Αθήνα, 10-08-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5391/10-08-2012 ΑΡΧΗ ΠΡΟ ΤΑ ΙΑ Ε ΟΜΕΝΝ ΠΡΟ ΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 132/2012 Η Αρχή Προστασίας εδο"ένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε, "ετά από πρόσκληση του Προέδρου της, σε τακτική συνεδρίαση στην έδρα της, την 12/07/
- Παρέστησαν οι Π. Χριστόφορος, Πρόεδρος της Αρχής, και τα τακτικά "έλη της Αρχής Λ. Κοτσαλής, Γρ. Πάντζιου και Αν. –Ιωάν. Μεταξάς, ο οποίος είχε ορισθεί εισηγητής, καθώς και το αναπληρω"ατικό "έλος της Αρχής Π. Τσαντίλας, σε αντικατάσταση του τακτικού "έλους Αν. Πράσσου, ο οποίος, εάν και κλήθηκε νο"ί"ως, δεν παρέστη λόγω κωλύ"ατος. τη συνεδρίαση παρέστησαν, επίσης, "ε εντολή του Προέδρου, η Κ. Καρβέλη, νο"ικός ελέγκτρια ως βοηθός εισηγητής, η οποία αποχώρησε "ετά τη συζήτηση της υπόθεσης και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης και η Μ. Γιαννάκη, υπάλληλος του ιοικητικού – Οικονο"ικού Τ"ή"ατος της Αρχής, ως γρα""ατέας. Η Αρχή, "ετά την ανάκληση της "ε αρ. 22/2006 απόφασής της "ε την απόφαση 73/2011, εξέτασε εκ νέου την "ε αρ. πρωτ. 130/15.01.2004 αναφορά του A. Η συζήτηση της υπόθεσης έγινε στις 1.3.2012, στην οποία εκλήθησαν και παρέστησαν οι Ν. Χαρλαύτης και Ρ. Τριανταφύλλου, δικηγόροι, ως νό"ι"οι εκπρόσωποι του Ο.Τ.Ε. Επειδή ό"ως στη συνέχεια "ετά την πρώτη συζήτηση της υπόθεσης και πριν τη διάσκεψη για έκδοση σχετικής απόφασης, το τακτικό "έλος της Αρχής Α. Ρουπακιώτης που συ""ετείχε στη συνεδρίαση της 1.3.2012, διορίσθηκε Υπουργός ικαιοσύνης, η υπόθεση επανεισήχθη σε συζήτηση την 12.7.
- τη συγκεκρι"ένη συνεδρίαση οι εκπρόσωποι του Ο.Τ.Ε, εάν και εκλήθησαν εκ νέου, δεν παρέστησαν επειδή όπως δήλωσαν στο από 10.7.2012 έγγραφό τους προς την Αρχή, δεν είχαν να προσθέσουν άλλα στοιχεία επιπλέον του υπο"νή"ατος που κατέθεσαν "ετά την πρώτη συζήτηση της υπόθεσης στις 1.3.
- Με την από 15.1.2004 (αρ. πρωτ. 130) αναφορά του προς την Αρχή ο A καταγγέλλει ότι αν και ζήτησε "ε αίτησή του προς τον ΟΤΕ την 25/9/2000 την απόκρυψη του τηλεφώνου του και την απαλοιφή του ονό"ατός του από οποιασδήποτε "ορφής τηλεφωνικό κατάλογο, όταν ο ΟΤΕ εξέδωσε τους τηλεφωνικούς καταλόγους του Μαΐου 2003-Απριλίου 2005, και συγκεκρι"ένα στην σελίδα 11 του ονο"αστικού τηλεφωνικού καταλόγου «Αθήνας –Πειραιά –Προαστίων Ρ-» είχε καταχωρισθεί το ονο"ατεπώνυ"ο και ο αριθ"ός του τηλεφώνου του. τις 23.1.2004 "ε νέα αναφορά του προς τον ΟΤΕ που κατέθεσε "έσω του Ινστιτούτου Καταναλωτών (ΙΝΚΑ) ζήτησε από τον ΟΤΕ να του γνωρίσει τους λόγους που συνέχιζε να περιλα"βάνει τα στοιχεία του στον ονο"αστικό κατάλογο του, παρόλο που είχε ζητήσει το τηλέφωνο του να είναι απόρρητο και, πλήρωνε τα αντίστοιχα τέλη απορρήτου. Επειδή και πάλι δεν έλαβε απάντηση, την 1η επτε"βρίου του 2005 υπέβαλε στον ΟΤΕ τις αντιρρήσεις του για τη συνεχιζό"ενη επεξεργασία των προσωπικών του δεδο"ένων ζητώντας την ά"εση διαγραφή του από τον τηλεφωνικό κατάλογο. Πλην ό"ως, ο ΟΤΕ δεν του απάντησε, όπως όφειλε, "έσα στην οριζό"ενη από το άρθρο 13 παρ. 1 του Ν. 2472/1997 προθεσ"ία των δεκαπέντε η"ερών, οπότε προσέφυγε στην Αρχή την 3.10.2005 ζητώντας να εξετασθούν οι αντιρρήσεις του. Ο Ο.Τ.Ε κατά την ακρόαση της 1.3.2012, αλλά και "ε το υπ’ αριθ". πρωτ. Γ/ΕΙ /1722/6.3.2012 υπό"νη"ά του, ανέφερε ότι καταρχήν η σύνδεση του καταγγέλλοντος ήταν "η ανακοινώσι"η, και στις 20.11.2001, όταν ο ίδιος ο συνδρο"ητής ζήτησε να γίνει "εταφορά της σύνδεσης του σε άλλη διεύθυνση, κατά την καταχώριση του αιτή"ατος του στο πληροφοριακό σύστη"α του ΟΤΕ BCCS, το οποίο περιέχει τα σχετικά "ε λογαριασ"ούς στοιχεία, από αστοχία του συστή"ατος και όχι από ανθρώπινη παρέ"βαση ή λάθος δεν πέρασε η πληροφορία που αφορούσε το "η ανακοινώσι"ο της σύνδεσης στο σώ"α της αίτησης "εταφοράς "ε συνέπεια να "εταφερθεί η σύνδεση ως ανακοινώσι"η στο σύστη"α DAS (σύστη"α που αφορά τις πληροφορίες σχετικά "ε τους τηλεφωνικούς καταλόγους). Έτσι, στο ίδιο πληροφοριακό σύστη"α, στη θέση όπου αναφέρονται τα βασικά στοιχεία "ιας σύνδεσης, η συγκεκρι"ένη ε"φανιζόταν ως "η ανακοινώσι"η, και για τον λόγο αυτό χρεωνόταν κανονικά "έχρι την 31.12.2004 "ε το αντίστοιχο τέλος. Από το έτος 2003 ξεκίνησε συστη"ατικός έλεγχος των "η ανακοινώσι"ων τηλεφωνικών συνδέσεων, από τον οποίο διαπιστώθηκε ότι λόγω αστοχίας των δύο συστη"άτων να επικοινωνήσουν πλήρως, ορισ"ένοι αριθ"οί "η ανακοινώσι"ων συνδέσεων, "εταξύ 2 των οποίων και του προσφεύγοντος, ήταν καταχωρη"ένοι στη βάση δεδο"ένων του 131, ενώ δεν θα έπρεπε. Α"έσως έγινε διαγραφή τους από τη βάση του 131 και στις 30.5.2003 στάλθηκε επιστολή προς την αρ"όδια εταιρία ΙΝΦΟΤΕ, που εξέδιδε τους καταλόγους για τη διαγραφή τους και από τα δικά της αρχεία. Πλην ό"ως στον τηλεφωνικό κατάλογο έκδοσης 2003 λόγω της αστοχίας του συστή"ατος και επειδή η ύλη του συγκεκρι"ένου καταλόγου είχε κλείσει από τις 15.12.2002, πριν γίνει ο έλεγχος και διαπιστωθεί το πρόβλη"α, είχαν συ"περιληφθεί και τα στοιχεία του προσφεύγοντος. Επίσης, ο ΟΤΕ στο κατατεθέν υπό"νη"ά του ανέφερε ότι δεν έλαβε ποτέ την αναφορά του προσφεύγοντος προς το ΙΝΚΑ, ενώ όσον αφορά τις υποβληθείσες την 1.9.2005 αντιρρήσεις του, το θέ"α ερευνήθηκε αλλά δεν δόθηκε έγγραφη απάντηση, επειδή οι υπηρεσίες του ΟΤΕ από την "εταξύ τους επικοινωνία έκριναν ότι το θέ"α είχε κλείσει, και το αίτη"α δεν είχε αντικεί"ενο λόγω του ότι η χρέωση του προσφεύγοντος για την "η ανακοινώσι"η σύνδεση είχε στα"ατήσει και η διαγραφή των στοιχείων από τον έντυπο κατάλογο δεν "πορούσε πρακτικά να γίνει. Όπως ειδικότερα αναφέρεται στο υπό"νη"α ο αιτών γνώριζε ότι είχαν απαλειφθεί τα στοιχεία του από τη βάση δεδο"ένων των υπηρεσιών καταλόγου και δεν θα καταχωρηθούν επο"ένως στη νέα του έκδοση, και ότι διαγραφή από τον προηγού"ενο κατάλογο δεν "πορούσε να γίνει. Για τον λόγο αυτό θεωρήθηκε ότι δεν υπάρχει υποχρέωση έγγραφης απάντησης και ενη"έρωσης του προσφεύγοντος. Η Αρχή "ετά από εξέταση της προσφυγής, των συνη""ένων σε αυτή εγγράφων, της ακρόασης της υπόθεσης καθώς και του υπο"νή"ατος που κατέθεσε ο ΟΤΕ Σ ΕΦΤΗ Ε ΣΥΜΦ ΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
- ύ"φωνα "ε το άρθρο 8 παρ. 1 και 2 του προϊσχύοντος Ν. 2774/1999: «
- Τα δεδο να προσωπικού χαρακτήρα που περι χονται στους ντυπους ή ηλεκτρονικούς καταλόγους συνδροητών, τα οποία βρίσκονται στη διάθεση του κοινού ή πορούν να ληφθούν σω των υπηρεσιών πληροφοριών καταλόγου, πρ πει να περιορίζονται στα απαραίτητα για την αναγνώριση της ταυτότητας συγκεκρι νου συνδροητή(όνοα, επώνυο, πατρώνυο, διεύθυνση) εκτός εάν ο συνδροητής χει δώσει τη ρητή συγκατάθεσή του για τη δηοσίευση συπληρωατικών δεδο νων προσωπικού χαρακτήρα. 3
- Ο συνδροητής δικαιούται, εφόσον το ζητεί, να ην συπεριλαβάνεται σε ντυπο ή ηλεκτρονικό κατάλογο, να δηλώνει ότι δεν επιτρ πει τη χρησιοποίηση των προσωπικών του στοιχείων για απευθείας επορική προώθηση, να ζητά να παραλείπεται η διεύθυνσή του εν ρει και να ην επιτρ πει να υπάρχει αναφορά που να αποκαλύπτει το φύλο του, εφόσον τούτο είναι γλωσσικά εφικτό. Ο φορ ας παροχής της υπηρεσίας πορεί να χρεώνει τον συνδροητή που επιθυεί να ην αναφ ρονται τα στοιχεία του στον κατάλογο, υπό τον όρο ότι η χρ ωση, περιορίζεται στο πραγατικό κόστος του φορ α παροχής της υπηρεσίας για την προσαρογή και ενη ρωση της καταστάσεως των συνδροητών των οποίων τα στοιχεία δεν θα εγγραφούν στο δηόσιο κατάλογο. Το ύψος και ο τρόπος καταβολής του ποσού καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτο ρεια ορίζονται ε απόφαση της Ε.Ε.Τ.Τ..» Επίσης σύ"φωνα "ε το άρθρο 10 του ισχύοντος Ν. 3471/2006: «Κατάλογοι συνδροητών
- Οι συνδροητ ς ενηερώνονται, ε πρόσφορο και σαφή τρόπο και ατελώς, για τους σκοπούς των εντύπων ή ηλεκτρονικών καταλόγων συνδροητών οι οποίοι διατίθενται στο κοινό ή πορεί να αποκτηθούν σω υπηρεσιών πληροφοριών καταλόγων, στους οποίους πορεί να περιλαβάνονται προσωπικά δεδο να τους. Οι συνδροητ ς ενηερώνονται, επίσης, για κάθε περαιτ ρω δυνατότητα χρήσης που βασίζεται σε λειτουργίες αναζήτησης ενσωατω νες σε ηλεκτρονικ ς εκδόσεις των καταλόγων. Η ενη ρωση γίνεται πριν τα δεδο να περιληφθούν στον κατάλογο.
- Τα περιεχόενα στους ντυπους ή ηλεκτρονικούς καταλόγους συνδροητών δεδο να προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία βρίσκονται στη διάθεση του κοινού ή πορούν να ληφθούν σω των υπηρεσιών πληροφοριών καταλόγου, πρ πει να περιορίζονται στα απαραίτητα για την αναγνώριση της ταυτότητας συγκεκρι νου συνδροητή (όνοα, επώνυο, πατρώνυο, διεύθυνση), εκτός εάν ο συνδροητής χει δώσει τη ρητή συγκατάθεσή του για τη δηοσίευση συπληρωατικών δεδο νων προσωπικού χαρακτήρα.
- Ο συνδροητής δικαιούται να η συπεριλαβάνεται σε ντυπο ή ηλεκτρονικό δηόσιο κατάλογο. Η καταχώριση σε κατάλογο γίνεται εφόσον ο συνδροητής, ετά την ενη ρωση του κατά την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, δεν εκφράσει αντίρρηση. Ο συνδροητής πορεί επίσης να ζητήσει να παραλείπεται η διεύθυνση του, εν ρει, και να ην επιτρ πει να υπάρχει αναφορά που να αποκαλύπτει το φύλο του, εφόσον 4 τούτο είναι γλωσσικά εφικτό. Η η εγγραφή, η επαλήθευση, η διόρθωση ή η απόσυρση των προσωπικών δεδο νων από το δηόσιο κατάλογο συνδροητών γίνεται ατελώς». Ακό"η, σύ"φωνα "ε τις διατάξεις του άρθρου 13 παρ. 1 και 2 του Ν. 2472/1997, το υποκεί"ενο των δεδο"ένων έχει δικαίω"α να προβάλλει οποτεδήποτε αντιρρήσεις για την επεξεργασία δεδο"ένων που το αφορούν. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας έχει την υποχρέωση να απαντήσει εγγράφως επί των αντιρρήσεων "έσα σε αποκλειστική προθεσ"ία δεκαπέντε η"ερών. την απάντησή του οφείλει να ενη"ερώσει το υποκεί"ενο για τις ενέργειες στις οποίες προέβη ή για τους λόγους που δεν ικανοποίησε το αίτη"α. Εάν ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεν απαντήσει ε"προθέσ"ως ή εάν η απάντησή του δεν είναι ικανοποιητική, το υποκεί"ενο των δεδο"ένων έχει δικαίω"α να προσφύγει στην Αρχή και να ζητήσει την εξέταση των αντιρρήσεών του.
- Από τα πραγ"ατικά περιστατικά και από την ακρόαση των εκπροσώπων του ΟΤΕ προέκυψαν τα εξής: Ο προσφεύγων A ζήτησε "ε αίτησή του προς τον ΟΤΕ την 25/9/2000 την απόκρυψη του τηλεφώνου του και την απαλοιφή του ονό"ατός του από οποιασδήποτε "ορφής τηλεφωνικό κατάλογο. Πλην ό"ως στον τηλεφωνικό κατάλογο έκδοσης 2003 λόγω της αστοχίας του πληροφοριακού συστή"ατος του ΟΤΕ BCCS, το οποίο περιέχει τα σχετικά "ε λογαριασ"ούς στοιχεία, και επειδή η ύλη του συγκεκρι"ένου καταλόγου είχε κλείσει από τις 15.12.2002, πριν γίνει ο έλεγχος και διαπιστωθεί το πρόβλη"α, είχαν συ"περιληφθεί και τα στοιχεία του προσφεύγοντος. Ειδικότερα, όταν ο ΟΤΕ εξέδωσε τους τηλεφωνικούς καταλόγους του Μαΐου 2003-Απριλίου 2005, και συγκεκρι"ένα στην σελίδα 11 του ονο"αστικού τηλεφωνικού καταλόγου «Αθήνας –Πειραιά –Προαστίων Ρ-» είχε καταχωρίσει το ονο"ατεπώνυ"ο και τον αριθ"ό του τηλεφώνου του. Για τον λόγο αυτό ο προσφεύγων στις 23.1.2004 "ε αναφορά του προς τον ΟΤΕ που κατέθεσε "έσω του Ινστιτούτου Καταναλωτών (ΙΝΚΑ) ζήτησε από τον ΟΤΕ να του γνωρίσει τους λόγους που συνέχιζε να περιλα"βάνει τα στοιχεία του στον ονο"αστικό κατάλογο του, παρόλο που είχε ζητήσει το τηλέφωνο του να είναι απόρρητο και, πλήρωνε τα αντίστοιχα τέλη απορρήτου. Επειδή και πάλι δεν έλαβε απάντηση, την 1η επτε"βρίου του 2005 υπέβαλε στον ΟΤΕ τις αντιρρήσεις του για τη συνεχιζό"ενη επεξεργασία των προσωπικών του δεδο"ένων ζητώντας την ά"εση διαγραφή του από τον τηλεφωνικό 5 κατάλογο. Πλην ό"ως, ο ΟΤΕ δεν του απάντησε, όπως όφειλε, "έσα στην οριζό"ενη από το άρθρο 13 παρ. 1 του Ν. 2472/1997 προθεσ"ία των δεκαπέντε η"ερών, οπότε προσέφυγε στην Αρχή την 3.10.2005 ζητώντας να εξετασθούν οι αντιρρήσεις του.
- Επειδή, στην κρινό"ενη περίπτωση εφαρ"όζεται η διάταξη του άρθρου 8 παρ. 2 του προϊσχύοντος Ν. 2774/1999 και όχι η διάταξη του άρθρου 10 παρ. 3 του ισχύοντος Ν. 3471/2006, ως ευνοϊκότερη για τον πάροχο, διότι σύ"φωνα "ε το άρθρο 10 παρ. 3 του Ν. 3471/2006, «η η εγγραφή, η επαλήθευση, η διόρθωση ή η απόσυρση των προσωπικών δεδο νων από το δηόσιο κατάλογο συνδροητών γίνεται ατελώς». Επειδή, σύ"φωνα "ε τα προαναφερό"ενα, στην κρινό"ενη περίπτωση, ο Ο.Τ.Ε. κατά παράβαση του άρθρου 8 παρ. 2 του Ν. 2774/1999, συ"περιέλαβε σε τηλεφωνικό κατάλογο τα προσωπικά δεδο"ένα συνδρο"ητή, παρά το αίτη"ά του για "η ανακοινώσι"ο αριθ"ό. Επειδή ειδικότερα, το άρθρο 8 παρ. 2 παρέχει ευθέως στον συνδρο"ητή το δικαίω"α αντίρρησης να "ην συ"περιληφθούν τα προσωπικά του στοιχεία σε κατάλογο, εφόσον η δήλωση για "η ανακοινώσι"ο αριθ"ό περιλα"βάνει τόσο τον κατάλογο όσο και τις πληροφορίες καταλόγου, το δε αίτη"α συνδρο"ητή για "η ανακοινώσι"ο αριθ"ό οδηγεί στη "η συ"περίληψη στον κατάλογο, πρακτική που ακολουθείται "έχρι σή"ερα. Επειδή επιπλέον, ο προσφεύγων συνδρο"ητής όχλησε επανειλη""ένως τον Ο.Τ.Ε. για τη συνεχιζό"ενη καταχώρισή του στον τηλεφωνικό κατάλογο, παρόλο που είχε ζητήσει η τηλεφωνική του σύνδεση να είναι "η ανακοινώσι"η και κατέβαλε και το σχετικό τέλος απορρήτου αριθ"ού επί πέντε συναπτά έτη ( επτέ"βριος 2000επτέ"βριος 2005). Επειδή πιο συγκεκρι"ένα, τόσο "ε την από 23.1.2004 αναφορά του προς τον ΟΤΕ που κατέθεσε "έσω του Ινστιτούτου Καταναλωτών (ΙΝΚΑ), όσο και "ε τις από 1.9.2005 αντιρρήσεις που υπέβαλε στον ΟΤΕ για τη συνεχιζό"ενη επεξεργασία των προσωπικών του δεδο"ένων, ο προσφεύγων επανειλη""ένα ζήτησε την ά"εση διαγραφή του από τον τηλεφωνικό κατάλογο, γεγονός που αποδεικνύει ότι άσκησε το προβλεπό"ενο στις διατάξεις του άρθρου 13 του Ν. 2472/1997 δικαίω"α αντίρρησης πέραν του "η ανακοινώσι"ου του αριθ"ού του. Επειδή, περαιτέρω, ο Ο.Τ.Ε., ως υπεύθυνος επεξεργασίας δεν απάντησε, ως όφειλε, στις υποβληθείσες αντιρρήσεις, κατά παράβαση του άρθρου 13 παρ. 1 του Ν. 2472/
- 6 Με αυτά τα δεδο"ένα, ενόψει της βαρύτητας των πράξεων που αποδείχθηκαν και της προσβολής που επήλθε από αυτές στον προσφεύγοντα, η Αρχή κρίνει ο"όφωνα ότι πρέπει να επιβληθεί στον υπεύθυνο επεξεργασίας, δηλαδή στην ανώνυ"η εταιρία «Οργανισ"ός Τηλεπικοινωνιών της Ελλάδας Α.Ε.», η κύρωση που προβλέπεται στο άρθρο 21 παρ. 1 στοιχ. β’ του Ν. 2472/1997 και αναφέρεται στο διατακτικό, η οποία κρίνεται ανάλογη "ε τη βαρύτητα της προσβολής. Για τους λόγους αυτούς
- ΚΡΙΝΕΙ ότι η ανώνυ"η εταιρία «Οργανισ"ός Τηλεπικοινωνιών της Ελλάδας Α.Ε.» (Ο.Τ.Ε.) α) συ"περιέλαβε σε τηλεφωνικό κατάλογο τα προσωπικά δεδο"ένα του προσφεύγοντος συνδρο"ητή κατά παράβαση του άρθρου 8 παρ. 2 του Ν. 2774/1999 και β) ως υπεύθυνος επεξεργασίας δεν απάντησε, ως όφειλε, στις υποβληθείσες αντιρρήσεις του προσφεύγοντος και στο αίτη"ά του για διαγραφή των προσωπικών του στοιχείων από το ανωτέρω αρχείο του τηλεφωνικού καταλόγου της εταιρίας, κατά παράβαση του άρθρου 13 παρ. 1 του Ν. 2472/
- ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ για τις δύο παραβάσεις στην ΟΤΕ Α.Ε. ως υπεύθυνο επεξεργασίας πρόστι"ο ύψους τριάντα χιλιάδων (30.000,00) Ευρώ, δηλαδή πρόστι"ο δέκα πέντε χιλιάδων (15.000,00) Ευρώ για κάθε "ία παράβαση. Ο Πρόεδρος Η Γρα ατέας Πέτρος Χριστόφορος Μελπο ένη Γιαννάκη 7