ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 19-06-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3544/19-06-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 76/2015 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασ ας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρ ασε σε σύνθεση Τµήµατος µετά από πρόσκληση του Προέδρου της στην έδρα της, την 17-06-2015, σε συνέχεια της από 20-05-2015 τακτικής συνεδρ ασής της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν ο Γεώργιος Μπατζαλέξης, Αναπληρωτής Πρόεδρος, κωλυοµένου του Προέδρου της Αρχής Πέτρου Χριστόφορου, και τα αναπληρωµατικά µέλη της Αρχής Σπύρος Βλαχόπουλος, Γρηγόρης Λαζαράκος, ως εισηγητής, και Χαράλαµπος Ανθόπουλος, σε αντικατάσταση, αντ στοιχα, των τακτικών µελών Λεων δα Κοτσαλή, Αναστάσιου – Ιωάννη Μεταξά, και ∆ηµητρ ου Μπριόλα, οι οπο οι αν και κλήθηκαν νοµ µως εγγράφως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Στη συνεδρ αση παρέστησαν, µε εντολή του Προέδρου, ο Κωνσταντ νος Λιµνιώτης και ο Ιωάννης Λυκοτραφ της, ειδικο επιστήµονες – πληροφορικο , ως βοηθο εισηγητή. Επ σης, παρέστη, µε εντολή του Προέδρου, και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του ∆ιοικητικού – Οικονοµικού Τµήµατος της Αρχής, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα παρακάτω: Υποβλήθηκε στην Αρχή καταγγελ α, σύµφωνα µε την οπο α σύστηµα βιντεοεπιτήρησης µε κρυφές κάµερες λειτουργε σε α θουσες αιµοκάθαρσης του Ιατρικού Κέντρου «Πρότυπο Νεφρολογικό Κέντρο Αττικής ΕΠΕ», χωρ ς την ενηµέρωση των αιµοκαθαιρόµενων ασθενών. Σε συνέχεια της καταγγελ ας αυτής, η Αρχή πραγµατοπο ησε στις 19 Φεβρουαρ ου 2015 επιτόπιο διοικητικό έλεγχο στην «Πρότυπο Νεφρολογικό Κέντρο Αττικής ΕΠΕ» Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr (εφεξής «υπεύθυνος επεξεργασ ας») σύµφωνα µε το άρθρο 19 στοιχ. η) ν. 2472/1997, χωρ ς προηγούµενη ενηµέρωση του υπευθύνου επεξεργασ ας. Ο έλεγχος πραγµατοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του υπευθύνου επεξεργασ ας, διεύθυνση Αρ. Βαλαωρ του 1, 15232, Χαλάνδρι, από τους υπαλλήλους του Τµήµατος Ελεγκτών της Γραµµατε ας της Αρχής Ιωάννη Λυκοτραφ τη και Κωνσταντ νο Λιµνιώτη (εφεξής «οµάδα ελέγχου»), µετά από την υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/1109/19-02-2015 εντολή του Προέδρου της Αρχής. Πριν τη διενέργεια του επιτόπιου ελέγχου εξετάστηκε το µητρώο γνωστοποιήσεων που τηρε η Αρχή, όπου δεν βρέθηκε κατατεθειµένη γνωστοπο ηση τήρησης και επεξεργασ ας αρχε ου ευα σθητων δεδοµένων από τον υπεύθυνο επεξεργασ ας, ούτε επ σης γνωστοπο ηση για επεξεργασ α δεδοµένων µέσω συστήµατος βιντεοεπιτήρησης. Στο πλα σιο του ελέγχου, η οµάδα ελέγχου διενήργησε επιτόπιο έλεγχο στις δύο α θουσες αιµοκάθαρσης στον πρώτο και δεύτερο όροφο του κτιρ ου αντιστο χως, ενώ επ σης παρατήρησε την οθόνη παρακολούθησης, στην οπο α προβάλλονται εικόνες από το σύστηµα βιντεοεπιτήρησης και η οπο α βρ σκεται στο χώρο υποδοχής (reception) του κτιρ ου, στο ισόγειο. Επ σης, η οµάδα ελέγχου εξέτασε τις ρυθµ σεις του συστήµατος βιντεοεπιτήρησης, µέσω της µονάδας ελέγχου και του σχετικού προγράµµατος λογισµικού που ήταν εγκατεστηµένο για τη διαχε ρισή του. Κατέγραψε µικρής διάρκειας β ντεο από το σύστηµα βιντεοεπιτήρησης, ενώ επ σης συνέλλεξε φωτογραφικό υλικό από την οθόνη παρακολούθησης αλλά και την µονάδα ελέγχου του συστήµατος. Τα ανωτέρω πειστήρια του ελέγχου υποβλήθηκαν στην Αρχή (αρ. πρωτ. Αρχής: Γ/ΕΙΣ/1134/20-02-2015). Μετά την ολοκλήρωση του επιτόπιου ελέγχου, η οµάδα ελέγχου υπέβαλε στην Αρχή το µε αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/1307/27-02-2015 πόρισµα του ελέγχου (εφεξής «Πόρισµα»). Όπως διαπιστώνεται στο Πόρισµα και καταγράφεται στα ευρήµατα: 1. Το εν λόγω σύστηµα βιντεοεπιτήρησης περιλαµβάνει κάµερες, οι οπο ες βρ σκονται σε χώρους όπου παρέχονται υπηρεσ ες υγε ας. 2. Οι κάµερες στους χώρους παροχής υπηρεσιών υγε ας δεν ε ναι εµφανε ς, ενώ δεν υπάρχουν ενηµερωτικές πινακ δες περ της ύπαρξής τους. Ενηµερωτικές πινακ δες απουσιάζουν ακόµα και για τις µη κρυφές, εξωτερικές, κάµερες του συστήµατος. 3. Ο υπεύθυνος επεξεργασ ας δεν έχει υποβάλει στην Αρχή γνωστοπο ηση του εν λόγω συστήµατος βιντεοεπιτήρησης. 4. Ο χρόνος τήρησης των δεδοµένων φα νεται ότι εξαρτάται αποκλειστικά από τη χωρητικότητα των αποθηκευτικών µέσων (κατά τον έλεγχο, η εγγραφή video ήταν ήδη σε εξέλιξη για χρονικό διάστηµα δεκαεννέα
(19)ηµερών). 2
- ∆ύο εκ των εξωτερικών καµερών του ελεγχόµενου συστήµατος βιντεοεπιτήρησης, λαµβάνουν εικόνα από την παράπλευρη οδό και πεζοδρόµιο του κτιρ ου. Ο υπεύθυνος επεξεργασ ας, στη συνέχεια, µε την µε αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/523-1/07-052015 κλήση της Αρχής, εκλήθη νοµ µως σε ακρόαση ενώπιον της Αρχής για να δώσει περαιτέρω διευκριν σεις και να εκθέσει τις απόψεις του για το θέµα. Μαζ µε την κλήση, του επιδόθηκε και το ανωτέρω Πόρισµα. Στη συνεδρ αση της Αρχής, την 20-05-2015, παρέστησαν ως εκπρόσωποι του υπευθύνου επεξεργασ ας ο κ. A, ∆ιοικ/κός ∆/ντής, και η κα. Άννα Ατµατζάκη, δικηγόρος. Ο υπεύθυνος επεξεργασ ας, αφού εξέθεσε προφορικά τις απόψεις του, έλαβε προθεσµ α και κατέθεσε εµπρόθεσµα το µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/3023/27-05-2015 υπόµνηµα. Στο εν λόγω υπόµνηµα αναφέρει ότι οι έξι κάµερες που ήταν σε λειτουργ α στους χώρους των εγκαταστάσεών του ήταν µέρος πρότασης της οµάδας µελετών η οπο α και ανέλαβε τη µελέτη µετατροπής τριώροφου κτιρ ου γραφε ων σε µονάδα χρόνιας αιµοκάθαρσης. Αποκλειστικός λόγος τοποθέτησής τους ήταν η διευκόλυνση των εργαζοµένων, ήτοι η οθόνη χρησιµοποιούνταν από άτοµο της υποδοχής προκειµένου να εντοπ ζεται εύκολα ο γιατρός και για να αποφεύγονται περιττά τηλεφωνήµατα που διαταράσσουν τους ασθενε ς. Το εν λόγω γραφε ο µελετών δεν ε χε ενηµερώσει για τις σχετικές υποχρεώσεις του υπευθύνου επεξεργασ ας αναφορικά µε τη λειτουργ α συστήµατος βιντεοεπιτήρησης. Στο διο υπόµνηµα σηµειώνεται επ σης ότι η χρήση καµερών δεν ήταν κρυφή, αφού η οθόνη παρακολούθησης ήταν στο χώρο υποδοχής, ήτοι σε εµφανές σηµε ο –γεγονός που, κατά τους ισχυρισµούς του υπευθύνου επεξεργασ ας, καταδεικνύει την άγνοιά του περ του εν λόγω ζητήµατος. Τέλος, στο υπόµνηµα αναφέρεται ότι από την ηµέρα του ελέγχου όλες οι κάµερες έχουν απενεργοποιηθε και δεν χρησιµοποιε ται καµ α, ενώ επ σης ο υπεύθυνος επεξεργασ ας υπέβαλε ορισµένα στοιχε α σχετικά µε την τρέχουσα οικονοµική κατάσταση της εταιρε ας του. Η Αρχή, µετά από εξέταση των προαναφεροµένων στοιχε ων εξέταση και µνε α των λεχθέντων κατά τη συνεδρ αση της 20-05-2015, άκουσε τον εισηγητή και τις διευκριν σεις των βοηθών εισηγητή, οι οπο οι στη συνέχεια αποχώρησαν πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 3
- Σύµφωνα µε το άρθρο 2 στοιχ. α΄ του ν. 2472/1997 και τις αιτιολογικές σκέψεις 14-17 στο προο µιο της Οδηγ ας 95/46/ΕΚ, τα δεδοµένα ήχου και εικόνας, εφόσον αναφέρονται σε πρόσωπα, συνιστούν δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα.
- Σύµφωνα µε το άρθρο 2 στοιχ. β’ του ν. 2472/1997, τα δεδοµένα που αφορούν στην υγε α αποτελούν ευα σθητα δεδοµένα.
- Σύµφωνα µε το άρθρο 6 παρ. 1 ν. 2472/1997, «ο υπεύθυ ος επεξεργασίας υποχρεούται α γ ωστοποιήσει εγγράφως στη Αρχή, τη σύσταση και λειτουργία αρχείου ή τη έ αρξη της επεξεργασίας». Αναφορικά µε τη συλλογή και επεξεργασ α ευα σθητων δεδοµένων, επιτρέπεται – σύµφωνα µε το άρθρο 7 παρ. 2 του ν. 2472/1997 – ύστερα από άδεια της Αρχής, «(… ) ότα συ τρέχου µία ή περισσότερες από τις ακόλουθες προϋποθέσεις: α) το υποκείµε ο έδωσε τη γραπτή συγκατάθεσή του (…), β) (…), γ) (…), δ) η επεξεργασία αφορά δεδοµέ α υγείας και εκτελείται από πρόσωπο που ασχολείται κατ’ επάγγελµα µε τη παροχή υπηρεσιώ υγείας (…), υπό το όρο ότι η επεξεργασία εί αι απαραίτητη για τη ιατρική πρόληψη, διάγ ωση, περίθαλψη ή τη διαχείριση υπηρεσιώ υγείας, ε) (…), στ) (…), ζ) (…).» Σηµειώνεται ότι, σύµφωνα µε το άρθρο 7Α παρ. 1 στοιχ. δ’ του ν. 2472/1997, τα νοµικά πρόσωπα ή οργανισµο που παρέχουν υπηρεσ ες υγε ας, όπως κλινικές, νοσοκοµε α, κέντρα αποθεραπε ας και αποτοξ νωσης, δεν εµπ πτουν στην απαλλαγή υποχρέωσης γνωστοπο ησης του άρθρου 6 και από την υποχρέωση λήψης άδειας του άρθρου 7 του ιδ ου νόµου.
- Η αποθήκευση και διαβ βαση εικόνας προσώπου, η οπο α συλλέγεται από σύστηµα βιντεοεπιτήρησης, που λειτουργε µόνιµα, συνεχώς ή κατά τακτά χρονικά διαστήµατα, σε κλειστό ή ανοικτό χώρο συγκέντρωσης ή διέλευσης προσώπων, συνιστά επεξεργασ α δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα και µάλιστα εν όλω ή εν µέρει αυτοµατοποιηµένη κατά την έννοια των άρθρων 2 στοιχ. δ' και 3 παρ. 1 ν. 2472/
- Το ζήτηµα της χρήσης συστηµάτων βιντεοεπιτήρησης για το σκοπό της προστασ ας προσώπων και αγαθών ρυθµ ζεται στην υπ’ αριθ. 1/2011 Οδηγ α της Αρχής. Σύµφωνα µε την Οδηγ α αυτή, η εγκατάσταση καµερών από κάθε πρόσωπο που έχει εµπράγµατο δικα ωµα σε σχέση µε το συγκεκριµένο χώρο ή ε ναι υπεύθυνο για τη διαχε ρισή του επιτρέπεται, εφόσον τηρούνται οι προϋποθέσεις νοµιµότητας που περιγράφονται στην προαναφερθε σα Οδηγ α. Βασική προϋπόθεση, κατά την έννοια του άρ. 4 παρ. 1 του ν. 2472/1997, για τη νοµιµότητα της επεξεργασ ας ε ναι η τήρηση της αρχής της αναλογικότητας (άρθρο 5 της Οδηγ ας), υπό την έννοια ότι τα συλλεγόµενα δεδοµένα πρέπει να ε ναι αναγκα α και πρόσφορα για τον επιδιωκόµενο σκοπό, ο οπο ος θα πρέπει 4 να µη δύναται να επιτευχθε µε ηπιότερα µέσα. Η αρχή της αναλογικότητας, για την επεξεργασ α δεδοµένων µέσω συστήµατος βιντεοεπιτήρησης, αναλύεται στα άρθρα 6 και 7 αλλά και στο Ειδικό Μέρος αυτής (όπου, για τη συγκεκριµένη περ πτωση, έχει εφαρµογή το άρθρο 20 του Ειδικού Μέρους, που αφορά τη λειτουργ α συστηµάτων βιντεοεπιτήρησης σε χώρους όπου παρέχονται υπηρεσ ες υγε ας). Ειδικότερα: i. Σύµφωνα µε το άρ. 6 της Οδηγ ας 1/2011, «κατά τη επιτήρηση της περιµέτρου κτιρίω µε σκοπό τη ασφάλεια προσώπω ή/και αγαθώ (…), απαγορεύεται η λήψη εικό ας από παράπλευρες οδούς και πεζοδρόµια, καθώς ε υπάρχει ο κί δυ ος παρακολούθησης τω περαστικώ ». ii. Στο άρθρο 20 παρ. 1 αναφέρεται ότι η λειτουργ α συστήµατος βιντεοεπιτήρησης σε νοσοκοµε α, κλινικές, ιατρε α και λοιπούς χώρους όπου παρέχονται υπηρεσ ες υγε ας για τον σκοπό της ασφάλειας προσώπων και αγαθών πρέπει να περιορ ζεται αποκλειστικά στα σηµε α εισόδου και εξόδου, στους χώρους ταµε ων ή χώρους κρ σιµων εγκαταστάσεων (π.χ. ηλεκτροµηχανολογικές εγκαταστάσεις, αποθήκες ιατροφαρµακευτικού υλικού κλπ) όπου, κατ’ αρχήν, δεν µπορε να έχει πρόσβαση ένας επισκέπτης ή ασθενής. Οι κάµερες δεν επιτρέπεται σε καµ α περ πτωση να ελέγχουν την κ νηση στις α θουσες αναµονής, τα κυλικε α και τους χώρους εστ ασης, τους διαδρόµους του νοσοκοµε ου, τους θαλάµους ασθενών, τους θαλάµους εξέτασης ή ιατρικών επεµβάσεων, τις τουαλέτες και τα λουτρά, τα γραφε α ιατρών και τους χώρους εργασ ας του λοιπού ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού. Περαιτέρω, στο άρθρο 20 παρ. 2 αναφέρεται ότι η εγκατάσταση συστηµάτων βιντεοεπιτήρησης µε σκοπό την παροχή υπηρεσιών υγε ας µπορε να πραγµατοποιε ται υπό προϋποθέσεις µόνο από νοσηλευτικά ιδρύµατα, ψυχιατρικά ιδρύµατα, ιδρύµατα περ θαλψης ατόµων µε αναπηρ ες και παρόµοιους φορε ς παροχής υπηρεσιών υγε ας. Ο υπεύθυνος επεξεργασ ας οφε λει: α. Να έχει λάβει την άδεια της Αρχής για την επεξεργασ α ευα σθητων δεδοµένων µε σκοπό την παροχή υπηρεσιών υγε ας. Στην άδεια αυτή πρέπει να περιλαµβάνονται και τα δεδοµένα που λαµβάνονται από το σύστηµα βιντεοεπιτήρησης. β. Η εγκατάσταση των καµερών να περιορ ζεται αποκλειστικά στους χώρους όπου αυτό ε ναι απαρα τητο για την προστασ α της ζωής και της υγε ας των 5 ασθενών. γ. Η ανάγκη χρήσης καµερών για το σκοπό της παροχής υπηρεσιών υγε ας πρέπει να τεκµηριώνεται από επιτροπή αποτελούµενη από αρµόδιο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, η οπο α θα αποφασ σει για τους χώρους τοποθέτησης των καµερών και την εµβέλειά τους. Η σχετική απόφαση πρέπει να αναθεωρε ται τακτικά και όχι αργότερα από ένα έτος. δ. Η µονάδα ελέγχου του κυκλώµατος να εγκαθ σταται σε αποµονωµένο χώρο, πρόσβαση στον οπο ο θα µπορούν να έχουν µόνο τα εξουσιοδοτηµένα πρόσωπα του ιατρικού/νοσηλευτικού προσωπικού που ασχολούνται µε την παρακολούθηση των ασθενών. Σε περ πτωση που ο διος φορέας χρησιµοποιε σύστηµα βιντεοεπιτήρησης και για σκοπούς προστασ ας προσώπων ή αγαθών, οι µονάδες ελέγχου πρέπει να ε ναι διαχωρισµένες. ε. Εκτός των πινακ δων που ενηµερώνουν σχετικά µε τη λειτουργ α του συστήµατος βιντεοεπιτήρησης πρέπει να παρέχεται και ξεχωριστή έγγραφη ενηµέρωση στους νόµιµους πληρεξούσιους ή στους δικαστικούς συµπαραστάτες ή στους ασκούντες τη γονική µέριµνα των συγκεκριµένων ασθενών σχετικά µε τη λειτουργ α του συστήµατος και τους λόγους τήρησης των δεδοµένων. στ. Καταγραφή των δεδοµένων επιτρέπεται το πολύ για σαράντα οκτώ
(48)ώρες µε σκοπό τη διερεύνηση συµβάντων υγε ας από αρµόδιο ιατρικό προσωπικό. ζ. Σε περ πτωση που συγκεκριµένα δεδοµένα που έχουν καταγραφε για τον σκοπό παροχής υπηρεσιών υγε ας απαιτε ται να χρησιµοποιηθούν περαιτέρω για σκοπούς επιστηµονικής έρευνας, ε ναι δυνατή η αποθήκευσή τους σε ξεχωριστό αρχε ο αφού ανωνυµοποιηθούν (π.χ. µε θόλωση του προσώπου του ασθενούς). Στην περ πτωση αυτή απαιτε ται (α) έγκριση της αρµόδιας επιστηµονικής επιτροπής του νοσοκοµε ου και (β) προηγούµενη συγκατάθεση του ασθενούς ή του νοµ µου εκπροσώπου του. 6. Ως προς τις λοιπές προϋποθέσεις νοµιµότητας επεξεργασ ας δεδοµένων µέσω συστηµάτων βιντεοεπιτήρησης, σηµειώνονται τα εξής: i. Σύµφωνα µε το άρθρο 8 της Οδηγ ας 1/2011, όπου ρυθµ ζεται ο χρόνος τήρησης των δεδοµένων συστηµάτων βιντεοεπιτήρησης, εφόσον από τη λήψη εικόνων που αποθηκεύονται ή τη λήψη που γ νεται σε πραγµατικό χρόνο δεν προκύπτει επέλευση συµβάντος που εµπ πτει στον επιδιωκόµενο σκοπό, τα δεδοµένα πρέπει 6 να καταστρέφονται το αργότερο µέσα σε δεκαπέντε
(15)εργάσιµες ηµέρες, µε την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων της κε µενης νοµοθεσ ας που ισχύουν για συγκεκριµένες κατηγορ ες υπεύθυνων επεξεργασ ας (π.χ. καζ νο) ή αν στην δια Οδηγ α ορ ζεται διαφορετικά. Σηµειώνεται ότι, σύµφωνα µε το άρ. 4 παρ. 1 στοιχ. δ’ του ν. 2472/1997, τα δεδοµένα τηρούνται σε µορφή που επιτρέπει τον προσδιορισµό της ταυτότητας των υποκειµένων τους µόνο κατά τη διάρκεια που απαιτε ται, κατά την κρ ση της Αρχής, για την πραγµατοπο ηση των σκοπών της συλλογής τους και της επεξεργασ ας τους. Σύµφωνα µε το άρθρο 12 της Οδηγ ας 1/2011, πριν ένα πρόσωπο εισέλθει στην ii. εµβέλεια του συστήµατος βιντεοεπιτήρησης, ο υπεύθυνος επεξεργασ ας οφε λει να το ενηµερώνει, µε τρόπο εµφανή και κατανοητό, ότι πρόκειται να εισέλθει σε χώρο που βιντεοσκοπε ται. Προς τούτο, πρέπει να αναρτώνται σε επαρκή αριθµό και εµφανές µέρος ευδιάκριτες πινακ δες, όπου θα αναγράφεται το πρόσωπο για λογαριασµό του οπο ου γ νεται η βιντεοσκόπηση (υπεύθυνος επεξεργασ ας), ο σκοπός, καθώς και το άτοµο µε το οπο ο οι ενδιαφερόµενοι µπορούν να επικοινωνήσουν για να ασκήσουν τα δικαιώµατα που ο ν. 2472/1997 αναγνωρ ζει στο υποκε µενο των δεδοµένων. Σηµειώνεται ότι η υποχρέωση ενηµέρωσης βαρύνει κάθε υπεύθυνο επεξεργασ ας σύµφωνα µε το άρ. 11 του ν. 2472/
- Με βάση τα ανωτέρω, για την υπό κρ ση περ πτωση σηµειώνονται τα εξής: i. Το εν λόγω σύστηµα βιντεοεπιτήρησης δεν ε χε γνωστοποιηθε στην Αρχή, ως εκ τούτου υπήρξε παραβ αση του άρθρου 6 ν. 2472/
- ii. Αναφορικά µε τις κάµερες που βρ σκονται στους θαλάµους αιµοκάθαρσης, το εν λόγω σύστηµα δεν πληρο τις προϋποθέσεις νοµιµότητας που τ θενται στο άρθρο 20 της 1/2011 Οδηγ ας της Αρχής (και, ως εκ τούτου, του άρ. 4 του ν. 2472/1997). Και τούτο διότι η τοποθέτηση των εν λόγω καµερών δεν µπορε να δικαιολογηθε εν όψει του σκοπού της προστασ ας προσώπων και αγαθών (βλ. άρ. 20 παρ. 1 της Οδηγ ας 1/2011), ενώ εν όψει του σκοπού της παροχής υπηρεσιών υγε ας (βλ. άρ. 20 παρ. 2 της Οδηγ ας 1/2011) σηµειώνεται ότι i) δεν έχει χορηγηθε άδεια της Αρχής για τη συγκεκριµένη επεξεργασ α, ii) δεν υπάρχει τεκµηρ ωση της ανάγκης χρήσης των συγκεκριµένων καµερών από επιτροπή αποτελούµενη από αρµόδιο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, iii) δεν υπάρχουν ενηµερωτικές πινακ δες για την ύπαρξη των καµερών – οι οπο ες κάµερες δεν ε ναι εµφανε ς - ούτε ξεχωριστή έγγραφη ενηµέρωση των ασθενών 7 σχετικά µε τη λειτουργ α του συστήµατος και τους λόγους τήρησης των δεδοµένων, iv) η µονάδα ελέγχου του κυκλώµατος ε ναι εγκατεστηµένη στο χώρο υποδοχής (reception) και όχι σε αποµονωµένο χώρο, µε πρόσβαση σε αυτή από τους υπαλλήλους του χώρου υποδοχής, χωρ ς να ε ναι διαχωρισµένη από τη µονάδα ελέγχου του συστήµατος των υπολο πων καµερών του συστήµατος που έχουν τοποθετηθε για το σκοπό της προστασ ας προσώπων ή αγαθών, v) ο χρόνος τήρησης των δεδοµένων δεν περιορ ζεται στις σαράντα οκτώ
(48)ώρες. Σηµειώνεται ιδια τερα ότι ο υπεύθυνος επεξεργασ ας, ως πάροχος υπηρεσιών υγε ας, θα υποχρεούτο στη λήψη άδειας επεξεργασ ας ευα σθητων δεδοµένων από την Αρχή ακόµα και αν δεν υπήρχαν εγκατεστηµένες κάµερες στους θαλάµους αιµοκάθαρσης, σύµφωνα µε το άρθρο 7 του ν. 2472/
- iii. Αναφορικά µε τις λοιπές κάµερες του συστήµατος, οι οπο ες – όπως περιγράφεται και στο Πόρισµα – ε ναι τρεις εξωτερικές (στις δύο εισόδους και στην ε σοδο του κλειστού υπόγειου χώρου στάθµευσης), και µ α εσωτερική (εντός του χώρου στάθµευσης), το εν λόγω σύστηµα δεν πληρο τις προϋποθέσεις νοµιµότητας που τ θενται στο άρθρο 8 της Οδηγ ας 1/2011 (αναφορικά µε το χρόνο τήρησης των δεδοµένων) – και, ως εκ τούτου, του άρ. 4 του ν. 2472/1997 - και στο άρθρο 12 της Οδηγ ας 1/2011 (αναφορικά µε την υποχρέωση ενηµέρωσης) – και, ως εκ τούτου, του άρ. 11 του ν. 2472/
- Επ σης η λήψη εικόνας από δηµόσια οδό και πεζοδρόµιο που πραγµατοποιε ται από τις δύο εξωτερικές κάµερες στις δύο εισόδους δεν ε ναι σύµφωνη µε το άρθρο 6 της Οδηγ ας 1/2011 – και, ως εκ τούτου, µε το άρθρο 4 του ν. 2472/
- Κατά τη διάρκεια της εξαετούς λειτουργ ας του υπό κρ ση συστήµατος βιντεοεπιτήρησης (από το 2009, κατά δήλωση των εκπροσώπων του υπευθύνου επεξεργασ ας τόσο κατά τη διάρκεια του ελέγχου όσο και κατά την ακρόαση, µέχρι το 2015), λαµβάνοντας υπόψη τον µεγάλο αριθµό ασθενών που έχουν υποβληθε σε αιµοκάθαρση στις εγκαταστάσεις του υπευθύνου επεξεργασ ας, προκύπτει ότι η επεξεργασ α δεδοµένων εικόνας αφορά έναν απροσδιόριστα µεγάλο αριθµό αιµοκαθαιρόµενων ασθενών. Λαµβάνοντας υπόψη το ότι οι αιµοκαθαιρόµενοι ασθενε ς βρ σκονται σε µ α ιδια τερη σωµατική αλλά και ψυχολογική κατάσταση κατά τη διάρκεια της αιµοκάθαρσης, προκύπτει ότι η λήψη και αποθήκευση εικόνας κατά τη διάρκεια της αιµοκάθαρσης χωρ ς την προηγούµενη ενηµέρωση αυτών προσβάλλει το δικα ωµά τους στην πληροφοριακή αυτοδιάθεση ενώ παραβιάζει και τον πυρήνα της ανθρώπινης αξ ας των αιµοκαθαιρόµενων και το δικα ωµα ελεύθερης ανάπτυξης 8 της προσωπικότητάς τους. Σηµειώνεται ωστόσο ότι – όπως αναφέρεται και στο πόρισµα του ελέγχου - η οθόνη παρακολούθησης του συστήµατος βρισκόταν στο χώρο υποδοχής, γεγονός που δεν υποδηλώνει ότι υπήρχε από την πλευρά του υπευθύνου επεξεργασ ας επιδ ωξη κρυφής παρακολούθησης των ασθενών. Επ σης, από τον έλεγχο δεν προέκυψε ότι έγινε κάποια εξαγωγή αρχε ου video από το υλικό που καταγράφηκε από τις κάµερες που βρ σκονται στους χώρους αιµοκάθαρσης. Ενόψει της βαρύτητας της παράβασης που διαπιστώθηκε, κυρ ως λόγω των ιδια τερων συνθηκών στις οπο ες βρ σκονται τα υποκε µενα κατά την επεξεργασ α ευα σθητων προσωπικών δεδοµένων τους, και λαµβάνοντας επ σης υπόψη τα όσα ανέφερε ο υπεύθυνος επεξεργασ ας κατά το υπόµνηµά του καθώς επ σης και το ότι προέβη άµεσα στην απενεργοπο ηση όλων ανεξαιρέτως των καµερών, συνεκτιµώντας και την τρέχουσα δυσχερή οικονοµική κατάσταση της εταιρε ας καθώς και το γεγονός ότι οι εκπρόσωπο της συνεργάστηκαν µε την Αρχή κατά τη διενέργεια του επιτόπιου ελέγχου, η Αρχή κρ νει οµόφωνα ότι πρέπει να επιβληθε στον υπεύθυνο επεξεργασ ας η προβλεπόµενη στο άρθρο 21 παρ. 1 στοιχ. β΄ του ν. 2472/1997 κύρωση που αναφέρεται στο διατακτικό της παρούσας. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή λαµβάνοντας υπόψη τα παραπάνω: 1) Επιβάλλει, µε βάση τα άρθρα 19 παρ. 1 στοιχ. στ΄ και 21 ν. 2472/1997, στο «Πρότυπο Νεφρολογικό Κέντρο Αττικής ΕΠΕ» πρόστιµο 1.500 χιλιάδων (1.500) ευρώ για τις ανωτέρω περιγραφόµενες παραβάσεις του ν. 2472/
- 2) ∆ιατάσσει, µε βάση τα άρθρα 19 παρ. 1 στοιχ. στ΄ και 21 ν. 2472/1997, το «Πρότυπο Νεφρολογικό Κέντρο Αττικής ΕΠΕ» όπως προβε αµέσως στις ακόλουθες ενέργειες: α) Στην αφα ρεση των καµερών από τις α θουσες αιµοκάθαρσης β) Στην καταστροφή κάθε σχετικού αρχε ου µε προσωπικά δεδοµένα που συλλέχτηκε από το ως τώρα εγκατεστηµένο σύστηµα βιντεοεπιτήρησης. 3) Απευθύνει προειδοπο ηση στο «Πρότυπο Νεφρολογικό Κέντρο Αττικής ΕΠΕ», σε περ πτωση µελλοντικής εγκατάστασης συστήµατος βιντεοεπιτήρησης, να υποβάλει σχετική γνωστοπο ηση στην Αρχή καθώς επ σης και να ληφθε από την πλευρά του µέριµνα για την 9 τήρηση όλων των προϋποθέσεων νοµιµότητας που τ θενται στην Οδηγ α 1/
- Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η Γραµµατέας Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου 10