Επιβολή προστίμου σε ασφαλιστική εταιρία, ως αποδέκτη, και σε ιδιωτική κλινική, ως υπευθύνου επεξεργασίας, για διαβίβαση ιατρικού φακέλου ασθενούς κατ

Αθήνα, 02-05-2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠ: Γ/ΕΞ/3025/02-05-2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Ταχ. ∆/νση: ΚΗΦΙΣΙΑΣ 1-3 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210-6475601 FAX: 210-6475628 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 46/2011 Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα, συνήλθε µετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρίαση την 17.3.2011 στο κατάστηµά της αποτελούµενη από τον Χ. Γεραρή, Πρόεδρο, και τους Λ. Κοτσαλή, Α. Παπανεοφύτου, Α. Πράσσο, Ι. Α Μεταξά και Α. Ρουπακιώτη, τακτικά µέλη και το αναπληρωµατικό µέλος Γ. Πάντζιου, ως εισηγήτρια, σε αντικατάσταση του τακτικού µέλους Α. Ποµπόρτση, ο οποίος αν και κλήθηκε νοµίµως, δεν παρέστη λόγω κωλύµατος, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρούσες, χωρίς δικαίωµα ψήφου, ήταν η Κ. Καρβέλη, ελέγκτρια, ως βοηθός εισηγήτρια και η Γ. Παλαιολόγου, υπάλληλος του ∆ιοικητικού-Οικονοµικού τµήµατος της Αρχής, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Η A δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Βασίλειου Κυριακού µε τις υπ’ αριθµ. πρωτ. προσφυγές της …./…2006, καταγγέλλει Γ/ΕΙΣ/6098/13.10.2009 την ασφαλιστική και εταιρία Γ/ΕΙΣ/2490/20.4.2010 AMERICAN LIFE INSURANCE COMPANY (Alico AIG Life) για αθέµιτη και παράνοµη επεξεργασία ευαίσθητων προσωπικών της δεδοµένων. Ειδικότερα, µε την υπ’ αριθµ. πρωτ. …../….2006 αναφορά της εκθέτει τα εξής: Την 16.9.2005 υπέβαλε αίτηση προς την εν λόγω εταιρία προκειµένου να αποζηµιωθεί για τα έξοδα που κατέβαλε για χειρουργική επέµβαση στην αλλοδαπή, σύµφωνα µε το ασφαλιστήριο συµβόλαιο που είχε υπογράψει το έτος

1. Η ασφαλιστική εταιρία, επικοινώνησε τηλεφωνικά µαζί της και την ενηµέρωσε ότι από τον ιατρικό της φάκελο που τηρείται στην κλινική «ΥΓΕΙΑ» προέκυπταν στοιχεία που δεν επέτρεπαν την ενεργοποίηση του ασφαλιστηρίου συµβολαίου. Κατόπιν αυτού, σε διαδοχικά γραπτά ερωτήµατά της προς την ασφαλιστική εταιρία ζήτησε µεταξύ άλλων να ενηµερωθεί εγγράφως για τα αίτια της µη αποζηµίωσής της καθώς και να λάβει αντίγραφο του φακέλου της που τηρείται στην ασφαλιστική εταιρία. Η ασφαλιστική εταιρία ικανοποίησε µόνον το πρώτο αίτηµα της ενηµέρωσης για τα αίτια τη µη αποζηµίωσής της, αφού είχε προηγηθεί σχετική καταγγελία της αιτούσης προς τη ∆/νση Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων και Αναλογιστικής του Υπουργείου Ανάπτυξης. Στις δύο συµπληρωµατικές καταγγελίες της προς την Αρχή, η προσφεύγουσα αναφέρει τα εξής:
2. Η εισαγωγή της στο Θεραπευτήριο Υγεία τον Απρίλιο του 2005 έγινε για λόγους που δεν είχαν καµία απολύτως σχέση µε την επέµβαση που έλαβε χώρα µερικούς µήνες αργότερα και για την οποία υποβλήθηκε η επίµαχη από 16.9.2005 ∆ήλωση Ασθένειας και Νοσοκοµειακής Περίθαλψης προς την παραπάνω ασφαλιστική εταιρία. Εποµένως, η ασφαλιστική εταιρία δεν είχε κανένα λόγο να λάβει αντίγραφο του ιατρικού της φακέλου, αφού η αναζήτηση αυτή δεν ήταν ούτε αναγκαία ούτε πρόσφορη για το σκοπό της καταβολής αποζηµίωσης για νοσοκοµειακή περίθαλψη.
3. Η δήλωση που περιέχεται στην προεκτυπωµένη ∆ήλωση Ασθένειας και Νοσοκοµειακής Περίθαλψης, µε την οποία δίνεται η εξουσιοδότηση στους γιατρούς που καθοιονδήποτε τρόπο εξέτασαν τον ασθενή-ασφαλισµένο να εφοδιάσουν την ασφαλιστική εταιρία µε οποιαδήποτε πιστοποιητικά ή πληροφορίες τους ζητήσει δεν συνιστά σε καµία περίπτωση ελεύθερη, ρητή και ειδική δήλωση βουλήσεως.
4. ∆εν κατέστη δυνατόν να διαπιστωθεί µε βεβαιότητα από πού ενηµερώθηκε η ασφαλιστική εταιρία για τη νοσηλεία της στο Θεραπευτήριο ΥΓΕΙΑ, καθόσον δεν υπάρχει καµία αναφορά σε αυτή στα έγγραφα που προσκοµίσθηκαν από την ίδια στην ασφαλιστική εταιρία.
5. Καθόσον αφορά το έγγραφο του Θεραπευτηρίου ΥΓΕΙΑ, το οποίο 2 καταγράφει το πλήρες ιατρικό ιστορικό της αιτούσας και το οποίο διαβιβάσθηκε στην ασφαλιστική εταιρία, εκ παραδροµής αναφέρεται ότι η καταγγέλλουσα έπασχε από ρευµατοειδή αρθρίτιδα από 16ετίας αντί του ορθού που ήταν από 6ετίας, και το οποίο διορθώθηκε κατόπιν αιτήσεως της.
6. Τέλος, η αναφορά στην από 16.9.2005 δήλωση ασθένειας περί 2ετούς εµφάνισης συµπτωµάτων αναφέρεται στη συγκεκριµένη βλάβη που την ανάγκασε να υποβληθεί σε χειρουργική επέµβαση και όχι σε αυτή καθεαυτή τη ρευµατοειδή αρθρίτιδα που είχε εµφανιστεί µερικά χρόνια πριν. Η Αρχή µε το από 16.9.2008 και υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/4698 έγγραφό της ζήτησε διευκρινίσεις από την Ασφαλιστική εταιρία ALICΟ AIG LIFE, η οποία µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/5473/16.10.2008 έγγραφό της απάντησε τα εξής: Η προσφεύγουσα υπέβαλε στην ασφαλιστική εταιρία την από 16.9.2005 δήλωση ασθένειας και νοσοκοµειακής περίθαλψης στην οποία περιέγραφε το πρόβληµα υγείας της και ανέφερε ότι τα πρώτα συµπτώµατα παρουσιάστηκαν προ 2ετίας. Στο ίδιο έγγραφο δήλωσε ενυπογράφως ότι οι απαντήσεις της είναι αληθείς και ορθές και εξουσιοδοτούσε όλους τους γιατρούς που µε οποιονδήποτε τρόπο την εξέτασαν ως ασθενή, να εφοδιάσουν την εταιρία µε οποιαδήποτε πιστοποιητικά ή πληροφορίες τους ζητήσει. Με την δήλωση αυτή ζητούσε να αποζηµιωθεί δυνάµει του ασφαλιστηρίου συµβολαίου της για έξοδα που κατέβαλε προκειµένου να εγχειρισθεί στο εξωτερικό. Μεταξύ των εγγράφων που προσκόµισε η προσφεύγουσα στην ασφαλιστική εταιρία προκειµένου να εξετάσει το αίτηµά της για καταβολή αποζηµίωσης ήταν και η από 2.5.2005 ιατρική γνωµάτευση του θεράποντος ιατρού της B, ιατρό του ΥΓΕΙΑ, στην οποία βεβαίωνε ότι η προσφεύγουσα έπασχε από βαριά ρευµατοειδή αρθρίτιδα. Για τον λόγο αυτό και προκειµένου η ασφαλιστική εταιρία να διασφαλίσει τα συµφέροντα της ζήτησε από το νοσοκοµείο ΥΓΕΙΑ, στο οποίο είχε νοσηλευθεί η προσφεύγουσα κατά δήλωση της τον Απρίλιο του 2005, να της χορηγήσει αντίγραφα από τον τηρούµενο ιατρικό φάκελό της. Κατά τη συζήτηση της καταγγελίας στη συνεδρίαση του Τµήµατος της Αρχής την 13/12/2010 κλήθηκαν µε τις υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/7045/24.11.2010, Γ/ΕΞ/7046/24.11.2010 και Γ/ΕΞ/7047/24.11.2010 κλήσεις και προσήλθαν αντίστοιχα οι νόµιµοι εκπρόσωποι της ασφαλιστικής εταιρίας ALICΟ AIG LIFE, του Θεραπευτηρίου ΥΓΕΙΑ, καθώς και ο πληρεξούσιος δικηγόρος της προσφεύγουσας. 3 Ο νόµιµος εκπρόσωπος της ασφαλιστικής εταιρίας και ο πληρεξούσιος δικηγόρος της προσφεύγουσας επανέλαβαν τα όσα ανέφεραν αντίστοιχα στο διευκρινιστικό έγγραφο της εταιρίας και στις καταγγελίες προς την Αρχή. Η νόµιµη εκπρόσωπος του Θεραπευτηρίου ΥΓΕΙΑ ανέφερε ότι κατόπιν αιτήσεως της ασφαλιστικής εταιρίας ALICO AIG LIFE διαβίβασε αντίγραφο του ιατρικού φακέλου της προσφεύγουσας, χωρίς την προηγούµενη ενηµέρωση της και χωρίς να αποδεικνύει εάν υπήρξε έγγραφο αίτηµα της ασφαλιστικής εταιρίας προς το νοσοκοµείο για πρόσβαση στον φάκελο του ασθενούς καθώς και µε ποια ακριβώς διαδικασία διαβιβάσθηκε ο φάκελος στην ασφαλιστική εταιρία. Μάλιστα, ενώ ζητήθηκε από τα µέλη του Τµήµατος της Αρχής να προσκοµισθεί αντίγραφο της αίτησης που υπέβαλε η ασφαλιστική εταιρία στο Θεραπευτήριο ΥΓΕΙΑ, προκειµένου να της χορηγηθεί το ιατρικό ιστορικό της προσφεύγουσας, η αίτηση αυτή δεν εστάλη ποτέ από το ΥΓΕΙΑ στην Αρχή. Επίσης η ασφαλιστική εταιρία µετά τη συζήτηση της υπόθεσης ενώπιον του Τµήµατος της Αρχής κατέθεσε το µε αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/7628/17.12.2010 υπόµνηµα µε τις έγγραφες απόψεις της εταιρίας σχετικά µε τα καταγγελλόµενα, στο οποίο αναφέρει τα εξής:
7. Η προσφεύγουσα µε την ενυπόγραφη δήλωσή της η οποία βρίσκεται ενσωµατωµένη στο έντυπο της από 30.1.1995 αιτήσεώς της προς ασφάλιση, έδωσε τη συγκατάθεσή της για την επεξεργασία των ευαίσθητων προσωπικών της δεδοµένων, τα οποία αφορούν το ιατρικό της ιστορικό και η δήλωσή της αυτή πληροί τις προϋποθέσεις του νόµου περί του ρητού, ειδικού και ελεύθερου χαρακτήρα της συγκαταθέσεως.
8. Τη συγκατάθεσή της αυτή την επανέλαβε στην από 16.9.2005 ∆ήλωση Ασθένειας και Νοσοκοµειακής Περίθαλψης, συνεπώς η προσφεύγουσα χορήγησε τη συγκατάθεσή της για την επεξεργασία των ευαίσθητων προσωπικών της δεδοµένων τόσο κατά το προσυµβατικό στάδιο όσο και κατά την διαδικασία υποβολής του αιτήµατός της για καταβολή ασφαλίσµατος.
9. Από το ασφαλιστικό βιβλιάριο το οποίο προσκόµισε η ίδια η προσφεύγουσα στην ασφαλιστική εταιρία, προέκυπτε εισαγωγή της στο Θεραπευτήριο ΥΓΕΙΑ την 23.4.
10. Για τον λόγο αυτό και προκειµένου να αξιολογηθεί το υποβληθέν αίτηµα αποζηµιώσεώς της προσφεύγουσας, η ασφαλιστική εταιρία ζήτησε και έλαβε από το Θεραπευτήριο ΥΓΕΙΑ το από 23.4.2005 «Γενικό Ιστορικό Ασθενούς». 4 Εξάλλου, στο από 17.12.2010 υπόµνηµα που κατέθεσε η προσφεύγουσα στην Αρχή δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Β. Κυριακού αναφέρονται τα εξής:
11. τα δεδοµένα εισαγωγής της προσφεύγουσας στο Θεραπευτήριο ΥΓΕΙΑ, τα οποία έλαβε η ασφαλιστική εταιρία, αφορούσαν ασθένεια (βρογχοπνευµονία) και δεν είχαν καµία απολύτως σχέση µε την επέµβαση για την οποία ζήτησε να αποζηµιωθεί.
12. Η αναγραφή στη δήλωση ασθένειας και νοσοκοµειακής περίθαλψης ότι τα πρώτα συµπτώµατα εµφανίσθηκαν προ 2ετίας, δεν αφορούσε τη ρευµατοειδή αρθρίτιδα, αλλά άλλο ζήτηµα υγείας(βλάβη αστραγάλου).Άλλωστε από τα λοιπά έγγραφα που προσκόµισε η ίδια στην ασφαλιστική εταιρία προκειµένου να αποζηµιωθεί (βιβλιάριο ασθενείας και συνταγολόγιο) δεν προέκυπτε κάτι διαφορετικό.
13. Ο εκπρόσωπος της ασφαλιστικής εταιρίας δεν µπόρεσε να δικαιολογήσει από πού πληροφορήθηκε τη νοσηλεία της προσφεύγουσας στο Θεραπευτήριο ΥΓΕΙΑ, εφόσον δεν ζήτησε να αποζηµιωθεί για τη νοσηλεία του αυτή.
14. Η απόφαση 61/2006 της Αρχής, αφορούσε περίπτωση στην οποία έγινε επεξεργασία ευαίσθητων προσωπικών δεδοµένων που είχαν άµεση σχέση µε την ασφαλιστική κάλυψη
15. Το Θεραπευτήριο ΥΓΕΙΑ δεν ενηµέρωσε την προσφεύγουσα για την διαβίβαση του ιατρικού ιστορικού στην ασφαλιστική εταιρία, καίτοι γνώριζε ότι η διαβίβαση δεν ήταν νόµιµη, δεδοµένου ότι όταν απευθύνθηκε σε αυτό το έτος 2005, η νοµική υπηρεσία του απέστειλε έγγραφο του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, το οποίο αναφέρει ρητά ότι η διαβίβαση ιατρικού ιστορικού σε ελεγκτές ασφαλιστικών εταιριών δεν επιτρέπεται. Για τον λόγο αυτό, δεν υπάρχει πρωτοκολληµένη αίτηση της ασφαλιστικής εταιρίας προς το Θεραπευτήριο για τη διαβίβαση των ευαίσθητων προσωπικών της δεδοµένων. Κατά την συζήτηση της υπόθεσης στο Τµήµα της Αρχής την 20.12.2010, υποστηρίχθηκε οµόφωνα η άποψη ότι η δοθείσα συγκατάθεση της προσφεύγουσας στο προεκτυπωµένο κείµενο του ασφαλιστήριου συµβολαίου και στην δήλωση ασθένειας και νοσοκοµειακής περίθαλψης δεν είναι ειδική. Ωστόσο, ενόψει ενδεχόµενης αντίθεσης της κρίσεως αυτής προς την απόφαση της Ολοµέλειας της Αρχής 61/2006, η οποία αφορούσε χορήγηση από νοσηλευτικό ίδρυµα στην ασφαλιστική εταιρία ALICO AIG Life στοιχείων νοσηλείας και ιατρικού ιστορικού 5 ασφαλισµένου της, η υπόθεση παραπέµφθηκε στην Ολοµέλεια µε την υπ’ αριθµ. 8/2011 απόφαση του Τµήµατος. Η υπόθεση συζητήθηκε αρχικά στη συνεδρίαση της 24.2.2011, οπότε διατάχθηκε η περαιτέρω έρευνα στοιχείων του φακέλου και των αδειών που έχουν χορηγηθεί στην ασφαλιστική εταιρία και στο νοσηλευτικό ίδρυµα. Η Αρχή µετά από εξέταση των παραπάνω προσφυγών, των λοιπών στοιχείων του φακέλου, των ισχυρισµών του πληρεξουσίου δικηγόρου της προσφεύγουσας και των νοµίµων εκπροσώπων των καθ’ ων οι προσφυγές που υποβλήθηκαν στο Τµήµα και µε τα υποµνήµατα και αφού άκουσε την πρόταση του εισηγητή, µετά από διεξοδική συζήτηση ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
16. Επειδή κατά το άρθρο 9Α του Σ., «Καθένας έχει δικαίωµα προστασίας από τη συλλογή, επεξεργασία και χρήση, ιδίως µε ηλεκτρονικά µέσα, των προσωπικών του δεδοµένων, όπως νόµος ορίζει.». Η προστασία των προσωπικών δεδοµένων εντάσσεται εξάλλου στο πλαίσιο της κατοχύρωσης της ιδιωτικής ζωής, που καθιερώνεται µε το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύµβασης για τα ∆ικαιώµατα του Ανθρώπου (ΕΣ∆Α).
17. Επειδή η ανακοίνωση και διαβίβαση προσωπικών δεδοµένων σε τρίτους αποτελεί επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων που ρυθµίζεται και διέπεται από τις διατάξεις του Ν. 2472/1997 (άρθρο 2 στοιχ. β’). Για να είναι θεµιτή και νόµιµη η διαβίβαση αυτή θα πρέπει να τηρηθούν οι προβλεπόµενες από το άρθρου 4 του Ν. 2472/1997 αρχές της προσφορότητας, αναγκαιότητας και συνάφειας µε το σκοπό της επεξεργασίας. Ειδικότερα η διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1 του Ν. 2472/1997, ρητά ορίζει ότι: «Τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόµιµης επεξεργασίας πρέπει: α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεµιτό και νόµιµο για καθορισµένους, σαφείς και νόµιµους σκοπούς και να υφίστανται θεµιτή και νόµιµη επεξεργασία ενόψει των σκοπών αυτών, β)Να είναι συναφή, πρόσφορα, και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας. (...)». Καθιερώνονται, λοιπόν, ως θεµελιώδεις προϋποθέσεις για τη νοµιµότητα κάθε επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και για τη νοµιµότητα της σύστασης και λειτουργίας κάθε αρχείου, οι αρχές του σκοπού της επεξεργασίας και της αναλογικότητας των 6 δεδοµένων σε σχέση µε το σκοπό. Συνεπώς, κάθε επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων, που γίνεται πέραν του επιδιωκόµενου σκοπού ή η οποία δεν είναι πρόσφορη και αναγκαία για την επίτευξή του, δεν είναι νόµιµη. Η αρχή της αναλογικότητας καθιερώνεται ρητά και στο άρθρο 25 παρ. 1 του Συντ/τος. Όπως παγίως γίνεται δεκτό από τα εθνικά και ευρωπαϊκά ανώτατα δικαστήρια, οι επιβαλλόµενοι από το νόµο περιορισµοί σε ατοµικά δικαιώµατα ή οι εκδιδόµενες από τις δηµόσιες αρχές δυσµενείς για τον διοικούµενο πράξεις πρέπει να τηρούν την αρχή της αναλογικότητας, υπό την έννοια ότι πρέπει να είναι πρόσφοροι και αναγκαίοι για την επίτευξη του επιδιωκόµενου σκοπού και να µην είναι προφανώς δυσανάλογοι σε σχέση προς αυτόν. Το µέτρο είναι πρόσφορο (κατάλληλο), όταν καθιστά δυνατή την αποτελεσµατική επίτευξη του επιδιωκόµενου σκοπού. Περαιτέρω το µέτρο κρίνεται αναγκαίο, όταν ο επιδιωκόµενος σκοπός δεν δύναται να επιτευχθεί µε ηπιότερα µέσα, ή, κατ’ άλλη διατύπωση, µεταξύ περισσότερων κατάλληλων µέτρων που επιτυγχάνουν εξίσου τον επιδιωκόµενο σκοπό, επιλέγεται εκείνο που επάγεται τις λιγότερο επαχθείς συνέπειες.
18. Επειδή απαραίτητη προϋπόθεση για να είναι νόµιµη η διαβίβαση είναι η προηγούµενη ενηµέρωση του υποκειµένου για τη διαβίβαση αυτή (άρθρο 11 παρ.3 του Ν. 2472/1997) και η χορήγηση της συγκατάθεσης του (άρθρο 5 παρ. 1 του ιδίου νόµου), εκτός εάν συντρέχει µία από τις προβλεπόµενες στην παρ. 2 του άρθρου 5 εξαιρέσεις λήψεως συγκατάθεσης. Στις περιπτώσεις που διαβιβάζονται ή δηµοσιοποιούνται ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα, όπως είναι τα δεδοµένα υγείας, θα πρέπει για να είναι νόµιµη η επεξεργασία αυτή να συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 7 παρ. 2 του Ν. 2472/97 και να έχει προηγηθεί η προβλεπόµενη από το ίδιο άρθρο άδεια της Αρχής.
19. Επειδή στην προκειµένη περίπτωση, από τα στοιχεία του φακέλου, τη σχετική αλληλογραφία, την ακρόαση του πληρεξουσίου δικηγόρου της προσφεύγουσας και των νοµίµων εκπροσώπων των καταγγελλοµένων και των κατατεθέντων υποµνηµάτων προέκυψαν τα εξής: Με την από 30.1.1995 αίτηση για ασφάλεια σύνθετης προστασίας της προσφεύγουσας Α εκδόθηκε την 16.2 1995 από την ασφαλιστική εταιρία µε την επωνυµία AMERICAN LIFE INSURANCE COMPANY (ALICO) το υπ’ αριθµ. ….. ασφαλιστήριο συµβόλαιο νοσοκοµειακής περίθαλψης σύνθετης προστασίας µε ηµεροµηνία ενάρξεως της ισχύος του την 28.1.
20. Στην ανωτέρω αίτηση της προσφεύγουσας για τη σύναψη ασφαλιστικής σύµβασης σύνθετης προστασίας, 7 περιλαµβάνονταν και η παρακάτω δήλωση, την οποία υπέγραψε η προσφεύγουσα και σύµφωνα µε την οποία βεβαίωνε τα ακόλουθα: «Απ’ ότι γνωρίζω και πιστεύω, όλες οι δηλώσεις µου σ’ αυτήν την αίτηση είναι αληθινές και σωστές και θα αποτελέσουν τη βάση και µέρος του ασφαλιστηρίου συµβολαίου µου. Επιπλέον εξουσιοδοτώ οποιονδήποτε γιατρό, νοσοκοµείο, ιδιωτική κλινική, ασφαλιστική εταιρία, άλλο Οργανισµό, ίδρυµα ή πρόσωπο που έχει αποδείξεις ή γνωρίζει κάτι για µένα ή για το προς ασφάλιση προτεινόµενο από εµένα πρόσωπο ή για την υγεία µας, να παράσχει προς την ΑΜΕΡΙΚΑΝ ΛΑÏΦ ΙΝΣΟΥΡΑΝΣ ΚΟΜΠΑΝΥ ή τον αντιπρόσωπό της οποιαδήποτε και όλες τις πληροφορίες σε σχέση µε εµένα ή τα προτεινόµενα προς ασφάλιση πρόσωπα, για την υγεία µας,- ιατρικό αναµνηστικό, φύλλο νοσηλείας, ιατρικές συµβουλές, διαγνώσεις, παθήσεις ή ενοχλήσεις. Φωτοαντίγραφο της εξουσιοδότησης αυτής έχει την ίδια ισχύ µε την πρωτότυπη εξουσιοδότηση». Μεταγενεστέρως την 16.9.2005 η προσφεύγουσα υπέβαλε προς την εν λόγω ασφαλιστική εταιρία «∆ήλωση Ασθένειας και Νοσοκοµειακής Περίθαλψης» µε την οποία ζητούσε να αποζηµιωθεί σύµφωνα µε το ασφαλιστήριο συµβόλαιο του 1995, για τα έξοδα που κατέβαλε για χειρουργική επέµβαση στην αλλοδαπή. Στο έντυπο της δηλώσεως αυτής περιλαµβανόταν και η ακόλουθη ρήτρα: «∆ηλώ ότι οι πιο πάνω απαντήσεις είναι αληθείς και ορθές και εξουσιοδοτώ όλους τους γιατρούς που καθ’ οιονδήποτε χρόνο εξέτασαν τον ασθενή, να εφοδιάσουν την Ασφαλιστική Εταιρία µε οποιαδήποτε πιστοποιητικά ή πληροφορίες του ζητήσει». Η ασφαλιστική όµως εταιρία, όπως εκτίθεται και παραπάνω, αντί να της καταβάλει την αιτηθείσα αποζηµίωση, επικοινώνησε τηλεφωνικά µαζί της και την ενηµέρωσε ότι από τα στοιχεία του ιατρικού της φακέλου που τηρείται στην κλινική «ΥΓΕΙΑ» προέκυπταν στοιχεία που δεν επέτρεπαν την ενεργοποίηση του ασφαλιστηρίου συµβολαίου. Κατόπιν αυτού, σε διαδοχικά γραπτά ερωτήµατά της προς την ασφαλιστική εταιρία ζήτησε µεταξύ άλλων να ενηµερωθεί εγγράφως για τα αίτια της µη αποζηµίωσής της καθώς και να λάβει αντίγραφο του φακέλου της που τηρείται στην ασφαλιστική εταιρία. Επί των αιτηµάτων αυτών, η ασφαλιστική εταιρία ικανοποίησε µόνον το πρώτο αίτηµα της ενηµέρωσης για τα αίτια τη µη αποζηµίωσής της, αφού είχε προηγηθεί σχετική καταγγελία προς τη ∆/νση Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων και Αναλογιστικής του Υπουργείου Ανάπτυξης. Συγκεκριµένα µε την από 11.2.2006 τηλεοµοιοτυπική απάντησή της προς τον πληρεξούσιο δικηγόρο της καταγγέλλουσας Β. Κυριακού, η ασφαλιστική εταιρία απαντά µεταξύ άλλων ότι «όπως προκύπτει από τα δεδοµένα εισαγωγής στο ∆ιαγνωστικό και Θεραπευτικό 8 Κέντρο ΥΓΕΙΑ η Α έπασχε από βαριά ρευµατοειδή αρθρίτιδα, η οποία προϋπήρχε της υποβολής αίτησης για την έκδοση του ασφαλιστήριου Συµβολαίου και η οποία δεν δηλώθηκε στην εταιρία ούτε κατά την υποβολή της από 30/1/1995 αίτησης της για ασφάλιση ούτε κατά την υποβολή της αίτησής της για αύξηση παροχών». Και καταλήγει ότι για τους λόγους αυτούς, δεν είναι δυνατή η καταβολή ασφαλίσµατος από την εταιρία. Η ασφαλιστική εταιρία AMERICAN LIFE INSURANCE COMPANY έλαβε από το νοσοκοµείο ΥΓΕΙΑ αντίγραφο του ιατρικού ιστορικού νοσηλείας της προσφεύγουσας, η οποία είχε εισαχθεί στο νοσοκοµείο την 23.4.2005, χωρίς την προηγούµενη ενηµέρωση και συγκατάθεση της προσφεύγουσας για την λήψη αυτών των στοιχείων και χωρίς την προηγούµενη άδεια της Αρχής. Επίσης το νοσοκοµείο ΥΓΕΙΑ διαβίβασε στην ασφαλιστική εταιρία AMERICAN LIFE INSURANCE COMPANY όλον τον ιατρικό φάκελο της προσφεύγουσας και όχι µόνον τα στοιχεία που ήταν αναγκαία και απαραίτητα για την συγκεκριµένη ασφαλιστική περίπτωση, χωρίς την προηγούµενη ενηµέρωση της προσφεύγουσας για την διαβίβαση αυτή.
21. Επειδή, από τα ως άνω πραγµατικά περιστατικά, κρίνεται ότι η ασφαλιστική εταιρία AMERICAN LIFE INSURANCE COMPANY (ALICO) συνέλεξε, καταχώρισε στο αρχείο της και επεξεργάσθηκε περαιτέρω τα ευαίσθητα δεδοµένα υγείας της προσφεύγουσας, µε την διαβίβαση του ιατρικού φακέλου της από το νοσοκοµείο ΥΓΕΙΑ, χωρίς την προηγούµενη ενηµέρωση και συγκατάθεση της προσφεύγουσας, ως υποκειµένου των δεδοµένων για την συγκεκριµένη επεξεργασία, κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 5 και 11 παρ. 1 του Ν. 2472/
22. Ειδικότερα, όσον αφορά τη δήλωση στην αρχική αίτηση για την ασφαλιστική σύµβαση η συγκατάθεση παροχής πληροφοριών από οποιαδήποτε ιατρική πηγή αφορά µόνον τα στοιχεία που υφίσταντο στον χρόνο συνάψεως της συµβάσεως και όχι σε όσα ενδεχόµενα προκύψουν σε µεταγενέστερο χρόνο από την έναρξη ισχύος της ασφαλιστικής συµβάσεως. Περαιτέρω στην δήλωση ασθένειας και νοσοκοµειακής περίθαλψης η συγκατάθεση αφορά µόνον δεδοµένα υγείας που σχετίζονται µε την κάλυψη του συγκεκριµένου ασφαλιστικού κινδύνου, διότι γενική συγκατάθεση για ολοκληρωτική και άµεση πρόσβαση στον ιατρικό φάκελο του ασφαλισµένου, δεν είναι σύµφωνη µε τις απαιτήσεις του Ν. 2472/1997, που εξειδικεύει το συνταγµατικό δικαίωµα της προστασίας των προσωπικών δεδοµένων. Όπως ειδικότερα έκρινε η Αρχή στην απόφασή της 43/2004 «γενική συγκατάθεση για 9 ολοκληρωτική και άµεση πρόσβαση στον ιατρικό φάκελο του ασφαλισµένου, που τηρείται στο νοσοκοµείο, υπό τη δαµόκλεια σπάθη της έκπτωσης από το ασφάλισµα, δεν είναι σύµφωνη µε τις απαιτήσεις του Ν. 2472/1997, σχετικά µε την έγκυρη συγκατάθεση του υποκειµένου». Ανάλογο είναι και το σκεπτικό της Αποφάσεως 2100/2009 του Αρείου Πάγου, σύµφωνα µε την οποία «η εκ των προτέρων δοθείσα συγκατάθεση στο προεκτυπωµένο έντυπο του ασφαλιστηρίου ζωής δεν αποτελεί κατά την κρίση του ∆ικαστηρίου την απαιτούµενη κατά το άρθρο 2 περ. ια’ του Ν. 2472/1997 ελεύθερη, ρητή και ειδική δήλωση βουλήσεως, που εκφράζεται µε τρόπο σαφή και εν πλήρη επιγνώσει».
23. Επειδή, επίσης, η συλλογή και καταχώριση από την ασφαλιστική εταιρία στο αρχείο της καθώς και η περαιτέρω επεξεργασία αντιγράφου του ιατρικού φακέλου της προσφεύγουσας από την νοσηλεία της στο Θεραπευτήριο Υγεία τον Απρίλιο του 2005, παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας µεταξύ µέσων και επιδιωκόµενου σκοπού, διότι η ασφαλιστική εταιρία συνέλεξε και επεξεργάσθηκε στοιχεία περισσότερα από όσα ήταν αναγκαία για το συγκεκριµένο σκοπό επεξεργασίας. Συνεπώς, η ανωτέρω επεξεργασία έγινε κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 4 του Ν. 2472/
25. Επειδή, τέλος, η ασφαλιστική εταιρία AMERICAN LIFE INSURANCE COMPANY (ALICO) ως αποδέκτης, συνέλεξε, καταχώρισε στο αρχείο της και επεξεργάσθηκε περαιτέρω τα ευαίσθητα δεδοµένα υγείας της προσφεύγουσας, µε την διαβίβαση του ιατρικού φακέλου της από το νοσοκοµείο ΥΓΕΙΑ, χωρίς την προηγούµενη άδεια της Αρχής κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 7 παρ. 1 και 2 του Ν. 2472/1997, δεδοµένου ότι στην υπ’ αριθµ. 322/26.7.2001 άδεια ιδρύσεως και λειτουργίας αρχείου µε ευαίσθητα δεδοµένα που έλαβε από την Αρχή ως πηγές ορίζονται µόνον τα ίδια τα υποκείµενα και η οικογένεια/συγγενείς του υποκειµένου όταν αυτό τελεί σε φυσική αδυναµία, και όχι οι παρέχοντες υπηρεσίες υγείας, οπότε για την συγκεκριµένη επεξεργασία θα έπρεπε να είχε προηγουµένως ληφθεί η άδεια της Αρχής.
26. Επειδή, εξ ετέρου, όσον αφορά το νοσοκοµείο ΥΓΕΙΑ, σύµφωνα µε τον όρο 4 της υπ’ αριθµ. 906/20.5.2008 εκδοθείσας από την Αρχή άδειας ίδρυσης και λειτουργίας αρχείου µε ευαίσθητα δεδοµένα, αποδέκτες των δεδοµένων, µεταξύ των άλλων, είναι τα ασφαλιστικά ταµεία και οι ασφαλιστικοί φορείς στο µέτρο που η παροχή των δεδοµένων είναι αναγκαία για την ασφαλιστική κάλυψη, περαιτέρω δε διαβίβαση δεδοµένων επιτρέπεται εφόσον προβλέπεται από διάταξη νόµου που 10 συνάδει µε το Ν. 2472/1997 και ύστερα από ειδική γνωστοποίηση στην Αρχή. Κατά συνέπεια, το νοσοκοµείο ΥΓΕΙΑ κατά παράβαση του άρθρου 4 του Ν. 2472/1997 και του όρου 4 της ανωτέρω αναφερόµενης αδείας, διαβίβασε, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, όλον τον ιατρικό φάκελο της προσφεύγουσας στην ασφαλιστική εταιρία και όχι µόνον τα στοιχεία που ήταν απαραίτητα για τη συγκεκριµένη ασφαλιστική περίπτωση, όπως π.χ. µία βεβαίωση ότι η προσφεύγουσα έπασχε από ρευµατοειδή αρθρίτιδα, η οποία στην συγκεκριµένη περίπτωση θα αρκούσε, προκειµένου να διαπιστωθεί εάν το πρόβληµα υγείας της προσφεύγουσας προϋπήρχε.
27. Επειδή, επίσης, το ΥΓΕΙΑ διαβίβασε τα ευαίσθητα δεδοµένα υγείας της προσφεύγουσας στην ασφαλιστική εταιρία, χωρίς την προηγούµενη ενηµέρωσή της, ως υποκειµένου των δεδοµένων για την διαβίβαση αυτή, κατά παράβαση του άρθρου 11 παρ. 3 του Ν. 2472/
28. Όσον αφορά την υποχρέωση λήψης συγκατάθεσης του υποκειµένου, στην συγκεκριµένη περίπτωση αυτή δεν χρειαζόταν, λόγω του ότι στη χορηγηθείσα ως άνω άδεια αρχείου ευαίσθητων δεδοµένων ως ασφαλιστικοί φορείς διακρινόµενοι από τα ασφαλιστικά ταµεία, νοούνται και οι ασφαλιστικές εταιρίες. Συνεπώς, εφόσον στην άδεια που χορηγήθηκε από την Αρχή στο νοσοκοµείο ΥΓΕΙΑ, στους αποδέκτες περιλαµβάνονται και οι ασφαλιστικές εταιρίες, δεν απαιτείτο συγκατάθεση της προσφεύγουσας για την διαβίβαση των δεδοµένων της από το ΥΓΕΙΑ στην ασφαλιστική εταιρία. Επίσης για τον ίδιο λόγο δεν χρειαζόταν και ειδική άδεια της Αρχής για αυτή την επεξεργασία, εφόσον στην εκδοθείσα άδεια περιλαµβάνονται και οι ασφαλιστικές εταιρίες, ως αποδέκτες των δεδοµένων υγείας των ασθενών που τηρούνται στο αρχείο του νοσοκοµείου.
29. Με τα ανωτέρω πραγµατικά δεδοµένα, ενόψει της βαρύτητας των πράξεων που αποδείχθηκαν και της προσβολής που επήλθε από αυτές στην καταγγέλλουσα, η Αρχή κρίνει ότι πρέπει να επιβληθούν στην Ανώνυµη Ασφαλιστική Εταιρία µε την επωνυµία «ΑΜΕΡΙΚΑΝ ΛΑÏΦ ΙΝΣΟΥΡΑΝΣ ΚΟΜΠΑΝΥ» (AMERICAN LIFE INSURANCE) και στην Ανώνυµη Εταιρία µε την επωνυµία «∆ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΥΓΕΙΑ Α.Ε.» οι κυρώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 21 παρ.1 περ. β’ του Ν.2472/1997 και αναφέρονται στο διατακτικό. 11 ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
30. Επιβάλλει, στην Ανώνυµη Ασφαλιστική Εταιρία µε την επωνυµία «ΑΜΕΡΙΚΑΝ ΛΑÏΦ ΙΝΣΟΥΡΑΝΣ ΚΟΜΠΑΝΥ» (AMERICAN LIFE INSURANCE) σύµφωνα µε το άρθρο 21 παρ. 1 στοιχ. β' του Ν. 2472/1997, πρόστιµο ύψους 10.000 Ευρώ, γιατί ως αποδέκτης, συνέλεξε, καταχώρισε στο αρχείο της και επεξεργάσθηκε περαιτέρω τα ευαίσθητα δεδοµένα υγείας της προσφεύγουσας, µε την διαβίβαση όλου του ιατρικού φακέλου της από το νοσοκοµείο ΥΓΕΙΑ, χωρίς την προηγούµενη ενηµέρωση και συγκατάθεση της προσφεύγουσας, ως υποκειµένου των δεδοµένων, για την συγκεκριµένη επεξεργασία και χωρίς την προηγούµενη άδεια της Αρχής, κατά παράβαση των άρθρων 4, 5, 7 παρ. 1 και 2 και 11 παρ. 1 του Ν. 2472/
32. Επιβάλλει, στην Ανώνυµη Ασφαλιστική Εταιρία µε την επωνυµία «∆ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΥΓΕΙΑ Α.Ε.» σύµφωνα µε το άρθρο 21 παρ. 1 στοιχ. β' του Ν. 2472/1997, πρόστιµο ύψους 10.000 Ευρώ, γιατί, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, δεν περιορίσθηκε να διαβιβάσει τα αναγκαία ιατρικά δεδοµένα αλλά διαβίβασε όλον τον ιατρικό φάκελο της προσφεύγουσας στην ασφαλιστική εταιρία «ΑΜΕΡΙΚΑΝ ΛΑÏΦ ΙΝΣΟΥΡΑΝΣ ΚΟΜΠΑΝΥ», χωρίς την προηγούµενη ενηµέρωση της προσφεύγουσας, ως υποκειµένου των δεδοµένων, για την συγκεκριµένη επεξεργασία κατά παράβαση των άρθρων 4 και 11 παρ. 3 του Ν. 2472/
33. Ο Πρόεδρος Χρίστος Γεραρής Η Γραµµατέας Γεωργία Παλαιολόγου 12