµικού έτους 2013 ή φορολογική δήλωση του 2013 εφόσον δεν έχει παραληφθεί εκκαθαριστικό, ενώ µε την από 25.11.2013 νεότερη ανακοίνωσή του παρέτεινε την προθεσµία απογραφής, επισηµαίνοντας ότι σε περίπτωση που κάποιος συνταξιούχος δεν απογραφεί, θα ανασταλεί η καταβολή της επικούρησης.
14. Η φορολογική δήλωση και το εκκαθαριστικό σηµείωµα της ∆.Ο.Υ. περιέχουν κατά κανόνα απλά προσωπικά δεδοµένα του ασφαλισµένου φορολογούµενου, είναι δε δυνατόν να περιέχουν και ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα στην περίπτωση αναπηρίας και δαπανών υγείας,˙ 10 όµως περιέχουν και προσωπικά δεδοµένα τρίτων προς τον ασφαλισµένο προσώπων, όπως συζύγων και τέκνων. υνεπώς η προσκόµιση του εκκαθαριστικού σηµειώµατος ή αντιγράφου της φορολογικής δήλωσης γίνεται κατά κανόνα κατόπιν συναινέσεως των ασφαλισµένων φορολογουµένων ή στο πλαίσιο ελέγχου από τον ασφαλιστικό οργανισµό των ασφαλιστικών παροχών, κατά τα αναγκαία τους χωρία.
15. α) Το άρθρο 63 του Ν. 2676/1999, όπως τροποποιήθηκε µε το άρθρο 16 του Ν. 3863/2010 και µε το άρθρο 42 του Ν. 3996/2011 προβλέπει ότι για τους συνταξιούχους λόγω γήρατος φορέων κύριας ασφάλισης που αναλαµβάνουν εργασία και δεν έχουν συµπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας τους αναστέλλεται η καταβολή της σύνταξης ή των συντάξεων κύριων και επικουρικών. Οι συνταξιούχοι της κατηγορίας αυτής υποχρεούνται πριν αναλάβουν εργασία ή αυτοαπασχοληθούν να το δηλώσουν στον φορέα ή στους φορείς από τους οποίους συνταξιοδοτούνται για κύρια σύνταξη. Επίσης υποβάλλεται σχετική δήλωση στους φορείς επικουρικής ασφάλισης. Παράλειψη της δηλώσεως συνεπάγεται καταλογισµό σε βάρος του συνταξιούχου του ποσού των συντάξεων που έλαβε κατά το χρονικό διάστηµα της εργασίας του ή κατά το διάστηµα που αυτοαπασχολείτο και πρόστιµο επί του καταλογισθέντος ποσού ίσο µε το νόµιµο τόκο υπερηµερίας. β) ύµφωνα µε το άρθρο 62 του Ν. 2676/1999, σε περίπτωση θανάτου ασφαλισµένου ή συνταξιούχου ασφαλιστικού οργανισµού κύριας ή επικουρικής ασφάλισης, στον επιζώντα των συζύγων που θεµελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωµα λόγω θανάτου υφίστανται περιορισµοί στην καταβολή της δεύτερης επικουρικής σύνταξης, και συνεπώς πρέπει να διακοπεί ή να αναπροσαρµοσθεί η επικουρική σύνταξη.
16. Ενόψει του αναφερόµενου από τον Ε∆ΟΕΑΠ σκοπού επεξεργασίας που ήταν ο έλεγχος της νοµιµότητας καταβολής της επικουρικής σύνταξης, η συλλογή του εκκαθαριστικού σηµειώµατος θα µπορούσε να εκτιµηθεί ως καταρχήν πρόσφορη για την εκπλήρωση του σκοπού αυτού επεξεργασίας, σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 4 του Ν. 2472/
17. Όµως, η συγκεκριµένη επεξεργασία είναι αναγκαία µόνον για τους συνταξιούχους κάτω των 55 ετών και για τους συνταξιούχους που λόγω θανάτου υπόκεινται στις αντίστοιχες διατάξεις νόµου, και όχι για όλους 11 τους συνταξιούχους του οργανισµού, εφόσον µόνον για αυτές τις κατηγορίες προβλέπεται η αναστολή ή ο περιορισµός της καταβολής της επικουρικής σύνταξης. Περαιτέρω δε, η εξυπηρέτηση του επιδιωκόµενου σκοπού θα µπορούσε να γίνει µε ηπιότερα µέσα, όπως επίδειξη εκκαθαριστικού σηµειώµατος ή φορολογικής δήλωσης ή µε την προσκόµιση από τον συνταξιούχο ασφαλισµένο του ταµείου σχετικής βεβαίωσης από την εφορία.
18. Επειδή κατόπιν των ανωτέρω, ο Ε∆ΟΕΑΠ, ως προς τους συνταξιούχους κάτω των 55 ετών και τους συνταξιούχους λόγω θανάτου ήταν δυνατόν να ζητήσει και να του προσκοµισθεί αντίγραφο του εκκαθαριστικού σηµειώµατος ή της φορολογικής δήλωσης. Για τους υπόλοιπους συνταξιούχους τούτο δεν ήταν αναγκαίο και η προσκόµισή του ήταν οικειοθελής. ε περίπτωση δε αρνήσεως των υποχρέων, ο Ε∆ΟΕΑΠ ηδύνατο να ζητήσει είτε την επίδειξη του εκκαθαριστικού ή της φορολογικής δηλώσεως, είτε τουλάχιστον φωτοτυπία των κρίσιµων χωρίων του εκκαθαριστικού ή της δηλώσεως που αναφέρονται στα εισοδήµατα από µισθωτές εργασίες και ελευθέρια επαγγέλµατα στις περιπτώσεις που τούτο επηρέαζε το ύψος της καταβαλλόµενης επικουρικής συντάξεως. Επειδή περαιτέρω, η νοµιµότητα της συνδέσεως της µη υποβολής του εκκαθαριστικού σηµειώµατος ή του αντιγράφου της φορολογικής δηλώσεως προς την αναστολή καταβολής της επικουρικής αυτής συντάξεως µέχρι την προσκόµισή τους είναι θέµα το οποίο εξέρχεται των αρµοδιοτήτων της Αρχής και δύναται να κριθεί από τα διοικητικά δικαστήρια, τα οποία κατά την υπ’ αριθµ. 5/2002 απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού ∆ικαστηρίου έχουν δικαιοδοσία επί των ασφαλιστικού χαρακτήρα θεµάτων του Ε∆ΟΕΑΠ. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή απευθύνει προειδοποίηση στον Ενιαίο ∆ηµοσιογραφικό Οργανισµό Επικουρικής Ασφαλίσεως & Περιθάλψεως (Ε∆ΟΕΑΠ) να µην συνεχίσει τη συγκεκριµένη επεξεργασία και να καταστρέψει το υπάρχον αρχείο για τους 12 συνταξιούχους που δεν έπρεπε να συλλεχθεί αντίγραφο του εκκαθαριστικού ή της φορολογικής δήλωσης, ενώ για τους συνταξιούχους για τους οποίους νοµίµως συνελέγη, ήτοι για όσους είναι κάτω των 55 ετών και έχουν αναλάβει µισθωτή εργασία ή αυτοαπασχολούνται καθώς και για όσους λαµβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου του άλλου συζύγου, να τηρηθούν από τα κατατεθέντα εκκαθαριστικά σηµειώµατα ή τις κατατεθείσες φορολογικές δηλώσεις µόνον όσα στοιχεία είναι απαραίτητα για την ασφαλιστική σχέση και τα υπόλοιπα να διαγραφούν. Ο Πρόεδρος Η Γραµµατέας Πέτρος Χριστόφορος Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου 13